Bijlage 5 - Accountantsverslag 2025 gemeente Eindhoven
Tekst van het document
Het tekort aan capaciteit op het elektriciteitsnet (netcongestie) is in de jaarstukken terecht expliciet genoemd als ‘groot risico voor de groei van de stad en de verduurzamingsopgave’. Dit raakt immers direct de planning van woningbouw- en energietransitieprojecten. Ook het doorlopen van juridische procedures, zoals bij de Raad van State voor de bouw van een fietsenstalling, is genoemd als een remmende factor. Een derde groep vertragingen vloeit voort uit de inherente complexiteit van publieke plannings- en besluitvormingsprocessen. Grote ruimtelijke ontwikkelingen vergen zorgvuldige voorbereidende studies, gedetailleerde ontwerpfases en soms aanpassingen gedurende het traject. Bovendien leiden maatschappelijke en juridische trajecten, zoals de ‘intensieve draagvlakprocessen’ voor woonwagenlocaties, onvermijdelijk tot een langere doorlooptijd dan ideaal gepland.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Tot slot is de planning verstoord door een sterke onderlinge afhankelijkheid van projecten. Het werk is vaak in een keten georganiseerd, waarbij het ene project pas kan starten na de afronding van een ander project. De integrale aanpak waarbij u groen-, water- en verkeersprojecten combineert om ‘werk met werk te maken’ maakt de planning kwetsbaar voor verstoringen in een van de domeinen, wat domino-effecten veroorzaakt. Aanbevelingen ter verbetering van het begrotingsproces De gesignaleerde structurele vertragingen leiden tot een aanzienlijke discrepantie tussen de begroting en realisatie, wat de voorspelbaarheid en de sturende kracht van de begroting vermindert. Om de betrouwbaarheid van de begroting als financieel plan te versterken, geven wij een aanpassing in de omgang met budgetwijzigingen gedurende het jaar in overweging. De analyse toont namelijk dat u de begroting gedurende het jaar aanzienlijk ophoogt. Deze ophoging volgt uit twee geldstromen: Enerzijds hevelt u nietbestede budgetten uit voorgaand jaar over, en anderzijds komen gedurende het jaar nieuwe middelen beschikbaar, bijvoorbeeld via Rijkscirculaires. Kernprobleem lijkt te zijn dat de gemeente zowel de overgehevelde budgetten als nieuwe middelen gedurende het jaar optelt bij de bestaande begroting.
Zo ontstaat een 'gestapelde' raming die weliswaar de totale financiële armslag en ambitie van de gemeente weerspiegelt, maar die (verder) losraakt van de daadwerkelijke uitvoeringscapaciteit in één boekjaar. De onderliggende belemmeringen die de oorspronkelijke vertragingen veroorzaakten, zoals capaciteitstekorten of externe afhankelijkheden, zijn vaak nog aanwezig en belemmeren daarmee de besteding van de nieuw toegevoegde middelen. Dit leidt tot een voorspelbare onderschrijding ten opzichte van de bijgestelde begroting. Het is daarom raadzaam de tussentijdse rapportages te gebruiken voor een kritischer herbeoordeling. In plaats van budgetten uit voorgaand jaar en nieuwe middelen louter administratief toe te voegen, zou een expliciete toetsing moeten plaatsvinden of het aannemelijk is dat de organisatie de capaciteit heeft om zowel het reguliere als additionele budget in het lopende jaar te besteden. Indien de onderliggende belemmeringen nog aanwezig zijn, moet u overwegen een deel van de budgetten direct door te faseren naar latere jaren. Dit transformeert de bijgestelde begroting van een optelsom van ambities naar een meer betrouwbaar sturingsinstrument. Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
2605B956CD/RM/18
© 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Accountantsverslag 2025
2605B956CD/RM/19
//19
De financiële positie van de gemeente De vermogenspositie van uw gemeente is stabiel Het volgende overzicht geeft de meerjarige ontwikkeling van het eigen vermogen weer: Eigen vermogen (x € 1 miljoen)
2025
2024
2023
2022
Eigen vermogen per 1 januari
548,0
501,3
474,0
393,5
Tussentijdse resultaatbestemming
-/- 8,2
26,1
5,7
32,4
Gerealiseerd resultaat
36,1
20,6
21,6
48,1
Gerealiseerd totaal saldo baten en lasten
27,9
46,7
27,3
80,5
Eigen vermogen per 31 december
575,9
548,0
501,3
474,0
De omvang van het eigen vermogen ultimo 2025 is 37% van het balanstotaal (ultimo 2024: 44%) en is daarmee fors lager ten opzichte van 2024. Zoals vermeld in de ‘Bestuurlijke samenvatting’ is dit te verklaren doordat in 2025 voor € 161 miljoen nieuwe leningen zijn aangetrokken, waardoor het relatieve aandeel van het eigen vermogen ten opzichte van het balanstotaal - ondanks de absolute toename van het eigen vermogen - is afgenomen. Ten slotte valt op dat de gemeente voor het eerst in jaren een deel van haar eigen vermogen heeft ingezet (per saldo is € 8,2 miljoen aan reserves onttrokken, terwijl in eerdere jaren altijd sprake was van een toevoeging aan reserves). Door de lagere werkelijke lasten dan begroot is onderaan de streep sprake van een voordelig gerealiseerd resultaat van € 27,9 miljoen zodat de gemeente in 2025 per saldo voor dat bedrag heeft gespaard. Het weerstandsvermogen is toegenomen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de door de gemeente geschatte risico’s. Beiden zijn gemuteerd in 2025; de ratio weerstandsvermogen is hierdoor per saldo met 0,1 toegenomen.
© 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Ondanks de beperkte toename van het weerstandsvermogen blijft het van belang een betrouwbaar inzicht te houden in de mogelijke risico’s, de maatregelen die de gemeente heeft getroffen of kan treffen om deze risico’s zo goed mogelijk te beheersen, en over de ontwikkeling van de risico’s en (de relatie met) het weerstandsvermogen te blijven rapporteren. Zo kunnen de ontwikkelingen in het gemeentefonds grote financiële gevolgen hebben, en leiden de activiteiten vanuit de schaalsprong en de grondexploitatie (zoals Fellenoord, BIC Noord en Stadshart Woensel) tot forse investeringen en daardoor ‘automatisch’ verder toenemende risico’s.
De meerjarige ontwikkeling van de weerstandscapaciteit en ratio voor het weerstandsvermogen hebben wij hieronder weergegeven. Voor een verdere specificatie en toelichting verwijzen wij naar de toelichting van het college in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag. Weerstandscapaciteit (x € 1 miljoen) 200 180 160
Beschikbare weerstandscapaciteit
140
De door uw gemeente berekende beschikbare weerstandscapaciteit is € 190 miljoen (2024: € 168 miljoen), en is daarmee flink toegenomen ten opzichte van voorgaand jaar.
120
Benodigde weerstandscapaciteit
80 2022
De inventarisatie van risico’s - die in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag is opgenomen - geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s, inclusief een schatting van de kans dat het geïdentificeerde risico zich voordoet, om daarmee de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Daarbij geeft het college een doorlopend inzicht in de grootste risico’s (qua financiële impact en kans) voor uw gemeente, en is vermeld welke risico’s zijn vervallen en/of nieuw zijn geïdentificeerd. Ook is een inhoudelijke toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde en gewijzigde risico’s in de top van de belangrijkste risico’s. Uw gemeente heeft op basis van deze risicoinventarisatie berekend wat de benodigde weerstandscapaciteit is. Het berekende bedrag voor specifieke risico’s bedraagt € 117 miljoen (2024: € 113 miljoen). Ten opzichte van 2024 is hiermee sprake van een beperkte toename van de risico’s. De beschikbare weerstandscapaciteit van € 190 miljoen (ultimo 2024: € 168 miljoen) is ruim toereikend in relatie tot de berekende risico’s van € 117 miljoen. De toename ervan is vooral het gevolg van het voordelig resultaat over 2025. Omdat de risico’s beperkt zijn toegenomen, resulteert dit per saldo in een beperkte toename van uw ratio weerstandsvermogen van 1,5 tot 1,6. Bestuurlijke samenvatting
100
Bevindingen jaarrekening
2023
2024
2025
Benodigde weerstandscapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit Norm weerstandsvermogen (10% van primitieve begroting met een max. van € 110 mln.) Ratio weerstandsvermogen 2,10 1,90 1,70 1,50 1,30 2022
Interne beheersing
2023
2024
Accountantsverslag Bijlagen 2025
2025
2605B956CD/RM/20
De financiële positie van de gemeente Kengetallen voor gemeente Eindhoven (begroot en werkelijk over de periode 2022-2025)
Kengetallen financiële positie Het BBV schrijft kengetallen voor die inzicht geven in de ontwikkeling van uw financiële positie. De belangrijkste kengetallen lichten wij hier toe. Solvabiliteit De solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Als sprake is van een forse schuld en veel eigen vermogen, hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente.
Grondexploitatiequote
Solvabiliteit
45% 40%
4%
35%
4%
30%
3%
25%
3%
De solvabiliteit is afgenomen. Het eigen vermogen is weliswaar toegenomen, maar door de aangetrokken langlopende leningen voor de aankopen van onder andere BIC en Fellenoord is de solvabiliteit per saldo afgenomen.
20%
2%
15%
2%
10%
1%
Grondexploitatiequote De grondexploitatiequote geeft aan hoe groot de grondpositie is ten opzichte van de totale baten van de gemeente. In de regel geldt: hoe hoger de grondexploitatiequote, hoe groter het risico dat de gemeente loopt.
5%
1%
0%
0% 2023
2024
Vanwege het in exploitatie nemen van vooral BIC Noord en Stadshart Woensel is de grondpositie flink toegenomen.
Begroot
Werkelijk
Netto schuldquote Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en is indicatief voor de ‘druk’ van de rentelasten en aflossingen op de exploitatie.
Netto schuldquote 70%
12%
60%
10%
De netto schuldquote is fors toegenomen door de in 2025 aangetrokken langlopende leningen, zie ook de solvabiliteit.
40%
Structurele exploitatieruimte Voor de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten (zoals algemene uitkering en OZB) en lasten. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, door te kijken naar structurele baten en lasten en deze te vergelijken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van leningen) te dekken.
2022
2025
2022
2023
2024
2025
Begroot
Werkelijk
Structurele exploitatieruimte
50%
8% 6%
30%
4%
20%
2%
10% 0%
0% 2022
2023
2024
Begroot
Werkelijk
2025
2022
2023
2024
Begroot (in alle jaren 0%)
2025
Werkelijk
De structurele exploitatieruimte is vergelijkbaar met 2024.
© 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
2605B956CD/RM/21
Rechtmatigheidsverantwoording Inleiding
Begrotingscriterium
Misbruik en oneigenlijk gebruik
Het college heeft in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen waarin zij zich verantwoordt over de uitkomsten van haar onderzoek naar de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties (inclusief begrotingsrechtmatigheid) over het boekjaar 2025.
Bij de rechtmatigheidsverantwoording vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Financiële beheershandelingen dienen tot stand te komen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting. Het uitgangspunt is het niveau waarop de raad de budgetten in de begroting (bij Eindhoven zijn dit de programma’s) en bij investeringen geautoriseerd heeft.
De rechtmatigheidsverantwoording ziet ook toe op de toetsing van de juistheid en volledigheid van de gegevens die door de belanghebbenden zijn verstrekt om het voldoen aan bepaalde voorwaarden aan te tonen. Dit ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik van wet‐ en regelgeving (M&O‐criterium). Om misbruik en oneigenlijk gebruik zoveel mogelijk te voorkomen en op te sporen, heeft uw gemeente diverse beheersingsmaatregelen getroffen, zoals het opstellen van beleid en verordeningen, maar ook het periodiek uitvoeren van interne controles.
Verantwoordings- en rapportagegrens Via de ‘Verordening financieel beleid, beheer en organisatie 2025 gemeente Eindhoven’ heeft de gemeenteraad de verantwoordingsgrens vastgesteld op 2% van de lasten exclusief toevoegingen aan reserves. Op basis van de jaarrekening is de verantwoordingsgrens berekend op € 26,8 miljoen. In dezelfde verordening is ook de rapportagegrens vastgelegd, die de diepgang van de toelichting van het college in de paragraaf bedrijfsvoering bepaalt. Als rapportagegrens is een bedrag vastgesteld van € 1 miljoen, waarbij is bepaald dat het college alle overschrijdingen boven deze grens toelicht in de paragraaf bedrijfsvoering, ongeacht de vraag of het totaal van de rechtmatigheidsbevindingen al dan niet de verantwoordingsgrens overschrijdt. Normenkader Het college heeft het voor de jaarrekening 2025 van toepassing zijnde normen- en toetsingskader in kaart gebracht. De gemeenteraad heeft dit kader op 25 november 2025 (inboeknummer 7995832_02) vastgesteld. Wij hebben vastgesteld dat het college dit kader als basis heeft gebruikt voor het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording en de toelichting daarover in de paragraaf bedrijfsvoering. In de financiële verordening zijn specifieke richtlijnen opgenomen over de wijze en diepgang van rapporteren over rechtmatigheid, en de wijze waarop het college dient om te gaan met begrotingsafwijkingen.
Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording van het college (inclusief begrotingsrechtmatigheid) voldoet aan de in de verordening vastgelegde eisen en voorwaarden.
© 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
In de begroting zijn de bedragen voor de lasten en baten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat financiële beheershandelingen van het college dienen te passen binnen deze begrote bedragen. Wij hebben vastgesteld dat het college specifieke werkzaamheden heeft uitgevoerd op het begrotingscriterium. Hieruit blijkt dat uitsluitend sprake is van begrotingsoverschrijdingen van kredieten voor een totaalbedrag van € 1,8 miljoen. Het college heeft deze kredietoverschrijdingen op basis van de ‘spelregels’ in de financiële verordening volledig als niet-acceptabel aangemerkt. Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld aan de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen c.q. voorwaarden zijn afkomstig uit de relevante wet- en regelgeving zoals opgenomen in het normen- en toetsingskader, en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Heel eenvoudig gezegd: Het voorwaardencriterium ziet toe op de voorwaarden die niet van invloed zijn op de verslaggeving c.q. het getrouwe beeld van de jaarrekening.
Uit de rechtmatigheidsverantwoording blijkt dat geen sprake is van afwijkingen en dus onrechtmatigheden op het M&O-criterium. Conclusie Uit de rechtmatigheidsverantwoording van het college blijkt een totaal aan onrechtmatigheden van € 2,7 miljoen, dat volledig als niet-acceptabel is aangemerkt. De onrechtmatigheden zijn kleiner dan de verantwoordingsgrens, wat zorgt voor een positieve uiting van het college waaruit blijkt dat de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. Er is sprake van één overschrijding groter dan de rapporteringsgrens van € 1 miljoen, die in lijn met de interne ‘spelregels’ nader is toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Op grond van onze werkzaamheden hebben wij geen inhoudelijke observaties bij de rechtmatigheidsverantwoording.
Uit de rechtmatigheidsverantwoording blijkt dat sprake is van afwijkingen en dus onrechtmatigheden op het voorwaardencriterium voor een totaalbedrag van € 0,9 miljoen. Dit is het totaal van een aantal onrechtmatigheden in het voorwaardencriterium die individueel lager zijn dan de rapporteringsgrens, maar waarvan het totaalbedrag volledigheidshalve wel door het college is vermeld.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
2605B956CD/RM/22
© 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Accountantsverslag 2025
2605B956CD/RM/23
//23
Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) •
Inleiding De voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitatie), is de balanspost met de belangrijkste schattingen in de jaarrekening. Deze post is relevant voor de accountantscontrole vanwege het saldo ultimo 2025 van circa € 33 miljoen (2024: circa € 20 miljoen), en de genoemde schattingen die een rol spelen bij het ramen van de in 2026 e.v. nog te realiseren baten en lasten van € 579 miljoen resp. € 461 miljoen. De raming van de nog te realiseren baten en lasten vormt met de boekwaarde (= saldo van gerealiseerde baten en lasten) de basis voor de waardering in de jaarrekening, oftewel het verwachte resultaat bij afsluiting van de projecten. Dit leidt tot (tussentijdse) winstneming bij een verwachte winst en tot een voorziening indien het college verwacht dat het project bij verlieslatend is. Voor de waardering van de grondexploitatie dient de gemeente per project te bepalen of zij verwacht de huidige boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten, naar haar beste schatting, kan terugverdienen met de nog te realiseren baten. De gemeente schat ultimo 2025 in dat de totale omvang van de niet terug te verdienen kosten op de gehele grondexploitatie circa € 9,2 miljoen bedraagt (2024: € 6,5 miljoen).
Voor dit gehele bedrag is een voorziening getroffen die - in overeenstemming met het BBV - in mindering is gebracht op de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie. Het hogere verwachte verlies ten opzichte van 2024 is vooral te verklaren door een toename van de geschatte kosten en daarmee het verlies voor het project Centrale Huisvesting Politie met circa € 4,7 miljoen, waar tegenover staat dat de verliesvoorziening van in totaal € 2,8 miljoen voor de afgeronde projecten herontwikkeling NRE-terrein en herinrichting woonwagenlocaties is vervallen. De controle van de waardering van de voorraad onderhanden werk De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot vijf zogenaamde P’s: •
Planning: Is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt. Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn.
© 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Programmering: Economische ontwikkelingen (kunnen) leiden tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavels, appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige en verwachte toekomstige marktvraag in de gemeente?
•
Prijs: Er is nog steeds meer vraag naar dan aanbod van woningen, waardoor prijzen hoog zijn/blijven stijgen. Is voldoende evenwichtig afgewogen welke prijzen realistisch zijn (‘niet te hoog en niet te laag’)?
•
Parameters: Zijn parameters voor kosten- en opbrengstenontwikkeling opportuun, beredeneerd vanuit de huidige situatie, en de best mogelijke schatting van de toekomstige ontwikkeling van kosten en opbrengsten?
•
Plankosten: Door de blijvend hoge vraag naar woningen en dus naar bouwcapaciteit is sprake van stijgende c.q. blijvend hoge bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de hogere vraag naar dan het aanbod van woningen, en bijhorende prijsontwikkelingen?
De 5 P’s vormen de basis voor de actualisatie van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid’.
Risicoanalyse waardering grondexploitaties Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties, en het al dan niet bestaand van een kans op een materiële fout in de waardering ervan. Deze analyse baseren wij op de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat, en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier bijvoorbeeld al contracten of overeenkomsten aan ten grondslag of niet). Naast de hiervoor genoemde elementen spelen bij de risicoclassificatie van individuele projecten ook de aard, programmering en doorlooptijd van het project een belangrijke rol. Zo zorgt binnenstedelijke herstructurering normaliter voor een grotere complexiteit, doordat de gemeente de bestaande ruimte (her)ontwikkelt en dit type projecten hierdoor (financieel gezien) gevoeliger is voor risico’s dan volledig nieuw uit te leggen locaties.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Een langere doorlooptijd van de projecten zorgt voor een hoger risicoprofiel, doordat de schatting van de nog te realiseren kosten en opbrengsten van de projecten inherent subjectiever is naarmate de doorlooptijd toeneemt. Op grond van onze risicoanalyse concluderen wij dat de grondexploitaties BIC Noord en Stadshart Woensel ultimo 2025 qua omvang en complexiteit de belangrijkste projecten zijn binnen uw gemeente. Deze projecten hebben wij daarom bij onze controle meer in detail geanalyseerd en geselecteerd voor nadere controle, en daarbij hebben wij de aannemelijkheid van de nog te realiseren kosten en opbrengsten getoetst. Vanwege de aard en omvang van de resterende baten/lasten voor het project Stationsgebied, hebben wij dit project - in tegenstelling tot vorig jaar - niet in detail gecontroleerd. Daarnaast hebben wij - vanwege de nog te realiseren kosten en/of opbrengsten - mede op basis van de door Audit & Toetsing verrichte werkzaamheden een gedetailleerde risicoanalyse (‘fact finding’) uitgevoerd voor de volgende projecten: GDC Noord, Strijp S, Stationsgebied - VVV, VDMA, en huisvesting centrale politie. Hierbij hebben wij onder andere de ramingen afgestemd met bijvoorbeeld onderliggende overeenkomsten en kostenramingen. Met de fact finding hebben wij herbevestigd dat wij in deze projecten terecht geen risico op een materiële fout in de waardering hebben onderkend.
Samengevat laat de risicoanalyse zich als volgt weergeven op basis van de geraamde nog te realiseren baten en lasten per project: Nog te realiseren baten en lasten per project (x € 1 miljoen) 250 200 150 100 50 BIC Noord
Stadshart Woensel
Nog te realiseren baten
Interne beheersing
Fact finding
Overig
Nog te realiseren lasten
Accountantsverslag 2025 Bijlagen
2605B956CD/RM/24
Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) Analyse grondexploitaties De ontwikkeling van de boekwaarde in- en exclusief de voorziening verliesgevende grondexploitaties is als volgt weer te geven:
Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde uitgangspunten hebben wij het volgende in overweging genomen: •
Of de veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken als ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd.
•
Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen, met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente?
Ontwikkeling boekwaarde grondexploitaties (x € 1 miljoen) 80 60 40 20
•
Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.
•
Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).
2022
2023
2024
2025
Boekwaarde (excl. voorziening) Boekwaarde (incl. voorziening) Uit deze weergave blijkt dat de boekwaarde van de grondexploitatie ultimo 2025 aanzienlijk is toegenomen (exclusief voorziening ultimo 2025: circa € 42 miljoen ultimo 2024: circa € 25 miljoen).
Onze belangrijkste observaties hierbij zijn dat de grondexploitaties goed zijn onderbouwd en dat met een hoge mate van deskundigheid is gewerkt. Wij hebben met de door ons verrichte werkzaamheden voor de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: •
Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten.
•
Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties.
De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2025 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt
•
Externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde prijzen en parameters.
De grondexploitaties zijn ultimo 2025 door het college geactualiseerd met het MPG 2026, en waar nodig zijn verwachtingen bijgesteld. Hiermee is ook beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening 2025 op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening noodzakelijk is.
•
Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken planen civiele kosten.
De toename van de boekwaarde is uiteraard een saldo van de in 2025 gerealiseerde kosten en opbrengsten, en is onder andere het gevolg van de investeringen in majeure projecten zoals BIC Noord en Stadshart Woensel.
© 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Volledigheidshalve merken wij hierbij op dat wij bij de controle van de waardering van de grondexploitatie per 31 december 2025 de per die datum vastgestelde kaders en genomen besluiten hebben gehanteerd. Er is geen rekening gehouden met de effecten van eventuele toekomstige, nog vast te stellen of na deze datum genomen besluiten over (gewijzigde) ambities van uw gemeente. De reden hiervan is dat besluiten over planinhoudelijke wijzigingen geen nieuwe informatie geven over de feitelijke situatie en dus de waardering van de projecten per 31 december 2025. Aandachtspunt verkoopovereenkomsten Bij de controle van de grondexploitatie hebben wij een grondverkoop geselecteerd, waarbij de verkoopprijs is gebaseerd op een in 2007 gesloten overeenkomst. De daadwerkelijke verkoopprijs bij de levering van de grond in 2025 bestaat uit de contractueel afgesproken prijs die jaarlijks is verhoogd met indexatie/inflatie en reserveringsrente. Wij achten de verkoopprijs in 2025 daarmee redelijkerwijs marktconform vanuit het perspectief dat de overeenkomst in 2007 is gesloten. De verkoopprijzen van grond zijn echter sterk afhankelijk van lokale ontwikkelingen in vraag en aanbod, en daarom kan de werkelijke prijsstijging afwijken van de gehanteerde indexatie/inflatie.
Het is daarom belangrijk om in de overeenkomsten een voorbehoud op te nemen dat een taxatie en/of herevaluatie van de prijs plaatsvindt als de periode tussen het sluiten van de overeenkomst en het afnemen van de grond langer is dan een bepaald aantal jaar. Op die manier borgt u contractueel dat de gemeente altijd een bedrag ontvangt dat in lijn ligt met de op dat moment actuele marktprijzen. Dit is temeer relevant en redelijk omdat afnemende partijen/ontwikkelaars zich op dit moment wel bij de gemeente melden voor heronderhandelingen op het moment dat prijzen zijn gedaald of een project niet meer haalbaar is met de eerder overeengekomen prijs.
De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2025 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
2605B956CD/RM/25
Jeugd en Wmo Controle en verantwoording Bij de controle hebben wij aandacht besteed aan Jeugd en Wmo. Een positieve ontwikkeling is dat de gemeente de in onze managementletter genoemde veelheid aan plannen heeft geconsolideerd. De vaststelling van de Koers (2)040 en het Transformatieprogramma Sociaal, ondersteund door het Transformatiefonds, bundelt ambities en creëert een overzichtelijk, programmatisch kader voor nodig geachte veranderingen; een belangrijke stap naar betere beheersing en sturing.
Analyse van financiële resultaten en beheersing Ondanks de beleidsmatige voortgang staat het sociaal domein financieel onverminderd onder druk, wat resulteert in nadelige exploitatieresultaten. •
•
Jeugd - nadeel € 3,0 miljoen: Dit cijfer maskeert een significant tekort van circa € 14,8 miljoen, dat grotendeels is gecompenseerd door een nabetaling ad € 11,8 miljoen van het Rijk vanuit de aanbevelingen van de commissie Van Ark. De resterende tekorten manifesteren zich vooral bij jeugdhulp met verblijf, wat duidt op aanhoudende druk op de zwaardere en duurdere vormen van zorg. Ook op de lichte begeleiding van jeugd zien we een toename van de zorgvraag.
Wmo - nadeel € 0,7 miljoen: Ook hier zijn onderliggende ontwikkelingen echter significant. Zo is sprake van een overschrijding op 'Begeleiding’ ad € 3,6 miljoen, die is veroorzaakt door een toename in de complexiteit van de casuïstiek en een hogere verzilvering van indicaties. Dit is deels gecompenseerd door voordelen op andere posten, zoals Dagbesteding.
De gemeente blijft inspanningen leveren om kosten te beheersen, maar de volumegroei en toenemende zorgzwaarte, versterkt door het ‘open-einde’ karakter van veel regelingen, maken dit een zeer complexe opgave. Beleidsmatige ontwikkelingen en effecten In 2025 is een belangrijke stap gezet om de uitdagingen als benoemd in onze managementletter structureel aan te pakken. De Koers Sociaal (2)040 is deels geoperationaliseerd in het Transformatieprogramma. Hiermee zet u in op fundamentele veranderingen in de manier van werken, zoals borging van succesvolle initiatieven uit het Deltaplan Jeugd (o.a. ‘Buurtgezinnen’) en focus op preventie in de Wmo via de opgave ‘Eerst een Thuis’. © 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Ondanks de beleidsmatige stappen, die aansluiten bij de landelijke Hervormingsagenda, zijn de effecten ervan nog niet zichtbaar in de financiële resultaten van 2025. De vraag naar formele zorg en ondersteuning is onverminderd toegenomen, wat de noodzaak van de transformatie verder onderstreept. Toekomstperspectief De financiële uitdagingen van de gemeente staan niet op zichzelf. De druk op Jeugd en Wmo is een landelijk fenomeen, gedreven door demografische ontwikkelingen, een groeiende zorgvraag en de onzekere Rijksfinanciering op de lange termijn. In lijn met onze managementletter signaleren wij een significant risico in de meerjarenbegroting. Voor de jaren vanaf 2027 is een aanzienlijke afname van de uitgaven ingeboekt (voor Jeugd bijvoorbeeld een besparing van ruim 10%). Deze besparing is destijds rekenkundig bepaald om de budgetten aan te sluiten op de verwachte lagere rijksmiddelen, maar is nog onvoldoende onderbouwd met concrete, doorberekende maatregelen vanuit het nieuwe Transformatieprogramma. Gezien de korte tijdspanne tot 2027 en het feit dat de financiële effecten van de transformatie nog onzeker zijn, is het de vraag in hoeverre het realistisch is deze ombuigingen volledig te realiseren. Dit vormt een risico voor de structurele houdbaarheid van de begroting voor Jeugd en Wmo.
Op dit moment financiert u de verandering met incidentele middelen uit het Transformatiefonds. Een duurzame, structurele verandering vraagt echter mogelijk op termijn om een structureel budget. Dit impliceert dat succesvolle investeringen in preventie en de sociale basis mogelijk moeten leiden tot een daadwerkelijke verschuiving van financiële middelen: van dure, gespecialiseerde tweedelijnszorg naar het voorliggende veld. Het overbruggen van de huidige incidentele financiering naar deze structurele herinrichting vormt een belangrijke opgave voor de komende jaren. Aanbevelingen De financiële gezondheid van de Jeugd en Wmo op de middellange termijn is sterk afhankelijk van het succes van het ingezette Transformatieprogramma. Naar aanleiding van de geïdentificeerde risico’s doen wij de volgende aanbevelingen: •
Wij adviseren het college de financiële en maatschappelijke impact van de maatregelen uit het Transformatieprogramma zeer nauwgezet te monitoren. Een heldere monitoring, gekoppeld aan de P&C-cyclus, is essentieel om tijdig te kunnen vaststellen of u de beoogde effecten realiseert en, indien noodzakelijk, tijdige bijsturing van de begroting of de beleidsinzet te kunnen voorstellen aan de raad.
•
Ook adviseren wij een fundamenteel onderzoek te starten naar de reikwijdte van het zorgbeleid. Breng in kaart wat de wettelijk verplichte zorg is en waar het huidige beleid (bewust of onbewust) ruimhartiger is. Dit onderzoek kan als basis dienen voor een kritische dialoog over de doelmatigheid en noodzakelijkheid van de geboden zorg, met als doel het ‘normaliseren’ van de zorg én het waarborgen van de financiële gezondheid van het sociaal domein op de lange termijn.
•
Ten slotte adviseren wij u om bij de voorbereiding van de nieuwe aanbesteding voor zorgaanbieders (vanaf 2027) de impact van inkoopkeuzes op zowel de financiële risico’s als de interne beheersing nadrukkelijk mee te wegen. Een strategische afweging tussen het aantal gecontracteerde partijen en de contractvorm is cruciaal voor de toekomstige inhoudelijke en financiële beheersbaarheid van het zorglandschap.
De uitdagingen in het sociaal domein overstijgen het financiële vraagstuk. De aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt voor zorgprofessionals is een steeds bepalender knelpunt, wat de beschikbaarheid en betaalbaarheid van zorg onder druk zet. Wij constateren dat het college deze bredere maatschappelijke dynamiek onderkent. De strategische keuze voor het Transformatieprogramma, met een focus op preventie, de sociale basis en een integrale aanpak van maatschappelijke vraagstukken, is hier een logisch antwoord op. De gemeente staat voor de strategische opgave een balans te vinden tussen het financieren van de acute, onontkoombare zorgvraag versus het investeren in de lange termijn transformatie die deze vraag moet verminderen en de afhankelijkheid van schaars personeel moet verkleinen. De uitdaging is daarbij wel om deze transformatie te borgen voor de lange termijn. Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag 2025 Bijlagen
2605B956CD/RM/26
Fraude, integriteit, en naleving wet- en regelgeving De beoordeling door het college van het risico van materiële fouten in de jaarrekening door fraude of het overtreden van wet- en regelgeving Bij onze controle vragen wij het college jaarlijks inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking kan bevatten door fraude of het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van de inschattingen, het proces dat zij daarbij hanteert, en de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken heeft het college aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. Hierbij is ons bevestigd dat bij het college geen gevallen bekend zijn van nietnaleving van voor de jaarrekening relevante wet- en regelgeving. Fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college, inclusief het invoeren en onderhouden van interne beheersingsmaatregelen voor de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de effectieve werking van de interne beheersing, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving.
Bij fraude is het risico van het niet ontdekken van een afwijking van materieel belang groter dan bij fouten, omdat sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk niet of verkeerd vastleggen van transacties, of het doorbreken van de interne beheersing.
© 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Wij hebben de controle - rekening houdend met voornoemde zaken professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle is uitgevoerd met een hoge maar geen absolute mate van zekerheid, en rekening houdend met de materialiteit voor de jaarrekeningcontrole, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Op basis van onze controlewerkzaamheden en de bespreking van de integriteitsmeldingen (zie ‘Integriteit’ hierna) hebben wij geen indicaties verkregen voor mogelijke fraudegevallen en ook geen concrete fraudes geconstateerd.
Integriteit Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen die binnen uw gemeente hebben plaatsgevonden, die wij vervolgens doorspreken met uw coördinator integriteit. Onze conclusie is dat uw gemeente - bezien vanuit onze opdracht voor de jaarrekeningcontrole en de materialiteit die wij daarbij hanteren - op een adequate wijze opvolging geeft aan gemelde integriteitskwesties, en hierover zo nodig tijdig met ons in contact treedt.
Wel hebben wij tijdens onze controle over 2025 van uw organisatie één melding van een mogelijk fraudegeval ontvangen. Deze melding heeft betrekking op een qua omvang beperkt bedrag aan ontbrekend kasgeld (circa € 12.000). Uw organisatie voert op dit moment met externe ondersteuning nog onderzoek uit naar de feiten en omstandigheden. Wij volgen de afwikkeling en de uitkomsten van dit onderzoek. Vanwege de omvang van de melding en het feit dat de omvang van het kasverkeer en totale kasgeld ultimo 2025 (circa € 78.000) van beperkte omvang zijn, hebben wij onze risicoanalyse en controleaanpak naar aanleiding van deze melding heroverwogen maar niet aangepast.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
2605B956CD/RM/27
Interne beheersing
© 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Accountantsverslag 2025
2605B956CD/RM/28
Belangrijkste bevindingen interne beheersing vanuit de jaarrekeningcontrole 2025
Managementletter 2025, toegespitst op de interne (financiële) beheersing
•
Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2025 een interim-controle uitgevoerd. De interim-controle was primair gericht op de opzet, het bestaan en waar relevant de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing, voor zover van belang voor onze controle op de getrouwheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. Voor de bevindingen van de interim-controle verwijzen wij naar onze managementletter 2025.
Voor een soepele en efficiënte controle verwachten normaliter binnen 48 uur een toereikend antwoord, waar nodig voorzien van bijbehorende onderbouwing(en). In de praktijk blijkt de beantwoording van vragen in veel gevallen echter (veel) langer te duren, en is de beantwoording ook nog te vaak onjuist en/of onvolledig (zie voorgaande bullet).
Evaluatie opstel- en controleproces We hebben medio 2025 met de ambtelijke organisatie het opstel- en controleproces van de jaarrekening 2024 geëvalueerd, en met elkaar een aantal aandachts- en verbeterpunten benoemd. Dit heeft er samen met het frequente, constructieve overleg tussen uw en onze medewerkers voor gezorgd dat sprake is geweest van voldoende duidelijkheid over en weer wat betreft de voortgang van het proces en tijdige afronding van de controle. Medio 2026 evalueren wij - mede op basis van de actualisatie van de risicoanalyse voor de jaarrekening 2026 - gezamenlijk het opstel- en controleproces over 2025 om te bepalen waar welke verdere verbeteringen mogelijk zijn. Wij zien - vooruitlopend op deze evaluatie - in ieder geval de volgende aandachtspunten voor het jaarrekeningproces 2026: •
Voorgaande observatie heeft op onderdelen geleid tot een ‘stroperig’ en daardoor op onderdelen inefficiënt controleproces. In dit kader vragen wij van de organisatie meer aandacht voor het ‘vraag-en-antwoord spel’ in het jaarrekeningproces, zowel op kwaliteit/inhoud als doorlooptijd van de beantwoording van vragen. •
Proces vs. inhoud: Wij stellen gedurende het controleproces diverse vragen over opgeleverde stukken, naar aanleiding van bevindingen vanuit onze werkzaamheden, en om aanvullende documentatie op te leveren. In lijn met onze observatie naar aanleiding van de jaarrekening 2024 bleek in diverse gevallen het antwoord op of de opgeleverde documentatie naar aanleiding van onze vraag niet voldoende. Naar ons idee komt dit mede doordat geen centrale kwaliteitscontrole plaatsvindt op de beantwoording van onze vragen door de organisatie en de toereikendheid van de daarbij opgeleverde documentatie. Dit heeft geleid tot diverse aanvullende vragen. Om dit te voorkomen en het controleproces 2026 te versnellen, adviseren wij in ieder geval voor de meer complexe vragen in een kwaliteitstoets te voorzien.
© 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Doorlooptijd beantwoording vragen: Vragen over de opgeleverde stukken en naar aanleiding van de controle zijn nooit volledig te voorkomen. Het is dan wel belangrijk dat de organisatie onze vragen zo snel en goed mogelijk beantwoord, inclusief het opleveren van eventueel benodigde (aanvullende) onderbouwingen.
•
Kortlopende vordering en schulden (incl. transitoria): Bij onze controle hebben wij vooral bijzonderheden geconstateerd bij en vragen gesteld over de kortlopende vorderingen en schulden (inclusief transitorische posten). Wij constateren dat bij deze posten gedurende het jaar en bij de jaarafsluiting veel correcties zijn doorgevoerd. De correcties lijken enerzijds te maken te hebben met de implementatie van ERPx (zo kent ERPx geen debet en credit boekingen, maar positieve (debet) en negatieve (credit) bedragen, waardoor in meerdere gevallen abusievelijk bedragen verkeerd (om) zijn geboekt). Anderzijds hebben de correcties te maken met onnauwkeurigheden in het boekingsproces (zo zijn bepaalde correcties verkeerde geboekt, waardoor de organisatie die correcties ook weer moest corrigeren).
Vanwege de genoemde observaties adviseren wij in de organisatie meer aandacht te vragen voor een juiste boekingsgang en een stringente(re) kwaliteitscontrole daarop te implementeren, zodat een juiste boekingsgang is geborgd en zo min mogelijk correcties benodigd zijn. •
Controle SiSa-bijlage: Het opstel- en controleproces van de SiSa-bijlage is over het algemeen goed verlopen. Gezien het aantal SiSa-regelingen waarover uw gemeente verantwoording moet afleggen (en welk aantal ook weer iets is toegenomen ten opzichte van 2024), is dat een goede prestatie van uw organisatie. Op twee punten zien wij mogelijkheden om dit proces verder te verbeteren. Enerzijds duurt ook voor de SiSa-bijlage de beantwoording van vragen vaak (te) lang; de beantwoording van vragen duurt soms meer dan een week (of langer). Anderzijds is het dossier per SiSaregeling soms te compleet, waarmee we bedoelen dat hierin veel voor onze controle overbodige informatie is opgenomen. De bestandsgrootte van de digitale dossiers is hierdoor te omvangrijk, en het zorgt ook voor onnodig zoekwerk naar de juiste documenten en aansluitingen. Het opstel- en controleproces van de SiSa-bijlage gaan wij separaat van de jaarrekening evalueren, om met elkaar te bepalen welke verbeteringen hierin mogelijk zijn.
Voorgaande zaken hebben er ook toe geleid dat specificaties van deze posten ‘vervuild’ zijn met allerlei correcties, waardoor het lastig bleek te zijn de juiste en op de jaarrekening aansluitende specificaties op te leveren. Uiteindelijk zijn uit onze werkzaamheden voor de betreffende posten geen noemenswaardige bijzonderheden gebleken.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
2605B956CD/RM/29
Bijlagen
© 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Accountantsverslag 2025
2605B956CD/RM/30
A - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
Aard van de fouten en onzekerheden
Getrouwheid
Effect niet-gecorrigeerde fouten voorgaande periode (per saldo resultaat te laag verantwoord)
€ 1,5 miljoen
Effect niet-gecorrigeerde fouten huidige periode
€ 4,0 miljoen
•
Afwaardering vordering verwerkt in 2026, maar had ultimo 2025 al als oninbaar moeten zijn voorzien (resultaat te hoog)
€ 2,5 miljoen
•
Fout bestedingen Jeugd en Wmo: te hoog verantwoorde lasten o.b.v. ontvangen productieverantwoordingen (resultaat te laag)
€ 4,0 miljoen
Effect onzekerheden huidige periode
€ 5,3 miljoen
•
€ 5,3 miljoen
Onzekerheid bestedingen Jeugd en Wmo: ontbrekende productieverantwoordingen (resultaat mogelijk te laag)
Totaal getrouwheidsfouten en -onzekerheden
€ 13,3 miljoen
Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.
© 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
2605B956CD/RM/31
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening 2025 en onze conclusies ten aanzien van de rechtmatigheid van de SiSa-bijlage 2025. - Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring): goedkeurend - Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening: goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Financiële omvang
A17
Regeling specifieke uitkering voorkomen georganiseerde en ondermijnende jeugdcriminaliteit
N.v.t.
€0
A20
Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme 2023-2026
N.v.t.
€0
A20B
Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)
N.v.t.
€0
A26
Specifieke uitkering Eindhoven RIO
N.v.t.
€0
A33
Bekostigingsregeling Landelijke Vreemdelingen Voorziening 2024
N.v.t.
€0
A45
Specifieke uitkering RIO IPTA
N.v.t.
€0
A49
Frictiebudget 2025 & 2026
N.v.t.
€0
A50
Structurele algemene Rijksbijdrage RIEC's
N.v.t.
€0
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021
N.v.t.
€0
C62
Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen
N.v.t.
€0
C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
N.v.t.
€0
C98
Smart City
N.v.t.
€0
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
N.v.t.
€0
D10
Volwasseneneducatie
N.v.t.
€0
D12
Regionaal programma voortijdig schoolverlaten 2020-2024
N.v.t.
€0
D12A
Regionaal programma voortijdig schoolverlaten 2020-2024
N.v.t.
€0
Subtotaal
© 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Toelichting
€0 Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
2605B956CD/RM/32
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Subtotaal - zie vorige pagina
Financiële omvang €0
D21
Specifieke uitkering impuls jongerencultuur
N.v.t.
€0
D23
Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen
N.v.t.
€0
E3
Subsidieregeling sanering verkeerslawaai
N.v.t.
€0
E44
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027
N.v.t.
€0
E53
Regeling specifieke uitkering Schone Lucht Akkoord
N.v.t.
€0
E69
HOV-3 Eindhoven (Hoogwaardige OV verbinding 3)
N.v.t.
€0
E81
Regeling specifieke uitkering OV-ambassadeurprojecten 2022
N.v.t.
€0
E83
Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2022
N.v.t.
€0
E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
N.v.t.
€0
E87B
Tijdelijke regeling stimuleren maatregelen tweede fase Deltaprogramma zoetwater (SiSa tussen medeoverheden)
N.v.t.
€0
E97
Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2023
N.v.t.
€0
E103
Tijdelijke stimuleringsregeling slim, veilig, doelmatig en duurzaam gebruik van mobiliteitsinfrastructuur 2023-2027
N.v.t.
€0
E103B
Tijdelijke stimuleringsregeling slim, veilig, doelmatig en duurzaam gebruik van mobiliteitsinfrastructuur 2023-2027 (SiSa tussen medeoverheden)
N.v.t.
€0
E104
Specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur
N.v.t.
€0
E111
Regeling stimulering schoon en emissieloos bouwen voor medeoverheden
N.v.t.
€0
E113
Tijdelijke regeling uitkering bodemopgaven 2024-2030
N.v.t.
€0
E120
Regeling specifieke uitkering verkeersveiligheidsmaatregelen 2025-2030
N.v.t.
€0
F52
Eenmalige specifieke uitkering in verband met de uitvoeringen een pilot ten behoeve van overstappers tekortsectoren
N.v.t.
€0
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2025
N.v.t.
€0
Subtotaal
© 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Toelichting
€0
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
2605B956CD/RM/33
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Subtotaal - zie vorige pagina
Financiële omvang €0
G2
Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2025
N.v.t.
€0
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2025
N.v.t.
€0
N.v.t.
€0
N.v.t.
€0
N.v.t.
€0
N.v.t.
€0
G3 G3 G3 G3
BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2025 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2025 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2025 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2025
G4
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2025
N.v.t.
€0
G4
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2025
N.v.t.
€0
G4
Tozo 2_gemeentedeel 2025
N.v.t.
€0
G4
Tozo 3_gemeentedeel 2025
N.v.t.
€0
G4
Tozo 4_gemeentedeel 2025
N.v.t.
€0
G4
Tozo 5_gemeentedeel 2025
N.v.t.
€0
N.v.t.
€0
N.v.t.
€0
N.v.t.
€0
N.v.t.
€0
N.v.t.
€0
G4 G4 G10 G12 G12
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2025 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2025 Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2025 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2025 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2025
Subtotaal
© 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Toelichting
€0
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag 2025 Bijlagen
2605B956CD/RM/34
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Subtotaal - zie vorige pagina
Financiële omvang €0
G13
Besteding/baten onderwijsroute_gemeentedeel 2025
N.v.t.
€0
G13
Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2025
N.v.t.
€0
G15B
Specifieke uitkering Brabants Migratie Informatiepunt_ deel gemeenten 2025
N.v.t.
€0
G16
Grensinformatiepunten_deel gemeente/provincie_2025
N.v.t.
€0
H1
Ministeriële regeling heroïnebehandeling
N.v.t.
€0
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
N.v.t.
€0
H14
SPUK expertisecentra jeugdhulp
N.v.t.
€0
H26
Regeling specifieke uitkering randvoorwaardelijke functies jeugdhulp
N.v.t.
€0
H30
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026
N.v.t.
€0
H35
Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026
N.v.t.
€0
H43
Regeling specifieke uitkering frictiekosten gesloten jeugdhulp
N.v.t.
€0
J1
Onderzoeks- en aanjaagkosten Grootschalige woningbouw
N.v.t.
€0
J9
Specifieke uitkering woningbouwimpuls
N.v.t.
€0
J17
Realisatiestimulans
N.v.t.
€0
J18
Regeling specifieke uitkering isolatieopgave Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
N.v.t.
€0
J20
Woningbouwversnelling Metropoolregio Eindhoven
N.v.t.
€0
J32
Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen
N.v.t.
€0
J47
Volkshuisvesting
N.v.t.
€0
J55
Aanpak energiearmoede
N.v.t.
€0
Subtotaal
© 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Toelichting
€0
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
2605B956CD/RM/35
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Subtotaal - zie vorige pagina
Financiële omvang €0
J72
Specifieke uitkeringen proeftuinen aardgasvrije wijken 3e ronde
N.v.t.
€0
J85
Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen
N.v.t.
€0
J94
Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming [...] eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties
N.v.t.
€0
J95
Regeling specifieke uitkering regionale structuur Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
N.v.t.
€0
J100
Regeling kansrijke wijk
N.v.t.
€0
J105
Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls
N.v.t.
€0
J106
Tijdelijke regeling specifieke uitkering gebiedsbudget
N.v.t.
€0
J109
Meerjarige regeling specifieke uitkering herstructurering volkshuisvesting
N.v.t.
€0
J209
Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen
N.v.t.
€0
K28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
N.v.t.
€0
M16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
N.v.t.
€0
M29
Bekostigingsregeling eerste opvang ontheemden Oekraïne door Regionale openbare lichamen
N.v.t.
€0
M30
Specifieke uitkering wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen
N.v.t.
€0
Totaal
© 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Toelichting
€0
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
2605B956CD/RM/36
C - Bevindingen bijlage Bereikbaarheidsakkoord 2025 Op grond van de Subsidieregeling Bereikbaarheidsakkoord legt uw gemeente met een bijlage in de jaarrekening verantwoording af over de voortgang van en bestedingen voor de projecten uit het Bereikbaarheidsakkoord. In overeenstemming met de ter zake met de gemeente Helmond gemaakte afspraken hebben wij - rekening houdend met de materialiteit voor de jaarrekeningcontrole 2025 - die projecten gecontroleerd waarvan de ‘gerealiseerde projectkosten (subsidiabel) 2025’ meer dan € 125.000 bedragen. In dit accountantsverslag rapporteren wij over de strekking van ons getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening 2025, en de fouten en onzekerheden van de door ons gecontroleerde projecten. - Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring): goedkeurend - Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening: goedkeurend Per project waarvan de ‘gerealiseerde projectkosten (subsidiabel) 2025’ meer dan € 125.000 bedragen geven wij in de volgende tabel aan of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Regeling
Omschrijving
Fout of onzekerheid
Financiële omvang
008c
OV-knooppunt NS Eindhoven CS 2024
N.v.t.
€0
901
Brainport Bereikbaar, organisatie 2024
N.v.t.
€0
922
Brainport Bereikbaar, doelgroepenbenadering 2024
N.v.t.
€0
924
Brainport Bereikbaar; Deeltaxi 2023
N.v.t.
€0
928
Brainport Bereikbaar, fietsimpuls 2024
N.v.t.
€0
930d
Snelle fietsroute Deurne-Eindhoven, deel Eindhoven
N.v.t.
€0
Totaal
© 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Toelichting
€0
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
2605B956CD/RM/37
D - Onafhankelijkheidsbevestiging •
Bevestiging onafhankelijkheid De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de ‘Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)’ en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed.
•
Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Eindhoven in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijkheid: •
•
Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s voor de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt. Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte.
•
Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften.
•
Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.
© 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
•
•
De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen. Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en, indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreigingen voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling, inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde ‘onafhankelijkheidsevaluatie’) is in het dossier opgenomen. Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Deloitte wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een gemeenteraad, raadscommissie of auditcommissie, overwegen wij ook een van deze instanties te raadplegen.
Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met de gemeente Eindhoven Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Deloitte, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de gemeente die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd dienen te worden. Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Deloitte, een bestuurder of interne toezichthouder van Deloitte of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan de gemeente of een bij de gemeente betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid met een (geschatte) waarde van meer dan € 100 ontvangen of verstrekt, en zijn daarom van mening dat er geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.