Bijlage 5 - Accountantsverslag 2024
Tekst van het document
De 5 P’s vormen de basis voor de actualisatie van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid’. Risicoanalyse waardering grondexploitaties Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties, en het al dan niet bestaand van een kans op een materiële fout in de waardering ervan. Deze analyse baseren wij op de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat, en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier bijvoorbeeld al contracten of overeenkomsten aan ten grondslag of niet). Naast de hiervoor genoemde elementen spelen bij de risicoclassificatie van individuele projecten ook de aard, programmering en doorlooptijd van het project een belangrijke rol. Zo zorgt binnenstedelijke herstructurering normaliter voor een grotere complexiteit, doordat de gemeente de bestaande ruimte (her)ontwikkelt en dit type projecten hierdoor (financieel gezien) gevoeliger is voor risico’s dan volledig nieuw uit te leggen locaties. Een langere doorlooptijd van de projecten zorgt voor een hoger risicoprofiel, doordat de schatting van de nog te realiseren kosten en opbrengsten van de projecten inherent subjectiever is naarmate de doorlooptijd toeneemt.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Op grond van onze risicoanalyse concluderen wij dat de grondexploitatie Stationsdistrict het qua omvang en complexiteit belangrijkste project binnen uw gemeente is. Dit project hebben wij daarom bij onze controle meer in detail geanalyseerd en geselecteerd voor nadere controle, en daarbij hebben wij de aannemelijkheid van de nog te realiseren kosten en opbrengsten getoetst. Vanwege de aard en omvang van de resterende baten/lasten voor het project Meerhoven, hebben wij dit project – in tegenstelling tot voorgaande jaren – niet meer in detail gecontroleerd. Daarnaast hebben wij – vanwege de nog te realiseren kosten en/of opbrengsten – een gedetailleerde risicoanalyse (‘fact finding’) uitgevoerd voor de volgende projecten: GDC Noord, Strijp S, Meerhoven Waterrijk, Meerhoven Park Forum Zuid, VDMA, Brainport Industries Campus cluster 2, huisvesting centrale politie, Emmasingelkwadrant en The Dutch Mountains. Hierbij hebben wij onder andere de ramingen afgestemd met bijvoorbeeld onderliggende overeenkomsten en kostenramingen. Met de fact finding hebben wij herbevestigd dat wij in deze projecten terecht geen risico op een materiële fout in de waardering hebben onderkend.
Samengevat laat de risicoanalyse zich als volgt weergeven op basis van de geraamde nog te realiseren baten en lasten per project: Nog te realiseren baten en lasten per project (x € 1 miljoen) 300 250 200 150 100 50 Stationsdistrict
Fact finding
Nog te realiseren baten
Interne beheersing
Overig
Nog te realiseren lasten
Accountantsverslag 2024 Bijlagen
25069220ED/YW/22
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 06 Jun 2025
Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) Analyse grondexploitaties De ontwikkeling van de boekwaarde in- en exclusief de voorziening verliesgevende grondexploitaties is als volgt weer te geven: 80
Ontwikkeling boekwaarde grondexploitaties (x € 1 miljoen)
De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2024 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt De grondexploitaties zijn ultimo 2024 door het college geactualiseerd en waar nodig zijn verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening noodzakelijk is. Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde uitgangspunten hebben wij het volgende in overweging genomen:
60 40
•
20 2021
2022
2023
2024
•
Bekwaarde (excl. voorziening) Boekwaarde (incl. voorziening) Uit bovenstaande weergave blijkt dat de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie ultimo 2024 aanzienlijk is afgenomen ten opzichte van 2023 (2024: circa € 25 miljoen, 2023: circa € 46 miljoen). De afname van de boekwaarde is uiteraard een saldo van de in 2024 gerealiseerde kosten en opbrengsten, maar is vooral het gevolg van de in 2024 gerealiseerde verkopen voor onder meer Stationsplein Zuid-Oost en Emmasingelkwadrant.
© 2025. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Of de veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken als ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd. Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen, met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente?
•
Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.
•
Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Onze belangrijkste observaties hierbij zijn dat de grondexploitaties goed zijn onderbouwd en dat met een hoge mate van deskundigheid is gewerkt. Wij hebben met de door ons verrichte werkzaamheden voor de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: •
Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten;
•
Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties;
•
Externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde prijzen en parameters;
•
Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken planen civiele kosten.
De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2024 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt. Volledigheidshalve merken wij hierbij op dat wij bij de controle van de waardering van de grondexploitatie per 31 december 2024 de per die datum vastgestelde kaders en genomen besluiten hebben gehanteerd. Er is geen rekening gehouden met de effecten van eventuele toekomstige, nog vast te stellen, (gewijzigde) ambities van uw gemeente.
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2024
25069220ED/YW/23
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 06 Jun 2025
Fraude, integriteit, en naleving wet- en regelgeving De beoordeling door het college van het risico van materiële fouten in de jaarrekening door fraude of het overtreden van wet- en regelgeving Bij onze controle vragen wij het college jaarlijks inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking kan bevatten door fraude of het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van de inschattingen, het proces dat zij daarbij hanteert, en de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken heeft het college aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. Fraude en integriteit De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college, inclusief het invoeren en onderhouden van interne-beheersingsmaatregelen voor de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de effectieve werking van de interne beheersing, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving.
Bij fraude is het risico van het niet ontdekken van een afwijking van materieel belang groter dan bij fouten, omdat sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk niet of verkeerd vastleggen van transacties, of het doorbreken van de interne beheersing.
© 2025. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Wij hebben de controle – rekening houdend met voornoemde zaken – professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen die binnen uw gemeente hebben plaatsgevonden, die wij vervolgens doorspreken met uw coördinator integriteit. Op basis van onze controlewerkzaamheden en de bespreking van de integriteitsmeldingen hebben wij geen indicaties verkregen voor mogelijke fraudegevallen en ook geen concrete fraudes geconstateerd. Onze conclusie is voorts dat uw gemeente – bezien vanuit onze opdracht voor de jaarrekeningcontrole en de materialiteit die wij daarbij hanteren – op een adequate wijze opvolging geeft aan gemelde integriteitskwesties, en hierover zonodig tijdig met ons in contact treedt.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2024
25069220ED/YW/24
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 06 Jun 2025
Interne beheersing
© 2025. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Accountantsverslag 2024
25069220ED/YW/25
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 06 Jun 2025
Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2024 Managementletter 2024, toegespitst op de interne (financiële) beheersing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2024 een interim-controle uitgevoerd. De interim-controle was primair gericht op de opzet, het bestaan en waar relevant de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing, voor zover van belang voor onze controle op de getrouwheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. Voor de bevindingen van de interim-controle verwijzen wij naar onze managementletter 2024 gedateerd d.d. 27 november 2024. In de managementletter hebben wij een aantal aandachtspunten voor het opstel- en controleproces van de jaarrekening 2024 benoemd. Als onderdeel van onze werkzaamheden voor de jaarrekening zijn wij nagegaan of deze aandachtspunten voldoende zijn opgevolgd. Voor zover de opvolging en/of onze controle ervan hiertoe aanleiding geven, hebben wij onze bevindingen in dit accountantsverslag bij het betreffende onderwerp verwerkt. Memoriaalboekingen Memoriaalboekingen zijn (correctie)boekingen die niet via de reguliere boekingsgang plaatsvinden. Deze boekingen zijn hierdoor in opzet meer risicovol en daarom besteden wij bij onze controle extra aandacht aan deze boekingen.
Vanwege het inherent hogere risico van memoriaalboekingen hebben wij het college geadviseerd de interne beheersing rondom het maken van memoriaalboekingen verder te verbeteren, waaronder een afgedwongen vier-ogen-principe in de financiële administratie. Vanwege het hogere inherente risico hebben we de afgelopen jaren geadviseerd de interne beheersing van deze boekingen te verbeteren, waaronder de implementatie van een vier-ogen-principe in de financiële administratie. De implementatie van ERPx richt zich in eerste instantie op de continuïteit van de bedrijfsvoering, maar in de ontwikkelfase in het eerste en tweede kwartaal van 2025 zal de focus verschuiven naar het afdwingen van controle technische functiescheiding via een workflow.
© 2025. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Gemeente Eindhoven heeft aangegeven dat een financial controller de memoriaalboeking voorbereidt. Hoewel er nog geen definitieve beslissing is genomen over de goedkeuring door de budgethouder, wordt voorgesteld dat deze middels een 'vinkje' akkoord geeft. Een interne controle medewerker FA zal vervolgens de boeking controleren aan de hand van een checklist. Na hun goedkeuring wordt de boeking uitgevoerd door een senior administratief medewerker. Deze aanpak zorgt ervoor dat de functiescheiding tussen het initiëren, autoriseren en boeken van memoriaalboekingen systematisch wordt afgedwongen. Wij adviseren de gemeente om in de ontwikkelfase deze workflow te implementeren, met aandacht voor de specifieke rollen binnen de financiële administratie. Het is essentieel dat verschillende medewerkers verschillende toegangsrechten hebben om de controle technische functiescheiding ook in het systeem te waarborgen. Mede door bovengenoemde tekortkoming in de interne beheersing hebben wij een gegevensgerichte controle op de memoriaalboekingen uitgevoerd. Om deze controle zo efficiënt en effectief mogelijk uit te voeren, en toe te spitsen op het specifieke risico en karakter van memoriaalboekingen, hebben wij gebruikgemaakt van een data-analyse tool. Hieruit zijn geen onjuistheden, onrechtmatigheden of anderszins bijzonderheden gebleken.
Evaluatie opstel- en controleproces Medio 2024 hebben wij met de ambtelijke organisatie de jaarrekening 2023 geëvalueerd en eind 2024/begin 2025 het jaarrekeningproces 2024 voorbereid, en waar nodig aanscherpingen verwerkt in het draaiboek’ voor het opstel- en controleproces voor de jaarrekening. Dit heeft er samen met het frequente, constructieve overleg tussen uw en onze medewerkers voor gezorgd dat sprake is geweest van duidelijkheid over en weer wat betreft de voortgang van het proces en tijdige afronding van de controle. Medio 2025 evalueren wij - mede op basis van de actualisatie van de risicoanalyse voor de jaarrekening 2025 -gezamenlijk het opstel- en controleproces om te bepalen welke verdere verbeteringen mogelijk zijn.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Wij zien – vooruitlopend op deze evaluatie – in ieder geval de volgende aandachtspunten voor het jaarrekeningproces 2025: •
Proces vs. inhoud: Wij stellen diverse vragen over opgeleverde stukken, naar aanleiding van bevindingen vanuit onze werkzaamheden, en om aanvullende documentatie op te leveren. In diverse gevallen bleek het antwoord op of de opgeleverde documentatie naar aanleiding van onze vraag niet voldoende. Naar ons idee komt dit mede doordat geen centrale kwaliteitscontrole plaatsvindt op de beantwoording van onze vragen door de organisatie en de toereikendheid van de daarbij opgeleverde documentatie. Dit heeft geleid tot diverse aanvullende vragen. Om dit te voorkomen en het controleproces 2025 te versnellen, adviseren wij in een kwaliteitstoets te voorzien.
•
Jaarafgrenzing: Leveranciers factureren normaliter binnen 30 tot 60 dagen nadat zij hun prestatie hebben geleverd. Voor facturen die de gemeente aan het begin van het nieuwe boekjaar ontvangt, dient de organisatie vast te stellen of deze betrekking hebben op het vorige (in dit geval 2024) of huidige boekjaar (in dit geval 2025). Daarmee borgt de gemeente dat zij kosten/investeringen in het juiste jaar verantwoordt. Uit onze controle is een drietal facturen gebleken voor prestaties die in 2024 zijn geleverd, maar waarbij de kosten/investeringen in 2025 zijn verantwoord. In één geval was deze fout intern ook geconstateerd maar niet opgevolgd. Naar aanleiding van de geconstateerde fouten hebben wij een aanvullende controle uitgevoerd, waaruit 17 fouten zijn gebleken. Alle geconstateerde fouten zijn gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening. Wij hebben geen integrale controle uitgevoerd op de jaarafgrenzing en hebben daarom de gevonden fouten geëxtrapoleerd naar de niet-gecontroleerde massa. Dit resulteert in een geschatte fout van € 7,0 miljoen waarvan € 0,8 miljoen toeziet op de jaarafgrenzing van de exploitatielasten (resultaatimpact) en € 6,2 miljoen op de jaarafgrenzing van de materiële vaste activa (geen resultaatimpact).
Wij adviseren een stringenter proces te implementeren en een adequate interne controle daarop uit te voeren om de verantwoording van kosten en investeringen in het juiste boekjaar te waarborgen.
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2024
25069220ED/YW/26
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 06 Jun 2025
Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2024 Aandachtspunt interne controle De interne controles die uw organisatie uitvoert, zijn een belangrijke interne beheersmaatregel om de getrouwheid van de jaarrekening te waarborgen en de rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties te toetsen (als basis voor de rechtmatigheidsverantwoording van het college). Over de interne controle merken wij het volgende op: •
De door uw gemeente uitgevoerde interne controles zijn zowel ‘in de lijn’ (het primaire proces) als verbijzonderd (door de sector Control | Audit en Toetsing) overall bezien van een goed niveau en voldoende diepgang, inclusief bijhorende dossiervorming. Wel vragen wij – net als in ons accountantsverslag 2023 – aandacht voor en tijdige afstemming van eventuele bevindingen uit de interne controle. Uit de interne controle op de juiste jaarafgrenzing (die is gericht op het vaststellen of de in 2025 ontvangen facturen ten laste van 2024 of 2025 moeten komen) was één bevinding gebleken. Betreffende factuur had op basis van de prestatielevering betrekking op 2024 maar was niet ten laste van 2024 verantwoord. Aan deze bevinding was naar aanleiding van de interne controle geen verdere opvolging gegeven. Mede hierdoor zijn door ons extra werkzaamheden uitgevoerd om een oordeel te kunnen geven over de juistheid van de jaarafgrenzing (zie ook ‘Evaluatie opstelen controleproces’ hiervoor).
•
De verantwoording over en interne controle van de SiSa-bijlage is van een goed niveau. Ondanks een verdere toename van het aantal regelingen is het controleproces soepel verlopen en merken wij dat de kwaliteit van de dossiervorming vanuit de ambtelijke organisatie van een toereikend niveau is. Toch vragen wij de blijvende aandacht van de organisatie voor dit onderwerp. De afgelopen jaren zien wij namelijk dat niet alleen het aantal regelingen toeneemt maar ook dat de complexiteit van de wet- en regelgeving (zoals de wijze van (co)financiering) toeneemt. Wij bevelen daarom aan dit proces blijvend te monitoren en evalueren, en ook van voldoende capaciteit te blijven voorzien zodat de kwaliteit van de interne controle en de bijhorende dossiervorming geborgd blijven.
© 2025. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving inclusief cybersecurity In de periode augustus - december 2024 en april 2025 hebben onze ITauditors een aantal IT-werkzaamheden uitgevoerd op de volgende gebieden: 1. Een Quality Assurance (QA) review op het implementatietraject van het Nieuw Financieel Systeem (NFS). 2. De opzet en het bestaan toetsen van de Algemene IT Controles (‘GITC’) van de applicaties ProActis en Suites, en onderliggende database. 3. Een gesprek met de CISO over cybersecurity. Hierbij merken wij op dat Decade (financiële administratie) geen onderdeel is geweest van de IT-audit scope gezien de ontwikkelingen bij het NFS. Nieuw Financieel Systeem Over de resultaten van onze QA-review hebben wij gerapporteerd in de managementletter 2024. Kortheidshalve verwijzen wij hiernaar. Inmiddels is het NFS live gegaan per januari 2025 en is de vervanger van Decade, ERPx, officieel in gebruik genomen. Hierbij merken wij op dat wij nog geen beoordeling hebben gedaan op de opzet en/of het bestaan van de GITCs in/van ERPx, omdat de uitwerking en implementatie van deze controles nog onderhanden is bij de gemeente Eindhoven. ProActis en Suites Voor de applicatie en database van ProActis hebben wij de opzet en het bestaan van de GITCs beoordeeld.
Hierbij constateren wij grotendeels dezelfde observaties als afgelopen jaar op het gebied van logische toegangsbeveiliging, wijzigingsbeheer en leveranciersmanagement. Voor de applicatie en database van Suites hebben wij geen uitzonderingen geconstateerd bij het in- en uitdienstproces. De geconstateerde observaties zien primair toe op het niet uitvoeren van detectieve (review) controles, te breed toegekende beheerrechten en zwakke(re) wachtwoordinstellingen. De organisatie heeft de observaties bevestigd en verklaarde dat dit deels het gevolg is van personeelstekorten op Applicatiebeheer niveau. De details van de observaties zijn separaat gedeeld met de betrokkenen.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Cybersecurity Wij hebben inlichtingen ingewonnen en daaruit begrepen dat in 2024 geen relevante cyberincidenten hebben plaatsgevonden die impact hebben op de jaarrekeningcontrole. Ook hebben wij in een gesprek met de Chief Information Security Officer (CISO) geïnformeerd naar relevante ontwikkelingen op het gebied van cybersecurity. De gemeente Eindhoven heeft haar inventarisatie van applicaties (van derde partijen) en het toekennen van risicoscores, net zoals afgelopen jaar, ook dit jaar doorgezet. Hierbij beoordeelt de gemeente haar applicaties niet alleen achteraf, maar neemt zij (cyber)security ook ‘by design’ mee, bijvoorbeeld bij een nieuwe aanbesteding. Daarnaast toetst de gemeente de geïmplementeerde cyberbeheersmaatregelen door assessments uit te (laten) voeren op software. Dit laat een proactieve aanpak zien op het gebied van cyberbeveiligingsrisicobeheer. Cyberbeveiligingswet (NIS2) Ondanks de genoemde sterke punten hebben wij ook een aantal aanbevelingen, mede met het oog op de naderende cyberbeveiligingswet (NIS2). Een onderdeel hiervan is de persoonlijke aansprakelijkheid van bestuursleden. Onze indruk bestaat – onder andere door het ontbreken van informatie en vragen over dit onderwerp vanuit het bestuur – dat de impact van dit onderwerp nog onderbelicht/onvoldoende bekend is, terwijl de wet hoogstwaarschijnlijk in het 3e kwartaal van 2025 in werking treedt.
We bevelen daarom aan gerichte sessies te organiseren voor de directie over relevante wetgeving en compliance, en daarbij ook te bezien of de huidige capaciteit van cyber specialisten nog steeds voldoende en passend is. Verder raden wij aan een centraal risicoregister op te stellen waarin de gemeente centraal prioriteiten en acties op gemeentelijk niveau bundelt, in plaats van ‘lokaal/decentraal’ bijgehouden overzichten. Hierbij hebben we begrepen dat de organisatie hiervoor al een GRC-tool (Governance, Risk & Compliance) heeft aangeschaft om dit (verder) te centraliseren. Tot slot raden wij aan een gemeentebreed AI/innovatiebeleid in te voeren. Dit in verband met de toenemende risico’s van ‘schaduw IT’ door de opkomst van AI-tools. De aanbevelingen zijn van groot belang om de cybersecurity van Eindhoven verder te versterken en aan de eisen van de nieuwe wetgeving te voldoen. Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2024
25069220ED/YW/27
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 06 Jun 2025
Bijlagen
© 2025. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Accountantsverslag 2024
25069220ED/YW/28
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 06 Jun 2025
A - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
Aard van de fouten
Getrouwheid
Effect niet-gecorrigeerde fouten voorgaande periode
•
€0
Effect niet-gecorrigeerde fouten huidige periode:
€ 7,0 miljoen
•
Geëxtrapoleerde fout jaarafgrenzing: materiële vaste activa te laag verantwoord
€ 6,2 miljoen
•
Geëxtrapoleerde fout jaarafgrenzing: exploitatielasten te laag en daarmee resultaat te hoog verantwoord
€ 0,8 miljoen
•
Fouten overlopende activa/passiva en lasten/baten SiSa-bijlage: per saldo resultaat te hoog verantwoord
€ 0,7 miljoen
Totaal getrouwheidsfouten
€ 7,7 miljoen
Aard van de onzekerheden
Getrouwheid
Onzekerheid bestedingen jeugd en Wmo (productieverantwoordingen zonder controleverklaring en anders dan goedkeurende controleverklaring)
€ 3,4 miljoen
Totaal onzekerheden in de controle getrouwheid
€ 3,4 miljoen
Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.
© 2025. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2024
25069220ED/YW/29
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 06 Jun 2025
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening 2024 en onze conclusies ten aanzien van de rechtmatigheid van de SiSa-bijlage 2024. - Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring): goedkeurend - Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening: goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Financiële omvang
A17
Regeling specifieke uitkering voorkomen georganiseerde en ondermijnende jeugdcriminaliteit
N.v.t.
€0
A20B
Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme 2023-2026
N.v.t.
€0
A26
Specifieke uitkering Eindhoven RIO
N.v.t.
€0
A33
Bekostigingsregeling Landelijke Vreemdelingen Voorziening 2024
N.v.t.
€0
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021
N.v.t.
€0
C62
Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen
N.v.t.
€0
C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
N.v.t.
€0
C98
Smart City
N.v.t.
€0
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
N.v.t.
€0
D10
Volwasseneneducatie
N.v.t.
€0
D11
Regeling specifieke uitkering extra financiële middelen RMC-functie
N.v.t.
€0
D12
Regionaal programma voortijdig schoolverlaten 2020-2024
N.v.t.
€0
D12A
Regionaal programma voortijdig schoolverlaten 2020-2024
N.v.t.
€0
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
N.v.t.
€0
Subtotaal
© 2025. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Toelichting
€0
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2024
25069220ED/YW/30
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 06 Jun 2025
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Subtotaal – zie vorige pagina
Financiële omvang €0
D21
Specifieke uitkering impuls jongerencultuur
N.v.t.
€0
D23
Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen
N.v.t.
€0
E3
Subsidieregeling sanering verkeerslawaai
N.v.t.
€0
E32B
Incidentele specifieke uitkering Smartwayz
N.v.t.
€0
E44
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027
N.v.t.
€0
E53
Regeling specifieke uitkering Schone Lucht Akkoord
N.v.t.
€0
E69
HOV-3 Eindhoven (Hoogwaardige OV verbinding 3)
N.v.t.
€0
E81
Regeling specifieke uitkering OV-ambassadeurprojecten 2022
N.v.t.
€0
E83
Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2022
N.v.t.
€0
E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
N.v.t.
€0
E87B
Tijdelijke regeling stimuleren maatregelen tweede fase Deltaprogramma zoetwater
N.v.t.
€0
E97
Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2023
N.v.t.
€0
E103
Tijdelijke stimuleringsregeling slim, veilig, doelmatig en duurzaam gebruik van mobiliteitsinfrastructuur 2023-2027
N.v.t.
€0
E104
Specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur
N.v.t.
€0
E111
Regeling stimulering schoon en emissieloos bouwen voor medeoverheden
N.v.t.
€0
E113
Tijdelijke regeling uitkering bodemopgaven 2024-2030
N.v.t.
€0
F52
Eenmalige specifieke uitkering in verband met de uitvoeringen een pilot ten behoeve van overstappers tekortsectoren
N.v.t.
€0
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2024
N.v.t.
€0
G2
Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2024
N.v.t.
€0
Subtotaal © 2025. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Toelichting
€0 Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2024
25069220ED/YW/31
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 06 Jun 2025
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Subtotaal – zie vorige pagina G3 G3 G3 G3 G3
Financiële omvang €0
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2024 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2024 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2024 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2024 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2024
N.v.t.
€0
N.v.t.
€0
N.v.t.
€0
N.v.t.
€0
N.v.t.
€0
G4
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2024
N.v.t.
€0
G4
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2024
N.v.t.
€0
G4
Tozo 2 gemeentedeel 2024
N.v.t.
€0
G4
Tozo 3 gemeentedeel 2024
N.v.t.
€0
G4
Tozo 4 gemeentedeel 2024
N.v.t.
€0
G4
Tozo 5 gemeentedeel 2024
N.v.t.
€0
N.v.t.
€0
N.v.t.
€0
N.v.t.
€0
N.v.t.
€0
N.v.t.
€0
N.v.t.
€0
G4 G4 G10 G12 G12 G13
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2024 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2024 Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2024 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2024 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2024 Besteding/baten onderwijsroutegemeentedeel 2024
Subtotaal
© 2025. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Toelichting
€0
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag 2024 Bijlagen
25069220ED/YW/32
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 06 Jun 2025
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Subtotaal – zie vorige pagina
Financiële omvang €0
G13
Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2024
N.v.t.
€0
G15B
Specifieke uitkering Brabants Migratie Informatiepunt_ deel gemeenten 2024
N.v.t.
€0
G16
Grensinformatiepunten_deel gemeente/provincie_2024
N.v.t.
€0
H1
Ministeriële regeling heroïnebehandeling
N.v.t.
€0
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
N.v.t.
€0
H12
Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
N.v.t.
€0
H14
SPUK expertisecentra jeugdhulp
N.v.t.
€0
H26
Regeling specifieke uitkering randvoorwaardelijke functies jeugdhulp
N.v.t.
€0
H30
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026
N.v.t.
€0
H35
Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026
N.v.t.
€0
H38
Incidentele specifieke uitkering De Tongelreep
N.v.t.
€0
H43
Regeling specifieke uitkering frictiekosten gesloten jeugdhulp
N.v.t.
€0
J1
Onderzoeks- en aanjaagkosten Grootschalige woningbouw
N.v.t.
€0
J9
Specifieke uitkering woningbouwimpuls
N.v.t.
€0
J32
Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen
N.v.t.
€0
J41B
Regeling specifieke uitkering Regeling flexibele inzet woningbouw
N.v.t.
€0
J47
Volkshuisvesting
N.v.t.
€0
J55
Aanpak energiearmoede
N.v.t.
€0
J72
Specifieke uitkeringen proeftuinen aardgasvrije wijken 3e ronde
N.v.t.
€0
Subtotaal
© 2025. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Toelichting
€0
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2024
25069220ED/YW/33
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 06 Jun 2025
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Subtotaal – zie vorige pagina
Financiële omvang €0
J85
Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen
N.v.t.
€0
J94
Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming [...] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties
N.v.t.
€0
J95
Regeling specifieke uitkering regionale structuur Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
N.v.t.
€0
J100
Regeling kansrijke wijk
N.v.t.
€0
J105
Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls
N.v.t.
€0
J109
Meerjarige regeling specifieke uitkering herstructurering volkshuisvesting
N.v.t.
€0
J209
Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen
N.v.t.
€0
J210B
Meerjarige regeling specifieke uitkering Regeling flexibele inzet woningbouw
N.v.t.
€0
K28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
N.v.t.
€0
M16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
N.v.t.
€0
M29
Bekostigingsregeling eerste opvang ontheemden Oekraïne door Regionale openbare lichamen
N.v.t.
€0
Totaal
© 2025. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Toelichting
€0
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2024
25069220ED/YW/34
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 06 Jun 2025
C - Bevindingen bijlage Bereikbaarheidsakkoord 2024 Op grond van de Subsidieregeling Bereikbaarheidsakkoord legt uw gemeente met een bijlage in de jaarrekening verantwoording af over de voortgang van en bestedingen voor de projecten uit het Bereikbaarheidsakkoord. In overeenstemming met de ter zake met de gemeente Helmond gemaakte afspraken hebben wij – rekening houdend met de materialiteit voor de jaarrekeningcontrole 2024 – die projecten gecontroleerd waarvan de ‘gerealiseerde projectkosten (subsidiabel) 2024’ meer dan € 125.000 bedragen. In dit accountantsverslag rapporteren wij over de strekking van ons getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening 2024, en de fouten en onzekerheden van de door ons gecontroleerde projecten. - Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring): goedkeurend - Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening: goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Regeling
Omschrijving
Fout of onzekerheid
Financiële omvang
008c
OV-knooppunt NS Eindhoven CS 2024
N.v.t.
€0
030d
Snelle fietsroute Deurne-Eindhoven, deel Eindhoven
N.v.t.
€0
901
Brainport Bereikbaar, organisatie 2024
N.v.t.
€0
921
Brainport Bereikbaar, gedragsverandering 2024
N.v.t.
€0
922
Brainport Bereikbaar, doelgroepenbenadering 2024
N.v.t.
€0
928
Brainport Bereikbaar, fietsimpuls 2024
N.v.t.
€0
929
Brainport Bereikbaar, hubs en deelmobiliteit 2024
N.v.t.
€0
931
Brainport Bereikbaar, data 2024
N.v.t.
€0
Totaal
© 2025. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Toelichting
€0
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2024
25069220ED/YW/35
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 06 Jun 2025
D - Onafhankelijkheidsbevestiging •
Bevestiging onafhankelijkheid De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de ‘Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)’ en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed.
•
Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Eindhoven in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijkheid: •
Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.
•
Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte.
•
Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften.
•
Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.
© 2025. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
•
•
De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen. Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en, indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreigingen voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling, inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde ‘onafhankelijkheidsevaluatie’) is in het dossier opgenomen. Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Deloitte wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een gemeenteraad, raadscommissie of auditcommissie, overwegen wij ook een van deze instanties te raadplegen. Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheidsvoorschriften.
Onze beoordeling heeft geen aanleiding gegeven om het komend boekjaar teamleden bij de gemeente Eindhoven te rouleren. Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met de gemeente Eindhoven Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Deloitte, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de gemeente die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd dienen te worden. Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Deloitte, een bestuurder of interne toezichthouder van Deloitte of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan de gemeente of een bij de gemeente betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid met een (geschatte) waarde van meer dan € 100 ontvangen of verstrekt, en zijn daarom van mening dat er geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.
De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen wordt periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om deze bedreiging weg te nemen.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2024
25069220ED/YW/36
Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 06 Jun 2025
Onder Deloitte wordt verstaan één of meer van Deloitte Touche Tohmatsu Limited (“DTTL’’ of ‘’Deloitte Global’’), haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten (tezamen, de “Deloitteorganisatie”). DTTL en haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten zijn juridisch gescheiden en onafhankelijke entiteiten, die elkaar niet kunnen verplichten of binden ten aanzien van derden. DTTL en iedere DTTL member firm en aan hen verbonden entiteiten zijn aansprakelijk voor hun eigen handelen en nalaten, en niet voor het handelen of nalaten van een andere entiteit. DTTL verleent geen diensten aan cliënten. Raadpleeg www.deloitte.com/about voor meer informatie. Deloitte levert toonaangevende audit- en assurance-, belastingadvies- en juridische diensten, en diensten op het gebied van consulting, financial advisory, en risk advisory aan bijna 90% van de Fortune Global 500® en duizenden particuliere bedrijven. Onze professionals leveren meetbare en blijvende resultaten die het vertrouwen van het publiek in kapitaalmarkten helpen versterken, klanten in staat stellen te transformeren en bloeien, en de weg wijzen naar een sterkere economie, een meer rechtvaardige samenleving en een duurzame wereld. Voortbouwend op haar meer dan 175-jarige geschiedenis, omvat het bereik van Deloitte meer dan 150 landen en gebieden.
Ontdek hoe de meer dan 415.000 mensen van Deloitte wereldwijd een impact maken die ertoe doet op www.deloitte.com. Deze communicatie bevat louter algemene informatie en noch DTTL, noch haar wereldwijde netwerk van member firms of aan hen verbonden entiteiten verleent door middel van deze communicatie professioneel advies of diensten. Voordat u een beslissing neemt of actie onderneemt die van invloed kan zijn op uw financiën of uw bedrijf, dient u een gekwalificeerde professionele adviseur te raadplegen. Geen enkele entiteit in de Deloitte-organisatie is verantwoordelijk voor enig verlies dat wordt geleden door een persoon die op deze communicatie vertrouwt. © 2025. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.