Document · PDF

Bijlage 3a - TAM-omgevingsplan Doorstroming HOV4 - Motivering

Raadsvergadering 16 juni 2026, gemeente EindhovenBij agendapunt: Raadsvoorstel Vaststelling wijzigingsbesluit TAM omgevingsplan HOV435.402 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Vastgesteld bestemmingsplan

TAMomgevingsplan Doorstroming EindhovenVeldhoven (HOV4)

April 2026

TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven (HOV4)

Inhoudsopgave Motivering

Hoofdstuk 1 Inleiding

1.1

Aanleiding

1.2

Het besluitgebied

1.3

Leeswijzer

Hoofdstuk 2 Bestaande situatie

2.1

Algemene situatie HOV4

2.2

Huidige situatie Gemeente Eindhoven

Hoofdstuk 3 Toekomstige situatie

Hoofdstuk 4 Toetsing aan omgevingsplan

4.1

Huidig planologisch kader

4.2

Strijdigheden met omgevingsplan

4.3

Omgevingsplanwijziging

Hoofdstuk 5 Voorbereiding en participatie

5.1

Vooroverleg

5.2

Participatie

Hoofdstuk 6 Visie, beleid en regelgeving op de locatie

6.1

Rijksbeleid

6.2

Provinciaal beleid

6.3

Regionaal beleid

6.4

Gemeentelijk beleid

Hoofdstuk 7 Fysieke leefomgeving en milieu

7.1

Ladder van duurzame verstedelijking

7.2

M.e.r.-beoordeling

7.3

Geluid

7.4

Milieubelastende activiteiten

7.5

Luchtkwaliteit

7.6

Geur

7.7

Bodem

7.8

Ontplofbare oorlogsresten

7.9

Omgevingsveiligheid

7.10

Trillingen

7.11

Verkeer

7.12

Groen

7.13

Natuur

7.14

Water

7.15

Archeologie

7.16

Cultuurhistorie

101

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

7.17

Duurzaamheid

104

7.18

Windklimaat

106

7.19

Bezonning

107

7.20

Evidente privaatrechtelijke belemmeringen

107

7.21

Kabels, leidingen en straalpaden

108

7.22

Gezondheid

108

7.23

Elektromagnetische straling

110

Hoofdstuk 8 Financiele uitvoerbaarheid

113

Hoofdstuk 9 Evenwichtige toedeling van functies aan locaties

115

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

Motivering

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

Hoofdstuk 1

1.1

Inleiding

Aanleiding

De Brainportregio Eindhoven is in afzienbare tijd uitgegroeid tot een uiterst krachtige economische motor van Nederland. De ambitieuze en succesvolle kennisintensieve maakindustrie én het feit dat het in de Brainportregio goed wonen, werken en leven is, hebben gezorgd voor een forse groei van het inwoneraantal van de gemeenten Eindhoven en Veldhoven. Deze ontwikkelingen leggen een toenemende druk op de bereikbaarheid en leefbaarheid van de regio. Zonder aanvullende maatregelen zal het autoverkeer fors toenemen, wat leidt tot knelpunten op het gebied van verkeersveiligheid en ruimtelijke kwaliteit. De gemeenten Eindhoven en Veldhoven willen een goed vestigingsklimaat bieden aan zowel (nieuwe) innovatieve HTSM-bedrijven (High Tech Systemen & Materialen), als aan het lokale en regionale MKB. De doorontwikkeling van deze bedrijvigheid vraagt om een mobiliteitstransitie. Diverse mobiliteitsmaatregelen worden getroffen om de verkeersveiligheid te vergroten en de groei van het autoverkeer fors te verminderen. Een belangrijke stap die wordt gezet is het realiseren van een hoogwaardige busverbinding (hierna: de HOV4). De HOV4 zorgt voor een betrouwbaar en aantrekkelijk alternatief voor het autoverkeer en versterkt de bereikbaarheid van de locaties: Eindhoven Centraal, Eindhoven Centrum, ASML, De Run, Maxima Medisch Centrum (MMC) en de omliggende woonwijken.

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

Figuur Tracé HOV4 in gemeente Veldhoven (blauw) en Eindhoven (rood).

De gemeenten Eindhoven en Veldhoven zetten gezamenlijk in op de realisatie van diverse mobiliteitsmaatregelen, waaronder de HOV4 in welk kader onder meer vrijliggende busbanen en ongelijkvloerse kruisingen worden gerealiseerd. In hoofdstuk 2 wordt een uitgebreidere beschrijving van de mobiliteitsmaatregelen weergegeven. De realisatie van de HOV4 met vrijliggende busbanen en het busstation zijn niet geheel passend binnen de planologisch juridische kaders van de gemeenten Eindhoven en Veldhoven. Hierdoor is een wijziging van zowel het omgevingsplan van de gemeente Eindhoven, als de gemeente Veldhoven noodzakelijk. Scope HOV4 gemeente Eindhoven Het tracé van de HOV4 loopt over het grondgebied van de gemeente Eindhoven en de gemeente Veldhoven (zie bovenstaande figuur). Voor beide gemeenten wordt een eigen planologische procedure doorlopen. Deze wijziging voorziet in de juridisch-planologische inpassing van de mobiliteitsmaatregelen op het grondgebied van de gemeente Eindhoven. Gelijktijdig stelt de gemeente Veldhoven een wijzigingsplan op voor de juridisch-planologische inpassing van de mobiliteitsmaatregelen op het grondgebied van gemeente Veldhoven. De maatregelen op grondgebied van gemeente Veldhoven zijn om deze reden geen onderdeel van de voorliggende motivering.

Zowel Eindhoven als Veldhoven volgt hierbij hun eigen bestuurlijke proces, waarbij sprake is van gezamenlijke afstemming (en waar mogelijk onderzoek en uitwerking). Hierdoor lopen beide gemeenten in het project zoveel mogelijk gelijktijdig met elkaar op.

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

1.2

Het besluitgebied

Totaal HOV4-tracé Eindhoven en Veldhoven Het gehele HOV4-tracé is gelegen in de gemeente Eindhoven en de gemeente Veldhoven. De busverbinding verbindt straks de Kempen (via Veldhoven en Eindhoven) met het NS-station Eindhoven Centraal. Het tracé van de HOV4 loopt van Eindhoven Centraal richting het stadion van PSV en gaat vervolgens verder via de Vonderweg, de Mauritsstraat, de Mecklenburgstraat en de Karel de Grotelaan. Ter hoogte van Kasteellaan/Roffart is er vervolgens een aftakking naar de High Tech Campus. Het tracé komt vervolgens via Het Kastelenplein uit in Veldhoven waarbij deze aansluit op de Kempenbaan. De buslijn gaat naar het MMC, het terrein van ASML en loopt door tot aan Koningshof. Tevens wordt er een busstation bij het MMC aangelegd. HOV4-tracé Eindhoven Op 20 juni 2023 is het Voorkeursalternatief Tracé HOV4 vastgesteld. Op 1 juli 2025 zijn verschillende onderdelen vastgesteld, namelijk: 1. De nadere uitwerking van enkele tracédelen; 2. De nadere uitwerking van het ontwerp; 3. De kredietaanvraag voor de realisatie van HOV4 met bijbehorende dekking en afspraken met betrokken partijen. Het besluitgebied voor de HOV4 is hieronder weergegeven. In Hoofdstuk 3wordt de e toekomstige situatie verder beschreven.

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

Figuur besluitgebied HOV4-tracé Eindhoven, zoals vastgesteld door de gemeenteraad van Eindhoven

1.3

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 en navolgend hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de huidige en toekomstige situatie. Hoofdstuk 4 beschrijft op welke onderdelen het omgevingsplan wordt gewijzigd. Vervolgens wordt in hoofdstuk 5 aangegeven op welke wijze participatie heeft plaatsgevonden, hoe hiermee rekening is gehouden bij de wijziging van het omgevingsplan en welke andere overlegpartners bij de voorbereiding van de wijziging van het omgevingsplan zijn betrokken. In het daaropvolgende hoofdstuk 6 is de beoogde ontwikkeling getoetst aan relevant beleidskader van het rijk, provincie en de gemeente. Hoofdstuk 7 bevat een toets van het project aan relevante aspecten van de fysieke leefomgeving. In hoofdstuk 8 wordt ingegaan op de financiële haalbaarheid van het plan. Hoofdstuk 9 bevat tot slot een samenvatting van de beoordeling van dit plan aan het principe van 'evenwichtige toedeling van functies aan locaties'.

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

Hoofdstuk 2

2.1

Bestaande situatie

Algemene situatie HOV4

De Brainportregio is in afzienbare tijd uitgegroeid tot een uiterst krachtige economische motor van Nederland. De ambitieuze en succesvolle kennisintensieve maakindustrie én het feit dat het in de Brainportregio goed wonen, werken en leven is, hebben gezorgd voor een forse groei. De verwachting is dat de groei van de regio zich de komende jaren doorzet. Dit heeft negatieve gevolgen voor de leefbaarheid in de regio. Bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid, geluid, luchtkwaliteit en ruimtelijke kwaliteit. Hiervoor worden diverse mobiliteitsmaatregelen getroffen binnen de regio om de negatieve effecten van de groei van mobiliteit te mitigeren. Er wordt geïnvesteerd in Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV); een netwerk van zoveel mogelijk vrijliggende busbanen dat belangrijke voorzieningen in de regio met elkaar verbindt. Het vervoer over deze banen is snel, betrouwbaar, comfortabel en rijdt frequent. De 1e HOV-lijn (NS-station Eindhoven – Eindhoven Airport/Veldhoven) is al enkele jaren in gebruik. Ook de 2e HOV-lijn (Genneper Parken, NS-station Eindhoven, winkelcentrum Woensel en Nuenen) is gereed en in gebruik. De 3e HOV-lijn is tot slot ook nagenoeg geheel gereed en in gebruik en loopt van het busstation Woensel via de Huizingalaan, Marathonloop, bedrijventerrein GDC en de Brainport Industries Campus (BIC) naar Eindhoven Airport.

Figuur - Overzicht HOV-lijnen met daarbij HOV4 weergegeven in het rood.

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

De volgende fase in het HOV-netwerk is de realisatie van HOV4. Deze hoogwaardige openbaar vervoerslijn zorgt voor een verbinding van het NS-station Eindhoven Centraal naar De Run in Veldhoven. In de huidige situatie is er sprake van een OV-verbinding tussen De Run in Veldhoven en Eindhoven Centraal. Dit tracé is ruim 8 km lang (exclusief het mogelijk doortrekken en aftakken naar de High Tech Campus (HTC)) en kent ongeveer 5.500 instappers op een gemiddelde werkdag. Op het bestaande tracé rijden nu de bussen 18, 19, 119 en 319. Het tracé heeft tot op heden vooral een ontsluitende functie, wat terug te zien is aan het relatief hoge aantal haltes (17). Daarmee is de gemiddelde halteafstand ongeveer 500 meter. Van de genoemde lijnen rijdt momenteel alleen lijn 119 als sneldienst zonder tussenstops tussen De Run/MMC en Eindhoven Centraal.

2.2

Huidige situatie Gemeente Eindhoven

Het besluitgebied start vanaf het busstation bij Eindhoven Centraal Station. Het stationsgebied is een stedelijk gebied met veel diverse functies zoals woningen, bedrijvigheid en kantoren. De straten zijn breed opgesteld met ruimte voor de voetganger, fietser en gemotoriseerd verkeer, alwaar het tracé zal worden ingepast. Vervolgens loopt het besluitgebied langs het centrumgebied waar tevens diverse functies in de directe omgeving aanwezig zijn. Via de Mecklenburgstraat komt het tracé door een woongebied. Het is rustiger en er zijn minder rijbanen aanwezig. Hierna volgt het besluitgebied de Karel de Grotelaan. Dit is een brede laan met diverse verkeersstromen en het heeft een ruime en groene opzet. Aan weerszijden van de Karel de Grotelaan zijn woningen, kleine bedrijvigheid, groene veldjes en winkelcentra gelegen. Na de onderdoorgang onder de N2/A2 loopt het besluitgebied verder door grondgebied van de gemeente Veldhoven.

Afbeeldingen foto's huidige situatie besluitgebied HOV4 Eindhoven

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

Hoofdstuk 3

Toekomstige situatie

De HOV4 zorgt voor een verbinding van het NS-station Eindhoven Centraal naar De Run in Veldhoven via het centrum van Eindhoven richting de Kempenbaan in Veldhoven. De ligging van de HOV4 ontsluit belangrijke locaties van de Brainportregio. Een groot deel van de reizigers reist naar enerzijds van Eindhoven Centraal en het centrum en de TU Eindhoven en anderzijds naar ASML, het MMC en De Run in Veldhoven. Deze verschillende functies en ontwikkelingen vragen om een goede bereikbaarheid. Met de realisatie van de HOV4 wordt een alternatief geboden voor de groeiende mobiliteit in de regio. Om een waardig alternatief te kunnen zijn voor de auto moet de HOV-verbinding frequent rijden en snel, betrouwbaar en comfortabel zijn. Dit betekent dat de HOV-verbinding zoveel mogelijk gebruik maakt van vrijliggende busbanen. Voor de HOV4 wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van de bestaande infrastructuur. In het ontwerp is het principe van vrijliggende busbanen zo veel mogelijk toegepast. Daar waar het niet past in het ruimtelijk profiel rijdt de bus mee met het overige verkeer (m.n. in het centrum). Het ontwerp varieert dan ook tussen een bus die meerijdt met het overige verkeer en een bus die rijdt op een vrije baan.

Met de voorgenomen ontwikkeling worden diverse mobiliteitsmaatregelen genomen: de realisatie van een HOV4-verbinding; vrijliggende busbanen; ongelijkvloerse kruisingen voor voetgangers en fietsverkeer; een veilige en snelle oost-west fietsverbinding en; de realisatie van een busstation in Veldhoven ter plaatse van het MMC. Het ontwerp van het volledige tracé is als Bijlage 1 aan deze motivering gehecht. Het tracé is een indicatie van het beoogde ontwerp, in de uitvoering zijn afwijkingen/ wijzigingen van beperkte omvang hierop mogelijk. Daarom kunnen aan het ontwerp geen rechten worden ontleend. Centrum Eindhoven / Vonderweg / Mauritsstraat/ Mecklenburgstraat De HOV4 start bij het station van Eindhoven, zodra de HOV4 onder het spoor door is kent de HOV4 ter plaatse van de Vonderweg een profiel met een vrije baan voor de bus. Ter plaatse van de Mauritsstraat rijdt de bus deels mee met het overige verkeer. De bus rijdt met het autoverkeer mee richting het PSV stadion. Richting Mecklenburgstraat heeft de bus een vrijliggende busbaan. Ter plaatse van de Mecklenburgstraat rijdt de bus deels mee met het overige verkeer. Richting het zuiden, stad uit, rijdt de bus mee met het overige autoverkeer. Stad in krijgt de bus een vrijliggende busbaan.

Karel de Grotelaan Vanuit het oosten gezien gebruikt de HOV4 in de eerste paar honderd meter de bestaande infrastructuur en rijdt de bus mee met het overige verkeer. Na enkele honderden meters verandert het profiel en kent de HOV4 een vrije baan. Ter hoogte van Kastelenplein is er aan de noordzijde van het plein een vrijliggende busbaan over de Karel de Grotelaan met twee rijstroken. Aansluiting Hightech Campus Ter hoogte van Kastelenplein vindt er een aftakking plaats naar de High Tech Campus. Het vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

tracé gaat vanaf de Kasteellaan via de Roffart en de Locatellistraat en een nieuw te realiseren brug over de Dommel naar de High Tech Campus.

Vonderweg Het tracédeel Vonderweg is het aansluitende tracédeel met de ontwikkelingen aan Fellenoord. Hier wordt de verdere busverbinding gemaakt met het station. Vanuit het verkeerscirculatieplan (gekozen 20-05-2025 Levende Pleinen variant) wordt ter hoogte van de Vonderweg voor autoverkeer een knip gemaakt. Doorgaand verkeer tussen Mauritsstraat en Elisabethtunnel zal in de toekomst niet meer mogelijk worden gemaakt. Dit geldt ook voor de Willemstraat, tussen de Sint Antoniusstraat en de Vonderweg. Dit is een van de maatregelen die nodig zijn om het doorgaande verkeer in de gehele binnenstad tegen te gaan. Daarnaast geldt voor dit tracédeel dat de Vonderweg onderdeel is van de doorfietsroute, die in het verlengde van de Maurisstraat tweezijdig aan de noordzijde zal worden uitgevoerd.

Nog voordat er concrete afspraken waren vastgelegd vanuit het verkeerscirculatieplan zijn verschillende scenario's en daarmee ook varianten uitgewerkt voor dit tracédeel. Uitgangspunt voor alle varianten is dat altijd een busbaan in twee richtingen is ingepast. De keuze voor het verkeerscirculatieplan heeft een definitieve inrichtingsvariant voor de Vonderweg bepaald. Uitgangspunt: VCP vastgesteld levende pleinen 20-05-2025. Variant 'Tweerichtingsverkeer vanaf de Willemstraat tot de Lumenstraat. Fietspad aan beide zijden' is daarmee de voorkeursvariant geworden. Hiermee wordt een doorgaande verbinding tussen Lumenstraat / Willemstraat en de Elisabethtunnel niet meer mogelijk gemaakt. Deze vormt de basis voor verdere uitwerking van het ontwerp. Vanuit het gebruik van de plek, met name rondom het Philips Stadion heeft het de voorkeur om naast de doorfietsroute aan de noordzijde ook aan de zuidzijde een fietspad te organiseren. Hierdoor kan grote drukte beter opgevangen worden in de omgeving. Het nieuwe profiel van de Vonderweg biedt ruimte voor veel groen en een royale boomstructuur. Er is ruimte voor meer bomen dan in de huidige situatie, waardoor ook invulling kan worden gegeven aan 'Groenplan Centrum' met de tangent als groene lijst rond het centrum. Een deel van de bestaande bomen is in slechte conditie.

Vervanging biedt ruimte voor een optimaler wegprofiel, bredere groenbermen en daarmee meer ruimte voor nieuwe bomen. Een ander deel kan mogelijk worden verplant zodat de bomen behouden kunnen blijven. De invulling van het profiel van de Vonderweg en de pleinfunctie voor het Philips Stadion worden nader uitgewerkt in samenhang met de openbare ruimte van het Emmasingelkwadrant.

Naast de aanleg van het bustracé, worden ook aanpassingen voor het gemotoriseerd verkeer gerealiseerd. Zo worden een ongelijkvloerse kruising (de Ring), een extra fietstunnel (A2/N2) en een zogenoemde bypass (Ulenpas/De Croy) gerealiseerd.

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

Hoofdstuk 4

4.1

Toetsing aan omgevingsplan

Huidig planologisch kader

Ter plaatse van het besluitgebied geldt, vanwege de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024, het zogenaamde tijdelijke deel van het omgevingsplan van rechtswege. Dit zijn een aantal voormalige besluiten, (paraplu)bestemmingsplannen en bijbehorende regelgeving die door de gemeente in een gebiedsdekkend omgevingsplan moeten worden verwerkt en vastgesteld. Omdat dit gebiedsdekkende omgevingsplan nog niet is vastgesteld door gemeente Eindhoven, geldt het 'tijdelijk deel van het omgevingsplan' bestaande uit:

Vastgestelde bestemmingsplannen en beheersverordeningen: Binnen het besluitgebied vigeren meerdere bestemmingsplannen (in volgorde vanaf NS station Eindhoven Centraal tot aan de Kempenbaan in Veldhoven): 'Emmasingelkwadrant - Fellenoord 2013' (vastgesteld 19-11-2013); 'Strijp- Gestel- en Stratum binnen de Ring en Bloemenbuurt-Zuid 2020' (vastgesteld 22-9-2021); 'De Bergen' (vastgesteld 23-11-2011); 'Gestel buiten de Ring 2020' (vastgesteld 24-11-2020); 'I Gestel buiten de Ring 2020 (Humperdincklaan)' (vastgesteld 2024-05-07); 'Kempenbaan-Oost' (vastgesteld 1-6-2021); 'Buitengebied Eindhoven 2023' (vastgesteld 25-03-2025); 'High Tech Campus Eindhoven-Klotputten' (vastgesteld 18-5-2012). Het besluitgebied bevat verschillende bestemmingen en aanduidingen. Hieronder volgt een opsomming van alle aanwezige functies, dubbelfuncties en gebiedsaanduidingen.

Functies: Verkeer Verkeer – Verblijfsgebied Kantoor Bedrijf - Verkooppunt motorbrandstoffen zonder LPG Groen Centrum Water Maatschappelijk Wonen Natuur (-1 en -2) Nevenfuncties: Waarde – Archeologie (verschillende categorieën) Waarde – Cultuurhistorie (-1, -2 en -3) Waarde – overige zone - overige zone - ecologische verbindingszone Waarde – Natuur Netwerk Brabant Leiding – Hoogspanningsverbinding Waterstaat - Waterstaatkundige functie vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

Gebiedsaanduidingen: Veiligheidszone – groepsrisico Veiligheidszone - gasreduceerstation Milieuzone – boringsvrije zone Overige zone - zoekgebied ontsluiting parkeergarage Overige zone - behoud en herstel watersystemen Overige zone - attentiezone waterhuishouding Overige zone - beperkingen veehouderij Overige zone – stalderingsgebied Overige zone - groenblauwe waarden Overige zone – natuur netwerk brabant Geluidzone – industrie Veiligheidszone – invloedsgebied Vrijwaringszone – weg Veiligheidszone - plasbrand aandachtsgebied Functieaanduidingen: Specifieke vorm van verkeer – autosnelweg Overige bestemmingsplannen: Bestemmingsplan 'Paraplubestemmingsplan waterberging', vastgesteld op 24 november 2020. Bestemmingsplan 'Paraplubestemmingsplan parkeren, kamerbewoning en woningsplitsing', vastgesteld 24 mei 2022. Bestemmingsplan 'Paraplubestemmingsplan archeologie 2023', vastgesteld 23 januari 2024. Lokale verordeningen: Tot het tijdelijke deel van het omgevingsplan behoren een gemeentelijke geurverordening, verordening afvoer regen- en grondwater of erfgoedverordening (archeologische monumentenzorg) en bodemkwaliteitskaarten, mits de gemeente een dergelijke verordening heeft vastgesteld. In dit geval is de Erfgoedverordening gemeente Eindhoven (hoofdstuk 7 Archeologie) van toepassing.

Bruidsschat: a. b. c. d.

4.2

voorrangsbepalingen en overgangsrecht; regels over bouwwerken, open erven en terreinen; regels over milieubelastende activiteiten; regels over aanleggen of wijzigen van wegen of spoorwegen zonder geluidproductieplafond.

Strijdigheden met omgevingsplan

In de huidige situatie is op het overgrote deel van het tracé al een passende bestemming waarbinnen de HOV4 maatregelen mogelijk zijn. Op een aantal locaties is het voornemen wel strijdig met het vigerend ruimtelijk juridisch kader. De strijdigheden zijn gelegen in meerdere eerder vastgestelde bestemmingsplannen die nu deel uitmaken van het tijdelijk omgevingsplan. Hieronder wordt per plan aangegeven waar de voorgenomen ontwikkeling (voorlopig ontwerp) strijdig is met het vigerend ruimtelijk kader. 16

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

Strijp- Gestel- en Stratum binnen de Ring en Bloemenbuurt-Zuid 2020 (vastgesteld 22-9-2021) De functie 'Groen' laat geen wegen toe, derhalve is de realisatie van het tracé strijdig met het vigerend ruimtelijk kader. De functie 'Kantoor' laat geen wegen die niet ondergeschikt zijn aan deze bestemming toe, derhalve is de realisatie van het tracé strijdig met het vigerend ruimtelijk kader. De functie 'Maatschappelijk' laat geen wegen die niet ondergeschikt zijn aan deze bestemming toe, derhalve is de realisatie van het tracé strijdig met het vigerend ruimtelijk kader. I Gestel buiten de Ring 2020 (Humperdincklaan) (vastgesteld 2024-05-07) De functie 'Groen' laat geen wegen toe, derhalve is de realisatie van het tracé strijdig met het vigerend ruimtelijk kader. Gestel buiten de ring 2020 (vastgesteld 24-11-2020) De functie 'Groen' laat geen wegen toe, derhalve is de realisatie van het tracé strijdig met het vigerend ruimtelijk kader. De functie 'Water' laat geen wegen toe, derhalve is de realisatie van het tracé strijdig met het vigerend ruimtelijk kader. De functie 'Centrum' laat geen wegen die niet ondergeschikt zijn aan deze bestemming toe, derhalve is de realisatie van het tracé strijdig met het vigerend ruimtelijk kader.

De functie 'Kantoor' laat geen wegen die niet ondergeschikt zijn aan deze bestemming toe, derhalve is de realisatie van het tracé strijdig met het vigerend ruimtelijk kader. De dubbele functies 'Waarde - overige zone - ecologische verbindingszone' en 'Waarde Natuur Netwerk Brabant' laten geen wegen toe, derhalve is de realisatie van het tracé strijdig met het vigerend ruimtelijk kader. Buitengebied Eindhoven 2023 (vastgesteld 16-02-2023) De functie 'Natuur (-1 en -2)' laat geen wegen toe, derhalve is de realisatie van het tracé strijdig met het vigerend ruimtelijk kader. De functie 'Water' laat geen wegen toe, derhalve is de realisatie van het tracé strijdig met het vigerend ruimtelijk kader. De gebiedsaanduidingen 'Overige zone - groenblauwe waarden' en 'Overige zone - natuur netwerk Brabant' laten geen wegen toe, derhalve is de realisatie van het tracé strijdig met het vigerend ruimtelijk kader. Paraplubestemmingsplan parkeren, kamerbewoning en woningsplitsing Dit deel van het omgevingsplan herziet onderliggende bestemmingsplannen voor zover het bestemmingen betreft die de functie wonen en/of woondoeleinden en/of woningen, woongebouwen (dan wel andere benamingen die zien op de functie wonen in de betreffende bestemmingsomschrijving) mogelijk maken. Bij dit project is echter geen sprake van enige vorm van woningbouw.

Daarnaast bevat het paraplubestemmingsplan een voorwaardelijke verplichting voor parkeren bij wijziging van de gebruiksfunctie. Kort gezegd mag een wijziging van de gebruiksfunctie alleen worden doorgevoerd als wordt voorzien in voldoende parkeergelegenheid. Ook dit is niet van toepassing voor dit project.

Paraplubestemmingsplan Waterberging Dit deel van het omgevingsplan herziet onderliggende bestemmingsplannen voor zover deze gebouwen en/of verhardingen mogelijk maken. Zo ook de hier vigerende bestemmingsplannen. In dit geval geldt zodoende naast de voorwaardelijke verplichting voor parkeren ook een vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

voorwaardelijke verplichting voor hemelwaterberging. De voorwaardelijke verplichting schrijft voor dat bij het verlenen van een omgevingsvergunning voor het bouwen moet worden voorzien in een waterberging of andere maatregelen die bijdragen aan de klimaatbestendigheid, volgens het geldende beleid van gemeente Eindhoven. Dit is dan ook een voorwaarde voor dit project en in paragraaf 7.14 Water wordt hier nader op ingegaan.

Paraplubestemmingsplan archeologie 2023 Dit deel van het omgevingsplan stelt regels met betrekking tot de bescherming van mogelijk in de bodem aanwezige archeologische waarden. Voor het besluitgebied gelden verschillende dubbelbestemmingen met ieder een eigen beschermingsregime. In paragraaf 7.15 Archeologie wordt hier nader op ingegaan. Lokale verordeningen Gemeente Eindhoven beschikt niet over een geurverordening of hemelwaterverordening, maar wel over de Erfgoedverordening gemeente Eindhoven. De bepalingen uit deze verordening die over archeologie gaan (archeologische monumenten en vangnetbepaling archeologie), maken deel uit van het omgevingsplan. Binnen het besluitgebied is geen sprake van een archeologisch monument. De vangnetbepaling is alleen van toepassing in gevallen dat een voormalig bestemmingsplan niet in een passende regeling voor archeologie voorziet. Met het Paraplubestemmingsplan archeologie 2023 is hier voor dit besluitgebied echter al in voorzien, waardoor de vangnetbepaling in dit geval niet relevant is. Er is dan ook geen strijdigheid met lokale verordeningen. Bruidsschat De zogenaamde bruidsschat bevat rijksregels over activiteiten, waaronder bepalingen over vergunningvrij bouwen. De bruidsschat wordt te zijner tijd (samen met de regels uit de bestemmingsplannen en lokale verordeningen) in het gebiedsdekkende omgevingsplan verwerkt.

Er is geen strijdigheid met de regels uit de bruidsschat en dus is geen wijziging van dit deel van het omgevingsplan nodig.

4.3

Omgevingsplanwijziging

Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft gemeente Eindhoven een omgevingsplan van rechtswege. Aangezien de ontwikkeling niet past in dit omgevingsplan moet het omgevingsplan worden gewijzigd. Dit gebeurt door middel van een wijzigingsbesluit. Een wijzigingsbesluit omgevingsplan bestaat uit: een motivering; regels. Daarnaast kan het wijzigingsbesluit bevatten: een algemene toelichting (wettelijk niet verplicht); een artikelsgewijze toelichting (wettelijk niet verplicht). In dit geval bestaat het wijzigingsbesluit uit een verbeelding, regels en een motivering. Voorliggend document betreft de motivering, dat onderdeel uitmaakt van het TAM-omgevingsplan, waarin is onderbouwd dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van de beoogde functies aan de planlocatie. Vanwege beperkingen met de digitale ontsluiting van wijzigingen van het Omgevingsplan in het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) heeft de wetgever het mogelijk gemaakt om een Tijdelijke Alternatieve Maatregel (TAM) toe te passen. Een TAM-omgevingsplan is juridisch een omgevingsdocument maar technisch een (Wro) bestemmingsplan. Op deze manier 18

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

kunnen wijzigingsbesluiten van omgevingsplannen toch gepubliceerd worden. Dit plan wordt op grond van artikel 11.1, tweede lid, van het Besluit elektronische publicaties bekend gemaakt en digitaal beschikbaar gesteld met de landelijke voorziening www.ruimtelijkeplannen.nl. Het is met deze landelijke voorziening niet mogelijk dit plan volgens de juridische vormgeving van het omgevingsplan in STOP-TPOD beschikbaar te stellen. TAM-IMRO-besluiten maken juridisch gezien deel uit van het ('nieuwe') omgevingsplan, maar worden technisch gezien via het 'oude' formaat (IMRO) opgebouwd. De weergave van een TAM-omgevingsplan wordt gestuurd door de keuze van de IMRO-objecten die worden ingezet om het besluit te maken. Het besluit is raadpleegbaar in het omgevingsloket. De werking van de viewer Regels op de Kaart en de overbruggingsfunctie bepalen uiteindelijk hoe bruikbaar het kaartbeeld wordt. Het is niet mogelijk om bij een TAM-omgevingsplan de pons-functie mee te geven om het onderliggende Wro-bestemmingsplannen in het tijdelijk deel omgevingsplan onzichtbaar te maken. Een TAM-omgevingsplan komt technische gezien zelf ook in dat tijdelijk deel. Bij het gebruik van de TAM-omgevingsplan kan wel de relatie juridische regel – werkingsgebied worden nagebootst, maar annotaties zijn niet mogelijk. IMRO2012 biedt niet de annotatie mogelijkheden zoals in de STOP/TPOD standaarden.

Dat houdt in dat er geen relatie met Toepasbare Regels kan worden gelegd, en een TAM-omgevingsplan niet werkt bij de vragenbomen in het omgevingsloket, net zoals dat ook voor bestemmingsplannen in het tijdelijk deel omgevingsplan geldt. Dit TAM-omgevingsplan is gericht op het faciliteren van de busverbinding HOV4 (deel Eindhoven).

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

Hoofdstuk 5

5.1

Voorbereiding en participatie

Vooroverleg

Gaandeweg het proces zijn de gebruikelijke overlegpartners betrokken middels vooroverleg. Naast Rijkswaterstaat, de provincie, het waterschap en de veiligheidsregio, is voor dit plan Trefpunt Groen Eindhoven een belangrijke vooroverlegpartner. Stichting Bescherming Wederopbouwerfgoed en Henri van Abbe Stichting zijn gesproken in combinatie met andere projecten zoals het gebiedskader Kop van Blaarthem en Genderdal.

Rijkswaterstaat Er is met Rijkswaterstaat gesproken over de aanleg van de HOV4. De door Rijkswaterstaat gemaakte opmerkingen geven geen aanleiding om het voorliggende TAM-plan aan te passen. Wel zal er verdere afstemming plaatsvinden bij zowel ontwerp als aanleg van het tracé.

Provincie Noord-Brabant Gedeputeerde Staten hebben op 11 november 2025 inhoudelijk gereageerd op het plan, aangezien het tracé voor een groot deel binnen Stedelijk gebied loopt en op punten de werkingsgebieden 'Landelijk gebied' en 'NNB' uit de provinciale verordening (OV) raakt. Naar aanleiding van de opmerkingen van de provincie is nader ingegaan op op de groenblauwe waarden en het 'Nee, tenzij principe' zoals opgenomen is in de provinciale omgevingsverordening (zie ook paragraaf 6.2 van deze motivering).

Waterschap Bij mail van 27 oktober 2025 heeft het Waterschap laten weten akkoord te kunnn gaan met het concept TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven–Veldhoven, onder de voorwaarde dat onderstaande punten worden verwerkt in de verdere planprocedure. In de bestemmingsplantekst wordt de 'Keur' meerdere malen genoemd. De Keur is niet meer van toepassing en is vervangen door de Waterschapsverordening. Graag dit in de planregels en toelichting aanpassen. Bij de aanleg van nieuw verhard oppervlak of wijziging van bestaand verhard oppervlak geldt dat het toestromend debiet op de watergang de Gender niet mag toenemen ten opzichte van de bestaande situatie (conform het Samenwerkings- en Ontwikkelkader gemeente Eindhoven, gemeente Veldhoven en Waterschap De Dommel). Het waterschap stelt concreet voor een voorwaardelijke verplichting waterberging op te nemen ingevolge waarvan het gebruik van gronden en het oprichten van bouwwerken waarbij verhard oppervlak wordt toegevoegd, uitsluitend wordt toegestaan indien de vereiste waterberging conform het Waterhuishoudkundig Plan (WHP) is gerealiseerd en in stand wordt gehouden. Veiligheidsregio De Veiligheidsregio heeft positief gereageerd en concludeert dat het realiseren van de HOV4 kansen biedt voor de hulpdiensten om zich dynamischer en veiliger door het verkeer te begeven.

De Veiligheidsdienst stelt een aantal randvoorwaarden die recht doen aan deze doelstelling. Het advies is als Bijlage 2 aan deze motivering gehecht.

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

Trefpunt Groen Eindhoven De totale lengte van de toekomstige HOV4-lijn binnen gemeente Eindhoven bedraagt ongeveer 4,5 km. Bij een project van deze omvang is het begrijpelijk dat de aanpassingen die aan o.a. de wegprofielen en kruisingen moeten worden aangebracht, gevolgen hebben voor de groene zones en de aanwezige bomen. TGE prijst daarom de ambitie van het projectteam om vanaf het begin van de verschillende deelontwerpen waar mogelijk de oppervlakte groene en het aantal bomen te vergroten. Ook het voornemen om zoveel mogelijk (belangrijke) bomen te behouden is positief. HOV4 zou een voorbeeldproject kunnen worden waarin mobiliteit en natuur elkaar versterken. Om dat volledige te bereiken dient daarom goed te worden bekeken of (meer) natuurinclusieve maatregelen in de huidige ontwerpen kunnen worden opgenomen. TGE is bereid om hier ook mee te denken. Deze maatregelen omvatten onder andere: Kritisch nakijken naar het groenontwerp volgens de drie-lagenbenadering: bodem/lage vegetatie + struiklaag + bomen. Daarnaast, kunnen struiken ook een optie zijn, waar geen ruimte is voor grote bomen. Zoveel mogelijk inheemse bomen of dat bijdragen aan lokale biodiversiteit. Voldoende (ondergrondse) groeiruimte voor aan te planten bomen. Bij het groenontwerp, aandacht besteden aan verbindingszones voor dieren: hoe kunnen dieren bewegen van A naar B binnen ons stedelijk gebied.

Opnemen van natuurverbindingen en eventueel faunapassages op strategische plekken, o.a.: egelen amfibietunnels; groene en boomlijn-corridors voor vleermuizen; continuïteit van groenlinten als migratie- en foerageerroute. In delen van het tracé ziet TGE dat er verbetering komt wat betreft de hoeveelheid groen en het aantal bomen. Hoewel er veel bomen gekapt moeten worden, neemt in de toekomst de hoeveelheid groen toe, evenals het aantal bomen, ook in straten met zeer beperkte ruimte. TGE waardeert daarom de inspanningen van het projectteam. TGE heeft bedenkingen over de bypass bij het kruispunt met de Bouvigne. Ten aanzien van de kruising met de Bouvigne is uit zorgvuldige verkeersberekeningen gebleken dat deze maatregel noodzakelijk is voor de toekomstige verkeersafwikkeling op dit deel van het tracé. De grootste zorg van TGE met betrekking tot de HOV4-route is de geplande nieuwe brug over de Dommel naar de High Tech Campus. De brug moet zo natuurinclusief mogelijk zijn om de impact op de ecologische verbindingszone te minimaliseren. Het zwevende gedeelte (b.v. op palen ondersteund) moet zo lang mogelijk zijn, zodat dieren eronderdoor kunnen. TGE heeft ook verschillende voorstellen gedaan om de impact te beperken.

Tevens staat in het raadsbesluit van 1 juli 2025 ook expliciet vermeld dat een van de uitgangspunten is dat de brug zo min mogelijk impact moet hebben op de EVZ en dat: 'Niet alleen compensatie en mitigatie van de leefgebieden van aanwezige kwetsbare soorten, maar waar mogelijk ook structurele verbetering van het leefgebied van aanwezige soorten, door natuurvriendelijk ontwerp.' TGE zal bij de verschillende volgende stappen worden betrokken. Conclusie TGE Voor het grootste deel erkent en complimenteert TGE de inspanning voor het behoud van belangrijke bomenlanen en een zo groen mogelijk ontwerp. Bij de uitwerking van de huidige ontwerpen vraagt TGE om meer aandacht voor natuurinclusieve maatregelen. Toch heeft TGE bedenkingen over de mogelijke aansluitingsweg van Bouvigne naar de A2/N2 en is het nog niet eens met de plannen voor een nieuwe brug over de Dommel naar de High Tech Campus Eindhoven. In het algemeen is TGE positief met dit TAM-omgevingsplan, met uitzondering voor de nieuwe brug over de Dommel en de ecologisch verbindingszone in de aftakking Roffart-HTC. 22

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

5.2

Participatie

Het ontwerp voor HOV4 is mede tot stand gekomen door een uitgebreid participatieproces waarin inwoners, bewonersorganisaties, belanghebbenden en belangenorganisaties actief betrokken zijn. Voorafgaand aan het ontwerpproces is uit de quick-scan participatie gebleken dat het project vraagt om level 3 van de participatieladder. Dit vraagt om intensieve participatie waarbij de omgeving breed wordt geïnformeerd en meedenkt en meewerkt over oplossingen. Dit heeft geleid tot een zorgvuldig afgewogen ontwerp dat rekening houdt met zowel de mobiliteitsdoelen als de zorgen en wensen van de participanten. Er is geparticipeerd over de tracékeuze en de inrichtingsvarianten en geïnformeerd over het gekozen ontwerp per tracédeel.

Na vaststelling van het voorkeurstracé van HOV4 zijn diverse participatiebijeenkomsten georganiseerd. Voor de inrichtingsvarianten hebben de volgende participatiemomenten plaatsgevonden: Fysieke bijeenkomsten: circa 160 bewoners namen deel aan sessies over ontwerpen per trajectdeel. Hierbij werden per tracédeel verschillende varianten met hun voor- en nadelen besproken; Publieke tentoonstelling: Op 5 september 2024 werden de ontwerpen voor het gehele tracé gepresenteerd, waarbij ca 140 bewoners aanwezig waren; Online consultatie: Van juni tot en met september 2024 hebben 104 bewoners online gereageerd op de ontwerpen. Er zijn ruim 450 reacties verzameld die in de reactienota ontwerpproces zijn vastgelegd. Daarnaast konden omwonenden via de HOV4-toolkit hun ideale indeling van de weg visualiseren. Hierbij kwamen diverse aandachtspunten naar voren, zoals zorgen over de vermindering van parkeerplekken, de plaatsing van afvalcontainers en de toegankelijkheid van bepaalde locaties. Begin 2025 zijn er drie informatiebijeenkomsten geweest over de keuze van het voorkeursontwerp en is verdere input opgehaald om te verwerken in het voorlopig ontwerp. De opgehaalde inzichten zijn verwerkt in de participatieverslagen en hebben bijgedragen aan de keuze en optimalisatie van het ontwerp. In de afweegnotitie is toegelicht hoe de input vanuit de participatie is meegewogen.

Hoewel niet alle wensen volledig konden worden ingewilligd, is gestreefd naar een evenwichtige oplossing tussen bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid. Door deze participatie is het ontwerp beter afgestemd op de omgeving en biedt het een toekomstbestendige OV-oplossing, met aandacht voor zowel de efficiëntie van HOV4 als de impact op de woonwijken. Voornoemde verslagen zijn als Bijlage 3, 4 en 5 aan deze motivering gehecht.

De eerste voorkeursvarianten die hieruit zijn ontstaan zijn tijdens bijeenkomsten op 3 februari, 24 maart en 24 april 2025 gepresenteerd. Het gaat om de tracédelen: Vonderweg, Mauritsstraat, Mecklenburgstraat, Karel de Grotelaan binnen de Ring, kruising Karel de Grotelaan met de Ring, Karel de Grote buiten de Ring, de aftakking naar de High Tech Campus en voor de Meerveldhovenseweg en Karel de Grotelaan rondom Kastelenplein (inclusief aansluiting A2/N2 en verbinding met Veldhoven).

De verschillende voorkeursvarianten zijn te bekijken op de gemeentelijke webpagina: Voorkeursvarianten HOV4 | Gemeente Eindhoven . Algemene en meer specifieke veelvoorkomende vragen zijn geadresseerd op de gemeentelijke webpagina: Vraag en antwoord HOV4 | Gemeente Eindhoven .

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

De volgende bijeenkomsten hebben nog plaatsgevonden: 7 oktober: Meerveldhovenseweg en Karel de Grotelaan rondom Kastelenplein. 5 november: Karel de Grotelaan buiten de Ring en aftakking naar de High Tech Campus. 3 en 10 november: Vonderweg, Mauritsstraat, Mecklenburgstraat, Karel de Grotelaan binnen de Ring en kruising Karel de Grotelaan met de Ring. Het verslag van de laatste drie participatiemomenten volgt naar verwachting rond 18 november 2025 en zal voor de vaststelling als bijlage aan deze motivering gehecht. Voor alle drie bovengenoemde tracédelen zijn de voorlopig ontwerpen gepresenteerd, als vervolg op de presentatie van de voorkeursvarianten eerder dit jaar. Alle bezoekers konden tijdens de bijeenkomsten reageren op de voorlopig ontwerpen, maar ook online was er deze mogelijkheid. Per tracédeel is aanvullend bekeken waar in deze fase nog beïnvloedingsruimte zit voor belanghebbenden. Zo konden bewoners rondom het Kastelenplein meedenken over het te bouwen busstation. Voor het tracédeel binnen de Ring konden bewoners voor enkele straten aangeven naar welke boomsoorten hun voorkeur uitgaat. Bovenstaande geeft inzicht in waarover belanghebbenden tijdens deze fase geïnformeerd zijn en waarover ze konden participeren. De participatieverslagen geven daar meer uitgebreid inzicht in, inclusief een overzicht van de ontvangen reacties.

De beantwoording van alle ontvangen reacties op 'VO HOV4' worden, net als voor de eerdere ontwerpfasen, daaraan toegevoegd. Daarmee zal (voor de raad en participanten) duidelijk zijn wat er vanuit de gemeente met de ontvangen reacties is gedaan. Alle bewoners/ondernemers rondom de verschillende tracédelen zijn uitgenodigd voor de participatiemomenten.

Daarnaast is gesproken met de volgende partijen: Bewonersverenigingen rondom Kastelenplein en centrum; Groenschool Yuverta; Tennisvereniging 'Volley'; Vervoerder Hermes; Brainport Development; Nutsbedrijven; CVO (centraal verkeersoverleg met vervoerder Hermes, taxibranche, Eindhoven Toegankelijk en de Veiligheidsregio); Afvalbedrijf Cure; Tankstations langs de HOV4; HTCE; Fietsersbond; PSV. Terugkoppeling naar de deelnemers gebeurt via openeindhoven.nl/hov4 waarop participatieverslagen en beantwoording van reacties zijn te bekijken. Vanuit de nieuwsbrief Groots Gestel wordt daarnaar ook verwezen.

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

Hoofdstuk 6

Visie, beleid en regelgeving op de locatie

In dit artikel wordt het beleid dat relevant is voor de activiteit toegelicht getoetst. Er wordt onderscheid gemaakt tussen het beleid en regelgeving van Rijk, provincie en gemeente.

6.1

Rijksbeleid

6.1.1

Nationale omgevingsvisie (NOVI)

Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld. De NOVI biedt een langetermijnperspectief op de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland tot 2050. Met de NOVI geeft het kabinet richting aan de grote opgaven die het aanzien van Nederland de komende dertig jaar ingrijpend zullen veranderen. Denk aan het bouwen van nieuwe woningen, ruimte voor opwekking van duurzame energie, aanpassing aan een veranderend klimaat, ontwikkeling van een circulaire economie en omschakeling naar kringlooplandbouw. Alles met zorg voor een gezonde bodem, schoon water, behoud van biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving.

In de NOVI zijn deze maatschappelijke opgaven samengevat in vier prioriteiten: Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie. Duurzaam economisch groeipotentieel. Sterke en gezonde steden en regio's. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om de beleidskeuzes op een heldere en voorspelbare manier te maken, hanteert de NOVI drie afwegingsprincipes, die helpen bij het afwegen en prioriteren van de verschillende belangen en opgaven: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; 3. Afwentelen wordt voorkomen. Toets De mobiliteitsmaatregelen hebben als doel het verbeteren van de bereikbaarheid en de mobiliteit in de regio Eindhoven-Veldhoven, daarmee draagt de ontwikkeling bij aan twee prioriteiten, te weten: het duurzaam economisch groeipotentieel en sterkte en gezonde steden en regio's. Het ontwerp Nota Ruimte is openbaar gemaakt op 26 september 2025. Er is kennisgenomen van dit beleid en er worden geen belemmeringen gezien ten aanzien van het ontwerpbeleid voor de voorgenomen ontwikkeling. Vooralsnog wordt er uit gegaan van het vastgestelde beleid de NOVI.

Conclusie Het planvoornemen past binnen de Nationale Omgevingsvisie.

6.1.2

Luchthavenbesluit

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

Luchthavengebied Een vastgesteld luchthavengebied (artikel 8.5, WLV) geldt als luchthavengebied als bedoeld in artikel 8.15, lid 2, Wet luchtvaart, zoals dat luidt na inwerkingtreding van de Omgevingswet. Dit staat in artikel 4.89 van de Invoeringswet Omgevingswet.

Beperkingengebied Een vastgesteld beperkingengebied (artikel 8.5, WLV) geldt als beperkingengebied als bedoeld in artikel 8.15, lid 2, Wet luchtvaart, zoals dat luidt na inwerkingtreding van de Omgevingswet. Dit staat in artikel 4.89 van de Invoeringswet Omgevingswet.

Kaart met beperkingengebied (obstakelbeheergebieden), luchthaventerrein (militair 26

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

luchtvaartterrein) en de geluidszone vanwege luchtverkeer (Ke) en luchtvaartterrein (db(A), besluitgebied globaal aangeduid in rood.

Luchthavenbesluit In 2009 is de Wet luchtvaart gewijzigd. Naar aanleiding hiervan is een nieuw luchthavenbesluit voor Eindhoven vastgesteld. Dit is op 26 september 2014 vastgesteld en met ingang van 1 november 2014 in werking getreden. In het luchthavenbesluit is het luchthavengebied, de gebruiksmogelijkheden en het beperkingengebied vastgelegd. Voor het bestemmingsplan is vooral het beperkingengebied van belang.

Het beperkingengebied bestaat uit: 1. De geluidszone: dit is de weergave van de geluidsbelasting van het gezamenlijke luchtverkeer Binnen deze zone gelden regels voor het bouwen van woningen en andere geluidsgevoelige gebouwen. 2. De obstakelbeheergebieden: hier gelden maximaal toelaatbare hoogtes voor objecten. 3. Het vogelbeheersgebied: binnen dit gebied gelden regels voor een bestemming of gebruik dat vogels aantrekt. Hieronder wordt nader ingegaan op het obstakelbeheergebied en het vogelbeheersgebied.

Kaart beperkingengebied

De obstakelbeheergebieden Met de obstakelbeheergebieden wordt geregeld tot welke hoogte gebouwen en bouwwerken gebouwd mogen worden. Dit is om gevaar voor het vliegverkeer op en rondom de luchthaven te voorkomen. De toegestane hoogten worden bepaald door de vliegfunnel, de IHCS en de ILS.

Vliegfunnel vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

De vliegfunnel wordt bepaald door de start- en landingsbaan en het verlengde daarvan. Hier gelden beperkingen ten aanzien van het oprichten van obstakels. Deze beperking loopt op in hoogte. Hiervoor is in het omgevingsplan een regeling opgenomen.

IHCS Het IHCS (Inner Horizontal and Conical Surface) is bedoeld om vliegtuigen die in het circuit vliegen (circuitverkeer), voorafgaand aan de landing, te beschermen tegen hoge objecten. Het betreft een zone van 4 km rond de landingsbaan waar maximaal 44 meter hoog mag worden gebouwd. Buiten deze zone gaat de maximaal toegestane bouwhoogte geleidelijk omhoog.

Kaart obstakelbeheergebieden voor de vliegfunnel en IHCS

ILS Daarnaast beschikt de Luchthaven over een Instrument Landing System (ILS). Dit wordt gebruikt om een landing in verminderde weersomstandigheden mogelijk te maken. Voor een goed functioneren van het ILS geldt dat een gebied rondom de start- en landingsbaan geen verstoring mag opleveren. Daarom gelden ook in dit gebied beperkingen ten aanzien van de bouwhoogten van gebouwen en bouwwerken (zie onderstaande afbeelding).

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

Kaart ILS-verstoringsgebied

Het vogelbeheersgebied Binnen het vogelbeheersgebied gelden regels voor een bestemming of gebruik dat vogels aantrekt. In beginsel is een grondgebruik of bestemming binnen de volgende categorieën niet toegestaan: oppervlaktewateren met een oppervlakte van meer dan 3 hectare; natuurbeschermingsgebieden en vogelbeschermingsgebieden; vishouderijen met extramurale bassins; extramurale opslag of verwerking van organisch materiaal; afvalwaterzuiveringsinstallaties.

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

Kaart Vogelbeheersgebied

Bakens luchthaven Eindhoven en radarverstoringsgebied vliegbasis Volkel Bij het bepalen van de maximaal toegestane bouwhoogte in het wijzigingsbesluit moet rekening worden gehouden met een baken van luchthaven Eindhoven en het radarverstoringsgebied van vliegbasis Volkel. Baken luchthaven Eindhoven Op en nabij de luchthaven Eindhoven is een baken (zie figuur 3.1) aanwezig om de richting van het vliegverkeer (zowel horizontaal als verticaal) te kunnen volgen: Een VDF baken: Vertical Directional Finder. Dit is een hulpmiddel voor de luchtverkeersleiding om de richting te kunnen bepalen van het vliegtuig waarmee op dat moment wordt gecommuniceerd. De toetsingsgebieden liggen voor VDF geheel over het besluitgebied, maar hebben gezien de maximaal toegestane bouwhoogte van 22 meter geen consequenties.

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

Afbeelding hoogtebelemmeringen bakens nabij luchthaven Eindhoven. Blauwe lijnen= VDF.

Radarverstoringsgebied Volkel Om het ongestoord functioneren van radar- en communicatie-apparatuur op de vliegbasis Volkel te waarborgen ligt er rond deze vliegbasis een cirkel met een straal van 15 nautische mijl (=27,8 km), gemeten vanaf de positie van de radar. Binnen dit radarverstoringsgebied moet voor ieder obstakel hoger dan 65 meter worden berekend of er verstoring van de radar optreedt. Onderhavig besluitgebied ligt niet binnen dit radarverstoringsgebied.

Uitsnede uit kaart hoogtebelemmeringen als gevolg van luchthaven Eindhoven. Blauwe lijnenvastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

arcering= radarverstoringsgebied van vliegbasis Volkel.

Outer-horizontal Met de “outer-horizontal” moet rekening worden gehouden bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Hoge objecten door de “outer-horizontal” kunnen leiden tot aanpassing van de vliegprocedures wat het, bijvoorbeeld, minder goed mogelijk maakt om het vliegverkeer van- en naar Eindhoven te spreiden. Deze “outer-horizontal” heeft een radius van 15 km rondom het midden van de start- en landingsbaan en ligt op een hoogte van 150 meter boven maaiveld (gerelateerd aan de baan). Objecten hoger dan 150 meter zijn toelaatbaar indien aangetoond is dat deze geen impact hebben op het vliegverkeer. Op de hieronder ingevoegde kaart is aangegeven binnen welke gebieden hoogbouw/windturbines kansrijk (=groen gekleurd), kansarm (= oranje gekleurd) of onmogelijk (=rood gekleurd) zijn. In de oranje gekleurde gebieden kan vooraf advies worden gevraagd bij de luchtverkeersleiding van de vliegbasis of de hoogbouw/winturbines op die locatie mogelijk worden geacht.

Uitsnede uit kaart Outer horizontals luchthavens Oost Brabant. Oranje= gebied kansarm voor hoge obstakels; Groen= gebied kansrijk voor hoge obstakels; Rood= gebied ongeschikt voor hoge obstakels.

Toets De ontwikkeling van de HOV4 heeft als doel het verbeteren van de bereikbaarheid en de mobiliteit in de regio Eindhoven-Veldhoven en voorziet daarbij niet in hoogbouw en/of het aanleggen van grotere wateren. Ten aanzien van bovenstaande beperkingengebieden zijn er om die reden geen strijdigheden. 32

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

Conclusie Het project wordt niet belemmerd door bepalingen uit het luchthavenbesluit of omtrent bakens van luchthaven Eindhoven en radarverstoringsgebieden vliegbasis Volkel, of andersom.

6.2

Provinciaal beleid

6.2.1

Brabantse omgevingsvisie

De Brabantse Omgevingsvisie bevat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. Op 14 december 2018 is de omgevingsvisie vastgesteld. In de Omgevingswet staan waarden als veiligheid, gezondheid en duurzame omgevingskwaliteit centraal. De Brabantse Omgevingsvisie voegt daar ambities aan toe voor vier hoofdopgaven: de energietransitie, een klimaatproof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. Voor ieder van deze opgaven geeft de omgevingsvisie aan wat de ambities op lange termijn zijn: wat is er nodig om Brabant in 2050 een gezonde, veilige en prettige leefomgeving te laten zijn? Maar ook een concreet tussendoel: waar moeten we in 2030 op zijn minst staan om dat langetermijndoel te halen? De omgevingsvisie geeft ook aan op welke nieuwe manieren de provincie met betrokkenen wil samenwerken aan omgevingsvraagstukken en welke waarden daarbij centraal staan.

Toets De mobiliteitsmaatregelen hebben als doel het verbeteren van de bereikbaarheid en de mobiliteit in de regio Eindhoven-Veldhoven, daarmee draagt de ontwikkeling bij aan twee hoofdopgaven, te weten: Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie.

Conclusie Het voornemen is in lijn met de omgevingsvisie Noord-Brabant.

6.2.2

Omgevingsverordening Noord-Brabant

Artikel 2.6 van de Omgevingswet bepaalt, dat Provinciale Staten één omgevingsverordening vaststellen waarin de provinciale regels over de fysieke leefomgeving zijn opgenomen. De provincie heeft als eerste stap een Interim omgevingsverordening vastgesteld waarin de bestaande regels zijn samengevoegd. Inmiddels is de definitieve omgevingsverordening vastgesteld. In de omgevingsverordening worden, in tegenstelling tot de interim verordening, ook beleidswijzigingen verwerkt. De huidige regels in de Interim omgevingsverordening zijn gehanteerd als uitgangspunt. De belangrijkste wijzigingen zijn: 1. Er is aansluiting gezocht bij de opbouw van de rijksregels. Diverse nadere regelingen zijn in de Omgevingsverordening verwerkt. 2. Vanwege het vervallen van de Wet bodembescherming zijn nieuwe regels opgenomen om verontreiniging van het grondwater te voorkomen. Het voorstel is om daarvoor ook voorbeschermingsregels vast te stellen. 3. De aanwijzing van voor verzuring gevoelige kwetsbare gebieden (Wav-kaarten) is vervallen. 4. De rechtstreeks werkende regels voor de ontwikkeling van veehouderij en mestbewerking vervallen. Het voorstel is om die te vervangen door voorbeschermingsregels. 5. Er is een attentiezone geluid opgenomen langs provinciale wegen waarbinnen aandacht wordt gevraagd voor het oprichten van geluidgevoelige bebouwing.

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

In de omgevingsverordening staan regels voor: 1. Burgers en bedrijven: dit zijn zogenaamde rechtstreeks werkende regels voor activiteiten. Deze regels bevatten voorwaarden om zo'n activiteit te verrichten en geven ook aan of je bijvoorbeeld eerst een melding moet doen voordat je mag beginnen. 2. Bestuursorganen van de overheid: dit zijn zogenaamde instructieregels. Met deze regels kan de provincie een opdracht geven aan gemeenten over onderwerpen die zij in het bestemmingsplan moeten opnemen of aan het waterschap over de manier waarop ze hun taken uitvoeren. Rechtstreeks werkende regels voor burgers en bedrijven Het gaat hier om regels die naast een eventuele vergunningplicht gelden. Er zijn in de Interim Omgevingsverordening voor de volgende thema's rechtstreekse regels opgenomen: grondwaterbescherming, grondwateronttrekking, bodemsanering, stortplaatsen, ontgrondingen, varend ontgassen, stiltegebied, wegen, natuur en landbouw. De meeste van deze regels waren eerst opgenomen in de Provinciale milieuverordening, de Verordening wegen, de Verordening ontgrondingen en de Verordening natuurbescherming. Binnen het besluitgebied zijn voor de volgende werkingsgebieden rechtstreekse regels van toepassing: Diep grondwaterlichaam. Geen attentiezone waterhuishouding.

Diep grondwaterlichaam Dit werkingsgebied bevat rechtstreekse regels ten aanzien van milieubeschermingsgebieden, natuur en wegen. Conform de Omgevingsverordening van de provincie is de onconventionele winning van koolwaterstoffen verboden boven, in of onder een diep grondwaterlichaam. Dit project maakt geen onconventionele winning van koolwaterstoffen mogelijk.

Geen attentiezone waterhuishouding Dit werkingsgebied bevat rechtstreekse regels ten aanzien van milieubeschermingsgebieden, natuur en wegen. In de Omgevingsverordening van de provincie is geregeld dat onder bepaalde voorwaarden geen vergunning tot het onttrekken van grondwater ten behoeve van een bodemenergiesysteem, bedoeld in artikel 6.4, eerste lid, onder b, Waterwet, is vereist binnen de zone 'Geen Attentiezone waterhuishouding'. De regels dienen dan ook in acht te worden genomen bij het toepassen van bodemenergiesystemen.

Instructieregels Dit zijn de regels die tot voor kort waren opgenomen in de Verordening ruimte Noord-Brabant. Voor het onderhavige besluitgebied gaat het om de volgende thema's: Stedelijk gebied Landelijk gebied Beperking grootschalige logistiek Stalderingsgebied Toets Om de werkingsgebieden van de Omgevingsverordening vast te leggen zijn er een aantal kaarten opgesteld. De werkingsgebieden stellen een aantal regels overeenkomstig voor het besluitgebied. Ter plaatse gelden onder andere de volgende kaarten/ onderwerpen: 34

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

Waterwinning voor menselijke consumptie Boringsvrije zone Diep grondwaterlichaam Geen attentiezone waterhuishouding Groenblauwe waarden Natuur Netwerk Brabant Behoud en herstel van watersystemen Attentiezone waterhuishouding Stedelijk gebied Landelijk gebied Beperking grootschalige logistiek Beperkingen veehouderij Stalderingsgebied Norm wateroverlast stedelijk gebied Normvrij gebied Ambtsgebied provincie Noord-Brabant De mobiliteitsmaatregelen hebben als doel het verbeteren van de bereikbaarheid en de mobiliteit in de regio Eindhoven-Veldhoven. Het ontwerp van de HOV4 voorziet op een aantal plaatsen in infrastructuur met een verdiepte ligging en kan daarom in strijd zijn met de boringsvrije zone. Daarnaast geldt dat het ontwerp van de HOV4 het Landelijk gebied en Natuur Netwerk Brabant doorkruist en daarmee compensatie benodigd is. De overige onderwerpen zijn niet relevant voor de ontwikkeling van de HOV4 en de mobiliteitsmaatregelen. Boringsvrije zone Het ontwerp van de HOV voorziet op een aantal plaatsen in infrastructuur met een verdiepte ligging. De boringsvrije zone heeft betrekking op werkzaamheden dieper dan 10 meter onder het maaiveld. Aangezien de beoogde werkzaamheden niet zo diep reiken wordt daarmee voor de ontwikkeling voldaan aan de regelingen over de boringsvrije zone.

Landelijk gebied Door de ligging in de genoemde werkingsgebieden zijn de volgende artikelen relevant voor de beoogde ontwikkeling: Artikel 5.7 Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit. Artikel 5.8 Zorgvuldig ruimtegebruik. Artikel 5.9 Toepassing van de lagenbenadering. Artikel 5.10 Meerwaardecreatie. Artikel 5.11 Kwaliteitsverbetering landschap. Artikel 5.20 Externe werking natuur netwerk Brabant. Artikel 5.60 Verkeersdoeleinden. Artikel 5.56 Afwijkende regels stedelijke ontwikkeling.

vastgesteld TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven(HOV4) Gemeente Eindhoven

Figuur ligging besluitgebied in Landelijk gebied Artik el 5.7 Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit In artikel 5.7 is opgenomen dat een omgevingsplan bij een evenwichtige toedeling van functies aan locaties invulling geeft aan een veilige, gezonde leefomgeving met een goede omgevingskwaliteit. Daarbij wordt toepassing gegeven aan zorgvuldig ruimtegebruik (artikel 5.8), de lagenbenadering (artikel 5.9) en meerwaardecreatie (artikel 5.10). Beoordeling De toetsing van de gevolgen van het voornemen op bovengenoemde aspecten is per artikel uiteengezet in voorliggende motivering. Hieruit volgt dat het voornemen ruimtelijk en milieuhygiënisch aanvaardbaar is. Daarmee wordt voldaan aan de zorgplicht uit artikel 5.7. Artik el 5.8 Zorgvuldig ruimtegebruik; Het principe van zorgvuldig ruimtegebruik houdt in dat voor gebouwen, bijbehorende bouwwerken en andere permanente voorzieningen in beginsel sprake dient te zijn van een bestaand bouwperceel. Wanneer na zorgvuldige afweging blijkt dat de mogelijkheden voor de gewenste ontwikkeling binnen bestaand ruimtebeslag niet mogelijk zijn, kan een omgevingsplan voorzien in een uitbreiding (en voorkomende gevallen nieuwvestiging) als dat past binnen de voorwaarden die voor die ontwikkeling in dit hoofdstuk zijn opgenomen (artikel 5.8, tweede lid).

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16926586/1