Bijlage 3a - Bestemmingsplan ‘IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord 2013 (Vonderpark Kwartier)

Koesteren van identiteit. Ruimte voor innovatie. Vraaggericht ontwikkelen. Invloed voor bewoners. Aantrekkelijke en gevarieerde woonmilieus. Benutting regionaal schaalniveau. Gezonde verstedelijking.

Doelen die moeten worden behaald zijn: Van concurreren op kwantiteit naar samenwerken op kwaliteit. Kwaliteitsverbetering (nieuwbouw-)woningaanbod in het gehele SGE; De principes gelden overal, maar het resultaat kan verschillend zijn (zgn. Level Playing Field). Stap naar een completer en diverse woningaanbod in het SGE. Woningbouwprojecten meer nadrukkelijk een bijdrage laten leveren aan de "gezonde, slimme en duurzame stad". Hoe gaan we dat doen? Gezamenlijk de lat hoog leggen - gezamenlijke ambitie met zo hoog mogelijk kwaliteitsniveau voor nieuwbouwwoningen. Elkaar èn bouwers/ontwikkelaars prikkelen: “we doen niet meer wat we deden, vanaf vandaag gaan we het anders doen”. De initiatiefnemer moet deze kwaliteitskenmerken kunnen toelichten en verantwoorden. Een team van specialisten uit de verschillende gemeenten beoordeelt en stelt de score vast op een schaal van 1 tot 10. Deze score wordt vervolgens grafisch weergegeven in onderstaand web. Op deze manier ontstaat voor ieder initiatief een uniek figuur en is direct zichtbaar op elke aspecten een project goed of minder goed scoort en is duidelijk of een project voldoende vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

61

scoort om door te kunnen of dat aanpassingen noodzakelijk zijn. Beoordeling plan Op onderstaande weergave is de score van onderhavige ontwikkeling weergegeven.

Afbeelding : Web Brainport Principes met beoordeling onderhavige ontwikkeling Onderstaand is weergegeven de onderbouwing van het ontwikkelingsplan waarvoor dit bestemmingsplan is opgesteld : 1. Koesteren van identiteit Het stedenbouwkundig plan is zodanig opgezet dat oude structuren worden hersteld. Het TAC gebouw en de community blijven aanwezig in het plangebied waardoor sociale verbindingen inTACt blijven. Pluspunt is het zichtbaar maken van de Gender. Daardoor wordt ook de buitenruimte aantrekkelijk gemaakt. De verschijningsvorm van de bebouwing refereert aan de Philips-tijd. Verschillende onderdelen van de Philips-oudbouw komen terug in de nieuwbouw. Er is sprake van een gebouw met een brede footprint/onderbouw dat via een getrapte opbouw overgaat in een woontoren. 2. Ruimte voor innovatie Het zichtbaar maken van de Gender is niet alleen een identiteitsdrager van het gebied, maar het biedt ook klimaat adaptieve oplossingen. Het hemelwater van gebouwen is afgekoppeld van de riolering en wordt opgevangen in de Gender. Ook hemelwater op verharding in de openbare ruimte stroomt naar de Gender. De seizoenen en weersomstandigheden worden zichtbaar aan de waterstand. Daarbij biedt het een koele plek in het centrum van Eindhoven waardoor het een bijdrage levert aan het voorkomen van hittestress. 62

vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

Er wordt ingezet op duurzame mobiliteit. Het gebied krijgt veel verblijfskwaliteit en wordt aantrekkelijk voor de voetganger en fietser. Ook worden elektrische deelauto’s ingezet. Een ander voorbeeld van een collectieve voorziening die op gebiedsniveau onderzocht wordt is een warmte/koude opslag (WKO). Gebouwen worden ontworpen met een flexibele plattegrond. Hierdoor zijn de gebouwen adaptief en voorbereid op veranderende (woon)behoeften in de toekomst. Er is ruimte in het gebied voor spontane activiteiten en experimenten. Niet alles is bestemd. 3. Vraaggericht ontwikkelen: de wauw-factor Het bouwveld maakt onderdeel uit van het westelijk deel van het Emmasingelkwadrant. Het gebouw op zichzelf is niet spectaculair, maar lift mee op de kwaliteit van zijn omgeving. Het Victoriapark biedt een unieke plek in de stad, het is ‘een park voor de stad en een tuin voor de buurt’. De oude Gender krijgt hier weer een nieuwe stroombedding. Een plek waar bewoners kunnen samenkomen. Maar ook een nieuwe groene parel voor de inwoners en bezoekers van heel Eindhoven. Er is veel dynamiek aanwezig in het gebied: bestaande historische gebouwen nieuwbouw, woonfuncties - publieke functies, rust - reuring, laagbouw - hoogbouw. Er worden diverse sferen gemaakt. De architectuur van de gebouwen past bij de historische context en is onderscheidend van elkaar.

Op bouwblokniveau worden ook verschillende woonmilieus gecreëerd. 4. Invloed voor de bewoners Er is onderzoek gedaan door een belevingsarchitect. Voorafgaand aan het ontwerp van het park vormde de resultaten uit diepte interviews, een inspraakavond met buurtbewoners en straatgesprekken de eerste input. Op verschillende creatieve wijzen wordt de buurt op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen. Bijvoorbeeld via een Talkshow ‘Emma Talks’ of een video ‘Meegroeien met Emma’ die een overzicht geeft tussen alle projecten in het Emmasingelkwadrant. Ze krijgen hierdoor inzicht in de bouwplannen, het Victoriapark en initiatieven in & uit de buurt. Alle vragen worden vervolgens in een digitale buurtsessie direct beantwoord door de initiatiefnemers. Informatiebijeenkomsten en het leefbaarheidsoverleg geven mensen de ruimte om ideeën kenbaar te maken. 5. Vraaggericht ontwikkelen Het plan kent een divers woningbouwprogramma in de huursector. De verdeling 30% sociale huur, 50% middenhuur en 20% dure huur is te herleiden op het totaal van het woonprogramma voor het plangebied. Ook de groottes van de woningen zijn verschillend en variëren van 50 tot 130 m². Daarmee kan een mix aan doelgroepen bediend worden. In bouwveld B komen meer woningen in het duurdere woonsegment, vooral in de toren met de terrassen.

Het aandeel sociaal is hier lager dan de 30%, maar wordt gecompenseerd binnen spreiding over de bouwvelden A, B en C samen. 6. Benutting regionaal schaalniveau Dit hoogstedelijk plan past in het centrum van Eindhoven. Het plan ligt aan de HOV-lijn en Groene Corridor, een aantrekkelijke route voor fietsers en voetgangers. 7. Gezonde verstedelijking De inrichting van het plan zet in op een aantrekkelijke verblijfsruimten, zowel buiten als in het gebouw. Het gebied krijgt veel verblijfskwaliteit voor de wandelaar en fietser. Het naastgelegen Victoriapark met de groene, klimaat-adaptieve inrichting biedt een unieke, rustieke plek in de stad. Het hemelwater wordt afgekoppeld en opgevangen in de heringerichte beek de Gender (die weer zichtbaar wordt gemaakt). De centrale ligging in de stad zorgt dat vele voorzieningen te voet of met de fiets te bereiken zijn. vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

63

Openbaar vervoer is op loopafstand. Autobezit wordt verminderd door inzet op deelmobiliteit. Conclusie met betrekking tot het plangebied Het voorliggende initiatief past binnen de regionale woningbouwafspraken en -programmering, waarmee de behoefte aan deze ontwikkeling voldoende is aangetoond. Het plan voldoet hiermee eveneens aan de uitgangspunten van de ladder voor duurzame verstedelijking. Deze ontwikkeling houdt (ruim) voldoende rekening met de Brainport Principes De kwalitatieve toetsing aan de brainport-principes door het Coördinatieteam en de hierop gebaseerde instemming vanuit het Portefeuillehoudersoverleg Wonen SGE is vervat in het hier als bijlage 1 opgenomen advies van 2 juni 2022.

Woondeal Op 9 maart 2023 is de Woondeal Zuidoost-Brabant getekend. Rijk, Provincie, MRE gemeenten en woningcorporaties starten hiermee een langjarige samenwerking om de woningbouwproductie in onze regio te vergroten. De regio Zuidoost-Brabant staat voor de opgave om minimaal 45.000 woningen toe te voegen in de periode 2022 t/m 2030. Een gigantische opgave waar Rijk, Provincie Noord-Brabant, regiogemeenten en corporaties zich gezamenlijk voor gaan inzetten. In de Woondeal maken we afspraken over ieders rol en bijdrage aan deze opgave. De gemeente Eindhoven staat in de periode van 2022 t/m 2030 voor 19.885 woningen aan de lat. Om aan te sluiten bij de grote behoefte aan betaalbare woningen streven we ernaar dat twee derde van de nieuwe woningen betaalbaar zijn: op landelijk, provinciaal en regionaal niveau. Regionaal spreken we af dat nieuwe projecten (gemiddeld) uit minimaal 30% sociale huur, minimaal 16% middenhuur en minimaal 20% betaalbare koopwoningen bestaan. Het minimum van 30% sociale huur en totaal tweederde betaalbaar in de nieuwbouwopgave geldt voor elke gemeente. Het lokale woonprogramma van gemeente Eindhoven voldoet aan deze voorwaarde en blijft daarmee leidend. Met de woondeals nemen we samen de regie op de volkshuisvesting.

Afsprakenkader Wonen 2021 ‘Bouwen aan de toekomst’ De druk op de woningmarkt is de afgelopen jaren snel toegenomen. Er is sprake van een overspannen woningmarkt met flinke woningtekorten. De woningbouwafspraken die in 2017 tussen de gemeenten zijn gemaakt en vastgelegd in het Afsprakenkader Wonen zijn daarom geactualiseerd. “In het nieuwe Afsprakenkader Wonen ‘Bouwen aan de toekomst’ zijn huidige en nieuwe ontwikkelingen meegenomen. Met dit Afsprakenkader wordt vooruit gekeken naar de periode tot 2040; de periode waarover in de Woondeal, de regionale Visie op Wonen en het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) afspraken zijn gemaakt. Daarnaast verhoogt afstemming de kwaliteit van plannen, zonder het planvormingsproces negatief te beïnvloeden. De gezamenlijke monitoring van woningbouwplannen geeft inzicht in het speelveld van wonen in de regio en dat is belangrijk om te kunnen sturen op de woningbouw”. De ambitie is om tot 2040 ca. 62.000 nieuwe woningen bij te bouwen om aan de dringende vraag naar woningen te voldoen. In het nieuwe Afsprakenkader ligt de focus op het versnellen van de woningbouw. Zo zijn er meer plannen dan de gezamenlijke ambitie omdat er rekening gehouden wordt met vertraging en planuitval. Door meer te plannen kunnen er uiteindelijk voldoende woningen gebouwd worden.

De focus van de gemeenten blijft liggen op inbreiding en het realiseren van de eerder afgesproken majeure locaties. Omdat er voldoende planvoorraad is, is het uitvoeren van de plannen om te komen tot meer voordeuren belangrijker dan het opvoeren van nieuwe plannen. De gemeenten vinden kwaliteit belangrijk en werken daarom aan de hand van de zogenoemde Brainport Principes waarop plannen worden getoetst 64

vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

op o.a. duurzaamheid, participatie, aantrekkelijke en gevarieerde woonmilieus en innovatie. De onderlinge samenhang in het stedelijk gebied is groot. Denk aan jongeren die naar de stad trekken voor studie en werk, om later in een andere levensfase (startend gezin) de stad weer te verlaten en naar een kleinere gemeente rondom de stad te trekken voor meer woonruimte en rust. Het is dan ook logisch dat de gemeenten onderling woningbouwafspraken maken. Met het maken van deze afspraken voldoen de gemeenten daarnaast ook aan de verplichtingen vanuit de provinciale omgevingsverordening om met buurgemeenten af te stemmen. Beoordeling plan Deze ontwikkeling voorziet in maximaal 625 woningen (appartementen), wat passend is binnen de kwantitatieve prognose voor Eindhoven. Daarnaast betreft de locatie een inbreiding en herstructurering binnen het ‘bestaand stedelijk gebied’. Daarmee voldoet deze ontwikkeling aan de afspraken over woningbouwontwikkelingen. 3.5.2

Gemeentelijk beleid

De Woonvisie is op 15 december 2015 vastgesteld. In de woonvisie gaat de gemeente in op haar ambities op het gebied van bouwen en wonen. Daarmee maakt de gemeente de gewenste ontwikkelingsrichting duidelijk aan de stad, haar bewoners en alle partijen die een rol spelen in de verdere ontwikkeling van de stad : Ambitieuze stad Eindhoven groeit en dat creëert een nieuwe vraag naar wonen. Eindhoven wil verder verstedelijken. Onder stedelijkheid verstaan we een gemengde en gevarieerde omgeving waar mensen wonen, werken en elk aar ontmoeten. En een stad die tegelijk ook groen en gemoedelijk blijft. We staan voor de unieke kans om de stad als geheel, en het gebied binnen de Rondweg in het bijzonder, de komende jaren te laten groeien. We verwachten dat het inwonersaantal van Eindhoven de komende 10 jaar fors zal toenemen, harder dan de prognoses nu voorspellen. De bijzondere bevolkingsopbouw van Eindhoven (een relatief jonge bevolking) draagt daaraan bij. Die groei moet ook op het vlak van wonen gefaciliteerd worden. Tot 2030 willen we minstens twee derde van de extra woningcapaciteit binnen de Rondweg realiseren. Solidaire stad Wij willen dat Eindhoven een samenleving is, waarvan iedereen onderdeel is. De meeste inwoners kunnen zelfstandig hun plaats vinden in die samenleving, sommigen hebben een steuntje in de rug nodig. We zorgen dat er voor hen een vangnet is.

We hebben oog voor mensen in lastige situaties: asielzoekers, daklozen, mensen in psychische nood en ex-gedetineerden. Door de decentralisatie in de zorg moeten meer mensen met een beperking een plek in de wijk vinden. De vergrijzing zet de komende jaren stevig door. Veel ouderen, met of zonder zorgvraag, zullen langer thuis blijven wonen. Het is belangrijk dat er voor al deze mensen een plek blijft op de woningmarkt. Concentratie in bepaalde wijken is ongewenst. De sociale woningvoorraad is onderdeel van de sociale basisinfrastructuur. In theorie is in Eindhoven de sociale woningvoorraad in balans met de doelgroep. Twee ontwikkelingen vragen echter om aandacht: de samenstelling van de sociale woningvoorraad en de positie van de 13.500 huishoudens met een middeninkomen. Met de inwerkingtreding van de nieuwe woningwet 2015 moeten woningcorporaties hun woningen 'passend toewijzen'. Het aantal eenpersoons- en tweepersoonshuishoudens groeit. Dit betekent een grote uitdaging. Niet alleen in woonwensen maar ook in betaalbaarheid, want alleen wonen is relatief duur. We zetten in op transformatie en ander gebruik. Bij de transformatie van grotere kantoren, zorg- en onderwijsgebouwen kunnen (collectief) particulier opdrachtgeverschap en nieuwe woonconcepten een oplossing bieden.

Ook het gebruik van eengezinswoningen door bijvoorbeeld twee eenpersoonshuishoudens, met name in het gebied buiten de Rondweg, behoort tot de mogelijk heden. vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

65

Innovatieve stad We gaan partijen uitdagen om klant georiënteerd, sneller, goedkoper en duurzamer te produceren. En ook in de aanpak van de bestaande voorraad en in de transformatie van kantoren en zorggebouwen is er een grote behoefte aan vernieuwing en aan creatieve, betaalbare oplossingen. Een andere ontwikkeling is het zogenaamde flexwonen. Tot voor kort kende de woningmarkt een vrij overzichtelijk aanbod: koop- of huurwoningen, zelfstandige of onzelfstandige woonruimten, grondgebonden woningen of appartementen. Maar de vraagkant is de afgelopen jaren sterk veranderd. Er komen steeds meer groepen die behoefte hebben aan tijdelijke woonruimte. Denk bijvoorbeeld aan studenten, expats, arbeidsmigranten, mensen die een echtscheiding achter de rug hebben, ex-gedetineerden en mensen die uit een opvangvoorziening komen. Deze mensen zijn op zoek naar goede tijdelijke huisvesting, met passende voorzieningen, die snel beschikbaar is en tegen een prijs die past bij hun budget. Dit flexwonen wordt een belangrijke nieuwe woonvorm in Eindhoven. Het biedt tevens kansen voor de transformatie van leegstaand vastgoed. Verder willen we in de koopsector dat inwoners zoveel mogelijk invloed hebben op hun eigen woning en woonomgeving, bijvoorbeeld door het stimuleren (collectief) particulier opdrachtgeverschap.

En we willen dat zelf bouwen niet alleen bereikbaar is voor de huishoudens met een hoger inkomen. Woonprogramma Eindhoven 2021-2025 Vanwege de hoge dynamiek op de woningmarkt heeft de gemeenteraad op 15 december 2020 het Woonprogramma 2021-2025 vastgesteld. Het Woonprogramma sluit aan bij eerder vastgesteld beleid voor wonen en de fysieke leefomgeving. De ambities uit de Woonvisie 2015 blijven cruciaal voor de ontwikkeling van de stad, maar komen door de snelle prijsstijgingen in de afgelopen jaren in een ander daglicht te staan. Met het oog daarop kiest de gemeente voor een accentverschuiving richting de volgende ambities: 1. forse groei van de woningvoorraad (binnen én buiten de ring) om de grote groei van woningen te kunnen opvangen; 2. een evenwichtig woningaanbod, zodat alle inwoners een betaalbare woning kunnen vinden; 3. voldoende geschikte woningen voor kwetsbare inwoners. Eindhoven streeft ernaar om jaarlijks minimaal 3.000 extra woningen aan de voorraad toe te voegen. Voor de stad als geheel is voor de periode 2024-2025 de onderstaande differentiatie leidend: Categorie

Prijspeil 2024

Aandeel in nieuw bouw program m a

Doelgroepen die w e hierm ee bedienen

Sociale huur

< € 879,66

30%

Starters (jongeren), gezinnen met lagere inkomens, doorstromers uit studentenkamers

Middenhuur

€879,66 - € 1.123,13

15%

Internationals, doorstromers uit sociale huur (scheefw oners), w elgestelde ouderen.

Dure huur

>€ 1.123,13

0%

Internationals, w elgestelde ouderen.

Sociale koop

< € 230.000

20%

starters (jongeren) startende gezinnen.

66

vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

Middeldure koop laag Middeldure koop hoog

€ 230.000 €275.000 € 275.000 –€ 390.000

20%

Starters (jongeren), gezinnen (jonge en oudere), doorstromers uit sociale huur/koop, blijvende internationals.

Dure koop

>€390.000

15%

Doorstromers uit de koop, blijvende internationals

TOTAAL

100%

Deze percentages hoeven niet bij elk woningbouwproject gerealiseerd te worden. De exacte invulling op projectniveau is onder meer afhankelijk van het (beoogde) woonmilieu en de bestaande woningvoorraad in het betreffende gebied. Plangebied Dit bestemmingsplan voorziet in de realisatie van maximaal 625 wooneenheden. Met de ontwikkelaars/ investeerders zijn afspraken gemaakt over de te realiseren woningen. Alle woningen zullen in de huursector worden gerealiseerd. De verhouding is daarbij de volgende: 30% sociale huur 50% midden dure huur 20% dure huur Dit is conform de door de raad vastgestelde ontwikkelingsvisie Emmasingelkwadrant. In deze concrete ontwikkeling trekken beide ontwikkelaars gezamenlijk op en is beoogd om in één bouwstroom dit gebied te ontwikkelen. Door de realisatie van sociale woningbouw middels voorliggend planvoornemen wordt er ingespeeld op de grote behoefte aan deze woningen in en rondom Eindhoven. 3.5.3

Kamerverhuur en woningsplitsing

Op 12 juni 2018 heeft de gemeenteraad het paraplubestemmingsplan 'parkeren, kamerverhuur en woningsplitsing' vastgesteld. Tot het moment van inwerkingtreding van dit paraplubestemmingsplan, werd via de huisvestingsverordening voorkomen dat woningen zonder vergunning (dus ongebreideld) werden gesplitst, omgezet, onttrokken en samengevoegd. Hoewel kamerverhuur en woningsplitsing verschillend zijn en andere toetsingskaders kennen, hebben beiden wel eenzelfde soort ruimtelijk effect op de omgeving en is het wenselijk om deze initiatieven soortgelijk te reguleren in bestemmingsplannen. Door de regeling in het paraplubestemmingsplan wordt kamerverhuur en woningsplitsing voortaan via één vergunning (omgevingsvergunning) geregeld. Deze regeling moet in opvolgende bestemmingsplannen zoals het onderhavige opnieuw worden overgenomen om geldend te blijven voor het betreffende plangebied. Om die reden is de regeling uit dit paraplubestemmingsplan in dit bestemmingsplan overgenomen. 3.5.4

Conclusie

De voorziene woningen in het plangebied passen binnen de bestaande regionale woningbouwafspraken. Het betreft dan niet alleen de kwantitatieve afspraak qua regionale behoefte passend binnen de bestaande beschikbare (regionale) beleidsstukken. Maar de toevoeging past ook binnen de regionale kwalitatieve behoefte, aangezien de woningtypen en het woonmilieu aansluiten op het doel en de ambitie om de groeiende jonge bevolkingsgroep met eenpersoons- en tweepersoonshuishoudens, expats en studenten (in het kader van de demografische ontwikkeling) binnen Eindhoven te kunnen huisvesten in een dynamisch onderscheidend hoogstedelijk woonmilieu met internationale uitstraling binnen Zuid-Nederland. De marktbehoefte aan het type woningen dat binnen het plangebied wordt gerealiseerd is groot.

vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

67

3.6

Archeologische en cultuurhistorische waarden

3.6.1

Archeologie

Het Verdrag van Valletta (Malta) verplicht de Europese overheden tot het beschermen van archeologisch erfgoed. Hierbij wordt als uitgangspunt gehanteerd dat archeologische waarden in situ bewaard moeten blijven. Dat wil zeggen, dat er naar gestreefd moet worden om de waarden op de locatie te behouden. Als dit niet mogelijk blijkt, bijvoorbeeld bij bouwplannen, dan moeten de waarden worden opgegraven en ex situ worden bewaard. Het Verdrag van Valletta is doorvertaald in de Monumentenwet 1988, zoals deze gewijzigd is in september 2007. Sinds deze wijziging van september 2007 is de gemeente bevoegd gezag op het gebied van cultuurhistorie en archeologie. Per 1 juli 2016 is de Erfgoedwet van kracht. De uitgangspunten uit het Verdrag van Valletta (Malta) blijven in de Erfgoedwet de basis van de omgang met archeologie. Gemeenten houden een belangrijke rol in het archeologische stelsel. In bestemmingsplannen houden ze rekening met (te verwachten) archeologische waarden. Dit wordt samen met de andere onderdelen rond de omgang met archeologie in de fysieke leefomgeving overgeheveld naar de toekomstige Omgevingswet. Gemeentelijk beleid De gemeente Eindhoven beschikt, als invulling van haar verantwoordelijkheid volgens de Erfgoedwet, over een eigen Archeologische verwachtingen- en waardenkaart.

Met deze kaart wil de gemeente het ondergronds cultureel erfgoed van Eindhoven behouden door behoedzame ontwikkeling en beheer. De geactualiseerde Archeologische verwachtingen- en waardenkaart (vastgesteld op 21 juni 2022) wordt beschouwd als een bureauonderzoek op gemeentelijk schaalniveau en geldt vanaf het moment van vaststelling als onderlegger voor nieuwe bestemmingsplannen en – na inwerkingtreding van de Omgevingswet – het omgevingsplan. Op de archeologische verwachtingen- en waardenkaart zijn de archeologische waarden en verwachtingen binnen de gemeentegrenzen aangegeven door middel van categorieën (de categorieën 1 tot en met 8). Ter bescherming van de archeologische waarden worden deze (met uitzondering van categorie 8) op de verbeelding van dit bestemmingsplan opgenomen als dubbelbestemming Waarde – Archeologie. Hieraan zijn per categorie regels gekoppeld. Deze regels geven aan wanneer archeologisch onderzoek verplicht is. (Bouw)werkzaamheden die binnen de in de regels vermelde oppervlakten én diepte vallen worden vrijgesteld van archeologisch onderzoek. Hierdoor kunnen bij ruimtelijke ordeningsprocedures sneller beslissingen worden genomen en kan de archeologie in een vroeg stadium in het proces worden meegenomen.

Archeologisch kader De van oorsprong hoger gelegen oude bouwlanden met een dik plaggendek, waaruit een groot deel van het gemeentelijk grondgebied bestond, blijken een goed geconserveerd bodemarchief te herbergen. Maar ook andere landschappelijke eenheden - zoals de nattere beekdalen en de flanken daarvan, de vennen of het 'restveen' - blijken vaak een waardevol archeologisch gegevensbestand te bevatten. Het gemeentelijk bodemarchief geeft blijk van een bewoningsgeschiedenis van duizenden jaren en herbergt archeologische resten daterend uit de (late) prehistorie, de Romeinse tijd, de vroege middeleeuwen, de late middeleeuwen en nieuwe tijd. Deze gegevens zijn van groot belang voor de reconstructie van het verleden, temeer omdat geschreven bronnen in Eindhoven nagenoeg ontbreken. Een bijzondere betekenis heeft de historische kern van Eindhoven, die als stad al in de loop van de late middeleeuwen een belangrijke regionale economische en bestuurlijke rol vervulde. Daarnaast kent de gemeente uit deze periode een aantal (verdwenen) hoeven, kasteeltjes, kerken, (water)molens en dergelijke die zowel archeologisch en cultuurlandschappelijk van hoge waarde zijn. Archeologische waarnemingen binnen en ook buiten de van oorsprong 68

vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

laatmiddeleeuwse historische kernen bieden mogelijkheden om meer te weten te komen over de ontstaansgeschiedenis, ontwikkeling en bewoningsdynamiek tussen de plattelandsdorpen en de stad in wording en kunnen daarmee een verrijking vormen voor de lokale en regionale geschiedenis. Daarnaast zijn in de gemeente resten van ondergronds militair erfgoed te verwachten. In de Tweede Wereldoorlog lag hier bijvoorbeeld een militair vliegveld ('Fliegerhorst Eindhoven') en de gemeente maakte deel uit van het operatieterrein 'Market Garden' van het geallieerde bevrijdingsleger. Toetsing

Afbeelding: Uitsnede Archeologische verwachtingen- en waardenkaart 2022

Binnen de grenzen van het bestemmingsplangebied geldt grotendeels "geen archeologische verwachting" (het witte deel op bovenstaande kaart). Voor dit deel van het plangebied geldt dat de archeologie verdwenen of diepgaand verstoord is door ontgronding, nieuwbouw, ondergrondse leidingen, sanering of opgravingen. Omdat hier ten aanzien van archeologie niets te verwachten is, is voor dit deel van het plangebied geen dubbelbestemming ten behoeve van bescherming van archeologische waarden opgenomen. Het gekleurde deel van het plangebied is aangemerkt als "Middelhoge verwachting" (categorie 6). Gebieden met een middelhoge archeologische verwachting, waaronder ook de beekdalen met een specifieke archeologische verwachting. Deze categorie is onderscheiden, omdat de gebruikte bodemen geomorfologische kaarteenheden zonder nader veldonderzoek niet eenduidig aan één van de andere categorieën toegewezen kunnen worden. Het zijn vooral de lager gelegen dekzanden met lage enkeerdgronden en de drogere minder vruchtbare podzolbodems. Binnen deze zones kunnen terreinen liggen waar door erosie of uitloging alle archeologische waarden verdwenen zijn, naast terreinen waar door afdekking met plaggen eventueel aanwezige archeologische waarden juist zeer goed geconserveerd zijn. Deze gronden zijn vooral gelegen in de (voormalige) heidegebieden.

De prehistorische vindplaatsen geven aan dat bewoning in de prehistorie mogelijk is geweest. Deze kunnen echter wel opgeruimd zijn door de hier in de 19e en 20e eeuw uitgevoerde ontginningen, de aanwezige woonwijken en bedrijfsterreinen en natuurlijke bodemprocessen als verstuiving en uitloging. Archeologisch (voor)onderzoek is verplicht bij initiatieven met een bodemverstoring over een oppervlak groter dan 2.500 m² én dieper dan 0,3 m beneden maaiveld. Is de oppervlakte óf diepte van de bodemverstorende activiteiten ten behoeve van de herontwikkeling kleiner dan de ondergrens, dan is een archeologisch (voor)onderzoek niet nodig.

vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

69

3.6.2

Cultuurhistorische waarden

Op 29 november 2022 is de cultuurhistorische waardenkaart van Eindhoven geactualiseerd. De kaart dient als beleidskader om bij ruimtelijke ontwikkelingen in de stad rekening te kunnen houden met de cultuurhistorie van Eindhoven. De kaart bestaat uit twee deelwaardenkaarten, te weten de waardenkaart historisch cultuurlandschap en de waardenkaart historische stedenbouw en erfgoed. Op de waardenkaart historisch cultuurlandschap zijn aangegeven en gewaardeerd de historische landschappelijke gebieden (incl. historische nederzettingslocaties) en elementen (landschapselementen infrastructuur, waterstaat, opgaand groen, religie en funerair erfgoed en reliëf), die belangrijk zijn voor de herkenbaarheid van de historische ontwikkeling van Eindhoven. Op de waardenkaart historische stedenbouw en erfgoed zijn aangegeven de beschermde rijksen gemeentelijke monumenten, beschermde stads- en dorpsgezichten, gemeentelijke archeologische monumenten, cultuurhistorisch waardevolle objecten, historisch waardevolle kunstwerken, historische wegen en waterlopen, historisch-stedenbouwkundige structuren en waardevol aangelegd groen en bomen, die belangrijk zijn voor de herkenbaarheid van de historische ontwikkeling van Eindhoven.

Afbeelding: Uitsnede Cultuurhistorische waardenkaart. De blauwe lijn in een historische waterloop (de Gender).

De Gender In de nabijheid van het plangebied (ten zuiden) staat op de cultuurhistorische waardenkaart de historische waterloop de Gender aangegeven. De Gender zal als onderdeel van deze ontwikkeling onderdeel worden van het aan te leggen Victoriapark. Hiermee wordt een stuk cultureel erfgoed opnieuw zichtbaar gemaakt in de stad. De Gagelstraat De locatie is gelegen nabij een onderdeel van de historische wegenstructuur van na 1900, i.c. de Gagelstraat. De Gagelstraat staat als historische wegstructuur aangemerkt op de cultuurhistorische waardenkaart. Voor Eindhoven is in 2019 een rapport opgeleverd door het bureau RAAP. (ir. L.J. Keunen & drs. B.J.G. van Snippenburg, Het landschap onder de stad. Een cultuurhistorisch onderzoek naar de relicten van het pre-stedelijk landschap in het 70

vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

stedelijk gebied van de gemeente Eindhoven uit 2019.) Hierin wordt de waarde van deze wegstructuur nog eens bevestigd. Er wordt een middenwaarde in plaats van een hoge waarde aan gegeven omdat de weg in de loop der tijd iets verbreed is en werd geasfalteerd. Op de kaart die Jacob van Deventer van Eindhoven maakte in 1560 wordt de Gagelstraat al aangegeven. Het is dus met recht een waardevolle historische wegstructuur te noemen. De Gagelstraat maakt tot 1952 onderdeel uit van de historische wegenstructuur tussen Woensel en Strijp. Door onderhavige ontwikkeling zal de Gagelstraat niet meer als verkeersroute aanwezig blijven. De Gagelstraat eindigt bij de entree van de parkeergarage. Wel loopt er een voetpad door richting de binnentuin. In de aangrenzende ontwikkeling (TAC-gebouw) zal dit voetpad waarschijnlijk een vervolg krijgen. Door het aanpassen van de wegenstructuur draagt het planvoornemen bij aan een betere inrichting van het gebied en wordt ruimte gecreëerd voor andere waarden, zoals bijvoorbeeld het terugbrengen van de Gender. De cultuurhistorische waarde van de Gagelstraat wordt door de gemeente Eindhoven ondergeschikt geacht aan de kwaliteitsverbetering die door deze ontwikkeling mogelijk wordt op het gebied van ruimte en stedenbouw. De Gagelstraat is als cultuurhistorisch waardevol tracé aangewezen en zal als doorlopend tracé verdwijnen door deze plannen.

Referenties aan de Gagelstraat komen terug in de toekomstige binnentuin van de Victoriatoren en in de nieuwbouwplannen van o.a. het Temporary Art Centre (TAC) en het project op bouwveld A wat onderhavig bestemmingsplan mogelijk maakt. 3.6.3

Conclusie

Gezien het voorgaande heeft cultuurhistorie geen belemmeringen voor onderhavig planvoornemen.

3.7

Verkeer en parkeren

3.7.1

STOMP-principe

STOMP staat voor Stappen, Trappen, OV, MaaS en Privéauto. Het STOMP principe gaat ervan uit dat de mobiliteitsbehoefte en het mobiliteitsaanbod ook in die volgorde wordt geprioriteerd. Hierdoor worden mensen gestimuleerd om eerder de fiets en het OV te nemen om zich te verplaatsen dan de eigen auto hiervoor te gebruiken. Dit hoofdstuk omschrijft hoe het STOMP principe binnen dit project wordt toegepast. Dit komt uit het mobiliteitsplan, die als Bijlage 2 bij deze toelichting is gevoegd. 3.7.1.1 Stappen Voor 'stappen' is de centrale gedachte om de voetganger te kunnen laten verblijven/recreëren in de directe omgeving van het initiatief en het ter voet kunnen bereiken van voorzieningen. 3.7.1.2 Trappen Voor 'trappen' is de centrale gedachte dat een groot deel van Eindhoven binnen 10 tot 15 minuten bereikbaar is voor bewoners en bezoekers van het plangebied. Voor de bewoners wordt voorzien in een inpandige fietsenstalling, die voldoet aan de kwaliteitseisen inpandige fietsenstalling 2021. Voor bezoekers wordt een fietsenstalling op maaiveld gerealiseerd die ook voldoet aan de vastgestelde kwaliteitseisen. De wegen in het gebied zijn alleen bestemd voor bestemmingsverkeer. Doorgaand verkeer moet zo veel mogelijk ontmoedigd worden, daarom zijn de wegen overwegend éénrichtingswegen.

De circulatie en richting van het verkeer is afhankelijk van een goede oversteekmogelijkheid op de Mathildelaan en van voldoende ruimte voor de laad- en losplekken in het gebied. vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

71

De Licht-as wordt een belangrijke route voor het gebied. De wens van de gemeente is om er een kwalitatieve, belevingsvolle route van te maken, die loopt vanaf het Philipsmuseum naar het stadion en vervolgens richting Strijp-S. De gemeente geeft aan dat de Licht-as een langzaam verkeersroute is. Met name fietsers en wandelaars zullen gebruik maken van de Licht-as en autoverkeer zal hiervan geen gebruik maken. Het huidige parkeren aan de Lichtstraat zal daar ook verdwijnen. Wel zal expeditie nog via de Licht-as plaats kunnen vinden. De wens is om de materialisatie van de Licht-as te verbijzonderen. 3.7.1.3 OV Voor het plangebied wordt volop ingezet op de aanwezige OV knooppunten zoals de bushaltes aan de PSV-laan en de Mathildelaan. Ook het NS-station Eindhoven Centraal – gelegen op een loopafstand van ruim 700 meter van het plangebied – vervult een belangrijke rol als mobiliteitsoplossing voor de ontwikkeling. Aan de Mathildelaan, Emmasingel en Willemstraat zijn in de huidige situatie diverse bushaltes op korte afstand lopen vanaf het plangebied aanwezig. Het plangebied ligt aan het HOV-netwerk.

Afbeelding: HOV (kaart Eindhoven op Weg)

3.7.1.4 MaaS In het plangebied worden woningen gerealiseerd voor doelgroepen, die behoefte hebben aan deelmobiliteit. Deelmobiliteit draagt bij aan een beter ruimtegebruik waarmee minder parkeerplaatsen hoeven te worden gemaakt. De initiatiefnemer maakt gebruik van deelmobiliteit mogelijk die exclusief wordt aangeboden aan de bewoners van dit plangebied.

72

vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

3.7.1.5 Privéauto Het parkeren van de eigen auto van bewoners – als sluitpost in de mobiliteitsketen – is voorzien in de eigen parkeerkelder op eigen terrein. De parkeeroplossing wordt binnen het plangebied derhalve zoveel mogelijk uit het zicht opgelost. De positie van de in- en uitrit van de parkeerkelder is gepositioneerd aan de Vonderweg. In de ondergrondse parkeerkelder zijn geen parkeerplaatsen voorzien voor overige doelgroepen (werknemers en bezoekers). Deze parkeerbehoefte wordt niet binnen het plangebied ingevuld. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de beschikbare parkeercapaciteit in de omgeving van het plangebied. Geschikte parkeercapaciteit kent een maximaal acceptabele loopafstand van 400 meter. In dit gebied bevinden zich onder andere de parkeergarages QPark Mathildelaan, Q-Park Witte Dame, Q-Park Admirant. 3.7.2

Verkeersgeneratie

Er is onderzoek uitgevoerd naar de verkeergeneratie, de verkeersafwikkeling en de parkeeropgave die deze ontwikkeling met zich meebrengt. Deze onderzoeken maken als bijlage onderdeel uit van de toelichting. Hieronder wordt op de uitkomsten ingegaan. Onderzoek naar verkeersgeneratie is in binnenstedelijke gebieden van belang aangezien het terugdringen van autoverkeer in deze centrum gebieden gemeentelijk beleid is. Dit geldt ook voor de gemeente Eindhoven waarbij het haar ambitie is om een aantrekkelijk en autoluw centrumgebied te ontwikkelen. Rapport verkeersonderzoek is opgenomen als bijlage 19. Nieuwe functies genereren een bepaalde hoeveelheid nieuwe verkeersbewegingen. De verkeersgeneratie bestaat uit het aankomende en vertrekkende verkeer. Ook is er sprake van bezorgend en/of verzorgend verkeer (vuilnisauto's, bezorging van boodschappen of anderszins etc.).Met behulp van CROW-kencijfers is de verkeersgeneratie van de ontwikkellocatie berekend. Binnen de CROW-kencijfers wordt onderscheid gemaakt naar stedelijkheidsgraad en de ligging van de locatie ten opzichte van het centrum. Eindhoven heeft een stedelijkheidsgraad van ‘zeer sterk stedelijk’. Daarnaast is de ontwikkellocatie gelegen in de stedelijke zone ‘centrum’.

Afbeelding: Verkeersgeneratie

De totale verkeersgeneratie van de ontwikkeling bedraagt circa 1030 mvt per etmaal. In het drukste ochtendspitsuur worden circa 80 motorvoertuigbewegingen gegenereerd. In het drukste avondspitsuur worden circa 110 motorvoertuigbewegingen gegenereerd. 3.7.3

Verkeersafwikkeling

Autoverkeer De Vonderweg is een belangrijke verkeersader door Eindhoven en het gemotoriseerd verkeer dat gebruikt maakt van de parkeergarage wordt ontsloten via de Vonderweg. Het gedeelte waar de aansluiting dient te komen, ligt tussen twee kruispunten in: Vonderweg – Mathildelaan en Vonderweg – Willemstraat. vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

73

De Vonderweg heeft op nagenoeg het gehele traject meerdere rij-/opstelstroken. Dit is een aandachtspunt voor de te realiseren in-/uitrit vanaf de ontwikkellocatie. Voor de ontsluiting zijn hiervoor twee scenario’s beoogd: Scenario 1: rechtsaf in en rechtsaf uit ontsluiting op de Vonderweg waarbij verkeer alleen in noordelijke richting rijdt: het vertrekkende verkeer zal rechtsaf slaan de Vonderweg op en het aankomende verkeer zal rechtsaf slaan naar de ontwikkellocatie.

Afbeelding: Scenario 1 Scenario 2: linksaf en rechtsaf in en linksaf en rechtsaf uit (volledig kruispunt): aanvullend op scenario 1 een ontsluiting op de Vonderweg waarbij zuidelijk georiënteerd verkeer de rijstrook in noordelijke richting oversteekt: het vertrekkende verkeer kan zowel links- als rechtsaf om de ontwikkellocatie te verlaten en het aankomende verkeer zal vanuit noordelijke en zuidelijke richting de ontwikkellocatie kunnen bereiken.

74

vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

Afbeelding: Scenario 2

Op basis van de berekende verkeersgeneratie is voor beide scenario’s onderzocht hoe de verkeersafwikkeling na de realisatie van deze ontwikkeling op omliggende kruispunten Vonderweg-Mathildelaan en Vonderweg-Willemstraat functioneert. Door de gemeente zijn met behulp van COCON kruispuntberekeningen uitgevoerd voor een tweetal kruispunten: VRI-kruispunt Vonderweg – Mathildelaan en VRI-kruispunt Vonderweg – Willemstraat. Op basis van de berekende spitsintensiteiten worden geen verkeerskundige knelpunten verwacht op beide kruispunten. Dit geldt zowel bij een ontsluiting waarin het nieuwe verkeer enkel rechts in, rechts uit kan rijden (scenario 1) als bij een volledige ontsluiting (scenario 2). In sommige gevallen is de benodigde opstelruimte langer dan de beschikbare opstelruimte. Dit wordt in beide scenario's veroorzaakt door autonome groei naar 2040. Het effect van de ontwikkeling van het Vonderpark Kwartier op kruispuntniveau is van niet betekenende mate. Door het verkeerscirculatieplan binnen de ring zal de verkeersintensiteit op de Vonderweg in de toekomst aanzienlijk afnemen. De ruimte die door de afname van de verkeersintensiteit ontstaat, biedt ruimte voor vrijliggende busbanen op en woningbouwprojecten langs het HOV4-tracé te realiseren, zoals Vonderpark Kwartier.

Expeditie- en calamiteitenverk eer Voor het gehele gebied Emmasingelkwadrant wordt een inrichtingsplan gemaakt voor de gehele openbare ruimte. Bij die inrichting wordt ook rekening gehouden met het laden en lossen voor, met name, de commerciële ruimten. Aangezien het planvoornemen voorziet in kleine commerciële units kan de bevoorrading het best via de voorzijde op straat plaatsvinden. Daarbij zal, indien noodzakelijk, gebruik worden gemaakt van tijdvakken. Bochtstralen zullen op de relevante plekken in die inrichting ook gedimensioneerd worden voor expeditieverkeer en/of calamiteitenverkeer.

vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

75

3.7.4

Parkeren

Op 24 september 2019 heeft het college van burgemeester en wethouders de 'Actualisatie Nota Parkeernormen 2019' vastgesteld. Hierin is geregeld hoe voldaan moet worden aan de parkeerbehoefte bij ontwikkelingen. Het beleid is herzien van een uitsluitend projectgerichte kwantitatiefnormerende benadering naar een gebiedsgerichte flexibele benadering. Dit om te voorkomen dat gewenste ontwikkelingen (financieel) niet tot stand kunnen komen vanwege de parkeervraag die dan volgens de normen ingevuld moet worden. Of om te voorkomen dat er overcapaciteit wordt ontwikkeld, terwijl dat ook ingevuld kan worden door gebruik te maken van bestaande, beschikbare parkeercapaciteit. Of omdat parkeervraag niet of slechts ten dele optreedt bij bestaande of nieuwe functies dankzij mobiliteitsmanagement gericht op beperken of voorkomen van autobezit en autogebruik. Vanaf 20 april 2024 is de Nota Parkeernormen 2024 in werking getreden. Het Vonderparkkwartier is de afgelopen jaren echter uitgewerkt op basis van de Nota Parkeernormen 2019. De Nota Parkeernormen 2024 kent een overgangstermijn van een jaar, waarbij er gedurende dit overgangsjaar gekozen mag worden of de parkeernormering uit 2019 of uit 2024 wordt aangehouden.

De parkeernormen van 2024 zijn over het algemeen lager dan uit 2019, waardoor als er uit de parkeernormering uit 2019 voldaan wordt, er ook aan de parkeernormering uit 2024 voldaan wordt.

Autoparkeren Het beleid van de gemeente (Eindhoven op weg) om autogebruik en -bezit te ontmoedigen leidt ertoe dat voor de parkeervoorzieningen sprake is van een gebiedsgerichte maatwerkoplossing gebaseerd op de nieuwe vastgestelde gemeentelijke Nota parkeernormen (Actualisatie nota parkeernormen 2019). Voor de parkeeroplossing van het auto- en fietsparkeren is op basis van de gemeentelijke rekentool gekomen tot een parkeerbalans ten aanzien van zowel autoparkeerplaatsen als fietsparkeerplaatsen. In het als bijlage 2 opgenomen rapport van bureau Kwirkey “Mobiliteitsoplossingen Bestemmingsplan IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord 2013 (Vonderpark Kwartier), Eindhoven” van 23 april 2024 wordt de parkeerbehoefte behorende bij deze ontwikkeling beschreven. Uitgaande van het programma van maximaal 625 woningen waarvan maximaal 70 woningen als Friends-woning (zijnde een woning voor de huisvesting van maximaal drie personen die geen gezamenlijk huishouden voeren) worden ingericht en aangevuld met maximaal 3500 m² BVO aan plintfuncties heeft adviesbureau Kwirkey de parkeerberekening opgesteld conform de rekentool van de gemeente Eindhoven. Uit de parkeerberekening volgt een parkeerbehoefte voor bewoners - na mobiliteitsreductie (reductie in verband met ligging plangebied binnen straal van 800 meter van NS station Eindhoven Centraal) – van 152 parkeerplaatsen.

Binnen het plangebied worden 137 parkeerplaatsen in de ondergrondse parkeergarage gerealiseerd. Dit betekent een tekort van 152 – 137 = 15 parkeerplaatsen. Om een sluitendebalans te krijgen wordt gebruik gemaakt van gemeentelijk beleid om deelauto’s in te zetten. Om een sluitende balans te krijgen dienen 2 deelauto’s te worden ingezet. De resterende normatieve parkeerbehoefte (bezoekers en medewerkers commerciële ruimten) omvat 38 parkeerplaatsen, die in het openbaar gebied kunnen worden gevonden, waartoe een afkoopsom van 1.000,- EUR excl. BTW per parkeerplaats in het mobiliteitsfonds van de gemeente Eindhoven wordt gestort. Park eren Voor de parkeeroplossing van het auto- en fietsparkeren is op basis van de gemeentelijke rekentool gekomen tot een parkeerbalans ten aanzien van zowel autoparkeerplaatsen als fietsparkeerplaatsen. Ter onderbouwing is in het mobiliteitsrapport van Kwirkey als bijlage 76

vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

opgenomen een gemeentelijke berekening/onderbouwing waaruit blijkt dat in deze parkeergarages nog voldoende capaciteit beschikbaar is én bevinden op een aanvaardbare loopafstand.

3.8

Groen

3.8.1

Groenbeleidsplan 2017

In januari 2017 is een actualisatie van het Groenbeleidsplan door de gemeenteraad vastgesteld. Dit Groenbeleidsplan 2017 is gemaakt met de veranderende rol van de overheid in het achterhoofd. Het voorziet in vier sporen "het verhaal van de stad", wat de waarde van groen is, welke ambitie de gemeente daarmee heeft en het daadwerkelijke groenbeleid. De doelen van het Groenbeleidsplan 2017 zijn: richting geven aan ontwikkelingen en ambities formuleren; faciliteren van de ontwikkeling van Eindhoven als gezonde, klimaatadaptieve en groene stad om zo de vitaliteit en het welzijn van haar bewoners naar een hoger plan te kunnen brengen; aanknopingspunten bieden voor beheer en inrichting; groen en groenontwikkelingsmogelijkheden voor Eindhoven duurzaam veiligstellen waar het moet en flexibiliteit bieden waar het kan; partners in de stad inspireren en stimuleren: inwoners, bedrijfsleven, kennis- en onderwijsinstellingen en overheid. Het Groenbeleidsplan 2017 blijft van kracht tot de gemeenteraad anders beslist; het streven is een geldigheid van 10 jaar of langer. Het plan heeft in principe betrekking op al het groen van Eindhoven, dus niet alleen het groen in eigendom van de gemeente. Omdat niet al het groen bescherming krijgt door een specifieke groenbestemming en de gemeente enkel directe invloed heeft op haar eigen eigendommen, is niet al het groen automatisch beschermd.

Afbeelding: Ruimtelijke strategieënkaart groenbeleidsplan 2017

vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

77

In het Groenbeleidsplan 2017 zijn onder andere procesafspraken genoemd die een relatie hebben met een ruimtelijke procedure. Het betreft een procesafspraak over groenplannen bij ontwikkeling van gebouwen of gebieden en de procesafspraak over de groenregelingen voor bomen (Verordening Bomen en Nadere regels bomen) en de Regeling Groencompensatie-fonds. De genoemde groenplannen dienen een toelichting van de groene inrichting van een ontwikkeling te geven. Behoud van het bestaande groen is het uitgangspunt, evenals het (door)ontwikkelen van de groene kwaliteiten waar nodig. Het Groenbeleidsplan 2017 geeft in een kaart met zes ruimtelijke strategieën de kaders voor de ruimtelijke ontwikkeling in relatie tot groen. Dit bestemmingsplan is gelegen binnen de strategie 'Stad, rood beeldbepalend'. In deze gebieden heeft groen een ondersteunende functie aan de stedelijke identiteit ('aankledingsgroen') of een recreatieve functie voor de woonomgeving (parken). Het beleid is gericht op behoud van de bestaande structuur, kwaliteit, identiteit en functionaliteit. Uiteindelijk moet het groen in deze meer stenige gebieden omspoeld zijn door grotere groenstructuren die deel uitmaken van de groene dooradering die op de groene wiggen aansluit. en ontwikkelen van deze groene elementen of functies.

Binnen de aangeduide groenarme buurten - zoals het plangebied - wordt gestreefd naar uitbreiding van het groenareaal. Beleidsregel groencompensatie Op 13 maart 2018 is de 'Regeling Groencompensatiefonds' vastgesteld. Bij deze regeling hoort de 'Beleidsregel Groencompensatie'. Deze beleidsregel is bedoeld als afwegingskader bij aanvragen voor (ruimtelijke) ontwikkelingen die kunnen leiden tot aantasting van groen. Bij aantasting en verlies van groen is compensatie vereist, de Beleidsregel geeft hiervoor de richtlijnen. Trefpunt groen Met Trefpunt Groen Eindhoven heeft op 1 juni 2022 overleg plaats gevonden. In deze bespreking is het plangebied en de hierin voorziene ontwikkeling in detail besproken. Door Trefpunt Groen Eindhoven is aangeven dat zij akkoord zijn met het plan, gezien het feit dat het om een inbreidingslocatie gaat. Bij de verdere planontwikkeling zal, daar waar mogelijk, met de adviezen van Trefpunt groen rekening worden gehouden c.q. deze adviezen worden geïmplementeerd. 3.8.2

Beleid bomen

Het gemeentelijk beleid ten aanzien van bomen is vastgelegd in de Verordening Bomen 2021. Deze is op 6 april 2021 door de gemeenteraad vastgesteld en de verordening met bijbehorende regels is op 23 april 2021 in werking getreden. De Verordening en (uitwerking daarvan in) nadere regels voor compensatie is van toepassing op bomen die niet vallen onder de regelgeving van de Wet natuurbescherming (Wnb). De Wet natuurbescherming is van toepassing op: bossen die buiten de 'bebouwde kom Wnb' liggen; alle beplantingen van bomen die groter zijn dan 10 are; bomen in een rijbeplanting, als de rij uit meer dan 20 bomen bestaat. Voor bomen geldt dus of de Wet natuurbescherming of de Verordening Bomen 2021. Voor het vellen van bomen dient, behoudens een aantal vrijstellingen, een melding te worden gedaan bij de Provincie Noord-Brabant. Er is een herplantplicht van toepassing. Verordening Bomen 2021 In de Verordening Bomen 2021 is de bescherming van bomen geregeld, doordat voor het kappen van bomen een omgevingsvergunning nodig is. Daarbij kan ook nog worden gezorgd voor herplant van de te kappen bomen (compensatieplicht). De verordening bevat regels over hoe wordt omgegaan met overlast door bomen, de compensatieplicht bij kap, de indieningvereisten bij een vergunningaanvraag, de beoordeling (weigeringsgronden) van een kapaanvraag en het aanbrengen van verlichting in bomen. 78

vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

Conform de verordening is een vergunning voor kappen van bomen nodig als: bomen vanaf 45 cm stamomtrek op gemeentegrond of op particuliere percelen groter dan 250 m²; een houtopstand die voor de eerste keer wordt teruggesnoeid tot op de hoofdtakken of stam; een houtopstand, ongeacht de stamomtrek, die is aangelegd op grond van een herplant-, compensatie en/of instandhoudingsplicht op grond van artikel 6 of een overeenkomst met het college; voor het voorhanden of in voorraad hebben dan wel het vervoeren van een gekapte houtopstand of delen ervan met een plantenziekte is een omgevingsvergunning vereist, voor zover deze plantenziekte zich kan verspreiden is wel een vergunning nodig. Groene kaart Er is een groene kaart waarop ter informatie het volgende is aangegeven: Groenstructuur van de gemeente Eindhoven (groene wiggen, groene dooradering en hoofgroenstructuur). Groenarme gebieden. Centrumgebied. Bebouwde komgrens Wet natuurbescherming. (Particuliere) percelen groter dan 250 m². De informatie op de groene kaart is nodig om: Te duiden waar de waardevolle bomen staan. Te duiden waar de monumentale bomen staan. Inzicht te geven in de Bebouwde komgrens wet natuurbescherming. Inzicht te geven in de gebieden waar een compensatiefactor geldt in het geval financiële compensatie aan de orde is, het centrumgebied en de groenarme gebieden.

Om de kaart actueel te houden wordt de informatie over de bomen op de kaart en de kadastrale situatie op de kaart, zeer frequent bijgewerkt. Zo blijft de kaart up-to-date en betrouwbaar voor zowel interne als externe gebruikers. Compensatieplicht bomen Door het kappen van bomen gaat groen verloren. Het weggevallen groen moet in beginsel worden gecompenseerd. Aan een omgevingsvergunning voor het kappen van een houtopstand (bomen) kunnen voorschriften worden verbonden. Onder andere kan een compensatieplicht worden opgelegd. In de Nadere regels Verordening bomen 2021 is bepaald wanneer een compensatieplicht ontstaat en hoe die wordt bepaald. Nadere regels voor compensatie De Verordening is uitgewerkt in nadere regels voor compensatie, zoals 23 april 2021 in werking getreden. Het college mag op basis van de Verordening bomen 2021 compensatie opleggen zoals uitgewerkt in de 'Nadere Regels voor compensatie'. 3.8.3

Plangebied

De Gender Het belangrijkste groen in het plangebied is natuurlijk de totstandkoming van het Victoriapark met als belangrijk onderdeel hiervan het herstellen van de bovengrondse loop van de Gender. Door de loop van de Gender open te leggen en door het gebied te laten stromen ontstaat een nieuw landschappelijk, cultuurhistorisch element: de beek. Anders dan nu krijgt het gebied een heel sterk interieur. Het landschappelijke element verbindt alle delen van het gebied. De Steentjeskerk, de Witte Dame, De Lichttoren en het Regentekwartier en het Philips Lighting complex komen prominent aan de beek te liggen. De Gender zal direct in de harten van de Eindhovenaren worden gesloten. Het oeverpark rond de Gender zal bovendien bijdragen aan het bufferen van stormwater bij extreme regenval.

vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

79

De toevoeging van groen Uitgaande van de toevoeging van 625 woningen is op basis van het gemeentelijk groenbeleid sprake van een ambitie tot toevoeging van 4 - 8 m² per woning, derhalve in totaal aan toevoeging groen minimaal 2.500 m². Circa 2.000 m² van dit groen komt binnen het plangebied. Met de gemeente is besproken dat een gedeelte (circa 500 m²) van het Victoriapark mag worden toegerekend aan de groeninvulling behorende bij Vonderpark Kwartier.

Afbeelding: Groene invulling Emmasingelkwartier

80

vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

Afbeelding: Impressie groen rondom bebouwing Wat betreft het plangebied kan worden gekomen tot de volgende teling: Oppervlak park: 4.800 m² waarvan 90% groen: 4.320 m² Oppervlak groene vakken in de straat tussen A & B: 985 m² Oppervlak binnentuin B = 1.283 m², waarvan circa 75% groen = 960 m² Oppervlak daktuin kavel Bc2 = 415 m² waarvan circa 25% groen = 100 m² Oppervlak daktuin kavel Ac2 = 226 m² waarvan 15% groen = 35 m² Bestaand gebied kende – op basis van luchtfoto’s en tekeningen vastgesteld – een oppervlakte van circa 1.100 m² nu onverhard/groen. Binnen het plangebied worden groene vakken, een binnentuin en twee daktuinen gerealiseerd. Deze hebben een gezamenlijke oppervlakte van 2.080 m². In totaal komt er: 4.320+985+960+100+35-1.100 = 5.300 m² groen inclusief het park. De minimale eis uitgaande van 625 appartementen is 2.500 m² groen toevoegen. In dit plan wordt voldaan aan de gestelde eis. Bomen effecten analyse In opdracht van ontwikkelaar is door bureau Soontiens Boomverzorging gekomen tot een rapportage “Boomeffectanalyse herontwikkeling Vonderweg 11 Eindhoven” (hier opgenomen als bijlage 3) waarin worden beschreven zowel de bomen die als gevolg van de ontwikkeling zullen verdwijnen alsook de bomen die hierdoor in meer of mindere mate worden getroffen. In het plangebied vindt compensatie van gekapte bomen plaats conform groenplan.

3.9

Plintfuncties

De commerciële plint moet, conform de ontwikkelingsvisie Emmasingelkwadrant (zie paragraaf 3.4.4) een levendige plint met publieksgerichte commerciële functies en aanvullende maatschappelijke functies voor een duurzame sociale ontwikkeling van het gebied worden. In de plint wordt hiertoe 3.500 m2 BVO aan plintfuncties mogelijk gemaakt, verdeeld over meerdere units. Deze mogelijke functies worden in deze paragraaf besproken. vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

81

3.9.1

Detailhandel

In het plangebied wordt in beperkte mate detailhandel in de plint mogelijk gemaakt. De toegestane detailhandel in het plangebied is beperkt tot 500 m². Leegstaande winkelpanden en borden met ‘opheffingsuitverkoop’ en ‘leegverkoop’ sieren de Nederlandse winkelstraten. Door onder meer de economische crisis en de toenemende invloed van internetverkopen heeft de retail-sector het erg moeilijk. Tegelijkertijd bieden de veranderingen in de sector ook nieuwe uitdagingen en mogelijkheden voor innovatieve concepten. Duidelijk is in ieder geval dat regionale afstemming steeds meer noodzakelijk wordt. Bovendien vraagt de provincie in de Verordening Ruimte om regionale afstemming en zijn regionale afspraken van belang voor de Ladder voor duurzame verstedelijking. Naar aanleiding hiervan heeft de Metropoolregio Eindhoven een detailhandelsvisie opgesteld. Hierin zijn de verschillende trends en ontwikkelingen en de gevolgen daarvan beschreven. Vervolgens is er een visie opgesteld, op basis waarvan concrete afspraken geformuleerd zijn. In de subregio’s is vervolgens gewerkt aan subregionale detailhandelsvisies. Deze visies bieden een kader, maar vragen wel nog om lokale verankering. Dat is gebeurd in de gemeentelijke Detailhandelsnota. Op 15 december 2015 is de Eindhovense detailhandelsnota “Wie kiest, wordt gekozen” vastgesteld. De detailhandelssector heeft te maken met veel veranderingen.

In de detailhandelsnota worden duidelijke keuzes gemaakt over waar welke vormen van detailhandel zijn toegestaan en waar niet. In de nota wordt eerst ingegaan op verschillende onderdelen. Vervolgens wordt per stadsdeel de positie en het perspectief van alle winkelcentra beschreven. In de nieuwe detailhandelsnota is per stadsdeel de positie en het perspectief van alle winkelcentra beschreven. Voor stadsdeel Centrum is het navolgende opgenomen : Het centrum van Eindhoven wordt gezien als één winkelconcentratie, met daarbinnen verschillende delen zoals het kernwinkelgebied en De Bergen als bijzonder aanloopmilieu. Ook in de toekomst moeten deze gebieden elkaar blijven aanvullen en ieder een eigen taak vervullen (het geheel is meer dan de som der delen). Om dat te kunnen doen, moeten ze blijven beschikken over eigen kenmerken en kwaliteiten. Dit is duidelijk voor de consument, biedt aanknopingspunten voor strategie en investeringen van ondernemingen en biedt mogelijkheden voor elkaar versterkende effecten (doelgroepen, combinatiebezoeken, e.d.). Compacte binnensteden qua winkelaanbod hebben toekomst. Consumenten hebben behoefte aan meer functies op een kleiner oppervlak. Qua winkelaanbod is dus waakzaamheid gevraagd voor de randgebieden in het centrum. Waar dit onder druk komt, kan functiemenging een oplossing bieden.

De toename van het aantal inwoners, de herontwikkeling van randen van / bij het centrum (zoals het terrein van Philips Lichting, Marienhage, Van Der Meulen Ansems, NRE), bieden kansen om de aantrekkelijkheid, verblijfskwaliteit, diversiteit van het totale centrumgebied van Eindhoven te verbeteren. Hoewel voor deze gebieden geen substantiële toevoegingen van detailhandel zijn gewenst, wordt het volledig uitsluiten van detailhandel te beperkend geacht. Voor zowel het kernwinkelgebied, het aanloopmilieu en de randgebieden geldt dat er ruimte moet zijn voor een zekere functiemenging. Dit bestemmingsplan maakt diverse functies in beperkte mate mogelijk, zoals detailhandel, horeca, dienstverlening, cultuur, vermaak en maatschappelijk. Dit verhoogt de aantrekkingskracht, verblijfsduur en herhalingsbezoek. De aard en mate van de menging is afhankelijk van het thema en functioneel concept. Ook initiatieven die gericht zijn op tijdelijkheid kunnen de aantrekkingskracht verhogen. Pop ups (kunnen) verrassen en bieden (meer) beleving. Naast ingrepen in de openbare ruimte kunnen pop ups ook bijdragen aan de ervaring van technologie, design en kennis in het centrum. Kansen liggen er ook in de dagelijkse artikelensector. We zien dat de binnenstad in verhouding tot de referentiesteden een beperkt aanbod heeft.

Dit gecombineerd met de groei van de bevolking (die niet alleen uit jonge internationale kenniswerkers zal bestaan maar ook 82

vastgesteld IV Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Vonderpark Kwartier) Gemeente Eindhoven

oudere die de nabijheid van voorzieningen waarderen) in het centrum is een motief om het aanbod aan dagelijkse voorzieningen te versterken. Het centrum huisvest twee supermarkten (Tramstraat en Vestdijk). De inwoner van het centrum is verder met name aangewezen op het aanbod in de radialen. De focus ligt niet op inpassing van een nieuwe grootschalige supermarkt in het centrum, maar op (een) extra steunpunt(en) en food-speciaalzaken (bijv. duurzaam en biologisch). Tot slot kan de ontwikkeling van het centrum niet los worden gezien van andere concentraties in de Eindhovense detailhandelsstructuur. In dit verband is met name van belang om het onderscheid met Strijp-S en WoensXL te benadrukken. Het onderscheid met het stadsdeelcentrum WoensXL is met name het bezoekmotief (recreatief versus boodschappen doen) en met Strijp-S in de aard van het aanbod en de uitstraling/mentaliteit van het gebied (grootschaligheid en bekende concepten versus relatieve kleinschaligheid en experimenteren). Toetsing Het plangebied is gelegen in het centrum. Hierbij geldt dat er sprake mag zijn voor functiemenging. In dit plan is daarom ruimte voor een levendige plint. In de plint is in beperkte mate detailhandel mogelijk. Dit past binnen de vastgestelde en nieuwe ontwikkelingsvisie zoals opgesteld voor het Emmasingelkwadrant en versterkt bovendien de leefbaarheid van dit gedeelte van het centrumgebied.