Bijlage 2 - Voorlopig Ontwerp Stationsplein Zuid
Tekst van het document
60
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
Bomen Stationsplein: extra grote plantmaat (70-80 / 90-100 afhankelijk van de soort; boomhoogte ca. 16m) met extra opkroonhoogte (6m); kluitmaat ca. 200cm; gewicht 5.000kg. Soorten zie lijst. Bomen overig: plantmaat 30% 20-25, 40% 30-35; 30% meerstammig Soorten zie lijst. - Gender: inheemse of uitheemse variaties, ‘water gerelateerde’ boom- en plantsoorten - District-E: ‘Bijenboom’ als beeldbepalende boomsoort - Vestdijk: aansluiting op de soorten van de boeiende binnenstad groenbeeld (Den, Berk). Planten, grassen en heesters: een basisbeplanting van groenblijvers met variatie in de plantvakken door te selecteren op kleur en standplaats en milieu. Soorten met wintersilhouet, wintergroen, kleur- en geurbeleving en plaatselijk enkele struiken. Plantmaat C5 / 80-100. De aanplant van volwassen bomen, hoog opgekroond i.c.m. een hoge grondwaterstand en groeiplaats op kelderdak vraagt aandacht in de voorbereiding van het DO: - meerjarige voorbereiding (3 jaar) - directielevering door een gerenommeerde boomkweker - onderhoudscontract van 4-6 jaar met de leverancier - kluitpreparatie door kweker met airpotsysteem (1 jaar).
61
PLANKAART BOMEN
portico stationsgebouw
+15.30
<3%
stationsgebouw Eindhoven Centraal
+15.10 +16.15
+15.35
<1%
<3%
+16.15
+16.15
<6,25% (1:16)
+16.12
Stj Stj
+16.15
+15.65
Lichthoven - kantoor (A) +16.10 (bovenkant parkeerkelder) +15.95
<1%
District-E
+15.85
+15.00 +15.40 +15.07 +15.00
+16.05
+15.97
<3%
+14.93
Pisy
<5%
<1%
AlgL
+16.00
+15.97
+16.00
< 4%
Pisy
Glti
Lis
+16.00
+16.15
2+
5+
tdijk
Ves
5+
15.6
15.6
15.7
8+
2+
8+
15.5
15.5
15.5
+16.05
+15.65
Acs
+16.05
Stj
2.50
Pisy
Bepu
+16.05
Stj
Qup +16.00 +15.30 (bovenkant parkeerkelder)
+16.15
2.5
0
7.00
lek ig telp ops svoertu ing
ledig
Stj
led
.00
lek telp rtuig opsgsvoe igin
Rop
7
Stj
Rop
Glti
+16.15 +16.10
Pisy
4.97 wp +114.40 + bp
AlgL
Stj
jk
di
st
Ve
aiveld
r ma r onde
tou
er con
Gend
Ben Fro
GltS >
k&r
GltS Aml
Aml
4.97 wp +113.80 bp +
ers>
schaal 1:450
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
Glti
Pisy
4.94 wp +114.40 + p b
Bomen overig Botanische naam Alnus glutinosa 'Laciniata' (i) Amelanchier lamarckii Betula nigra Fraxinus ornus (i) Salix caprea (i)
xi
lek ta
ufferp
eb ogelijk
Ben
Fro AlgL 4.94 wp +113.80 bp +
Bomen plein Bomen Botanische naam g plein nswe StatioBotanische naam Acer saccharinum Acer saccharinum Betula pubescens (i) Betula pubescens (i) f. inermis Gleditsia triacanthos Gleditsia triacanthos f. inermis Liquidambar styraciflua Liquidambar styraciflua Liriondendron tulipifera Liriondendron Pinus sylvestristulipifera (i) Pinus sylvestris (i) Quercus palustris Quercus phellos palustris Quercus Quercus phellos Robinia pseudoacacia Robinia pseudoacacia
+16.00
Bomen plein Botanische naam Acer saccharinum Betula pubescens (i) Gleditsia triacanthos f. inermis Liquidambar styraciflua Liriondendron tulipifera Pinus sylvestris (i) Quercus palustris Quercus phellos Robinia pseudoacacia
p-fiets
18 Septemberplein
+15.97
Lis
g
+15.80
+16.08 +16.00
k&r
k&r
nswe
Statio
5.00 wp +113.80 bp +
TSH
+15.97
+16.00
Fro
Stj Pisy
k&r
Fro
Rop
m
+16.15
GltS
Aml
Acs
Quph
+16.05
+16.15
+16.05
Lit
Pisy
XPO District-E definitieve inrichting en aansluiting interieur n.t.b.
+15.80
Soa
taxi
taxi
k&r
+15.95
+15.95
AlgL
Lit taxi
taxi
Rop k&r Qup
Lis
Acs
+16.05
+16.15
Bepu
+14.80 (bovenkant parkeerkelder)
<4%
+16.15
62
Quph
+15.67 (bovenkant parkeerkelder)
+16.15
+16.15
+16.02
+15.38 +15.50
+16.15
+15.97
+15.97
<4%
+14.87
+16.00
+15.97
+15.85+16.00 (bovenkant parkeerkelder) +15.97
+15.85 (bovenkant parkeerkelder)
<3%
+14.74 +15.30 +14.81 +14.74 +14.74 +14.67
Afk. Plan Nederland Afk. Acs Plan Nederland Zilveresdo Acs Zilveresdo Bep Zachte ber Bep Zachtechris ber Glti valse Glti valse chris Lis Amberboo Lis Amberboo Lit Tulpenboo Lit Tulpenboo Pisy Grove den Pisy Grove den Qup Moeraseik Qup Moeraseik Quph Wilgeik Quph Wilgeik Rop Acacia Rop Acacia
Bomen overig Bomen overig Botanische naam Afk. Plan Nederland Botanische naam Afk.Herfstkleur Plan Els Nederland Afk. Plan Nederlandse naam Hoogte(i) BreedteAlgL Alnus glutinosa 'Laciniata' Alnus glutinosa 'Laciniata' (i) AlgL Els Acs Zilveresdoorn 20-25 12-20 oranje Amelanchier lamarckii Aml Krentenbo Amelanchier Amlgeel Zwarte Krentenbo Bep Zachte berk 15-20 10-15 Ben Betula nigra lamarckii be Betula nigra Ben Zwarte Glti valse christusdoorn 15-20 10-15 geel Fraxinus ornus (i) Fro Pluimesbe Fraxinus ornus Lis Amberboom Salix caprea (i) (i) 25-30 15-17 Fro Sacrood Pluimes Boswilg Salix caprea (i) (i)20-25 10-15 Soa Sacgeel Lijsterbes Boswilg Lit Tulpenboom Sorbus aucuparia Sorbus aucuparia (i) Soa Lijsterbes Pisy Grove den 10-30 10-15 groen Styphnolobium japonicum Stj Honingboo Styphnolobium japonicum Qup Moeraseik 20-25 15-18 Stj rood Honingboo Quph Wilgeik 15-20 9-12 geel Vaste planten Vaste planten Rop Acacia geel Nederland Botanische naam 20-25 15-20 Botanische naam Nederland Actaea simplex Christoffel Actaea simplex Christoffel Agestache Blue fortune Dropplant Agestachenaam Blue fortune Dropplant Afk.
Plan Nederlandse Hoogte Breedte Herfstkleur Calemintha nepeta ssp nepeta Steentijm nepeta ssp nepeta Steentijm AlgL ElsCalemintha 8-12 6-8 geel Carex morrowii Zegge Carex morrowii Zegge Aml Krentenboompje 6-8 6-8 rood Echinicea purpurea Zonnehoe Echinicea Zonnehoe Ben Zwarte berk purpurea geel Elfenbloem Epimedium rubrum10-15 7-10 63 Epimedium rubrum Elfenbloem Fro Pluimes 8-15 6-8 paars Galium odoratum Lievevrouw Galium odoratum Lievevrouw Sac Boswilg 6-10 3-5 geel Ooievaars Geranium macrrorhizum
BOOMSOORTEN PLEIN
Acer saccharinum
Betula pendula
Gleditsia triacanthos f. inermis
Liquidambar styraciflua
Liriodendron tulipifera
Pinus sylvestris (kweekvorm pinea)
Quercus palustris
Quercus phellos
Robinia pseudoacacia
64
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
65
BOOMSOORTEN DISTRICT-E, GENDER & VESTDIJK
Alnus glutinosa ‘Laciniata’
Betula nigra
Amelanchier lamarckii
Fraxinus ornus
Sorbus aucuparia
Styphnolobium japonicum (Sophora japonica)
66
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
67
GROEIPLAATSINRICHTING boom, plantmaat: 60-70 tot 80-90 afhankelijk van soort soorten: zie lijst kluitmaat: doorsnede maximaal 200cm, 80cm hoog (airpot) gewicht: maximaal 5000kg
boom, plantmaat: 60-70 tot 80-90 afhankelijk van soort soorten: zie lijst kluitmaat: doorsnede maximaal 200cm, 80cm hoog (airpot) gewicht: maximaal 5000kg
rooster - stalen inlegframe volbad verzinkt 3,2m x 2m met elementenverh. h=100mm, bovenzijde met worteldoek incl. rvs lijngoten
plantvak, diverse soorten planten en grassen met lokaal een heester plantmaat C5 / 80-100
+16.00 elementenverharding plein straatlaag (res. afschot) groeiplaats 4,8x4,8x0,90m boomsubstraat boombunkerconstructie, bijv. type treetec met bewaterings- en beluchtingsdrain zijwanden bekleden met waterdoorlatende XPE plaat
+14.80(dek)
+16.00
+15.90
horizontale drainage met watervoerende laag (bijv. schuimslakken 100mm)
+14.80(dek)
horizontale drainage met watervoerende laag (bijv. schuimslakken 100mm)
dak constructie fietskelder indicatief fietskelder
(inlegrooster)
elementenverharding plein straatlaag boombunkerconstructie, bijv. type treetec ter ondersteuning rand plantvak en lijnen elementenverharding stellen in specie boom-groeisubstraat scheiding verharding/groenvak schuimslakken ter verhoging groeiplaats
dak constructie fietskelder indicatief fietskelder
(groeiplaats: boombunker)
Principedetail groeiplaats pleinbomen in boombunker met horizontale drain voor afvoer hoge grondwaterstanden op fietsenstalling
bestratingslijnen en sleufgoten gesteld in specie
boom, plantmaat: 30-35, hoogstam soorten: zie lijst kluitmaat: doorsnede max. 60/70cm (airpot) gewicht: maximaal 2750kg
boom, plantmaat: 60-70 tot 80-90 afhankelijk van soort soorten: zie lijst kluitmaat: doorsnede maximaal 200cm, 80cm hoog (airpot) gewicht: maximaal 5000kg groeiplaats 4,8x4,8x0,90m boomsubstraat boombunkerconstructie, bijv. type treetec met bewaterings- en beluchtingsdrain inpakken met worteldoek i.v.m. k&l
logistieke route NS-hof en taxilus
Principedetail plantvakken met bomen-planten voorzien van horizontale drain voor afvoer hoge grondwaterstanden op fietsenstalling
plantvak, diverse soorten planten en grassen met lokaal een heester plantmaat C5 / 80-100
horecaterras
The Student Hotel
5.97
+16.05
<2% afschot
2% afschot>
+15.97
+15.97
<2% afschot
boombunkerconstructie, bijv. type treetec ter ondersteuning rand plantvak en lijnen elementenverharding stellen in specie
vp +16.05
+16.10
+14.80(dek)
+16.05
zitmeubilair type Socrates incl. Longo zitting en rugleuning bestratingslijnen en sleufgoten gesteld in specie
+16.00
elementenverharding plein boom-groeisubstraat
data, KPN dak constructie fietskelder indicatief fietskelder
gas, ld
HWA Beton Ø400 B.O.B. NTB
VWA Beton Ø300 B.O.B. +14.33
water
pakketopbouw straatlaag als verkeersdak i.v.m. nooddiensten
ls, Enexis
+15.30(dek)
ms, Enexis
drainagebufferlaag 60mm
dak constructie parkeergarage district-e indicatief parkeergarage
Groeiplaats bomen tussen fietsenstalling en Lichthoven met inpassing expeditieroute
Principedetail plantvakken met bomen-planten voorzien van horizontale drain voor afvoer hoge grondwaterstanden op fietsenstalling project - locatie
deelgebied - bouwveld
onderwerp
status
schaal
formaat
datum
tekeningnummer
ZUS [Zones Urbaines Sensibles] Schiekade 189, unit 303 3013BR Rotterdam
68
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
noorden
www.zus.cc info@zus.cc +31 (0) 10 233 94 09
69
KLIMAATROBUUSTHEID
bestaande situatie
ontwerp
plangrens: bebouwing: verharding: boomkroon: plantvak: Bestaande situatie: 8% groen, onthard (1.377m2 groen op totaal 16.464m2 openbare ruimte) 16.794 m2
rekengrens hittestress project Stationsplein Zuid
01.513 m
bomen bestaand
01.377 m2
plantvakken bestaand
2
00.330 m2
2
15.087 m
16.794m2 330m2 15.087m2 1.513m2 1.377m2
project - locatie
deelgebied - bouwveld
onderwerp
status
schaal
formaat
datum
tekeningnummer
noorden
bebouwing
verharding
plangrens: bebouwing: verharding: boomkroon: plantvak: 16.794 m2
05.220 m2
2
10.004 m
01.761 m2
70
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
01.124 m2
plantmaat: 20-25/30-35 kroondiameter: 3-4m (na 15/20jr: 8-10m) kroonhoogte: 3-4m boomhoogte: 6-8m
Voorlopig ontwerp: 14% groen (1.570m2 groen op totaal 11.574m2 openbare ruimte) NB: de Gender draagt ook sterk bij aan de verbetering van het stedelijk leefklimaat maar ligt buiten de projectgrens rekengrens hittestress project Stationsplein Zuid bebouwing
01.570 m2
plantvakken vaste planten en enkele heesters
verharding plantmaat: 60-70/80-90 (omtrek stam in cm op 1m boven maaiveld) kroondiameter: 8m (na 15/20jr: 8-10m) kroonhoogte: 6m boomhoogte: 16m
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
16.794m2 5.220m2 10.004m2 2.885m2 1.570m2
project - locatie
deelgebied - bouwveld
onderwerp
status
schaal
formaat
datum
tekeningnummer
ZUS [Zones Urbaines Sensibles] Schiekade 189, unit 303 3013BR Rotterdam
noorden
www.zus.cc info@zus.cc +31 (0) 10 233 94 09
71
PLANTVAKKEN: VARIATIE IN KLEUR & GEUR
portico stationsgebouw
+15.30
<3%
stationsgebouw Eindhoven Centraal
+15.10
+16.12
+16.15
+15.35
<1%
<3%
+16.15
+16.15
<6,25% (1:16)
Lichthoven - kantoor (A)
+16.15
+15.65
+16.10 (bovenkant parkeerkelder) +15.95
<1%
District-E
+15.85
+15.00 +15.40 +15.07 +15.00
+16.05
+15.97
<3%
+14.93
+16.00
+15.97
+16.00
+15.67 (bovenkant parkeerkelder)
<5%
<1%
+16.15
+16.15
+16.02
+15.38 +15.50
+16.15
+15.97
+15.97
<4%
+14.87
+16.00
+15.97
+15.85+16.00 (bovenkant parkeerkelder) +15.97
+15.85 (bovenkant parkeerkelder)
<3%
+14.74 +15.30 +14.81 +14.74 +14.74 +14.67
< 4%
+16.00
+16.15
5+
tdijk
Ves
5+
8+
2+
8+
15.5
15.5
15.5
15.6
2+
taxi
15.6
15.7
+14.80 (bovenkant parkeerkelder)
<4%
taxi
taxi
+16.05
+16.05
+15.65
taxi
+16.05
TSH
+16.15
k&r
+16.00 +15.30 (bovenkant parkeerkelder)
+16.08
+16.15
2.50
+16.00
+16.05
+15.97
7.00
lek ig telp ops svoertu ing
0
k&r
2.5
ledig
k&r
+15.95
+15.97
led lek telp rtuig opsgsvoe igin
7
.00
k&r
XPO District-E definitieve inrichting en aansluiting interieur n.t.b.
+15.95 +16.15
+15.80
k&r
k&r
4.94 wp +113.80 bp +
+16.05
+16.15
+16.05
+16.00 +16.15 +16.10
4.97 wp +114.40 + bp
jk
di
st
Ve er co
Gend
iveld
r maa
>
xi
lek ta
ufferp
eb ogelijk
+16.00
4.97 wp +113.80 bp +
onde ntour
Statio
m
+16.15
g
nswe
4.94 wp +114.40 + p b
g
nswe
Statio
5.00 wp +113.80 bp +
+15.80
ers>
p-fiets
18 Septemberplein
schaal 1:450
72
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
73
PRINCIPE UITWERKING BEPLANTINGSPLAN
eo G 77 stuks
IMPRESSIE
Glti
Lis
rCks Cstu 3
Ctr
Vm
m C 9 stuks
99 stuks
m C 50 stuks
k C 1 stuks Pa
13 stuks
95 stuks
Rks Hstu
Pa
Tg
99 stuks
sH P 21 stuks
23 stuks
66 stuks
Gm
cP A 5 stuks aS C3 stu ks
63 stuks
23 stuks
ABF
As
Tstucks
4 stuks
Bm
77
Pa
23 stuks
a P 5 stuks
Hh
L7 sA stuks
Ae
Pisy
sH P 33 stuks Bepu
Sm
23 stuks
Or
Ctr
4 stuks
Geoks
Ctr
99 stuks
Bm 99 stuks
99 stuks
23
pM E4 stu ks
S29mstuH ks
99 stuks
PstusH ks
H S25m stuks
33 stuks
rCks C2 stu
S M 1 stuks
dM B3 stu ks
65 stuks
Ctr
hH A 7 stuks
Vm
11
Cm
VSB
21 stuks
Ctr
99 stuks
99 stuks
Vm
50 stuks
71 stu
Ho
Qup
23 stuks
Tg
Hh
38 stuks
23 stuks
Hh
45 stuks
Tg
38 stuks
pM E 5 stuks mksP S5 stu
Vm stuks
R H 4 stuks
aS C 1 stuks
Ap
Ai
68
eo G 99 stuks
Cm 24 stuks
Cm
59 stuks
SksS H3 stu
Sm
18 stuks
38 stuks
L25sA stuks
EgL
31 stuks
99 stuks
5 stuks
pM E 5 stuks
Rfks
8 stu
19 stuks
1 stuks
51 stuks
MS
Cm
99 stuks
Tg stuks
Bm
aB E8 stu ks
Ctr
Cm
7
65 stuks
Ctr
99 stuks
AhH
Tstucks
99
Ma
30 stuks
sH P 21 stuks
r E 6 stuks
PsH
99 stuks
MS
1 stuks
8 stuks
y Vm Pis Pa 50 stuks stuks
Centraal deel van het stationsplein als verblijfsgebied tussen het groen 99 stuks
Psturks
2
Bm
99 stuks
99 stuks
38
Astusks
99 stuks
aL A 3 stuks
>
Gm
Hh
99 stuks
99 stuks
1 stuks
sH P 15 stuks
B D 6 stuks
Pa Lis 99 stuks
Od
3 stuks
Ctr
99 stuks
Ctr
Ae
Cs
2 stuks
3 stuks
sH P 28 stuks
Ae
Or
k C 1 stuks
Hh Acs
Hh
Rop
Lit
a P 40 stuks
26
Principedetail beplantingsplan plantvakken met verschillende groenblijvers, kleuren en heesters als accenten schaal 1:150
74
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
project - locatie
deelgebied - bouwveld
onderwerp
status
schaal
formaat
datum
tekeningnummer
noorden
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
75
ZONERING PLANTEN & HEESTERS
district E
Carex morrowii
Hedera helix ‘Arborescens’
Pennisetum alepecuroides ‘Hameln’
Vinca major ‘Alba’
Mahonia aquifolium
Rudbeckia fulgida ‘Goldsturm’
Lysimachia punctata
Cornus sericea
Hamamelis x intermedia
Cornus kousa
Geranium sanguineum ‘Album’
Leucanthemun x superbum ‘Alaska’
Philadelphus ‘Avalanche’
Sedum spectabile ‘Stardust’
Echinicea purpurea ‘Magnus’
Geranium macrorrhizum
Magnolia ‘Susan’
Sedum matrona
Acer palmatum
Cornus alba ‘Sibirica’
Euonymus planipes
Agastache ‘Blue fortune’
Allium Miami
Echinops ritro
Eryngium alpinum ‘Blue star’
stationsplein
Acaena buchananii
Origanum onites
Asarum europaeum
Hosta ‘Sum & Substance’
Osmunda regalis
Santolina chamaecyparissus
Solidago rugose ‘Fireworks’
Hemerocallis ‘Corky’
Plomis russeliana
Aster novae-angliae ‘Herbstschnee’
Calemintha nepeta ssp nepeta
Actaea simplex
Anemone x hybrida ‘Honorine Jobert’
Centranthus ruber ‘Albus’
Syringa meyeri ‘Palibin’
Anemone hybride ‘Serenade’
Aster lateriflorus ‘Horizontalis’
Astilbe chinensis ‘Pumila’
Epimedium grandiflorum ‘Lilafee’
Helloborus orientalis
Geum occineum
Helenium ‘Rubinzwerg’
Asclepias incarnate
Knautia macedonia
Centranthus ruber ‘Coccineus’
Buddleja davidii ‘Mongo’
Lavendula angustifolia ‘Hidcote’
Verbena bonariensis
Origanum vulgare
Perovskia atriplicifolia (‘Blue Spire’)
Veronica ‘Sunny Border Blue’
Ceanothus thyrsiflorus var. repens
Brunnera macrophylla ‘Jack Frost’
Lithodora diffusa
Sciabiosa caucasica ‘Fama’
Polystichum set. ‘Herrenhausen’
genderkade
Tellima grandiflora
Luzula sylvatica
Molinia c. ssp. arundinacea ‘Transparant’
Osmanthus delavayi
Chrysogonum virginianum
Iris pseudacorus
Ligularia przewalskii
Eryingium giganteum
Filipendula ulmaria
Phlox paniculata ‘White admiral’
Eupatorium maculatum ‘Atropurpureum’
Helianthemum ‘Lawrenson’s Pink’
Persicaria bistorta
Salvia microphylla ‘Hot Lips’
Heuchera sanguinea
Monarda cambridge ‘Scarlet’
Centaurea atropurpurea
Nepeta racemosa
Hesperis matronalis
Monarda citridora
Delphinium ‘Blauwal’
Anchusa azurea ‘Loddon royalist’
Caryopteris × clandonensis
Amsonia tabernaemontana
WIT
GEEL
GROEN (blijvend)
basis
Galium odoratum
ROOD
ROZE
Tiarella cordifolia
BLAUW
PAARS
Papaver orientale (‘Alegro’)
76
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
Iris sibirica
77
GENDERKADE & WATERBERGING
Uitgangspunt voor het voorlopig ontwerp Stationsplein Zuid is het bovengrond maken van de Gender met het doorzetten van de lange lijn van het water langs de Stationsweg over het Stationsplein tot aan de Vestdijk waardoor veel meer continuïteit van water op stedelijk niveau bereikt wordt. De Gender functioneert als afvoer van grond- en regenwater naar de Dommel. In project Stationsplein Zuid: - Noordelijke kade (afwerking op constructie) en verbijzondering van de plek bij het kruispunt Vestdijk-Stationsweg waar de Gender bovengronds komt. Luie, getrapte kade als verlengde van het pleinvlak ten bate van meer zicht op het water en zitgelegenheid. Materiaal: elementenverharding type ‘Eindhovense steen’ in specie; deels met plantvakken. Uitvoering als waterdichte constructie, uitwerking in DO. Beëindiging door een getrapte verbreding van het profiel van 5m naar 7m om de Gender meer zichtbaar te maken en het perspectief op de lange lijn richting Dommel te versterken. Duikermond bij de Vestdijk. Waterspecials in kademuur en omgeving van de Gender met vernevelaars als onderdeel van de belevingsaspecten op het plein.
78
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
Door meer groen, de Gender (oppervlakkige afvoer) en een waterbergingskelder op de fietsenstalling wordt de waterhuishouding en dus de afvoer van extreme regenval (die in de toekomst steeds vaker zal voorkomen) in het gebied sterk verbeterd. Waterberging & vertraagde afvoer: - 30% van de groenvakken met maximale substraatberging (180mm) op de fietsenstalling. - Waterbergingskelder (netto 90% van 55cm hoogte, totaal 237m3) op de fietsenstalling +14,80. - Overstort vertraagde afvoer op Gender +15,00 (wp). - 20cm in de waterbergingskelder t.b.v. irrigatie. - Systeemkeuze en uitwerking in DO (shells of kratten). - De waterberging en vertraagde afvoer van District-E wordt vormgegeven door de ontwikkelaar. In project Stationsweg: - Constructieve kades en afwerking zuidelijke kademuur. - Kwalitatieve bodemafwerking t.p.v. kruising fietsenstalling. - Stuwen (2x) met een verval van 2cm, mogelijk door verlaging van de stuw bij de Dommel. - Bruggen incl. aanlanding (brutto 9m breed bij voetgangersoversteek en 11m bij auto oversteek). Mogelijk uitvoering met toog i.v.m. doorstroming van de Gender.
79
STROMENDE STADSBEEK
WATERBERGING & VERTRAAGDE AFVOER
hwa i.c.m. vloeistofgoot n.t.b.
plangebied waterberging Stationsplein Zuid
plangebied waterberging District-E
overstort RWA District-E
480 m2 237 m3
9m
.97 wp +14 .40 bp +14
.94 wp +14 .80 bp +13
11m
stuw
.94 wp +14 .80 bp +13
waterberging District-E (indicatief)
.94 wp +14 .40 bp +14
.97 wp +14 .40 bp +14
.94 wp +14 .40 bp +14
stuw .97 wp +14 .80 bp +13
d>
aaivel
der m
our on
r cont
Gende
.97 wp +14 .80 bp +13
.00 wp +15 .80 bp +13
.00 wp +15 .80 bp +13
overstort +15.00
project - locatie
deelgebied - bouwveld
onderwerp
status
schaal
formaat
datum
tekeningnummer
ZUS [Zones Urbaines Sensibles] Schiekade 189, unit 303
noorden
www.zus.cc info@zus.cc +31 (0) 10 233 94 09
3013BR Rotterdam
Zowel de bouw van de fietsenstalling (deze is omgevingsvergunningsplichtig met een wateropgave van 75mm/m2) als de herinrichting van het resterende stationsplein (kent als openbare ruimte een wateropgave van 60mm/ m2) levert een wateropgave op. De 1e vanuit het paraplubestemmingsplan waterberging, de 2e vanuit gemeentelijk beleid.
De Gender, nu in een buis onder de grond, komt op het Stationsplein Zuid bij District-E bovengronds. Dit uitgangspunt is vastgelegd in het structuurplanontwerp voor de stationsomgeving. De buis sluit aan op een diep duikerelement met rondom beplanting zodat een hekwerk en daarmee beperkt zicht op de Gender voorkomen kan worden. Daarnaast zorgen twee stuwen voor extra stroming in het water (standaard afvoer 150l/s): dit is beter voor de waterkwaliteit en een sterk belevingsaspect. Een verbreding van de stadsbeek bij District-E zorgt voor meer zichtbaarheid richting de Vestdijk en versterkt het perspectief op de lange lijn naar de Dommel. Tenslotte kan met de integratie van vernevelaars en ledverlichting in de kade de Gender een bron zijn van verkoeling en beleving op het plein.
Voor het openbaar gebied op de fietsenstalling geldt dat hoe groener het plan wordt, hoe lager de bergingsnorm voor het resterende verharde oppervlak in het plangebied. M.a.w. hoe groener/ meer bomen het stationsplein wordt/krijgt hoe lager de wateropgave voor de fietsenstalling en het Stationsplein. Voor het bepalen van de daadwerkelijke opgave is de rekentool klimaatopgave van de gemeente gehanteerd.
Inspiratie voor de stadsbeek: Sint Jansbeek Arnhem
80
overstort +15.00
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
In de bepaling van de wateropgave, het volume dat onder het plein gebufferd en vertraagd afgevoerd op de Gender dient te worden is als uitgangspunt genomen dat conform de rekentool ook water gebufferd wordt in de plantvakken op de fietsenstalling (substraatberging). De waterbergingskelder is onder de hoofdlooproute tussen stationsgebouw en Gender-Statsionweg ingepast met een overstort op de Gender. Doordat de constructie van de fietsenstalling lager ligt dan het overstortpeil is er altijd water in de kelder beschikbaar voor de irrigatie van de plantvakken en boomgroeiplaatsen.
Voor het overige plein geldt dat minimaal een opgave van 60mm/m2 waterberging voor het verhard oppervlak.
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
81
BEREKENING WATERBERGING Kerngegevens van het project
plangebied waterberging Stationsplein Zuid
Locatie (hart van het plangbied)
51.4418,5.4746
Oppervlak plangebied
4214 m²
Is er binnen het plangebied een gedeelte waarvan de inrichting of bebouwing ongewijzigd blijft?
nee
Is een deel van het plangebied na oplevering gemeentelijk openbaar terrein?
ja
Is het bouwwerk 30 m hoog of hoger?
nee
Maakt de ontwikkeling een (verdiepte) kelder?
ja
De ontwikkeling vindt plaats in een groenarme buurt van Eindhoven.
Maatregelen
rict-E
overstort RWA District-E
480 m2 237 m3 4.94 wp +113.80 bp +
4.97 wp +114.40 + bp
7 +14.9 0 +13.8
Grote tuinen bij woningen en/of (bedrijfs)panden
-
Kleine tuinen bij woningen en/of (bedrijfs)panden
-
Traditioneel dak
3364 m²
Groen dak (>=60 mm waterberging per m²)
255 m²
Groen dak (>=45 mm waterberging per m²)
-
Groen dak (>=30 mm waterberging per m²)
-
Groen dak (<30 mm waterberging per m²)
-
Waterdak
-
Nieuw (particulier) groen
595 m²
(Ongewijzigd) openbaar groen
-
Water met bergende functie
-
Gesloten- of elementenverharding
-
Halfverharding of open bestrating
-
(Ongewijzigd) openbare bestrating
-
Geveloppervlak boven 30 m gezien vanuit het zuidwesten
-
Bovenstaande invulling van het plan resulteert in een (nog) te realiseren waterbergingsopgave van 155,5 m³
Extra maatregelen
4.94 wp +114.40 + p b
overstort +15.00
Extra substraatberging nieuw groen dak
120 mm over 255 m²
Extra waterberging op maaiveld (wadi/sloot/verlaagd groen, geen parkeerterrein)
-
Extra waterberging in ondergrondse voorzieningen met leegloop op het gemeentelijk riool
149 m³
Nieuwe boom (min. 6 m³ ondergrondse groeiruimte per boom)
-
Faunavoorziening
-
Groene gevel
-
Regenton
-
Met de genomen extra maatregelen is de waterbergingsopgave tot -0,5 m³ teruggebracht en wordt aan de opgave voldaan.
Aangemaakt op 4-11-2021 / Rekentoolversie 2.2
Oppervlakte verhard openbaar gebied zonder kelder: Opgave: 60mm > waterbergingsopgave:
Deze planeigenschappen opnieuw invoeren in de rekentool
1.472m2 88m3
Resultaat rekentool klimaatopgave gemeente Eindhoven
Oppervlakte openbaar gebied onderkelderd: Opgave: 75mm > waterbergingsopgave conform rekentool - verharding (traditioneel dak) 3.364m2 - plantvak niet zijnde substraatberging (70%) - part.groen 595m2 - plantvak substraatberging 180mm (30%) 255m2 Opgave: 149m3 TOTAAL WATERBERGINGSKELDER
82
Het is niet aannemelijk dat alle plantvakken 100% gaan meedoen in de berging van regenwater (substraatberging). Niet al het regenwater (afschot) kan oppervlakkig gestuurd worden naar de plantvakken. Met 100% substraatberging zou er theoretisch geen waterbergingskelder nodig zijn.
237m3
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
Er is nu een conservatieve berekening gemaakt waarin 30% van de plantvakken volledig meedoet in de waterberging (180mm): dit kan met het slim sturen van de waterstromen over het plein bij de uitwerking in een definitief ontwerp worden geoptimaliseerd.
83
PROFIELEN GENDERKADER AANSLUITING DISTRICT-E
rooster - stalen inlegframe volbad verzinkt 3,2m x 2m met elementenverh. h=100mm, bovenzijde met worteldoek incl. rvs lijngoten
plantvak, diverse soorten planten en grassen met lokaal een heester plantmaat C5 / 80-100 in groeisubstraat
duikerconstructie in project Stationsweg
stuw, 20mm in project Stationsweg
kadetrap, elementenverharding in specie (waterdichte constructie i.v.m. stijghoogte Gender)
genderstuw
kademuur-/-trap, elementenverharding in specie (waterdichte constructie i.v.m. stijghoogte Gender)
elementenverharding in specie
boom, plantmaat: 20/25 en 30/35 soorten: zie lijst kluitmaat: 60-80cm hoog (airpot) i.v.m. hoge grondwaterstand groeiplaats 4,8x2,8/3,2x0,6m boomsubstraat boombunkerconstructie, bijv. type treetec met bewaterings- en beluchtingsdrain ingepakt met antiworteldoek i.v.m. k&l
elementenverharding plein
genderkade in project Stationsweg
bebouwing District-E (Amvest)
+16.00/16.05
+16.00
vp +16.15
<2% afschot
10-jaarse bui i.c.m. een hele hoog Dommelpeil, in die situatie stijgt het peil tot nét aan maaiveld
+15.70
10-jaarse bui i.c.m. een hele hoog Dommelpeil, in die situatie stijgt het peil tot nét aan maaiveld
Stationsweg
+15.00(wp)
bij normaal weer perioden met een aan/afvoer van 150 liter/seconde
+14.87
+15.03
+14.97(wp)
aansl. duiker Gender in project Stationsweg
vernevelaar en LEDlijn leidingwerk onder Stationsweg uitwerking in DO
+15.00(wp opstuwing)
+13.80(bp) genderbassin (uitwerking in project Stationsweg) open verbinding met grondwater t.h.v. District-E
+14.97(wp)
genderbassin (uitwerking in project Stationsweg) open verbinding met grondwater t.h.v. District-E
Aansluiting Gender op Stationsplein-Zuid met duikermond en opstuwing
reservering kabels en leidingen
+15.03
SV
parkeerkelder District-E
+13.80
boom, plantmaat: 20/25 en 30/35 soorten: zie lijst kluitmaat: 60-80cm hoog (airpot) i.v.m. hoge grondwaterstand groeiplaats 4,8x2,8/3,2x0,6m boomsubstraat met bewaterings- en beluchtingsdrain ingepakt met antiworteldoek i.v.m. k&l
elementenverharding plein
opsluiting plantvak, elementenverharding in specie (waterdichte constructie i.v.m. stijghoogte Gender)
genderkade in project Stationsweg
boombunkerconstructie, bijv. type treetec ter ondersteuning rand plantvak elementenverharding stellen in specie
+16.00
+16.00
bebouwing District-E (Amvest)
+16.05 +16.00
+16.00 10-jaarse bui i.c.m. een hele hoog Dommelpeil, in die situatie stijgt het peil tot nét aan maaiveld
genderbassin (uitwerking in project Stationsweg) open verbinding met grondwater t.h.v. District-E
SV
parkeerkelder District-E
+16.13 vp +16.15
+15.40
Stationsweg vernevelaar en LEDlijn leidingwerk onder Stationsweg uitwerking in DO
<2% afschot
+15.70
reservering kabels en leidingen SV
elementenverharding
vp +16.15
<1,5% afschot
10-jaarse bui i.c.m. een hele hoog Dommelpeil, in die situatie stijgt het peil tot nét aan maaiveld
+15.00(wp)
zitmeubilair, Socratesbank
plantvak, diverse soorten planten en grassen met lokaal een heester plantmaat C5 / 80-100 in groeisubstraat
bebouwing District-E (Amvest)
Stationsweg vernevelaar en LEDlijn leidingwerk onder Stationsweg uitwerking in DO
SV
Principedetail Genderkade en -stuw in aansluiting op District-E
kademuur, elementenverharding in specie (waterdichte constructie i.v.m. stijghoogte Gender)
genderkade in project Stationsweg
+14.83
+14.97(wp na stuw 1) normaal peil, afwatering 150l/s
reservering kabels en leidingen parkeerkelder District-E
+13.80
+13.80(bp) genderbassin (uitwerking in project Stationsweg) open verbinding met grondwater t.h.v. District-E
Principedetail Gender met aansluiting op District-E waar de stadsbeek aan de oppervlakte komt is de Gender het breedst
84
Principedetail Genderkade met plantvakken, kritische maat tussen stadsbeek en District-E
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
85
PROFIELEN INPASSING WATERBERGINGSKELDER
markering terraszone met wegdeknagels definitieve terraszone in DO
elementenverharding ("bestratingslijnen") gesteld in specie
bestratingslijnen en sleufgoten gesteld in specie
opstort beton insitu waterdichte wand
PROFIELEN GENDERKADE AANSLUITING STATIONSPLEIN
boom, plantmaat: 60-70 tot 80-90 afhankelijk van soort soorten: zie lijst kluitmaat: doorsnede maximaal 200cm, 80cm hoog (airpot) gewicht: maximaal 5000kg
gidslijn
bebouwing District-E (Amvest)
vp +16.15
+16.13
2% afschot>
kadetrap, elementenverharding in specie (waterdichte constructie i.v.m. stijghoogte Gender)
10-jaarse bui i.c.m. een hele hoog Dommelpeil, in die situatie stijgt het peil tot nét aan maaiveld
+15.70
+16.00
<2% afschot +16.05 2% afschot>
<2% afschot
elementenverharding plein straatlaag (reserveruimte afschot) druklaag gewapend beton 150mm waterkratten of watershell casettes definitief type en engineering in DO waterberging 550mm 90% vulvolume door constructie 480m2, totaal 237m3 watervoerende laag 200mm t.b.v. irrigatie plant-boomvakken
reservering onderhoudsgang bij toepassing watershells uitwerking in DO (krattensysteem alleen koppeling doorspuit)
reservering techniek waterspecials definitieve positie in DO
parkeerkelder District-E
+15.97
genderkade in project Stationsweg
+16.00
rooster - stalen inlegframe volbad verzinkt 3,2m x 2m met elementenverh. h=100mm, bovenzijde met worteldoek incl. rvs lijngoten
+16.00
<0,00% afschot in lijngoot elementenverharding plein straatlaag (res. afschot) groeiplaats 4,8x4,8x0,90m boomsubstraat boombunkerconstructie, bijv. type treetec met bewaterings- en beluchtingsdrain zijwanden bekleden met waterdoorlatende XPE plaat
+15.40
Stationsweg vernevelaar en LEDlijn leidingwerk onder Stationsweg uitwerking in DO
+14.94(wp na stuw 2)
+14.80(dek)
normaal peil, afwatering 150l/s
horizontale drainage met watervoerende laag (bijv. schuimslakken 100mm)
+14.40(bp) genderbassin (uitwerking in project Stationsweg)
dak constructie fietskelder indicatief (inlegrooster)
dak constructie fietskelder indicatief
fietskelder
(groeiplaats: boombunker)
fietskelder
wand fietskelder, positie conform VO-fietskelder, constructie indicatief
Principedetail aansluiting District-E en fietsenstalling met waterbergingskelder (kritische maat)
Principedetail aansluiting Gender-Stationsplein met luie trap op fietsenstalling
boom, plantmaat: 60-70 tot 80-90 afhankelijk van soort soorten: zie lijst kluitmaat: doorsnede maximaal 200cm, 80cm hoog (airpot) gewicht: maximaal 5000kg
landhoofd conform brugontwerp aansluitend op kadetrap in elementenverh.
brugontwerp in project Stationsweg uitvoering met toog i.v.m. hydraulisch profiel Gender bij hoog water
genderkade in project Stationsweg
vertraagde afvoer waterkelder op Gender
opstort beton insitu + waterdichte wand
+16.00
ca. 6%>
+16.00
elementenverharding plein straatlaag (reserveruimte afschot) druklaag gewapend beton 150mm waterkratten of watershell casettes definitief type en engineering in DO waterberging 550mm 90% vulvolume door constructie 480m2, totaal 237m3 watervoerende laag 200mm t.b.v. irrigatie plant-boomvakken
genderkade in project Stationsweg
+14.97(wp na stuw 1)
+15.00
normaal peil, afwatering 150l/s
+14.40(bp) genderbassin (uitwerking in project Stationsweg)
plantvak, diverse soorten planten en grassen met lokaal een heester plantmaat C5 / 80-100
+16.00
10-jaarse bui i.c.m. een hele hoog Dommelpeil, in die situatie stijgt het peil tot nét aan maaiveld
Stationsweg
opsluiting plantvak, elementenverharding in specie (waterdichte constructie i.v.m. stijghoogte Gender)
genderkade in project Stationsweg
+16.25 <ca. 6%
+16.00
+15.90
+16.00
10-jaarse bui i.c.m. een hele hoog Dommelpeil, in die situatie stijgt het peil tot nét aan maaiveld
Stationsweg vernevelaar en LEDlijn leidingwerk onder Stationsweg uitwerking in DO
dak constructie fietskelder indicatief
+14.97(wp na stuw 1)
+14.80(dek)
normaal peil, afwatering 150l/s
elementenverharding plein straatlaag boombunkerconstructie, bijv. type treetec ter ondersteuning rand plantvak elementenverharding stellen in specie boom-groeisubstraat scheiding verharding/groenvak horizontale drainage met watervoerende laag (bijv. schuimslakken 100mm)
+14.40(bp)
fietskelder
dak constructie fietskelder indicatief
genderbassin (uitwerking in project Stationsweg)
dak constructie fietskelder indicatief fietskelder
fietskelder fietskelder
Principedetail aansluiting voetgangersbrug op Stationsplein/Genderkade en aansluiting vertraagde afvoer waterbergingskelder op fietsenstalling. NB: brugontwerp in project Stationsweg.
86
Principedetail aansluiting Gender-Stationsplein met getrap plantvak op fietsenstalling
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
87
PRINCIPE UITWERKING AANSLUITING GENDER
IMPRESSIE
zitmeubilair uitgevoerd met knik: Socrates bank (monolitisch beton, gepigmenteerd met terrazzo uitstraling) met Longo zitting en rugleuning (cumaru)
+15.97 +16.00
<2%
2 %>
sleufgoot, RVS - dimensionering en type in DO
+15.97 plantvak met vaste planten, grassen en enkele heesters, soorten zie lijst bestrating randen plantvak elementenverharding stellen in specie op boomkratten, zie profiel bomen, soorten zie lijst bestrating grootformaat elementenverharding 60x40 cm; type 'Eindhovense steen' bestrating kleinformaat elementenverharding 30x10 cm; type 'Eindhovense steen'
<2%
bestrating lijnen, div. formaten elementenverharding 60x40 en 40x20 geslepen betonsteen met 100% natuursteen toplaag 4 verschillende kleuren genuanceerd bruin-grijs
2%>
gidslijnen met ribbelprofiel op elementenverharding pleinbestrating, ribbels met thermoplast, epoxyhars of aluminium op bestrating (geen prefab ribbeltegel) getrapte genderkade plantvakken, met elementenverharding 60x40 cm; type 'Eindhovense steen' stellen in specie uitvoering als waterdichte constructie i.v.m. peilfluctuaties Gender tot +16,00 NAP
+16.00 +16.00 +15.75
+15.50
2%>
2%>
gender, in project Stationsweg
wp: +14.97 bp: +14.40
bruggen incl. landhoofd in project Statonsweg
project - locatie
Principedetail aansluiting pleinbestrating op Genderkade met getrapte plantvakken en luie trap schaal 1:80
deelgebied - bouwveld
onderwerp
status
schaal
formaat
datum
tekeningnummer
Impressie Genderkade vanaf Stationsweg - bruggen Gender binnen project Stationsweg
noorden
> www.zus.cc
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
info@zus.cc
Schiekade 189, unit 303 3013BR Rotterdam
88
+31 (0) 10 233 94 09
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
89
CONCEPT VERLICHTING
In overleg met de gemeente is niet gezocht naar een voorlopig ontwerp met technische systemen maar naar een visie met doelen die gesteld dienen te worden voor een aantrekkelijk, uitnodigend en bijzonder lichtplan voor het Stationsplein Zuid. Door te vroeg een lichtplan vast te stellen is de kans groot dat dit voorbij gaat aan de dynamiek van verschillende planprocessen en dat de keuze valt op veilige en saaie oplossingen. Daarnaast werkt de gemeente momenteel de technologie achter het concept slimme verlichting uit waar bij voorkeur het systeem op het Stationsplein Zuid integraal deel van uit gaat maken. Met het vaststellen van een visie voor de openbare verlichting bij het voorlopig ontwerp inrichtingsplan voor het Stationsplein Zuid kan in stappen gewerkt worden naar een definitief ontwerp en uitvoeringsontwerp (uitvoering in 2026) waarin state of the art technologische ontwikkelingen verwerkt zijn. In voorbereiding op het definitieve ontwerp zal een lichtontwerper worden betrokken die de visie nader zal uitwerken.
In de visie staat de versterking van klimaaten natuurfenomenen die inspelen op primair emotioneel intelligente systemen centraal. Uitgangspunt voor een afwisselende ervaring is dat het moment van de dag, het seizoen en het weer bepalend zijn voor de wijze waarop de licht- en belevingssystemen worden ingezet. Bij voorkeur wordt het slimme verlichtingssysteem van de binnenstad hier gekoppeld aan weercomputers en fijnstofmeters en kan daarmee ingespeeld worden op het moment van de dag. Aspecten die in de beleving van de dag-nacht cycli op het Stationsplein Zuid een hoofdrol hebben zijn: - Waterbeleving (Gender) - Natuurbeleving (bomen en beplanting) - Bebouwing (uitnodigende plinten met warme verlichting)
Het belevingsaspect staat centraal in één van de belangrijkste stadsentrees van Eindhoven, waarin een belangrijke rol ligt voor de openbare verlichting in synergie met de landschapservaring door de groene inrichting. Veiligheid, duidelijke routebegeleiding over het plein en crowd control zijn altijd belangrijk onderdeel van deze visie, gekenmerkt door de Eindhovense waarden Techniek, Design en Kennis.
90
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
91
LIVING LAB
MICRO KLIMAAT, GEUR & KLEUR, VERLICHTING
micro klimaat
geur & kleur
verlichting
conclusies onderzoek
INPUT tijd weer(computer) agenda bezoekersstromen mobiele data (ip-adres) ...
SELECTIE INPUT-OUTPUT mogelijkheden om te controleren en sturen blijken beperkt, sfeerversterking is voor een aantrekkelijke buitenruimte effectiever
OUTPUT verkoeling verwarming kleur & geur verassing interactie beïnvloeding (gemoedsrust) sfeer(versterking) ...
POWER OF NATURE spelen met klimaat- en natuurreferenties zijn primaire emotioneel intelligente systemen
92
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
Bloeiende en geurende bomen en planten zoals de kamferachtige aroma van kegel en naalden (pinus), zoete geur van bloemen (bijvoorbeeld es, robinia en zilverkaars)
Vernevelaars als ochtenddauw, verkoeling, spontaan
Verbinden en verblijven in een groene omgeving Het ontwerp van het plein wil zoveel mogelijk verschillende gebruikers uitlokken tot verblijven en ontmoeten. Dit begint met het scheppen van een prettig verblijfsklimaat, hoogwaardig groen, goede zitgelegenheden en prettige verlichting. Versterking van klimaat- en natuurfenomenen spelen in op primair emotioneel intelligente systemen. De visie op de openbare verlichting is daarom een visie op belevingsaspecten zoals sfeerversterkende verlichting en andere elementen zoals bijvoorbeeld verkoeling met watervernevelaars in de bestrating. Dit samenspel maakt elke dag een andere ervaring op het plein mogelijk. Om deze verbijzondering herkenbaar te maken is het noodzakelijk een balans te vinden met de openbare verlichting aan de Stationsweg door deze veilig maar genuanceerd en gelijkmatig te verlichten.
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
Verlichten van de natuur i.p.v. het plein (luminantie)
Klimaat gestuurd Wat District-E en het Stationsplein in Eindhoven uniek maken, is dat er niet alleen vanuit de interactie tussen mensen wordt gedacht, maar vanuit een algehele interactie tussen mens, ruimte, techniek en natuur. De visie op de openbare verlichting en belevingselementen richten zich daarom op een interactieve ervaring. Het plein kan hiermee een microkosmos in de stad worden waar alle parameters die het leefklimaat bepalen een rol spelen: de lichtintensiteit, de kleur en geur van de beplanting en zelfs de temperatuur door de koelte van het water in de Gender. Daarbij komt de keuze voor een heus arboretum van bomen en planten die door de verschillende kleuren en geuren van de beplanting op allerlei manieren de beleving en het menselijk gedrag prikkelen.
93
7000K
8000K
9000K
VERSTERKING VAN HET DAG-NACHTRITME MET LICHTKLEUR & INTENSITEIT
10000K
koud
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
10000K
RED
ORANGE
YELLOW
GREEN
BLUE
INDIGO
RED
ORANGE
YELLOW
GREEN
BLUE
INDIGO
8000K 2000K
helder
1000K
warm
3000K
4000K
5000K
6000K
7000K
avondrood: veel luchtvervuiling, bij mooie weer zweeft veel stof in de lucht
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
blauwe uurtje
INDIGO
BLUE
GREEN
YELLOW
ORANGE
RED
ochtend: actief
gouden uurtje
zonsondergang
1. Het water van de Gender: versterkt door opstuwing (waarneembare stroming), vernevelaars in de kademuren maar ook op het plein voor koelte en beleving van bijvoorbeeld ochtendmist en tenslotte de enscenering van het water met mogelijk licht en lasertechnologie als ervaring. 2. Natuurbeleving: het groen van het grote aantal bomen en planten met dito microfauna wordt naast de geur- en kleurbeleving expliciet gemaakt door natuurfenomenen zoals bijvoorbeeld de enscenering van groei, leven (vuurvliegjes), sterrennacht en het zichtbaar maken van het groen in de avond/nacht en bij donker weer door de bomen ’s nachts van onder aan te lichten. 3. De verlichting in en van de gebouwde omgeving: de (commerciële) functies zijn gebaat bij aantrekkingskracht voor bezoekers. Deze indirecte verlichting van de openbare ruimte is soms minstens even sterk als de openbare verlichting zelf. Door hier op het Stationsplein de regie te nemen op het verlichtingsbeeld kan er een evenwichtig, afwisselend en aantrekkelijk verlichtingsplan komen.
gouden uurtje
zonsopgang
94
blauwe uurtje
koud
9000K
9000K/10000K
(ook wit) klinisch, koud, ongezellig, energie, actief, ochtend, meest intensief ... wit licht geeft het beste zicht
INDIGO
Uitgangspunt voor de interactieve ervaring is dat het moment van de dag, het seizoen en het weer bepalend zijn voor de wijze waarop de licht- en belevingssystemen worden ingezet. Het avondrood van een mooie zonsondergang die niet direct waarneembaar is in de binnenstad wordt bijvoorbeeld geënsceneerd met de openbare verlichting. Door het slimme verlichtingssysteem te koppelen aan weercomputers en fijnstofmeters kan ingespeeld worden op het moment van de dag. Een aantal aspecten hebben een in de beleving van de dag-nacht cycli op het Stationsplein Zuid. De beeldende beschrijvingen in deze visie zijn daarvan een mogelijke invulling:
6000K/7000K
3000K/4000K
Zonsopkomst/ ondergang
BLUE
helend en kalmerend effect, lage intensiteit, aanpassing aan het donker, negatief effect op flora en fauna (doordat er ook blauw licht in zit), ...
1800K
GREEN
Bewolkte lucht
YELLOW
ochtendrood: weinig luchtvervuiling, hoge luchtvochtigheid en waterdamp
5000K/6000K
ORANGE
gezellig, uitnodigend, warm, .... geeloranje verlichting mooi contrast met zonsopgang en zonsondergang (blauwe uurtje)
Middag zon
RED
warm, slaapverwekkend, avond, roze zorgt voor minder agressie en confrontatie (ontspanning), helder-rood activeert de zintuigen, warm rood is rustgevend
Blauwe lucht
versterking dynamiek en sfeer dag, weer en seizoen met lichtkleur & intensiteit
Kaarslight
K
VERSTERKING DYNAMIEK EN SFEER MET LICHTKLEUR & INTENSITEIT
avond: passief
95
CONCEPT VERLICHTING
INTERACTIEVE LANDSCHAPSERVARING
WATER/GENDER NATUUR/BOMENDAK
NATUUR/BOMENDAK
BEBOUWING/FUNCTIES
BEBOUWING/FUNCTIES OVERDAG
96
AVOND
NACHT
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
OCHTEND
97
Stationsweg: groen, sober & doelmatig
CONCEPT VERLICHTING – OVERDAG
CONCEPT VERLICHTING – AVOND
overdag
avond(uren incl. schemering)
Water, gender
Natuur, bomendak en plantvakken
Bebouwing/functies
Stationsweg: sober, doelmatig & gedimd
Water, gender
Natuur, bomendak en plantvakken
Bebouwing/functies
Een goed overzicht en heldere oriëntatie in een stationsomgeving zijn altijd uitgangspunt. De Vestdijktunnel, straat langs het spoor bij de Portico en het betreedbare expeditiehof van de NS achter Lichthoven/ The Studenthotel dienen daarom ook adequaat verlicht te zijn. Daarnaast zijn er over het autovrije plein duidelijk hoofdstromen van voetgangers aan te wijzen die in samenhang met de beoogde belevingsaspecten sterker verlicht kunnen worden. De routing over het stationsplein is daarmee altijd logisch zoals naar de taxilus of over de hoofdassen naar Dommelstraat en 18 Septemberplein. Door de combinatie van lage beplanting en grote bomen met hoge kronen op 6m hoogte is er voldoende ruimte voor noodzakelijke beveiligingscamera’s én voor het bijsturen van de slimme verlichting voor crowd control indien echt noodzakelijk.
98
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
99
Stationsweg: sober, doelmatig & gedimd
CONCEPT VERLICHTING – NACHT
CONCEPT VERLICHTING – OCHTEND
nacht
ochtend(uren incl. schemering)
Water, gender
Natuur, bomendak en plantvakken
Bebouwing/functies
Stationsweg: sober, doelmatig & gedimd
Water, gender
Natuur, bomendak en plantvakken
Bebouwing/functies
De visie op de verlichting zet in op een samenwerking met gebouweigenaren zodat de gevelverlichting van de aangrenzende bebouwing de openbare ruimte niet overschreeuwd maar juist bijdraagt aan een aantrekkelijk ochtenddag-avond en nachtbeeld. Reclamevoering en overbelichting zoals van entreehallen kunnen al snel een lichtbeeld in de openbare ruimte verstoren en domineren. Hiervoor is partnerschap tussen gemeente en gebouweigenaren nodig met als gemeenschappelijk doel een warm, uitnodigend verlichtingsbeeld dat versterkend werkt in synergie met openbare verlichting.
100
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
101
STURING OP SCENARIO’S
NEUTRAAL
EVENT
ART
365 dagen/jaar
12 dagen/jaar
? dagen/jaar
dag/nacht weer tijdstip seizoen
Dutch Design Week Glow Fijne feestdagen festival Carneval Marathon EHV Koningsdag PSV wedstrijden Lichtjesroute
evenementen installaties dagelijkse verrassing?
klimaat (verkoeling, verwarming, wind, luchtkwaliteit)
zintuigelijk (geur, geluid, voelen)
beplanting (kleur, geur, regeneratie, seizoensbeleving)
water (verkoeling, geluid, stroming, buffering)
licht (ver- en aanlichten, strijklicht, schaduw)
taciliteit (materiaal, meubilair)
mobiliteit (slimme verkeersregelsystemen)
+
+
+
+
+
+
+
-
-
-
SENSITIVITEIT & INTENSITEIT
-
-
-
-
De slimme verlichtings- en klimaattechnologie zou ook los van de dag-gestuurde input ingezet kunnen worden door tijdens evenementen de sfeer te dramatiseren, extra effecten toe te voegen of te gebruiken voor crowdmanagement.
102
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
103
PERMANENTE ERVARINGEN
TIJDELIJKE ERVARINGEN
Binnen de visie op de openbare verlichting van het Stationsplein Zuid is er ook ruimte voor tijdelijke kunstuitingen en experimenten. De kracht van tijdelijke installaties c.q. kunstuitingen versterken de beleving extra met vernieuwende en verrassende ervaringen.
104
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
105
IMPRESSIES MOGELIJKE WATERBELEVING STATIONSPLEIN ZUID
106
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
107
COLOFON
Deze rapportage is tot stand gekomen in samenwerking met de volgende partijen Gemeente Eindhoven Supervisor Stationsomgeving Eindhoven ZUS (Zones Urbaines Sensibles)
Mits de bron wordt vermeld, mag alles uit deze rapportage worden overgenomen. Aan de inhoud van deze rapportage kunnen geen rechten worden ontleend. Eventuele rechthebbende op gebruikt beeldmateriaal dienen contact op te nemen met de uitgever. ZUS [Zones Urbaines Sensibles] 2021
108
VO inrichtingsplan - 24 november 2021 - Stationsplein Zuid Eindhoven
109