Bijlage 2 - Samenvatting Visierapport BRO

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven Horecavisie gemeente Eindhoven Eindrapport

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

1

colofon

projectnaam Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven datum 18 juni 2024 projectnummer P07022 opdrachtgever Gemeente Eindhoven BRO projectleider CSe projectteam RvL, TOl bron kaft BRO

Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400 info@bro.nl www.bro.nl

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

2

Inhoudsopgave 1

Inleiding

4

1.1 1.2 1.3

5 5

1.4 1.5 1.6 1.7

Aanleiding nieuwe visie Horecabeleidsplan Eindhoven 2014 Uitgangssituatie, belang van bruisende horeca voor Eindhoven, Startnotitie Sharing The Vibes – document Afbakening Horeca Afbakening centrum Eindhoven Proces Leeswijzer

Bijlage 2 - Deelgebieden 6 7 7 8 8

2

Samenvatting Sharing the Vibes

9

3

Analyse en opgaven

11

3.1 3.2 3.3

4

20

4.1 4.2

21

Dé ambitie: Eindhoven moet meer bruisen! Algemene doelen en ambities / Visie (aan de hand van Sharing the Vibes) Visie per gebied Maatwerkafweging nieuwe horeca

Strategie en uitvoering 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6

Wisselwerking horecabeleid en bestemmingsplannen (nu omgevingsplan) Beleid is niet in beton gegoten Actieve(-re) rol van de gemeente Juridische kaders Overige beleidsthema’s Vervolgstappen

Bijlage 3 - Proces en participatie

NB. Geachte lezer, Dit rapport betreft een versie opgemaakt in de huisstijl van BRO. De eindversie zal in de opmaak van “Sharing the Vibes” worden gepubliceerd, inclusief tabellen figuren en foto’s en daarna richting besluitvorming gaan. BRO

Bijlage 4 - Begrippen en definities

12 17 19

Visie op horeca

4.3 4.4

5

Samenvatting Horeca Onderzoek gemeente Eindhoven 2023 door BRO Trends en ontwikkelingen. Opgaven

Bijlage 1 - Bestemmingsplannen

21 27 27

29

Definitie ‘bruisend’ volgens Van Dale brui·send (bijvoeglijk naamwoord)1vol activiteit; = levendig

30 30 30 31 31 32

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

3

1

Inleiding

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

4

1.1

Aanleiding nieuwe visie

‘Samen morgen mooier maken’

de sector staan (zwaar) onder druk. Tekort aan personeel en kostenstij-

Eindhoven groeit

In het bestuursakkoord 2022-2026, “Samen morgen mooier maken”, is

gingen in het algemeen zijn hier onder andere debet aan.

De afgelopen jaren is Eindhoven fors gegroeid. Deze groei wordt gro-

opgenomen dat als onderdeel van het te herijken horecabeleidsplan er

Ondernemers streven naar meer ruimte en verantwoordelijkheid om te

tendeels bepaald door het succes van de bedrijvigheid in de hele regio

samen met de stad een visie op een bruisend nachtleven in Eindhoven

innoveren en in te spelen op de behoeften van de stad en haar inwo-

Brainport Eindhoven (21 gemeenten). Eindhoven speelt in dit vestigings-

ontwikkeld wordt. Voor het bruisende aspect zien wij op meerdere vlak-

ners.

klimaat als centrumstad een belangrijke rol. Als onderdeel van dit vesti-

ken kansen ontstaan als het gaat over placemaking, evenementen en

gingsklimaat (hoe aantrekkelijk is Eindhoven om er te ondernemen, te

pop-up concepten.

wonen, te studeren, te verblijven, te bezoeken en te leven) speelt het

Het blijvende belang van de binnenstad De binnenstad van Eindhoven wordt steeds meer gezien als een be-

aanbod aan voorzieningen een grote en vaak beeldbepalende rol. Eén

Het belang van een aantrekkelijk uitgaansleven

langrijke ontmoetingsplek waar mensen samenkomen om te genieten

van die voorzieningen is horeca. Aantrekkelijke horeca doet een stad le-

Naast de beeldbepalende rol van het uitgaansleven voor de aantrekke-

van de levendige sfeer. De horeca speelt hierbij een cruciale rol door

ven, bruisen en is een belangrijke component voor een goed woon- en

lijkheid van een stad, zijn er ook andere economische belangen van de

het creëren van aantrekkelijke horecagelegenheden waar bezoekers

verblijfsklimaat. Het is een belangrijke ontmoetingsplek die de sociale

horeca zoals het gegeven dat de horeca een werkgever van belang is,

kunnen samenkomen. Horecaondernemers begrijpen het belang van de

cohesie versterkt.

veel (regionale) toeleveranciers kent maar ook een publiekstrekker is.

(binnen-)stad als een ontmoetingsplek en streven ernaar om bij te dra-

Hoogste tijd om een nieuwe visie op een bruisend Eindhoven op te stel-

De consument heeft een ‘vraag’ waar ondernemers, naast innovaties en

gen aan de positieve beleving van de stad voor zowel bewoners als be-

len, met name gericht op bruisende, kwalitatief sterke, uitgaanshoreca.

nieuwe concepten, op inspelen met hun aanbod.

zoekers.

Maar ook de zogenaamde, sociaal-maatschappelijke belangen van de Recente ontwikkelingen Gemeente Eindhoven

horeca zijn evident. De horeca is er immers ook voor nieuwe en veran-

De branche

In oktober 2021 is het initiatiefvoorstel ‘Nachtleven’ door de raad vastge-

derende consumenten in Eindhoven die vaak van ver komen om hier (tij-

Naast veranderingen in en rond Eindhoven verandert de samenleving

steld waarmee het nachtleven in Eindhoven een impuls is gegeven.

delijk) te werken of te studeren. De horeca in Eindhoven is eenvoudig-

maar ook de horecabranche, vaak getypeerd als huiskamer van de sa-

Naast de start van een proef met 24-uursontheffingen (openingstijden)

weg ook onmisbaar in deze werk- en studentenstad. Daarnaast is de ho-

menleving. Dit blijkt uit ontwikkelingen binnen de branche, concepten,

is er met de horeca (Koninklijke Horeca Nederland, afdeling Eindhoven,

reca van belang als ontmoetingsplek, niet alleen voor individuen, maar

trends, consumentenbehoefte, de eerder aangehaalde coronapandemie

(KHN), Stichting Horeca Eindhoven (SHE) en Reuring Strijp-S een struc-

ook voor groepen, waarin uitwisseling van ideeën, discussies, menings-

enzovoort. Vanuit de visie worden niet alleen ontwikkelingsmogelijkhe-

turele samenwerking met het Nachtcollectief.

verschillen, et cetera met elkaar besproken worden. Zakelijk, ideëel, sa-

den helder maar ook het beleid ontwikkelt mee, denk hierbij o.a. aan de

Daarnaast is op 4 oktober 2022 het Burgerinitiatief ‘Eerlijke Sluitingstij-

menwerkingen, politiek, et cetera. Dit geldt zeker ook voor de creatieve

verruiming van openingstijden of de wijzigingen ten gevolge van de ver-

den ring van Eindhoven’ behandeld in de meningsvormende vergade-

industrie. De horeca vervult tevens een belangrijke ondersteunende rol

vallen Drank- en horecawet waarvoor per 1 juli 2021 de Alcoholwet in

ring. Op 11 oktober 2022 is in de raadsvergadering de vrije motie ‘Zet de

voor voorzieningen als theaters, musea, winkels, evenementen, kanto-

werking is getreden.

nacht in zijn kracht’ omarmd. Daarbij is door het college een aantal ac-

ren, et cetera.

ties toegezegd om versneld ruimere sluitingstijden mogelijk te maken.

1.2

Horecabeleidsplan Eindhoven 2014

Dit heeft geresulteerd in de mogelijkheid om meer ‘Verlaatjes’ toe te wij-

De kracht van ondernemerschap

Het vigerende horecabeleid dateert van 2014. Hieronder een beknopte

zen alsmede het vereenvoudigen van de procedure. Tevens is de pilot

De horeca in Eindhoven draagt bij aan de bruisende (binnen)stad waar

samenvatting.

met 24-uursontheffingen uitgebreid.

bewoners en bezoekers van genieten. Horecaondernemers hebben zich

Op 20 juni 2023 heeft de gemeenteraad de startnotitie voor de uitgaans-

veerkrachtig getoond tijdens uitdagingen zoals de coronapandemie en

visie ‘Sharing the Vibes’ vastgesteld. In deze notitie zijn de belangrijkste

hebben meegedacht in creatieve oplossingen. De gevolgen van de pan-

In de visie zijn de volgende ambities uitgesproken:  Kwaliteit blijft het streven. De sector als totaal zal qua werkgele-

uitgangspunten en doelen vastgelegd.

demie zijn (bedrijfseconomisch) nog dagelijks voelbaar. Rendementen in

genheid, omvang en omzet minimaal op het huidige niveau moeten

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

5





blijven. Kwalitatief goede horeca die aansluit op behoeften en trends

Typering horeca

wordt gestimuleerd. Veiligheid is een speerpunt. Dit betekent veiligheid in en om hore-



reca opnieuw in te voeren. Hierbij heeft natte horeca betrekking op

omwonenden en handhavers. Veiligheid wordt en blijft integraal be-

zaken waar alcohol verstrekt wordt. Elk type horeca wordt gekop-

naderd. Wederzijdse versterking van functies. Bij de vestiging van nieuwe

peld aan een exploitatietijd en natte/droge horeca. Hierbij komt wel

horeca is het uitgangspunt dat er sprake moet zijn van wederzijdse

worden aangemerkt. 

Naast de typen horeca kiest de gemeente ervoor ook te sturen op ontwikkelrichtingen per gebied. Hierbij onderscheidt de gemeente

Ook de leefbaarheid in een woonwijk kan gebaat zijn bij de toevoe-

3 type gebieden:

ging van een horecafunctie. Goede inbedding in de openbare ruimte van de stad. De horeca-

-

stimuleringsgebieden (uitbreiding horeca mogelijk);

-

toelatingsgebieden (per aanvraag een beoordeling);

concentraties moeten goed verbonden zijn met openbaar vervoer,

-

restrictiegebieden (vermindering horeca wordt nagestreefd).

goed verlichte en veilige looproutes. Horeca moet bijdragen aan de proflering van Eindhoven. Uitbreiding van het horeca-aanbod dient vernieuwend te zijn en de di-



de vraag naar boven of droge daghoreca nog wel als horeca moet

cultuur en andere op publiek- c.q. bezoekgerichte voorzieningen.

parkeervoorzieningen en taxihaltes door middel van aantrekkelijke, 

horeca. Verder is in 2014 besloten de begrippen droge en natte ho-

cagebieden voor en door ondernemers, werknemers, bezoekers,

versterking van horeca en andere functies zoals kantoren, winkels,



De gemeente maakt onderscheid tussen dag-, avond-, en nacht-

versiteit van het aanbod te verhogen. Het Stratumseind niet langer beeldbepalend voor horeca Eindhoven. Het Stratumseind moet ook in de toekomst nog steeds de kweekvijver zijn van toekomstige consumenten voor de andere ho-

1.3

Uitgangssituatie, belang van bruisende horeca voor Eindhoven, Startnotitie Sharing The Vibes – document

De horeca is een economische sector van belang voor Eindhoven en groeit qua werkgelegenheid, omvang en omzet mee met de ontwikkeling van de stad.

Eindhoven blijft ook op het gebied van horeca het bruisende centrum voor een grote regio. Ook wat het nachtleven betreft. Er wordt op regelmatige basis overleg gevoerd met de verschillende betrokken partijen.

Een bruisend nachtleven met culturele en vernieuwende initiatieven is belangrijk met gepaste aandacht voor de omwonenden en de leefomgeving. Samen met de stad wordt een visie ontwikkeld op een bruisend nachtleven in Eindhoven. In de actualisatie van de terrasregels in april 2023 is besloten tot het verruimen van de terrastijden tussen het centrum en de Ring. Binnen 'Sharing the Vibes: Visie op een bruisend Eindhoven' wordt een verdere verruiming mogelijk gemaakt.

De richtlijnen voor horeca binnen het omgevingsplan (voorheen bestemmingsplannen) zijn gericht op de activiteiten en hun impact op de omgeving.

In de raadsvergadering van 20 juni 2023 is de Startnotitie Sharing The Vibes – Visie op een bruisende Eindhoven unaniem door de raad van de Gemeente Eindhoven vastgesteld. In deze startnotitie zijn 8 uitgangspunten opgenomen, van waaruit deze visie vorm is gegeven.

De vestiging van (nieuwe) horeca wordt in relatie bezien met onder andere de ontwikkellocaties en de gebiedsprofielen waar een bepaald type horeca wenselijk is.

recagebieden in de stad. Maar naast horeca zijn ook andere functies welkom. Om deze ambities te verwezenlijken, kiest de gemeente voor de vol-

Er wordt gestreefd naar hoogwaardige kwaliteit passend bij het internationale karakter van Eindhoven. Dit betekent dat de kwaliteit en diversiteit van de (horeca)concepten gestimuleerd en ruimte geboden wordt om aansluiting te vinden bij de dynamiek en diverse samenstelling van de inwoners.

gende sturingselementen: 

sturen door hanteren van profielen c.q. gebiedstyperingen;



sturen door horecatypering;



sturen door vergunningverlening, toezicht en handhaving;



sturen door samenwerking.

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

De openingstijden worden uitgebreid. De positieve evaluatie en het gebruik van de Verlaatjes en de 24-uursvergunningen zijn van belang. De ervaringen in andere vergelijkbare gemeenten bepalen hoe de uitbreiding er precies uit komt te zien.

6

1.4

Afbakening Horeca

Deze visie heeft betrekking op de commerciële horeca in de (gehele) gemeente Eindhoven. Andere beleidsvelden, waar horeca vaak ook een belangrijke rol/relatie heeft, hebben hun eigen visie, maar worden in deze visie ook aangetipt. Denk aan evenementen, detailhandel en cultuur. Ondergeschikte horeca, zoals de koffiehoek in het tuincentrum, maar ook paracommerciële horeca, zoals horeca bij sportlocaties of wijkcentra, is niet meegenomen. Ook logiesvestrekkers worden slechts zijdelings meegenomen. Het betreft dus vooral het ‘reca’ deel van horeca. Bars of restaurants in hotels, waar ook niet-logerende gasten gebruik van kunnen maken, zijn wel meegenomen. Reden is dat de logiesfunctie van hotels zich niet richt op lokale bevolking. De vestiging van deze bedrijven is veelal ingegeven op een strategische keuze en beschikbare ruimte. In bijlage 1 is een nadere toelichting en overzicht weergeven van de branche(-indeling) en de bijbehorende categorie.

1.5

Afbakening centrum Eindhoven

De visie heeft een focus op het centrum van Eindhoven. Er zijn echter meerdere begrippen die gebruikt worden om het centrum van Eindhoven te duiden. Samenvattend zijn dit de volgende begrippen.  Eindhoven binnen de Ring: het gebied met de wijken Centrum, 

Oud-Woensel, Oud-Strijp, Rozenknopje, Oud-Stratum en De Laak. Centrum: dit betreft grotendeels de wijkcontour van het CBS ‘Centrum’ en bevat dus het Emmasingelkwadrant, het Stationsgebied en



de Binnenstad (inclusief De Bergen). Binnenstad: het gebied tussen de kruising PC Hooftlaan – Hertog-



straat – Stratumsedijk. Kernwinkelgebied: ‘rode steentjes gebied’ inclusief nieuwe Emmasingel en Piazza.

Figuur 1: Afbakening verschillende gebieden Eindhoven

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

7

1.6

Proces

In bijlage 3 worden het doorlopen proces voor de totstandkoming van deze visie en de participatiemomenten uitvoerig beschreven.

1.7

Leeswijzer

Het rapport is opgebouwd in 5 hoofdstukken en 4 bijlagen. Na deze inleiding volgt in hoofdstuk 2 de samenvatting van de visie op hoofdlijnen. Voorafgaand aan het visietraject heeft er een uitgebreid onderzoek plaatsgevonden naar de horeca in de (gehele) gemeente Eindhoven, zowel kwantitatief als kwalitatief. De samenvatting van dit onderzoek, de trends en ontwikkelingen in de horeca, en de opgaven die hier uit voortvloeien voor Eindhoven zijn terug te vinden in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 4 worden de ambities, doelen én de visie beschreven. De uitwerking per (horeca-)deelgebied staat in bijlage 2. De criteria voor maatwerk staan in § 4.4. Hoofdstuk 5 bestaat uit strategie en uitvoering; wat is nodig om de visie tot stand te brengen. In bijlage 1 is een samenvatting van enkele (voor horeca belangrijke) bestemmingsplannen opgenomen. In bijlage 2 de uitwerking voor horeca in deelgebieden. Bijlage 3 beschrijft het doorlopen proces en participatiemomenten en tot slot worden in bijlage 4 de belangrijkste begrippen en definities verklaard.

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

8

2

Samenvatting Sharing the Vibes

In dit hoofdstuk staan de belangrijkste ambities samengevat. Het beschrijft alleen de hoofdlijn. Voor verdere verdieping en concretisering is het noodzakelijk de vervolghoofdstukken te raadplegen.

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

9

Eindhoven moet meer bruisen…

mersklimaat. Denk aan de combinatie van horeca met kleinschalige eve-

openbare ruimte is echter niet ongelimiteerd en er zijn meerdere ruimte-

De hoofdambitie van deze visie is erop gericht om Eindhoven meer te

nementen of gemengde concepten waar zowel overdag als in de avond-

claims en belangen. Dit vraagt maatwerk per locatie. Ondernemers

laten bruisen. Dit betekent dat er in de binnenstad én de wijken op ver-

uren activiteiten plaatsvinden.

moeten verantwoord met de omgeving omgaan en kwaliteit toevoegen.

op gezellig op het terras zitten bij aantrekkelijke horeca, feesten en dan-

Ondernemers krijgen meer vrijheid om te ondernemen

Wijken mogen óók meer gaan bruisen

sen in de nacht of op evenementen, maar ook picknicken in het park of

Met creatief en innovatief ondernemerschap kunnen kansen voor een

Waar de binnenstad van oudsher al sterk bruist, geldt dit in veel mindere

genieten van livemuziek. De scope van deze visie gaat dan ook verder

bruisender Eindhoven worden verzilverd. Bijzondere concepten en

mate voor de wijken. Naarmate binnensteden drukker worden, zien we

dan uitsluitend de horeca en omvat alle aspecten die een bijdrage kun-

unieke initiatieven die rekening houden met duurzaamheid én de omge-

een toenemende behoefte in de wijken aan ontmoetingsplekken. Uit-

nen leveren aan een bruisender Eindhoven. Doel van de visie is vooral

vingseffecten willen we graag optimaal faciliteren. Dit kan in de binnen-

gangspunt van deze visie is dat ook de wijken meer gaan bruisen. De

een open uitnodiging aan alle partijen die een positieve bijdrage kunnen

stad, in de buurt- en wijkcentra maar in sommige gevallen ook op an-

buurt- en wijkcentra zijn hiervoor het meeste geschikt, omdat hier meer-

en willen leveren om Eindhoven (nog) bruisender te maken. Nieuwe,

dere specifieke plekken in de gemeente. Maatwerk is denkbaar. De ge-

dere flows bij elkaar komen en de infrastructuur ingericht is op levendige

creatieve ideeën en concepten zijn gewenst. Eindhoven wil vooroplopen

meente Eindhoven stelt zich graag op als partner voor dit type onderne-

activiteiten. Concentratie van bruisende activiteiten in de buurt- en wijk-

op het gebied van bruisende activiteiten. De gemeente Eindhoven

merschap. Meer ondernemersvrijheid hoort daar bij. Om die reden kie-

centra is bovendien belangrijk om het woon- en leefklimaat in de wijken

neemt daarin in de basis een positieve grondhouding in. Samen met

zen we voor vrije openingstijden in concentratiegebieden, in deze het

te blijven borgen. In de wijken dienen bruisende activiteiten en horeca

onze partners en initiatiefnemers willen we veel mogelijk maken!

Centrum en Strijp-S, met venstertijden. Wel blijven we kritisch op initia-

zo veel mogelijk aansluiting te vinden bij de lokale ontmoetingsfunctie,

tieven die weinig toegevoegde waarde bieden voor onze bewoners en

passend bij de sfeer en profiel van de wijk. Maar ook een aantal ‘plein-

… maar met aandacht voor specifieke doelgroepen

bezoekers en/of onevenredig negatieve omgevingseffecten veroorza-

tjes’ lenen zich prima voor ontmoeting middels wijkgerichte horeca met

Behalve dat het gaat om gezellige, bruisende en gastvrije ontmoetings-

ken.

terrasfunctie. Hetzelfde geldt voor meer solitaire statische locaties, zoals

plekken, gaat het ook om de toegankelijkheid voor diverse doelgroepen

De gemeente verleent ondersteuning bij complexe vergunningstrajecten

hoekpanden in de oude stadswijken van Eindhoven. Nachtactiviteiten in

en het bevorderen van sociale cohesie en inclusiviteit. De horeca speelt

van evenementen of bijzondere ontwikkellocaties.

de buurt van primaire woongebieden zijn minder gewenst, vanwege

schillende plekken continu levendigheid is. Dit kan betrekking hebben

een belangrijke rol in het creëren van een uitnodigende sfeer waar

sterke kans op overlast. Naast de binnenstad is Stijp-S en omgeving

meerdere thema’s bij elkaar komen. Behoud en versterking van diversi-

De binnenstad blijft het belangrijkste bruisende concentratiegebied

een belangrijke hotspot voor de bruisende Eindhovense nachtcultuur. Bij

teit in aanbod en activiteiten wordt in de toekomst nog belangrijker, ge-

De binnenstad is de laatste jaren steeds meer gaan bruisen. Die op-

uitzondering en via maatwerk zijn andere hotspots voor nachtactiviteiten

zien de steeds verdere diversifiëring van de Eindhovense populatie en

waartse trend willen we graag continueren. De binnenstad kent verschil-

in de stad bespreekbaar.

bezoekersgroepen. We omarmen de nacht als volwaardig onderdeel

lende deelgebieden en deze worden de komende tijd qua profiel verder

van de bruisende stad, waarin veiligheid voorop staat en er ruimte is

uitgewerkt met als doel complementaire deelgebieden die elkaar aanvul-

Aandacht voor een gelijk speelveld

voor creativiteit en het experiment. Uiteraard mogen meer bruisende ac-

len, zodat er voor iedere doelgroep wat te beleven is. Ten aanzien van

Er dient zoveel mogelijk sprake te zijn van een gelijk speelveld. Dit

tiviteiten niet ten koste gaan van de leefbaarheid van bewoners. Bij de

de horeca zijn in deze visie keuzes vastgelegd per deelgebied. In som-

vraagt extra aandacht als we kiezen voor meer vermenging van activi-

toetsing van initiatieven wordt hier altijd rekening mee gehouden.

mige gebieden voorzien we een verdere versterking van het horeca-

teit. Enige paracommerciële horeca is wel wenselijk, omdat deze horeca

aanbod. In andere gebieden willen we de bestaande situatie handhaven

positief bijdraagt aan de beleving en het functioneren van sociaal-maat-

De toekomst ligt in vermenging van activiteiten

of veranderen. In algemene zin is uit het proces van deze visie duidelijk

schappelijke voorzieningen die ook van belang zijn voor de leefbaar-

Een nóg bruisender Eindhoven kan alleen worden bereikt als alle disci-

naar voren gekomen dat meer bruisen niet automatisch meer horeca be-

heid. Handhaving op plekken waar dit niet is toegestaan of buiten de

plines en functies samenkomen. Trends laten zien dat vormen van blur-

tekent. De komende jaren zal daarom niet meer de nadruk moeten lig-

‘spelregels’ gaat, is essentieel om het gelijke speelveld te borgen. Het-

ring populair zijn onder bezoekers en bijdragen aan een beter onderne-

gen om meer kwantiteit, maar meer diversiteit en kwaliteit. Dit kan bij-

zelfde geldt voor kleinschalige versus grootschalige evenementen op

voorbeeld bereikt worden door meer en aantrekkelijkere terrassen. De

verschillende plekken in de stad.

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

10

3

Analyse en opgaven

In dit hoofdstuk staat een samenvatting van de analyse van horeca, kwantitatief en kwalitatief, de trends, ontwikkelingen en de hieruit voorkomende opgaven voor Eindhoven.

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

11

Naar nieuw beleid en visie

Eindhoven heeft relatief veel horeca

In de aanloop naar deze visie is er eerst gedegen onderzoek verricht

Het horeca-aanbod per 1.000 inwoners in de gemeente Eindhoven is

naar de huidige (markt-) situatie, de trends en ontwikkelingen en de ge-

met 3,1 relatief ruim ten opzichte van de benchmarkgemeenten (2,8).

bruikers.Adviesbureau BRO heeft een kwantitatief en kwalitatief onder-

Uitgedrukt in relatieve zin is dit circa 8% meer dan gemiddeld in bench-

zoek gedaan naar de horeca in de gemeente Eindhoven. De resultaten

marksteden. Het relatief ruime aanbod is niet te verklaren vanuit één

zijn ook in perspectief geplaatst door dit te vergelijken met enkele

sector die sterk oververtegenwoordigd is ten opzichte van de bench-

600

benchmarksteden. Hierbij zijn tevens bezoeken ter plaatse geweest, ex-

markgemeente. Zowel de drankverstrekker, restaurants als het fastser-

500

pertgesprekken gevoerd met belanghebbenden en is een online en-

vice aanbod ligt net boven het gemiddelde van de benchmarkgemeen-

quête gehouden onder zowel inwoners/bezoekers als een enquête on-

ten. Het horeca-aanbod in de binnenstad van Eindhoven is vergelijkbaar

der horecaondernemers. De gehele analyse is beschikbaar in een lijvig

met de centra van de benchmarksteden.

separaat rapport. Hierna volgt een beknopte samenvatting.

3.1

Samenvatting horeca-onderzoek gemeente Eindhoven 2023 door BRO

Horeca-aanbod nam fors toe, met name in de fastservice sector De afgelopen jaren is het aantal horecazaken toegenomen in Eindhoven; 33% sinds 2013. De groei zit met name in de sectoren 'Fastservice' en ‘Restaurants'. Het aantal drankverstrekkers is lichtelijk afgenomen. Met Fastservice bedoelen we horecaconcepten gericht op snelheid, gemak en efficiëntie. Dus ook (gezonde) lunchrooms, ijssalons, broodjeszaken et cetera. Het grootste gedeelte van de horecazaken bevindt zich in de binnenstad van Eindhoven, maar ook in Strijp-S de Woenselse Markt & Kruisstraat en Winkelcentrum WoensXL bevinden zich horecaconcentraties. Als we inzoomen op het centrum van Eindhoven, zien we

Aantrekkingskracht Eindhovense horeca beperkter dan gemiddeld Met name de horeca in de binnenstad van Eindhoven weet veel bezoekers van buiten de stad aan te trekken. De horeca in de gemeente Eindhoven kent echter een lager koopstromensaldo dan de benchmarksteden. Dit komt door een iets lagere binding dan de meeste steden, maar vooral door een beperkte toevloeiing. Inwoners gaan in verhouding vaker buiten de stad naar horeca en het aandeel bezoekers van buiten de

Ontwikkeling aantal horecazaken in de gemeente naar sector, t.o.v. 2013 800 700

400 300 200 100 0 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 Medio 2023

Drankverstrekkers Fastservice Restaurants

stad is beperkter. De horeca in de binnenstad van Eindhoven wordt bovendien iets minder goed beoordeeld dan de benchmarkgemeenten, maar scoort nog steeds goed. Ook de sfeer in de stad wordt iets minder goed beoordeeld. Qua netheid en veiligheid scoort de binnenstad van Eindhoven gelijk. De bereikbaarheid van de binnenstad is volgens de consument beter dan de benchmarksteden, zowel met de auto, trein als

een vergelijkbare trend. Het aantal fastservice zaken en restaurants

fiets. Eindhoven meet zich (nog) niet met ‘steden die traditioneel als ge-

neemt toe, terwijl het aantal drankverstrekkers afneemt.

zellig worden ervaren’, zoals die van ’s-Hertogenbosch en Maastricht. Wel heeft Eindhoven een forse inhaalslag gemaakt de afgelopen jaren, zowel in massa, kwaliteit als diversiteit van het aanbod.

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

12

Vele kwaliteiten van de horeca in de binnenstad De binnenstad van Eindhoven is hét concentratiegebied voor detailhandel, horeca en vele andere functies in de gemeente en regio. De binnenstad staat regionaal echt op de kaart, maar er zijn ook nog genoeg uitdagingen. Zo oogt de Markt vrij gesloten doordat vrijwel iedere ondernemer zijn terras afbakent met schotten. Ook aan de Kerkstraat is duidelijk te zien van wie welk terras is door de overkappingen van de terrassen. Qua hoogwaardige restaurants heeft de binnenstad van Eindhoven genoeg te bieden. Zoals onder meer Zarzo en Wiesen, beiden in het bezit van een Michelinster. Of Umami by Han, onderscheiden met een Bib Gourmand (een zeer goede prijs-kwaliteitsverhouding). Naast de commerciële horeca beschikt de binnenstad ook over populaire (paracommerciële) horeca zoals Poppodium Effenaar en vier studenten sociëteiten. Noemenswaardig is ook dat de horeca, die van oudsher sterk geconcentreerd was op een aantal plekken in de binnenstad, meer is gaan uitdijen in de aanloopgebieden richting het centrum. Denk aan de Keizersgracht, de Willemstraat, de Emmasingel (Clausplein), de Nieuwstraat en het NRE-terrein. Door de horeca zijn deze gebieden veel levendiger geworden. In hoofdstuk 3 zijn alle horecaconcentraties in de binnenstad en elders in de gemeente specifiek beschreven.

Meer horeca buiten de binnenstad De sterke groei van horeca in de binnenstad is ook zichtbaar buiten de binnenstad. Denk aan bijzondere concentraties zoals Strijp-S. Opvallend is ook de kracht van lokale horecazaken in de oude stadswijken van Eindhoven. Deze zaken, vaak gelegen op hoeklocaties met terrasfunctie, zorgen voor veel leven en zijn wenselijke ontmoetingsplekken. Het doorbreekt de vaak eentonige en levenloze radialen in de stad. Het geeft de wijken meer kleur. Het betreft hier veelal restaurants en koffie(speciaal-)zaken (maar niet uitsluitend).

Figuur 2:

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

Horeca-aanbod in de gemeente Eindhoven (Bron: Locatus juli 2023)

13

Van koopcentrum naar verblijfs- en ontmoetingsgebied Het toekomstperspectief van de binnenstad van Eindhoven hangt samen met landelijke trends in grotere binnensteden in Nederland. Binnensteden veranderen van winkelgebieden in multifunctionele ontmoetingsplaatsen. Een sterkere verblijfsfunctie draagt bij aan de behoefte aan sfeer en beleving die de afgelopen jaren sterk is toegenomen. Eindhoven is van oudsher een sterk functioneel ‘koop’ centrum, waar de winkelfunctie altijd dominant was. Je ging naar Eindhoven om ‘te winkelen’ en de horeca pakte je mee. Dit nog los van de specifieke uitgaansfunctie met Stratumseind. Die is de laatste jaren echter verschoven en zal ook de komende jaren blijven verschuiven. De winkelfunctie blijft belangrijk, maar wordt minder. De horecafunctie is sterk toegenomen en wordt sterker. Tegelijkertijd zijn ook andere functies in toenemende mate belangrijk, zoals diensten, cultuur en maatschappelijke functies. De verblijfs- en ontmoetingsfunctie staat meer centraal en de horecasector levert daar een onmisbare bijdrage aan. Consumenten besteden steeds meer in de horeca… De omzet in de horeca nam vanaf 2010 jaarlijks fors toe, tot 2020. Door de gevolgen van corona is het omzetniveau sterk teruggelopen in 2020 en 2021. Voor veel ondernemers heeft dit enorme consequenties gehad.

Voor de horecasector, met name drank- en spijsverstrekkers, wordt verwacht dat de omzet relatief snel weer op niveau zal zijn, getuige ook de opleving in het tweede kwartaal van 2021 toen de horeca weer tijdelijk open mocht. De laatste berichten uit 2023 geven een positief beeld ten aanzien van omzet (volume). De consument geeft nog steeds meer uit in de horeca. De lange termijn trend laat ook een cultuurverschuiving zien. Nederlanders eten en drinken steeds meer buiten de deur. Dit is positief en een kans voor de horeca in Eindoven.

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

14

… maar ondernemers gaan door moeilijke tijden

Hoe verwacht u dat uw omzet zich in 2023 ontwikkelt in vergelijking tot 2019?

Hoe heeft de omzet van uw horecagelegenheid zich ontwikkeld in de periode 2016-2019 dus vóór COVID-19?

Tegelijkertijd staat de winstgevendheid en het bedrijfsperspectief voor horecaondernemers wel onder druk. De stijging van diverse kostenposten (personeel, energie, inkoop) in combinatie met de opgebouwde schuldenlast door corona leidt bij veel ondernemers voor problemen. Het personeelstekort helpt ook niet en zorgt ervoor dat de maximale (terras)capaciteit vaak niet gehaald kan worden. Daarnaast ondervindt de horeca meer concurrentie vanuit andere sectoren, zoals de detailhandel. Door branchevervaging krijgen winkels in levensmiddelenartikelen, zoals super- en foodmarkten, ook een steeds sterkere horecafunc-

0%

20%

40%

60%

80%

100%

Aanzienlijk gedaald (10% of meer) Gedaald Redelijk op niveau gebleven Gestegen Aanzienlijk gestegen (meer dan 10%) Ik was toen geen eigenaar van dit bedrijf/bedrijf bestond nog niet Weet niet/geef liever geen antwoord op deze vraag

tie. Ook de bezorgeconomie is een factor van betekenis. Kenmerken horecabezoekers Eindhoven In de zomermaanden (in en buiten schoolvakantie) is een enquête uitgevoerd onder bezoekers, inwoners en ondernemers (in het Nederlands en Engels) waar in totaal ca. 1.350 reacties op zijn ontvangen.

0%

20%

40%

60%

80%

100%

Ik verwacht een aanzienlijke daling (10% of meer) t.o.v. 2019 Ik verwacht een daling t.o.v. 2019 Ik verwacht dat het redelijk gelijk blijft t.o.v. 2019 Ik verwacht een stijging t.o.v. 2019 Ik verwacht een aanzienlijke stijging (10% of meer) t.o.v. 2019

Wat veroorzaakt deze ontwikkeling?

De meeste Eindhovenaren bezoeken de horeca 4 à 5 keer per maand.

Stellingen

Wanneer Eindhovenaren naar andere steden gaan voor de horeca kiezen zij het vaakst voor Amsterdam, gevolgd door ’s-Hertogenbosch, Utrecht, Rotterdam en Tilburg. De kwaliteit van de horeca wordt zowel positief als negatief beoordeeld. Verbeteringen in service en gastvrijheid worden gewenst. Verder benadrukken de respondenten de behoefte aan een gevarieerder horeca-aanbod in de stad. Ze verlangen naar

0%

20%

40%

60%

80%

meer keukens, muziekgenres en horecaconcepten. Qua openingstijden is er verdeeldheid onder bewoners. Specifieke gebieden zoals Strijp-S worden genoemd als geschikte locaties voor verruiming. Stratumseind wordt vaak genoemd als het gaat om overlast. Verbeterde handhaving en spreiding van horeca worden genoemd als mogelijke oplossingen.

Door meer/minder volume-producten-klanten Door (noodzakelijke) prijsstijging Ik heb mijn concept sterk gewijzigd Door meer afhalen en/of bezorgen

Door groter terras Door meer concurrentie (bedrijven)

100%

Er is te weinig aanbod van feestcafés/kroegen in Eindhoven

Zeer oneens

Er is te weinig aanbod van discotheken/nachtclubs in Eindhoven

Oneens

Op een uitgaansavond is het veel te druk op straat en binnen in de uitgaansgelegenheden

Neutraal

Ik kan met een veilig gevoel op een uitgaansavond over straat

Eens

Er is te weinig politie en handhaving aanwezig op een uitgaansavond

Zeer eens 0%

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

50%

100%

15

Ondernemers aan het woord Via een ondernemersenquête zijn 111 ingevulde vragenlijsten opge-

Ervaart u oneerlijke concurrentie van paracommerciële instellingen?

Tot hoe laat zou u het terras geopend willen houden (in het weekend)?

haald1. Daarnaast zijn er diverse gesprekken gevoerd met ondernemers. Deze combinatie van participatiemethoden geeft een goed beeld van de mening en wensen van horecaondernemers in Eindhoven. De meeste bedrijven geven een positieve omzetontwikkeling aan. Wel zijn er verschillen per locatie en per type bedrijf. Ten aanzien van de openingstijden is meer dan de helft van de ondernemers tevreden. Ook hier zijn echter verschillen per locatie en per type bedrijf. Een deel van de 0%

ondernemers wenst een verruiming van de openingstijden. Dit zit dan in

20%

40%

60%

80%

100%

Tot maximaal 22:00 uur

Tot maximaal 23:00 uur

hele binnenstad of de specifieke verruiming tot 04:00 uur op donderdag

Ja, vanwege het verschil binnen de Alcoholwet en hoe bijvoorbeeld leidinggevenden worden aangemerkt Ja, vanwege subsidierelaties met de gemeente Eindhoven

(vooral Stratumseind). De verschillende wensen komen ook tot uiting bij

Ja, vanwege beide bovenstaande redenen

Tot maximaal 00:00 uur

Tot maximaal 01:00 uur

Nee, ik ervaar geen oneerlijke concurentie

Tot maximaal 02:00 uur

Huidige openingstijden zijn prima

vrije openingstijden, (meer) verlaatjes/ incidentele verruiming in de ge-

de terrasopeningstijden. Eén derde van de respondenten vindt de huidige openingstijden prima, terwijl de overige respondenten veelal een verruiming willen tot maximaal 0:00 uur of 2:00 uur. De meeste ondernemers vinden niet dat de gemeente strakker moet handhaven op terrassen (denk aan inrichting, omvang, uitstraling, etc.). Er zijn echter ook on-

Vindt u dat de gemeente strakker moet handhaven op terrassen? Denk aan inrichting, omvang, uitstraling, etc.

Het terrassenbeleid is: te soepel / goed / te streng

dernemers die vinden dat dit wel wenselijk is. Met name in de gesprek-

Openingstijden van terras

ken kwam dit meer naar voren als aandachtspunt. De meeste onderne-

Geluid

Te soepel

mers geven aan zelden klachten te hebben gehad van omwonenden Verlichting

over hun bedrijf. Als dit wel het geval is, betreft dit voornamelijk geluidsoverlast. De helft van de respondenten heeft weleens een evenement

Terrasheaters

georganiseerd in Eindhoven. De rol van de gemeente zorgt bij de onder-

Plantenbakken

Goed

nemers voor gemengde gevoelens. De processen rondom de eveneVlonders

menten zorgen regelmatig voor verwarring. De meeste ondernemers ervaren geen oneerlijke concurrentie van paracommerciële instellingen.

Overkapping Schotten/scher men

Bewoners aan het woord Een meerderheid van ongeveer 52% van de ondervraagde bewoners in

Parasols

de gemeente Eindhoven ziet graag meer terrassen in de hele ge-

Meubilair

Te streng

meente, wat suggereert dat er over het algemeen een verlangen is naar uitbreiding van terrasmogelijkheden.

1

0%

Ja

20%

40%

60%

80%

100%

Nee

Waarvan het grootste deel afkomstig van ondernemers op het Stratumseind.

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

16

Slechts ongeveer 3% van de respondenten geeft aan minder terrassen



De omzet in de horeca neemt sinds 2010 jaarlijks fors toe, tot 2020

te willen. Ongeveer 64% van de ondervraagde bewoners vindt dat de

(zie figuur 3). Door de gevolgen van corona is het omzetniveau sterk

horeca in Eindhoven bijdraagt aan de levendigheid, aangezien zij scores

teruggelopen in 2020 en 2021. Voor veel ondernemers heeft dit

van 7 tot 10 hebben gegeven. Dit wijst op een positieve perceptie van

enorme consequenties gehad. Voor de horecasector, zien we dat de

de horeca als een element dat de stad levendiger maakt. Ongeveer

omzet bij drank- en spijsverstrekkers zich onverwacht snel hersteld

76% van de respondenten ervaart niet of nauwelijks hinder van de horeca in hun omgeving.



In de toekomst neemt de behoefte aan horeca verder toe Er is een indicatieve vraag- of bestedingsraming voor de Eindhovense horecasector uitgevoerd. Het is een doorkijk naar 2030 en 2040 waarin



(waaronder brouwerijen) die hun tarieven (fors) verhogen. De in

koopkosten nemen daardoor toe. Horeca is voor initiatiefnemers/ondernemers een relatief ‘laagdrempelige’ sector, waardoor er altijd wel nieuwe kandidaten zijn.



De hotelsector heeft een langere hersteltijd nodig. Met name voor

heeft. Terrassen worden steeds belangrijker in de omzetrealisatie. Het personeelstekort in de horeca werkt voor veel bedrijven omzet

de zakelijke markt, die minder snel reageert op verruimde openstel-

remmend. Doordat de bezetting niet rond te krijgen is, moet er da-

line-werken voorzien zijn. Algemeen wordt verwacht dat de hotelbe-

gen / dagdelen gesloten worden of is een deel van de capaciteit on-

zetting rond 2025 weer rond het peil van 2019 zal liggen. Of de ka-

benut. De enorme prijsstijgingen waaronder die van energie (voor bedrij-

merprijs dan weer op peil is, inclusief inflatie/kostenstijgingen is on-

ling dan de particuliere markt en er meer blijvende effecten van on-

zeker. 

we met een bandbreedte de toename gemiddelde horecabesteding

ven die geen langlopend (gunstig) contract hebben) maakt dat be-

doorrekenen. Er zijn geen eenduidige gegevens voor de besteding per

drijfskosten dermate stijgen dat er zelfs bedrijven moeten sluiten of

(bron: Trimbos Onderzoek 2023). Het percentage wekelijkse kroeg-

hoofd aan horeca. Wel zijn er omzetgegevens (indexcijfers) voor de hele

openingstijden beperken. Energiebesparende maatregelen vragen

bezoekers daalde van 48,3% in 2020 naar 25,3% in 2023. Bij clubs

horecasector beschikbaar. Voor de berekening gaan we uit van de be-

om een forse investering. Ook door (energie-intensieve) productie-

ging het om een daling van 24,3% in 2020 naar 13,1% in 2023. Om-

steding in het jaar 2019. De coronajaren 2020 en 2021 zijn niet repre-

processen neemt de kostprijs toe. Een aantal grondstoffen wordt schaars wat ook prijsverhogend

dat het percentage uitgaanders dat wekelijks naar een huisfeest

werkt. Veel horecabedrijven hebben leveranciersverplichtingen

quent uitgaan zich niet verplaatst te hebben naar de huissettingen

sentatief. Er is op basis van de geprognosticeerde bevolkingstoename, rekening houdend met binding en toevloeiing in alle gevallen groei te



Sinds de coronapandemie lijken jongeren minder vaak uit te gaan.

ging ook daalde van 23,3% in 2020 naar 10,9% in 2023 lijkt het fre-

voorzien van de bestedingen in de Eindhovense horeca, zelfs forse groei in de ‘maximaal’ scenario’s. Dit betekent een groei van het aantal

Omzetontwikkeling horeca naar branche

zaken en/of bestaande zaken worden drukker en gaan beter functione-

Index, basisjaar = 2015

ren. In hoeverre de groei van bestedingen zal leiden tot meer zaken hangt af van factoren zoals de beschikbaarheid van geschikt vastgoed

200 180

en beleidsmatige en juridische mogelijkheden. Duidelijk is dat het aantal zaken en daarmee de ruimtebehoefte eerder toeneemt dan afneemt.

160

Ook in de openbare ruimte (terrasruimte). Meer diversiteit en kwaliteit

140

zal bovendien (deels) in een eigen vraag voorzien door het aantrekken

120

van nieuwe doelgroepen (meer binding en toevloeiing). 100

3.2

Trends en ontwikkelingen.

Horecatrends De horeca is een dynamische branche en altijd in beweging. Bijgaand de belangrijkste trends (zie figuur 3) en een aantal aspecten in de horeca, met specifiek relevantie voor Eindhoven.

80

60 2010

2011

2012

2013

2014

Horeca totaal

2015

2016

2017

Restaurant

2018

2019

Fastservice

2020

2021

2022

2023

Dranken

Figuur 3:Omzetontwikkeling horeca & leisure in Nederland. Bron: CBS (2023)

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

17

die tijdens de coronapandemie populair waren. In sommige andere onderzoeken worden deze afnames toegeschreven aan de toegenomen prijzen in het nachtleven en de concurrentie evenementen en festivals. Trends binnensteden / Eindhoven 

Binnensteden veranderen van een winkelconcentratie in een multifunctionele ontmoetingsplaats. Een sterkere verblijfsfunctie draagt bij aan de behoefte aan sfeer en beleving die de afgelopen jaren sterk is toegenomen. Het teruglopende perspectief als recreatieve aankooplocatie maakt dat er opnieuw moet worden gekeken naar de functie van binnensteden. De toenemende variatie aan



functies is aan te duiden als kans. De druk op passende woonruimte voor alle doelgroepen in Eindhoven is groot, ook in de binnenstad. Er zijn veel grote gebiedsontwikkelingen in en aan de randen van de binnenstad. De komende jaren wordt substantieel veel woonruimte toegevoegd, met nieuwe plinten



met publieksvoorzieningen. Duurzaamheid is en blijft een steeds belangrijker thema in de openbare ruimte, in gebiedsontwikkelingen, maar ook in de horeca. Denk bij dit laatste aan acties om voedselverspilling tegen te gaan of de heffing (en of verbod) van een opslag/reiniging van plastic bakjes en bekers, verduurzaming terrassen (bijv. verwarmbare kussen i.p.v.



heaters), warmte-isolatie/terugwinning gebouwen enz. De mobiliteit in en rond binnensteden verandert, ook in Eindhoven. Er komt meer nadruk op langzaam verkeer, zoals de fietser en voetganger. Ook hoogwaardig openbaar vervoer is iets waar Eindhoven de afgelopen jaren veel in heeft geïnvesteerd. Deelmobiliteit is in



opkomst. De leefbaarheid/ sociale cohesie in de wijken blijft een aandachtspunt. Eindhoven kent twee gezichten, namelijk de hoogopgeleide (internationale) mensen die werken in de kennisindustrie en de traditionele Eindhovenaar die het lastig heeft rond te komen.

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

Figuur 4: Belangrijkste horecatrends

18

Relevante horeca-ontwikkelingen/ initiatieven



Nieuw Bergen is een herontwikkeling van het gebied rondom de De-

we voor voldoende diversiteit en kwaliteit in het aanbod? Dat ver-

Op dit moment zijn er een groot aantal ontwikkelingen/initiatieven2

ken van Somerenstraat in Eindhoven. De herontwikkeling draagt bij

hoogt de waardering/imago, de verblijfstijd en bestedingen.

gaande, wij noemen er enkele:

aan de gemeentelijke ambities voor de binnenstad, zoals uitbreiding



Gezien de verwachtte bevolkingstoename in (de regio) Eindhoven

van het woningaanbod, verduurzaming en het toevoegen van meer

De horeca in wijken is veelal een trefpunt in de buurt, winkelondersteu-

en het reeds aanwezige woningbouwtekort is er een Regionale

groen en levendigheid. In dit gebied kun je straks werken, ontspan-

nend en verhoogt (daarmee) de leefbaarheid. Biedt deze ondernemers

Woondeal Zuidoost-Brabant op 9 maart 2023 ondertekend. Hierin

nen, elkaar ontmoeten en/of winkelen.

voldoende ruimte in het ondernemen zodat er bestaansrecht blijft, met

werken vele partijen samen: 21 gemeenten, 13 woningbouwcorporaties, de provincie, het ministerie en met steun van de waterschap-

Ter info: Eindhoven trekt jaarlijks een groeiende aantal bezoekers, zo’n

pen. De ambitie is om de (vele) plannen voor woningbouw daadwer-

24 miljoen5.

kelijk én sneller te realiseren. Voor nadere info verwijzen wij naar de 









respect voor hun (woon-)omgeving. Bovengenoemde opgave (diversi-

Opgaven

teit) vraagt ook om passende locaties. Er is behoefte aan meer horeca. Welke (nieuwe of bestaande) ontwikkellocaties voor horeca in Eindhoven zijn er en dat moeten we planologisch goed borgen.

website ‘Volkshuisvesting Nederland’, woondeal3.

3.3

Ontwikkelaar Amvest verandert het stuk tussen het station en de Bij-

De binnenstad van Eindhoven is een belangrijke ontmoetingsplek voor

Een meer technische opgave is dat de verschillende bestemmingsplan-

enkorf in een hoogwaardig verblijfsgebied voor wonen, werken, uit-

Eindhoveraren, de regio en toeristen. Gezien het (in ieder geval) toene-

nen (nu omgevingsplan) in Eindhoven (centrum) een van elkaar afwij-

gaan en recreëren. Er komen straks torens met daarin huurwonin-

mende inwoneraantal zal deze functie alleen maar belangrijker en druk-

gen en in de onderste laag ruimte voor horeca, kantoren en winkels.

ker worden. Dat biedt zeker (kwantitatieve) kansen voor de horeca.

kend begripsdefinities/indelingen hebben van horeca-categorieën. Een eenduidige horeca-categorisering maakt e.e.a. overzichtelijker en

Een deel van het TAC - het stuk aan de Ventoselaan - wordt gere-

Bij een bruisende stad hoort dat horeca maximaal beschikbaar is. Elke

werkbaarder.

noveerd en verduurzaamd. Naast appartementen komt ruimte voor onder andere ateliers, studio’s en sfeervolle horeca. Aan de kant

gast heeft zijn eigen momenten dat hij privé of zakelijk horeca bezoekt. Ruime openingstijden horen bij een bruisende stad. Elke doelgroep

van de Victoriatoren komt kleine nieuwbouw waar ook een onder-

heeft haar eigen behoefte. Elk (horeca-)concept haar eigen moment.

grondse muziekzaal voorzien is. In de Victoriatoren komen o.a. een fors aantal studio's en apparte-

Variatie daarin is prima. Echter kwalitatief zijn er ook opgaven. De uitstraling van terrassen is

menten. Om naast een groei in woningen ook te zorgen voor ge-

sterk wisselend. Terrassen zijn ook (een deel van) het visitekaartje van

noeg activiteit in het gebied, komt er onderin het gebouw een leven-

een stad. Vanuit bezoekers en ondernemers wordt de kwaliteit van ter-

dige, commerciële plint4, waarin ook beperkt horeca mogelijk is.

rassen als belangrijk gezien, ook de openingstijden van een terras zijn

In het Emmasingelkwadrant ontwikkelt Breevast veel woningen. In

van belang. Terrassen dragen bij aan de levendigheid en zijn daarmee

de plint van de gebouwen komt een mix aan functies, mogelijk ook

van belang voor een bruisend Eindhoven. Hoe groot mogen terrassen

horeca.

worden, tot hoe laat mogen zij open en hoe borgen we kwaliteit en hoe

Bij de IJzeren Man speelt nog steeds het plan de horecavoorzienin-

handhaven we dit?

gen uit te breiden. Het plan om een restaurant toe te voegen in het gebied zorgt echter voor weerstand vanuit de bewoners.

De opgave is een aantrekkelijk horeca-aanbod voor alle aanwezige en potentiële doelgroepen, in een kwalitatief sterke omgeving. Hoe zorgen

2 3 4 5

Plannen en aantallen (woningen, bedrijven) zijn in veel gevallen nog niet definitief, vandaar dat deze hier niet zijn overgenomen. https://www.volkshuisvestingnederland.nl/documenten/publicaties/2023/04/21/woondeal-noordoost-brabant zie Regionale woondeal Zuid Oost Brabant.. Een plint is het onderste gedeelte van een gebouw. Bron: Eindhoven365/Markteffect.

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

19

4

Visie op horeca

In dit hoofdstuk wordt, mede op basis van voorgaande hoofdstukken, de ‘stip op de horizon’ op hoofdlijnen beschreven met betrekking tot horeca. Het gaat zowel om praktisch (relatief) eenvoudig uit te voeren ambities, alsook om kansen die nog te verzilveren zijn.

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

20

4.1

Dé ambitie: Eindhoven moet meer bruisen!

Kwaliteitsverbetering verhoogt ook de marktruimte. Immers de toe-

gemeentelijke omgevingsvisie en een toetsingskader voor nieuwe initia-

Om de gewenste ontwikkeling te bereiken, is een heldere visie nodig en

vloeiing neemt dan toe. Dit alles is goed voor meer ontmoetingen,

tieven en regelgeving. De visie zal op delen in concreet beleid uitge-

passend beleid. Dit geeft ondernemers/initiatiefnemers duidelijkheid bin-

langer verblijf en bruisendere horeca.

werkt worden. Het geheel biedt duidelijkheid aan alle partijen die te ma-

nen welke kaders er speelruimte is, zodat deze innovaties en nieuwe ontwikkelingen zo min mogelijk afremt.

Dé ambitie is een bruisend Eindhoven. Bij een bruisend Eindhoven speelt de horeca een belangrijke rol. Met ‘Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven’, willen we een bijdrage leveren aan de verdere ontwikkeling van de horeca, kwalitatief en kwantitatief. We willen meer ruimte geven aan ondernemers die een bijdrage leveren aan een bruisend Eindhoven. We willen in Nederland in de kopgroep zitten met nieuwe initiatieven, concepten en experimenten. We zoeken waar nodig de randjes op van wet- en regelgeving. Een gemeente met lef, maar in goede afstemming met de omgeving.

ken hebben met horeca en daaraan gerelateerde bruisende activiteiten Eindhoven mag meer bruisen, maar ‘bruisen’ wordt te makkelijk en te

in Eindhoven. Deze visie op hoofdlijnen toont de ambities voor een brui-

vaak als ‘meer horeca’ ingevuld. Bruisend is bedoeld als in ‘levendig’,

send uitgaans- en nachtleven in Eindhoven, waarbij er oog en oor is

wat niet hetzelfde is als druk. Het gaat erom dat er veelsoortige activitei-

voor de omwonenden, de leefomgeving en de veiligheid van/voor ieder-

ten plaatsvinden (soms ook in alle rust). Deze activiteiten vinden óók

een.

plaats in andere sectoren, met hun eigen wetgeving, regels en beleidskaders. Denk hierbij aan evenementen, detailhandel / standplaatsen /

4.2

markten, cultuur, leisure en sport/spel.

Onderstaande doelstellingen en ambities zijn de uitgangspunten bij uitDoor middel van onderzoek uitgevoerd door extern adviesbureau BRO

werking van het beleid.

is een analyse gemaakt van de huidige horecasituatie en de ontwikkelingen van de laatste jaren. BRO heeft gekeken naar trends en ontwikke-

Doel: de horeca is een economische branche van belang voor Eindhoven De branche groeit qua omvang, werkgelegenheid en omzet mee met de ontwikkeling van de stad. We stimuleren en faciliteren een doorontwikkeling van de horeca op verschillende vlakken.

lingen op regionaal en lokaal niveau om een duidelijk beeld te krijgen van de vraag en aanbod in de horeca, exclusief logiesverstrekkers. Van







de huidige ca. 745 horecazaken binnen de gemeente Eindhoven, zijn De focus voor verdere ontwikkeling ligt op de binnenstad met

zo’n 245 in het centrum gevestigd. Ten tijde van het opstellen van het

daarin verschillende horeca-clusters. Maar niet uitsluitend op de

vorige horecabeleidsplan (2014) waren dit er 561 (op ruim 217.000 in-

binnenstad. Nieuwe (of het versterken van bestaande) horecaclus-

woners) en waren ca. 184 horecabedrijven in het centrum gevestigd.

ters aan de randen van de stad kan voor de inwoners meerwaarde

Economie

Overigens was de prognose destijds dat er 217.000 inwoners in 2021

opleveren. Toenemende ‘drukte’ vraagt ook om uitbreiding.



zouden zijn. Dat waren er 238.376 aan het einde van 2021. De prog-

Eindhoven blijft op het gebied van horeca het bruisende centrum

ler. Zij zorgen voor veel directe en indirecte werkgelegenheid. Ver-

nose voor 2030 is 264.600 inwoners. Een gedegen actualisatie van

voor een grote regio. Ook wat het nachtleven betreft. Er wordt op

dere gestage groei, in lijn met stijgende vraag, is goed voor de lo-

vraag, aanbod, trends en ontwikkelingen is dus zeker van belang. In

regelmatige basis overleg gevoerd met verschillende betrokken

kale economie.

hoofdstuk 2 is een samenvatting te lezen van deze analyse. Het uitge-

partijen.

breide analyserapport van BRO 2023 is separaat beschikbaar.

We streven naar een hoogwaardige kwaliteit passend bij het inter-

len (denk aan corona, maar ook aan de huidige uitdagingen) wor-

De positieve evaluatie van de diverse pilots met verlaatjes, de recente

nationale karakter van Eindhoven. Dit betekent dat de kwaliteit en

den / werden met creatieve aanpak zo goed mogelijk doorstaan.

ervaringen met 24-uursontheffingen en ervaringen in vergelijkbare ste-

diversiteit van (horeca-)concepten wordt gestimuleerd en ruimte ge-

den zijn meegenomen in het voorstel voor verruiming van de openings-

boden wordt om aansluiting te vinden bij de dynamiek en diverse

positioneren en profileren van de stad Eindhoven als internationale

tijden.

hotspot. Nieuwe werknemers laten hun vestigingskeuze mede be-

samenstelling van de inwoners. 

Algemene doelen en ambities / Visie (aan de hand van Sharing the Vibes)





De ca. 745 horecabedrijven zijn een belangrijke economische spe-

De horeca is een veerkrachtige sector. Economische pieken en da-

De horeca en het uitgaansleven spelen een belangrijke rol in het

palen op een omgeving met aantrekkelijke voorzieningen, waarvan

Er is nog marktruimte voor nieuwe horeca in Eindhoven. De toe-

We houden rekening met de Alcoholwet (sinds 2021, ter vervanging van

name van het inwonersaantal vergroot deze marktruimte verder.

horeca er één is. Bovendien laat de bevolkingsgroei zien dat Eind-

de Drank- en Horecawet) en andere relevante wetgeving binnen het be-

hoven steeds internationaler wordt. Dat vraagt om een hoogwaar-

leid. Bovendien is de visie op horeca een thematische uitwerking van de

dige kwaliteit die passend is bij het internationale karakter.

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

21

Een bruisend uitgaansleven biedt gelegenheid voor mensen van



De horeca geeft mede invulling aan ‘gastvrije stad’. De horeca



In aansluiting op het voorgaande zien we ook kansen voor ‘bruisen

verschillende culturele achtergronden om elkaar te ontmoeten. Di-

speelt een belangrijke rol in het creëren van een uitnodigende sfeer

buiten de binnenstad’: horecaontwikkelingen die van toegevoegde

versiteit van (horeca)concepten is belangrijk om inwoners met ver-

voor de diverse doelgroepen in de stad. Het gaat hierbij om toegan-

waarde zijn in woongebieden (buurtontmoeting, cohesie). Daarnaast

schillende achtergronden in staat te stellen zich thuis te voelen.

kelijkheid (ook letterlijk), inclusiviteit en het bevorderen van ontmoe-

ontwikkelen de werk- en trafficlocaties in Eindhoven zich in een ra-

Daarbij wordt de autochtone Eindhovenaar niet vergeten. Het heb-

tingen/sociale cohesie. Dat vraagt om de juiste voorzieningen op de

zend tempo waarbij de aantrekkelijkheid van werklocaties ook

juiste plek.

steeds meer bepaald wordt door andere voorzieningen en waarbij

Tijdens het proces van gebiedsontwikkeling ontstaat vaak tijdelijke

dit type locatie (denk ook aan broedplaatsen) ook voor bepaalde

toekomstige inwoners als bezoekers. Ondernemers zullen er invul-

leegstand en braakliggend terrein. Om deze tijdelijke ruimte goed te

nachtcultuur als aantrekkelijk wordt gezien. Ook de campusontwik-

ling aan moeten geven, maar we ondersteunen bij ontwikkeling en

benutten, stimuleren we tijdens de ontwikkelfase ‘placemaking’ met

kelingen (denk ook aan de TU/e en Fontys) zijn relevant voor pas-

innovatie die past bij een gemeentelijke rol.

de bedoeling om de kwaliteit van een gebied te verbeteren, de toe-

sende bruisende activiteiten. Tot slot zijn parken en sportvoorzienin-

komstige identiteit van het gebied vast zichtbaar te maken en bewo-

gen relevante plekken voor aansluitende horeca en passende

Dienstverlenende overheid

ners en (creatieve) ondernemers te betrekken bij het ontwikkelpro-

events.



De horeca vormt een belangrijke ondersteunde rol voor andere

ces. ‘Placemaking’ legt verbinding tussen gebouwen, de openbare

voorzieningen. Denk onder andere aan theaters, musea, winkels,

ruimte en haar gebruikers. Dit kunnen allerlei activiteiten zijn, met de

pen jaren steeds meer voordoet, is branchevervaging/blurring (zie

evenementen, sport en kantoren. Soms ondervindt de branche hier

bedoeling om sociale en economische waarde toe te kennen aan

kader). Een aantrekkelijk evenwicht tussen detailhandel en horeca

oneerlijke concurrentie van, als paracommerciële voorzieningen

het te ontwikkelen gebied en draagvlak te creëren bij bewoners en

is van groot belang. De gemeente Eindhoven ziet deze trend ook en

buiten ‘de spelregels’ van de Alcoholwet gaan. We zien er op toe

andere belanghebbenden richting de uiteindelijke ontwikkeling. Hier-

staat open voor vernieuwende concepten. De Alcoholwet staat mo-

dat (ook paracommerciële) vergunninghouders zich aan de wet

bij hanteren we als uitgangspunt dat we er oog voor hebben dat dit

menteel geen menging toe van detailhandel met horeca waar alco-

houden.

tijdelijke ontwikkelingen zijn die op korte termijn gerealiseerd moe-

hol geschonken wordt. Dit in het kader van gezondheid. In een aan-

Horeca heeft te maken met een veelheid aan wet- en regelgeving

ten worden om economisch interessant te zijn en dat we hier oog

tal gemeenten worden, onder voorwaarden, licht alcoholische dran-

en daarmee gepaard gaande hoge administratieve en financiële

voor hebben bij de doorlooptijd en indieningsvereisten van de hier-

ken gedoogd. Eindhoven staat hier ook voor open en stelt in samen-

lasten. De gemeente kan daar deels deregulerend en ondersteu-

aan gekoppelde vergunningsaanvragen.

ben van een breed scala aan horecaconcepten draagt bij aan de levendigheid en aantrekkelijkheid van de stad voor zowel inwoners,





stroomlijnde procedures. Zowel bij bedrijfsspecifieke trajecten, popups als bij (collectieve) evenementen (zie ook evenementen). Ruimte bieden, in brede zin 

We geven ruimte (fysiek) aan nieuwe ontwikkellocaties in relatie tot gebiedsprofielen en daarbij passende horeca.



De schaalvergroting in de horeca zet door. Uitbreiding van bestaande horeca is mogelijk, mits passend in de ruimtelijke toetsingskaders.

bestuiving door winkels tot bijvoorbeeld op zaterdag tot 19 uur open

Blurring is het mengen van horeca en detailhandel. Het idee daarachter is dat boden om te ondernemen. Dit zogenaamde ‘blurren’ leidt in de praktijk tot vernieuwende concepten maar ook tot discussie. Deze discussie begint bij het feit dat mengen van alcohol en detailhandel wettelijk gezien niet mag. De huidige wetgeving op dit gebied de Alcoholwet is opgezet om alcoholmisbruik tegen te gaan. Daarom zijn de mogelijkheden om alcohol te schenken beperkt en met

We gaan in overleg met de detailhandel om de openingstijden van winkels beter aan te sluiten op horecabezoek. Realiseren we kruis-

Wat is blurring? door het verruimen van regels op dit terrein ondernemers meer ruimte wordt ge-

Blurring: (zie tekstblok voor toelichting) een trend die zich de afgelo-

spraak met KHN regels op om blurring toe te staan. 

nend in zijn. Met name bij ingewikkelde vergunningstrajecten ondersteunen we ondernemers met advies en vereenvoudigde/ge-



te houden? 

We kijken ook naar de geest van de wet, niet alleen naar de letter van de wet. Denk bijvoorbeeld aan onschuldige concepten zoals de Wasbar waarbij het plaatsen van wasmachines een leuke gimmick is met een zeer ondergeschikte rol ten opzichte van de horeca omzet.

veel regels omgeven. Daarnaast is het in deze wet aan alcoholverstrekkers (horeca) verboden om aan detailhandel te doen. 6

6

Enkele willekeurige voorbeelden: een kok van een restaurant mag zijn eigen boek, of bijvoorbeeld producten die hij in zijn zaak gebruikt niet verkopen in zijn zaak. Ook het verstrekken van alcohol in bijvoorbeeld een luxe schoenenzaak is niet toegestaan.

Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven

22

Doel: bruisend nachtleven, ruimere openingstijden Verruiming van openingstijden en verbreding van aanbod en locaties zijn aanjagers voor een bruisend nachtleven. Eindhoven vervult daarmee ook een regionale rol. We willen het nachtleven en de -cultuur in Eindhoven meer laten bruisen. Dit betekent dat we inzetten op een verruiming van de openingstijden en verbreding van aanbod en locaties op specifieke plekken.



De focus van de versterking van het nachtleven ligt op het centrum (inclusief Strijp-S). In de wijken is, op enkele uitzonderingen na, geen plek voor meer bruisende activiteiten in de nacht, omdat dit overlast veroorzaakt voor bewoners.



Het nachtleven concentreert zich nu op het Stratumseind (met name op vrijdag- en zaterdagavond door veelal jongeren), bij optredens in Poppodium Effenaar en tijdens incidentele nacht-events een 24 uurs vergunning. Met het Nachtcollectief wordt de uitwerking van geschikte locaties en programmering onderzocht. Tijdelijke locaties (pop-ups) worden (waar mogelijk) vergunning technisch gefaciliteerd.



We verruimen de horeca-openingstijden in het centrum en Strijp-S,

lering, veiligheid en leefbaarheid waarbij een grote rol/verantwoordelijkheid is weggelegd voor de ondernemer zelf. een exploitatie- en/of alcoholwetvergunning mogen in dit scenario deuren openhouden tot 02:00 uur doordeweeks en 04:00 uur in het 