Bijlage 1a - Bestemmingsplan Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) nieuw
Tekst van het document
Vastgesteld bestemmingsplan
Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor)
Oktober 2024
Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor)
Inhoudsopgave Toelichting
5
Hoofdstuk 1 Inleiding
7
1.1
Aanleiding
7
1.2
Het plangebied
8
1.3
Voorgaande plannen
9
1.4
Leeswijzer
10
Hoofdstuk 2 Beschrijving plangebied
11
2.1
Historisch perspectief
11
2.2
Beschrijving toekomstige situatie stedenbouwkundige structuur
13
Hoofdstuk 3 Uitgangspunten, randvoorwaarden en beleidskader
15
3.1
Inleiding
15
3.2
Rijksbeleid
15
3.3
Provinciaal beleid
17
3.4
Gemeentelijk beleid
27
3.5
Archeologische en cultuurhistorische waarden
31
3.6
Kabels, leidingen en straalpaden
37
3.7
Verkeer
38
3.8
Groen
41
Hoofdstuk 4 Verwerving van gronden
47
Hoofdstuk 5 Milieuparagraaf
51
5.1
Milieueffectrapportage
51
5.2
Bedrijven en milieuzonering
52
5.3
Geluid
52
5.4
Luchtkwaliteit
54
5.5
Externe veiligheid
56
5.6
Duurzaamheid
57
5.7
Bodem
61
5.8
Natuur
62
Hoofdstuk 6 Waterparagraaf
69
6.1
Inleiding
69
6.2
Beleid
69
6.3
Eindhovense klimaattoets
74
6.4
Beschrijving watersysteem plangebied
76
6.5
Toekomstige situatie van het watersysteem
80
Hoofdstuk 7 Juridische vormgeving
85
7.1
Algemeen
85
7.2
Planmethodiek
85
7.3
Verbeelding
85
2
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
7.4
Planregels
85
Hoofdstuk 8 Handhaving
89
8.1
89
Handhavingsnota Leefomgeving 2018-2021
Hoofdstuk 9 Financiële aspecten
91
9.1
Exploitatieplan
91
9.2
Verwerving/onteigening gronden
91
Hoofdstuk 10
Procedure en maatschappelijke uitvoerbaarheid
93
10.1
Bekendmaking ex artikel 1.3.1 Bro
93
10.2
Overleg ex artikel 3.1.1 Bro
93
10.3
Inspraak
94
10.4
Zienswijzen en ambtshalve wijzigingen
104
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
3
4
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
Toelichting
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
5
6
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
Hoofdstuk 1
1.1
Inleiding
Aanleiding
De Groene Corridor is de recreatieve fietsverbinding tussen het Van Gogh Nationaal Park en het centrum van Eindhoven. Vandaag de dag realiseren we ons dat deze fietsverbinding ook een belangrijke functie zal krijgen voor het utilitair fietsverkeer. Het is immers een directe route, parallel aan de A58. Werknemers uit de regio Oirschot – Best die in Eindhoven werken kunnen gebruik maken van dit fietspad als alternatief voor het wegverkeer over de A58/A2/N2.
Sfeerimpressie Groene Corridor als geheel: "Waar stad en platteland elkaar ontmoeten"
Al sinds 2012 zijn concrete afspraken gemaakt over de aanleg van de Groene Corridor, geïnitieerd door Brabants Landschap, de Erven Frits Philips, de gemeente Eindhoven en gemeente Oirschot. Het initiatief is uitgewerkt door Adriaan Geuze en West 8 in de integrale Visie voor de Groene Corridor.
De doorfietsroute Groene Corridor loopt vanaf de markt in Oirschot via Eindhoven Noordwest naar het 18 Septemberplein in Eindhoven. De weg wordt waar mogelijk vrijgemaakt van gemotoriseerd verkeer en bestemd voor langzaam verkeer door het groen (een laan met aan weerszijden rijen met bomen).
De Groene Corridor bestaat in Eindhoven uit de volgende deelgebieden: 1. Oirschotsedijk tussen Beatrixkanaal en A2 2. Oirschotsedijk tussen A2 en Anthony Fokkerweg, inclusief fietsbrug over de Anthony Fokkerweg en een alternatieve ontsluiting voor het crematorium en de wijk Tegenbosch. 3. Oirschotsedijk 1 (tussen Anthony Fokkerweg en Bezuidenhoutseweg) 4. Zwaanstraat 5. Torenallee 6. Mathildelaan In Eindhoven is een deel van de Groene Corridor (deelgebieden 3 t/m 6) al gereed. Strijp-S en de Zwaanstraat zijn vergroend en een deel van de Oirschotsedijk is samen met de vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
7
Zwaanstraat autoluw gemaakt. Deelgebied 1, de Oirschotsedijk tussen het Beatrixkanaal en de A2, kan heringericht worden binnen het vigerende bestemmingsplan.
Onderhavig bestemmingsplan biedt een planologisch kader voor de realisatie van deelgebied 2.
De weg wordt ingericht als een royale fietsverbinding begeleid door eikenbomen tussen Eindhoven en Oirschot. Samen met landschappelijke structuren als het Beatrixkanaal, de Ekkersrijt en de bosstructuren in het gebied wordt door deze landschappelijke sterke structuurelementen gestalte gegeven aan de ambitie om stad en land met elkaar te verbinden en zodanig de vestigingskwaliteit van de regio voor bewoners en bedrijfsleven te versterken.
Het bestemmingsplan "Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor)" bestaat uit een digitale en analoge verbeelding (plankaart) met de daarbij behorende regels. Bij het bestemmingsplan is een toelichting gevoegd. In de toelichting wordt aangegeven waarom het bestemmingsplan is opgesteld en welke afwegingen hebben plaatsgevonden in het kader van een goede ruimtelijke ordening. Naast de digitale versie is er tevens een papieren versie van het bestemmingsplan beschikbaar. De digitale versie is juridisch bindend.
1.2
Het plangebied
Het plangebied omvat een deel van de te realiseren Groene Corridor, namelijk dat deel van de Oirschotsedijk dat loopt van de kruising met de Tegenboschweg tot aan de N2/A2. Het gedeelte dat loopt tot het Beatrixkanaal kan zonder bestemmingsplanwijziging worden gerealiseerd.
Onderhavig plangebied omvat ook een deel van de Anthony Fokkerweg, te weten vanaf de kruising met de Oirschotsedijk, alwaar een fietsbrug zal worden gerealiseerd, tot aan de nieuw te realiseren afslag naar het crematorium. Ook de locatie van de nieuwe kruising ten behoeve van de ontsluiting van de buurt Tegenbosch is in het plangebied opgenomen. Tot slot omvat het plangebied de te compenseren natuur (NNB) en waterberging tussen de Anthony Fokkerweg en de woonbuurt Tegenbosch.
De Groene Corridor loopt door het Brainport Park. Ten noorden van het plangebied is het Goederendistributiecentrum Acht gelegen. Ten zuidwesten van het plangebied ligt het crematorium. En direct ten zuidoosten van het plangebied ligt de woonbuurt Tegenbosch.
8
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
Plangebied (rood omlijnd) geprojecteerd in luchtfoto
1.3
Voorgaande plannen
Het plangebied omvat delen van de volgende geldende bestemmingsplannen: 'Buitengebied Eindhoven 2023', ontwerp d.d. 16 februari 2023; 'Weginfrastructuur Eindhoven-Noordwest, Oirschot en Best, vastgesteld op 20 juni 2017; 'HOV3 (Marathonloop-A.Fokkerweg-De Schakel-Mispelhoefstraat-Oirschotsedijk), vastgesteld op 30 november 2021; 'Bedrijventerrein GDC-Noord 2009', vastgesteld op 2 september 2014 'Kapelbeemd - GDC-Zuid 2021', vastgesteld op 4 april 2022; 'Tegenbosch', vastgesteld op 17 augustus 2012. Het plangebied omvat in de huidige feitelijke situatie een deel van de Oirschotsedijk, een deel van de Anthony Fokkerweg en aanliggende gronden.
Gelet op de aanleg van een fietsbrug over de Anthony Fokkerweg en nieuwe ontsluitingen van de woonbuurt Tegenbosch en het crematorium op de Anthony Fokkerweg is een nieuw planologisch kader noodzakelijk, waarin onderhavig bestemmingsplan voorziet. Ten behoeve van de compensatie van een gedeelte NNB en waterberging, zijn de gronden gelegen tussen de woonbuurt Tegenbosch en de Anthony Fokkerweg ook opgenomen in het plangebied.
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
9
1.4
Leeswijzer
Deze toelichting bestaat uit 9 hoofdstukken. Na deze inleiding volgt hoofdstuk 2. Hierin is een beschrijving van het plangebied en het planvoornemen gegeven. Hoofdstuk 3 bevat de uitgangspunten, de randvoorwaarden en de beleidskaders voor het opstellen van het bestemmingsplan. Hoofdstuk 4 geeft inzicht in en een verantwoording van alle relevante milieuaspecten. Hoofdstuk 5 bevat de waterparagraaf. In deze paragraaf is de wijze beschreven waarop rekening wordt gehouden met de gevolgen van het bestemmingsplan voor de waterhuishouding. De juridische vormgeving van het bestemmingsplan is verwoord in hoofdstuk 6. De financiële uitvoerbaarheid is verantwoord in hoofdstuk 7. Hoofdstuk 8 gaat ten slotte in op de gevolgde procedure, inclusief een paragraaf over de maatschappelijke uitvoerbaarheid (met name de resultaten van het gevoerde overleg en de samenspraak/inspraak).
10
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
Hoofdstuk 2
2.1
Beschrijving plangebied
Historisch perspectief
Het plangebied omvat het gedeelte van de Oirschotsedijk en directe omgeving, lopend tussen de kruising met de weg Tegenbosch en de N2/A2 en een gedeelte van de Anthony Fokkerweg vanaf de kruising met de Oirschotsedijk tot en met de afslag naar het crematorium.
De Oirschotsedijk dateert van de 18e eeuw (1770). Een kaarsrechte weg vanaf de spoorwegovergang Lijmbeekstraat/Beukenlaan. Het eerste deel is na de oorlog omgeploegd en hier is industrieterrein Strijp-T aangelegd.
Tussen de Oirschotsedijk en de spoorlijn naar Den Bosch ligt de buurt Herdgang. Aan de westzijde van de Oirschotsedijk ligt de Wielewaal. Beide buurten vormen een omvangrijk groengebied in het noordoosten van het stadsdeel Strijp (voorheen behorend tot de oude gemeente Woensel).
De naam Herdgang wordt al sinds de middeleeuwen gebruikt en heeft betrekking op een stuk grond, waarop het vee uit de gemeente gezamenlijk wordt geweid. De Herdgang is de naam van het trainingscomplex van PSV en wordt sinds de vijftiger jaren als sportterrein gebruikt. Noordelijk van het trainingscomplex ligt de Philips Fruittuin en ten zuiden ligt het Philips de Jongh wandelpark. Tot circa 1990 was de naam voor dit gebied "Landelijk Strijp". Die naam spreekt voor zichzelf. De buurt wordt begrensd door de Anthony Fokkerweg, Achtseweg Zuid, Bezuidenhoutseweg en Oirschotsedijk.
De Wielewaal is een landgoed van 142 hectare in Eindhoven Noordwest. Het is in 2022 aangekocht door de gemeente Eindhoven. Het landgoed is nu nog niet toegankelijk voor het publiek, maar daar komt in de toekomst verandering in. Voor het wordt opengesteld maakt de gemeente een ontwikkelingsvisie, met plannen, wensen en ambities voor de Wielewaal en de omgeving: het grote groene stadsbos waar het landgoed een onderdeel van is.
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
11
De Wielewaal
De naald- en loofbossen op dit landgoed zijn aangeplant in de periode 1850-1919. De bossen worden doorsneden door een rationeel stelsel van lanen en wegen afgewisseld met slingerende paden, enkele vijvers, bosweiden en een beekje. Centraal staat min of meer een landhuis uit 1935 en de villa 'het zwarte huis' uit 1933 van waaruit een zichtas in zuidwestelijke richting voert. Op het eindpunt van deze zichtas is in het bestaande bos een stervormige structuur aangelegd. Het nabij gelegen wandelpark Philips de Jongh is in 1920 door de familie Philips aan de gemeente Eindhoven geschonken. Het huidige park is in 1929 aangelegd en omvat slingerende paden, enkele statige lanen, een monument en een centraal gelegen openluchttheater.
Rondom Acht en ten zuidoosten van het plangebied is gedurende de eerste helft van de 19e eeuw een brede strook met landbouw ontstaan. Van de ontginning van Acht is nog een groot deel herkenbaar: de buitencontour in de vorm van een deel van De Anthony Fokkerweg en de Mispelhoefstraat.
Het gebied ten noorden van de Anthony Fokkerweg heeft een fijnmazig en afwisselend beeld. Het is een mozaïek waarin kleinschalige bossen, weiden en akkers elkaar afwisselen. Daarnaast geven monumentale lanen als de Landsard, Rijtackerweg, Mispelhoefstraat en de Oirschotsedijk het gebied structuur.
De geschiedenis van de boerderij De Mispelhoef gaat terug tot einde 16e eeuw, maar het huidige gebouw is van 1774. Omstreeks deze tijd kreeg de boerderij ook de functie van herberg, daar hij was gelegen aan de in 1770 aangelegde Oirschotsedijk. De boerderij werd op een gegeven ogenblik eigendom van de familie Philips, welke er een zetboer plaatste. Nadat de boerderij door Frits Philips was verkocht werd het gebouw gerenoveerd. Het heeft nog steeds een horecafunctie. De boerderij heeft ook een overwelfde kelder. Bij de boerderij bevindt zich een bakhuis en een put. 12
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
In 1972 werd de boerderij geklasseerd als Rijksmonument.
De Mispelhoef
2.2
Beschrijving toekomstige situatie stedenbouwkundige structuur
Eindhoven is het centrum van de Brainport regio. De mobiliteit in de stad blijft daardoor voorlopig groeien. Zonder maatregelen zit die groei vooral in het autoverkeer. Dit heeft negatieve gevolgen op de leefbaarheid in onze stad. Bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid, geluid en luchtkwaliteit. Daarom investeren we in alternatieven voor de auto, waaronder hoogwaardige en landschappelijk aantrekkelijke fiets- en wandelverbindingen als de Groene Corridor.
Het project ziet op het voltooien van de Groene Corridor (Oirschotsedijk) en omvat: 1. de herinrichting van de Oirschotsedijk tussen de Anthony Fokkerweg en het Beatrixkanaal, in welk kader de Oirschotsedijk autoluw wordt gemaakt en de weg wordt ingericht als een royale fiets- en wandelverbinding begeleid door eikenbomen; 2. de realisatie van een ongelijkvloerse kruising/fiets- en voetgangersbrug over de Anthony Fokkerweg met de aansluitingen op de bestaande fiets- en wandelpaden; 3. een nieuwe ontsluiting van de woonwijk Tegenbosch en crematorium op de Anthony Fokkerweg (verlegging kruispunt); 4. compensatie van Natuur Netwerk Brabant en waterberging. In pagragraaf 3.7 zijn de bij de uitwerking van het voorlopig ontwerp (VO) gehanteerde algemene verkeerskundige uitgangspunten voor het tracé gedeelte binnen het plangebied uiteengezet.
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
13
Nieuwe fiets- en wandelbrug over de Anthony Fokkerweg
14
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
Hoofdstuk 3 beleidskader
3.1
Uitgangspunten, randvoorwaarden en
Inleiding
In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de ruimtelijke beleidskaders op rijks-, provinciaal en gemeentelijk niveau. Verantwoord wordt dat de voorgenomen ontwikkeling past in het (toekomstig) ruimtelijk beleid. Er wordt geen complete samenvatting gegeven van alle beleidsaspecten. Uitsluitend de relevante beleidskaders voor het plangebied zijn in dit hoofdstuk weergegeven en verantwoord.
3.2
Rijksbeleid
3.2.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
De NOVI biedt een langetermijnperspectief op de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland tot 2050. Met de NOVI geeft het kabinet richting aan de grote opgaven die het aanzien van Nederland de komende dertig jaar ingrijpend zullen veranderen. Denk aan het bouwen van nieuwe woningen, ruimte voor opwekking van duurzame energie, aanpassing aan een veranderend klimaat, ontwikkeling van een circulaire economie en omschakeling naar kringlooplandbouw. Alles met zorg voor een gezonde bodem, schoon water, behoud van biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving. In de NOVI zijn deze maatschappelijke opgaven samengevat in vier prioriteiten: ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie duurzaam economisch groeipotentieel sterke en gezonde steden en regio’s toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Met de NOVI benoemt het Rijk nationale belangen, geeft het richting op de vier prioriteiten en helpt keuzes maken waar dat moet. Want niet alles kan overal. De NOVI is op 9 september 2020 vastgesteld op grond van de geldende regelgeving omdat de Omgevingswet nog niet in werking is. De NOVI voldoet tevens aan de eisen die de Omgevingswet stelt aan een omgevingsvisie. Zodra de Omgevingswet in werking is getreden, zal deze omgevingsvisie dan ook gelden als de Nationale Omgevingsvisie in de zin van deze wet.
In dit bestemmingsplan zijn geen strijdigheden met de uitgangspunten uit de NOVI opgenomen.
3.2.2
Ladder voor duurzame verstedelijking
De ladder voor duurzame verstedelijking is opgenomen in artikel 3.1.6 lid 2 Bro. Daarin staat: De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
15
Voorafgaand aan het doorlopen van de ladder voor duurzame verstedelijking is het belangrijk om te bepalen of met het bestemmingsplan een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt en of derhalve de ladder voor duurzame verstedelijking aan de orde is op de betreffende ontwikkeling. In dit bestemmingsplan gaat het om het realiseren van een fiets- en wandeltracé met een totale lengte van circa 1 kilometer.
Uit jurisprudentie (ECLI:NL:RVS:2015:448 en ECLI:NL:RVS:2015:2929) is gebleken dat de aanleg van een weg of een busbaan niet kan worden aangemerkt als een stedelijke ontwikkeling zoals bedoeld in artikel 3.6.1, tweede lid van het Bro. Daarbij heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State het volgende afgewogen: "Gelet op de nota van toelichting en de strekking van de regeling die mede gericht is op het tegengaan van leegstand, is de Afdeling van oordeel dat de busbaan, evenals een weg, niet kan worden aangemerkt als een stedelijke ontwikkeling, als bedoeld in artikel 3.1.6, tweede lid, in samenhang met artikel 1.1.1, aanhef en eerste lid, onder i, van het Bro." De beoogde route voor langzaam verkeer maakt deel uit van de verbinding van het centrum van Eindhoven met de Markt in Oirschot. De aanleg van de Groene Corridor zal niet zorgen voor leegstand elders. In lijn met de voorgenoemde jurisprudentie kan dan ook worden geconcludeerd dat de aanleg van een route voor langzaam verkeer niet als een stedelijke ontwikkeling in de zin van het Bro kan worden aangemerkt. Een toets aan de ladder voor duurzame verstedelijking kan dan ook achterwege blijven. 3.2.3
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening
Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) geeft richtlijnen voor de inhoud van bestemmingsplannen voor zover het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen van nationaal belang. Het Barro bevestigt in juridische zin kaderstellende uitspraken. De normering uit het Barro werkt zoveel mogelijk direct door op het niveau van de lokale besluitvorming. Bij besluitvorming over bestemmingsplannen moeten de regels worden gerespecteerd.
Voor Eindhoven is de 380 Kv-hoogspanningsleiding van belang. Deze is gelegen in het noorden en deels oosten van Eindhoven. Verder is in het Barro opgenomen dat de provinciale begrenzing van Natuurnetwerk Nederland (NNN) direct doorwerkt naar het bestemmingsplan. De gebieden die de NNN vormen worden bij provinciale verordening aangewezen. Daarmee is de NNN een provinciaal belang geworden, namelijk Natuurnetwerk Brabant (NNB). Tot slot worden de belangen van luchthaven Eindhoven via het Barro geborgd.
Het plangebied ligt niet nabij de hoogspanningsleiding. Wel is het plangebied gelegen in/nabij NNB. Hier wordt in paragraaf 3.3.2. nader op ingegaan.
Volgens de kaarten behorende bij het Rarro is het plangebied gelegen binnen het obstakelbeheergebied van de vliegbasis Eindhoven. Hiervoor gelden verschillende maximum bouwhoogten. Het bestemmingsplan maakt geen dergelijke bouwhoogte mogelijk, zodat kan worden geconcludeerd dat kan worden voldaan aan het obstakelbeheergebied.
16
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
3.3
Provinciaal beleid
3.3.1
Omgevingsvisie
De Brabantse Omgevingsvisie bevat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. Op 14 december 2018 is de omgevingsvisie vastgesteld. Daarna volgt een doorvertaling in een Omgevingsverordening en programma's. Tot die zijn vastgesteld blijven bestaande beleidsplannen voor natuur, ruimtelijke ordening, verkeer en vervoer en milieu en water van kracht. Daarmee wil Brabant op tijd klaar zijn voor de Omgevingswet wanneer deze in 2024 wordt ingevoerd.
In de Omgevingswet staan waarden als veiligheid, gezondheid en duurzame omgevingskwaliteit centraal. De Brabantse Omgevingsvisie voegt daar ambities aan toe voor vier hoofdopgaven: de energietransitie, een klimaatproof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. Voor ieder van deze opgaven geeft de omgevingsvisie aan wat de ambities op lange termijn zijn: wat is er nodig om Brabant in 2050 een gezonde, veilige en prettige leefomgeving te laten zijn? Maar ook een concreet tussendoel: waar moeten we in 2030 op zijn minst staan om dat langetermijndoel te halen? De omgevingsvisie geeft ook aan op welke nieuwe manieren de provincie met betrokkenen wil samenwerken aan omgevingsvraagstukken en welke waarden daarbij centraal staan.
Het Brainport Park wordt één van de grote parken van Eindhoven en zal worden ontwikkeld als een zogenoemd hoogwaardig landschap. Het is deel van nationaal park het Groene Woud. Met het inrichten van de Groene corridor zal het Groene Raamwerk ter plaatse worden versterkt. Daarbij dragen de fietsverbindingen bij aan het voldoen aan de regionale bereikbaarheidsopgave en in het bijzonder aan de bereikbaarheid van dit deel van Eindhoven. 3.3.2
Interim omgevingsverordening
3.3.2.1 Algemeen De Interim omgevingsverordening is vastgesteld door Provinciale Staten op 25 oktober 2019 en vervangt de volgende provinciale verordeningen: provinciale milieuverordening; verordening natuurbescherming; verordening ontgrondingen; verordening ruimte; verordening water; verordening wegen. Om straks klaar te zijn als de Omgevingswet in werking treedt, heeft de provincie eerst een Interim omgevingsverordening vastgesteld. Het is een ‘Interim’ omgevingsverordening om zo te benadrukken dat dit een tussenstap is naar de ‘definitieve’ omgevingsverordening gebaseerd op de Omgevingswet.
De Interim omgevingsverordening is gebaseerd op de huidige wetgeving en moet aan de wettelijke bepalingen van die wetgeving voldoen. Dat betekent dat nieuwe mogelijkheden uit de Omgevingswet nog niet zijn verwerkt. Er is wel zo veel als mogelijk aansluiting gezocht bij de Omgevingswet en de voorwaarden voor een omgevingsverordening (bijvoorbeeld bij de opbouw en de digitale vormgeving).
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
17
Deze Interim omgevingsverordening voegt de bestaande regels over de fysieke leefomgeving zoveel mogelijk samen in één verordening en is beleidsneutraal. Alleen aanpassingen die nodig zijn vanwege de samenvoeging of vanwege al vastgesteld beleid, zoals de omgevingsvisie, worden meegenomen.
In de Interim omgevingsverordening staan regels voor: Burgers en bedrijven: dit zijn zogenaamde rechtstreeks werkende regels voor activiteiten. Deze regels bevatten voorwaarden om zo’n activiteit te verrichten en geven ook aan of je bijvoorbeeld eerst een melding moet doen voordat je mag beginnen. Bestuursorganen van de overheid: dit zijn zogenaamde instructieregels. Met deze regels kan de provincie een opdracht geven aan gemeenten over onderwerpen die zij in het bestemmingsplan moeten opnemen of aan het waterschap over de manier waarop ze hun taken uitvoeren. Rechtstreeks werkende regels voor burgers en bedrijven Het gaat hier om regels die naast een eventuele vergunningplicht gelden. Er zijn in de Interim Omgevingsverordening voor de volgende thema's rechtstreekse regels opgenomen: grondwaterbescherming, grondwateronttrekking, bodemsanering, stortplaatsen, ontgrondingen, varend ontgassen, stiltegebied, wegen, natuur en landbouw. De meeste van deze regels waren eerst opgenomen in de Provinciale milieuverordening, de Verordening wegen, de Verordening ontgrondingen en de Verordening natuurbescherming. Instructieregels voor gemeenten Dit zijn de regels die voorheen waren opgenomen in de Verordening ruimte Noord-Brabant. De regels zijn gekoppeld aan de aanduidingen die op de verschillende kaarten van de Interim omgevingsverordening zijn opgenomen.
3.3.2.2 Beoordeling plan Voor het plangebied zijn de volgende relevante (beleids)thema's van toepassing: Landelijk gebied; Boringsvrije zone; Natuurnetwerk Brabant; Attentiezone waterhuishouding. Deze thema's zijn vertaald in de regels en de verbeelding van dit bestemmingsplan.
De Verordening is een digitaal produkt. De regels van de thema's zijn gekoppeld aan werkingsgebieden (digitaal vastgelegd gebied, waaraan regels zijn gekoppeld). Onderstaand kort enkele werkingsgebieden.
Landelijk gebied Vanuit het bereiken van een goede omgevingskwaliteit geldt in Brabant sinds 2014 de regeling Kwaliteitsverbetering landschap. Een bestemmingsplan dat een ontwikkeling mogelijk maakt in Landelijk gebied voorziet daartoe in een regeling.
Onderhavig plangebied valt grotendeels binnen het werkingsgebied Landelijk gebied. 18
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
Uitsnede Kaart 6: Gemengd landelijk gebied - landelijk gebied (lichtgroen binnen roodomlijnd plangebied)
In artikel 3.9 van de IOV is hierover bepaald dat een ruimtelijke ontwikkeling in Landelijk Gebied gepaard gaat met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het gebied of de omgeving en dat in het bestemmingsplan gemotiveerd wordt dat de verbetering past binnen de gewenste ontwikkeling van het gebied én op welke wijze de uitvoering is geborgd.
Op diverse plaatsen in de verordening zijn verbijzonderingen van de kwaliteitsverbetering landschap opgenomen. De verplichtingen die daaruit voortvloeien, maken deel uit van de kwaliteitsverbetering landschap als bedoeld in dit artikel, zoals bijvoorbeeld verplichtingen tot sloop van bebouwing, het saneren van windturbines of de vastgelegde minimale verplichting voor een landschappelijke inpassing bij veehouderijen en mestbewerking.
Soms is nadrukkelijk bepaald dat dit artikel niet van toepassing is omdat de regeling zelf al voorziet in kwaliteitsverbetering, zoals de ontwikkeling van ruimte voor ruimte woningen en landgoederen. Er is derhalve geen sprake van een stapeling van regelingen. Om alle onduidelijkheid over het begrip landschap weg te nemen is duidelijk aangegeven dat het begrip landschap niet alleen betrekking heeft op groenontwikkeling maar ook betrekking heeft op de sloop of uiterlijke verschijningsvorm van bebouwing.
Omdat het plangebied binnen 'Landelijk Gebied' gelegen is betekent dit dat conform artikel 3.9 IOV ruimtelijke ontwikkelingen in landelijk gebied gepaard moeten gaan met een kwaliteitsverbetering van het landschap.
Gemeente Eindhoven heeft geen specifiek beleid in het kader van kwaliteitsverbetering van het landschap. Wel kan aangesloten worden bij het geldende beleid van omliggende gemeenten en de handreiking die provincie Noord-Brabant hiervoor heeft opgesteld.
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
19
Vanuit het bereiken van een goede omgevingskwaliteit geldt in Brabant sinds 2014 de regeling Kwaliteitsverbetering landschap. Een bestemmingsplan dat een ontwikkeling mogelijk maakt in Landelijk gebied voorziet in een regeling daarvoor. Onderdeel daarvan is altijd (basisvereiste) een landschappelijke inpassing (de bomen, hagen etc. om de ontwikkeling heen). Om alle onduidelijkheid over het begrip kwaliteitsverbetering landschap weg te nemen, is duidelijk aangegeven dat het begrip landschap niet alleen betrekking heeft op groenontwikkeling, maar ook betrekking heeft op de sloop (van zogenoemde overtollige bebouwing) of uiterlijke verschijningsvorm van bebouwing. Onder overtollige bebouwing wordt verstaan: bebouwing die niet (meer) wordt gebruikt voor het doel, dan wel ten behoeve van de bestemming waar deze oorspronkelijk voor is gebouwd.
De Groene Corridor wordt ingepast binnen het huidige profiel van de Oirschotsedijk. Door het autoluw maken van de Oirschotsedijk wordt de recreatieve kwaliteit versterkt. Juist in het kader van de Groene Corridor is het de bedoeling dat de landschapstructuur wordt versterkt. Het bestaande groen wordt in stand gehouden en waar mogelijk versterkt en uitgebreid. Ook wordt het groen in de nadere uitwerking van het ontwerp waar mogelijk verder versterkt met extra groen. De cultuurhistorische waarde van het gebied blijft in tact, doordat er aan de landschappelijke structuren en uitstraling van het gebied geen wijzigingen worden aangebracht. Bij de nadere uitwerking van de herinrichting wordt de verharding zo beperkt mogelijk gehouden en wordt qua materiaal aangesloten bij de omgeving.
Meer concreet worden de volgende maatregelen genomen: A. Bermen inzaaien met een kruidenrijk mengsel; B. Groen inrichten van de taluds naar de fietsbrug door toepassing van bermen met een kruidenrijk mengsel en aanplant van bomen; C. Verbeteren groeiplaatsen van bestaande bomen langs de Oirschotsedijk; D. Doorzetten van de vier rijen eiken langs de Oirschotsedijk waar mogelijk, inclusief taluds bij de fietsbrug. De locaties van deze maatregelen zijn weergegeven op de tekening die als Bijlage 1 aan deze toelichting is gehecht. De uitvoering en duurzame instandhouding van deze kwaliteitsverbetering is middels een voorwaardelijke verplichting in de regels geborgd (artikel 7.3).
Ter uitwerking van het vereiste tot kwaliteitsverbetering van het landschap zijn in regionaal verband afspraken gemaakt. Er is vastgelegd dat de kwaliteitsverbetering, een vaste afdracht per m², 1% van de uitgifteprijs betreft. Met het project Groene Corridor wordt echter geen grond of bebouwing uitgegeven, waardoor deze afspraak niet toegepast kan worden. Ter plaatse van het plangebied wordt een weg, de Oirschotsedijk, omgevormd tot fietsstraat. Het gaat om een tracé van ongeveer 700 meter. Aansluitend daarop wordt een fietsbrug over de A. Fokkerweg gebouwd. De hoogte wordt overbrugt met groene taluds. De rijbaan van de Oirschotsedijk wordt aan beide zijden een meter versmald. De volgende ingrepen worden gedaan om invulling te geven aan de kwaliteitsverbetering landschap. Op basis van de oppervlaktes zijn globale kostenramingen gemaakt voor deze ingrepen. Bermen inzaaien met een kruidenrijk mengsel. Geschatte kosten circa € 15.000,-. Groen inrichten van de taluds naar de fietsbrug door toepassing van bermen met een kruidenrijk mengsel, geraamd op ongeveer € 20.000,-. Verbeteren van groeiplaatsen van bestaande bomen langs de Oirschotsedijk en het doorzetten van de vier rijen eiken waar mogelijk, inclusief op de taluds bij de fietsbrug. Kosten geraamd op € 150.000,-.
20
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
Voor het project komt dit neer op een globale inschatting van een bedrag van € 185.000,- aan te realiseren kwaliteitsverbetering. Het inrichtingsplan en een toelichting hierop is vervat in Bijlage 2 bij deze toelichting. In de regels is tot slot met een voorwaardelijke verplichting gewaarborgd dat de ruimtelijke kwaliteitsverbetering uitgevoerd zal worden (artikel 7.3).
Boringsvrije zone Een deel van het plangebied is gelegen binnen de boringsvrije zone. Een bestemmingsplan dat is gelegen in een 'boringsvrije zone' strekt mede tot het behoud van de beschermende kleilaag in de bodem. Het is niet noodzakelijk om inhoudelijke bescherming via het ruimtelijke spoor op te nemen omdat in de Provinciale milieuverordening (PMV) al is voorzien in een systeem van melding van dergelijke activiteiten. Van opname in het bestemmingsplan van de boringsvrije zone gaat dan ook vooral een signalerende functie uit die middels een gebiedsaanduiding in de regels is vormgegeven (artikel 17.3).
Uitsnede kaart 1: Boringsvrije zone (roze binnen roodomlijnd plangebied)
Natuurnetwerk Brabant Binnen het plangebied liggen gronden die aangeduid zijn als Natuur Netwerk Brabant (NNB). Dergelijke gebieden zijn bedoeld voor behoud, herstel en duurzame ontwikkeling van ecologische waarden en kenmerken. Onderdeel van het planvoornemen is de aanleg van een fietsbrug over de Anthony Fokkerweg. Ten behoeve van de fietsbrug wordt een talud aangelegd met parallel daaraan een fietsverbinding richting een aangrenzend fietspad. Het talud en die fietsverbinding zijn geprojecteerd binnen gebied dat volgens de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant (IOV) van provincie Noord-Brabant is aangewezen als Natuur Netwerk Brabant (NNB).
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
21
Uitsnede 'Kaart 4: Instructieregels gemeenten: natuur en stiltegebieden' (groen (NNB) binnen roodomlijnd plangebied)
Het betreft een gebied met een omvang van ongeveer 3.522 m² (zie geel gearceerd vlak in onderstaande afbeelding).
Afbeelding Groene Corridor waar de Oirschotsedijk (diagonaal van linksboven naar rechtsonder) de Anthony Fok kerweg (diagonaal van linksonder naar rechtsboven) kruist. Het gele gearceerde vlak omvat de aantasting NNB.
Aanleg van een talud en fietsverbinding binnen NNB is volgens de IOV niet toegestaan, omdat daarmee natuurwaarden verloren gaan. In de IOV is een compensatieregeling opgenomen die kortweg stelt dat iedere vierkante meter NNB die verloren gaat gecompenseerd moet worden 22
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
zodat het NNB in zijn totaliteit niet kleiner wordt. Enerzijds is dan ook een regel van toepassing vanwege de benodigde compensatie, anderzijds is een technische regel van toepassing vanwege het aanpassen van werkingsgebieden in de IOV.
De aantasting als gevolg van onderhavig planvoornemen wordt binnen het plangebied gecompenseerd. De locatie en omvang van de compensatie is in onderstaande afbeelding weergegeven.
De rode marker rechtsboven geeft de locatie aan waar NNB wordt aangetast. Het mintgroen-transparante vlak linksonder geeft het gebied weer waar compensatie is voorzien.
Het compensatieplan NNB is als Bijlage 2 aan onderhavige toelichting gehecht. Verder is de realisatie en de instandhouding van de compensatie middels een voorwaardelijke verplichting in de regels van onderhavig bestemmingsplan geborgd (artikel 7.3).
Op 1 januari 2024 zal de Interim omgevingsverordening (IOV) van rechtswege vervallen en gaat de Omgevingsverordening Noord-Brabant (Ovr) gelden. Voor een ontwerpbestemmingsplan dat (kort) vóór deze datum in procedure is gebracht geldt dat deze na 1 januari vastgesteld dient te worden op basis van de IOV zoals deze op 31 december 2023 luidde. Gedeputeerde Staten (GS) moeten op basis hiervan een besluit nemen over de herbegrenzing, waarna de wijziging van de IOV (na publicatie) in werking treedt en het bestemmingsplan in overeenstemming met de IOV kan worden vastgesteld. GS kunnen echter vanaf 1 januari 2024 de vervallen IOV niet meer wijzigen. Waneer er voorafgaand aan het vervallen van de IOV geen besluit over de herbegrenzing genomen kan worden, wordt het bestemmingsplan vastgesteld zonder dat vooraf de herbegrenzing heeft plaatsgevonden volgens de werkwijze van de (vervallen) IOV. Indien uit de toelichting van het bestemmingsplan blijkt dat dit voldoet aan (gelijkluidende) inhoudelijke voorwaarden in de IOV en Ovr en daarmee onder beide regimes aanvaardbaar is kan de actualisatie van de omgevingsverordeningkaart (Ovr) op basis van het in werking getreden bestemmingsplan alsnog plaatsvinden. Uit deze toelichting blijkt dat het bestemmingsplan voldoet aan de gelijkluidende voorwaarden voor herbegrenzing uit zowel de IOV als ook de Ovr.
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
23
Externe werking NNB Naast directe aantasting van het NNB is er mogelijk ook sprake van een indirecte aantasting op omliggende NNB-gebieden. Hier is de focus voornamelijk gelegen op het aansluitende NNB gebied aan het plangebied.
Geluidsoverlast Daar waar voorheen sprake was van een weg voor gemotoriseerd verkeer (met een fiets- en voetpad), is straks sprake van een langzaam verkeersroute, zodat eventuele geluidsoverlast alleen maar afneemt.
Lichtoverlast Verlichting langs het fietspad kan voor lichtverstoring zorgen. Daarnaast geldt dit ook als een optische verstoring gedurende de nacht. Met name vleermuizen zijn lichtgevoelig en kunnen hier effecten van ondervinden. Uit onderzoek blijkt daarnaast dat gewone dwergvleermuizen en laatvliegers ook verlichting langs fietspaden opzoeken in de loop van de nacht (www.vleermuis.net). Het nader uit te voeren ecologisch onderzoek zal hier nader op in gaan. Eventuele daaruit voortvloeiende mitigerende maatregelen zullen worden uitgevoerd, zodat negatieve effecten als gevolg van lichtverstoring zullen zijn uitgesloten.
Attentiezone waterhuishouding Een bestemmings- of wijzigingsplan van toepassing op Attentiezone waterhuishouding strekt tot bescherming van de waterhuishouding en sluit functies en activiteiten uit met een negatief effect op de hydrologische instandhoudingsdoelen van het hierbinnen gelegen Natuur Netwerk Brabant.
Ter bescherming van de waterhuishouding stelt het plan in ieder geval regels over: • het verzetten van grond van meer dan 100 m³ of op een diepte van meer dan 60 centimeter beneden maaiveld, voor zover geen vergunning is vereist op grond van de Ontgrondingenwet; • de aanleg van drainage ongeacht de diepte, tenzij het gaat om vervanging van een bestaande drainage; • het verlagen van de grondwaterstand anders dan door middel van het graven van sloten of het toepassen van drainagemiddelen, met uitzondering van grondwateronttrekkingen; • het beperken van het buiten een agrarisch bouwperceel aanbrengen van oppervlakteverhardingen of verharde oppervlakten.
Het plangebied is voor een klein deel gelegen binnen de attentiezone waterhuishouding. Namelijk ter plaatse van de projectering van de taluds van de nieuwe fietsbrug. Dit wordt tezamen met het NNB aan de overzijde van de Oirschotsedijk gecompenseerd. Dit is nader omschreven in hoofdstuk 5 (waterparagraaf).
24
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
Uitsnede kaart 8: Attentiezone waterhuishouding (blauw binnen roodomlijnd plangebied)
Basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies Een bestemmingsplan geeft bij de evenwichtige toedeling van functies invulling aan een goede omgevingskwaliteit met een veilige, gezonde leefomgeving. Voor een goede omgevingskwaliteit en een veilige, gezonde leefomgeving wordt rekening gehouden met zorgvuldig ruimtegebruik, de waarden in een gebied (toepassing van de lagenbenadering) en meerwaardecreatie.
Zorgvuldig ruimtegebruik Zorgvuldig ruimtegebruik houdt in dat de toedeling van functies in beginsel plaatsvindt binnen bestaand ruimtebeslag voor bebouwing. In sommige gevallen is uitbreiding mogelijk, wanneer er feitelijk of vanuit kwalitatieve overwegingen onvoldoende ruimte is. Zorgvuldig ruimtegebruik houdt verder in dat toepassing is gegeven aan artikel 3.1.6, tweede lid, Besluit ruimtelijke ordening (ladder voor duurzame verstedelijking). Ten slotte moeten gebouwen, bijbehorende bouwwerken en andere permanente voorzieningen binnen een bouwperceel worden geconcentreerd.
In paragraaf 3.2.2 is toepassing gegeven aan de ladder voor duurzame verstedelijking. De Groene Corridor verbindt stad en platteland, vormt de ruggengraat van Brainport Park en wordt grotendeels gerealiseerd ter plaatse van een reeds bestaande weg (Oirschotsedijk). Zodoende is er sprake van zorgvuldig ruimtegebruik.
Waarden in het gebied (lagenbenadering) De lagenbenadering legt de fysieke leefomgeving uit aan de hand van drie lagen. De eerste laag bestaat uit de fysieke ondergrond, het watersysteem en het biotisch systeem. De volgende laag bevat netwerken van infrastructuur met onder meer wegen, spoorlijnen en waterwegen. Tot slot de laag met de menselijke activiteiten zoals wonen, werken en recreëren en de effecten daarvan. Dit plan voorziet in de realisatie van een langzaamverkeersroute ter vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
25
plaatse van een bestaande weg (Oirschotsedijk), waardoor de claim op de beschikbare ruimte beperkt blijft. Verderop in hoofdstuk 3 en in de hoofdstukken 4 en 5 komen de verschillende aspecten van de diverse lagen aan de orde. Daaruit blijkt dat deze waarden voldoende bij het plan zijn betrokken.
Meerwaardecreatie Meerwaardecreatie omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken, waaronder de mogelijkheid om opgaven en ontwikkelingen te combineren waardoor er meerwaarde ontstaat of de bijdrage van een ontwikkeling aan andere opgaven en belangen dan die rechtstreeks met de ontwikkeling gemoeid zijn. Daarnaast kan de fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit deel uitmaken van de meerwaardecreatie.
De meerwaarde in onderhavig planvoornemen betreft het verbinden van de stad met het platteland middels een groene, recreatieve langzaamverkeersroute voor recreatief gebriuk waardoor de forens naast de auto of het openbaar vervoer voortaan nog een extra duurzame mogelijkheid heeft om zich binnen de regio te verplaatsen.
3.3.3
Omgevingsverordening Noord-Brabant
De provincie heeft als eerste stap een Interim omgevingsverordening vastgesteld waarin de bestaande regels zijn samengevoegd. Provinciale Staten hebben vervolgens op 11 maart 2022 de nieuwe Omgevingsverordening Noord-Brabant vastgesteld. De verordening treedt gelijktijdig met de Omgevingswet in werking. In de definitieve verordening zijn, in tegenstelling tot de interim verordening, ook beleidswijzigingen verwerkt. De huidige regels in de Interim omgevingsverordening zijn gehanteerd als uitgangspunt. De belangrijkste wijzigingen zijn: Er is aansluiting gezocht bij de opbouw van de rijksregels. Diverse nadere regelingen zijn in de Omgevingsverordening verwerkt. Vanwege het vervallen van de Wet bodembescherming zijn nieuwe regels opgenomen om verontreiniging van het grondwater te voorkomen. Het voorstel is om daarvoor ook voorbeschermingsregels vast te stellen. De aanwijzing van voor verzuring gevoelige kwetsbare gebieden (Wav-kaarten) is vervallen. De rechtstreeks werkende regels voor de ontwikkeling van veehouderij en mestbewerking vervallen. Het voorstel is om die te vervangen door voorbeschermingsregels. Er is een attentiezone geluid opgenomen langs provinciale wegen waarbinnen aandacht wordt gevraagd voor het oprichten van geluidgevoelige bebouwing.
In de omgevingsverordenig Noord-Brabant zijn geen wijzigingen doorgevoerd ten opzichte van de interim omgevingsverordening die relevant zijn voor onderhavig plangebied.
3.3.4
Landschappen van Allure
Het voornemen is om een groene verbinding te maken tussen stad en platteland als drager voor de ambities van Brainport Park en de Groene Corridor. De Groene Corridor als geheel komt voort uit een gezamenlijk belang van onder andere de provincie Noord-Brabant, gemeente Oirschot en Eindhoven en Brabants Landschap en fungeert als groene ruimtelijke drager van het Brainport Park en vormt de stadland verbinding in dit stadspark.
De Groene Corridor is één van de drie Landschappen van Allure in Noord-Brabant. De 26
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
provincie Noord-Brabant wil met de 'Landschappen van Allure' een gerichte bijdrage leveren aan de ambitie om van Noord-Brabant een hoogwaardige kennis- en innovatieregio te maken. Hoogwaardige groene landschappen zijn van belang voor een aantrekkelijk vestigings- en leefklimaat.
3.4
Gemeentelijk beleid
3.4.1
Omgevingsvisie Eindhoven
Samen met de stad heeft de gemeente Eindhoven een omgevingsvisie opgesteld. Met ons hebben meegedacht: inwoners, ondernemers, belangenorganisaties, GGD, Veiligheidsregio, Omgevingsdienst, woningcorporaties, projectontwikkelaars, investeerders en andere overheden (buurgemeentes, provincie, rijk). Op 16 juni 2020 is de omgevingsvisie vastgesteld door de gemeenteraad.
De omgevingsvisie is een integraal verbindende visie voor de fysieke leefomgeving die focus aanbrengt bij het inrichten van onze stad en stimuleert om samen te werken aan de stedelijke opgaven. De omgevingsvisie is gebaseerd op bestaand beleid. Het hebben van een omgevingsvisie is onder de nieuwe Omgevingswet verplicht. Omdat een omgevingsvisie allesomvattend is, willen we die lerende wijs ontwikkelen. Dat betekent concreet dat we, eerder dan wettelijk verplicht, met een omgevingsvisie komen. Maar dan wel een 'light-variant' (versie 1.0), die we één of twee jaar later gaan aanvullen en verfijnen. Deze omgevingsvisie (versie 1.0) is gebaseerd op het bestaand beleid. Het document vervangt niet de bestaande beleidsdocumenten, maar is een aanvullend beleidsdocument. De interim structuurvisie blijft daarom nog steeds van kracht. Bij het opstellen van een omgevingsvisie versie 2.0 wordt de interim structuurvisie wel ingetrokken.
Brainportregio De Brainportregio is een technologische topregio en één van de belangrijkste pijlers van de Nederlandse economie. De sleutel tot dit succes is samenwerking. Het is een regio van contrasten en dat maakt ons uniek: een hecht netwerk van steden, stedelijke buurgemeenten, dorpen en bewoond landelijk gebied. Je bent snel in de stad of juist in het groen, er is cultuur én natuur. We zijn sterk in high tech, design en innovaties en kennen een dynamische economie en een gastvrije bourgondische levensstijl. De strategie van de regio is gericht op het sterker maken van deze kwaliteiten door aan te haken op de eigen kracht en identiteit van de deelgebieden.
Ambitie Als centrumstad vervult Eindhoven een cruciale rol bij de versterking van Brainport Eindhoven als economische wereldspeler op het gebied van kennisintensieve maakindustrie en design. Om internationaal concurrerend te blijven, streeft Eindhoven samen met de regio naar een excellent woon- en werkklimaat. Eindhoven zet daarom in op gezonde en duurzame verstedelijking met behoud van stedelijke en dorpse kwaliteiten en met bijzondere aandacht voor sociale cohesie en inclusie. Eindhoven is in staat om zich snel aan te passen aan de steeds veranderende vraag naar geschikte en betaalbare ruimte om te wonen, werken, verblijven en recreëren. Deze ambitie vertaalt zich naar vier deelambities. Eindhoven als: economische wereldspeler; gezonde en toekomstbestendige stad; een sociale, inclusieve en gastvrije stad en een authentieke stad met sterke gebieden. vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
27
Van ambitie naar stedelijke opgaven Als we onze ambities leggen naast de huidige kwaliteiten en structuren van de stad en de actuele trends en ontwikkelingen, zien we een aantal stedelijke opgaven voor de stad. Brainport Eindhoven blijft groeien, mede door de sterke economische positie. De ambities en groei vragen om ruimte voor nieuwe woningen, bedrijven en voorzieningen. Ruimte die we bieden door te verdichten in het gebied binnen de Ring en door te verdichten nabij voorzieningen als HOV en winkelcentra. Met name binnen de Ring is voldoende ruimte om te verdichten, omdat er nog relatief weinig mensen wonen. Met de keuze voor verdichten binnen de Ring gaan we duurzaam om met de (groene) ruimte die de stad heeft. We behouden hiermee de kwaliteit van de groenstedelijke woonwijken, de landschapsparken en het buitengebied. De keuze voor een compact stedelijke woonmilieu gaat gepaard met forse investeringen in o.a. bereikbaarheid, luchtkwaliteit, groen en voorzieningen.
Eindhoven wil een leefbare en een inclusieve stad zijn waar iedereen kan profiteren van het succes van de Brainport. Dat vraagt om keuzes ten aanzien van het woning- en voorzieningenaanbod. Het verschil tussen de ambitie en de huidige stand van zaken in Eindhoven leidt tot zes concrete stedelijke opgaven: Werken aan een gezonde groei van de stad Werken aan een aantrekkelijk en hoogstedelijk centrum Werken aan leefbare, sociale wijken met een sterke identiteit Werken aan een duurzame en concurrerende economie Werken aan de energietransitie van de stad Werken aan een goede stedelijke bereikbaarheid Samen werken aan de stedelijke opgaven Dit zijn de opgaven waar we als gemeente de komende jaren samen met onze partners aan werken. Wij werken zelf aan deze opgaven, maar stimuleren ook andere partijen in de stad om dit te doen. We bepalen samen met de stad en regio wat kansrijke initiatieven en locaties zijn. We geven prioriteit aan initiatieven die bijdragen aan meerdere stedelijke opgaven tegelijkertijd en kwaliteit toevoegen aan de stad. Hiernaast zetten we in op het beschermen en versterken van de stedelijke en groene hoofdstructuur van de stad. De gemeente organiseert het werken aan de stedelijke opgaven met thematische en gebiedsprogramma's en stimuleert o.a.
via regels en uitgangspunten zoals opgenomen in de omgevingsvisie dat ook andere initiatiefnemers bijdragen aan het realiseren van de opgaven.
Beoordeling planvoornemen De Groene Corridor wordt de ruggengraat van Brainport Park en verbindt Centrum Eindhoven met de Markt in Oirschot. Daarmee draagt deze langzaamverkeersroute bij aan een verbeterde bereikbaarheid tussen stad en platteland. Daarnaast draagt de verbinding bij aan het stimuleren van het fietsgebruik, zowel recreatief als voor forenzen. Uitgangspunt bij de realisatie is een verkeersveilige inrichting en vormgeving van de fietsroute en een goede, groene inpassing in deze omgeving.
De Groene Corridor wordt in de Omgevingsvisie benoemd als een onderdeel van de Stedelijke en groene hoofdstructuur met omgevingskwaliteit in de stad, in de vorm van een herkenbaar verbindend landschapselement.
28
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
Stedelijke en groene hoofdstructuur gemeente Eindhoven
3.4.2
Interimstructuurvisie 2009
In december 2009 is de Interimstructuurvisie 2009 door de gemeenteraad vastgesteld. Met de Interimstructuurvisie 2009 geeft de gemeenteraad invulling aan de ambitie om Eindhoven door te ontwikkelen in zijn kwalitatief hoogwaardige combinatie van wonen, werken en groen. De nadruk ligt daarbij ook op leefbaarheid en bereikbaarheid. Als kerngemeente van Brainport Zuidoost Brabant stuurt Eindhoven aan op het bieden van ruimte aan een krachtige ontwikkeling van deze economische kernzone, een hoge kwaliteit van de leefomgeving en aandacht voor sociale betrokkenheid en ondernemend burgerschap tot op buurtniveau. Op deze wijze geeft de raad invulling aan het begrip duurzame ruimtelijke kwaliteit.
Ruimtelijke hoofdstructuur De Interimstructuurvisie is het resultaat van de integratie van de ruimtelijk relevante raadsprogramma's die tot medio 2009 zijn vastgesteld. Dit is onder andere verbeeld in een kaart die inzicht biedt in de ontwikkelingen ten opzichte van de ruimtelijke hoofdstructuur. Met andere woorden de kaart geeft de ontwikkelingen aan binnen de hoofdstructuur.
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
29
De realisering van de groene corridor: een verbinding van Eindhoven met het nationale landschap Het Groene Woud wordt in de Interimstructuurvisie genoemd als punt van betekenis in de doorwerking van de bovenlokale context in het kader van een aaneensluitend netwerk van groen.
In de paragraaf over strategische investeringszones wordt vermeld dat er in het kader van de kenmerkende verwevenheid met het landschap (een Brainportkwaliteit) in de Brainportzone in het bijzonder veel aandacht is voor groene ontwikkelingen, zoals de groene corridor (verbinding met Groene Woud).
Ook wordt de Groene Corridor genoemd als ruimtelijke opgave in het kader van Strategie 6 Natuur: "Het versterken van de verbinding naar het Groene Woud door de realisatie van de groene corridor, in het kader van de ontwikkelingen van Landelijk Gebied Strijp." 3.4.3
Ontwikkelingsvisie Landelijk Strijp
In 2007 heeft de gemeenteraad, met de vaststelling van de 'startnotitie Landelijk Strijp', besloten om een ontwikkelingsvisie voor 'Landelijk Strijp' (nu: Brainport Park) op te stellen. In de startnotitie zijn onder andere de ruimtelijke kaders en randvoorwaardelijke elementen/ontwikkelingen vastgelegd. De ontwikkeling van de Oirschotsedijk tot ‘Groene Corridor’ is één van de belangrijkste onderdelen die op voorhand bepalend zijn geweest voor de locatiekeuze van de Brainport Innovatie Campus.
De ontwikkelingsvisie Landelijk Strijp (december 2008) en de daarin opgenomen locatiekeuze voor de Brainport Innovatie Campus, is het resultaat van een integrale afweging van de bepalende onderdelen en diverse belangen. De ambitie is om zowel in type bedrijvigheid als in ruimtelijk beeld een vernieuwende omgeving te creëren. Het groen karakter van Landelijk Strijp speelt hierin de hoofdrol: het Groene Raamwerk vormt 30
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
de basis voor de ontwikkelingen waar de Groene Corridor een belangrijk onderdeel van is. 3.4.4
Gebiedsvisie Noordwest
De in september 2023 door de raad vastgestelde (overkoepelende) gebiedsvisie Noordwest is de kapstok voor de verschillende ontwikkelingen in de deelgebieden. Het schetst de positie en kansen van Noordwest in de schaalsprong van Brainport. Aan de basis van de gebiedsontwikkeling van Noordwest ligt de Ontwikkelvisie Landelijk Strijp (Gemeente Eindhoven, 2008). Eén van de belangrijkste ambities van die visie was om Noordwest meer als één gebied te kunnen beleven, door het slechten van de barrières van zware infrastructuur en door verbetering van het onderliggende stelsel van paden en lanen voor langzaam verkeer. De meest prominente uiting van die ambitie is de realisatie van de Groene Corridor, maar ook de gerealiseerde fietsbrug over de A2/N2, de ecologische verbindingszone Ekkersrijt en tal van kleine verbeteringen voor langzaam verkeer hebben afgelopen jaren bijgedragen aan het beter en prettiger toegankelijk worden van Noordwest voor fietsers en voetgangers. Afgelopen 15 jaar hebben bovendien veel nieuwe functies deze kwaliteit ontdekt of uitgebouwd. De Internationale School, Philips Fruittuin en de Brainport Industries Campus zijn geïnitieerd en/of doorgegroeid met een sterke inzet op een relatie met de groene omgeving. De recente transformatie van het voorterrein van Eindhoven Airport draagt bij aan een aangename ontvangst van reizigers in Noordwest.
Eeuwenoude cultuurhistorische landschapselementen vormen de contramal voor de snel ontwikkelende hoogwaardige technologie waar Brainport Eindhoven zo bekend van is. Het recent aangekochte Landgoed de Wielewaal is daarvan een goed voorbeeld. Eens gesloten privébezit, in de toekomst een toegankelijke ontsnapping naar rust en natuur voor alle Eindhovenaren en andere bezoekers; een echte buitenplaats midden in de dynamiek van de Brainportregio. Met de Ontwikkelingsvisie Landelijk Strijp is in 2008 een ontwikkeling ingezet waarin Noordwest groeit naar een krachtig economisch gebied waar de inrichting van het landschap een onlosmakelijke bijdrage aan levert. De aangekondigde ontwikkelingen uit de visie Landelijk Strijp zijn grotendeels gerealiseerd (denk aan BIC, de Groene Corridor en de nieuwe wegenstructuur). Bovendien wordt Noordwest daardoor in toenemende mate ontdekt als prettig uitloopgebied van de stad met steeds meer stedelijke functies. De ontwikkeling van Noordwest komt daarmee in een nieuwe fase waarin de betekenis van Noordwest voor de stad en de Brainportregio verder wordt uitgebouwd. Ieder deelgebied binnen Noordwest kent zijn eigen ontwikkeling. Op deelgebiedniveau vindt concrete uitwerking plaats met projecten.
Denk aan de gebiedsvisie en uitvoeringsprogramma Eindhoven Airport District, het Kwaliteitsboek BIC en de nog te realiseren ontwikkelvisie stadsbos en Wielewaal. 3.4.5
Conclusie
Gelet op al het voorgaande past het planvoornemen goed binnen het opgestelde beleidskader van de gemeente Eindhoven.
3.5
Archeologische en cultuurhistorische waarden
3.5.1
Archeologie
Wettelijk en beleidsmatig karakter
Nationaal beleid Het Verdrag van Valletta (Malta) verplicht de Europese overheden tot het beschermen van archeologisch erfgoed. Hierbij wordt als uitgangspunt gehanteerd dat archeologische waarden vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
31
in situ bewaard moeten blijven. Dat wil zeggen, dat er naar gestreefd moet worden om de waarden op de locatie te behouden. Als dit niet mogelijk blijkt, bijvoorbeeld wanneer andere belangen zwaarder wegen, dan moeten de waarden worden opgegraven en daarmee ex situ worden behouden. Het Verdrag van Valletta is doorvertaald in de Monumentenwet 1988, zoals deze gewijzigd is in september 2007. Sinds deze wijziging van september 2007 is de gemeente het bevoegd gezag op het gebied van archeologie en cultuurhistorie. Per 1 juli 2016 is de Erfgoedwet van kracht. De uitgangspunten uit het Verdrag van Valletta (Malta) blijven in de Erfgoedwet de basis van de omgang met archeologie. Gemeenten houden een belangrijke rol in het archeologische stelsel. In bestemmingsplannen en het toekomstig omgevingsplan houden ze rekening met (te verwachten) archeologische waarden door het stellen van regels. Het al dan niet stellen van regels ten aanzien van archeologie dient te rusten op voldoende informatie over de archeologische situatie. Deze informatie kan worden verkregen door gebiedsdekkende kaarten waarop de archeologische (te verwachten) waarden in de ondergrond zichtbaar zijn. Op basis hiervan kan archeologisch beleid worden ontwikkeld.
Gemeentelijk beleid De gemeente Eindhoven beschikt, als invulling van haar verantwoordelijkheid volgens de Erfgoedwet, over een eigen Archeologische verwachtingen- en waardenkaart. Met deze kaart wil de gemeente het ondergronds cultureel erfgoed van Eindhoven behouden door behoedzame ontwikkeling en beheer.
De geactualiseerde Archeologische verwachtingen- en waardenkaart (vastgesteld op 21 juni 2022) wordt beschouwd als een bureauonderzoek op gemeentelijk schaalniveau en geldt vanaf het moment van vaststelling als onderlegger voor nieuwe bestemmingsplannen en – na inwerkingtreding van de Omgevingswet – het omgevingsplan.
Op de archeologische verwachtingen- en waardenkaart zijn de archeologische waarden en verwachtingen binnen de gemeentegrenzen aangegeven door middel van categorieën (de categorieën 1 tot en met 8). Ter bescherming van de archeologische waarden zijn deze (met uitzondering van categorie 8) op de verbeelding van dit bestemmingsplan opgenomen als dubbelbestemming Waarde – Archeologie. Hieraan zijn per categorie regels gekoppeld. Deze regels geven aan wanneer archeologisch onderzoek verplicht is.
32
vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven
Uitsnede Archeologische verwachtingen- en waardenkaart gemeente Eindhoven 2022
Voor dit plangebied is een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd. Het archeologisch bureauonderzoek is een verdiepingsslag op plangebiedniveau. De categorieën met de desbetreffene ondergrenzen van de archeologische verwachtingen- en waardenkaart zijn hierop dus niet meer van toepassing. Op basis daarvan is het bestemmingsplan op twee locaties een dubbelbestemming 'Waarde-Archeologie' opgenomen. Bij bodemingrepen dieper dan 50 cm-mv, dient op deze locaties archeologisch vervolgonderzoek te worden uitgevoerd. Dit tenzij naar oordeel van het bevoegd gezag geen sprake is van een onevenredige aantasting van (mogelijke) archeologische waarden. (Bouw)werkzaamheden die binnen de in de regels vermelde oppervlakten én diepte vallen worden vrijgesteld van archeologisch onderzoek. Hierdoor kunnen bij ruimtelijke ordeningsprocedures sneller beslissingen worden genomen en kan de archeologie in een vroeg stadium in het proces worden meegenomen.
Archeologisch kader De van oorsprong hoger gelegen oude bouwlanden met een dik plaggendek, waaruit een groot deel van het gemeentelijk grondgebied bestond, blijken een goed geconserveerd bodemarchief te herbergen. Maar ook andere landschappelijke eenheden - zoals de nattere beekdalen en de flanken daarvan, de vennen of het 'restveen' - blijken vaak een waardevol archeologisch gegevensbestand te bevatten. Het gemeentelijk bodemarchief geeft blijk van een bewoningsgeschiedenis van duizenden jaren en herbergt archeologische resten daterend uit de (late) prehistorie, de Romeinse tijd, de vroege middeleeuwen, de late middeleeuwen en nieuwe tijd. Deze gegevens zijn van groot belang voor de reconstructie van het verleden, temeer omdat geschreven bronnen in Eindhoven nagenoeg ontbreken.
Een bijzondere betekenis heeft de historische kern van Eindhoven, die als stad al in de loop van de late middeleeuwen een belangrijke regionale economische en bestuurlijke rol vervulde. Daarnaast kent de gemeente uit deze periode een aantal (verdwenen) hoeven, kasteeltjes, vastgesteld Oirschotsedijk-A. Fokkerweg (Groene Corridor) Gemeente Eindhoven