Bijlage 1a - Bestemmingsplan Buitengebied Eindhoven 2023
Tekst van het document
Vastgesteld bestemmingsplan
Buitengebied Eindhoven 2023
Januari 2025
Buitengebied Eindhoven 2023
Inhoudsopgave Toelichting
7
Hoofdstuk 1 Inleiding
9
1.1
Aanleiding
9
1.2
Het plangebied verdeeld in deelgebieden
9
1.3
Voorgaande plannen
10
1.4
Leeswijzer
14
Hoofdstuk 2 Beschrijving plangebied
15
2.1
Historisch perspectief
15
2.2
Ruimtelijke karakteristiek
16
2.3
Natuur en groen
17
2.4
Water
18
Hoofdstuk 3 Uitgangspunten, randvoorwaarden en beleidskaders
21
3.1
Inleiding
21
3.2
Rijksbeleid
21
3.3
Provinciaal beleid
29
3.4
Gemeentelijk beleid
46
3.5
Volkshuisvesting
50
3.6
Archeologische en cultuurhistorische waarden
51
3.7
Verkeer en parkeren
62
3.8
Natuur en Groen
63
3.9
Maatschappelijk / sport / cultuur en ontspanning / recreatie
70
3.10
Recreatie
75
3.11
Bedrijvigheid
75
3.12
Horeca
82
3.13
Detailhandel
83
3.14
Kabels en leidingen
84
3.15
Infrastructuur
84
Hoofdstuk 4 Milieuparagraaf
87
4.1
Milieueffectrapportage
87
4.2
Bedrijven en milieuzonering
89
4.3
Geluid
90
4.4
Geur
95
4.5
Luchtkwaliteit
98
4.6
Externe veiligheid
101
4.7
Duurzaamheid
105
4.8
Bodem
108
4.9
Natuur
110
Hoofdstuk 5 Waterparagraaf 2
119 vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
5.1
Inleiding
119
5.2
Beleid
119
5.3
Beschrijving watersysteem plangebied
123
5.4
Toekomstige situatie van het watersysteem
130
Hoofdstuk 6 Juridische vormgeving
133
6.1
Algemeen
133
6.2
Planmethodiek
133
6.3
Verbeelding
133
6.4
Planregels
133
Hoofdstuk 7 Handhaving
145
Hoofdstuk 8 Financiële aspecten
147
Hoofdstuk 9 Procedure en maatschappelijke uitvoerbaarheid
149
9.1
Bekendmaking ex artikel 1.3.1. Bro
149
9.2
Overleg ex artikel 3.1.1 Bro
149
9.3
Inspraak
149
9.4
Zienswijzen
150
9.5
Ambtshalve aanpassingen
150
Bijlagen bij de toelichting
151
Regels
153
Hoofdstuk 1 Inleidende regels
155
Artikel 1
Begrippen
155
Artikel 2
Wijze van meten
175
Hoofdstuk 2 Bestemmingsregels
177
Artikel 3
Agrarisch
177
Artikel 4
Agrarisch - Agrarisch bedrijf
181
Artikel 5
Agrarisch met Waarden
191
Artikel 6
Bedrijf
195
Artikel 7
Cultuur en ontspanning
201
Artikel 8
Detailhandel
205
Artikel 9
Groen
209
Artikel 10
Horeca
211
Artikel 11
Kantoor
213
Artikel 12
Maatschappelijk
215
Artikel 13
Maatschappelijk - Internationale school
219
Artikel 14
Natuur - 1
221
Artikel 15
Natuur - 2
225
Artikel 16
Recreatie
229
Artikel 17
Sport
231
Artikel 18
Verkeer
237
Artikel 19
Verkeer - Railverkeer
239
Artikel 20
Verkeer - Verblijfsgebied
241
vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
3
Artikel 21
Water
243
Artikel 22
Wonen
245
Artikel 23
Wonen - Landgoed
251
Artikel 24
Wonen - Woonwagenstandplaats
255
Artikel 25
Leiding - Gas
257
Artikel 26
Leiding - Hoogspanning bovengronds
259
Artikel 27
Leiding - Hoogspanning ondergronds
261
Artikel 28
Leiding - Leidingstrook
263
Artikel 29
Waarde - Archeologie 2
265
Artikel 30
Waarde - Archeologie 3
267
Artikel 31
Waarde - Archeologie 4
269
Artikel 32
Waarde - Archeologie 5
271
Artikel 33
Waarde - Archeologie 6
273
Artikel 34
Waarde - Archeologie 7
275
Artikel 35
Waarde - Cultuurhistorie - 2
277
Artikel 36
Waarde - Ecologische verbindingszone
281
Artikel 37
Waarde - Natuur en landschap
283
Artikel 38
Waterstaat - Water
285
Artikel 39
Waterstaat - Waterbergingsgebied
287
Artikel 40
Waterstaat - Waterkering
289
Hoofdstuk 3 Algemene regels
291
Artikel 41
Anti-dubbeltelregel
291
Artikel 42
Algemene bouwregels
293
Artikel 43
Algemene gebruiksregels
295
Artikel 44
Algemene aanduidingsregels
297
Artikel 45
Algemene afwijkingsregels
307
Artikel 46
Parkeren
309
Artikel 47
Parkeren bij wijziging gebruiksfunctie
311
Artikel 48
Voorwaardelijke verplichting groen en waterberging
313
Hoofdstuk 4 Overgangs- en slotregels
315
Artikel 49
Overgangsrecht
315
Artikel 50
Slotregel
317
Bijlagen bij de regels
319
Bijlage 1 Uitgangspunten toepassing kwaliteitsverbetering landschap Noord-Brabant 320 Bijlage 2
Kwalitatieve beschrijving groen-/natuurgebieden
327
Bijlage 3
Lijst van bedrijfsactiviteiten bij wonen
334
Bijlage 4
Archeologie:beschrijving en waardering van gebieden
336
Bijlage 5
Besluit externe veiligheid inrichtingen, artikel 2
341
Bijlage 6
Regeling externe veiligheid inrichtingen, artikel 1b
343
Bijlage 7
Regeling provinciale risicokaart, Bijlage I
345
4
vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
Bijlage 8
Sortiment bomen en beplanting landschappelijke inpassing 348
Bijlage 9
Landschappelijke inpassing 1
350
Bijlage 10
Nota parkeernormen 2024
353
Bijlage 11
Landschappelijke inpassing - 3
407
vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
5
6
vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
Toelichting
vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
7
8
vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
Hoofdstuk 1
1.1
Inleiding
Aanleiding
Naar verwachting treedt begin 2024 de Omgevingswet in werking. Eindhoven heeft ervoor gekozen om alle bestemmingsplannen op dat moment actueel te hebben. Het bestemmingsplan 'Buitengebied Eindhoven 2023' vervangt daarom meerdere bestemmingsplannen. Het bestemmingsplan 'Buitengebied Eindhoven 2023' bestaat uit een digitale en analoge verbeelding (plankaart) met de daarbij behorende regels. Bij het bestemmingsplan is een toelichting gevoegd. In de toelichting is aangegeven waarom het bestemmingsplan is opgesteld en welke afwegingen hebben plaatsgevonden. Naast de digitale versie is er ook een papieren versie van het bestemmingsplan beschikbaar. De digitale versie is juridisch bindend. De laatste wettelijke voorschriften en eisen dienen bij het acutaliseren van dit nieuwe bestemmingsplan in acht te worden genomen en er dient rekening te worden gehouden met het meest actuele beleid en de van toepassing zijnde regels van andere overheden. Gedacht kan worden aan de provinciale structuurvisie en de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant, zoals vastgesteld door provinciale staten van Noord-Brabant.
1.2
Het plangebied verdeeld in deelgebieden
Het plangebied kan globaal in drie gebieden worden verdeeld.
vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
9
Noord-oost Dit omvat de gebieden Esp (deels) en Bokt gelegen in het noordoosten van de gemeente Eindhoven en het gebied gelegen ten oosten van het bestaand stedelijk gebied (waaronder het gebied De Zeggen) ten noorden van het Eindhovensch kanaal. Aan de oostzijde wordt dit plandeel begrensd door de Dommel en aan de westkant door de John. F. Kennedylaan, de Eindhovenseweg en de bestaande stedelijke bebouwing. Esp, de Anconalaan en het Eindhovensch kanaal vormen de zuidelijke begrenzing. De noordzijde van het plandeel grenst aan de gemeente Son en Breugel. Zuid Dit betreft het gebied globaal begrensd door de Geldropseweg, de oostelijke en zuidelijke begrenzing van de bestaande stedelijke bebouwing, de grens met de gemeente Geldrop en (deels) Rijksweg A67 en de High Tech campus. West Dit gebied wordt begrensd door de Ekkersrijt (beek), Rijksweg A2 en het Beatrixkanaal. Ook de gronden gelegen tussen de Oirschotsedijk, Anthony Fokkerweg en Rijksweg A2 maken hiervan deel uit. Verder worden de gronden gelegen ten zuiden van de Anthony Fokkerweg (globaal) begrensd door de spoorlijn Eindhoven-Tilburg, Bezuidenhoutseweg, Elburglaan, de bestaande stedelijk bebouwing van de wijk Lievendaal en Rijksweg A2 tot dit gebiedsdeel gerekend.
1.3
Voorgaande plannen
Gennep 1988 Dit op 25 september 1989 vastgestelde (en op 15 mei 1990 goedgekeurde en vervolgens onherroepelijk geworden) bestemmingsplan geldt nog voor een zeer gering gedeelte van het tenniscomplex aan de Theo Koomenlaan in het gebied Genneper Parken. Dit gedeelte was weliswaar opgenomen in het bestemmingsplan 'Buitengebied' en goedgekeurd door het provinciaal college, maar de Afdeling voor de geschillen van bestuur van de Raad van State heeft naar aanleiding van een ter zake ingesteld beroep het goedkeuringsbesluit voor zover het dit gebiedsdeel aangaat alsnog vernietigd. De Afdeling was van oordeel dat ter plaatse een mogelijkheid opgenomen moest worden teneinde de bouw mogelijk te maken van een clubaccommodatie. Inmiddels is elders op dit tenniscomplex een dergelijke voorziening gerealiseerd en is er geen reden meer om nu alsnog een bouwvlak toe te kennen aan het bewuste gebiedsdeel. Dit gedeelte dient nog wel te worden voorzien van een passende bestemming in het nieuwe bestemmingsplan. Bok t Oost 1992 Zoals hiervoor reeds vermeld is het bestemmingsplan 'Buitengebied' niet in zijn geheel goedgekeurd. Goedkeuring werd onthouden aan de aan de percelen Bokt 10 en Bokt 12a (gedeeltelijk) toegekende bestemmingen. Gevolg daarvan is dat de oorspronkelijke op deze percelen rustende bestemmingen ingevolge het bestemmingsplan 'Bokt Oost 1992' van kracht zijn gebleven.
Het bestemmingsplan 'Bokt Oost 1992' is door de raad op 4 oktober 1993 vastgesteld. Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant hebben daaraan goedkeuring verleend op 18 april 1994, nr. 113305 en het plan is onherroepelijk geworden bij uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 2 oktober 1995 nr. E01.94.0254). Het bestemmingsplan 'Buitengebied Eindhoven 2023' vervangt ook dit plan voor zover dit nog van kracht is ten aanzien van de percelen Bokt 10 en 12a. Buitengebied 1993 Ook was goedkeuring onthouden aan de locatie Urkhov enseweg 700 (thans kadastraal bekend gemeente Tongelre, sectie C nr. 3758) toegekende bestemming, omdat op 24 juni 1999 door 10
vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
burgemeester en wethouders van de (toenmalige) gemeente Geldrop bouwvergunning was verleend voor het oprichten van een agrarisch bouwwerk (loods/stallingsruimte), maar een passende bestemmingsregeling ontbrak. Ten aanzien van die locatie geldt nu nog het bestemmingsplan 'Buitengebied 1993' vastgesteld door de gemeenteraad van de toenmalige gemeente Geldrop. Buitengebied Het bestemmingsplan 'Buitengebied Eindhoven 2023' vervangt vrijwel het gehele bestemmingsplan 'Buitengebied', dat is vastgesteld op 22 augustus 2006. Dat plan was gedeeltelijk goedgekeurd door Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant op 17 april 2007 (nr. 1225743/1288301). Nadat de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State op 29 april 2008 (nr. 200703591/1) uitspraak had gedaan op aanhangig gemaakt beroep tegen het goedkeuringsbesluit is het plan onherroepelijk geworden. 1e Wijziging Buitengebied (Internationale school) Dit op 21 oktober 2010 vastgestelde wijzigingsplan (onherroepelijk geworden op 3 december 2010) voorzag in de realisatie van de 'Internationale school' ter plaatse van het voormalig Constant Rebecque Kazernecomplex aan de Oirschotsedijk. Door de inwerkingtreding van het bestemmingsplan VI Buitengebied (Internationale school) is het gebied waarop het wijzigingsplan nog rust, gereduceerd tot twee klein gebiedsdelen (gelegen resp.
ten noordoosten en ten zuidwesten van het betreffende plangebied). I Buitengebied (Eikenburg) Het op 21 september 2010 vastgestelde bestemmingsplan heeft betrekking op landgoed Eikenburg nabij de Aalsterweg. Het bestemmingsplan voorziet in aanpassing van de bestemming ‘maatschappelijke doeleinden’ ten behoeve van de reeds aanwezige functies en ten behoeve een te vestigen ‘financial campus’ in de gebouwen van Landgoed Eikenburg. Dit plan is op 12 november 2010 onherroepelijk geworden. Slechts de locatie waar Pleincollege St. Joris is gevestigd maakt deel uit van het nieuwe plan Buitengebied. Voor het overige gedeelte wordt een afzonderlijk bestemmingsplan voorbereid. II Buitengebied (Hotel van der Valk) Het op 15 maart 2011 vastgestelde en op 6 mei 2011 onherroepelijk geworden bestemmingsplan heeft betrekking op Hotel Van der Valk aan de Aalsterweg 322. Het plan voorziet in uitbreiding van het restaurantgedeelte en van de bestaande zalen, de realisatie van een nieuwe congreszaal en een functiewijziging van de kelder van het bestaande gebouw ten behoeve van een casino. Naast de te realiseren uitbreiding voorziet het plan in een reclamemast langs de A67. Deze heeft een doorsnede van circa 4,5 meter en een hoogte van circa 40 meter.
III Buitengebied (Fontys Genneperparken) Het plangebied van dit bestemmingsplan (vastgesteld op 20 april 2010 en onherroepelijk geworden op 1 september 2010) is gelegen in het zuidelijke deel van het stedelijk gebied van Eindhoven en meer exact in het sportgebied Eindhoven Zuid, Genneperparken. Het bestemmingsplan heeft betrekking op de bouw van de Fontys Sporthogeschool op sportpark Gennep, hoek Theo Koomenlaan, Charles Roelslaan en Bram Venemanlaan. IV Buitengebied (Kinderboerderij Philips van Lenneppark) Het bestemmingsplan heeft betrekking op het gebied gelegen in de oksel van Rijksweg A2 / Tilburgseweg en beslaat het westelijk deel van het Philips van Lenneppark. Het op 21 september 2010 vastgestelde en op 3 december 2010 onherroepelijk geworden bestemmingsplan betrof de verplaatsing van de kinderboerderij in het Philips van Lenneppark. De bestaande bebouwing wordt afgebroken en opnieuw als park ingericht. De nieuwe locatie bevindt zich ten noorden van de huidige locatie, in de oksel van de A2 / Tilburgseweg. Het plangebied omvat zowel de oude als de nieuwe locatie en beslaat het westelijk deel van het Philips van Lenneppark. vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
11
V Buitengebied (Tennispark De Heihoef) Het plangebied van dit bestemmingsplan (vastgesteld op 21 september 2010 en onherroepelijk geworden op 12 november 2010) betreft het tenniscomplex op het sportpark aan de Roostenlaan. Dit bestemmingsplan biedt ruimte voor nieuwbouw van een verouderde tennisaccommodatie. Het plangebied is gelegen in het zuidelijke gedeelte van het stedelijk gebied, ten oosten van de Roostenlaan. VI Buitengebied (Internationale school) Het bestemmingsplan (vastgesteld 28 juni 2011 en onherroepelijk geworden op 26 augustus 2011) heeft betrekking op de voormalige Constant Rebecque Kazerne aan de Oirschotsedijk. Dit complex is thans in gebruik van de internationale school. VII Buitengebied (Loovelden) Het bestemmingsplan 'VII Buitengebied (Loovelden)' is door de gemeenteraad op 15 maart 2011 vastgesteld en op 6 mei 2011 onherroepelijk geworden. Het plangebied is gelegen in het oostelijke deel van Eindhoven, ten zuiden van de Eisenhowerlaan en ten oosten van de Wolvendijk. In verband met een verplichting tot natuurcompensatie krijgen de betreffende voor agrarisch gebruik bestemde gronden de bestemming "Natuur" en gaan deze onderdeel uitmaken van het Natuurontwikkelingsplan Loovelden.
XI Buitengebied (Landelijk Strijp - Groen Raamwerk, fase I) Dit op 12 maart 2013 vastgestelde en op 10 mei 2013 onherroepelijk geworden bestemmingsplan heeft betrekking op twee locaties. De eerste locatie betreft de verbindingswegen tussen de Oirschotsedijk 14a (Philips fruittuin ) en de Achtsweg Zuid en de verbindingsweg vanaf de Oirschotsedijk 14b (Internationale School Eindhoven) en de Achtseweg Zuid. De tweede locatie van dit bestemmingsplan ziet op het perceel Oirschotsedijk 25 (Beatrixoord, voormalig asielzoekerscentrum). De ter plaatse aanwezige opstallen zijn (op één na) gesloopt en aan de grond is de bestemming 'Natuur' toegekend. Deze natuurontwikkeling dient ook als compensatie voor eventuele toekomstige natuurontwikkelingen. XII Buitengebied (hockeyaccommodatie e.o.) Het op 27 januari 2015 vastgestelde bestemmingsplan heeft betrekking op de bouw van een nieuwe hockeyaccommodatie in Genneper Parken. Het bestemmingsplan is op 20 maart 2015 onherroepelijk geworden. De nieuwe accommodatie is centraal in het bestaande gebied van de hockeysport geprojecteerd. De bestaande hockeyaccommodaties (van Oranje Zwart en EMHC) in dit gebied worden gesloopt. Het plangebied wordt in grote lijnen begrensd door de Toon Schröderlaan aan de noordzijde en de Aalsterweg aan de oostzijde.
De Stappendijk vormt de grens aan de zuidzijde met direct daar achter het Van der Valk Hotel Eindhoven. Een bestaand fiets- en voetpad langs de hockeyvelden vormt de westelijke grens van het plangebied met daarachter het zuidwestelijk deel van het sportlandgoed in Genneper Parken. Buitengebied (Sportpark Heihoef) Dit bestemmingsplan is vastgesteld op 27 november 2018 en onherroepelijk geworden op 18 januari 2019 is gericht op het vestiging van voetbalverening RPC. Reconstructie A2/A67 Door de gemeenteraad is op 6 maart 2007 een bestemmingsplan vastgesteld dat betrekking heeft op Rijkswegen A67 en A2 en de knooppunten Leenderheide, De Hogt en Batadorp. Dit plan is opgesteld teneinde de inmiddels gerealiseerde reconstructie (verbreding en ombouw) mogelijk te maken. Het plan is door Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant op 21 mei 2007, goedgekeurd en op 3 augustus 2007 onherroepelijk geworden. Achtse Barrier 2004 Een gedeelte van de J.F. Kennedylaan/Rijksweg A58 is (nog) begrepen in het op 23 maart 2006 onherroepelijk geworden bestemmingsplan Achtse Barrier 2004 (vastgesteld door de 12
vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
raad op 20 juni 2006 en goedgekeurd door gedeputeerde staten op 24 januari 2006). Omdat het Rijkswegennet dat begrepen is in het bestemmingsplan 'Reconstructie A2/A67' ook al in het bestemmingsplan 'Buitengebied Eindhoven 2023' wordt ingepast is er voor gekozen om ook de overige Rijkswegenstructuur daarvan deel te laten uit maken. Blixembosch Ook dit plan omvat een gedeelte van de J.F. Kennedylaan/Rijksweg A58. Het bestemmingsplan Blixembosch is door de gemeenteraad vastgesteld op 24 november 1981, goedgekeurd door het provinciaal college op 14 december 1982 en onherroepelijk geworden bij KB van 1 oktober 1985. Voor de overweging om dit weggedeelte in het bestemmingsplan 'Buitengebied Eindhoven 2023' mee te nemen zij kortheidshalve verwezen naar hetgeen daarover is opgemerkt onder 'Achtse Barrier 2004'. I Verspreide woonwagenlocaties De gemeenteraad heeft op 30 mei 1994 het bestemmingsplan vastgesteld. Dit plan heeft betrekking op de woonwagenlocatie aan de Heezerweg. Op 7 september 1994 hebben Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant goedkeuring verleend aan het bestemmingsplan. Het bestemmingsplan is op 5 december 1994 onherroepelijk geworden. Landelijk gebied Strijp 1998 Op de gronden die deel uitmaken van de woonwagenlocatie aan de Welschapsedijk rust nog het op 1 februari 1999 vastgestelde bestemmingsplan 'Landelijk gebied Strijp 1998'.
Dit plan is op 11 december 2000 onherroepelijk geworden. High Tech Campus Eindhoven-Klotputten Dit bestemmingsplan heeft betrekking op het kennisintensieve bedrijventerrein de High Tech Campus gelegen ten noorden van Rijksweg A67 en het ten westen daarvan aansluitende natuur- en waterrijke gebied De Klotputten. Het plan is door de gemeenteraad op 27 maart 2012 vastgesteld en is op 18 mei 2012 onherroepelijk geworden. Vanwege de waarde van het groene gebied De Klotputten is er voor gekozen om dat gedeelte deel te laten uitmaken van het nieuwe plan Buitengebied. Brainport Industries Campus (cluster 1) Dit op 15 december 2015 door de gemeenteraad vastgestelde bestemmingsplan is met ingang van 5 februari 2016 in werking getreden en op 28 september 2016 onherroepelijk geworden. Het plan heeft betrekking op het gebied ingeklemd tussen de Landsard, Rijksweg A2, Anthony Fokkerweg en het Beatrixkanaal. Het plan strekt tot realisatie van een duurzame campus voor kennisintensieve bedrijven in de toelever- en maakindustrie in een groene en parkachtige omgeving. Dit gebied zal geen deel uitmaken van het bestemmingsplan 'Buitengebied Eindhoven 2023'. Anders is door voor een strook grond parallel aan de gemeentegrens/Ekkersrijt (beek). In het plan Brainport Industries Campus (cluster 1) is deze strook aangewezen om te voorzien in compensatie van de ecologische hoofdstructuur (EHS).
Gezien deze doelstelling en gelet op de primaire functies van het buitengebied (o.a. behoud en ontwikkeling van natuur en landschap) is het gewenst om deze strook wel mee te nemen in de begrenzing van het nieuwe bestemmingsplan voor het buitengebied. Tongelre buiten de Ring 2005 Het perceel aan de Loostraat waar Dahliavereniging St. Martinus al vele jaren haar activiteiten uitoefent is gedeeltelijk gesitueerd binnen de plangrenzen van het op 4 december 2007 vastgestelde bestemmingsplan Tongelre buiten de Ring 2005. Dit plan is op 1 juli 2008 gedeeltelijk goedgekeurd door het provinciaal college en op 20 mei 2009 na een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State onherroepelijk geworden. Op het resterende gedeelte van het perceel is het bestemmingsplan Buitengebied van toepassing. Vanuit praktische overwegingen verdient het de voorkeur om het gehele perceel onder de werking van één bestemmingsplan te brengen. Inpassing in het plan 'Buitengebied Eindhoven 2023' is het meest voor de hand liggend. vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
13
Bedrijventerrein Kapelbeemd Acht 2007 Gedeeltelijk (Boschdijk-A2).
1.4
Leeswijzer
Deze toelichting bestaat uit 9 hoofdstukken.Na deze inleiding volgt hoofdstuk 2. Hierin is de bestaande situatie beschreven. Hoofdstuk 3 bevat de uitgangspunten bij, de randvoorwaarden en zo nodig de beleidskaders voor het opstellen van het bestemmingsplan. Hoofdstuk 4 geeft inzicht in en een verantwoording van alle relevante milieuaspecten. Hoofdstuk 5 bevat de waterparagraaf. In deze paragraaf is de wijze beschreven waarop rekening wordt gehouden met de gevolgen van het bestemmingsplan voor de waterhuishouding. De juridische vormgeving van het bestemmingsplan is verwoord in hoofdstuk 6 en in hoofdstuk 7 wordt aandacht besteed aan de handhaving van het bestemmingsplan. De financiële uitvoerbaarheid is verantwoord in hoofdstuk 8. Hoofdstuk 9 gaat ten slotte in op de gevolgde procedure, inclusief een paragraaf over de resultaten van het gevoerde overleg.
14
vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
Hoofdstuk 2
2.1
Beschrijving plangebied
Historisch perspectief
Noord-oost Het beekdal van de Dommel is sinds 1850 slechts beperkt gewijzigd en vanaf 1928 vrijwel ongewijzigd gebleven. Delen van het agrarisch landschap gaan zelfs terug tot voor 1500. Dit geldt ook voor grote delen van het beekdal van de Kleine Dommel (gelegen ten noorden van de rioolwaterzuiveringsinstallatie aan de Van Oldenbarneveltlaan) waarvan het agrarisch gebruik dateert van voor 1840 en zelfs van voor 1500. In dit beekdal is de percelering sinds 1940 weinig veranderd. Plaatselijk bevinden zich hier veel restanten van perceelrandbegroeiing. Bijzonder zijn de twee rijksmonumenten de Collse waterradmolen en het molenaarshuis, die voor het eerst worden vermeld in 1335. In het deelgebied bevinden zich tevens gebieden die in archeologisch opzicht van belang zijn. In het deelgebied bevinden zich twee oude agrarische nederzettingen: • Urkhoven:
een hoeve-/akkernederzetting, gelegen op een kruising van wegen en bestaand uit willekeurig verspreide agrarische bebouwing.
• Loostraat:
een akker- en beekdalnederzetting. De bebouwing bestaat overwegend uit van de weg gelegen langgevelboerderijen (ca. 1800-1930) en overige erfbebouwing. Bovendien is er laanbeplanting van populieren gesitueerd langs de straat.
Daarnaast komen in het gebied een aantal historische groenstructuren voor zoals: • Bokt:
een beekdal met een kleinschalige percelering. In het beekdal bevinden zich graslanden, broekbossen, perceelrandbegroeiing en solitaire bomen.
• Esp:
kleinschalig beekdallandschap met houtwallen,akkercomplexen en grasland, daterend uit de periode 1850-1890.
• De Luytelaar:
een geheel van broekbos, struweel en een tweetal lanen, ingeklemd tussen de Dommel en de nieuwbouwwijk de Luytelaar. Het gebied dateert deels van voor 1850, deels na 1904.
•De Zeggen/Urkhoven:
dit beekdal vormt een zeldzaam en gaaf voorbeeld van het oorspronkelijke landschap langs de Dommel.
Zuid Het cultuurlandschap van de Gijzenrooische Zeggen is niet onderhevig geweest aan ruilverkavelingen en komt daarom sterk overheen met de periode voor 1940, de oudste delen van het gebied gaan zelfs terug tot voor 1500. Dit gebied is dan ook historischlandschappelijk gezien van belang. Opvallend zijn de vele oude zandwegen die doodlopen op de Gijzenrooische Zeggen. Enkele verspreide boerderijen en het buiten het plangebied gelegen beschermd dorpsgezicht Riel zorgen voor een historisch bouwkundige bijdrage. Het beschermd dorpsgezicht Riel, waarvoor een afzonderlijk bestemmingsplan geldt, betreft een buurtschap met een rechthoekig, onverhard plein. De structuur dateert grotendeels uit de Late Middeleeuwen (1250-1500), toen de oudtijds verspreide bewoning zich verplaatste naar de randen van de akkercomplexen en oude alleen gelegen hoeven of "einzelhöfe" werden opgesplitst en uitgroeiden tot buurtschappen. Het bebouwingsbeeld met overwegend langgevelboerderijen dateert met name uit de periode 1850-1950. Op het plein ligt nog een voormalige drenk- en brandkuil. De begroeiing van het kleinschalig beekdal van de Tongelreep dateert deels van ongeveer 1850 en deels van 1930 en bestaat uit bos, geriefbosjes, vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
15
houtwallen, laanbeplanting en perceelrandbegroeiing. West Landgoed de Wielewaal is in particulier bezit in de vorm van een afgebakend terrein. De naalden loofbossen op dit landgoed zijn aangeplant in de periode 1850-1919. De bossen worden doorsneden door een rationeel stelsel van lanen en wegen afgewisseld met slingerende paden, enkele vijvers, bosweiden en een beekje. Centraal staat min of meer een landhuis uit 1935 en de villa 'het zwarte huis' uit 1933 van waaruit een zichtas in zuidwestelijke richting voert. Op het eindpunt van deze zichtas is in het bestaande bos een stervormige structuur aangelegd. Het nabij gelegen wandelpark Philips de Jongh is in 1920 door de familie Philips aan de gemeente Eindhoven geschonken. Het huidige park is in 1929 aangelegd en omvat slingerende paden, enkele statige lanen, een monument en een centraal gelegen openluchttheater. Verder bevindt zich waardevolle beplanting op de oever van het Beatrixkanaal, die dateert van na 1904 tot ca 1940.
2.2
Ruimtelijke karakteristiek
Noord-oost Het karakter van het gebied wordt grotendeels bepaald door het natte beekdal van de Dommel. Dit beekdal kan worden onderscheiden in het noordelijk beekdal van de Dommel gelegen tussen de Europalaan en het Wilhelminakanaal (gemeente Son en Breugel) en het zuidelijk beekdal van de Kleine Dommel, gelegen tussen het Eindhovensch kanaal en de samenkomst met het beekdal van de Dommel nabij de kern Eindhoven. Het beekdal van de Dommel is opgebouwd uit een laag gelegen kleinschalig landschap met natte beemden, van elkaar gescheiden door ontwateringsloten of perceelrandbegroeiing. Parallel aan de beek liggen de iets hoger gelegen dekzandruggen. De meeste percelen worden ontsloten via soms eeuwenoude zandwegen eventueel voorzien van begeleidend beplanting. Het beekdal van de Kleine Dommel is opgebouwd uit een gemêleerd geheel van beemden, elzen- en essenhakhoutbosjes, schraallandjes, bossen en in de natste delen ook broek- en moerasbossen (zoals bij de Zeggen). Aan de westzijde gaat dit nagenoeg onbegaanbare beekdal over in een kleinschalig landschap waarin vochtige tot natte hooilanden zijn gelegen. In het noordwesten (Esp en de Bokt) en het zuidwesten van het deelgebied (‘t Loo en Urkhoven) bevinden zich nog enige agrarische gebieden met daarbinnen nog enkele agrarische bedrijven.
In het gebied de Bokt ligt een vrij groot (glas)tuinbouwbedrijf met daarbij behorende teeltondersteunende voorzieningen. Meer naar het westen bevindt zich een kleinschalig cultuurlandschap. ‘t Loo is een bebouwingscluster gelegen in agrarisch gebied dat voornamelijk uit woningen en enkele agrarische bedrijven bestaat. Urkhoven bestaat uit een clustering van bebouwing met een menging van functies. In dit deelgebied bevinden zich ook enige openbare functies waaronder een rioolwaterzuivering en een hoogspanningscomplex. Het deelgebied wordt van west naar oost doorsneden door een aantal infrastructurele werken (onder andere de weg A270, spoorlijn Eindhoven-Helmond en het Eindhovensch kanaal). Zuid Het oostelijk gelegen beschermd dorpsgezicht Riel, dat geheel buiten het plangebied van onderhavige herziening valt, wordt omringd door een aantal oude enkeerdgronden met kleinschalige percelering. Ten zuiden hiervan bevindt zich de rand van het oude agrarisch landschap van Gijzenrooi. Dit gebied bestaat uit een buiten het plangebied gelegen moerasgebiedje, de Gijzenrooische Zegge, omringd door een krans van natte graslanden. Deze graslanden zijn omsloten door hoger gelegen akkergronden met een opvallend micro reliëf en grote en kleinere bosjes, houtwallen en kleiputten, die nog wel deel uit maken van het plangebied.
Ten zuiden hiervan ligt het reliëfrijke natuurgebied de Stratumse heide. Deze gronden zijn veelal in eigendom van het Brabants Landschap. Op het punt waar de Dommel en Tongelreep samenvloeien bevindt zich een oud en kleinschalig beekdal, ingeklemd door 16
vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
stedelijke uitbreidingen van Gestel en Stratum. Het noordelijk deel van het agrarisch gebied heeft een ietwat kleinschalig karakter, terwijl zich in het zuiden nog een meer grootschalig agrarisch gebied bevindt. Het gebied wordt veelal gebruikt als recreatief uitloopgebied, de Genneper Parken. Hierbij is onderscheid te maken naar de mate van verstedelijking. Een deel van het gebied wordt extensief gebruikt, maar binnen sommige delen van het gebied komt ook een mengeling met een aantal nadrukkelijk aanwezige verstedelijkingselementen voor. In het noordelijk deel bevindt zich onder meer een historisch openluchtmuseum, een ecoboerderij en een verkeersopleidingscentrum. In het zuidelijk deel bevinden zich meer sport en recreatie gerelateerde functies, zoals een ijs- en zwemstadion, sportvelden, een golfbaan, volkstuincomplex en een manege. Genneper Parken is via de Dommel en het gebied de Beemdkant verbonden met het meer westelijk gelegen natuurgebied de Klotputten,inclusief knooppunt de Hogt. Met de fietsbrug over de Dommel wordt de High Tech Campus (ten zuiden van het plangebied) verbonden met de kern van Eindhoven (Locatellistraat).
Ten westen van de Stratumse Heide bevindt zich een bosachtig multifunctioneel gebied, waarin een aantal stedelijke voorzieningen zijn opgenomen, waaronder het terrein Eikenburg (met een aantal onderwijs-, recreatieve- en maatschappelijke functies), een sportcomplex, twee maneges en een twee begraafplaatsen. Het terrein Eikenburg maakt geen deel uit van het nieuwe bestemmingsplan voor het buitengebied. West Door alle infrastructuur heeft dit gebied een geïsoleerde ligging. Het karakter van het gebied wordt dan ook grotendeels bepaald door de A2 die het gebied doorkruist, het Beatrixkanaal en het landgoed Wielewaal. In het noordelijk gedeelte van dit deelgebied (de Nieuw Achtse heide) bevinden zich nog agrarische gronden. Deze hebben een open en relatief grootschalig karakter. Er zijn twee agrarische bedrijven aanwezig binnen dit plangebied. Het betreft een glastuinbouwbedrijf en een fruitteeltbedrijf. Nabij het knooppunt Batadorp bevinden zich enkele kleinschalige bossen met enige natuurwaarden. De genormaliseerde beek Ekkersrijt doorkruist dit deelgebied ten zuiden van het knooppunt Batadorp en vormt iets zuidelijker deels de westgrens van het deelgebied. Het zuidelijk gedeelte heeft een bosrijker karakter.
Naast het landgoed en de golfbaan Welschap, waarvan delen tevens in gebruik zijn als waterwingebied, omvat dit gedeelte ook recreatieve en openbare functies, zoals sportpark de Herdgang, twee openbare parken en een internationale school in het voormalig defensie-complex de Contant Rebecque kazerne. Het gebied vormt een belangrijke schakel in de ecologische verbinding tussen het buitengebied en het stadsgebied. Via doorgaande recreatieve voorzieningen wordt de stad verbonden met het Groene Woud.
2.3
Natuur en groen
Noord-oost In het beekdal van de Dommel komen tal van kenmerkende natuurtypen en soorten voor, waaronder enkele vochtige tot natte loofbosjes. In vochtige en natte bloemrijke graslanden treft men naast vele pinksterbloemen ook soorten aan als gewone dotterbloem, moeraszegge en lange ereprijs. De graslanden zijn een relict van de vroeger alom aanwezige dotterbloemhooilanden en blauwgraslanden. Diverse van de genoemde soorten groeien ook in en langs sloten, waar ook kwelindicatoren voorkomen zoals waterviolier, holpijp en bosbies. Daarnaast is het beekdal is een leefgebied voor diverse vogelsoorten (bijvoorbeeld ijsvogel, bosuil, kleine bonte specht, blauwborst, nachtegaal), dagvlinders (bont dikkopje) en amfibieën (kleine watersalamander). Het beekdal van de Kleine Dommel bezit hoge natuurwetenschappelijke en landschappelijke waarden, met name bij de Urkhovensche of Collsche Zeggen. Het zogenaamde ‘vloweitje’ kenmerkt zich door een uiterst zeldzame plantengroei met onder andere spaanse ruiter, gevlekte orchis, vlozegge, klokjesgentiaan en heidekartelblad. Ook buiten de Urkhovense Zeggen komen nog waardevolle loofbosjes en moerasjes in het beekdal voor, waarin soorten groeien als grote keverorchis, waterdrieblad en slangenwortel. Nabij de samenkomst met de Dommel ligt een naald- en loofbos waar vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
17
plaatselijk bosanemoon, dalkruid en gewone salomonszegel voorkomen. In en langs de Kleine Dommel groeien en leven onder meer de drijvende waterweegbree, ijsvogel en weidebeekjuffer. De loofbosjes en moerassen zijn een leefgebied voor vogelsoorten als de rietgors, kleine karekiet, sprinkhaanzanger, porseleinhoen en waterral. Zuid Langs de Dommel en Tongelreep in de bebouwde kom van Eindhoven komen enkele waardevolle natuurelementen voor, die zeldzaam tot matig zeldzaam en moeilijk vervangbaar of kwetsbaar zijn, zoals vochtige tot plaatselijk natte loofbosjes en waterplassen. Kenmerkende soorten zijn bijvoorbeeld lange ereprijs, moerasstreepzaad, vlottende waterranonkel, ijsvogel en weidebeekjuffer. De Stratumse heide bestaat uit een in 1935 met naaldbossen aangeplant heideterrein met enkele vennetjes en heiderelicten. Een van dergelijke vennetjes is het Kanunnikes ven. Dit ven heeft een zeer hoge floristische en vegetatiekundige waarde door de aanwezigheid van een hoogveenvegetatie met onder meer kleine veenbes, eenarig wollegras en de slijkzegge. Het is de enige vindplaats van de slijkzegge in Nederland. In de heiderestanten groeien en leven onder andere klokjesgentiaan, klein warkruid, de levendbarende hagedis en de heivlinder. Op de bolle akkers rondom de laaggelegen Gijzenrooische Zegge worden granen verbouwd en groeien akkerkruiden zoals korenbloem, dauwnetel en kromhals.
Het akkerlandschap is een leefgebied van de grasmus, steenuil en roodborsttapuit. Het gebied rondom de bebouwing van Riel functioneert als belangrijk leefgebied voor amfibieën. Verspreid in het gebied zijn enige poelen aanwezig, die kunnen worden beschouwd als voortplantingsbiotoop en foerageergebied. De omliggende (landbouw)gronden kunnen worden beschouwd als landbiotoop, belangrijk als foerageergebied, toevluchtsoord en overwinteringsgebied. West In dit deelgebied komen met name naald- en gemengde bossen voor (landgoed Wielewaal). Deze bossen zijn van belang als leefgebied voor diverse vogelsoorten (onder meer kleine bonte specht, boomklever, havik, bos- en ransuil). Daarnaast bevindt zich in het gebied nog wat loofbos en jonge bosaanplant. Dankzij de vele voor de fauna aantrekkelijke biotopen en de in vele delen nog voorkomende betrekkelijke rust is dit gebied ook voor de fauna van grote betekenis. De soortenrijke vogelstand omvat veel broedvogels. In de beplanting langs het Beatrixkanaal broeden o.a. kleine bonte en groene specht en wielewaal. Speciale vermelding verdient de “Bomkrater” (paddenpoel) vanwege het voorkomen van diverse amfibieën (alpenwatersalamander, kleine watersalamander, groene en bruine kikker) en libellensoorten.
De kanaalzone van het Beatrixkanaal is het ecologisch meest waardevolle gebied vanwege de zeer bijzondere milieuomstandigheden (steile hellingen, variatie in lemigheid en wisselende grondwatersituatie). Plaatselijk stroomt schoon kwelwater uit in de taluds, waardoor zeldzame vegetaties zijn ontstaan. Naast een aantal orchideesoorten (rietorchis, gevlekte orchis, grote keverorchis en welriekende nachtorchis) waren of zijn de taluds en oevers een groeiplaats voor onder andere blauwe knoop, geelhartje en trilgras. Al is deze waarde de laatste tientallen jaren sterk verminderd door verruiging en verbossing. De opgaande beplanting bestaat uit uiteenlopende soorten, zoals eik, wilg, berk, meidoorn, vlier en kamperfoelie. Het kanaal is van groot belang voor een meer regionale ecologische samenhang t.b.v. migratie voor allerlei planten- en diersoorten (dagvlinders, libellen, moerasvogels, kleine zoogdieren). Langs de Ekkersrijt, zijwaterloop van de Dommel, komen loofbosjes en ruigten voor. Het gebied van de golfbaan Welschap omvat enkele ruigten, enige naald- en gemengde bosjes en enkele flinke poelen. Hoewel deze kunstmatige wateren relatief voedselrijk zijn, zijn ze van belang voor diverse plantensoorten, watervogels en amfibieën.
2.4
Water
Grondwatersysteem 18
vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
De regionale grondwaterstroming is naar het noorden gericht en treedt in de beekdalen als kwel aan de oppervlakte. Deze kwel is afkomstig van neerslag die op het Kempisch plateau en de dekzandruggen infiltreert en via de diepere ondergrond in de richting van de beekdalen stroomt. Voor de gemeente Eindhoven betekent dit dat kwel optreedt in de beekdalen en de overige delen van het buitengebied zijn aan te merken als infiltratie of intermediair gebied. In sommige delen van het dal van de Dommel en Kleine Dommel komt nog kalkhoudend grondwater voor. De aanwezigheid van deze kalkgehalten in het grondwater indiceert de aanwezigheid van kwel afkomstig uit (matig) diepe grondlagen. Het kwelwater komt tegenwoordig vaak niet meer aan het maaiveld, maar wordt doorgaans direct afgevoerd via sloten, waterlopen en beken. Ook grondwaterwinning heeft invloed op de kweldruk in het gebied. Vanuit provinciaal beleid zijn de grondwater onttrekkingen de laatste jaren (gedeeltelijk) afgebouwd. Vermindering van de kweldruk heeft negatieve gevolgen voor natuurdoeltypen die afhankelijk zijn van kwelwater. In sommige gebieden waarin afname heeft plaatsgevonden van het kalkhoudend grondwater, heeft zich een regenwaterlens gevormd die ‘drijft’ op het kalkhoudende grondwater. Daarnaast worden natuurwaarden in het gebied bedreigd door verontreiniging van vooral het ondiepe grondwater, door o.a.
landbouwkundige activiteiten als overbemesting. Oppervlaktewatersysteem Het plangebied maakt deel uit van het stroomgebied van de Boven Dommel. Dit stroomgebied kenmerkt zich door een hoge verstedelijkingsgraad, een kwart van het oppervlak is bebouwd. Het watersysteem bestaat uit een aantal korte beken die op het Kempisch plateau ontspringen en bij Eindhoven in de Dommel uitmonden. Binnen het plangebied liggen de beken de Dommel, Kleine Dommel, de Tongelreep en Ekkersrijt. Daarnaast lopen ook het Eindhovens en het Beatrixkanaal/afwateringskanaal door de gemeente. Ecosysteem De natuur die gebonden is aan de natte beekdalen is doorgaans sterk achteruitgegaan en versnipperd, hoewel de natuurwaarden vaak hoog zijn. Tussen de gebieden ontbreken de noodzakelijke ecologische schakels. Door allerlei waterhuishoudkundige ingrepen is het oorspronkelijke beeksysteem sterk verstoord. De oorspronkelijke gradiënt van een voedselarm naar een voedselrijk milieu, respectievelijk van ‘brongebied’ naar benedenloop, is geheel of grotendeels verdwenen. Momenteel is nagenoeg overal sprake van een voedselrijk milieu. En een gelijkmatige en natuurlijke afvoer van het regen- en kwelwater heeft plaats gemaakt voor een versnelde afvoer met in droge zomers meestal geheel droogvallende bovenlopen.
Ook de waardevolle lokale systemen waarin hoger gelegen en voedselarme bossen en heidevelden geleidelijk overgaan naar voedselrijkere beekdalen komen nauwelijks meer voor. Wateronttrekking Op verschillende plaatsen in en rond Eindhoven wordt water onttrokken. Er bevinden zich in het plangebied drie waterwinplaatsen voor de openbare drinkwatervoorziening, te weten: de Aalsterweg; de Klotputten en Vensedijk. De grondwaterwinning Aalsterweg bestaat uit “ondiepe winning” zonder beschermende leemlaag. Ter bescherming van de grondwaterwinning is rond het wingebied een grondwaterbeschermingszone aangegeven. In de waterwingebieden Klotputten en Vensedijk vindt zogenaamde “diepe winning” plaats, waar een beschermende leemlaag aanwezig is. In deze gebieden wordt volstaan met een boringsvrije zone rondom het waterwingebied. Deze waterwingebieden zijn van invloed op de freatische (ondiepe) grondwaterstand. De ondiepe onttrekkingen zijn de laatste jaren flink afgenomen. Mogelijk is hier een verband met de grondwaterstijging in het zuiden en zuidoosten van Eindhoven. De hoeveelheid onttrokken grondwater bij diepe grondwater onttrekkingen is verdubbeld. Deze hebben echter een veel geringer effect op de omgeving. Recreatief gebruik van vaarwater vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
19
Waterschap De Dommel is belast met het nautisch beheer, gebaseerd op de scheepvaartwet. Dit heeft betrekking op het gebruik van water als vaarwater. Hieronder vallen vrijwel alle recreatieve activiteiten die op het water plaatsvinden zoals kanoën, roeien, varen met vlotten en boten en het afmeren van (woon)boten. Het varen is alleen toegestaan als men in het bezit is van een geldige ontheffing van het waterschap. Voor gemotoriseerde vaartuigen wordt geen ontheffing verleend. Voor overig vaargebruik met een groep van maximaal vier vaartuigen en maximaal vier personen is geen toestemming van het waterschap nodig als gevaren wordt op de Dommel (met uitzondering van het traject de Wal – TU/Eindhoven), het afwateringskanaal en de Kleine Dommel vanaf de Wettense Watermolen tot de samenkomst met de Dommel. Op de Tongelreep mag alleen met ontheffing worden gevaren in de winterperiode.
20
vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
Hoofdstuk 3 Uitgangspunten, randvoorwaarden en beleidskaders
3.1
Inleiding
In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de ruimtelijke beleidskaders op rijks-, provinciaal en gemeentelijk niveau die relevant zijn voor het (bestemmingsplan) buitengebied van Eindhoven. Verantwoord wordt dat de voorgenomen ontwikkeling past in het (toekomstig) ruimtelijk beleid. Er worden geen complete samenvattingen gegeven van alle beleidsaspecten. Uitsluitend de relevante beleidskaders voor het plangebied zijn in dit hoofdstuk beschreven.
3.2
Rijksbeleid
3.2.1
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR)
In de definitieve structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) schetst het Rijk ambities van het ruimtelijke en mobiliteitsbeleid voor Nederland in 2040. Het Rijk zet twee zaken helder neer, namelijk een kader voor prioritering van investeringen om Nederland in beweging te krijgen en een selectief ruimtelijk beleid dat meer loslaat en overlaat aan provincies en gemeenten. Het is de uitdaging om Nederland in de wereldeconomie van de toekomst concurrerend te houden. Dat betekent dat onze stedelijke regio's en netwerken versterkt moeten worden door de kwaliteit voor de leefomgeving te verbeteren, hoogwaardige en klimaatbestendige woon- en werkmilieus te realiseren, de bereikbaarheid te verbeteren en de mobiliteit te verduurzamen, maatregelen te treffen ten behoeve van waterveiligheid, zoetwatervoorziening en ruimte te maken voor de noodzakelijke transitie naar duurzame energie. Het Rijk onderscheidt 13 nationale belangen in de SVIR. Daarnaast kiest ze nadrukkelijk voor een vereenvoudiging van de regelgeving en brengt ze de ruimtelijke ordening zo dicht mogelijk bij degenen die het aangaat: burgers en bedrijven. Zo beëindigt het Rijk zijn rol bij nationale landschappen, rijksbufferzones, binnenstedelijk bouwen, landsbrede verstedelijkingsafspraken en sport- en recreatie voorzieningen.
Het Rijk vindt de stedelijke regio's rond de Mainports (Rotterdam en Amsterdam), de Brainport, greenports en de valleys van nationaal belang (nationaal belang 1). De gebiedsontwikkeling Brainport Avenue is van nationaal belang. In de SVIR wordt Brainport Zuid-Oost Nederland beschouwd als de belangrijkste toptechnologieregio van ons land.Het centrum van deze Brainport is gelegen in Eindhoven met o.a. High-tech systemen, medische technologie en automotive als belangrijkste thema's. Daarnaast zijn Chemelot in Sittard-Geleen als belangrijk chemie-cluster, het medische cluster in Maastricht en de greenport Venlo als cluster van agro-food, tuinbouw en logistiek belangrijk. In de regio Eindhoven moeten vanwege de groei van het aantal huishoudens in de periode tot 2040 nog circa 40.000 woningen worden bijgebouwd en ook een kleine 30.000 woningen worden vervangen die niet meer voldoen aan de woonwensen. Het vestigingsklimaat voor (buitenlandse) bedrijven en kenniswerkers behoeft versterking met hoogwaardige woonmilieu's, stedelijke voorzieningen, voldoende aanbod van cultuur en sport en grensoverschrijdende verbindingen. Ook de diversiteit aan toegankelijke groengebieden rond de steden en een robuust netwerk voor natuur vormen voor deze regio een belangrijke vestigingsfactor.
vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
21
Realisatie Uitgangspunt bij het realiseren van de doelstellingen is een integrale, regionaal-specifieke aanpak, waarmee investeringen en ander rijksinstrumentarium zo effectief en efficiënt mogelijk ingezet kunnen worden. Dat vraagt om een gedegen afweging van alle relevante belangen en goede afstemming en samenwerking tussen regio en Rijk. Over de rijksopgaven zullen op basis van het 'Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport' (MIRT) -gebiedsagenda's afspraken worden gemaakt. De SVIR kent een realisatieparagraaf waarin per nationaal belang de aanpak is uitgewerkt op basis van lopende en voorziene projecten. Het Rijk heeft voor de realisatie van de nationale belangen de beschikking over de volgende vier instrumenten: kaders (gebiedsgerichte of thematische uitwerkingen van de SVIR, relevante wetgeving); bestuurlijke prestatieafspraken (bijvoorbeeld afspraken met provincies en gemeenten, internationale afspraken met overheden in buurlanden); financiën (bijvoorbeeld Infrastructuurfonds, Deltafonds); kennis (bijvoorbeeld inzetten van het College van Rijksadviseurs bij ruimtelijke ontwikkelingen, verspreiden van 'best practices'). Voor het juridisch borgen van de nationale belangen uit de SVIR heeft het Rijk, op basis van de Wet ruimtelijke ordening (Wro), twee besluiten genomen waarmee dat mogelijk is.
Deze twee besluiten zijn verschillend van aard (beleidsmatig versus procesmatig). Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Dit besluit geeft de juridische kaders die nodig zijn om het geldend ruimtelijk rijksbeleid te borgen. Het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het Bro stelt vanuit de rijksverantwoordelijkheid voor een goed systeem van ruimtelijke ordening juridische kaders aan de processen van ruimtelijke belangenafweging en besluitvorming bij de verschillende overheden. De ladder voor duurzame verstedelijking en de proceseisen voor goed ontwerp en aandacht voor de waterhuishouding (watertoets), het milieu en het cultureel erfgoed zijn allen geborgd in het Bro. Nationaal belang 13 vraagt om een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. Dit moet met behulp van de ladder voor duurzame verstedelijking worden onderbouwd. Bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen (bijvoorbeeld kantoorlocaties, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen) moet in het bestemmingsplan worden gemotiveerd hoe een zorgvuldige afweging is gemaakt van het ruimtegebruik. De ladder voor duurzame verstedelijking is opgenomen in artikel 3.1.6, tweede lid van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro).
Daarin staat: "De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien". Dit bestemmingsplan voorziet niet in een "nieuwe stedelijke ontwikkeling", waardoor de ladder voor duurzame verstedelijking niet van toepassing is.
3.2.2
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een langetermijnperspectief op de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland tot 2050. Met de NOVI geeft het kabinet richting aan de grote opgaven die het aanzien van Nederland de komende dertig jaar ingrijpend zullen veranderen. Denk aan het bouwen van nieuwe woningen, ruimte voor opwekking van duurzame energie, aanpassing aan een veranderend klimaat, ontwikkeling van een circulaire economie en omschakeling naar kringlooplandbouw. Alles met zorg voor een gezonde bodem, schoon water, behoud van biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving. In de NOVI zijn deze maatschappelijke opgaven samengevat in vier prioriteiten: 22
vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; duurzaam economisch groeipotentieel; sterke en gezonde steden en regio’s; toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Met de NOVI benoemt het Rijk nationale belangen, geeft het richting op de vier prioriteiten en helpt keuzes maken waar dat moet. Want niet alles kan overal. De NOVI is op 9 september 2020 vastgesteld op grond van de geldende regelgeving, omdat de Omgevingswet nog niet in werking is. De NOVI voldoet tevens aan de eisen die de Omgevingswet stelt aan een omgevingsvisie. Zodra de Omgevingswet in werking is getreden, zal deze omgevingsvisie dan ook gelden als de Nationale Omgevingsvisie in de zin van deze wet. In dit bestemmingsplan zijn geen strijdigheden met de uitgangspunten uit de NOVI opgenomen.
3.2.3
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening
Naast de SVIR is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro), ook wel AMvB Ruimte genoemd, van toepassing. Het besluit bevat regels ter borging van een aantal nationale belangen. Het gaat onder meer over rijksbelangen zoals rijksvaarwegen, zones buisleidingen, zones van hoogspanningsleidingen en militaire objecten. Voor Eindhoven is de 380 Kv hoogspanningsleiding van belang. Deze is gelegen in Eindhoven Noord en (deels) Oost. Verder is in het Barro opgenomen dat de provinciale begrenzing van het Nationaal NatuurNetwerk (NNN) direct doorwerkt naar het bestemmingsplan. De gebieden die het NNN vormen worden bij provinciale verordening aangewezen (zie ook paragraaf 3.3), waarmee het NNN een provinciaal belang (Natuur Netwerk Brabant) is geworden. Tot slot worden de belangen van luchthaven Eindhoven via het Barro geborgd. Buis- en hoogspanningsleidingen Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu heeft op 12 oktober 2012 de Structuurvisie Buisleidingen 2011-2035 vastgesteld. Ten behoeve van daartoe aangewezen buisleidingen moet fysiek ruimte worden gereserveerd (buisleidingenstrook). Naast het directe ruimtebeslag van de leidingen is ook het indirecte ruimtebeslag door risicocontouren van invloed op het plangebied.
Bij het vaststellen van de externe veiligheidscontouren rondom buisleidingen zijn twee waarden van belang, het plaatsgebonden risico (PR) en het groepsrisico (GR). Het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) stelt op basis van deze twee risico's een basisveiligheidsniveau vast, dat gaat gelden voor buisleidingen, ook als deze in leidingstroken liggen. Een strook parallel aan de noordzijde van het Eindhovensch kanaal (ter hoogte van de Urkhovense Zeggen) en een strook parallel aan de gemeentegrens met Son en Breugel (noordzijde Esp en Bokt) zijn aangewezen tot 'invloedsgebied buisleiding', evenals een strook ter hoogte van de Achtseweg Zuid (ter hoogte van sportpark De Herdgang en het Philips De Jonghpark) en een zone langs het Beatrixkanaal (globaal vanaf Jachthaven Beatrix en de weg Landsard). Voor de regio Eindhoven is de zone van de 380 kV hoogspanningsleiding van toepassing. Deze hoogspanningsleiding bevindt zich binnen het plangebied (deelgebied oost: ten noorden van het Eindhovensch kanaal en deelgebied zuid: Genneper parken). Artikel 2.8.7 (bestemmingen hoogspanningsverbindingen) van het Barro is hierbij van toepassing. Naast het directe ruimtebeslag van de leidingen is ook het indirecte ruimtebeslag door risicocontouren van invloed op het plangebied.
vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
23
kaart: buis- en hoogspanningsleidingen
3.2.4
Regeling algemene regels ruimtelijke ordening
In de Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro) zijn de terreinen, gebieden en installaties zoals bedoeld in het Barro, aangewezen. Voor onderhavig plangebied zijn de geluidszone en het obstakelbeheergebied behorende bij het luchtvaartterrein relevant. Deze gebieden zijn op onderstaande kaart aangegeven. In paragraaf 4.3 wordt nader ingegaan op geluid en in paragraaf 3.2.5 op de beperkingengebieden. Onderstaande kaart behoort bij de Rarro.
24
vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
Kaart: militair luchtvaartterrein – Vliegbasis Eindhoven (bijlage 3.4 Rarro) Bron: http://wetten.overheid.nl
3.2.5
Luchthavenbesluit
In 2009 is de Wet luchtvaart gewijzigd. Naar aanleiding hiervan is een nieuw Luchthavenbesluit voor Eindhoven vastgesteld. Dit op 26 september 2014 vastgestelde besluit is met ingang van 1 november 2014 in werking getreden. In het Luchthavenbesluit is het luchthavengebied, de gebruiksmogelijkheden en het beperkingengebied vastgelegd. Voor bestemmingsplannen is vooral het beperkingengebied van belang. Het beperkingengebied bestaat uit: 1. de geluidzone: dit is de weergave van de geluidsbelasting van het gezamenlijke luchtverkeer (hier wordt in paragraaf 4.2.5 op ingegaan). Binnen deze zone gelden regels voor het bouwen van woningen en andere geluidgevoelige gebouwen. 2. de obstakelbeheergebieden: hier gelden maximaal toelaatbare hoogtes voor objecten. vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
25
3. het vogelbeheergebied: binnen dit gebied gelden regels voor een bestemming of gebruik dat vogels aantrekt. Hieronder wordt nader ingegaan op het obstakelbeheergebied en het vogelbeheergebied.
Kaart: beperkingengebied
De obstakelbeheergebieden Met de obstakelbeheergebieden wordt geregeld tot welke hoogte gebouwen en bouwwerken gebouwd mogen worden. Dit is om gevaar voor het vliegverkeer op en rondom de luchthaven te voorkomen. De toegestane hoogten worden bepaald door de vliegfunnel, de IHCS en de ILS. Vliegfunnel De vliegfunnel wordt bepaald door de start- en landingsbaan en het verlengde daarvan. Hier gelden beperkingen ten aanzien van het oprichten van obstakels. IHCS Het IHCS (Inner Horizontal and Conical Surface) is bedoeld om vliegtuigen die in het circuit vliegen (circuitverkeer), voorafgaand aan de landing, te beschermen tegen hoge objecten. Het betreft een zone van 4 km rond de landingsbaan waar maximaal 44 meter hoog mag worden gebouwd. Buiten deze zone gaat de maximaal toegestane bouwhoogte geleidelijk omhoog.
26
vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
Kaart: obstakelbeheergebieden voor de vliegfunnel en IHCS
ILS Daarnaast beschikt de Luchthaven over een Instrument Landing System (ILS). Dit wordt gebruikt om een landing in verminderde weersomstandigheden mogelijk te maken. Voor een goed functioneren van het ILS geldt dat een gebied rondom de start- en landingsbaan geen verstoring mag opleveren. Daarom gelden ook in dit gebied beperkingen ten aanzien van de bouwhoogten van gebouwen en bouwwerken (zie onderstaande afbeelding).
Kaart: ILS-verstoringsgebied
De in het bestemmingsplan toegestane bouwhoogten blijven ruimschoots onder de vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
27
beperkingen die verband houden met de vliegfunnel, IHCS en ILS. Om die reden is in het bestemmingsplan geen regeling opgenomen die specifiek is gericht op de daarmee verband houdende hoogtebeperkingen. Het vogelbeheergebied Binnen het vogelbeheergebied gelden regels voor een bestemming of gebruik dat vogels aantrekt. In beginsel is een grondgebruik of bestemming van de volgende categorieën niet toegestaan: oppervlaktewateren met een oppervlakte van meer dan 3 hectare; natuurbeschermingsgebieden en vogelbeschermingsgebieden; vishouderijen met extramurale bassins; extramurale opslag of verwerking van organisch materiaal; afvalwaterzuiveringsinstallaties.
Kaart: Vogelbeheergebied
De in het bestemmingsplan toegestane grondgebruik of bestemmingen staan genoemde categorieën niet toe. Om die reden is in het bestemmingsplan geen regeling opgenomen die specifiek is gericht op de daarmee verband houdende (vogel)beperkingen.
3.2.6
Bakens luchthaven Eindhoven en radarverstoringsgebied vliegbasis Volkel
Bij het bepalen van de maximaal toegestane bouwhoogte in het bestemmingsplan moet rekening worden gehouden met de bakens van luchthaven Eindhoven en het radarverstoringsgebied van vliegbasis Volkel. Bakens luchthaven Eindhoven Op en nabij de luchthaven Eindhoven zijn bakens (zie kaart 3.1) aanwezig om de richting van het vliegverkeer (zowel horizontaal als verticaal) te kunnen volgen: een VDF baken (Vertical Directional Finder). Dit is een hulpmiddel voor de luchtverkeersleiding om de richting te 28
vastgesteld Buitengebied Eindhoven 2023 Gemeente Eindhoven
kunnen bepalen van het vliegtuig waarmee op dat moment wordt gecommuniceerd. De toetsingsgebieden liggen voor VDF geheel over het plangebied, maar hebben gezien de maximaal toegestane bouwhoogten in het bestemmingsplan geen consequenties. Radarverstoringsgebied Volkel Om het ongestoord functioneren van radar- en communicatie-apparatuur op de vliegbasis Volkel te waarborgen ligt er rond deze vliegbasis een cirkel met een straal van 15 nautische mijl (=27,8 km), gemeten vanaf de positie van de radar. Binnen dit radarverstoringsgebied moet voor ieder obstakel hoger dan 65 meter worden berekend of er verstoring van de radar optreedt. Een gedeelte van het plangebied ligt binnen dit radarverstoringsgebied; de maximaal toegestane bouwhoogte die dit bestemmingsplan mogelijk maakt, blijft ruimschoots onder de hoogtebeperking van maximaal 65 m.
3.2.7
Outer-horizontal
Met de “outer-horizontal” moet rekening worden gehouden bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Hoge objecten door de “outer-horizontal” kunnen leiden tot aanpassing van de vliegprocedures wat het, bijvoorbeeld, minder goed mogelijk maakt om het vliegverkeer van- en naar Eindhoven te spreiden. Deze “outer-horizontal” heeft een radius van 15 km rondom het midden van de start- en landingsbaan en ligt op een hoogte van 150 meter boven maaiveld (gerelateerd aan de baan). Objecten hoger dan 150 meter zijn toelaatbaar indien aangetoond is dat deze geen impact hebben op het vliegverkeer. De in dit bestemmingsplan toegestane maximale bouwhoogten blijven ruimschoots onder die hoogtebeperking. Ook is het bestemmingsplan conserverend van aard en maakt daarom geen nieuwe (bouw)ontwikkelingen mogelijk. In het bestemmingsplan is daarom geen specifieke regeling opgenomen of noodzakelijk.
3.3
Provinciaal beleid
3.3.1
Omgevingsvisie
De Brabantse Omgevingsvisie bevat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. Op 14 december 2018 is de omgevingsvisie vastgesteld. Daarna volgt een doorvertaling in een Omgevingsverordening en programma's. Tot die zijn vastgesteld blijven bestaande beleidsplannen voor natuur, ruimtelijke ordening, verkeer en vervoer en milieu en water van kracht. Daarmee wil Brabant op tijd klaar zijn voor de Omgevingswet wanneer deze in 2021 wordt ingevoerd. In de Omgevingswet staan waarden als veiligheid, gezondheid en duurzame omgevingskwaliteit centraal. De Brabantse Omgevingsvisie voegt daar ambities aan toe voor vier hoofdopgaven: de energietransitie, een klimaatproof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. Voor ieder van deze opgaven geeft de omgevingsvisie aan wat de ambities op lange termijn zijn: wat is er nodig om Brabant in 2050 een gezonde, veilige en prettige leefomgeving te laten zijn? Maar ook een concreet tussendoel: waar moeten we in 2030 op zijn minst staan om dat langetermijndoel te halen? De omgevingsvisie geeft ook aan op welke nieuwe manieren de provincie met betrokkenen wil samenwerken aan omgevingsvraagstukken en welke waarden daarbij centraal staan.