Document · PDF

Bijlage 1 - Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan voor ASML op BIC

Raadsvergadering 9 september 2025, gemeente EindhovenBij agendapunt: Raadsvoorstel Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan BIC Noord26.239 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

oppervlak verwijderde waterberging capaciteit

waterbergingszone — is het noodzakelijk om het terrein te verhogen tot een niveau van 18,5 meter boven NAP, met uitzondering van de Ekkersrijt en de 2 x 30meter oeverzone die haar waterbergende functie zal behouden. Deze ophoging zal in een landschappelijke uitwerking in een volgend plan stadium plaatsvinden. De ophoging van het terrein betekent dat delen die eerder waren bestemd als waterbergingsgebieden en die overlappen met het bouwvlak voor ASML, na de ophoging en bebouwing niet langer beschikbaar zullen zijn voor waterberging. Poelen die niet kunnen worden ingepast in de grondophoging en poelen die liggen buiten de begrenzing van de EVZ, verdwijnen als gevolg van de ontwikkelingen. Deze zullen elders binnen de nieuwe EVZ worden gecompenseerd. Hiervoor dienen geschikte locaties te worden gevonden deze worden in de DOSP bepaald.

afbeelding : Regionale waterberging en reserveringsgebieden waterberging uit Provinciale Omgevingsverordening. 36 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

18,5 + NAP 18,5 + NAP

oppervlak verwijderde poel

7. Bouwen in de veiligheidszone ASML-Campus De strenge veiligheidseisen en daarmee samenhangende technische verzekeringsrisico’s maken het voor ASML onmogelijk om functies te positioneren in de 10-6 (=oranje) zone. Dit beperkt de invulling van het gebied en dicteert dat productieactiviteiten altijd aan de westzijde en kantoren aan de oostzijde plaatsvinden. De voorbeelduitwerking in hoofdstuk 11 toont wel aan dat het mogelijk is deze omvangrijke campus op een effectieve manier in het landschap te integreren. BIC MIX voorbeeld uitwerking Het BIC Mix-gebied, met een oppervlakte van 10,42 hectare (zie blauwe lijn), is gedeeltelijk gesitueerd binnen de veiligheidszone van Eindhoven Airport, net als

18,44 ha 100%

een deel van het BIC Noord-gebied. Binnen dit gebied

9,86 ha 57,1%

zijn verschillende zones geïdentificeerd op basis van vliegveiligheidscontouren, aangeduid met kleuren in de bijgevoegde afbeelding: oranje voor de 10-6 contour

ASML

18,44 ha

en rood voor de 10-5 contour. Deze zones leggen

ASML

17,26 ha

7,37 ha 42,7%

beperkingen op aan het aantal mensen dat er mag verblijven. De verdeling van het gebied is als volgt: Zone I: 2,10 ha ligt buiten de 10-6 contour en kan maximaal 2.229 werknemers huisvesten (berekening:

I 2,10 ha

0,01 ha 0,1%

2,97 ha 18,2% I

II 7,71 ha

7,82 ha 48,1%

III 0,61 ha

3,13 ha 19,2%

0,03 ha 0,2%

2,33 ha 14,3% 0,01 ha 0,1%

BIC Mix

16,27 ha

3.000 - 771). Zone II: 7,71 ha valt binnen de 10-6 contour met een capaciteit voor 771 werknemers. Zone III: 0,61 ha bevindt zich binnen de 10-5 contour en is niet bestemd voor werknemers, maar kan worden gebruikt voor groenvoorzieningen en infrastructuur.

Impact vliegtuigveiligheidszone op bruikbaar oppervlak

In het voorbeeld, dat het ontwerp van BIC cluster 2 volgt, wordt in de zones verschillende Floor Space Index (FSI) waarden toegepast: een FSI van 2 buiten de 10-6 contour en een FSI van 1,5 binnen de 10-6 contour. Het voorbeeld toont dat zone I uitsluitend kantoorfuncties zal bevatten, waarbij 15 m2 per werknemer nodig is, en zone II een fabrieksfunctie zal hebben, met 60 m2 per werknemer. Dit zou resulteren in een capaciteit van 2.600 werknemers. Om de maximale capaciteit van 3.000 werknemers te bereiken, kan nog worden gevarieerd met een hogere FSI.

Dit is een voorbeeld uitwerking van BIC-Mix

37 | ASML 37 Campus | ASML | Nudus Campus & Sweco | NudusArchitects & Sweco

38 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

H5 Stedenbouwkundige Structuur BIC De nieuwe stedenbouwkundige structuur van de Brainport Industries Campus, als gevolg van de verlegging van de nieuwe Dirk Noordhoflaan, wordt hier uiteengezet. Deze is gebaseerd op de kwaliteiten van het landschap en de (nieuwe) omliggende infrastructuur. Het geeft tevens de kaders en afspraken op het grootste schaalniveau voor de ontwikkeling van de ASML Campus.

39 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

Campuspad en Touchpoints Het Campuspad speelt een belangrijke rol als een openbare verbindingsroute door het gehele BIC-gebied. Dit pad is de hoofdroute voor voetgangers en fietsers die zich over de BIC Campus verplaatsen en staat centraal in de ambitie voor samenwerking, innovatie en kruisbestuiving in het gebied. Het Campuspad loopt van BIC cluster 1, via BIC cluster 2, naar BIC Mix en strekt zich vervolgens uit naar de ASML Campus door de Ekkersrijt-zone.

Legenda

Legenda Gesloten landschap

Road

Open landschap

Fietspad

Beatrix kanaal (onderdeel NNB)

Water

Beatrix kanaal

Bus stop - Future

Ekkersrijt

Main entrance

Waterberging

Sub entrance

Aan het Campuspad worden Touchpoints ingericht.

Reservering waterberging

Touchpoints zijn gebouwen, delen van gebouwen,

NNB gebied

of onbebouwde ruimtes waar kennisuitwisseling

Kadasters

en ideeënvorming tussen werknemers van ter

Dirk Noordhoflaan

plaatse gevestigde bedrijven en externe partijen

Nieuwe Dirk Noordhoflaan

kan plaatsvinden. Deze touchpoints zijn ingericht

Huidige Gesloten landschap

met voor gezamenlijk gebruik geschikte ruimten en diensten (indien van toepassing) of bieden inzicht in openbare bedrijfsprocessen die op de locatie plaatsvinden. De touchpoints binnen het gebied van de ASML Campus worden strategisch gesitueerd op de kruispunten van belangrijke interne routes en hoofdwegen, zoals het Campuspad.

Security fence OPT

Security fence OPT Employee Visitors Entrance building Eckersrijt outline

Huidige Open landschap

Logistic - truck

Cluster

Logistic - cart

Zichtlijn

Loading area

Landschappelijke verbinding

Legenda Zichtlijn Campuspad Touchpoint (exacte locatie n.t.b.) Optionele posities Touchpoint Fietspad Fietsparkeren

Optimaal verbonden fietsnetwerk Auto’s

Parkeren

Logistiek

Op de ASML-campus kunnen in totaal circa 17.000 Legenda Bestaande route HOV mensen werkzaam zijn. Hiervoor realiseren we minimaal 4.200 fietsparkeerplaatsen, gebaseerd op de norm van één fietsparkeerplek per 100 m² bruto vloeroppervlak (BVO). BIC Campus is uitstekend verbonden met het fietsnetwerk in Eindhoven. De Slowlane, een fietsroute rondom Eindhoven, loopt langs het gebied en biedt toegang tot de locatie. Daarnaast is de Groene Corridor een belangrijke route die van het centrum van Eindhoven naar Oirschot loopt. Aan de oostzijde van de Eckersrijt loopt ook het Campuspad; dit pad functioneert eveneens als

Legenda

HOV stop indicatieve locatie Gesloten landschap

Road

Open landschap PR 10^5 contour Beatrix kanaal (onderdeel NNB) - Geen objecten mogen geprojecteerd worden waar mensen verblijven Beatrix kanaal PR 10^6 contour Ekkersrijt - Objecten mogelijk waar mensen verblijven, richtwaarde = 100 personen Waterberging Campuspad per hectare. Geen functies voor groepen beperkt zelfredzame mensen, Reservering waterberging grote publiekstrekkers en evenementen. Slowlane NNB gebied fietsnetwerk Kadasters Industrieel & Bedrijfsruimte Dirk Noordhoflaan Bedrijfsruimte Nieuwe Dirk Noordhoflaan BIC-mix Huidige Gesloten landschap Zoekgebied entreezone Huidige Openfietsnetwerk landschap Groene Corridor Zoekgebied techniek en logistieke entree Cluster

Fietspad Water Bus stop - Future Main entrance Sub entrance

Security fence OPT

Security fence OPT Employee Visitors Entrance building Eckersrijt outline

Legenda Logistic - truck

fietsroute.

Zichtlijn Optionele route HOV Landschappelijke verbinding

Logistic - cart Restaurant Loading area Cafe

Vanaf de Groene Corridor en de Slowlane worden

Zichtlijn Vrijwaringszone snelweg Campuspad

Sport

aftakkingen van de fietsroute aangelegd die toegang bieden tot BIC Noord. Deze komen samen ter hoogte van de nieuwe Dirk Noordhoflaan en vervolgen hun weg noordwaarts over het Campuspad.

Touchpoint (exacte locatie n.t.b.)

Legenda Optionele posities Touchpoint Fietspad Fietsparkeren Auto’s Parkeren

40 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

Logistiek Bestaande route HOV HOV stop indicatieve locatie

Entertainment gebied Ervaringspad Wandelgebied Bosrijk gebied Watertuin ASML exclusief

Parkeren Op de ASML-Campus zullen in totaal 17.000 mensen on site werkzaam kunnen zijn, waarbij op basis van een modal schift van 50% autogebruik sprake en een bezetting van 1.3 persoon per auto ruimte wordt geboden voor in totaal ca. 5.136-8.560 parkeerplaatsen. Het parkeren is efficiënt georganiseerd met twee parkeergarages die strategisch zijn geplaatst aan de uitvalswegen van het gebied. De parkeerplekken zijn verdeeld in een verhouding van 60% in de westelijke garage en 40% in de oostelijke garage. Het is vereist dat de wachtrij voor de parkeergarage op eigen terrein plaatsvindt; deze mag niet terugslaan op de openbare weg. Logistieke bewegingen maken eveneens gebruik van dezelfde uitvalswegen. Deze aanpak zorgt voor een efficiënte parkeeroplossingen en maakt veel ruimte vrij voor voetgangers en fietsers binnen de campus, waardoor auto’s minder zichtbaar zijn in het beeld en een aangenamere, groenere werkomgeving gecreëerd wordt.

Centrale HOV haltes HOp de ASML-Campus zullen in totaal 17.000 mensen werkzaam kunnen zijn, de ambitie is dat 30% met het OV komt. Het BIC-gebied is momenteel toegankelijk via HOV3, een

de Brainportlijn, die eveneens een potentiële halte zou kunnen hebben op de Dirk Noordhoflaan of aan

Water

Beatrix kanaal

Bus stop - Futu

Ekkersrijt

Main entrance

Waterberging

Sub entrance

Reservering waterberging

Security fence

P2 (60%)

NNB gebied

Security fence

Kadasters Dirk Noordhoflaan

Employee Logistiek

Legenda Nieuwe Dirk Noordhoflaan Huidige Gesloten landschap Gesloten landschap Huidige Open landschap Open landschap Cluster Beatrix kanaal (onderdeel NNB) Zichtlijn Beatrix kanaal Landschappelijke verbinding Ekkersrijt Zichtlijn Waterberging Campuspad Reservering waterberging Touchpoint (exacte locatie n.t.b.) NNB gebied Optionele posities Touchpoint Kadasters Fietspad Dirk Noordhoflaan Legenda Fietsparkeren Nieuwe Dirk Noordhoflaan Auto’s Huidige Gesloten landschap Parkeren Huidige Open landschap Logistiek Cluster Legenda Bestaande route HOV Zichtlijn Legenda HOV stop indicatieve locatie Gesloten landschap Landschappelijke verbinding

Legenda

P1 (40%)

P BIC 3

Logistic - cart Water

Loading Bus stoparea - Futu Main entrance

Logistiek

Sub entrance

Security fence O

Employee Visitors

Entrance buildin

Logistiek

Eckersrijt outlin

Logistic - truck

Legenda Logistic - cart Legenda Loading area Road

Open landschap Zichtlijn Gesloten landschap PR 10^5 contour Beatrix kanaal (onderdeel NNB) Campuspad Open landschap - Geen objecten mogen geprojecteerd worden waar mensen verblijven Beatrix kanaal Touchpoint (exacte locatieNNB) n.t.b.) (onderdeel PR 10^6 contour Ekkersrijt Optionele posities Touchpoint Beatrix kanaal - Objecten mogelijk waar mensen verblijven, richtwaarde = 100 personen Waterberging Fietspad Ekkersrijt per hectare. Geen functies voor groepen beperkt zelfredzame mensen, Reservering waterberging Fietsparkeren Waterberging grote publiekstrekkers en evenementen. NNB gebied waterberging Auto’s Reservering Kadasters Parkeren NNB gebied Industrieel & Bedrijfsruimte Dirk Noordhoflaan Logistiek Kadasters Bedrijfsruimte Nieuwe Dirkroute Noordhoflaan Bestaande HOV Dirk Noordhoflaan BIC-mix Huidige Gesloten landschap HOV stop indicatieve locatie Nieuwe Dirk Noordhoflaan Zoekgebied entreezone Huidige Open landschap Gesloten landschap Zoekgebied techniek en logistieke entree Brainport lijn (opt Cluster PR 10^5 Open contour Huidige landschap ie)

Optionele Touchpointposities (exacteTouchpoint locatie n.t.b.)

centraal mogelijk op de campus moet liggen.

Sub Mainentrance entrance

Security fence O Sub entrance

Security fence O

Eckersrijt buildin outlin Entrance

truck Eckersrijt- outlin Legenda Logistic

Zichtlijn Geen objecten mogen geprojecteerd worden waar mensen verblijven Cluster Optionele route HOV Landschappelijke PR 10^6 contour verbinding Zichtlijn

HO V3

Logistic - cart truck Restaurant Loading Logistic -area cart Cafe Loading area Sport

Entertainment gebi Ervaringspad

Fietspad Industrieel & Bedrijfsruimte Optionele posities Touchpoint

Wandelgebied

Fietsparkeren Bedrijfsruimte Fietspad

Bosrijk gebied

Auto’s BIC-mix Fietsparkeren

Watertuin

Parkeren Zoekgebied entreezone Auto’s Zoekgebied techniek en logistieke entree Legenda Logistiek Parkeren

Main entrance Bus stop - Futu

optie 2

samenspraak met ASML door de gemeente

worden gepositioneerd, terwijl deze tegelijkertijd zo

Bus stop - Futu Water

Visitors Employee

Touchpoint (exacte locatie en n.t.b.) grote publiekstrekkers evenementen. Campuspad

altijd buiten de beveiligde zone van ASML moet

Water Fietspad

Entrance Visitors buildin

De uitwerking van de HOV en haltes wordt in

BIC worden benut. Het staat vast dat de HOV halte

Fietspad Road

Employee Security fence O

optie 1 mensen verblijven, richtwaarde = 100 personen Zichtlijn - Objecten mogelijk waar Landschappelijke verbinding Vrijwaringszone snelweg Campuspad per hectare. Geen functies voor groepen beperkt zelfredzame mensen, Zichtlijn

mogelijkheden binnen en buiten de contouren van

Entrance buildi

Logistic - truck Fietspad

de oostzijde van de ASML campus bij de A2/N2.

Eindhoven uitgevoerd, zodat optimale

Visitors

Eckersrijt outlin Road

) ptie

Daarnaast is er een tweede HOV-lijn in de planning,

Fietspad

Beatrix kanaal (onderdeel NNB)

jn (o

Landsard t.b.v. van BIC 1 en 2.

Road

Open landschap

rt li

Airport verbindt, met een bestaande halte op de

A5 Gesloten landschap 8

van Eindhoven met de BIC Campus en Eindhoven

Legenda

in Bra

hoogwaardige openbaarvervoerslijn die het centrum

Legenda

ASML exclusief Legenda

Bestaande Logistiek route HOV

Restaurant

HOV stop route indicatieve Optionele Bestaande routeHOV HOVlocatie

Cafe

HOV stop indicatieve locatie

Sport

PR 10^5 contoursnelweg Vrijwaringszone Geencontour objecten mogen geprojecteerd worden waar mensen verblijven PR 10^5

Entertainment gebie

41 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

PR - 10^6 Geencontour objecten mogen geprojecteerd worden waar mensen verblijven

Objecten mogelijk waar mensen verblijven, richtwaarde = 100 personen PR 10^6 contour

Ervaringspad

H6 Stedenbouwkundige Structuur BIC Noord De stedenbouwkundige structuur voor het noordelijke deel van de Brainport Industries Campus. In dit hoofdstuk vindt een verdieping plaats en waar mogelijk worden gebieden, lijnen en elementen met exacte maatvoering getekend.

42 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

BIC Noord Als we de randvoorwaarden en herschikking van de

Deze kaart met bepalende randvoorwaarden

Dirk Noordhoflaan op elkaar projecteren, ontstaat er

vormt de basis voor het vervolg waarin de

een kaart van gebieden en lijnen, die ons informeren

stedenbouwkundige uitgangspunten voor de

over de (on)mogelijkheden tot ontwikkeling van het

ASML Campus worden gedefinieerd.

gebied en de bijbehorende voorwaarden. In het noorden zijn twee gebieden ontstaan voor ASML, met daartussen de Ekkersrijt en de Ekkersrijt-zone. Ten zuiden van de nieuwe Dirk Noordhoflaan, bevindt zich het (op termijn nader in te vullen) gebied BIC Mix.

ASML Campus

ASML ASML

Ekkersrijt

BIC Mix

BIC M ix

Dirk Noordhoflaan

Kaart BIC Noord, met ASML en BIC MIX 43 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

Kadasters

Nieuwe fiets

Employee

Dirk Noordhoflaan

Programmatische organisatie

Collective bike parking

Visitors

Nieuwe Dirk Noordhoflaan

Separate bike parking

Entrance building

Huidige Gesloten landschap

OV route - Existing

Eckersrijt outline

Huidige Open landschap

OV route - Future

Logistic - truck

Om optimaal Clustergebruik te maken van de oriëntatie van

Bus stop - Existing

Logistic - cart

de ASMLZichtlijn Campus naast de A2, wordt de functies

Bus stop - Future

Loading area

Landschappelijke verbinding met een hoogwaardige uitstraling aan de oostzijde Zichtlijn als showcase naar de wereld. De geprojecteerd Campuspad ASML-productiegebouwen (cleanroom en logistiek)

SE SHOWCA

Touchpoint (exacte locatie n.t.b.) met een meer introvert programma zijn gelegen aan Optionele posities Touchpoint de westzijde van de Ekkersrijt.

BIC-mix Fietspad zoekt de aansluiting met BIC cluster 2 Fietsparkeren

en is gelegen aan de zuid zijde van de nieuwe Dirk

Auto’s

Noordhoflaan.

Parkeren

100

200

100

200 (m)

500 (m)

Logistiek

De Ekkersrijt vormt de centrale as waarlangs het

1 (km)

Bestaande route HOV

Campuspad en de fietsroutes liggen, waardoor er

HOV stop indicatieve locatie

een tweede mogelijkheid ontstaat om de uitstraling van het ASML Campus te tonen. De parkeerhubs, PR 10^5 contour

die een meer utilitair karakter hebben, worden - Geen objecten mogen geprojecteerd worden waar mensen verblijven

BIC M

verder van gepositioneerd aan de rand PRde 10^6Ekkersrijt contour

van het gebied. Hetmogelijk is voorzien dat verblijven, ASML twee - Objecten waar mensen richtwaarde = 100 personen parkeergarages behoeft en BIC-mix een eigen, per hectare. Geen functies voor groepen beperkt zelfredzame mensen, derde parkeergarage krijgt. grote publiekstrekkers en evenementen.

Legenda Industrieel & Bedrijfsruimte Bedrijfsruimte BIC-mix Zoekgebied entreezone

Bouwhoogte limieten vanuit Luchthaven Eindhoven Legenda

Legenda

Zoekgebied techniek en logistieke entree

Optionele route HOV

De nabijheid van luchthaven Eindhoven stelt Vrijwaringszone snelweg

strenge limieten aan de maximale hoogte van bouwwerken.

Restaurant

Cafe

Sport

Entertainment gebied

Entertainment area Experience path

Ervaringspad

Om de vliegbewegingen veilig te laten verlopen,

Wandelgebied

is de maximale bouwhoogte in het BIC

Bosrijk gebied

noord-gebied vastgesteld op 40 meter boven

Watertuin

het bouwpeil van 18.5m + NAP. In het zuid-gebied

ASML exclusief

is de toegestane bouwhoogte 24 meter boven

hetzelfde bouwpeil van 18.5m + NAP. Het

bouwpeil zelf wordt gesteld op 19.0m + NAP.

Walking area

58.5 = 40 + 18.5 NAP

Forested area

Water garden

60 .1 60.1

58.1 .1

ASML exclusive 56.1 56

5 .1 54.1

52.1 .1

52 52

.3 .1 50.1 50

48.1 48

Daarnaast is er deels aanvullende toetsing

.3 .1 46.1 4

vereist van de te realiseren gebouwen in verband

met het ILS (Instrument Landing System) van

Defensie. Vooralsnog zien we daarin geen aanvullende beperkingen.

30.3

4 44.1 .1

42.5 = 24 + 18.5 NAP

42.1 42

40 .1 40.1

40.3 m

3 38.1 .1

.3 vb

v ir

r i

v ir

19,7m

v ir r i

r i

v ir

kl kl

v ir

kl kl r i

v ir

r i

kl kl

19,3m

kl kl

v ir

vb v ir

v ir v ir

v ir

kl vb

L a nd sa dr sew e g

v ir

v ir v ir

36.1

r i

17,7m

34 .1 34.1

r i

17,3m 16,9m

16,5m kl

r i

20 .1 32.1 .3

3 S

p ot t er s

weg

14,9m

20m

r i

30 .1 30.1

19,5m vb

14,5m

18,5m

18m

r i

17,5m

vb kl

20m

17m

r i

Sp ot t er

ndsa

sew e g

s weg

20m

a nd

sa dr sew

r i

gr gr

44 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

.3 40

20m

r i kl gr

c ht s

r i

p S ot t sre w eg

r i

r i af

r i

kl af

r i af kl

kl af

kl kl

p S ot t sre w eg

r i

kl r i

r i

vb kl

L r i

vb hm

v ir

k ew

v ir

ets

njdi

v ir

vb v ir

a nd

sdar

.3 30

Respecteren van waardevolle groene structuren Een deel van BIC Noord wordt gevormd door de aanwezige NNB-gebieden, de ecologische verbindingszone langs de Ekkersrijt, het driehoekige bosje langs de A2/N2 en de groene zichtlijnen en structuren. Deze landschappelijke elementen dragen bij aan de natuurwaarde en

NNB

Onderdeel van NNB

kwaliteit van het gebied. In de ontwikkeling van de ASML Campus zal het

Natuur 2

bestaande landschap worden gerespecteerd en waar mogelijk versterkt. Wanneer de groen structuren hierdoor aangetast worden zal dit

EVZ Ekkersrijt

worden gecompenseerd volgens het natuur compensatieplan. Onderdeel van NNB

NNB

De cultuurhistorische waardenkaart van Eindhoven wordt meegenomen in de ruimtelijke ontwikkeling in de volgende fase van het DOSP.

EVZ Beatrixkanaal en oevers NNB NNB

45 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

Oriëntatie van ensembles De gebouwenensembles in de clusters BIC Noord staan parallel langs de herschikte Dirk Noordhoflaan. Dit geeft een rustige en georganiseerde impressie van het gebied gezien vanaf de straatweg. Verder van de openbare weg verwijderd, kunnen de gebouwen in toenemende mate vrij gepositioneerd worden. Bij het westelijke cluster langs het Beatrixkanaal

gebouwensembles in toenemende mate vrij gepositioneerd

staat een efficiënte layout van de gebouwen voorop. Daarom kan bij deze vlek een hoekverdraaiing gekozen worden, wat de meest efficiënte indeling van het productieproces mogelijk maakt.

gebouwensemble langs de Dirk Noordhoflaan parallel met de weg

gebouwensembles langs de Dirk Noordhoflaan parallel met de weg

Visuele corridors In BIC Noord worden de clusters gescheiden door de Ekkersrijt. In de clusters staan samenhangende gebouwenensembles. Tussen de gebouwenensembles zijn er zichtlijnen en groenstructuren, die ervoor zorgen dat de gebouwenensembles visueel van elkaar gescheiden blijven. Een cruciale element in deze inrichting is de open visuele corridor langs de Ekkersrijt (EVZ), die duidelijk zichtbaar is vanaf de Dirk Noordhoflaan. Deze corridor biedt niet alleen een panoramisch zicht over de gehele ASML campus, maar versterkt ook de identiteit en oriëntatie binnen het gebied. Deze visuele as speelt tevens een sleutelrol in het verbinden van de verschillende onderdelen van de BIC-campus. De visuele as heeft de vorm van een kegel, breder in het zuiden en smaller in het noorden, zoals de afbeelding ernaast illustreert.

46 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

visuele corridor

Verhouding verhard - onverhard Het BIC Kwaliteitsboek schrijft een 40% - 60% verhouding voor tussen verharde oppervlakken, alle bebouwing plus wegen, paden en pleinen, en onverharde oppervlakken, ingericht landschap en natuurgebieden. Binnen de ASML Campus bestaat de mogelijkheid tot een maximale verharding van het gebied van 80% en in het BIC Mix gebied van 90%. De nieuwe Dirk Noordhoflaan heeft een ruimte beslag van 3,3 ha. In de onderstaande berekening wordt duidelijk gemaakt dat de 40-60 verhouding daarmee wordt gewaarborgd. In de praktijk zal overigens de mate van verharding waarschijnlijk lager zijn gezien de ambitie om tot een groene campus te komen. We verwijzen hier ook naar de voorbeelduitwerking in Hst 11.

ASML ASML

max. 80% verhard

max.

80% verhard

BIC Noord: 105 ha Toegestaan verhard

40%:

42 ha

Gevraagd groen 60%: 63ha ASML Campus:

35,7 ha

BIC Mix: 10,4 ha ASML Campus indien 80% verhard

28,6 ha

BIC MIx indien 90% verhard

9,4 ha

NIeuwe Dirk Noordhoflaan

3,3 ha

Verhard maximaal

41,3 ha ( 39,3%)

Onverhard minimaal

63,7 ha ( 60,7%)

BIC Mix

III

max.

90% verhard

47 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

Waterhuishouding Waterhuishouding Watercompensatie omvat twee belangrijke elementen: •

Het vervallen en compenseren van een bestaand regionaal waterbergingsgebied en reservering waterbergingsgebied.

•

De waterbergingsopgave die hoort bij de bebouwing en verharding van het gebied.

Wateropgave oppervlaktewater •

Door de ophoging van het maaiveld van de bouwblokken ASML1 en ASML2 tot 18,50 m +NAP is er geen overstromingsrisico tot minimaal de T=100 hoogwatersituatie (zowel in het huidige

waterbergingscapacitei in waterschijf tussen 18,5 - 19,0 meter op onverharde delen

klimaat als in geval van het meest vergaande KNMI’23 klimaatscenario “hoge uitstoot, vernatting”); er is dan nog circa 60 tot 80cm marge tussen de piekwaterstand en het maaiveld. •

Delen van bouwblokken ASML1 en ASML2 zijn in de Provinciale Omgevingsverordening Noord-Brabant aangemerkt als regionaal waterbergingsgebied en reserveringsgebied waterberging. Na ophoging en bebouwing zijn deze niet meer inzetbaar voor waterberging. Nadelige effecten als gevolg van het wegvallen van deze waterberging zijn volledig te

Waterbergingsopgave die hoort bij de bebouwing en verharding van het gebied

compenseren door: •

Het realiseren van een zogenoemde knijpconstructie in de ingang van de duiker van de Ekkersrijt onder de Randweg Eindhoven en de A2.

•

Afgraven (tot maximaal 20 cm) van delen van de blauwgroene zone (boven GHG), waardoor meer bergingsruimte ontstaat. Dit afgraven gebeurt alleen in het westelijk deel. Het oostelijk deel blijft

knijpconstructie in de ingang van de duiker

onaangetast. Er zijn alternatieve opties om het wegvallen van de waterberging te compenseren. Nadere uitwerking hiervan

afgraven tot maximaal 20cm

is mogelijk tijdens de verdere planuitwerking (DOSP). •

De watergang die zorgt voor leegloop van bergingsvoorzieningen in BIC1 en BIC2, die nu parallel aan de huidige Dirk Noordhoflaan naar de Ekkersrijt loopt, krijgt een aangepast tracé zuidelijk langs het nieuwe tracé van de Dirk Noordhoflaan naar de Ekkersrijt. De dimensies van de afgeleide waterloop komen overeen met die van de huidige watergang.

48 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

Compenseren van een bestaand regionaal waterber-

gingsgebied en reservering waterbergingsgebied.

Wateropgave hemelwater •

•

Om de extra hemelwaterafvoer vanuit de verlegde

De extra hemelwaterafvoer van de verharde delen van de

Dirk Noordhoflaan op te vangen, worden twee extra

bouwblokken ASML1 en ASML2 wordt opgevangen door

bergingsvoorzieningen voorgesteld, tussen het

1) De hemelwaterafvoer van de helft van de verharde

verlegde wegtracé en de bouwblokken ASML1 en

oppervlakte op te vangen in groenblauwe daken.

ASML2: één ten westen van de Ekkersrijt met een

2) Hemelwater op te vangen in de niet-bebouwde delen

oppervlakte van 1400 m2 en één ten oosten van

van de bouwblokken. Uitgaande van een opgehoogd

de Ekkersrijt met een oppervlakte van 1000 m2.

maaiveld van gemiddeld 18,50 m +NAP en een bouwpeil

Conform het beleidsuitgangspunt van Waterschap

van 19,00 m +NAP kan hier een waterschijf worden

de Dommel en de gemeente Eindhoven kan hier

geborgen van 500 mm. Let wel, dit is een theoretisch

75 mm aan hemelwaterafvoer tijdelijk worden

maximum. Bij een waterschijf van 300 mm en hoger kan al

opgevangen, om vervolgens vertraagd te worden

beperkte wateroverlast in de gebouwen plaatsvinden door

afgevoerd naar de Ekkersrijt

bijvoorbeeld golfvorming door voertuigen of opwaaiing. •

Door deze maatregelen kan de volledige bergingsopgave van 75 mm worden opgevangen binnen de bouwblokken.

•

+NAP wordt volledig voldaan aan de wateropgave

neerslagpieken naar de Ekkersrijt afstroomt, wordt tussen

t.a.v. grondwater. •

De geplande ophoging zorgt voor meer dan

glooiing in het maaiveld aangelegd met een hoogte van

voldoende drooglegging voor de gebouwen, inclusief

19,0 m +NAP.

eventuele verdiepte technische ruimtes onder de

Door de ophoging van het maaiveld te realiseren met

cleanrooms.

goed doorlatend en goed gesorteerd materiaal, zal het

•

Door de ophoging van de bouwblokken tot 18,50 m

Om te voorkomen dat het hemelwater tijdens de de bouwblokken en de Ekkersrijt een aaneengesloten

•

Wateropgave grondwater •

•

Door de ophoging zijn geen drainagemaatregelen

overgrote deel van het opgevangen hemelwater na afloop

nodig en worden grondwaterstandsverlagingen

van de bui in de bodem infiltreren en sterk vertraagd, via

in en rondom de bouwblokken voorkomen. In de

het opgebrachte grondlichaam, afgevoerd worden naar de

opgebrachte grondlichamen kan zich zelfs extra

Ekkersrijt. Het hemelwater dat hier infiltreert, wordt via de

grondwater opbouwen (opbolling), waardoor ten

bodempassage gezuiverd alvorens het als kwelwater tot

opzichte van de huidige situatie enige stijging van

afvoer komt in de Ekkersrijt. Veiligheidshalve worden ook

grondwaterstanden is te verwachten, zowel binnen

leegloopvoorzieningen boven maaiveld aangelegd, om het

de bouwblokken als in de blauwgroene zone langs

opgevangen water dat niet in de bodem infiltreert, naar de

de Ekkersrijt. Vanwege de ruime drooglegging

Ekkersrijt af te voeren.

binnen de bouwblokken zal dit geen problemen m.b.t.

Gezien het kapitaalintensieve karakter van de

grondwateroverlast geven.

voorgenomen bedrijfsactiviteiten streeft ASML naar een aanzienlijk grotere hoeveelheid hemelwaterberging dan het beleidsuitgangspunt van 75 mm. Door de voorgestelde maatregelen kan tot maximaal 167 mm aan neerslag binnen de bouwblokken ASML1 en ASML2 worden opgevangen. Zoals aangeven is dit een theoretisch maximum. Bij neerslagsommen van meer dan 110 mm kan al beperkte wateroverlast optreden (golfvorming door voertuigen, opwaaiing), omdat de waterstanden dan stijgen tot 20 cm onder het bouwpeil. In het huidige klimaat komt een neerslagsom van 167 mm (over twee etmalen) gemiddeld minder dan eens per 1000 jaar voor. In het meest extreme klimaatscenario voor het jaar 2100 neemt de herhalingstijd af tot ongeveer 150 à 200 jaar. •

Verdere optimalisatie van de hemelwateropvang binnen de bouwblokken (tot meer dan 167 mm) is mogelijk door delen van de niet-bebouwde ruimte minder op te hogen

Potentiële waterberging west

Potentiële waterberging oost

en door berging onder maaiveld te optimaliseren door goed doorlatend materiaal te gebruiken voor de ophoging, eventueel gecombineerd met grindkoffers.

Extra bergingsvoorzieningen vanuit de verlegde Dirk Noordhoflaan

49 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

Natuur en natuurcompensatie BIC Noord bevindt zich ten midden van

Indirecte effecten op de NNB

natuurgebieden die deel uit maken van de

Wat indirecte aantasting betreft zijn de volgende

Natuurnetwerk Brabant (NNB). De provincie

storingsfactoren relevant: mechanische effecten,

Noord-Brabant heeft het NNB beschermd

optische verstoring, trillingen en licht ten gevolge

door deze gebieden op te nemen in de

van verkeer of bouwwerken als gevolge van

Omgevingsverordening (Ovr) Brabant. Dat

de veranderende functie van agrarisch naar

betekent dat omgevingsplan in deze gebieden,

bedrijventerrein. Om deze effecten te voorkomen

als uitgangspunt, geen mogelijkheden mogen

of te minimaliseren worden er bufferzones (marges)

bieden voor ruimtelijke ontwikkelingen die de NNB

opgenomen in het uitgeefbaar terrein ter bescherming

gebieden aantasten.Afwijken van dit uitgangspunt

van de NNB gebieden ( zie ook onderstaande

is alleen mogelijk als daarbij de procedure uit

afbeelding).

de provinciale omgevingsverordening in acht wordt genomen en als de negatieve effecten

Aantasting NNB

gecompenseerd kunnen worden.

In deze marges mogen er in principe geen verstorende activiteiten plaatsvinden. Mocht daar toch noodzaak

Directe effecten op de NNB

toe zijn, moet dit per geval worden onderbouwd.

De aanleg van de nieuwe Dirk Noordhoflaan, de

In het onderstaand diagram worden de al bekende

bijhorende afslagen en overbruggingen alsook

aantastingen van EVZ en NNB aangegeven. In rood

de aanpassingen aan de verkeersinfrastructuur

de aantastingen door de overbruggingen in de EVZ. In

binnen BIC noord leiden tot directe aantasting

blauw aantastingen van het NNB.

of ruimtebeslag binnen het NNB. Hierbij worden aanwezige groenwaarden verwijderd en wordt

Bomen

er verharding aangebracht. Deze aanleg kan ook

Tijdens het ophogen en bouwrijp maken van de

leiden tot versnippering van de resterende delen van

locatie zullen er bomen op de locatie gekapt worden

het NNB.

zoals de groenstrook langs de bestaande Dirk Noordhoflaan. Deze bomen zullen zover ruimtelijk mogelijk langs het tracé van de nieuwe Dirk Noordhoflaan gecompenseerd worden.

rood: aantasting EVZ

Marge

30 m

te kappen bomen langs huidig tracé Dirk Noordhoflaan blauw: Aantasting NNB

Schematisch overzicht aantasting NNB gebieden en EVZ in locatie 50 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

Bomenlinten

Compensatie en LIR

aangeboden als compensatie voor leefgebied

In de gevallen waar natuurcompensatie nodig is, of

dat verloren gaat bij de gebiedsontwikkeling. Bij

door aantasting van het NNB of EVZ, of te wel voor

die uitwerking gaat het om plaatselijke verhoging

verdere compensatie van bomen op het BIC Noord

van het maaiveld als vluchtplaats voor dieren bij

gebied, zal de westelijke oever van de EVZ uitkomst

hoogwater in de beek.

bieden. Deze 30 meter brede strook wordt ingezet voor groencompensatie en daarmee de versterking

Campuspad in EVZ-zone

van de EVZ Ekkersrijt. De oppervlakte hiervan kan

De EVZ-zone moet minimaal 50 meter breed

mogelijk plaats bieden aan compensatie op basis

zijn. Daarom is het campuspad binnen de

van de Lanschapsinvesteringsregeling. Over de

beschikbare 60 meter in de resterende 10 meter

(financiële) afwikkeling van de resterende natuur- en

opgenomen, dus buiten de kern van de EVZ.

groencompensatie worden in het ‘DOSP natuur’ en

Het pad moet functioneel blijven, wat betekent

in de anterieure overeenkomst nadere afspraken

dat het altijd droog moet zijn en niet in een

gemaakt met de gemeente en Provincie.

overstromingsgebied geplaatst mag worden. Om ontmoeting optimaal te faciliteren volgens de

Compensatie natuur vs compensatie waterberging

BIC-gedachte, is het strategisch noodzakelijk het

In paragraaf Water wordt gesproken over de

campuspad aan de oostzijde van de Ekkersrijt te

compensatie van het verlies van de regionale

positioneren. Hierdoor verdwijnt een deel van de

waterberging door middel van het afgraven van de

actuele biotopen aan de oostzijde; deze biotopen

toplaag in de beekflank over een diepte van 20 cm.

worden gecompenseerd binnen de overige

Voor het maaiveldverloop in de nieuwe situatie is het

delen van de EVZ. De exacte invulling daarvan

van belang dat het huidige gradiëntverloop van de

wordt opgenomen in het DOSP-natuur en zijn

beek naar de flank in grote lijnen behouden blijft. Bij

onderdeel van het op te stellen landschapsplan.

natuurlijke fluctuaties van het beekpeil zal zodoende niet de gehele EVZ gelijktijdig overstromen.

Soortenonderzoek

In de fase van het DOSP is maatwerk nodig

Als onderdeel van de vervolgprocedure zal er

om biotopen te creëren voor diersoorten die in

onderzoek worden gedaan naar de aanwezige

het nieuwe deel van de EVZ leefgebied krijgen

Eigendomsgrens Bouwvlakgrens beschermde planten- en diersoorten binnen het

onderzoeksgebied in een ecologische quickscan

18,5 m + NAP 17,6 m + NAPen aanvullend gericht soortenonderzoek.

compensatie groen voor NNB en EVZ

NNB

Marge naar NNB en K&L

Geen bebouwbaar gebied tenzij

20 m

10 m

19,0 m + NAP

Bebouwbaar gebied

30 m Eigendomsgrens mogelijk veiligheidsvoorziening

Eigendomsgrens mogelijk veiligheidsvoorziening Hartlijn Ekkersrijt

Indicatieve inrichting Bouwvlakgrens

18,5 m + NAP

19,0 m + NAP

18,5 m + NAP Campus pad 4m

17,2 m + NAP 30

3,5

4,5

4,8

ca. 15m.

Bebouwbaar gebied onderhouds strook EVZ

Ekkersrijt EVZ

30 m

onderhouds strook EVZ

20 m 2/3

ASML lijn

fiets/voet onderhouds pad strook

10 m 1/3

Het Campuspad is ongeveer 4 meter breed en is zo ver mogelijk naan de zijkant gepositioneerd, maar bevindt zich in elk geval binnen de aangegeven zone van 10 meter. Dit zodat de EVZ zone 50 meter blijft Locaties compensatie 51 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

Masterplankaart BIC Hierbij de nieuwe Masterplankaart, gebaseerd op de eerder besproken wijzigingen. Op deze kaart is de uitgeefbare grond indicatief in het wit aangegeven. In de voorbeelduitwerking is aangegeven hoe een mogelijke uitwerking eruit kan zien. Hieruit blijkt dat niet de gehele locatie bebouwd wordt; er blijft veel ruimte over voor groen. Het BKP en de hier omschreven regels zijn sturend. Dit zorgt ervoor dat de ontwikkeling in balans blijft met de natuurlijke omgeving, waarbij groene ruimtes een integraal onderdeel van de ontwikkeling van de ASML Campus. P2

Logistiek

Logistiek P

Logistiek

Waterberging BIC Mix 3000m2

Waterberging BIC 2

Logistiek

52 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

Masterplankaart BIC Noord

X = 155.798,6860 Y = 388.031,7810 X = 155.898,6890 Y = 387.994,0620

ors

do ’

18,5 m + NAP

X = 155.967,0852 Y = 387.822,4860

P2 X = 155.858,0980 Y = 387.719,4420

17,7 m + NAP

18,5 m + NAP

18,44 ha

30 -

waarvan 80% is verhard

Industieel & Bedrijfsruimte

17,26 ha

waarvan 80% is verhard

30 -

Bedrijfsruimte

Logistiek

4 18,5 m + NAP

18,5 m + NAP

17,7 m + NAP

ors

X = 155.382,5327 Y = 387.292,9549

AA ’

Legenda Indicatieve uitgifte grens

15,5 26,3

7,1 7,1 7,1

X = 155.641,0477 Y = 387.268,1336

3,5 1,5

18,2

X = xxx.xxx Y = xxx.xxx

RD Coördinaten Marge van bouwvlak tot NNB Compensatiezone PR 10^5 contour PR 10^6 contour Aanpassingen infrastructuur na onderzoek K&L strook exacte locatie n.t.b.

Logistiek

NNB gebied

Ekkersrijt EVZ

Natuur 2 bestemming Compensatie groen voor NNB en EVZ

Logistiek

16,27 ha waarvan 100% is verhard

Visuele corridor 30 -

Campuspad

Legen

Fietspad

Optionele route HOV Waterberging BIC Mix 3000m2

HOV Halte zoekgebied Parkeren zoekgebied

Logistiek zoekgebied Touchpoints zoekgebied Touchpoints-S zoekgebied

Waterberging BIC 2

Waterberging BIC Mix zoekgebied 0

100(m)

Schaal 1:2000

53 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

X = xxx.xx Y = xxx.xx

Masterplankaart BIC - indicatieve doorsnede Dwarsdoorsnede BIC Noord AA’ Compensatiezone Marge van bouwvlak tot NNB 20

Compe voor N

10 Uitgeefbare grond

49,0 m + NAP

17,7 m + NAP 18,5 m + NAP

Industrieel & Bedrijfsruimte

Zoom A

doorsnede AA’

Ruimtelijke bouwenvelop west

Langsdoorsnede BIC Noord BB’

Uitgeefbare grond

49,0 m + NAP

17,7 m + NAP

Bedrijfsruimte

18,5 m + NAP

doorsnede BB’

Ruimtelijke bouwenvelop ASML

Zoom A - profiel over noordgrens naar NNB

Eigendomsgrens

NNB

Eigendomsgrens 54 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects mogelijk veiligheidsvoorziening

Bouwvlakgrens

19,0 m + NAP

18,5 m + NAP

17,6 m + NAP

18,5 m + NAP

Marge naar NNB en K&L

Geen bebouwbaar gebied tenzij

20 m

10 m

do Eigendomsgrens ors ne mogelijk veiligheidsvoorziening d

Hartlijn Ekkersrijt

Bebouwbaar gebied

B’ Bouwvlakgrens Indicatieve inrichting

ensatie groen NNB en EVZ

A’

30 60

Uitgeefbare grond

49,0 m + NAP

16,5 m + NAP

Bedrijfsruimte

18,5 m + NAP

18,5 m + NAP17,7 m + NAP

B’

Zoom B

Ekkersrijt

Ruimtelijke bouwenvelop oost

NNB gebied

Uitgeefbare grond

47,7 m + NAP

BIC Mix

23,0 m + NAP 17,7 m + NAP

18,5 m + NAP

Dirk Noordhoflaan

17,7 m + NAP

Ruimtelijke bouwenvelop BIC Mix

Eigendomsgrens

Bouwvlakgrens

19,0 m + NAP

18,5 m + NAP

17,6 m + NAP

NNB

Marge naar NNB en K&L

Geen bebouwbaar gebied tenzij

20 m

10 m

Zoom B - profiel over Ekkersrijt

Eigendomsgrens mogelijk veiligheidsvoorziening

Bebouwbaar gebied

Eigendomsgrens mogelijk veiligheidsvoorziening Hartlijn Ekkersrijt

Indicatieve inrichting Bouwvlakgrens

18,5 m + NAP

19,0 m + NAP

18,5 m + NAP Campus pad 4m

17,2 m + NAP 30

3,5

4,5

4,8

ca. 15m.

Bebouwbaar gebied onderhouds strook EVZ

A’

Ekkersrijt EVZ

onderhouds strook EVZ

ors n

30 m

Note: Het Campuspad is ongeveer 4 meter breed en is zo ver mogelijk naan de zijkant gepositioneerd, maar bevindt zich in elk geval binnen de aangegeven zone van 10 meter. Dit zodat de EVZ zone 50 meter blijft

20 m 2/3

ASML lijn

fiets/voet onderhouds pad strook

10 m 1/3

Note:De indeling van paden op het eigendomsterrein van ASML is indicatief. Alle wegen worden ontworpen met hellingshoeken die voldoen aan de geldende wet- en regelgeving.

55 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

H7 Stedenbouwkundige randvoorwaarden ASML Campus De stedenbouwkundige randvoorwaarden specifiek voor de ASML Campus worden in dit hoofdstuk uiteengezet.

56 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

ASML - campus De onderstaande kaart toont indicatief de

voorwaarden zijn gericht op het minimaliseren van

uitgeefbare grond en het indicatieve bouwvlak.

de impact van verstoringen zoals licht, geluid en

Daarmee wordt inzichtelijk welke delen van het

trillingen. De exacte ligging van e.e.a. wordt in het

terrein wel en niet bebouwd mogen worden. De

TAM-omgevingsplan vastgelegd.

ASML Campus is verdeeld in twee ‘vlekken’ van

De bestaande verkeersbrug in de Dirk Noordhoflaan

indicatieve uitgeefbare grond.

over de Ekkersrijt zal behouden blijven en wordt opgenomen in het plan. De mogelijkheden voor

Tussen de grens van de uitgeefbare grond en de

het gebruik van de bestaande verbinding over het

grens van het bouwvlak zijn er marges aangebracht

Beatrixkanaal worden nader onderzocht.

voor K&L, bovengrondse infrastructuur en bufferzones naar NNB-gebieden. Deze marge

Het gebied wordt waar noodzakelijk opgehoogd

bestaat uit een verplichte, te observeren marge

tot 18,5 m +NAP. Dit wordt in een later stadium

en een marge die aangetast mag worden, mits

landschappelijk uitgewerkt.

aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. Deze

X = 155.798,6860 Y = 388.031,7810 X = 155.898,6890 Y = 387.994,0620

ors

do ’

Te observeren marge tbv NNB en voor kabeltrace

18,5 m + NAP

X = 155.967,0852 Y = 387.822,4860

Marge tbv NNB maar mogelijk deel van bouwvlak mits aan voorwaarden wordt voldaan

X = 155.858,0980 Y = 387.719,4420

17,7 m + NAP

18,5 m + NAP

18,44 ha

30 -

waarvan 80% is verhard

Industieel & Bedrijfsruimte

17,26 ha

waarvan 80% is verhard

30 -

Bedrijfsruimte

Legenda Legenda Indicatieve uitgifte grens X = xxx.xxx Y = xxx.xxx

Indicatieve uitgifte grens RD Coördinaten

X = xxx.xxx Y = xxx.xxx

RD Coördinaten Marge van bouwvlak tot NNB

Logistiek

4 18,5 m + NAP

18,5 m + NAP

Marge van bouwvlak tot NNB Compensatiezone Compensatiezone PR 10^5 contour PR PR 10^5 10^6 contour contour

17,7 m + NAP

PR 10^6 contour Aanpassingen infrastructuur na onderzoek Aanpassingen infrastructuur na onderzoek K&L strook exacte locatie n.t.b. K&L strook exacte locatie n.t.b.

ors

X = 155.382,5327 Y = 387.292,9549

NNB gebied

15,5

NNB gebied Ekkersrijt EVZ

26,3

Ekkersrijt EVZ Natuur 2 bestemming

18,2

7,1 7,1 7,1

3,5 1,5

AA ’

X = 155.641,0477 Y = 387.268,1336

Natuur 2 bestemming Compensatie groen voor NNB en EVZ Compensatie groen voor NNB en EVZ Visuele corridor Visuele corridor Campuspad Campuspad Fietspad Fietspad Optionele route HOV

Logistiek

Optionele HOV HOV Halteroute zoekgebied P

HOV Halte zoekgebied Parkeren zoekgebied

Parkeren Logistiek zoekgebied zoekgebied Logistiek zoekgebied Touchpoints zoekgebied Touchpoints zoekgebied Touchpoints-S zoekgebied

0 10 20 Schaal 1:2000

P3 P

Plankaart met de kavelcondities. De plangrens is indicatief en wordt defenitief bepaald bij TAM-IMRO Logistiek

Touchpoints-S zoekgebied Waterberging BIC Mix zoekgebied

16,27 ha

Waterberging BIC Mix zoekgebied

waarvan 100% is verhard

100(m)

30 -

Schaal 1:2000

Waterberging BIC Mix 3000m2

57 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

Waterberging BIC 2

Mobiliteit, auto Het autoverkeer van werknemers en bezoekers wordt aan de rand van het gebied opgevangen in twee gebouwde parkeervoorzieningen. De beschikbare parkeerplekken worden 60%-40% verdeeld over west en oost respectievelijk. Daarnaast worden er drop-off mogelijkheden gecreëerd voor minder-validen. Hiernaast een weergave van de zoekgebieden

P2 (60%)

n.t.b

voor parkeren.

Parkeren is gebaseerd op de tabel parkeren als opgenomen op pagina 27 van dit document.

Legenda Uitgeefbare grond Bouwvlak Gebouwensemble X = xxx.xxx Y = xxx.xxx

P1 (40%)

RD Coördinaten

Legenda NAP Level XX.XX Auto’s

Incidenteel gebruik MIVA Parkeren Logistieke route Logistieke vlek Zoekgebied HOV Overstap Uitgangspunten en kaders parkeerconcept uitgewerkt voor BIC Noord: HOV

ASML Lijn

In- enASML uitstroom voertuigen/2 uur = 5.143 per spits Lijn (Optioneel) 2850Fietspad voertuigen/uur maximaal voor geheel BIC Noord (iets meer dan de helft van de spits) P

• • •

Zoekgebied fietsparkeren Shared surfcae

60% Aorta P-West (P2) = 1.710voertuigen/uur

Loopbruggen West-Oost 40% P-Oost (P1 en P BIC Mix samen) = 713voertuigen/uur Loopbruggen Noord-Zuid 15% P BIC Mix = 428voertuigen/uur Bestaande verbinding wordt publiek

Nieuw aan te leggen verbinding voor publiek

Let op: uitkomsten wijzigen bij gewijzigde verdeling over parkeergarages Ondersteunende logistiek route Ondersteunende logistiek vlek Bedrijfsruimte

Uitgangspunten parkeren: Industrieel

Aanname: geen mechanisch parkeren

Logistiek

Voor snel parkeren kiezen we voor ruimere opzet dan NEN norm

Openbare ruimte Parkeren

Fietsparkeren

Minimaal 2,50m breedte parkeerplaats (NEN 2,30m ~ 2,50m)

Hekwerk

70 graden parkeren optimum snelheden ruimte gebruik

Ca. 28 m2 per parkeerplaats incl. voorzieningen

Marge van bouwvlak tot NNB Compensatiezone

Vermaasd netwerk in parkeergarage om congestie te voorkomen Optioneel voor werknemerparkeren: Parkeerbezettingsensor en routeringssyteem -> reduceer zoekverkeer

Marge van bouwvlak tot Uitgeefbare grond

Uitgangspunten in-/uitrit:

Kentekenherkenning In/-uitrit capaciteitNEN 2443 (2013) 240 ~ 350 voertuigen/uur (zonder kentekenherkenning) Ervaring 400 ~ 450 voertuigen/uur met kentekenherkenning Wachtrijlengte/buffer van 2% van de parkeercapaciteit van de desbetreffende garage Bufferen moet op eigen terrein plaatsvinden zonder impact op de openbare ruimte

58 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

Mobiliteit, ASML-lijn en HOV lijn Het is goed voorstelbaar dat binnen de ASML campus een speciale ASML-lijn voor collectief

Bus stop

vervoer wordt geïntroduceerd. Deze lijn zou

Bus stop

de verschillende gebouwenensembles op de campus snel en efficiënt met elkaar verbinden via een reeks strategisch geplaatste haltes. Het aantal en de locatie van deze haltes kunnen nader worden bepaald op basis van de specifieke behoeften en de layout van de campus. Deze lijn

n.t.b

Bus stop Bus stop

wordt ingepast op terrein van ASML en niet op het openbaar gebied.

richting Spottersweg

Legenda Bus stop

Uitgeefbare grond Bouwvlak

Optie

Gebouwensemble X = xxx.xxx Y = xxx.xxx

XX.XX

RD Coördinaten NAP Level

Overstap HOV > campus bus (optie) Bus stop

Auto’s

Bus stop

Incidenteel gebruik MIVA Parkeren Overstap HOV > campus bus (optie)

Logistieke route

LegendaLogistieke vlek

Nieuwe Achtse Heide

Zoekgebied HOV Overstap HOV ASML Lijn ASML Lijn (Optioneel) Fietspad P

Zoekgebied fietsparkeren

Mobiliteit, fiets en voetganger Shared surfcae Aorta

Loopbruggen West-Oost

Loopbruggen Noord-Zuid

Voetganger - verbinding De inrichting van de campus, Bestaande wordt publiek

Nieuwhet aan tewandelen leggen verbinding voor publiek stimuleert naar andere locaties. Ondersteunende logistiek route

het terrein biedt ook ruimte voor wandelen voor Ondersteunende logistiek vlek

ontspanning in het groen rondom de gebouwen. Bedrijfsruimte

Industrieel

Fiets - Het gebied is uitstekend toegankelijk Logistiek

voor fietsers. Er is vanaf de Slowlane een goede Openbare ruimte Parkeren verbinding in noordelijke richting langs de

Ekkersrijt, die leidt naar de gemeenschappelijke Fietsparkeren

Legenda Hekwerk

fietsparkeerplekken. Deze toegang verloopt Marge van bouwvlak tot NNB via een Compensatiezone zogenaamde ‘shared space’, een Uitgeefbare grond

gebied Bouwvlak waar verschillende vormen van verkeer Gebouwensemble

samenkomen en waar voetgangers en fietsers X = xxx.xxx Y = xxx.xxx

RD Coördinaten

voorrang hebben. Hiernaast Marge van bouwvlak tot Uitgeefbare een grond weergave van NAP Level XX.XX Auto’s de indicatieve locaties voor het fietsparkeren.

Incidenteel gebruik Deze zijn zo veel mogelijk dicht bij de entrees van

MIVA Parkeren

de gebouwen gesitueerd. De eacte locatie wordt Logistieke route later bepaald net als de exacte locatie van de Logistieke vlek Zoekgebied HOV Overstap fietspaden op het gebied HOV

ASML Lijn

LegendaASML Lijn (Optioneel) Fietspad P

Zoekgebied fietsparkeren Shared surfcae Aorta Loopbruggen West-Oost Loopbruggen Noord-Zuid Bestaande verbinding wordt publiek Nieuw aan te leggen verbinding voor publiek Ondersteunende logistiek route

59 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

Mobiliteit, logistiek De logistieke bewegingen kunnen worden onderverdeeld in ondersteunde logistiek en industrieel vervoer. Legenda

Industrieel vervoer: Dit type vervoer verbindt de logistieke en industriële functies in de westelijke Uitgeefbare grond vlek. DeBouwvlak ontsluiting naar de snelweg wordt aan deze zijde gerealiseerd. Gebouwensemble

X = xxx.xxx Y = xxx.xxx

RD Coördinaten

n.t.b

NAP Level XX.XX Ondersteunde logistiek: Dit omvat afvalbeheer, Auto’s

bevoorrading en nooddiensten. Deze logistieke Incidenteel gebruik

activiteiten maken gebruik van een logistieke ring MIVA Parkeren

route rondomLogistieke het bedrijfsterrein. De exacte route en de

benodigde ruimte voor deze ring worden nog nader Legenda Logistieke vlek

Zoekgebied HOV Overstap

bepaald. HOV

Uitgeefbare grond ASML Lijn

Het exacte verloop van het expeditieverkeer Bouwvlak ASML Lijn (Optioneel)

Gebouwensemble op terrein van ASML- en de aansluiting op de Fietspad X = xxx.xxx Y = xxx.xxx

RD Coördinaten

Zoekgebied P openbare wegfietsparkeren is momenteel nog onduidelijk. Deze

XX.XX

NAP Level

Shared surfcae details zullen worden uitgewerkt in het DOSP. Auto’s Aorta Incidenteel gebruik Loopbruggen West-Oost LegendaMIVA Parkeren Loopbruggen Noord-Zuid Logistieke route Bestaande verbinding wordt publiek Logistieke vlek Nieuw aan te leggen verbinding voor publiek Zoekgebied HOV Overstap Ondersteunende logistiek route HOV Ondersteunende logistiek vlek ASML Lijn Bedrijfsruimte ASML Lijn (Optioneel) Industrieel Fietspad Logistiek Zoekgebied fietsparkeren P Openbare ruimte Shared surfcae Parkeren Aorta Fietsparkeren Loopbruggen West-Oost Hekwerk Loopbruggen Noord-Zuid Marge van bouwvlak tot NNB Bestaande verbinding wordt publiek Compensatiezone Nieuw aan te leggen verbinding voor publiek

Programma organisatie De Ekkersrijt verdeelt de campus in twee clusters. Het oostelijke cluster zal worden ontwikkeld met bedrijfskantoorruimten en Ondersteunende logistiek route

ondersteunende Ondersteunendefuncties. logistiek vlek Een deel van dit

cluster Bedrijfsruimte overlapt met de veiligheidszones van Marge van bouwvlak tot Uitgeefbare grond

Eindhoven Airport, wat dit gebied vooral geschikt Industrieel Logistiek

maakt voor parkeergelegenheid en minder voor Openbare ruimte Parkeren verblijfsgebieden.

Bedrijfsruimte & Industrieel Parkeren

Fietsparkeren Hekwerk

Aan deMarge westzijde van de Ekkersrijt zijn productie van bouwvlak tot NNB en logistieke functies te vinden, aangevuld met Compensatiezone

parkeermogelijkheden en bedrijfsruimte waar nodig.

cia l

De twee clusters worden landschappelijk met Marge van bouwvlak tot Uitgeefbare grond

elkaar verbonden bij de bestaande verkeersbrug die behouden blijft. Aan beide zijden van deze brug

Bedrijfsruimte

Sp e

cia l

Logistiek

kan het gebied programma’s bevatten die gericht zijn op het sociaal samenbrengen van mensen, bevorderend voor interactie en samenwerking op de

Parkeren

campus.

De kaart toont de zoeklocaties voor de verschillende programma onderdelen 60 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

Zichtbaarheid en leesbaarheid vanaf Campuspad De Ekkersrijt is de visuele as waarlangs het programma van de twee vlekken is georganiseerd. De entrees van de diverse gebouwenensembles zijn naar de Ekkersrijt gericht en zijn duidelijk zichtbaar

vanaf de voetgangers- en fietspaden. De nieuwe Dirk Noordhoflaan zal, net als de bestaande weg, verhoogd worden aangelegd

over de Ekkersrijt heen. Dit zorgt ervoor dat de structuur van de ecologische verbindingszone (EVZ) intact blijft en de beleving van deze zone als een doorlopende visuele lijn van noord naar zuid

behouden blijft. De visuele as heeft de vorm van een kegel, breder in het zuiden en smaller in het noorden, zoals de afbeelding ernaast illustreert.

Ondergrondse infrastructuur Langs de noordgrens van de campus loopt het elektriciteitsnetwerk van Enexis. De ruimte voor het tracé is deels vastgesteld: op perceel BIC Noord is het tracé bepaald, maar de aanvoerroute ernaartoe is nog niet definitief vastgesteld. Er zijn geen andere tracés bekend. Het gebied krijgt aansluitingen op riool, water, data en elektriciteitsnetwerken; de locaties van deze aansluitpunten worden in een nadere planuitwerking vastgesteld.

Overige thema’s Voor de thema’s bodem(gesteldheid), kabels en leidingen, ontplofbare oorlogsresten, cultuurhistorie en archeologie verwijzen we naar het bestemmingsplan “Buitengebied Eindhoven 2023” dat op 25 maart 2025 door de gemeenteraad is vastgesteld. Voor archeologie wordt een onderzoek gedaan in de volgende uitwerkingsfase.

61 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

Plaatsing veiligheidsschil De ASML Campus is beveiligd volgens het principe van een dubbele schil. Ter plaatse van de industriële functies bestaat deze schil uit een hekwerk en de gevel van de gebouwen. De schil is de scheiding tussen het publiek toegankelijke gebied en de ASML buitenruimte. Bij de (kantoor) bedrijfsgebouwen vormt de gevel of het hekwerk naar de buitenruimte de schil. Toegang tot de gebouwen gaat via een hoofdingang waar in de receptie de dubbele schil intern in het gebouw is opgelost. Het plaatsen van een fysieke barriere is geen doel op zich met uitzondering van de industriele

Een zorgvuldig geïntegreerde veiligheidsschil

omgevingen. Als externe omstandigheden hier om vragen moeten fysieke barrieres geplaatst kunnen worden. Deze worden zorgvuldig in het landschap geïntegreerd, zoals de afbeelding hiernaast illustreert. Hieronder in het schema zijn de principes voor de

Ekkersrijt (publiek)

integratie van een veiligheidsschil weergegeven.

a Bedrijfsruimte

Industrieel gebouw

ASML buitenruimte

Industrieel gebouw

min. 15m

ASML buitenruimte buiten veiligheidsschil

Bedrijfsruimte

(Kantoor)bedrijfsruimte

Productiegebied

62 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

ASML buitenruimte binnen veiligheidsschilschil

Hoofdingang bezoekers

Publieke buitenruimte

Veiligheidsschil op minimaal 15m afstand van de productiegebied, buiten Ekkersrijt gebied.

Bedrijfsruimte

Te alle tijden: de gebouwgevel is de beveiligde schil.

Optioneel: middels hekken het creëeren van beveiligde buitenruimte voor ASML medewerkers.

Optioneel: afscheiding op of nabij eigendomsgrens als de situatie daarom vraagt. Deze schil wordt verspringend/organisch verlopend en onder landschappelijke architectuur vormgegeven.

Beveiligde verbindingen De horizontale verbindingen zijn er in 3 categorieën: 1.

nieuwe verkeersverbinding

loopbruggen in een noord-zuid richting, op 1e of 2e verdieping

Loopbruggen in oost-westelijke richting over de

Loopbruggen West - oost

Ekkersrijt op de 1e of 2e verdieping. Dit zijn er maximaal 4. Deze bruggen bieden met minimaal 7 meter ruim voldoende vrije hoogte ten opzichte van de

Aorta

EVZ zone Ekkersrijt. Deze hoogte is belangrijk om een vrij zicht op het maaiveld te behouden over de Ekkersrijt.

Bestaande verkeersbrug

De loopbruggen zijn ontworpen om licht en transparant te zijn, zodat de negatieve impact op het zicht naar het maaiveld wordt geminimaliseerd. Daarnaast maken ze de

Loopbruggen Noord - zuid

interne circulatie tussen de gebouwen zichtbaar. Er bevinden zich geen verblijfsruimten in de brug. 3.

de Aorta, op de begane grond,. een logistieke verbinding tussen de industriële ensembles

Daarnaast zijn er via maaiveld twee verbindingen: de bestaande verkeersbrug als landschappelijk element en de nieuwe verkeersverbinding over de Ekkersrijt t.b.v. interne logistiek en of HOV. Loopbruggen Noord - zuid

2e 1e

8 Bedrijfsruimte

Bedrijfsruimte

Loopbruggen West - oost

4 4 7,7

2e 1e Industrieel

2e 1e

11,7 Bedrijfsruimte

Loopbruggen over de Ekkersrijt overbruggen op de 1e of bij voorkeur op het 2e niveau met voldoende ruimte voor ecologie en zicht. Hoogte per verdieping is tussen de 3 en 5 meter.

Legenda

Aorta

Industrieel

10Hoogte van de Aorta is afhankelijk van het type productie

63 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

Inzet van touchpoints voor een dynamisch ecosysteem Doel en functie van de touchpoints op BIC

Functie van de touchpoints

De touchpoints creëren contactpunten tussen

Ontmoetingen kunnen gepland (via afspraken) of

ASML en de gehele campus van BIC. Ze dragen bij

spontaan plaatsvinden. Spontane ontmoetingen

aan:

ontstaan op plekken waar mensen samenkomen en waar activiteit is. De touchpoints fungeren

•

• •

Een herkenbaar adres voor bezoekers van

als herkenbare ontmoetingsplekken, waar door

ASML: zichtbaar, goed geïntegreerd in de

de juiste combinatie van functies en activiteiten

routing van de campus.

een dynamische omgeving (‘buzz’) ontstaat. Dit

Uitwisseling tussen de (beveiligde) wereld van

maakt de locatie aantrekkelijk voor werknemers,

ASML en de rest van de BIC-campus.

professionals en publiek.

Een gastvrije omgeving voor zowel werknemers als bezoekers.

Door activiteiten te combineren, ontstaat tevens draagvlak voor ondersteunende voorzieningen zoals

Stimuleren van ontmoeting op BIC

horeca en vergadermogelijkheden, waardoor de

BIC richt zich op het bevorderen van ontmoetingen

plek nog aantrekkelijker wordt.

in verschillende vormen: Elementen van de touchpoints • •

Tussen professionals die werkzaam zijn op de

Om interactie te stimuleren, bevatten de

campus.

touchpoints o.a. :

Tussen bezoekers met een afspraak, die terloops in contact komen met anderen

•

Shared services: ontvangst met

(spontane ontmoetingen na een geplande

horeca, ondersteunende diensten en

afspraak).

presentatiemogelijkheden zoals exposities en

Tussen het publiek (gebruikers van het publieke landschap van Noordwest/BIC) en het bedrijfsleven.

experiences. •

Shared facilities: vergaderruimtes en gedeelde projectruimtes om professionele ontmoetingen te faciliteren.

Deze ontmoetingen versterken de zichtbaarheid van de hightech maakindustrie en dragen bij aan een juiste beeldvorming. Het doel is om mensen – passanten en geïnteresseerden – te inspireren en enthousiasmeren over technologie, opleidingen en carrièremogelijkheden. “Je moet het eerst zien voordat je er enthousiast voor kunt worden.”

Uitnodigend, wachten, aanlanden en ontmoeten

Bescheiden ASML paviljoen

Verhaal van ASML voor scholiieren 64 | ASML Bedrijfsterrein | Nudus & Sweco Architects

De touchpoints vormen samen een dynamisch ecosysteem waarin educatie, recreatie en professionele samenwerking samenkomen, essentieel voor de levendigheid en innovatiekracht van de ASML. De nevenstaande kaart toont het aantal verschillende touchpoints op de campus. De aard van deze verschillende touchpoints wordt op de volgende bladzijde uitgeleged.

De kaart toont de touchpoints in het gebied BIC noord, de exacte locatie wordt later bepaald, zijn zoekgebieden.

Expositie ‘ASML - wereld’

In de makerspace kunnen scholieren terecht

Het adres van ASML, receptie

65 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

Touchpoints, karakter L Het Large touchpoint is een recreatief touchpoint gelegen op het kruispunt van het campuspad met het centrale plein in het hart van de ASML campus, ter hoogte van de brug over de Ekkersrijt. Dit is een openbaar toegankelijk gebied, ontworpen als een ontmoetingsplek. Op deze locatie is een plaza aanwezig met ‘eat en meet’ faciliteiten. Het is tevens goed voorstelbaar dat er sportvoorzieningen worden aangelegd.

Honden uitlaten langs het water

Hardlopen

Groen plein voor iedereen

Ekkersrijt als verbinder, plaza, sport

De kaart toont zoekgebieden voor de toucpoints

Touchpoints, karakter M Het touchpoint M is een combinatie van een experience centre voor ASML, dat nu ongeveer 40.000 bezoekers per jaar heeft in Veldhoven, 500

en een mobiliteitshub met gedeelde horeca- en 1000m

vergadervoorzieningen. De HOV-halte ligt nog niet vast en daarmee zijn er ook 2 verschillende locaties nog mogelijk voor de

touchpoint M. relateerde publiek

Bezoekerscentrum x Mobility Hub

Mobility Hub

Experience Center

‘Experience Center, Mobility Hub, Cafe’ 66 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

De kaart toont zoekgebieden voor de toucpoints

Touchpoints, karakter S Er zijn een aantal S touchpoints binnen de gebouwen en alleen toegankelijk voor genodigden. Hierin kunnen conferenties worden gehouden, schoolprogramma’s worden georganiseerd en samengewerkt met de toeleveranciersketen.

Schoolexcursies

Learning Center voor Studenten

Congresruimtes

Schoolprogramma’s, Conferenties

500

De kaart toont zoekgebieden voor de toucpoints

1000m

67 | ASML Campus | Nudus & Sweco Architects

Fasering Fase 0

Fase 1

Uitdiepen ekkersrijt max. 20 cm

Fase 0

Fase 1:

Voorafgaand aan de bebouwing van de

Dirk Noordhoflaan: De bestaande DNH-laan is in het

ASML campus zullen diverse voorbereidende

begin nog afdoende, bij ca. 7.500-10.000 mvt/etmaal

werkzaamheden plaatsvinden.

verkeersgeneratie in BIC Noord wordt er een omslagpunt

Het is niet zo dat Fase 1 geheel afgesloten dient te

bereikt waarbij deze uitgebreid moet worden naar een 2x2

zijn alvorens er met Fase 2 kan worden begonnen.

profiel. De bestaande weg wordt pas verwijderd na de voltooiing van de nieuwe weg, om ononderbroken toegang

Note: ASML heeft nog geen definitieve beslissingen genomen over welke productieactiviteiten, wanneer en in welke omvang, zich hier zullen vestigen. De fasering van de expansie is eveneens nog niet vastgesteld en zal op een later tijdstip worden bepaald. De fasering kan daarmee alleen indicatief worden weergegeven. Dit is een van de mogelijke fasering het is goed voorstelbaar dat fase 2 tegelijk wordt ontwikkeld met (een deel van) fase 3, het is ook mogelijk dat Fase 2 kleiner is dan hier afgebeeld, of dat er in andere snelheden of andere volgorde wordt gewerkt.

tot GDC te waarborgen. Ontwikkeling van het westelijk cluster 1: ASML start de ontwikkeling van de westelijke cluster met productieen logistieke functies, toegankelijk via de bestaande brug over het Beatrixkanaal. Parkeren vindt initieel plaats op een verhard maaiveld, beperkt in omvang. Wat we verstaan onder tijdelijk en beperkt wordt nader uitgewerkt in DOSP. Aanpassingen aan omliggende wegen: Deze vinden tijdig plaats om de toegankelijkheid en verkeersflow te faciliteren. Fasering hiervan zal in DOSP nader worden uitgewerkt. Bouwrijp maken: Ophogen is essentieel om de gronden bouwrijp te maken en risiso’s op overstromingen te mitigeren. Tevens wordt gestart met het uitdiepen van de Ekkersrijt(zone) aan de westzijde, wat dient als compensatie voor regionale waterberging.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15727063/1