Bijlage 1 - Programmaplan transformatie 2025-2030

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040 2025-2030 versie 4-11-2025

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

1

Samenvatting Eindhoven wil een zorgzame stad zijn waarin iedereen volwaardig kan deelnemen en zijn of haar talenten kan ontplooien en benutten. Gezien de toename van maatschappelijke, organisatorische en financiële uitdagingen moeten we het Sociaal Domein transformeren om de toegang en kwaliteit van ondersteuning te borgen en kosten beheersbaar te houden voor onze inwoners. De prognoses laten een toename in de ondersteuningsvraag zien, tekorten aan personeel én vermindering van rijksfinanciering. In combinatie met de groei van de stad komen kansengelijkheid en de sociale cohesie onder druk te staan de komende jaren. Daarom is een fundamentele verandering nodig in hoe we denken, handelen en organiseren binnen het sociaal domein. Dit vraagt om een herijking van onze rol als gemeente ten aanzien van ondersteuning en zorg, een bredere benadering van oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken en problemen van inwoners dan enkel vanuit een zorgperspectief, en een andere inrichting van het zorg- en ondersteuningslandschap. Deze beweging noemen we de transformatie van het sociaal domein. Om hier richting aan te geven hebben we met de Koers Sociaal (2)040 gekozen voor 2x3 opgaven gericht op het versterken van de sociale basis, kansrijk opgroeien, bestaanszekerheid en een eigen dak boven het hoofd.

Keuzes die we hierbij maken doen we op basis van drie leidende principes: investeren in grondoorzaken, ongelijk investeren voor gelijke kansen en uitgaan van de kansen en krachten van inwoners en de stad. Deze 2x3 opgaven en drie leidende principes vormen de kern van onze aanpak de komende jaren. Met dit transformatieprogramma zetten we meerjarig in op een samenhangende aanpak die versnelling aanbrengt in de uitvoering van de Koers via vijf transformatielijnen: 1. Versnelling innovatie ondersteuning en zorg 2. Herinrichting zorg- en ondersteuningslandschap 3. Vereenvoudiging en effectiviteit 4. Cultuurverandering en leertraject 5. Methodisch en datagedreven werken Op basis van de Koers zetten we nu een volgende, bepalende stap in de transformatie. Met het transformatieprogramma en het bijbehorende transformatiefonds pakken we inhoudelijke vraagstukken en de tekorten in het sociaal domein aan en investeren we gericht in structurele vernieuwing en een andere manier van werken. We zetten hierbij in op effectiviteit, kwaliteit en maatschappelijke impact van interventies in het sociaal domein. Uitgangspunt is dat elke investering aantoonbaar moet bijdragen aan maatschappelijke waarde en de houdbaarheid van het sociaal domein.

Hierbij is maatschappelijk en financieel rendement binnen het sociaal domein niet enkelvoudig het gevolg van een aantal onderbouwde projecten, maar het resultaat van meerjarig methodisch en impactgericht werken in het sociaal domein. Dit vraagt om koersvast te blijven en consistent in te zetten op een samenhangende aanpak waarbij we schaken op meerdere borden tegelijk. Om dit mogelijk te maken en door te ontwikkelen hebben we het Transformatiefonds nodig. Dit fonds geeft ruimte om te experimenteren met vernieuwende initiatieven en tegelijkertijd continuïteit van ondersteuning en zorg te behouden in de veranderperiode.

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

2

Inhoudsopgave 1. Inleiding en context 1.1 Urgentie transformatie sociaal domein 1.2 Doelgericht en dynamisch programmaplan 1.3 Proces van totstandkoming

4 4 5 5

2. Bewegingen Koers Sociaal (2)040 en doelstellingen transformatie 2.1 De gewenste bewegingen op basis van de Koers (2)040 2.2 Doelstellingen transformatie sociaal domein 2.3 Onze veranderstrategie van de Koers toegepast op het transformatieprogramma

6 6 6

3. Programmatische aanpak op basis van vijf transformatielijnen 3.1 Transformatielijnen 3.2 Uitvoering transformatielijnen 3.3 Financiering en Transformatiefonds

9 9 10 23

4. Governance en programmaorganisatie 4.1 Governancestructuur 4.2 Samenwerking met partners en inwoners 4.3 Communicatie 4.4 Rapportage en monitoring

25 25 25 26 26

Bijlagen 1. Context Sociaal Domein 2. Samenhang tussen Koers Sociaal (2)040, Transformatieprogramma en andere samenwerkingen en programma’s

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

7

27 28

3

1. Inleiding en context 1.1 Urgentie transformatie sociaal domein Eindhoven is dé stad van innovatie, technologie, design en vooral van de toekomst. In het hart van onze snelgroeiende stad werken we vol energie aan een fijne stad om in te wonen, werken en recreëren. Met betrokken bewoners, partners en maatschappelijke instanties staan we samen voor een sociaal Eindhoven. Als stad maken we de komende jaren een sterke groei door en gaan we richting de 300.000 inwoners. Deze schaalsprong verandert de demografische opbouw en verhoogt structureel de druk op onze voorzieningen en dienstverlening. Tegelijkertijd staan onze dienstverlening en de financiële middelen in het sociaal domein blijvend onder druk door tekorten. We zien dat het aantal ondersteuningsvragen toeneemt en complexer wordt. Het personeelstekort in de zorg vergroot de druk op de beschikbaarheid. Hiernaast zien we ook dat de huidige manier van ondersteuning en zorg niet altijd werkt; geboden interventies lossen niet per definitie de onderliggende problemen op en de vraag naar ondersteuning en zorg wordt alleen maar groter. Gezien de inhoudelijke, financiële, personele en demografische uitdagingen is een fundamenteel andere manier van denken en werken in het Sociaal domein nodig om toegang, kwaliteit en betaalbaarheid van het sociaal domein op korte en lange termijn te borgen.

Met het oog op deze uitdagingen heeft de gemeenteraad in september 2024 de Koers Sociaal (2)040 vastgesteld met de volgende ambitie: “In 2040 voelen alle Eindhovenaren zich thuis in onze stad, kan iedereen meedoen in onze samenleving, kan iedereen zich ontwikkelen en kijken we om naar elkaar. Eindhovenaren in een kwetsbare positie ontvangen daarbij (extra) ondersteuning.” De Koers beschrijft de inhoudelijke opgaven waar de gemeente de komende jaren voor staat. Het realiseren van deze opgaven vergt een ingrijpende verandering, zowel van onze gemeentelijke organisatie als van onze partners binnen het sociaal domein. Het betreft een fundamentele herziening van de wijze waarop we als gemeente ondersteuning en zorg organiseren, financieren en in samenwerking met onze partners uitvoeren. Daarbij ligt de nadruk niet alleen op het anders inrichten en aanbieden van ondersteuning en zorg, maar ook op een beweging waarbij we meer gaan inzetten op het versterken van regie, eigenaarschap en kracht van onze inwoners en gemeenschappen. We kiezen ervoor om middels een programmatische aanpak uitvoering te geven aan deze transformatie. Deze aanpak vraagt om een sector overstijgende samenwerking, fundamentele integrale keuzes met betrekking tot het zorglandschap en inzet van middelen en een substantiële vernieuwing van onze werkwijze.

Het transformatieprogramma zorgt in de periode 2025-2030 voor versnelling en innovatie in de uitvoering van deze transformatie op basis van de opgaven van de Koers (2)040.

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

4

1.2 Doelgericht en dynamisch programmaplan De Koers Sociaal (2)040 is het strategisch kader en beschrijft de ambitie, leidende principes en opgaven met het oog op (2)040 (het waarom en waartoe). In de Ontwikkelagenda Koers 2025-2026 zijn de opgaven van de Koers nader uitgewerkt in doelen en inspanningen (het wat). Het transformatieplan gaat over hoe we dit gaan waarmaken (het hoe). Dit plan is voor de komende vijf jaar opgesteld, maar de snelheid van veranderingen maakt ook dat we moeten meebewegen en dit document waar nodig aanpassen op basis van nieuwe inzichten. We kiezen bewust voor een document op hoofdlijnen dat gericht is op doorpakken en aan de slag gaan. Het programmaplan is opgebouwd op basis van de door de gemeenteraad vastgestelde Transformatietool Sociaal domein op basis van de Theory of change1. 1.3 Proces van totstandkoming Het programmaplan is geformuleerd op basis van brede input die we de afgelopen periode intern en extern hebben opgehaald. De diverse werksessies met partners in het kader van de Koers Sociaal (2)040, de reguliere samenwerking en gerichte gesprekken met partners, sessie met de Cliëntenraad Sociaal domein en sessies met interne collega’s van het sociaal domein. Hiernaast is in het kader van de nieuwe transformatieprojecten intensief samengewerkt met diverse partijen zoals o.a. WIJeindhoven, Ergon en jeugdhulppartners.

1

Theory of change: is een methodiek die beschrijft hoe en waarom een bepaalde interventie tot gewenste maatschappelijke verandering leidt. Het maakt inzichtelijk welke stappen, aannames en randvoorwaarden nodig zijn om van probleem naar oplossing te komen. 1

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

5

2. Bewegingen Koers Sociaal (2)040 en doelstellingen transformatieprogramma 2.1 De gewenste bewegingen op basis van de Koers (2)040 Onze visie en ambitie op basis van de Koers (2)040 zijn helder. Met het Transformatieprogramma Sociaal (2)040 willen we de komende jaren inzetten op een stevige sociale basis, sociale netwerken en gemeenschapsvorming gericht op het versterken van het dagelijkse leven. Op deze manier scheppen we de randvoorwaarden voor meedoen en behouden we kwalitatief goede, betaalbare, beschikbare en bereikbare ondersteuning en zorg in Eindhoven voor de inwoners die dat nodig hebben.

2.2 Doelstellingen transformatie sociaal domein In overeenstemming met de door de raad vastgestelde transformatietool hebben we de doelstellingen uitgewerkt vanuit de impact die we willen maken: wat willen we bereiken voor de mensen in de stad? We komen hierbij tot doelstellingen vanuit het inwonersperspectief en doelstellingen vanuit het systeemperspectief die beiden nodig zijn om in te zetten op de gewenste bewegingen. Doelstellingen vanuit inwonersperspectief: ➢

Sterke sociale verbanden in de leefwereld van onze inwoners Inwoners voelen zich thuis in hun buurt, kunnen anderen ontmoeten en beschikken over een sociaal netwerk dat het dagelijks leven ondersteunt.

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

6

➢

➢

➢ ➢

Aansluiten bij diversiteit en behoefte van onze inwoners We herkennen en waarderen diversiteit en ondersteuning sluit aan op de achtergronden, leefstijlen, behoeften en mogelijkheden van onze inwoners. Gelijke kansen op gezondheid, ontwikkeling en participatie Door ongelijk te investeren in gelijke kansen en in te zetten op grondoorzaken van problemen kunnen inwoners meedoen, zich ontwikkelen en hebben zij toegang tot voorzieningen en netwerken, passend bij hun achtergrond of situatie. Ondersteuning en voorzieningen zijn toegankelijk, nabij en passend Sociale basis, ondersteuning en zorg zijn toegankelijk, bereikbaar en beschikbaar. Bestaanszekerheid en perspectief voor de toekomst Inwoners hebben bestaanszekerheid en uitzicht op passend werk, onderwijs of andere vormen van meedoen.

Doelstellingen vanuit systeemperspectief: Investeren in grondoorzaken en kansengelijkheid Middelen en inspanningen worden ongelijk ingezet om gelijke kansen te bevorderen. Middelen en inspanningen richten zich op preventie, versterking van bestaanszekerheid, en andere grondoorzaken van problemen, om zekerheid en perspectief te bieden op meedoen en een zelfredzaam leven. ➢ Substitutie (vervanging) van individueel naar collectief en van aanvullende ondersteuning en zorg naar versterken dagelijks leven. - Waar mogelijk worden individuele ondersteuning en zorg vervangen door collectieve vormen van ondersteuning en zorg. - Lichte vormen van ondersteuning in de basiszorg zijn voorliggend op aanvullende ondersteuning en zorg. - Aanvullende ondersteuning en zorg zijn zo veel als mogelijk tijdelijk en gericht op versterking van de sociale basis en basisondersteuning en zorg. - We zetten in op collectieve voorzieningen en informele steunstructuren, zodat inwoners en netwerken zelf problemen kunnen voorkomen of oplossen. ➢ Toekomstbestendige ondersteuning en zorg - We organiseren ondersteuning en zorg op een manier die efficiënte inzet van personeel mogelijk maakt met het oog op het arbeidsmarkttekort. - We maken keuzes binnen de wettelijke kaders wie welke zorg krijgt om de ondersteuning en zorg beschikbaar te houden voor de inwoners die het nodig hebben.

➢ Financieel verantwoord sociaal domein - Vanaf 2028 zijn inkomsten en uitgaven structureel in balans. - Structurele taken worden gefinancierd met structurele middelen. ➢

Deze doelstellingen sluiten overkoepelend aan bij de doelen die per opgave van de Koers Sociaal (2)040 zijn geformuleerd. Deze doelstellingen worden bij de uitvoering van het programma vertaald naar meetbare indicatoren. 2.3 Onze veranderstrategie van de Koers toegepast op het transformatieprogramma 1. We doen het samen met de stad. We zijn een betrouwbare partner en een duidelijke opdrachtgever. Een belangrijke voorwaarde om de transformatie te realiseren is co-creatie met inwoners, partners, kennisinstituten en het bedrijfsleven. Transformeren doen we samen, waarbij we vanuit de gezamenlijke visie doelgericht werken aan de transformatie. Onderdeel van deze partnerschap is het maatschappelijk debat over de reikwijdte van de gemeentelijke inzet op het gebied van ondersteuning en zorg. 2. Focus op effectiviteit, kwaliteit en impact Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

7

Met dit transformatieprogramma zetten we in op effectiviteit, kwaliteit en maatschappelijke impact van interventies in het sociaal domein. Elke investering moet aantoonbaar bijdragen aan maatschappelijke waarde en het terugdringen van tekorten in het sociaal domein. Bij de beoordeling van transformatieprojecten hanteren we een resultaatgerichte werkwijze: • Strategische intake: Voor de start toetsen we de samenhang met de opgaven van Koers Sociaal (2)040 en de bijdrage aan transformatiedoelen. • Onderbouwd plan van aanpak: Na een analysefase ligt er een plan met: - Methodische onderbouwing van de gekozen aanpak. - Businesscase waarin kosten, baten en terugverdientijd inzichtelijk zijn. - MKBA-paragraaf die maatschappelijke effecten kwantificeert. • Borging vooraf: Aan de voorkant is duidelijk hoe de aanpak structureel wordt verankerd na afloop van de projectperiode door keuzes m.b.t. taakveldverschuivingen en financierings-en beleidskeuzes in het stelsel. Tegelijkertijd laten niet alle projecten zich vooraf volledig kwantificeren. Voor initiatieven waarin we ontwerpend werken (social design) en inzetten op co-creatie met inwoners en partners, ligt de nadruk op het ontwikkelen van werkende oplossingen vanuit de leefwereld van inwoners.

De maatschappelijke baten van deze procesgerichte eerste fase zijn niet direct te kwantificeren, maar vormen een essentiële voorwaarde voor latere effectiviteit en impact. Daarom zijn deze voorinvesteringen nodig: ze creëren de basis voor interventies die bijdragen aan de doelen van de transformatie en in een volgende fase onderbouwd kunnen worden met businesscases en MKBA’s. 3. Eenvoud in de uitvoering Het is van belang dat inwoners geen last hebben van de complexiteit van de systeemwereld. Voor professionals is het van belang dat zij ruimte krijgen, maar tegelijkertijd ook duidelijke kaders die houvast bieden. En hiernaast richten we ons op verlichting van administratieve lasten zodat zij zich kunnen richten op de inhoudelijke ondersteuning. Binnen de interne organisatie is eenvoud ook een belangrijk uitgangspunt. We zetten in op meer samenhang in de inzet en integrale sturing op basis van de opgaven van de Koers Sociaal (2)040, geen onnodige structuren en overlegvormen en gebiedsgericht werken. 4. Voortbouwen op de huidige uitvoeringspraktijk Oplossingen, ideeën en initiatieven waarmee we het verschil kunnen maken in de transformatie van het sociaal domein komen van inwoners, partners en onze organisatie. We bouwen daarom zoveel mogelijk voort op bestaande netwerken en processen in de stad en onze organisatie.

Binnen de gemeentelijke organisatie kiezen we ervoor om de transformatie niet als los programma uit te voeren, maar vanuit de lijn en vanuit de opgaven van de Koers Sociaal (2)040. Naast de uitvoering van wettelijke taken is transformatie op basis van de 6 opgaven van de Koers Sociaal (2)040 de kernopgave van het sociaal domein. Dit betekent dat in de prioritering van de ambtelijke inzet de transformatie meer gewicht krijgt. 5. Lerende aanpak We hanteren een lerende aanpak, waarbij we experimenteren met interventies en projecten, resultaten volgen en onze aanpak continu bijstellen op basis van wat goed werkt voor inwoners en wijken. Dit betekent ook dat we durven stoppen met interventies die onvoldoende bijdragen aan onze doelen. Bij de transformatie is een belangrijk onderdeel de fundamentele verandering in denken en handelen die we nastreven binnen en buiten onze organisatie, waarbij het ons lukt om los te komen van het huidige stelsel en bestaande structuren en werkwijzen om tot betere oplossingen te komen. Bewustwording hiervan en dit kunnen toepassen vraagt gerichte aandacht en inspanning van zowel aan de organisatie als de individuele medewerkers.

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

8

3. Programmatische aanpak op basis van 5 transformatielijnen 3.1 Transformatielijnen Om onze doelen te behalen zetten we in lijn met onze veranderstrategie in op de volgende 5 met elkaar samenhangende transformatielijnen: 1. Versnelling innovatie ondersteuning en zorg We versterken de kwaliteit en effectiviteit van ondersteuning en zorg door in te zetten op de 2-1-0 beweging. De sociale basis is het fundament van onze samenleving en onze inzet is gericht op versterking van het dagelijks leven van onze inwoners. We experimenteren met nieuwe technologieën, zoals digitalisering, robotisering en AI, om ons werk beter uit te voeren. We werken samen met inwoners en onze partners om vernieuwing en innovatie te faciliteren. Hierbij maken we gebruik van social design en het ABCD-gedachtegoed2. 2. Herinrichting zorg- en ondersteuningslandschap Als gemeente gaan we aan de slag met herinrichting van het zorg- en ondersteuningslandschap van Eindhoven in lijn met de leidende principes en opgaven van de Koers Sociaal (2)040. Hierbij maken we scherpe keuzes over de positionering van de sociale basis, toegang, basiszorg en -ondersteuning, dienstverleningsnetwerken en aanvullende zorg, inclusief de inzet van middelen. Hierbij werken we uit wat het passende niveau voor de uitvoering is: regionaal, stedelijk, wijk- of buurtniveau.

Daarnaast richten we ons op vormen van samenwerking en passende sturing hierbij. Deze keuzes vormen de basis voor nieuwe inkooptrajecten, subsidieverlening en de herziening van de subsidieregeling Versterking Sociale Basis (VSB). 3. Vereenvoudiging en effectiviteit We zorgen voor stevige borging van de ingezette lijn op de vereenvoudiging in het sociaal domein. Hierbij richten we ons op het verder vereenvoudigen van processen en dienstverlening binnen het sociaal domein conform het Raadsbesluit Vereenvoudiging, zodat inwoners gemakkelijker toegang hebben tot de ondersteuning die zij nodig hebben. Dit betekent dat we procedures, loketten en communicatie duidelijker en laagdrempeliger maken, bureaucratie verminderen en de samenwerking tussen verschillende onderdelen van het sociaal domein stroomlijnen via een eenduidige toegang en verbinding met de dienstverleningsnetwerken: Werk & Geld, Opvoeden & Opgroeien en Zelfstandig wonen &Leven. 4. Cultuurverandering en leertraject We werken intern en extern aan een cultuurverandering binnen het sociaal domein gericht op versterking van waarden, houding en gedrag die in lijn zijn met de koers. Dit betekent dat we staan voor vertrouwen, eigenaarschap, samen verantwoordelijkheid nemen, handelen vanuit de leefwereld van inwoners, en uitgaan van de kracht van inwoners en gemeenschappen.

We creëren ruimte om te experimenteren, van ervaringen te leren en waar nodig bij te sturen. De transformatie vraagt ook om aandacht voor de ambtelijke organisatie en onze partners. Daarom zetten we in op gezamenlijke leerlijnen en ontwikkeltrajecten om vaardigheden, kennis en houding te versterken in lijn met onze koers. Deze cultuurverandering omvat ook het maatschappelijk debat over o.a. de reikwijdte van ondersteuning en zorg. 5. Methodisch en datagedreven werken We zetten in op een methodische en datagedreven aanpak binnen het sociaal domein. Dit betekent dat we werken vanuit een duidelijke beleidstheorie, waarbij onze doelen, aannames en interventies helder zijn. We monitoren de voortgang en de impact van onze aanpak, zodat we kunnen leren wat werkt, waar bijsturing nodig is en hoe we onze aanpak kunnen verbeteren.

2

Het ABCD-gedachtegoed verwijst meestal naar Asset Based Community Development, een methode voor buurtontwikkeling die zich richt op het benutten van de bestaande krachten, talenten en middelen binnen een gemeenschap in plaats van te focussen op problemen of tekorten. Het doel is om gemeenschappen in staat te stellen zelf verandering teweeg te brengen door het identificeren, verbinden en mobiliseren van lokale hulpbronnen, wat leidt tot sterkere en verbonden buurten.

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

9

Deze vijf lijnen vormen samen het fundament voor een sociaal domein dat effectief en toekomstbestendig is.

3.2 Uitvoering transformatielijnen De transformatielijnen voeren we de komende jaren uit via de opgaven van de Koers Sociaal (2)040. Zie de visuele weergave hierboven. Per opgave uit de koers worden projecten vormgegeven op basis van de transformatielijnen. Een aantal projecten zijn opgave-overstijgend.

➢ ➢ ➢

Vernieuwing en vereenvoudiging worden zo veel als mogelijk uitgevoerd via de 2x3 opgaven; Een deel van de Vereenvoudiging wordt opgave-overstijgend uitgevoerd zoals bijvoorbeeld financiële voorspelbaarheid en digitale dienstverlening; De herinrichting van het zorg- en ondersteuningslandschap wordt opgave-overstijgend op stelselniveau vormgegeven;

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

10

➢

➢

Cultuurverandering en leertraject zijn opgave-overstijgend en krijgen uitvoering via Opgave 1 van de Koers Sociaal (2)040, vanwege de aard van deze opgave die meer op cultuurverandering gericht is; De programmalijn Methodisch en datagedreven werken vraagt de komende jaren om een opgave-overstijgende aanpak en komt als rode draad terug in de uitvoering van de opgaven.

Op de volgende pagina’s is schematisch weergegeven met welke projecten en aanpakken we op opgaveniveau3 en opgave overstijgend aan de slag gaan en is de methodische onderbouwing op basis van de Theory of change opgenomen. Voor de twee grote projecten Werk en Geld en Deltaplan wordt een substantieel bedrag gevraagd uit het transformatiefonds. Deze projecten zitten dan ook in de fase dat er specifiek voor de Eindhovense situatie een businesscase of MKBA is uitgewerkt. De overige projecten en aanpakken zitten nog in de voorbereidings-en ontwerpfase en is de onderbouwing gedaan op basis van literatuur en onderzoek. Op basis van de inhoudelijke bijdrage aan Koers (2)040, de aansluiting op de veranderstrategie en de verwachte besparingen, wordt de uitvoering geprioriteerd als volgt: ➢

➢ ➢

Projecten met hoge prioriteit die reeds uitgewerkt zijn in een businesscase/MKBA en in 2026 (verder) tot uitvoering moeten komen en projecten/aanpakken die in de fase van onderzoek, analyse en/of ontwerp zitten met een hoge inhoudelijke urgentie → groen gemarkeerd. Projecten die zich nog bevinden in de fase van onderzoek, analyse en/of ontwerp en een minder hoge prioriteit hebben → oranje gemarkeerd. Projecten en aanpakken die als randvoorwaardelijk worden beschouwd voor het realiseren van de transformatie → geel gemarkeerd.

3

Opgave 3 ‘Sociaal bouwen en inrichten’ is niet opgenomen in het schema. Deze opgave is belegd bij het nieuwe team Sociaal Maatschappelijke Schaalsprong (SMS). Dit team richt zich op de groei van de stad, de bijkomende fysieke veranderingen en hoe we deze kunnen benutten om sociaal maatschappelijke problematiek te voorkomen. Het team werkt onder andere aan sociale ontwerpprincipes, zoals genoemd in de Koers Sociaal (2)040. De komende periode gaan we onderzoeken welke verbanden we kunnen leggen tussen het transformatieprogramma en dit team.

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

11

Opgave 1. De kracht van inwoners en sociale netwerken centraal Project/interventie en Methodische onderbouwing prioritering/categorisering Ontwikkeling Eindhovense informele steunnetwerken.

Actief oud worden voor ouderen stimuleren

Aanpak

Budget

De versterking van informele steunnetwerken in de Ontwerpende aanpak Nader te sociale basis is een effectieve en kostenefficiënte opstarten met partners en bepalen in aanpak. Onderzoek op andere plekken in het land inwonersvertegenwoor- projectaanpak toont aan dat deze netwerken bijdragen aan sociale diging gericht op in beeld cohesie, veerkracht en het verminderen van formele brengen wat we nu al zorgvragen. doen en welke doorontwikkeling nodig is - Buurtcirkels: bij 1 op de 10 voorkomen om steviger in te zetten dakloosheid besparing € 60.000 informele (Maatschappelijke businesscase Buurtcirkels) steunnetwerken. - Krachtenverbinder Eijsden: € 1 euro investeren levert gemiddeld € 6 op (Vita Valley SROI analyse). Reablement is gericht op het versterken van zelfredzaamheid en het herstellen of behouden van dagelijkse vaardigheden, zodat ouderen zo zelfstandig mogelijk kunnen blijven leven is. Deze aanpak is effectief in het vergroten van zelfredzaamheid en participatie. Studies tonen aan dat ouderen na een reablement traject weer zelfstandig dagelijkse activiteiten uitvoeren, zoals wassen en koken (AEF).

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

Ontwikkelen van reablement aanpak in Eindhoven in samenwerking met partners

Output

Outcome

Impact

Uitwerking van 1 of 2 - Versterkte sociale - Verhoogde veerkracht van kansrijke aanpakken relaties binnen en inwoners en voor Eindhovense tussen gemeenschappen informele gemeenschappen - Vermindering van zorgvragen steunnetwerken - Toegenomen bereik in het formele domein van kwetsbare groepen - Lagere maatschappelijke - Verbeterde kosten (jeugdzorg, Wmo, samenwerking tussen GGZ) formele en informele zorg

Nader te Projectaanpak en bepalen in voorstel projectaanpak

12

- Verbeterde zelfredzaamheid en behoud van vaardigheden - Meer participatie in sociale en maatschappelijke activiteiten - Verminderde afhankelijkheid van formele zorg

- Ouderen blijven langer zelfstandig thuis wonen - Lagere zorgvraag en uitstel van intramurale opname - Vermindering van zorgkosten en druk op mantelzorgers - Hogere kwaliteit van leven en sociale cohesie

Opgave 2. Versterken van de institutionele sociale basis Project/interventie en Methodische onderbouwing prioritering/categorisering Definiëring kernfuncties Studies sociaal werk tonen dat een sterke sociale sociale basis basis bijdraagt aan duurzame participatie, welzijn, het vermogen om zelfstandig te functioneren en het versterken van gemeenschappen (Movisie, Sociale vraagstukken).

Ontwerpende gebiedsgerichte aanpak Limbeek

Aanpak

Budget

Met partners wordt Nader te gewerkt aan de definiëring bepalen in van de kernfuncties. We projectaanpak werken daarna uit hoe de kernfuncties geïmplementeerd kunnen worden vanuit de herziening van de VSB. Limbeek vertoont op het gebied van gezondheid, Gemeente (Ruimtelijk Onderzoek werk, inkomen, schulden, armoede en veiligheid domein, Sociaal domein inzet Pact duidelijke achterstanden ten opzichte van de rest van en Gebieden en Wijken), Woensel Eindhoven. Tegelijk zijn er ruimtelijke plannen. De Woonbedrijf, Politie, middelen combinatie van deze kwetsbaarheid en ruimtelijke WIJeindhoven en ontwikkelingen brengt zowel risico’s als kansen met inwoners zetten vanuit zich mee. De ontwerpende aanpak in Limbeek is een Pact Woensel in op strategische aanpak die: versterking van de Sociale opgaven in samenhang met samenwerking in Limbeek ruimtelijke opgaven oppakt gericht op samen aan de Eigenaarschap en sociale cohesie versterkt slag te gaan met de via ABCD (Asset Based Community vraagtukken op korte, Building). middellange en lange termijn. Op operationeel, tactisch en beleidsniveau.

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

Output In ontwerpfase: Heldere set kernfuncties met uitvoeringskaders

Outcome

Impact

Toegankelijke algemene - Sterkere preventieve werking voorzieningen in de buurt, van het sociaal domein wijk en stad - Vermindering van zware zorgvragen (Wmo, Jeugdzorg, GGZ) - Lagere maatschappelijke kosten en hogere kwaliteit van leven Coalitieplan gericht op - Voorzieningen die - Vermindering van armoede, een gebiedsgerichte passen bij de behoeften schulden en aanpak op basis van van inwoners van de gezondheidsverschillen het ABCD buurt - Duurzame inclusieve wijk met gedachtegoed en een - Versterkte sociale hogere kwaliteit van leven ontwerpende aanpak cohesie en - Lagere maatschappelijke samen met inwoners eigenaarschap van kosten (zorg, veiligheid, en partners. bewoners voor uitkeringen) verbeteringen in de - Leefwereld van inwoners leefomgeving centraal bij beleidskeuzes - Verbeterde leefbaarheid en veiligheid - Meer participatie en gebruik van talent in de buurt

13

Opgave 4. Kansrijk opgroeien Project/interventie en prioritering/categorisering Maximaal rendement businesscases Deltaplan

Methodische onderbouwing

Aanpak

Budget

Output

Outcome

Impact

In het Deltaplan Jeugd heeft tot nu toe een Om deze kansrijke initiatieven Dekking We onderzoeken tot Het opschalen en borgen - Voorkomen van aantal initiatieven naast inhoudelijke- ook te kunnen (door)ontwikkelen transformatiewelke schaalgrootte van de effectieve uithuisplaatsingen financiële meerwaarde aangetoond, te en aan te sluiten bij de doelen fonds: De kosten deze initiatieven nog initiatieven uit het - Versterkte sociale netwerken. weten van de Koers Sociaal (2)040 voor de subsidie- steeds (inhoudelijk en Deltaplan jeugd - Voorkomen dakloosheid - Buurtgezinnen; Gezinnen die steun wordt een tijdelijke regeling is financieel) rendabel ondersteunt de - Minder inzet nodig van kunnen gebruiken (vraaggezinnen) worden subsidieregeling Preventie € 2.200.000 zijn. Zo benutten we, transformatie van de Jeugdhulp gekoppeld aan een warm en stabiel gezin plus Jeugd opgezet. (€ 1.100.000 bij structurele borging, jeugdzorg. in de buurt (steungezinnen). voor 2026 en het potentieel Op basis van resultaten van het - Kamers met Aandacht: Kamers met € 1.100.000 voor maximaal. Deltaplan Jeugd worden de Aandacht helpt jongeren met onvoldoende 2027) kosten, die in de specialistische vangnet, geld of praktische vaardigheden zorg hiermee voorkomen wordt, om zelfstandig te wonen. Verhuurders van geschat op ca € 1,5 tot €1,75 een Kamer met Aandacht worden miljoen per jaar.

gematcht met de jongeren met een Er wordt dus een netto ondersteuningsbehoefte, waarmee jaarlijkse besparing € 400.000 á dreigende dakloosheid en/of bankhoppen 650.000 verwacht vanaf 2026. kan worden voorkomen. - Kindbehartiger; Kindbehartigers ondersteunt kinderen van 4 tot 18 jaar die te maken hebben met een scheiding van hun ouders. Een Kindbehartiger treedt op als vertrouwenspersoon voor het kind. - PraktijkOndersteuners Huisarts (POH) Jeugd; heeft vooral een rol in het laagdrempelig aanbieden van zorg en begeleiding bij kinderen, jongeren (en hun ouders) met psychische/psychosomatische klachten. - Eindje Verder; wachttijd voor specialistische GGZ-behandeling omzetten naar actietijd: in co-creatie, samen met de jeugdige, ouders en het netwerk, stappen zetten op alle leefstijlgebieden. Belangrijkste hierbij is dat regie bij het gezin komt te liggen, waardoor scope

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

14

Collectieve Jeugdhulp op scholen

Innovatie op aanpak 18-/18+ gericht op een dak boven het hoofd en scholing/werk. In verbinding met Bouwdepot en Jongerenperspectieffonds.

breder wordt dan alleen behandelen. Het uiteindelijke doel is om de behandeling korter te laten duren en efficiënter te laten zijn, wachttijd beter te benutten. Diverse gemeenten en regio’s - Onderzoek naar de Voorfinancieexperimenteren met collectieve jeugdhulp implementatie van ring voor op school. Op basis van uitgevoerde collectieve jeugdhulp op onderzoeks-en onderzoeken blijkt dat het loont om te scholen in Eindhoven. ontwerpfase investeren in deze vorm van jeugdhulp op - Aansluiten bij regionale school. initiatieven en bestaande praktijkvoorbeelden. Businesscase Jeugd Ondersteuning op - Ontwikkelen van een model School (JOS) laat zien dat €1 investeren waarin school, ouders en gemiddeld € 1,4 oplevert (Bron: Social hulpverleners structureel innovators) samenwerken. - Groepsgerichte aanpak op schoollocatie, laagdrempelig en snel inzetbaar.

Onderzoeks-en - Leerlingen krijgen - Verbeterde mentale ontwerpfase: Komen sneller passende hulp. gezondheid en welzijn van tot een plan van - Vermindering van jeugdigen. aanpak en individuele verwijzingen - Lagere maatschappelijke samenwerkingsafspra naar specialistische kosten door preventie en ken met onderwijs en jeugdhulp. vroegtijdige interventie. jeugdhulp partijen. - Versterking van de - Versterkte samenwerking pedagogische basis op tussen onderwijs en zorg. school. - Duurzame vernieuwing van - Verlichting van druk op het jeugdhulpstselsel in jeugdhulpinstellingen. Eindhoven.

Kwetsbare jongvolwassenen (o.a. uitstroom Ten behoeve van deze Nader te bepalen - Integrale trajecten - Vermindering instroom - Perspectief, participatie en jeugdhulp), bieden we een dak boven hun doelgroep is niet iets nieuws, wat er extra met gelijktijdige inzet jongvolwassenen in zelfredzaamheid bij jongeren hoofd, scholing of werk, en passende maar vooral focus op nodig gezien op wonen, maatschappelijke uit jeugdhulp. ondersteuning. Door deze aanpak krijgen integraal aanbod nodig vanuit bestaande scholing/werk en opvang. - Minder kosten voor jongeren duurzaam perspectief en is er bestaande voorzieningen. voorzieningen begeleiding. - Verhoogde uitstroom ondersteuning en zorg. minder maatschappelijke uitval en hiermee - Versterking van naar zelfstandige minder kosten voor opvang, ondersteuning bestaande woonvormen met en zorg. Onderzoek laat het volgende zien: initiatieven zoals het perspectief op werk of - MKBA Jongerenperspectieffonds, baten Bouwdepot en Van opleiding. gemiddeld € 8500 per jongere school naar - Verbeterde (Businesscase JPF aanpak, 2025) duurzaam werk. samenwerking tussen - Project 010 Gemeente Rotterdam. € 1 - Ontwikkeling van jeugdhulp, onderwijs, investeren levert gemiddeld € 3,57 op een sluitende werk & inkomen, en (Bron: Cebeon) aanpak 18-/18+ met woningcorporaties. casusregie.

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

15

Onderzoek naar de Rijke schooldag met de school als samenwerkplaats

Versterken infrastructuur school gericht op thuiszitters

Onze aanname is dat de Rijke Schooldag Door verrijking van het Onderzoeks- Onderzoek naar de een positief maatschappelijk rendement op, schoolprogramma krijgen budget is gedekt. impact van de Rijke zowel financieel als sociaal, omdat het inzet kinderen meer Schooldag op op kansengelijkheid, brede ontwikkelkansen binnen een kansengelijkheid. talentontwikkeling, vermindering van de schoolse omgeving. De - Uitbreiding van het armoede effecten en versterking van lokale school wordt hierbij een dagprogramma met samenwerking. centrale plek waar sport, cultuur, professionals samenwerken voeding en aan brede ontwikkeling. ondersteuning. Onderzoek maakt inzichtelijk - Versterking van de wat werkt, voor wie, en onder school als welke omstandigheden samenwerkplaats met multidisciplinaire inzet. Op basis van eerste berekeningen is onze De eerste stap in de aanpak Onderzoeks- Gezamenlijke aanname is dat deze aanpak een hoog is een gezamenlijke, budget is gedekt analyse van maatschappelijk rendement oplevert door methodische analyse van oorzaken van vroegtijdige, contextgerichte interventies die oorzaken van schooluitval, de schooluitval en schooluitval en thuiszitten voorkomen. De inzet die wordt gedaan en de jeugdhulpgebruik. structurele verankering in de kosten hiervan door data te - Datagedreven inzicht schoolomgeving maakt dat deze werkwijze combineren.

Vernieuwend is in grondoorzaken en breder en duurzaam ingezet kan worden. dat deze interventie niet kosten. alleen gericht zal zijn op de - Ontwikkeling van Maatschappelijke businesscase voorkomen jeugdige, maar juist ook op gerichte interventies schoolverzuim (Nijmegen, 2016) laat zien de context van school, docent op schoolniveau dat € 1 investeren gemiddeld € 2,51 en gezin. - Borging van oplevert. succesvolle werkwijzen in de schoolstructuur.

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

16

Versterkte leer- en Kinderen in Eindhoven groeien ontwikkelomgeving op kansrijk op, ongeacht hun school sociaaleconomische Gelijke kansen en achtergrond brede talentontwikkeling. Verminderde leerachterstanden en schooluitval.

Vermindering van het - Structurele daling van aantal thuiszitters. schooluitval in de regio. Verminderde inzet van - Verminderde afhankelijkheid jeugdhulp door vroege van jeugdhulp en speciaal signalering en onderwijs. interventie. - Verhoogde kans op diploma Versterkte en arbeidsparticipatie voor samenwerking jongeren. partijen. Borging preventieve ondersteuning in de schoolinfrastructuur.

Opgave 5. Financieel zeker bestaan Project/interventie en prioritering/categorisering Verbeteren netwerk Werk en Geld

Methodische onderbouwing Aanpak

Budget

Output

Outcome

Impact

Uit onderzoeken blijkt dat een Een samenhangend netwerk van Dekking - Pilot 1: Versterking - Inwoners zullen meer - Meer uitstroom naar werk brede, integrale Werk en Geld richt zich op transformatie-fonds: dienstverlening voor integrale aanpak ervaren, of participatie dienstverlening, gebaseerd toeleiding naar werk/participatie, huidige bijstandsworden sneller en beter - Minder langdurige op vertrouwen en maatwerk, schuldhulp, armoederegelingen, De kosten voor twee gerechtigden via ondersteund bij werk- en afhankelijkheid van het meest effectief is voor sociale werkplaatsen en pilots, inclusief voortgangsgesprekk geldzaken bijstand. mensen in de bijstand. werkgeversdienstverlening. Er wordt evaluatie en voorstel en en één - inwoners zullen meer - Verbeterde financiële Ontwikkeling, sociale uitvoering gegeven aan twee pilots voor vervolg, zijn in contactpersoon. mensgerichte aanpak stabiliteit en welbevinden participatie en toeleiding naar op basis van deze nieuwe totaal €4.700.000, - Pilot 2: Versterking ervaren (één van inwoners. werk zijn hierbij belangrijke netwerkaanpak, te weten: waarbij voor 2025 dienstverlening voor contactpersoon, geen - Versterking van het onderdelen in de aanpak 1. Versterking dienstverlening €1.282.000, voor nieuwe instroom via dubbele intakes, betere sociaal vangnet bij (SCP).

huidige bijstandsgerechtigden 2026 € 2.296.000 en breed intakegesprek, overdrachten, leefwereld inkomensproblemen en Vanaf medio 2025 vinden voor 2027 ontwikkelperiode en meer centraal, stressschulden. voortgangsgesprekken plaatst €1.122.000 gepland ontwikkelplan. sensitief werken, vanuit In juli 2024 hebben we een met inwoners die als een uitkering is - Inrichting centrale vertrouwen werken, Op basis van de aanpak uitgevoerd waarbij ontvangen. In deze gesprekken locatie voor integrale omgekeerde toets uitgevoerde aanpak worden ongeveer 185 wordt vanuit de huidige situatie dienstverlening Werk toepassen). de netto opbrengsten vanaf bijstandsgerechtigden zijn naar de (financiële) & Geld. - We zorgen dat de 2027 geschat op een gesproken om de ondersteuningsmogelijkheden en - Samenwerking met bijstandsuitkering zo snel bedrag tussen de €1,7 en mogelijkheden van werk te de mogelijkheden op werk en interne afdelingen en mogelijk geregeld wordt € 3,2 miljoen per jaar. bezien en te beoordelen of de participatie gekeken. Vanaf 2026 externe partners op indien werk niet tot de geldzaken op orde zijn. zijn dat 2.000 jaarlijkse inkomen, schulden, mogelijkheden behoort. In de begroting 2026 zijn Daarbij is gebleken dat een voortgangsgesprekken werk en participatie. Indien er schulden zijn, vanaf 2026 € 1.736.000 uitstroom van ruim 20% 2.

Versterking dienstverlening - Ontwikkeling van pakken we dit integraal op. structurele besparingen gerealiseerd is. Op basis van nieuwe bijstandsgerechtigden werkwijze en - Professionals werken ingeboekt. deze ervaringen is voor dit Vanaf 2026 gaan de helft van de monitoringkader voor integraal en samenhangend project de businesscase nieuwe aanvragen (verwachting beide pilots. aan werk- en geldvragen. opgesteld. In de 600) verlopen vanuit de - Inwoners ontwikkelen zich businesscase is rekening dienstverlening van het pilot en krijgen perspectief op gehouden met afnemende team. Binnen deze aanpak wordt participatie of werk. effecten, doordat er minder er gewerkt met een op maat - Dienstverlening wordt mensen overblijven die ontwikkelperiode van 6 weken vereenvoudigd, sneller en duurzaam kunnen uitstromen. waarbij inwoners zich oriënteren effectiever handelen. Hierdoor kan de uitstroom in op hun toekomstperspectief, latere fases lager uitvallen. worden mogelijkheden en

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

17

Ook is meegenomen dat de selectie van deelnemers mogelijk heeft geleid tot een positieve vertekening van de resultaten.

belemmeringen in beeld worden gebracht, gekeken naar diverse leefgebieden bijv. schulden, en wordt er samen met de inwoner een ontwikkelplan gemaakt. In de eerste helft van 2027 wordt Dit zijn aandachtspunten om de pilots afgesloten met een bij de uitvoering en beoogde voorstel voor een structurele impact rekening mee te werkwijze. houden. . Jeugdwerkloosheid (van bijstaand naar werk)

Uit onderzoek blijkt dat Dit is een van de projecten van de intensieve dienstverlening eerste tranche van het werkt. Deze aanpak levert op transformatieprogramma. De dit moment een hoog werkwijze kenmerkt zich door maatschappelijk rendement intensieve begeleiding, vertrouwen op. Inmiddels zijn 128 geven en uitgaan van de gehele jongeren succesvol context van de jongere. Het project uitgestroomd naar werk of loopt door tot medio 2026 en we scholing en is de aanpak onderzoeken structurele borging in bewezen effectief. het netwerk Werk en Geld.

Reeds gedekt uit 1e - Intensieve tranche middelen begeleidingstraTransformatie-fonds jecten op maat. - Wederzijdse Conform vastgesteld afspraken en fiche wordt er tussen monitoring. 2024 t/m 2026 - Contextgerichte incidenteel €750K aanpak (jongere, vanuit het gezin, Transformatiefonds leefomgeving). geïnvesteerd (1e tranche).

- Verhoogde uitstroom van jongeren uit de bijstand naar werk of opleiding. - Versterkt vertrouwen en motivatie bij jongeren. - Structurele borging van effectieve werkwijze in gemeentelijke infrastructuur.

Daling van jeugdwerkloosheid Verhoogde economische zelfstandigheid en participatie van jongeren. Besparing op maatschappelijke kosten zoals uitkeringen, schuldenproblematiek en zorg.

- Onze werkende aanpak laat zien dat we bij jongeren tegen de landelijke trend in presteren met hogere uitstroomcijfers.

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

18

Opgave 6. Eerst een thuis Project/interventie en prioritering/categorisering Ontwikkeling innovatieve woonvormen

Methodische onderbouwing Aanpak

Budget

Output

Outcome

Impact

Innovatieve woonvormen In samenwerking met de regio, bieden een betaalbare woningbouwcorporaties en woonplek met lichte zorgaanbieders inzetten op ondersteuning en sociale ontwikkeling van 1 of 2 innovatieve verbinding ipv een MO/BW. woonconcepten in de regio. De investering in een woonplek is een goedkopere oplossing dan een MO/BW plek (circa €30.000–€50.000 per persoon per jaar ). Dit levert een positief maatschappelijk rendement op.

Regionale - Ontwerp en realisatie - Passende en betaalbare - Vermindering van innovatiebudget van innovatieve woonplekken voor de instroom en vergroten Beschermd wonen is woonvormen doelgroep uitstroom voorliggend (combinatie van - Versterkte samenwerking maatschappelijke opvang wonen, tussen woningcorporaties, en beschermd wonen. ondersteuning en zorgaanbieders en - Verhoogde communitybuilding). gemeente. maatschappelijke - Ontwikkeling en opschaling participatie en welzijn van van innovatieve kwetsbare inwoners. woonconcepten. -

Opgaveoverstijgende aanpak transformatielijnen Project/interventie en prioritering/categorisering Transformatielijn 2 Herinrichting zorg-en ondersteuningslandschap

Methodische onderbouwing Aanpak

Budget

Output

Outcome

- Beleidsmatige urgentie: Het We starten met het uitwerken van Dekking uit - Uitwerking van - Heldere inrichtingskeuzes huidige stelsel sluit de inhoudelijke inrichtingskeuzes op transformatie-fonds: scenario 1 uit het voor toegang, reikwijdte en onvoldoende aan bij de basis van de Koers Sociaal (2)040 Raadsbesluit positionering van zorg en opgaven en leidende en het Raadsbesluit 2026: € 50.000 Vereenvoudiging. ondersteuning. principes van de Koers Vereenvoudiging (scenario 1). Dit 2027: € 50.000 - Ontwerp van nieuwe - Een financieringsstrategie Sociaal (2)040 en de betreft keuzes over: Toegang tot inrichting en die middelen effectief en uitdagingen waar we voor ondersteuning en zorg, Reikwijdte financieringsstrategie doelgericht inzet. staan. van voorzieningen, Positionering . - Verbeterde samenwerking - Financiële kaders en van sociale basis, basiszorg en - Voorbereiding op en sturing binnen het stelselverantwoordelijkheid: aanvullende zorg, Schaal van nieuwe contractering sociaal domein. De contractperiode voor uitvoering en en subsidiëring per - Herziening van een aantal voorzieningen samenwerkingsvormen en Sturings2028. subsidieregelingen en loopt in 2028 af en de filosofie. Op basis van deze inkoopstrategieën op basis subsidieregeling inhoudelijke keuzes ontwikkelen we van inhoudelijke koers.

Versterking Sociale Basis een financieringsstrategie (VSB) is toe aan herziening. Hiermee ontstaat er een

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

19

Impact Een toekomstbestendig en effectief zorg- en ondersteuningslandschap dat aansluit bij de Koers Sociaal (2)040 en de veranderende behoeften van inwoners.

Transformatielijn 2 Herinrichting zorg-en ondersteuningslandschap Actieonderzoek met zorgverzekeraar CZ Menswaardige toegang voor mensen met een levenslange en levensbrede ondersteunings-en zorgvraag

Transformatielijn 2 Herinrichting zorg-en ondersteuningslandschap Doorbraakmethode

belangrijk momentum om keuzes te maken in de inrichting en financiering op stelselniveau van het sociaal domein. Het actieonderzoek is Uitvoeren van een actieonderzoek Reservering gebaseerd op participatief op basis van klantreizen. We voeren € 100.000 ontwerp, waarbij klantreizen dit experiment uit met 10 inwoners Rijksmiddelen worden ingezet om de van de gemeente Eindhoven die bij versterking ervaringen van inwoners met CZ verzekerd zijn dienstverlening complexe zorgvragen kwetsbare groepen systematisch te analyseren. Deze kwalitatieve methode maakt inzichtelijk waar de toegang en samenwerking tussen domeinen knelt en waar verbetering mogelijk is. Door co-creatie met professionals en ervaringsdeskundigen worden concrete verbeteracties ontwikkeld en geborgd in werkprocessen en overlegstructuren. De Doorbraakmethode is een De Doorbraakmethode wordt Nader te bepalen. wetenschappelijk momenteel gehanteerd door onderbouwde aanpak van WIJeindhoven, We gaan de aanpak Het Instituut voor Publieke steviger implementeren in het Waarden (IPW) die gehele netwerk van gemeente en professionals helpt om samenwerkingspartners. doorbraken te realiseren bij systeemproblemen bij complexe casuïstiek. Door het combineren van juridische ruimte, mensgericht werken en maatschappelijke doorrekeningen, ontstaat een werkwijze die beter en goedkoper is dan

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

- Actieonderzoek met - Hogere clienttevredenheid - Inwoners met een 10 klantreizen waarin - Verbeterde samenwerking levenslange en de ervaringen van tussen sociaal en medisch levensbrede zorgvraag inwoners centraal domein ervaren een staan. - Heldere werkprocessen en menswaardige, integrale - Analyse van afstemmingslijnen bij toegang tot passende knelpunten en complexe zorgvragen. ondersteuning en zorg, kansen in - Versterkte lokale ongeacht de schotten in werkprocessen en toegangsteams met het zorgstelsel. samenwerking. domeinoverstijgende - Deze toegang leidt tot - Co-creatie van handelingsperspectieven. een meer passend verbeteracties met ondersteunings-en professionals en zorgaanbod. ervaringsdeskundige - Input voor vervolgafspraken over duurzame inrichting en samenwerking - Implementatie - Gezamenlijke werkwijze - Vermindering van Doorbraakmethode voor complexe vastgelopen bureaucratische bij gemeente en casuïstiek in de stad. knelpunten in het sociaal partners - Snellere en effectievere domein. - Casusgerichte besluitvorming in - Lagere maatschappelijke interventies met vastgelopen situaties kosten door kortere, maatwerkoplossinge - Structurele borging van de passendere trajecten en n bij methode in reguliere minder herindicaties. systeemproblemen werkprocessen. - Cultuurverandering die meer rendement richting mensgericht en opleveren oplossingsgericht werken.

20

standaardprocedures. In deze werkwijze wordt per casus een rendementsdriehoek t.b.v. de legitimiteit uitgewerkt. Transformatielijn 3 De projecten in deze Vereenvoudiging en effectiviteit transformatielijn zijn gebaseerd op principes van kwaliteitsmanagement, procesoptimalisatie, digitale transformatie en vereenvoudiging.

Transformatielijn 4 Cultuurverandering en leertraject

Met deze transformatielijn zetten we Dekking via - Digitalisering, - Inwoners kunnen via - Tevredenheid bij in op Vereenvoudiging en Rijksmiddelen gemeentebrede MijnEindhoven.nl inwoners door snelle, effectiviteit van het sociaal domein versterking programma GIVE zelfstandig zaken regelen transparante en conform het Raadsbesluit dienstverlening - Implementatie en bepalen wie hun mensgerichte Vereenvoudiging. kwetsbare inwoners kwaliteitsmanageme gegevens mag inzien. dienstverlening. ntsysteem - Robotisering neemt - Lagere uitvoeringskosten (netwerkgericht repetitieve taken over, door digitalisering en werken en sturen) waardoor medewerkers automatisering van - Robotisering meer tijd hebben voor processen. klantprocessen, fase maatwerk. - Versterkte 2 en verder - Integrale sturing en uitvoeringskracht en - Verkenning informatie-uitwisseling samenwerking binnen het kunstmatige verbeteren samenwerking sociaal domein. intelligentie (AI) en besluitvorming. toepassingen in het - AI-verkenning levert inzicht sociaal domein op in kansen, belemmeringen en ethische randvoorwaarden voor toekomstige toepassingen.

De aanpak is gebaseerd op Inzet op duurzame Dekking uit - Leer- en - Medewerkers ontwikkelen Gemeentelijke organisatie gedrags- en cultuurverandering binnen het transformatie-fonds: ontwikkelsessies, competenties en inzichten is toegerust om de Koers organisatieverandering, sociaal domein. Zowel binnen de 2026: € 150.000 intervisie, storytelling, die aansluiten bij de (2)040 doordat de waarbij leren in de praktijk en gemeentelijke organisatie als in de 2027: € 150.000 serious gaming, transformatiedoelen. veranderkracht en reflectie centraal staan. Door stad bij partners en inwoners. design thinking labs. - Gemeente en partners uitvoeringskracht is middel van een nulmeting, Medewerkers ontwikkelen de - Inbedding in werken meer vanuit de vergroot. Dit draagt bij aan monitoring en intervisie wordt competenties en inzichten om de bestaande trajecten leefwereld van inwoners. effectieve uitvoering van de de voortgang systematisch Koers Sociaal (2)040 en de Sociale van de Sociale - Versterkte dialoog ind e sociale opgaven van de gevolgd en bijgestuurd. 7 te vertalen naar hun dagelijkse Sectoren. stad over normalisering en stad. werkzaamheden. Hierbij raken we de reikwijdte van als gemeente actiever betrokken bij ondersteuning en zorg. onze inwoners, hun netwerken en - Verankering van leer- en benutten we de eigen kracht van ontwikkelcultuur in de lijn inwoners en de stad.

Hiernaast van de organisatie.

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

21

zetten we in op gesprekken met de stad over o.a. de reikwijdte van ondersteuning en zorg en de rolverdeling hierbij tussen gemeente, partners en inwoners (het maatschappelijk debat). Transformatielijn 5 Methodisch Deze transformatielijn is We ontwikkelen een Dekking uit en datagedreven werken gebaseerd op principes van implementatieplan dat teams in de transformatie-fonds: methodisch en evidenceSociale sectoren ondersteunt in het 2026: € 75.000 based werken, impactgericht werken volgens een gekozen 2027: € 75.000 sturen en financiële methodiek en vanuit impactgericht voorspelbaarheid. Door het denken. Met een dashboard, combineren van data, monitor en prognosemodel creëren methodiek en we structureel inzicht in trends, maatschappelijke waarde voortgang en financiële risico’s, en ontstaat een stevige basis maken we MKBA’s en voor beleidskeuzes en businesscases tot verantwoording. Dit vergroot standaardinstrumenten voor de uitvoeringskracht van het verantwoorde (bij)sturing en sociaal domein om de besluitvorming. opgaven van de Koers waar te maken.

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

- Implementatieplan - Gemeentelijke teams - Betere besluitvorming voor methodisch en werken volgens een door inzicht in wat werkt impactgericht gekozen methodiek en en waarom. werken. vanuit impactgericht - Verhoogde effectiviteit - Dashboard sociaal denken. van interventies door domein met - De voortgang van de Koers systematische monitoring indicatoren en Sociaal (2)040 en het en bijsturing. trendinformatie. Transformatieprogramma - Beheersing kosten door - Monitor voor wordt gemonitord via voorspelbare en voortgang Koers meetbare indicatoren. onderbouwde financiële Sociaal (2)040 en - Er is een dashboard strategie. transformatielijnen beschikbaar dat trends en - Structurele toepassing - Prognosemodel en ontwikkelingen in het van MKBA en financiële sociaal domein inzichtelijk businesscases als norm meerjarenstrategie maakt. voor verantwoorde - Format en werkwijze - Er is meer grip op financiële investeringen en voor het opstellen prognoses en risico’s door beleidskeuzes. van MKBA’s en een financiële businesscases. meerjarenstrategie.

22

3.3 Financiering en Transformatiefonds In 2024 heeft de raad besloten een reserve Transformatiefonds in te stellen, gericht op houdbaarheid van het het sociaal domein. Het fonds heeft de functie van een financiële hefboom die het mogelijk maakt om te experimenteren met kansrijke en effectieve projecten en initiatieven. In de huidige situatie is het essentieel om zowel de dagelijkse dienstverlening te continueren als noodzakelijke veranderingen door te voeren. Om de continuïteit van ondersteuning en zorg te behouden binnen een context van het sociaal domein die al onder druk staat, is het belangrijk dat transformatieprocessen zorgvuldig worden uitgevoerd. Het fonds biedt hiervoor de benodigde financiële ruimte. Het Transformatiefonds wordt omgezet van een reserve met bestedingsfunctie naar een reserve met een egalisatiefunctie, wat betekent dat middelen die aan het einde van het jaar binnen het sociaal domein niet volledig zijn besteed, niet verloren gaan maar beschikbaar blijven voor de realisatie van transformatiedoelen. Op deze manier biedt het fonds financiële continuïteit en zekerheid, waardoor innovatieve projecten en nieuwe werkwijzen ook over meerdere jaren kunnen worden doorontwikkeld. Binnen het fonds investeren we in methodisch onderbouwde transformatieprojecten, gebaseerd op een businesscase en/of maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA).

Deze analyses bieden gekwantificeerde prognoses over de verwachte maatschappelijke effecten en maken inzichtelijk hoe investeringen zich verhouden tot de beoogde opbrengsten. Het is hierbij van belang een realistisch beeld te geven en een voorbehoud te maken met betrekking tot het rendement van de investeringen vanuit het Transformatiefonds. Een positieve MKBA met een hoog maatschappelijk rendement geeft namelijk geen garantie voor directe financiële besparingen binnen het sociaal domein. Het effect kan ook vallen in andere domeinen zoals het medisch domein of veiligheidsdomein. Hiernaast zijn effecten op het gebied van zorg en ondersteuning ook afhankelijk van externe factoren zoals sociaal-economische omstandigheden, demografische ontwikkelingen en individuele keuzes van inwoners. Hierdoor ontbreekt een directe, lineaire relatie tussen investering en besparing. Daarom koppelen we binnen dit transformatieprogramma innovatieve projecten nadrukkelijk aan expliciete beleidskeuzes in het ondersteunings- en zorglandschap, omdat in combinatie met keuzes in volume, reikwijdte, toegang én ondersteuningsvorm, gerichter gestuurd kan worden op besparingen (transformatielijn 2). Deze keuzes hebben gevolgen voor de ondersteuning en zorg die inwoners ontvangen. Hieronder twee voorbeelden: -

-

Als blijkt dat de projecten uit het Deltaplan Jeugd op grote schaal effectief zijn, dan kan de keuze gemaakt worden om een deel van de 2e lijn specialistische vormen van jeugdhulp af te bouwen en vanuit de ruimte die er ontstaat de effectieve Deltaplan projecten structureel te borgen met een mogelijke besparing. Van maatwerk naar collectief aanbod. Een deel van het budget voor individueel maatwerk kan ingezet worden voor collectieve voorzieningen. Hierdoor kunnen meer mensen met minder of hetzelfde geld geholpen worden.

Naast MKBA’s werken we met impactmodellen en de Theory of Change, zodat we vooraf beleidskeuzes kunnen onderbouwen en achteraf evalueren op effectiviteit. We brengen deze werkwijze in de praktijk via een lerende aanpak, waarin we monitoren, evalueren en bijsturen. Zo houden we zicht op wat werkt, wat niet werkt, en kunnen we tijdig schakelen om de druk op het sociaal domein te verlichten. Deze aanpak sluit aan bij landelijke inzichten over effectief sturen in het sociaal domein: maatschappelijke waarde ontstaat pas als er een duidelijke koppeling is tussen innovatie, beleidskeuzes en sturing. Maatschappelijk en financieel rendement binnen het sociaal Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

23

domein is dus geen vanzelfsprekend gevolg van een onderbouwd project, maar het resultaat van meerjarig methodisch en impactgericht werken in het sociaal domein. .Een deel van de projecten en interventies die in paragraaf 3.2 beschreven zijn, zijn concreet uitgewerkt in een plan met begroting en een deel vraagt nog om nadere financiële uitwerking. Dit betekent dat voor deze laatste categorie waar nodig we later beroep zullen doen op het Transformatiefonds om het beoogde project mogelijk te maken. Hierbij speelt dat er mogelijk alternatieve dekking vanuit de Rijksmiddelen Versterking Dienstverlening voor drie onderdelen van het Transformatieprogramma, te weten Kwaliteitsmanagementsysteem, , Implementatie van de Vereenvoudiging en het Actieonderzoek naar menswaardige toegang.

Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040

24

4. Governance en programma organisatie 4.1 Governancestructuur De besturing van het transformatieprogramma richten we zo licht en eenvoudig mogelijk in. Reden hiervoor is dat we ervoor kiezen om de uitvoering van de transformatie plaats te laten vinden binnen de bestaande lijnorganisatie en de opgaven van de Koers Sociaal (2)040. Daarmee voorkomen we onnodige structuren en sluiten we aan bij de bestaande werkwijzen en afspraken. Het programma heeft bestuurlijke opdrachtgevers en een ambtelijk opdrachtgever. Op bestuurlijk niveau vindt de sturing plaats via het Strategisch Beleidsoverleg (SBO), waar de richtinggevende inhoudelijke keuzes worden gemaakt en de voortgang wordt bewaakt. Op ambtelijk niveau stuurt het Strategisch MT sociale sectoren (SMT) met een gedelegeerd ambtelijk opdrachtgever op de uitvoering van het Transformatieprogramma. Het programmateam vervult een coördinerende en sturende rol op het tactisch niveau en bewaakt de samenhang in de uitvoering van de transformatielijnen. Per transformatielijn bepalen we welke vorm van uitvoering en samenwerking het beste past. De aansturing en uitvoering van afzonderlijke projecten en interventies binnen de transformatielijnen verlopen via de reguliere sturingslijnen van de sociale sectoren.