Bijlage 1 - Jaarstukken 2020
Tekst van het document
Afrondingsverschillen In de gepresenteerde tabellen kunnen afrondingsverschillen voorkomen. Dit komt doordat de gegevens in de jaarrekening , ter bevordering van de leesbaarheid, op duizendtallen gepresenteerd worden terwijl de automatisch vanuit de administratie ingelezen gegevens op centen nauwkeurig zijn.
40
Programma 1 Veiligheid Dit programma omvat twee taakvelden: taakveld 1.1.Crisisbeheersing en brandweer en 1.2 Openbare orde en veiligheid. Deze taakvelden hebben we ondergebracht in één thema: veiligheid Taakveld 1.1 betreft reguliere taken van de brandweer en taken voor het beperken en bestrijden van rampen en zware ongevallen. Voor dit taakveld zijn op gemeentelijk niveau geen afzonderlijke doelen, prestaties en daarbij behorende effect- en prestatie indicatoren opgenomen. Resultaten worden op regionaal of landelijk niveau bereikt en/of gemonitord en zijn ook in de begroting van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) opgenomen. Bij taakveld 1.2. Openbare orde en veiligheid gaat het om alle gemeentelijke taken op het gebied van de openbare orde en veiligheid, waaronder een veilige woon- en leefomgeving en toezicht en handhaving van de openbare orde.
Veiligheid 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Veiligheid is een basisvoorwaarde voor een aantrekkelijke stad en voor economische en sociale ontwikkeling. Een stad moet niet alleen veilig zijn, de inwoners moeten zich ook veilig voelen. Een veilige stad is de basis om in vrijheid te kunnen wonen, werken en leven. Die verantwoordelijkheid dragen we samen met vele partners. In Eindhoven is ook in 2020 gewerkt aan een stad waar mensen veilig zijn en zich veilig voelen. Om de wijken leefbaar en de stad (internationaal) aantrekkelijk te houden is gewerkt aan een stad met minder overlast en criminaliteit. De corona crisis heeft invloed gehad op de inzet van mensen en middelen en dus ook op de behaalde resultaten. Noodgedwongen is daardoor sinds maart binnen de beoogde veiligheidsdoelstellingen sprake geweest van een herprioritering. Desondanks zijn er uiteraard in 2020 de nodige prestaties geleverd. De Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) heeft een belangrijke rol en verantwoordelijkheid gekregen en genomen bij de aanpak van de crisis. De crisisorganisatie ging zeven dagen per week aan de slag om de steeds veranderende omgeving van de benodigde informatie en middelen te voorzien.
De Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) werd verantwoordelijk voor het distributiecentrum ‘verspreiding beschermingsmiddelen’ dat werkte voor alle zorgverleners in heel Brabant. Er is intensief samengewerkt met gemeenten, GGD, Defensie, Bevolkingszorg, OM, Politie, GHOR, Marechaussee aan onder andere noodverordeningen, handhavingskaders, bewaken van de zorgcontinuïteit. De bijzondere inzet voor de corona crisis is deels ten koste gegaan van de geplande activiteiten binnen de VRBZO. Zo is het niet gelukt om voor de zomerperiode het landelijk onderzoek, op welke wijze de brandweerorganisatie (Vervolgtraject denktank rechtspositie brandweervrijwilligers) opnieuw kan worden vormgegeven, af te ronden. En er is vertraging opgetreden bij de ontwikkeling van de Visie 2025. Het is wel gelukt om voor de reorganisatie van de interne sector Incidentbestrijding het sociaal statuut van de VRBZO vast te laten stellen en conform planning heeft de landelijke Evaluatiecommissie Wet veiligheidsregio’s (Wvr) eind 2020 gerapporteerd aan de minister van J&V. Als gevolg van de coronamaatregelen zijn meerdere gemeentelijke activiteiten, waarbij het bewaren van de 1,5 meter afstand niet continu kon worden geborgd, niet doorgegaan. Denk hierbij aan de evenementen, controles en groepsbijeenkomsten.
Een ander deel van de activiteiten is wel door kunnen gaan door andere creatieve vormen te gebruiken zoals digitale webinars, inzet online jongerenwerkers, extra camera's. Daarnaast hebben we de VRBZO ondersteund bij de regionale crisisaanpak. Zo is er een regionaal juristenteam geformeerd om de
41
noodzakelijke formeel-juridische taken mee uit te voeren alsmede advies te geven over juridische toepassingsvraagstukken ten aanzien van coronaregels ten behoeve van Regionaal Beleidsteam (RBT), de voorzitter VRBZO, alsmede regiogemeenten. We hebben ook geholpen in de voorbereiding van aangekondigde demonstraties en bij de coördinatie van bezwaarschriften. Al deze steeds veranderende regionale regels hebben we vervolgens weer vertaald naar de gemeentelijke uitvoering. In de eerste twee maanden van 2020 zijn we vanuit toezicht en handhaving (T&H) verder gegaan met de geprioriteerde veiligheidsthema’s en toezicht en handhaving in het kader van leefbaarheid. Verder stonden we in de startblokken om enkele pilots te lanceren, zoals een bestuursrechtelijke aanpak van illegale bijzet en personen met inbrekerswerktuigen. Maar als gevolg van de corona crisis veranderde alles. Buitengewoon opsporingsambtenaren, toezichthouders en alle andere betrokkenen in en buiten de organisatie hadden plotseling een bijzonder belangrijke en urgente rol in bescherming van de volksgezondheid. In 2020 heeft de T&Horganisatie laten zien dat ze wendbaar, flexibel en veerkrachtig is. Voortdurend werd het regionale kader van regels aangepast als gevolg van de coronasituatie in het land waarvan de opdracht tot handhaving bij gemeenten werd belegd. Op elke nieuwe set regels hebben we direct ingespeeld.
Tegelijkertijd hebben we begrip gehad voor de inwoners, ondernemers en bezoekers van de stad. Toch hebben we vanwege de toenemende onvrede bij ondernemers en inwoners specifiek aandacht moeten geven aan agressie tegen de toezichthouders en handhavers. Overall gezien hebben we gedaan wat nodig was en daar zijn we trots op. De onvrede onder de bevolking heeft zich ook op andere manieren geuit. We moesten onze teststraten extra beveiligen, er waren meer problemen met jongeren in wijken en geplande demonstraties en manifestaties vroegen om extra bescherming of werden geweigerd omdat de veiligheid niet kon worden gewaarborgd. Er waren meer noodmaatregelen nodig rondom de grote manifestaties als gevolg van voetbal gerelateerde onrust en maatschappelijke onrust. Naast de inzet als gevolg van de corona crisis hebben we onder andere uitvoering gegeven aan de Woondeal door afwijkende aspecten in de verhuurdersmarkt in Woensel-Zuid in beeld te brengen. Met de jonge buurthelden in Vaartbroek hebben we zwerfafval opgeruimd en in winkelcentrum Vaartbroek mensen aangesproken op hun gedrag. Samen met de gemeente Veldhoven pakten we jeugdproblematiek in Meerhoven aan. In 2020 is de eerste editie geweest van de “Zorgdriehoek” waarin politie, het openbaar ministerie, de burgemeester en de wethouder zorg samen sturing geven op inzet op gebied van veiligheid en zorg.
Net als de voorgaande jaren lag in Gestel de focus op de aanpak van woonoverlast. Er zijn verschillende integrale controles uitgevoerd. Met de theatervoorstelling “ Allemaal mensen” hebben we voor ketenpartners in het Parktheater een voorstelling laten opvoeren over ontroerende, confronterende, pijnlijke, maar soms ook geestige ontmoetingen tussen mensen, over mensen en met mensen. Om het belang van verbinding tussen mensen te benadrukken. Met het internationale project EMMA (Evaluatie en begeleiding van de Multi Agency, benadering van gewelddadige radicalisering) hebben we een samenwerking opgebouwd om casus overleggen te verbeteren. Voor het bestuur van de gemeente en de organisatie zijn de gedragscodes (bestuurlijke weerbaarheid) geactualiseerd; de bewustwording naar integer en veilig handelen is gegroeid. De wijkrechtbank is dit jaar aan de slag gegaan vanuit een andere maatschappelijke blik op strafrechtelijke afdoening; meer gericht op preventie en zorg om recidive te voorkomen. Dit krijgt veel landelijke en bestuurlijke belangstelling.
42
1.1 Crisisbeheersing en brandweer De coronacrisis is van grote invloed geweest op de te bereiken doelstellingen met betrekking tot Crisisbeheersing en brandweer. Als gevolg hiervan heeft de burgemeester op 17 september 2020 als voorzitter van de Veiligheidsregio een tussentijds verslag uitgebracht over het verloop van de gebeurtenissen van de coronacrisis tot en met 3 augustus 2020. Op basis van de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) brengt de voorzitter van de veiligheidsregio na afloop van een ramp of crisis van meer dan plaatselijke betekenis schriftelijk verslag uit aan de raden van de getroffen gemeenten over het verloop van de gebeurtenissen en de besluiten die hij heeft genomen. Er is besloten om tussentijds een verslag uit te brengen omdat het einde van de crisis nog niet in zicht was en is. Aangegeven is dat de regionale crisisstructuur primair is gericht op de bestrijding van de effecten van de crisis. De bestrijding van de gevolgen loopt daarbij zo veel als mogelijk via de reguliere structuren die zijn voorbereid, vastgelegd in draaiboeken en beoefend. Er wordt rekening gehouden met de maatschappelijke gevolgen en op een aantal punten is sprake van regionaal maatwerk. Uitgangspunt is om oog te houden voor het brede perspectief. Na de zomerperiode ontstond de tweede golf en ook nu is de crisisorganisatie volop ingezet op de bestrijding van de effecten van de crisis.
Terwijl in het najaar een aantal keer nieuwe maatregelen werden doorgevoerd, werd ook de Tijdelijke wet maatregelen COVID-19 (Twm) voorbereid. Deze wet trad in werking op 1 december 2020. Hoewel de veiligheidsregio en de voorzitter een andere rol kregen, is besloten een groot deel van de processen in stand te houden. De ernst van de situatie vroeg daarom en het was belangrijk om in de regio uniformiteit uit te stralen. Eind 2020 kwam er langzaam zicht op de goedkeuring van enkele vaccins en is een start gemaakt met vaccinaties. Hoewel dat perspectief biedt verwachten we dat de coronacrisis de crisisorganisatie nog ten minste de eerste helft van 2021 zal beheersen. Naast de aanpak van de coronacrisis zijn in 2020 ook reguliere activiteiten met betrekking tot crisisbeheersing en brandweer uitgevoerd. Door de coronacrisis is daarbij in een aantal gevallen wel vertraging ontstaan (zie ook de paragraaf Verbonden partijen). In 2020 hebben we ons vooral gericht op: • Uitvoering van het derde meerjarenbeleidsplan van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) (20202023): Het bestrijden van de effecten van de coronacrisis, en de werkzaamheden die hieruit voortvloeien, hebben in 2020 voor VRBZO de hoogste prioriteit gehad. De coronacrisis heeft in 2020 veel capaciteit en flexibiliteit van de gehele (crisis)organisatie gevraagd.
De VRBZO heeft samen met onder andere gemeenten en politie bijgedragen aan het bestrijden van de effecten van de maatregelen in de crisis. Het doel daarvan was de continuïteit van de zorg en de maatschappij te borgen. Vanuit de crisisorganisatie zijn in 2020 continue de effecten van de coronamaatregelen in goede banen geleid en zijn stakeholders betrokken in het afgekondigde overheidsbeleid. Door deze continue inzet zijn geplande activiteiten op het gebied van crisisbeheersing uitgesteld en zijn taken intern anders ingericht. Ook is nagenoeg alle personele capaciteit Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) en Bevolkingszorg ingezet voor het bestrijden van de effecten van de coronacrisis. Werkzaamheden gericht op de regionalisering van de taak van bevolkingszorg hebben hierdoor vertraging opgelopen. Door de coronacrisis lag het proces rondom de Visie 2025 tijdelijk stil waardoor vertraging is ontstaan. De Visie 2025 laat de thema’s en het pad zien aan de hand waarvan de VRBZO de volgende fase wil inzetten om een hoogwaardige advies- en dienstverleningsorganisatie op het gebied van fysieke veiligheid en crisisbeheersing te worden. Het traject is in 2020 verder opgepakt en vaststelling wordt voorzien in het eerste kwartaal van 2021.
In 2020 is vanuit de VRBZO tevens uitvoering gegeven aan de nog openstaande strategische beleidsdoelstellingen vanuit het bestuurlijk vastgestelde Regionaal Beleidsplan 2015-2019. •
Voortzetting van de sterke en duidelijke opdrachtgevers- en opdrachtnemersrelatie tussen gemeente en VRBZO, die noodzakelijk is voor een effectieve samenwerking: Ook bij de voortzetting van de sterke en duidelijke opdrachtgevers- en opdrachtnemersrelatie, noodzakelijk voor een effectieve samenwerking, is de coronacrisis in 2020 van invloed geweest. Er is een duidelijke scheiding aangebracht tussen de rol van burgemeester en de rol van de burgemeester als voorzitter van de VRBZO. Daarnaast wordt en is de VRBZO in 2020 aangesproken op haar adviserende rol.
43
•
•
Herijking van de gemeentelijke crisisorganisatie conform de vastgestelde bestuurlijke visie op de crisisbeheersing: De vastgestelde bestuurlijke visie crisisbeheersing streeft naar een flexibele crisisorganisatie die past bij dynamische incidententypen. In lijn met de visie heeft er in 2020 een doorontwikkeling plaatsgevonden in het gemeentelijk beleidsteam. Er is een technisch voorzitter (begeleidt het besluitvormingsproces van het gemeentelijk beleidsteam bij rampen en crisisbestrijding) aangesteld en de rol van informatiemanager is verstevigd door de komst van een regionaal piket. In de visie wordt het belang van een goede netwerkstructuur benadrukt. In 2020 zijn als gevolg hiervan contacten gelegd met de Woenselse Poort en TU/E. Met deze partijen zijn afspraken gemaakt over het optreden bij incidenten en bestuurlijke informatievoorziening. Uitvoering van de OTO-momenten (opleiden, trainen en oefenen) voor de gemeentelijke rampen & crisis organisatie en het opleiden van nieuwe medewerkers in dit kader: Vanwege de coronacrisis is de uitvoering van de OTO-momenten beperkt tot de noodzakelijke OTO-momenten. Gelet op de noodzaak om herhaaldelijk aandacht te blijven besteden aan het onderwerp crisisbeheersing en de ontwikkelingen in dit vakgebied zijn alle gemeentelijke processen (opvang, ruimte, communicatie, milieu, ruimte, opvang, protocollair en juridisch) in 2020 getraind.
Daarnaast zijn de noodzakelijke trainingen voor de ambtenaren rampenbestrijding doorgegaan.
Exploitatie x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2020
2020
2020
2020
Lasten
15.034
14.995
14.930
65
Baten
-549
-549
-409
-140
0
54
54
0
14.485
14.500
14.575
-75
Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo * Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Huurderving Deken van Somerenstraat 2 De VRBZO [veiligheidsregio] heeft het kantoor aan de Deken Van Somerenstraat 2 per oktober 2018 verlaten. Voor het GGD-BZO kwam geen nieuw huurcontract maar een gebruikersovereenkomst, opdat geen beroep op ontruimingsbescherming kon worden gedaan als de gemeente ontruiming vordert wegens overdracht aan SDK Vastgoed. Onder voorbehoud van onherroepelijke goedkeuring van de gewijzigde omgevingsvergunning is de verwachting dat deze locatie in de tweede helft van 2021 aan SDK vastgoed wordt overgedragen. In 2020 zijn er geen huuropbrengsten binnengekomen (- € 155.000). Overige afwijkingen Betreft positief resultaat opleidingen rampen en crisis (€32.000). Als gevolg van de corona crisis zijn in 2020 minder opleidingen in het kader van rampen en crisis gevolgd. Daarnaast resultaat overige afwijkingen (lasten €33.000 positief en baten €15.000 positief). SALDO
Lasten
Baten
-
-155
Mutatie reserve -
65
15
-
80 incidenteel
65
-140
-
-75
* Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
Investeringen x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2020
2020
2020
2020
Investeringsopgave
84
0
0
0
Bijdrage derden
0
0
0
0
Saldo
84
0
0
0
* Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
44
Afwijking -155 incidenteel
1.2 Openbare orde en veiligheid Verbeteren objectieve en subjectieve veiligheid In Eindhoven hebben we in 2020 samengewerkt aan een stad waar mensen veilig zijn en zich veilig voelen. Om de wijken leefbaar en de stad (internationaal) aantrekkelijk te houden hebben we gewerkt aan een stad met minder overlast en criminaliteit. De coronacrisis is daarbij in grote mate van invloed geweest op de te bereiken resultaten en binnen de veiligheidsdoelstellingen is als gevolg hiervan sprake geweest van herprioritering. In 2020 zijn daarbij onderstaande prestaties gerealiseerd. Informatiegestuurd werken Op basis van in- en externe data zijn in 2020 gebeurtenissen, signalen en trends op wijk-, buurten straatniveau in beeld gebracht en geanalyseerd. Deze informatie is als basis gebruikt voor de genomen maatregelen en activiteiten, waarmee de veiligheidsproblematiek is aangepakt. Om de voortgang op de vastgestelde veiligheidsprioriteiten te monitoren zijn de dashboards verder doorontwikkeld en zijn deze als basis gebruikt voor tussentijdse (bij)sturing en prioritering in 2020. Ten behoeve van het versterken van toezicht en handhaving, zijn inzetkaarten (themakaarten op basis waarvan wordt ingezet vanuit Handhaving) ontwikkeld die in 2020 zijn toegepast binnen de programma’s van High Impact Crimes (HIC) en Jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit.
Ter ondersteuning van de aanpak ondermijning is in 2020 gestart met een integrale gebiedsanalyse Oud-Woensel. Daarnaast is een begin gemaakt met een onderzoek naar de markt van verhuurders en de disfunctionele aspecten in Woensel-Zuid. Het proces voor doorontwikkeling van een monitoringssystematiek, in samenwerking met de raadswerkgroep ABV, is in 2020 gecontinueerd. In de verdere doorontwikkeling van het informatiegestuurd werken (o.a. Veiligheids Informatie Knooppunt) zijn in 2020 de noodzakelijke randvoorwaarden verder uitgewerkt. Zo is een begin gemaakt met de ontwikkeling van een AVG-proof werk- en informatieproces. Als gevolg van de coronacrisis en de complexiteit van de privacywetgeving zijn echter vertragingen in dit proces ontstaan. Gebiedsgerichte aanpak: veiligheid verankeren in de wijken In aansluiting op de gebiedsgerichte aanpak binnen het ruimtelijk en sociaal domein is in de wijken Oud-Woensel en Gestel uitvoering gegeven aan een integrale en wijkgerichte (veiligheids)aanpak. Op basis van uitgevoerde analyses richtte de repressieve en preventieve inzet voor Oud-Woensel zich op ondermijning met als doel de zichtbaarheid te vergroten, het verminderen en voorkomen van criminaliteit en het verhogen van de leefbaarheid.
Om dit te realiseren zijn we in 2020 gestart met dynamische verkeerscontroles gecombineerd met bestuurlijke pandcontroles, is een straatmanager ingezet, is een communicatiecampagne gestart om de zichtbaarheid te vergroten en is een aanpak ontwikkeld voor het voorkomen van jonge aanwas in de georganiseerde criminaliteit. De coronacrisis is van invloed geweest op de geplande acties en het gestarte onderzoek naar de markt van verhuurders en de disfunctionele aspecten in Woensel-Zuid. Geplande acties zijn in aantal en intensiteit afgenomen en het onderzoek heeft alleen digitaal plaatsgevonden aan de hand van digitale databronnen. In Gestel richtte de aanpak in 2020 zich voornamelijk op de thema’s Zorg en Veiligheid, Jeugd en Jeugdoverlast en Woonoverlast. Als gevolg van de coronacrisis is het vergroten van de zichtbaarheid in 2020 beperkt gebleven. Er was sprake van een toename van het aantal meldingen Woonoverlast en specifiek ook meer meldingen ten aanzien van illegale situaties. Controles van illegale situaties in panden zijn alleen bij ernstige situaties opgepakt. Vanuit Zorg en Veiligheid is gestart met een pilot om outreachend te gaan werken op signalen vanuit de wijk ten
45
aanzien van personen met verward gedrag. Op Jeugd en Jeugdoverlast is inzet geweest naar aanleiding van signalen uit de buurt en was een toename zichtbaar ten aanzien van ondermijning, wat onder andere heeft geresulteerd in tijdelijk cameratoezicht op één specifieke locatie. In zijn algemeenheid geldt voor beide wijken dat vanaf medio maart 2020 de controles en andere fysieke inzet in intensiteit zijn verminderd en aangepast als gevolg van de coronacrisis. Vergroten uitvoeringskracht Met de invulling van vacatures van onder meer specialisten en juristen, naar aanleiding van de formatie uitbreiding bij veiligheid voor realisatie van de in het meerjarig beleidskader vastgestelde uitgangspunten en doelstellingen (prioriteiten), is de basis zo veel als mogelijk structureel op orde gebracht. De structurele middelen voor de uitbreiding van toezichthouders en handhavers, zijn in 2020 als gevolg van de coronacrisis anders ingezet. In plaats van invulling ten behoeve van de geprogrammeerde veiligheidsvraagstukken, zijn de middelen ingezet voor de inhuur van extra toezichthouders en stewards ten behoeve van het toezicht en de handhaving op de coronamaatregelen (regionale noodverordening).
De incidentele middelen (2020 tot en met 2022) voor cameratoezicht en de verdere doorontwikkeling van informatiegestuurd werken zijn in 2020 niet volledig uitgenut en restantmiddelen zijn via reserveringsvoorstellen beschikbaar gesteld in 2021. De coronacrisis en de complexiteit van de privacywetgeving hebben bij deze onderdelen in 2020 voor vertraging gezorgd. De coronacrisis heeft in 2020 in zijn algemeenheid effect gehad op de geplande uitvoeringsactiviteiten binnen de veiligheidsaanpak. In 2020 is als gevolg hiervan in een aantal gevallen sprake geweest van noodzakelijke bijstelling en herprioritering van uitvoeringskracht. Dit is van invloed geweest op de realisatie van de veiligheidsdoelstellingen in 2020. Ook in 2021 zal de coronacrisis van invloed zijn op de veiligheidsaanpak.
Effect-indicatoren Index veiligheidsbeleving
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
101,4
>102,2
100,8
103,2
>102,4
103,1
De index van 2020 is verslechterd ten opzichte van de index van 2019. Dit wordt veroorzaakt door een verslechtering op de onderdelen ‘het gevoel zich wel eens onveilig te voelen in de buurt’ en ‘de perceptie dat er veel criminaliteit in de buurt plaatsvindt’. Daarnaast wordt er in 2020 meer fysieke verloedering en sociale overlast ervaren. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat respondenten in 2020 meer thuis waren dan normaal, waardoor zij meer overlast konden ervaren. Daarnaast is door de beperkende maatregelen tijdens de lockdown wellicht ook sneller melding gedaan van bijvoorbeeld samenkomst in groepen. De indicator die het meest verslechterd is, is de ervaren overlast omtrent rondhangende jongeren. Hier is in 2020 onder andere op ingezet door een noodverordening in Tongelre. Index objectieve veiligheid De index van 2020 is vergelijkbaar met de index van 2019 In de berekening van de index voor 2020 zijn wijzigingen aangebracht. Hierdoor sluit de berekening aan bij de nationale systematiek, die alleen gebaseerd is op het aantal inwoners, en kan de index worden vergeleken met scores van andere gemeenten. De aanpassing heeft minimale consequenties ten opzichte van de eerdere berekeningen.
46
In 2020 hebben we ons vooral gericht op: • High Impact Crimes (woninginbraken, overvallen, straatroven): De coronacrisis is van invloed geweest op de te behalen doelstellingen van het programma. Fysieke bijeenkomsten konden niet plaatsvinden en de BuurTent werd beperkt ingezet. Door de organisatie van webinars voor verschillende doelgroepen (inwoners, ondernemers en buurtpreventen) is op een andere manier invulling gegeven aan preventieve activiteiten. Door de inzet van traditionele, sociale en out of home media is aandacht besteed aan onder andere inbraakpreventie, cybercriminaliteit en babbeltrucs. De doorontwikkeling op de persoonsgerichte aanpak (PGA) is on hold gezet, in afwachting van de herijking van de escalatieketen (zie bij Zorg en veiligheid). Nazorg voor slachtoffers van een overval heeft plaatsgevonden en de doorontwikkeling op de aanpak van heling is vertraagd omdat er minder Toezicht & Handhaving capaciteit beschikbaar was als gevolg van herprioritering ten behoeve van de coronamaatregelen. Met extra incidentele intensiveringsmiddelen van het ministerie van Justitie en Veiligheid zijn gedurende een aantal weken in de zomer en winter extra toezichthouders ingezet. Zij zijn in verschillende wijken en buurten in Eindhoven ingezet op High Impact Crimes, jeugdoverlast en leefbaarheid.
• Jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit: De samenwerking met de middelbare scholen in Eindhoven is door het project ‘school en veiligheid’ gestart rondom het thema sociale media. Vanuit dit project wordt de weerbaarheid en de awareness (en de algemene online veiligheid) rondom het thema sociale media verhoogd bij scholieren, docenten en ouders. Daarnaast is er uit dit project een inloop spreekuur gekomen, waar politie, jongerenwerk, handhaving, WIJEindhoven en de scholen acute signalen uitwisselen en delen. De inzet op awareness en weerbaarheid bij jongeren is met de inzet van online jongerenwerkers gewaarborgd. Vanuit de BeGrip aanpak (de integrale aanpak van geëscaleerde jeugdgroepen volgens het 7-stappenmodel waarbij je een groep in kaart brengt en een aanpak formuleert op groepsniveau, individueel niveau en het niveau van de omgeving) is ingezet op vroegsignalering en preventie. Door goed te monitoren in de stad en het delen van signalen kon men vroegtijdig ingrijpen. Als voorbeeld kunnen we hier de inzet in het stadsdeel Tongelre noemen. Daar hebben ketenpartners zoals de politie, het jongerenwerk, moskeebestuur, HALT en WIJ-Eindhoven aan de voorkant geïnvesteerd, signalen gedeeld en integraal opgetrokken waardoor problemen van (vuurwerk)overlast en corona-verveling konden worden voorkomen.
Denk hierbij aan de inzet van de zogenaamde Hoodprotectors (jongeren in de wijk ingezet om als positief rolmodel naar andere jongeren toe te fungeren). • Zorg en Veiligheid: De Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) is per 1-1-2020 succesvol geïmplementeerd. Eind 2020 werd een evaluatie opgeleverd, op basis van deze evaluatie is besloten om samenwerkingen en werkprocessen te bestendigen. In 2020 hebben we de ontwerpfase van de optimalisatie van de ketensamenwerking op het snijvlak van zorg en veiligheid afgerond (herijking gemeentelijke escalatieketen). Hiermee wordt escalatie van casuïstiek op dit snijvlak zo veel als mogelijk voorkomen én wordt duidelijk welke partij wanneer aan zet is wanneer het onverhoopt toch tot escalatie komt, zo dat zo effectief mogelijk kan worden gede-escaleerd. Samen met Dienst Justitiële Inrichtingen en de drie reclasseringsorganisaties werken we toe naar een optimalisatie van nazorg voor ex-gedetineerden conform het landelijk ‘Bestuurlijk akkoord nazorg exgedetineerden’. In 2020 hebben we ervoor gezorgd dat de noodzakelijke samenwerkingsverbanden hiertoe gevormd zijn. • Ondermijning/georganiseerde criminaliteit: De aanpak in 2020 heeft zich gefocust op de integrale aanpak in de wijk Oud-Woensel (zie de toelichtingen bij de prestaties Informatiegestuurd werken en Gebiedsgerichte aanpak: veiligheid verankeren in de wijken).
Het samenbrengen van in- en externe data ten behoeve van het informatiegestuurd werken is een belangrijke succesfactor voor de aanpak van ondermijning. In 2020 is de rapportage van de DPIA (Data Protection Impact Assessment) Proeftuin ondermijning in de wijk opgeleverd. • Radicalisering en polarisatie: Ondanks de coronacrisis hebben de geplande activiteiten ten aanzien van bevorderen bewustwording, vakmanschap en vroeg signalering in 2020 doorgang kunnen vinden. Trainingen en webinars in dit kader zijn online aangeboden. Alle nieuwe signalen die via het Meld- en Adviespunt zijn binnengekomen zijn uitgelopen en indien noodzakelijk zijn ze opgeschaald naar de weegtafel van het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost.
47
•
•
•
•
Als gevolg van de coronacrisis zijn vooraf geplande projecten binnen de actielijn versterking van de weerbaarheid deels on hold gezet of aangepast naar een digitale vorm. Het oprichten van nieuwe (informele) netwerken is door de corona crisis niet volledig uitgevoerd. Het regionaal expertteam is echter wel opgericht. Ook is geïnvesteerd op bestaande netwerken. We zien dat het aantal manifestaties in 2020 gelijk is gebleven ten opzichte van 2019. Het aantal manifestaties met een anti-overheid/anti-corona boodschap zijn in 2020 met ruim 50% toegenomen. De spanningen rondom het Sinterklaasfeest zijn gedurende het gehele jaar een rode draad geweest door het programma. Dit heeft echter niet tot herprioritering binnen het programma geleid. Woonoverlast: De Woonoverlast app is in 2020 doorontwikkeld. De app is gebruiksvriendelijker geworden en is naast een meldkanaal nu ook meer een informatiekanaal geworden. Het aantal meldingen is in 2020 flink gestegen. Als gevolg van de coronacrisis heeft de aanpak zich met name gericht op de extreme woonoverlast (bijvoorbeeld door gedrag, vervuiling en (fysiek) gevaarlijke situaties) in samenwerking met de partners. De bemiddelingstrajecten vanuit Buurtbemiddeling zijn gedurende het jaar ook toegepast binnen de kaders van de landelijke maatregelen. Ook hier is het aantal aanmeldingen in 2020 flink gestegen.
Vanwege de complexiteit van de privacywetgeving is het convenant Woonoverlast nog niet ondertekend als het gaat om gegevensdeling tussen politie en de woningcorporaties. In het kader van de Woondeal wordt ingezet op het verkrijgen van inzicht in en het aanpakken van malafide verhuur. In 2020 is het Huurteam Eindhoven opgericht en is deze gestart met het ondersteunen van studenten in hun rechten en de gang naar de Huurcommissie. Ook is een exploratief onderzoek opgestart ter verkrijging van inzicht in de huur- en verhuurmarkt in Woensel-Zuid. Weerbaarheid: De reguliere taken zijn in 2020 uitgevoerd en de beoogde activiteiten binnen het programma zijn grotendeels gerealiseerd. De geactualiseerde bestuurlijke en ambtelijke gedragscodes zijn vastgesteld, de nulmeting weerbaarheid tegen ondermijning (misbruik) van het lokaal bestuur is gestart en er is gestart met een project “weerbaarheidsscan en -check lokaal bestuur”, waarmee een integraal instrument wordt ontwikkeld op het gebied van integriteit, veiligheid en netwerken voor het college en de gemeentesecretaris. In het verlengde daarvan wordt een instrument ontwikkeld dat wordt aangeboden aan de besturen van politieke partijen, in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen.
Daarnaast is er een nulmeting uitgevoerd naar agressie en geweld op de werkvloeren is er vanuit de Veilige Publieke Taak (VPT) specifieke aandacht geweest voor agressie tegen handhavers bij het toezicht op de coronamaatregelen. Als gevolg van de coronacrisis is de Week van de weerbaarheid uitgesteld. Woonwagenlocatie Heezerweg: In 2020 zijn we begonnen met de voorbereidingen voor een nieuw integraal plan voor ruimtelijke ordening, sociaal-maatschappelijk en veiligheid waarin problematiek op het gebied van arbeid, werk, inkomen en zorg voor ouderen en jeugd op deze locatie wordt opgepakt. Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG): Vanaf 2020 is structureel dekking geformaliseerd voor de loonkosten van bureau Functionaris Gegevensbescherming (FG) en voor ICT kosten. Daarnaast is, door invulling van de functie centrale privacy officer, consistent handelen bij privacyvraagstukken binnen de gemeente geborgd. Ook binnen andere sectoren zijn maatregelen genomen om, binnen de eigen werkprocessen, te voldoen aan de AVG en het gemeentelijke privacy beleid.
Exploitatie x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2020
2020
2020
2020
Lasten
15.918
17.627
15.650
1.977
Baten
-1.222
-2.397
-1.679
-718
0
-572
-578
6
14.696
14.658
13.393
1.265
Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo * Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
48
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Vertraging veiligheidsprojecten Als gevolg van de coronacrisis is vertraging ontstaan in een aantal veiligheidsprojecten. Gelden zijn ontvangen in 2020 maar mogen ook nog in 2021 worden uitgegeven. Voor niet bestede gelden bestaat een terugbetalingsverplichting. Door de vertraging bestaat incidenteel een voordeel op de lasten in 2020 en omdat de middelen nu voor 2021 beschikbaar zijn een nadeel op de baten in 2020. Per saldo is het resultaat neutraal. Het betreft: - Protect pre financiering Paymet DITSS (€73.000): dit betreft de ontwikkeling van een een kwetsbaarheidstoets voor publieke plekken in relatie tot terroristische aanslagen en technische oplossingen om die kwetsbaarheden van deze publieke plekken te beperken. - SPUK Preventieve aanpak tegen ondermijning (€422.000): met deze middelen wordt de voedingsbodem voor criminaliteit weg genomen en wordt jongeren zicht geboden op een alternatief, op perspectief en wordt ingespeeld op de context die van invloed is op de keuzes die zij maken. In dit geval zijn de betreffende middelen ook pas in oktober 2020 toegekend. - Versterkingsgelden Radicalisering 2020 (€249.000): dit betreft middelen voor preventie (voorkomen en tegengaan) van radicalisering, extremisme en terrorisme.
Het gaat om gerichte preventie, waarmee wordt voorkomen dat de meest kwetsbare groepen radicaliseren of het gericht zorgen voor het doorbreken van het radicaliseringsproces. Ook deze middelen zijn gedurende 2020 beschikbaar gekomen. - Intensiveringsmiddelen High Impact Crimes (HIC) en Jeugdoverlast en ciminaliteit (JOC) (€222.000): hiermee kan in het kader van HIC meer invulling worden geven aan preventieve activiteiten en de doorontwikkeling op de Persoons Gerichte Aanpak (PGA). Met betrekking tot JOC kan maatwerk worden geleverd ten behoeve van de actuele problematiek in de wijken Eckart en Vaartbroek. Drank en horecavergunningen Door de aanhoudende sluiting van de horeca, zijn er in het 4e kwartaal nauwelijks nieuwe horecavergunningen aangevraagd. Hierdoor zijn uiteindelijk € 27.000 minder reguliere legesinkomsten binnengekomen. Dit tekort wordt gecompenseerd door € 90.000 extra leges inkomsten voor de exploitatie van een speelautomatenhal (1x per 5 jaar) en € 40.000 extra legesinkomsten voor de exploitatie van een koffieshop. Per saldo hebben we in 2020 een overschot van € 103.000 gerealiseerd. Toezicht en handhaving Er zijn twee grote dwangsommen einde van 2020 opgelegd. Hierbij geldt één kanttekening: het is mogelijk, dat als de illegale situatie wordt opgeheven dat er een creditnota wordt opgelegd in 2021.
Handhaving Er is een bedrag terugontvangen van Mobility S omdat er teveel betaald was in voorgaande jaren. Apparaatskosten Betreft het resultaat op doorbelaste apparaatskosten (voornamelijk personele lasten, zie ook paragraaf 3e bedrijfsvoering) Gebiedsgericht werken Als gevolg van de corona crisis is, door herprioritering, sprake van een incidenteel positief resultaat op het beschikbare budget gebiedsgericht werken. In zijn algemeenheid geldt dat vanaf medio maart controles en andere fysieke inzet in intensiteit zijn verminderd en aangepast als gevolg van de coronacrisis. Veiligheidsmaatregelen Door de gevolgen van de coronacrisis is sprake van een incidenteel positief resultaat op het budget veiligheidsmaatregelen. Door herprioritering zijn de lasten lager dan begroot. Diverse overige afwijkingen Resultaat diverse reguliere veiligheidsbudgetten (€62.000), diverse incidentele veiligheidsbudgetten (€89.000), diverse overige veiligheidsbudgetten, zoals bijdragen samenwerkingsverbanden, programmabudgetten, externe budgetten/financieel beheer vanuit gemeente Eindhoven (-€11.000). Daarnaast diverse overige afwijkingen; lasten (€6.000) en baten (-€18.000) en mutatie reserve (€6.000) Dierenopvang Door vertraging in de nieuwbouw van het (regionaal) dierenopvangcentrum, bedroegen de kosten voor dierenwelzijn € 101.000 minder dan begroot.
SALDO * Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
49
Lasten
Baten
966
-966
Mutatie reserve -
Afwijking
-
103
-
103 incidenteel
-
163
-
163 incidenteel
443
-
-
443 incidenteel
149
-
-
149 incidenteel
83
-
-
83 incidenteel
101
-
-
101 incidenteel
134
-18
6
122 incidenteel
101
-
-
101 incidenteel
1.977
-718
6
- incidenteel
1.265
Investeringen x € 1.000
Investeringsopgave Bijdrage derden Saldo
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2020
2020
2020
2020
6.420
1.033
451
582
0
-60
-14
-46
6.420
973
437
536
* Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
Onder bovenstaande investeringsopgave vallen verschillende investeringen op het gebied van openbare orde en veiligheid. Doordat het moment van feitelijke realisatie kan afwijken van de (initiële) planning kunnen er in de jaarschijven verschillen tussen begroting en realisatie ontstaan. De afwijking in de jaarschijf 2020 wordt dan ook veroorzaakt door een verschuiving ten opzichte van de initiële planning (fasering), en resulteren niet in voor- of nadelen op de totale projecten. De grootste afwijking wordt veroorzaakt doordat de start van de bouw van een nieuw dierenasiel in 2020 vertraging heeft opgelopen. Inmiddels is de bouw gestart en de verwachting is dat het gebouw in oktober 2021 wordt opgeleverd.
50
BBV-indicatoren en verbonden partijen BBV-indicatoren zijn wettelijk bepaald en worden verzameld door de VNG. Voor programma 1 Veiligheid zijn de volgende indicatoren voorgeschreven: Indicator
peiljaar
NL
Verwijzingen Halt (aantal per 10.000 jongeren)
2019
Het aantal verwijzingen naar Halt is in de gemeente Eindhoven vergelijkbaar met het aantal in gemeenten uit dezelfde grootteklasse (100.000-300.000 inwoners) en het gemiddelde van de aantallen in de 4 grote gemeenten (>300.000). Het aantal verwijzingen is in 2019 (156) ten opzichte van 2018 (139) gestegen. Deze ontwikkeling wordt in 2021 binnen het veiligheidsprogramma Jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit betrokken. Misdrijven - Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners) Net zoals bij peiljaar 2018 scoort de gemeente Eindhoven, ten opzichte van de 4 grote gemeenten, bij deze indicator alleen slechter dan de gemeente Utrecht. Ten opzichte van 2018 (8,1) is de indicator in de gemeente Eindhoven in 2019 verslechterd (8,7). Dit zien we ook bij de 4 grote gemeenten terug. De indicator bestaat uit meerdere typen misdrijven. In de gemeente Eindhoven zien we dat met name Mishandeling en Bedreiging van invloed zijn. Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) (per 1.000 inwoners) Net zoals in 2018 scoort de gemeente Eindhoven bij deze indicator het slechtst ten opzichte van alle gemeenten in Nederland, dus ook t.o.v. de 4 grote gemeenten. Ten opzichte van 2018 (8,4) is de indicator in 2019 verslechterd (11,6). We zien dit ook terug bij de 4 grote gemeenten.
Deze indicator bestaat uit verschillende onderdelen en de inzet op de betreffende onderdelen is vanuit het door de raad vastgestelde Beleidskader Veiligheid 2018-2021 niet geprioriteerd. Misdrijven - Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners) De indicator is in 2019 (3,1) verbeterd ten opzichte van 2018 (3,9). We zien deze verbetering ook terug bij de 4 grote gemeenten. De verbetering binnen de gemeente Eindhoven is groter dan de verbetering bij de 4 grote gemeenten. Vanuit het veiligheidsprogramma High Impact Crimes wordt ingezet op inbraakpreventie door inzet van sociale, out of home en traditionele media. Daarnaast wordt de BuurTent ingezet en wordt geïnvesteerd in de samenwerking met buurtpreventieteams. Misdrijven - Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners)
Eindhoven
132
100.000300.000 151
2019
4,9
5,8
8,7
2019
6,3
7,6
11,6
2019
2,3
2,5
3,1
2019
2,3
3,4
4,2
156
Bovenstaande BBV-indicatoren die betrekking hebben op, programma 1, openbare orde en veiligheid in de gemeente Eindhoven zijn (net zoals op basis van peiljaar 2018) op basis van peiljaar 2019 slechter in vergelijking tot de indicatoren van alle Nederlandse gemeenten en de gemeenten in dezelfde grootteklasse (100.000-300.000 inwoners). Omdat de gemeente Eindhoven steeds internationaler wordt en heeft te maken met grootstedelijke (veiligheids)problematiek zijn de indicatoren van de gemeente Eindhoven op dit gebied beter vergelijkbaar met de 4 grote gemeenten (> 300.000 inwoners). Het betreft hier de indicatoren zoals gepubliceerd op www.waarstaatjegemeente.nl en het betreft indicatoren van voor de coronacrisis.In de gemeente Eindhoven is de indicator m.b.t. winkeldiefstallen in 2019 (4,2) verbeterd ten opzichte van de indicator in 2018 (5,0). In de 4 grote gemeenten zien we dat de indicator juist is verslechterd.
Verbonden partijen dragen bij aan de te bereiken doelstellingen. Voor programma 1 Veiligheid zijn dat de volgende: Taakveld 1.1: GR Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) is een organisatie waarin de brandweer, de geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) en de regionale ambulancevoorziening (RAV) samenwerken om incidenten en rampen te voorkomen, te beperken en te bestrijden. VRBZO is een samenwerkingsverband tussen 21 gemeenten in de regio Zuidoost-Brabant.
51
Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Dit programma omvat de taakvelden 2.1 Verkeer en vervoer, 2.2 Parkeren, 2.3 Recreatieve havens, 2.4 Economische havens en waterwegen en 2.5 Openbaar vervoer. Dit programma omvat vijf taakvelden. Taakveld 2.1 Verkeer en Vervoer is een veelomvattend taakveld. Onder dit taakveld vallen niet alleen taken op het gebied van verkeer en vervoer maar ook de bijbehorende infrastructuur en het onderhoud. Denk hierbij aan verkeersmaatregelen, openbare ruimte (met uitzondering van onderhoud voor groen, water en recreatievoorzieningen, deze staan in taakveld 5.7), civieltechnische kunstwerken en verlichting van wegen en onderhoud. Taakveld 2.2 Parkeren draagt met het beleid bij aan de doelstellingen van taakveld 2.1. Taakveld 2.3 en 2.4 kennen, mede gezien de ligging van Eindhoven, een zeer beknopte toelichting omdat hier geen specifiek beleid op is. Voor taakveld 2.5 openbaar vervoer geldt hetzelfde als bij parkeren, deze doelen dragen bij aan de doelstellingen onder verkeer en vervoer en zijn in de doelenboom van taakveld 2.1. opgenomen.
Verkeer, vervoer en waterstaat 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.3 Recreatieve havens 2.4 Economische havens en waterwegen 2.5 Openbaar vervoer Het programma draagt bij aan het vergroten van de bereikbaarheid, leefbaarheid en het versterken van de economische kracht van de stad. Dit jaar hebben we een aantal grote projecten weten af te ronden bijdragen aan de bereikbaarheid en verkeersveiligheid van de stad, zoals de herinrichting van de Vestdijk, het realiseren van de fietsbrug Tegenbosch en de realisatie van de P+R Genneper Parken. Ook is er een belangrijke stap gezet tijdens het BO MIRT van november 2020 waar we samen met Rijk en Provincie vervolgstappen hebben gezet om de bereikbaarheid in de Brainport te verbeteren in samenhang met de verstedelijkingsopgave. Er is veel energie gestoken in het uitwerken van onze propositie voor het Nationale Groeifonds: Brainportlijn. Op verkeersveiligheidsgebied hebben we met de reconstructie van de kruising Jasonstraat-Mercuriuslaan een belangrijk knelpunt opgelost en zijn er maatregelen genomen op het Floraplein. In 2020 hebben we diverse onderhouds- en verkeersprojecten afgerond die bijdragen aan een leefbare en bereikbare stad. Het gehele jaar door is onderhoud gepleegd aan diverse straten (reinigen, onkruidbestrijding, zwerfafval ruimen etc.). Ook aan een aantal straten is groot onderhoud uitgevoerd.
Deze straten zijn opnieuw ingericht en daardoor houden we de basiskwaliteit van de openbare ruimte in stand. Tegelijkertijd zijn deze straten klimaatadaptief ingericht. Dat betekent dat er zoveel mogelijk verharding is vervangen door groen. Voorbeelden zijn de Hastelweg en Venuslaan. Door het uitvoeren van het dagelijkse onderhoud hebben we de stad schoon, heel en netjes gehouden. Ook is aandacht besteed aan de toegankelijkheid van de openbare ruimte en is bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte gestimuleerd. Het handboek toegankelijkheid is geactualiseerd en er zijn zeven ommetjes in de openbare ruimte gerealiseerd. Duurzaamheid en circulariteit zijn begrippen die steeds meer vorm hebben gekregen in de openbare ruimte. Zo is de verlichting in de Geldropseweg buiten de Ring en de Karel de Grotelaan vervangen door LED, is er in de planvorming van de herinrichting van de Ruysdaelbaan en
52
Airbornelaan rekening gehouden met hergebruik van meer bestaand materiaal en is bij de deklaagvervanging van de Insulindelaan een hoger percentage (oud) asfalt hergebruikt.
53
2.1 Verkeer en vervoer Bereikbare binnenstad De binnenstad is een plek waar voetganger, fietser en HOV de prioriteit hebben en waar we toewerken naar een autoluwe binnenstad, waar gemotoriseerd bestemmingsverkeer een plek heeft. In 2020 is een belangrijke stap gezet in het autoluwe centrum met de oplevering van de Vestdijk en Kanaalstraat, waar voetgangers, fietsers en het HOV centraal staan. De Kanaalroute (o.a. Dirk Boutslaan) is heringericht voor een vlotte afwikkeling van gemotoriseerd bestemmingsverkeer in het centrum. Vernieuwen verkeersregelinstallaties In 2020 zijn er weer diverse verkeersregelinstallaties vervangen, onder meer op prominente locaties in het centrum, zoals bij kruising bij het Philipsstadion (Vonderweg-PSV-laan). Het verplaatsen van de werkzaamheden Mathildelaan naar 2022, heeft ertoe geleid dat er in 2020 twee verkeerslichten minder zijn vernieuwd. Deze worden in 2022 meegenomen in het civiele werk. Ook zijn er grote stappen gemaakt in het aansluiten van verkeerslichten op glasvezel. Verschuiving naar meer duurzame vervoerswijzen Ook dit jaar hebben we weer ingezet op het stimuleren van duurzame vervoerswijzen, zoals lopen, fietsen en openbaar vervoer, onder andere door de realisatie van P+R Genneper Parken, maar ook met de realisatie van fietsinfrastructuur.
Verbeteren fietspaden In 2020 hebben we twee ontbrekende delen van de Slowlane gerealiseerd, te weten rondom Blixembosch Oost en langs het Beatrixkanaal. Ook de realisatie van het nieuwe fietsicoon Fietsbrug Tegenbosch is een voorbeeld hoe we stappen hebben gezet in het verbeteren van fietsinfrastructuur Aanleggen HOV busbaan In 2020 zijn de voorbereidende werkzaamheden voor HOV3 in een fase verder gebracht met het vaststellen van het tracé in de gemeenteraad. Verkeersveilige stad In 2020 hebben we met een nieuwe focus in het actieplan, meer de nadruk gelegd op het voorkomen van verkeersongevallen. Dit hebben we onder andere gedaan (waar mogelijk) met campagnes voor doelgroepen, zoals ouderen en scholieren. Op de Jasonstraat hebben we een belangrijk verkeersveiligheidsknelpunt opgelost door het fietspad te verleggen. Verbeteren verkeersveiligheid rondom scholen In 2020 hebben we bij 3 basisscholen een schoolzone aangebracht en zijn er bij 6 schoolzones aanpassingen gedaan of zijn we in gesprek gegaan met betrokkenen. Op 2 plekken zijn de voorbereidingen getroffen voor een schoolzone, maar moet de uitvoering nog starten (onder andere vanwege het meeliften op een project).
Aantrekkelijke en leefbare openbare ruimte We hebben hier uitwerking aan gegeven door het uitvoeren van beheer (waaronder reinigen, onkruid verwijderen etc) en het uitvoeren van herinrichtingsprojecten, zoals de Hastelweg en Venuslaan. Hier is zoveel mogelijk onthard en groen gerealiseerd.
54
Onderhouden wegen In 2020 hebben we in het kader van groot onderhoud de deklaag van 't Hool en de Sliffertsestraat vervangen. Daarnaast hebben we straten compleet vervangen, waarbij zoveel mogelijk onthard en vergroend is. Dit zijn de Hastelweg en Venuslaan. In het kader van Corona zijn 2 onderhoudsprojecten versneld uitgevoerd: de Kennedylaan en Landsardseweg. Onderhouden bruggen, viaducten en tunnels In 2020 is o.a. onderhoud uitgevoerd aan de Beatrixbrug en viaduct Neckerspoel (voegovergangen). Onderhoud wordt waar mogelijk ook gekoppeld aan de Tunnelvisie. In dat kader zijn o.a. de Fietstunnel Boutenslaan, spoortunnel Waalstraat en de snelwegtunnel Gestelsestraat aangepakt. Het onderzoek naar de bruggen Genderpark loopt nog. Dit project wordt in 2021 uitgevoerd. De Hanenvoetbrug zou ook in 2020 aangepakt worden, maar wordt in verband met capaciteitsgebrek in 2021 uitgevoerd. Reinigen In 2020 hebben we door het uitvoeren van het integraal reinigingsbestek (groen en verharding), het uitvoeren van gladheidsbestrijding en het uitvoeren van curatief onderhoud invulling gegeven aan het dagelijks onderhoud in de stad. Hierdoor is de stad schoon en netjes gehouden. Effect-indicatoren Rapportcijfer bereikbaarheid van het centrum
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
7,3
7,0
7,4
65%
≥61%
63%
130
113
75
73%
>75%
75%
89%
90%
-
96%
90%
97,7%
96%
90%
95%
Het rapportcijfer is in 2020 opnieuw gestegen. Verklaring hiervoor ligt enerzijds in de afronding van grote werkzaamheden in het centrum (Vestdijk en Hertogstraat) en anderzijds in de impact van coronamaatregelen op de mobiliteit. De rapportcijfers voor auto- en fietsbereikbaarheid zijn in 2020 verder gestegen. De scores per modaliteit: voetganger (8,0), fiets (8,3), OV (7,8) en auto (6,1) % duurzaam vervoer in de modal split Verschillende jaren op rij was het percentage duurzaam vervoer stabiel op 60%, na een sterke stijging vorig jaar (naar 65%), komt het aandeel dit jaar uit op 63%. Wanneer ook elektrische auto’s worden meegenomen in dit aandeel, stijgt het voor 2020 naar 65%. Aantal ernstige verkeersongevallen Hoewel het nog voorlopige cijfers betreft, kan gesteld worden dat het aantal ernstige verkeersongevallen in 2020 fors gedaald is (-42%), ten opzichte van 2019. Dit overtreft de jaarlijkse doelstelling van (-10%) meerdere malen. Naast de gezamenlijke inzet op verkeersveiligheid, is de impact van de coronamaatregelen op de mobiliteit hier een belangrijke verklaring voor. % inwoners dat tevreden is over inrichting en onderhoud openbare ruimte Na een lichte daling in 2019 (73%) is de tevredenheid weer op het afgesproken niveau. Basiskwaliteit wegen Weginspecties worden 1x per 2 jaar uitgevoerd. In 2019 heeft de laatste inspectie plaatsgevonden.
In 2021 worden de wegen opnieuw geïnspecteerd. Basiskwaliteit bruggen, viaducten en tunnels Voldoet ruim aan de norm. Basiskwaliteit schoon en netjes Voldoet ruim aan de norm.
55
Prestatie-indicatoren Aantal vernieuwde verkeerslichten
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
144
167
136
256
256
256
24
25
24
-
47
31
-
51
50
5
7
8
9
5
3
1.358
1.363
1.356
Het aantal vernieuwde verkeerslichten is niet correct in de begroting 2020 terecht gekomen. In de begroting 2021 is dit gecorrigeerd. In 2020 stonden er 11 vervangingen op de planning. De twee vervangingen op de Mathildelaan, zijn met de werkzaamheden van de herinrichting verschoven naar 2022. Aantal km geasfalteerd fietspad In bestaande herinrichtingen worden fietspaden meegenomen, en daar waar wenselijk ook geasfalteerd. Aantal kilometer HOV-baan/busbaan In 2020 is de P+R Genneper parken gerealiseerd, waarmee het HOV2 project tot een afronding komt. In de reconstructie van Vestdijk en Hertogstraat is HOV-infrastructuur in zuidelijke richting toegevoegd, dit betreft slechts een paar honderd meter. Daarmee wordt de begrote uitbreiding van 24 naar 25 km HOV- netwerk net niet gehaald. Aantal scholen met BVL-label Het aanvragen van het Brabants VerkeersveiligheidsLabel (BVL) is aan scholen zelf. Er zijn op dit moment 31 scholen van de 54 basisscholen in Eindhoven die het label hebben behaald en subsidie hebben aangevraagd. 7 scholen hebben zich al wel aangemeld, maar hebben het label nog niet behaald. Daarmee is het begrote doel niet behaald. Een van de oorzaken is dat scholen in 2020 een andere prioriteit hebben gehad. Aantal schoolzones Van de 56 schoollocaties zijn er op dit moment 50 voorzien van een schoolzone.
2 worden al voorbereid voor aanpak of liften mee met een project. Van de 4 resterende geldt dat er bij de ISE geen meerwaarde is voor een schoolzone, omdat de omgeving zich hier niet voor leent. Dus nog 5 uit te voeren in 2021. Groot onderhoud wegen (aantal) In 2020 hebben wij groot onderhoud en herinrichtingen uitgevoerd aan 8 straten. De Koppele, Grebbeberglaan en Airbornelaan hebben enige vertraging opgelopen, waardoor deze in 2021 uitgevoerd worden. Echter, er zijn ook projecten versneld uitgevoerd zoals de Kennedylaan en de Landsardseweg. Groot onderhoud bruggen, viaducten en tunnels (aantal) De planvorming voor de vervanging/versterking van de bruggen Insulindelaan en Genderpark heeft enige vertraging opgelopen, waardoor deze in 2021 worden uitgevoerd. Aan diverse bruggen, tunnels en viaducten is conserverend onderhoud uitgevoerd (o.a. schilderen en voegovergangen vervangen), waarbij tevens invulling is gegeven aan de Tunnelvisie. Uitvoeren straatreiniging (areaal in hectare) Alle openbare ruimte in beheer van de gemeente is in 2020 gereinigd.
In 2020 hebben we ons vooral gericht op: • Een toekomstbestendige openbare ruimte: We hebben hier invulling aan gegeven door het klimaatadaptief inrichten van straten, zoals de Hastelweg en Venuslaan, waarbij zoveel mogelijk is onthard en vergroend. In 2020 is ook het handboek toegankelijkheid geactualiseerd, dit is gebeurd in samenwerking met het PGE. • Een openbare ruimte die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten en het stimuleren van het gebruik van duurzamer vervoer: In 2020 hebben we hier uitvoering aangegeven door realisatie van 7 ommetjes in de openbare ruimte, het onderhoud aan voetpaden in meer dan 14 buurten, waaronder 't Hofke, Irisbuurt en Woensel-West. Daarnaast hebben we groot onderhoud uitgevoerd aan de fietspaden Karel Martelweg en Boschdijk. • Circulariteit in onderhoud openbare ruimte: in de periode 2019-2020 hebben we onderzocht op welke manier we circulariteit toe kunnen passen in onderhoudsprojecten in de openbare ruimte. In 2020 hebben
56
•
• •
•
• •
• • • •
we in het ontwerp van het project Airbornelaan en Ruysdaelbaan onderzocht hoe we dit toe kunnen passen (o.a. door zoveel mogelijk hergebruik van materialen) en is als pilot op de Insulindelaan de deklaag vervangen, waarbij we duurzaam asfalt toe hebben gepast met een groter percentage hergebruikt (oud) asfalt. Mobility as a Service pilot: In de implementatie van de landelijke Mobility as a Service pilot voor zakelijke kilometers van gemeente Eindhoven alsmede de medewerkers van ASML zijn dit jaar vervolgstappen gezet. Zo is er ondanks het gebrek aan zakelijke gemeentelijke kilometers door Corona, getest met de app TURNN. Afronden herinrichting Vestdijk / Hertogstraat: In de zomer is conform planning de Vestdijk en Hertogstraat weer opengegaan voor verkeer. In december zijn ook de bomen geplant en is daarmee het werk afgerond. Vervolg maatregelen bereikbaarheidsplan De Run: In december heeft de gemeenteraad de financiële middelen beschikbaar gesteld voor het bereikbaarheidsplan De Run, waarin voorbereidingen zijn getroffen voor verbeteren van fietsinfrastructuur, uitbreiden van hubs en aansluiting op A2/N2. Door de impact van de Coronamaatregelen is er besloten om niet in te zetten op tijdelijke hubs, maar direct te investeren in definitieve hubs, zoals in Eersel.
Actualisatie Eindhoven op Weg met koppeling Ontwikkelplan Centrum: In het Ontwikkelplan Centrum is een gebiedsgerichte en integrale uitwerking gegeven, waarmee voor dit gebied invulling is gegeven aan de Actualisatie Eindhoven op Weg. Op thematische onderdelen, zoals een Ringstudie, parkeerstrategie en fietsparkeerstrategie zijn onderzoeken opgestart. Autoluw centrum: In 2020 hebben we invulling gegeven aan het plan om het centrum autoluw te maken, onder meer door herinrichting van de Hertogstraat en de realisatie van P+R Genneper parken. Het uitvoeren van maatregelen uit SmartwayZ.NL (Brabants mobiliteitsprogramma) en de bereikbaarheidsagenda Zuidoost Brabant: Daaronder vallen het realiseren van fietsenstallingen, HOVbanen, doorstromingsmaatregelen, gedragsmaatregelen en smart mobility oplossingen. Zo zijn we aan de slag gegaan met de uitwerking van het medium-pakket aan maatregelen op de Bundelroute (Ring NO). Voorbereiden HOV3: Het HOV3 tracé tussen de Huizingalaan en Eindhoven Airport is in 2020 door de gemeenteraad vastgesteld. Vervolgstappen internationale treinverbinding: Onderdeel van het BO MIRT afspraken zijn maatregelen op het spoor om de internationale treinverbinding Eindhoven – Düsseldorf mogelijk te maken. Verkenning HOV Geldropseweg buiten de Ring: Eerste gesprekken zijn gevoerd over het opstarten van de verkenning HOV Geldropseweg buiten de Ring.
Inzetten resterende NSL middelen: De resterende NSL (Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit) middelen zijn ingezet voor duurzame en schone mobiliteitsmaatregelen. Voorbeeld daarvan is het vastgestelde stappenplan naar een emissievrije zone binnen de Ring in 2030, waarmee een belangrijke kader is gesteld voor de bijdrage van stedelijke mobiliteit aan de klimaatopgave. Ook zijn de NSL-middelen ingezet voor het stimuleren van laadinfrastructuur in de stad.
Exploitatie x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2020
2020
2020
2020
Lasten
37.313
37.941
37.487
454
Baten
-4.379
-6.138
-8.088
1.950
Mutatie reserves (TV 0.10)
-2.422
-8.661
-7.807
-854
Saldo
30.512
23.142
21.592
1.550
* Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Zwerfafval Vanuit het Zwerfafvalfonds zijn middelen ter beschikking gesteld voor zwerfafvalprojecten en -activiteiten. Hiervoor zijn activiteiten uitgevoerd (onder andere gedragsbeïnvloeding en extra inzet bij ondergrondse containers) en hebben we extra inkomsten ontvangen uit subsidie.
57
Lasten
Baten
-86
235
Mutatie reserve -
Afwijking 149 incidenteel
Lasten
Baten
231
-
Mutatie reserve -
-475
556
-
81 incidenteel
123
34
-
157 incidenteel
321
985
-1.306
- incidenteel
-9
-77
-
-86 incidenteel
-520
-
520
- incidenteel
-
146
-146
- incidenteel
445
78
-
523 incidenteel
80
-
-
80 incidenteel
76
-
-
76 incidenteel
Overig
268
-7
78
339
SALDO
454
1.950
-854
1.550
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Groot onderhoud Als gevolg van aangepaste wetgeving vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording moeten wegen die vervangen worden voortaan geactiveerd worden. Dit resulteert in een incidenteel overschot op het budget dat beschikbaar is, omdat niet de hele investering in een keer afgeschreven wordt. Gebruik openbare ruimte (o.a. voor graafwerkzaamheden) Grond wordt beschikbaar gesteld voor o.a. het leggen van kabels en leidingen. Partijen moeten betalen om onze grond te gebruiken. Hier zijn meer kosten en inkomsten dan begroot. Als er meer inkomsten zijn, zijn er ook meer kosten, om de aanvragen af te handelen. De hoeveelheid is vooraf niet te plannen; deze is afhankelijk van andere partijen. Gladheidsbestrijding Door een zachte winter hebben we minder strooiacties uit hoeven voeren dan waar middelen voor zijn begroot. Zo hebben we bijvoorbeeld in 2020 geen sneeuw hoeven te ruimen. Projecten (geen investeringen) Het gaat hier met name om onderhouds- en verkeerprojecten waarbij het moment van feitelijke realisatie afwijkt van de planning. Hierdoor ontstaan er afwijkingen op dit taakveld met een gelijke tegenhanger bij de reserve maatschappelijk nut in ontwikkeling. Dit zijn afwijkingen in de jaarschijf 2020 en leiden volgens de huidige inzichten niet tot voor- of nadelen per einde van deze projecten.
Per saldo is het financiële resultaat nihil. Heffing brandstofverkooppunten De afrekening over 2019 heeft een tekort van € 50.000 opgeleverd. Voor de inkomsten van 2020 is een inschatting gemaakt op basis van 20% minder brandstofverkopen vanwege de coronamaatregelen. Vanaf 2020 gelden voor een aantal contracten nieuwe contractprijzen en er is een contract met een nieuw tankstation afgesloten. Daarnaast zijn de OZB kosten € 9.000 hoger dan verwacht. Alles bij elkaar geteld komen we in 2020 op een tekort van € 86.000. Regiobrede projecten bereikbaarheidsagenda Dit betreft de bijdrage voor 2020 voor de regio-brede projecten van de bereikbaarheidsagenda Zuidoost-Brabant. Deze bijdrage wordt bepaald op basis van realisatie en is niet geraamd. Dit wordt verrekend met de reserve. Afkoop parkeernorm Dit zijn ontvangen middelen van ontwikkelaars voor de omgevingsvergunning (parkeernorm) en deze worden gestort in de reserve mobiliteitsfonds. Uit deze reserve worden deze middelen op een later moment weer ingezet worden voor maatregelen die direct bijdragen aan het verminderen van de parkeerdruk in de openbare ruimte waardoor de kwaliteit van het parkeeraanbod gegarandeerd blijft. Resultaat afgesloten projecten In 2020 zijn verschillende openbare ruimte en verkeersprojecten afgesloten met een positief of negatief resultaat. Deze projecten zijn eerder vermeld en vastgesteld in Turap 2.