Bijlage 1 - Eindrapportage Fietsparkeerstrategie Eindhoven Centrum

Overige maatregelen Centrum-West Locatie Extra Fasering Prioritering Kostenindicatie (evt. #stallingsnummer) capaciteit Lardinoisstraat (#201) +55 2020-2022 Laag €27.500 Uitbreiding van de bestaande stalling aan de zijkanten van de ingang van het Piazza Center. Clausplein (#21) +70 2020-2022 Laag €35.000 Uitbreiding van de bestaande stalling aan de westzijde van het Clausplein. Regent (#28) +25 2020-2022 Laag €7.500 €5.000 Uitbreiding van de bestaande stalling langs de gevel van de Regent (noordzijde). Appartementencomplex +95 2020-2022 Laag €22.500 tussen Lichtstraat en €20.000 Willemstraat (#202, #218, #219, #220, #221, #235, #244) Gelijkmatige uitbreiding van de bestaande stallingen rond het appartementencomplex. Mathildelaan (#14 en +20 2020-2022 Laag €5.000 #237) 2025-2030 €5.000 Uitbreiding van de bestaande stalling op vergelijkbare plekken langs de Mathildelaan. Bij voorkeur aan de zuidzijde van de Mathildelaan. Wilhelminaplein (#18) +50 2020-2022 Laag €25.000 Nieuwe stalling realiseren aan de zuidzijde van het Wilhelminaplein. Vonderweg (#15 en +90 2020 - 2022 Laag €55.000 #222) €25.000 Het autoparkeren bij de Vonderweg kent een lage bezetting. Op elk moment zijn er minimaal 30 autoparkeerplekken vrij. Dit biedt meer dan voldoende ruimte om de benodigde fietsparkeeropgave op deze plekken te realiseren nabij het PSV-honk.

Willemstraat (#20, +30 2025-2030 Laag €15.000 #203, #204) Nieuwe stalling realiseren in het verlengde van bushalte Wilhelminaplein. Willemstraat (#20, +10 2025-2030 Laag €5.000 #203, #204) Uitbreiding van de bestaande stalling op vergelijkbare plekken langs de Willemstraat.

Pagina 73 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

9. BIJLAGEN 9.1 Bijlage 1: Beleidsmatige kaders voor het fietsparkeren Fietsparkeren raakt aan verschillende beleidsthema’s binnen Eindhoven die in acht worden genomen bij het opstallen van de fietsparkeerstrategie. In deze paragraaf wordt er kort stil gestaan bij de beleidsmatige kaders voor het fietsparkeren die naar voren komen uit de volgende stukken: Agenda Fiets, Binnenstadsvisie 2025 (2016), Concept-Omgevingsvisie (2020), Menukaart Autoluw Centrum -Eindhoven op weg naar een aantrekkelijk en gezond centrum’ (2019), Agenda Deelmobiliteit (2019), Eindhoven op Weg (2013) en de Nota Parkeernormen 2019. Daarnaast zijn er in bijlage 2 lessen getrokken uit het fietsparkeerbeleid van andere gemeenten en wordt er aandacht besteed aan belangrijke trends en ontwikkelingen voor het fietsparkeren in bijlage 3. De fiets krijgt binnen de gemeente Eindhoven en specifiek in het centrum een belangrijke rol. Het doel van de gemeente is een autoluw centrum. Om hiertoe te komen wordt er onder andere sterk ingezet op actieve en duurzame modaliteiten (fiets, voetganger, ov en deelmobiliteit). In de raadsinformatiebrief over Ring + Radialen – Autoluw centrum (2019) worden al een aantal concrete projecten genoemd, welke ook de fiets en fietsparkeren raken.

Deze gaan onder andere over de realisatie van snelfietsroutes naar de omliggende gemeenten en het realiseren van de fietsenstallingen Neckerspoel, Stationsplein en VDMA. Deze ontwikkelingen worden meegenomen in de fietsparkeerstrategie. In de Agenda Fiets (2016) is fietsparkeren genoemd als een van de speerpunten. Dit wordt omschreven als: “Faciliteiten voor de stilstaande fiets. Zowel meer kwantiteit als meer kwaliteit en meer service.” Onder dit speerpunt valt onder andere ook een innovatief concept: het aanbieden van deelfietsen. Het ‘Speerpunt Fietsparkeren’ is opgebouwd in een aantal wensbeelden: • Capaciteit moet op orde zijn In de Agenda Fiets wordt aangegeven dat delen van het centrumgebied en stationsomgeving structurele capaciteitstekorten hebben. Ook op publiekstrekkende locaties (Strijp-S) komen regelmatig tekorten voor. Soms zijn er fietsparkeertekorten op (semi) private grond, waardoor er overlast is in de openbare ruimte. Dit is bijvoorbeeld het geval rond de Witte Dame. De Agenda Fiets noemt de volgende vier gebieden als meest belangrijk: o Binnenstad o Eindhoven Centraal en Eindhoven Internationale Knoop XL o Strijp S o Overig (ov-knopen en Philips-stadion). • Kwaliteit De voorzieningen moeten de huidige generatie fietsen faciliteren en ook anticiperen op toekomstige generaties van fietsen. Denk hierbij aan een grotere afstand tussen rekken.

• Serviceniveau Bijvoorbeeld real-time informatie voor de gebruiker over vrije plekken/ bezettingsgraad. Ook inzetten op moderne toegangscontrolesystemen. Dit principe is met name van toepassing bij inpandige voorzieningen. Deze fietsparkeerstrategie gaat over het centrum van Eindhoven. De ambities voor het centrum vanuit de Agenda Fiets zijn dat het centrum uitstekend bereikbaar moet zijn voor fietsers. Je moet er kunnen komen en je moet er je fiets kwijt kunnen. Men doet dit onder het motto: ‘Voldoende en ruimtelijke goed ingepast fietsparkeren’. Of er voldoende capaciteit is, wordt periodiek getest door middel van een

Pagina 74 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

fietsparkeeronderzoek. Op en in de omgeving van het station moet ook voldoende en ruimtelijk goed ingepast fietsparkeren zijn, met een passende mix van gratis – betaald en beheerd – onbeheerd. De maatregelen die genoemd zijn in de Agenda Fiets stammen uit 2016 en laten de eerdere ambitie goed zien. Deze lijst is nu toe aan actualisatie. In deze fietsparkeerstrategie identificeren we de nieuwe projecten op het gebied van fietsparkeren voor het centrum. Binnen de Agenda Deelmobiliteit wordt geen koppeling gemaakt met het thema fietsparkeren. Wel is er afgesproken dat er vanwege schaarse ruimte in het centrum geen aparte parkeervoorzieningen voor deelmobiliteit worden gefaciliteerd, waardoor de deelfietsen en -scooters op dezelfde plekken staan als de reguliere fietsen en scooters. Dit kan verrommeling in de hand werken. In de actualisatie van de parkeernormen in 2019 is ook een parkeernorm voor de fiets opgenomen. Deze normen komen voor het grootste deel overeen met de normen van publicatie 317 van het CROW. Een belangrijk punt om hierbij op te merken is dat een ‘niet grondgebonden complex’ altijd een inpandige stalling of een stalling op eigen terrein dient te hebben. In het centrumgebied van Eindhoven zal een deel van de nieuwe ontwikkelingen ook gaan om herontwikkeling van bestaande panden.

Fietsparkeerbeleid elders, geleerde lessen Aanvullend op bestaande (beleids)documenten van de gemeente Eindhoven wordt gekeken naar de geleerde lessen in fietsparkeerbeleid van andere gemeenten. De volgende (beleids)documenten van andere gemeenten zijn bestudeerd: Fietskoers 2025 (gemeente Rotterdam), Fietsparkeren Delft: Voorstel uitvoeringsagenda (gemeente Delft), Fietsparkeren Delft: De juiste fiets op de juiste plek (gemeente Delft), Fietsstrategie Den Haag 2040: Ruim baan voor de fiets. (gemeente Den Haag), Meerjarenprogramma Fiets 2015-2018 (gemeente Den Haag), Actieplan Utrecht fietst! 2015-2020 (gemeente Utrecht), P-route fiets: extra service voor fietsers (gemeente Utrecht) en Actieplan Fietsparkeren Binnenstad (gemeente Zwolle). De gemeente Rotterdam noemt de veranderende fietstypen, die tegenwoordig naast de conventionele fiets bestaan, de Fiets+ categorie. Hieronder vallen deelfietsen, e-bikes en speed pedelecs, sportieve fietsen, (elektrische)snor- en bromfietsen, bakfietsen en cargobikes, (gehandicapten)voertuigen en elektrische stepjes. De gemeente Rotterdam ziet fietsparkeren hierdoor als onderdeel van Mobility-as-a-Service. Het fietsparkeren omvat steeds meer ook andersoortige vervoersmiddelen, dan enkel de conventionele fiets.

Van belang is deze groter wordende groep met meer verscheidenheid te voorzien in de specifieke behoeftes, zoals bijvoorbeeld oplaadpunten voor e-bikes. Als gemeente kan je duidelijke keuzes maken in het toestaan van het ene of het andere vervoermiddel in de binnenstad: het toestaan van deelfietsen óf juist elektrische stepjes. Voor sommige locaties en/of tijdsmomenten worden tijdelijke (pop-up) fietsenstallingen gestimuleerd. Bij evenementen, locaties die afhankelijk zijn van piekmomenten of seizoensinvloeden en locaties waar een goede permanente oplossing niet direct voor handen is. Vooral van belang is een gedifferentieerde parkeeraanpak in het centrum met onderscheid tussen voorzieningen voor het kort en lang parkeren van de fiets. Popupstallingen zorgen voor het faciliteren van de fietser, op momenten waarbij de bestaande capaciteit in de omgeving ontoereikend is. De pop-upstallingen zonder aanbindmogelijkheden zijn aantrekkelijk voor (evenementen)locaties waar voornamelijk kort wordt geparkeerd. Pop-upstallingen met aanbindmogelijkheden zijn aantrekkelijker voor de fietser die de fiets voor langere tijd parkeert. Pop-upstallingen blijken vooral te werken in combinatie met handhaving en fietscoaches, tegelijkertijd zorgt dat voor flinke kosten. De zoektocht

Pagina 75 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

naar een geschikte plek voor een pop-upstalling op basis van fietsparkeerdruk en verschillende claims op de binnenstedelijke ruimte is lastig, maar niet onmogelijk. In binnensteden, maar ook daarbuiten, is op bepaalde locaties de fietsparkeerdruk hoger dan de autoparkeerdruk. Autoparkeerplaatsen zijn structureel of op bepaalde momenten in te zetten voor andere doeleinden. Op gezette tijden kan een autoparkeerplek als fietsparkeervak in worden gezet. Een andere mogelijkheid is (tijdelijke) plaatsing van fietstrommels of fietsvlonders, op één autoparkeerplaats kunnen tot tien fietsen worden geparkeerd. Rotterdam en Den Haag voeren pilots uit met de fietstrommels en fietsvlonders, voornamelijk ten behoeve van fietsparkeren voor bewoners. De gemeente Rotterdam heeft de landelijke ‘Tour de Force-Innovatieprijs’ gewonnen voor uitvinding van fietsvlonder. De Rotterdamse fietstrommels en fietsvlonders zijn bedoeld voor huishoudens van woningen die geen eigen berging hebben. In Rotterdam wordt de fietsvlonder voor drie tot zes maanden op een autoparkeerplek geplaatst. Gedurende deze periode zal blijken in hoeverre bewoners gebruikmaken van de extra fietsparkeerplekken en of de buurt het verminderde aantal autoparkeerplekken accepteert.

Bewoners van de gemeente Den Haag kunnen tegenwoordig een tijdelijke fietsvlonder aanvragen, deze wordt bij bewezen succes en draagvlak structureel op de desbetreffende plek ingezet. Het succes van de fietsvlonder hangt in hoge mate af van de locatie. De inzet van fietsvlonders is vanwege de geringe impact op het autoparkeren (1 autoparkeerplaats) een kansrijke pilot. Met het doel om langzamerhand autoparkeerplaatsen om te bouwen naar fietsparkeerplaatsen. Aangezien individuele bewoners dagelijks hinder kunnen ondervinden van het niet naar wens kunnen stallen van de fiets in de woonomgeving, is de mogelijkheid tot het kunnen aanvragen van fietsparkeerfaciliteiten een goede aanvulling op gemeentelijk fietsparkeerbeleid. In Delft is een pilot gedaan met een fietsparkeerboot op de grachten, ter vergroting van de fietsparkeercapaciteit in de binnenstad. Delft kampt met hoge fietsparkeerdruk op plekken waar de openbare ruimte schaars is. Van augustus tot en met oktober 2019 heeft de gemeente op twee locaties een fietsparkeerboot ingezet, die plek bieden aan veertig tot vijftig fietsen. Uit een evaluatie van de pilot blijkt dat de fietsparkeerboot alleen goed gebruikt wordt al deze exact op de locatie ligt waar ook vraag is, dit blijkt cruciaal tot op de vijf meter. Verder bleek de vindbaarheid lastig voor fietsers, omdat fietsers niet verwachten te kunnen parkeren op de gracht.

Het idee van de fietsparkeerboot is naar voren gekomen in een bijeenkomst met stakeholders (bewonersverenigingen, studenten, ondernemersverenigingen en de Fietsersbond). In de zoektocht naar beschikbare ruimte voor fietsparkeren in de binnenstad, kan het betrekken van genoemde stakeholders nieuwe inzichten opleveren. De gemeente Delft heeft als uitgangspunt dat bij evenementen door de organisator zelf wordt voorzien in de extra fietsparkeerbehoefte en de kosten hiervoor ook draagt. Afspraken daarvoor worden gemaakt bij de vergunningverlening. Hetzelfde gebeurt op andere plekken in Nederland bij het verlenen van terrasvergunningen. Daarnaast denken meerdere gemeenten na over manieren om (maatgevende) fietsparkeernormen af te dwingen bij transformaties en nieuwe ontwikkelingen. Deze vormen van het vooraf als gemeente managen van het aanbod van fietsparkeerplekken helpt bij het onder controle houden/krijgen van fietsparkeren bij nieuwe ontwikkelingen en bij bestemmingen die aantrekkelijk zijn voor fietsers. De gemeente Utrecht introduceerde in 2015 als eerste stad ter wereld een fietsparkeerverwijssysteem (P-route fiets) in de binnenstad. Het verwijssysteem draagt bij aan betere benutting en goede vindbaarheid van inpandige fietsenstallingen.

Naast de verwijsborden langs de belangrijkste fietsroutes in de binnenstad staat alle informatie over de bezetting en locaties van de stallingen ook in een app. Inmiddels zijn ook de Utrechtse pop-upstallingen in het systeem geïntegreerd. Uit een evaluatie van het systeem bleek dat het merendeel van de stallers dat bekend is met het systeem, hier tevreden over is. Onder andere Den Haag en Den Bosch zijn

Pagina 76 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

bezig met de introductie van deze systemen in de binnenstad. De introductie van een fietsparkeerverwijssysteem is interessant bij plaatselijke capaciteitstekorten in combinatie capaciteitsoverschotten in andere gebieden van de binnenstad. In Eindhoven is dit op sommige momenten bijvoorbeeld het geval bij de capaciteitstekorten in de Kerkstraat en de capaciteitsoverschotten in de inpandige Heuvelstalling. Verder dwingt de gemeente Den Haag het fietsparkeerverbod in sommige winkelstraten af door inzet van fietsserviceverleners/fietscoaches en het minimaliseren van aanbindmogelijkheden in kernwinkelgebieden. De Haagse fietsenstallingen, Biesieklettes, bieden een hoog serviceniveau (buggy’s, rolstoelen, toilet, bagagekluizen, geldautomaat, fietsverhuur) voor fietsers en niet-fietsers. In Den Haag zijn dankzij een succesvolle subsidieregeling ruim 40 inpandige buurtstallingen voor bewoners gerealiseerd. Het gaat hier om een oude subsidieregeling die van 1 april tot en met 31 december 2018 liep. De subsidie kon door iedereen worden aangevraagd en het budget komt uit de gemeentelijke begroting. De regeling stimuleert eigenaren van lege garages, winkelruimtes, bergruimtes en binnenterreinen om hier fietsenstallingen van te maken.

Door middel van een dergelijke regeling kunnen ruimtes die de gemeente niet in het zicht heeft, mogelijk toch bijdragen aan oplossing van het fietsparkeerprobleem.

Pagina 77 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

9.2 Bijlage 2: Ontwikkeling bezetting fietsparkeervoorzieningen De gemeente Eindhoven voert elke drie jaar een fietsparkeerdruk onderzoek uit in het centrum. Hierbij wordt voor vier verschillende gebieden de bezetting van alle beheerde en onbeheerde stallingen in kaart gebracht. Dit onderzoek heeft plaatsgevonden in 2006, 2009, 2012, 2015 en 2018. De resultaten van de ontwikkeling van de fietsparkeerdruk zijn in figuur 14 gepresenteerd.

Ontwikkeling fietsparkeervraag centrum Eindhoven 2006-2018 10000 9000 8000 7000 6000 5000 4000 3000 2000 1000 0 2006 Gebied 1

2009 Gebied 2

2012 Gebied 3

2015 Gebied 4

2018 Totaal gebied

Figuur 14: Ontwikkeling fietsparkeervraag binnenstad Eindhoven 2006 – 2018 In de grafiek is een duidelijke daling te zien voor het totale gebied tussen 2006 en 2009. Het is onduidelijk waar deze sterke afname in fietsparkeervraag door is veroorzaakt. Om deze reden is in de schatting van de verdere ontwikkeling van de fietsparkeervraag uitgegaan van de data van 2009 t/m 2018. De gemiddelde jaarlijkse groei van de fietsparkeervraag in de periode 2009 t/m 2018 is weergegeven in onderstaande tabel. Gebied 2 Gebied 3 Donderdagmiddag 8,0% -1,6% Zaterdagmiddag 9,7% 6,1% Zaterdagavond 15,4% 1,9% Totaal 10,4% 2,2% Tabel 16: Gemiddelde groei per jaar van 2009 tot en met 2018.

Gebied 4 11,3% 11,2% 10,4% 10,6%

We zien dat er percentueel een kleine groei is in gebied 3. In gebied 2 en 4 is er sprake van een relatief grote stijging van de fietsparkeervraag. Tegelijkertijd zien we een relatief kleine groei op de donderdagmiddag vergeleken met een grotere groei op de zaterdagmiddag en -avond. Voor het totaal van de gebieden hebben we gemiddeld te maken met een jaarlijkse groei van 4,9% tussen 2009 en 2018. De relatief grote groei op de zaterdagmiddag en -avond laat zien dat er met name een groei is van de doelgroep winkelend publiek,

Pagina 78 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

bewoners en eventueel uitgaanspubliek die in de binnenstad parkeren. De groei is minder groot voor ov- en werkgebieden. Deze uitkomsten geven een eerste indruk van de verwachte groei van de fietsparkeervraag. Dit is echter niet direct te vertalen naar de benodigde ontwikkeling van de stallingscapaciteit. Ondanks dat de totale beschikbare capaciteit kan voldoen aan de bestaande fietsparkeervraag, de verdeling van capaciteit en de fietsparkeervraag over de verschillende stallingen is niet gelijk verdeeld. Zo zijn er ook in gebied 3, waar de totale capaciteit meer dan voldoende voldoet aan de vraag, stallingen die een bezetting hebben van meer dan 80% of 100%. Donderdagmiddag Bezetting >80% Bezetting >90% Bezetting >100% Bezetting >150%

Gebied 2 19 14 10 4

Gebied 3 1 1 0 0

Gebied 4 25 19 14 4

Totaal 43 39 27 9

Zaterdagmiddag Bezetting >80% Bezetting >90% Bezetting >100% Bezetting >150%

Gebied 2 23 20 15 9

Gebied 3 5 4 3 0

Gebied 4 25 18 13 9

Totaal 58 47 36 19

Zaterdagavond Bezetting >80% Bezetting >90% Bezetting >100% Bezetting >150%

Gebied 2 19 19 15 8

Gebied 3 6 6 4 1

Gebied 4 17 15 12 10

Totaal 47 45 36 20

Totaal Gebied 2 Gebied 3 Gebied 4 Totaal Bezetting >80% 34 6 30 76 Bezetting >90% 29 6 27 68 Bezetting >100% 21 5 20 52 Bezetting >150% 11 1 14 28 Tabel 17: Aantal secties boven met een bezettingsgraad boven de 80% per meetmoment en in totaal Uit bovenstaande tabellen wordt al snel duidelijk dat er een hoop stallingen een te hoge parkeerdruk ervaren.

Pagina 79 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

9.3 Bijlage 3: Behoeftes van verschillende doelgroepen Voor iedere doelgroep geldt een aantal algemene kenmerken: • Ouderen zijn over het algemeen zuiniger op hun fiets dan jongeren, mede omdat ze over het algemeen duurdere fietsen bezitten. Ouderen hebben daarom meer behoefte aan beheerde stallingen. • Eigenaren van ‘duurdere’ fietsen zijn zuiniger op hun fiets en zullen meer moeite steken in het vinden van een beheerde/veilige stalling. • Buitenmodelfietsen hebben meer moeite met het overbruggen van hoogteverschil. Deze mensen zijn minder gebaat bij een stalling onder of boven het maaiveld. • Dit geldt ook voor de oudere doelgroep, die de fiets ook goed kan gebruiken om aan de hand door het centrum te wandelen. • Jongeren stallen hun fiets het liefst direct bij de bestemming. De kans op wildstallen door deze groep is daarom groter dan bij andere doelgroepen die een iets grotere afstand tot de bestemming willen afleggen. De stalling hoeft geen ‘speciale’ voorzieningen te hebben. Winkelend publiek Voor het winkelend publiek is het van belang om onderscheid te maken tussen lang- en kortparkeerders. Beide doelgroepen hebben namelijk sterk verschillende behoeftes. a. Runshoppers: Zij stallen voor maximaal 1 uur want ze komen alleen een snelle boodschap doen. Het is van belang dat ze dicht bij hun doel kunnen parkeren.

Een nietje voor de deur van de winkel of een fietsvak is voldoende. Kortparkeerders nemen vaak niet de moeite om de fiets aan iets vast te maken. De boodschap moet heel duidelijk zijn dat alleen kortparkeerders gewenst zijn in fietsvakken en zoveel mogelijk in fietsrekken. Door de communicatie te ondersteunen met een verandering in het APV kan er ook op worden gehandhaafd. Maastricht heeft laten zien dat deze drietrapsstrategie (informeren, aanspreken en handhaven) werkt. Doelgedrag: stallen van de fiets voor maximaal een uur in een rek of in een fietsvak. Bestaande communicatiekanalen: Fietsstimulering, Boeiende Binnenstad, Winkeliers Mogelijke communicatiekanalen: Handhavers b. Funshoppers: Zij stallen hun fiets voor een dagdeel. Ze verwachten een goed bereikbare en goed ingerichte fietsparkeergelegenheid, midden in het doelgebied, liggend aan een fietsroute. Ze willen de fiets minimaal aan iets vast kunnen maken, maar bij voorkeur ergens stallen met toezicht/bewaking. Langparkeerders zijn bereid om hun fiets gemiddeld verder weg te stallen dan de kortparkeerders en zullen eerder bereid zijn te betalen voor het stallen van de fiets, al blijft betaald stallen ontmoedigend werken. Op dit moment constateren we dat niet alle beheerde fietsenstallingen makkelijk toegankelijk en zichtbaar zijn en mensen hulp nodig hebben bij het vinden van de stalling.

Om te zorgen dat langdurige bezoekers naar de stalling gaan, is een automatische routegeleiding daarnaartoe essentieel. Doelgedrag: stallen van de fiets in een beheerde fietsenstalling Bestaande communicatiekanalen: Fietsstimulering, Boeiende Binnenstad, Winkeliers Mogelijke communicatiekanalen: Dynamisch fietsparkeerssysteem

Pagina 80 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

Uitgaanspubliek Stallingsvoorzieningen voor uitgaanspubliek moeten dicht bij de uitgaansgelegenheden zijn. Mensen willen ’s nachts niet nog een hele wandeling door een verlaten centrum hoeven maken. Als er sprake is van een beheerde stalling moeten deze openingstijden goed aansluiten op de openingstijden van zowel de kroegen zelf, als de eetgelegenheden. De sluitingstijden van de Heuvel-stalling zijn nu een half uur na sluitingstijd van de kroegen nog open. In Leiden gaf het uitgaanspubliek aan dat er meestal buiten de rekken werd gestald, maar dat bij duidelijk strengere handhaving de rekken meer gebruikt zouden worden. In Groningen worden fietsparkeercoaches ingezet om het stallen van de fiets op de Grote Markt te reguleren. Doelgedrag: stallen in een fietsrek of in een beheerde fietsenstalling. Bestaande communicatiekanalen: Studentenverenigingen, Horecagelegenheden, Evenementen, Mogelijke communicatiekanalen: BOB campagne, Fietsveiligheidscampagnes, Introductie aan start van nieuwe collegejaar Bewoners De doelgroep ‘bewoners’ is weinig uitgelicht in literatuur of in andere onderzoeken. Het lijkt voor zichzelf te spreken dat bewoners hun fiets het liefst zo veilig, bijvoorbeeld inpandig willen stallen. In het centrum is dit echter niet altijd mogelijk.

Gezien de ruimtelijke structuur van het centrum is de inschatting dat dit in Eindhoven relatief weinig aan de orde is in vergelijking met een historische binnenstad. Daar komt bij dat er op dit moment weinig wordt gewoond in het kernwinkelgebied van Eindhoven. Appartementencomplexen aan de randen van het centrum hebben vaak inpandige fietsenstallingen. Uit onderzoek blijkt dat bewoners de risico’s voor fietsendiefstal in hun eigen woonomgeving onderschatten. Doelgedrag: stallen op eigen terrein of op daarvoor ingerichte fietsenstallingen op straat. Bestaande communicatiekanalen: gemeente Eindhoven Mogelijke communicatiekanalen: bewonersvereniging Bezoekers Naast winkelend publiek zijn er nog diverse andere type bezoekers. Denk hierbij aan dagrecreanten en stadsbezoekers, bezoekers van grote voorzieningen zoals de kerk of muziekgebouw en studenten van een aantal onderwijslocaties. Recreanten en andere stadsbezoekers die niet expliciet voor winkelen komen, lijken in hun fietsparkeergedrag veel op een fun shopper vanwege de duur van het stallen. Routegeleiding is hier nog meer van belang omdat ze vaker onbekender zijn in het centrum. Bezoekers van voorzieningen komen vaker voor een kortere tijdsduur en lijken meer op een fun shopper. Zij zullen doorfietsen tot aan hun bestemming. Bij deze grotere voorzieningen is er een behoefte om bij de bestemming te stallen.

Bezoekers van woningen zullen hun fiets dichtbij de bestemming willen stallen, het liefst direct bij de woning. Tot slot zijn er ook bezoekers van evenementen. Deze overwegend incidentele bezoeker is sterk afhankelijk van informatievoorziening over waar de fiets gestald mag en kan worden. Doelgedrag: stallen van de fiets in een beheerde fietsenstalling of in een rek bij de voorziening; Bestaande communicatiekanalen: Fietsstimulering, Boeiende Binnenstad, VVV, grote voorzieningen zelf Mogelijke communicatiekanalen: Dynamisch fietsparkeerssysteem Werknemers

Pagina 81 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

Vanwege de duur van het stallen van de fiets is het gewenst dat er zoveel mogelijk in beheerde stallingen wordt geplaatst in plaats van op straat in rekken. Dit betekent dat er voor kleinere ondernemingen plek moet zijn in beheerde fietsenstallingen. Grotere ondernemingen hebben een eigen afsluitbare bedrijfsstalling nodig. Binnen het Eindhovense centrum zal het vooral gaan over DLL, Dela, gemeente Eindhoven etc. Ook dient nagedacht te worden over het horecapersoneel, dat na sluitingstijd nog moet schoonmaken. Een onderzoek in Tilburg toonde aan dat er op uitgaansavonden ca. 100 mensen personeel werkzaam was en de verwachting is dat dit aantal in Eindhoven vergelijkbaar ofwel groter is. Ook wordt een deel van de openbare fietsenstallingen gebruikt door werknemers van grote werkgevers in de detailhandel en (niet-)commerciële dienstverlening zoals HEMA, Bijenkorf en Primark. Doelgedrag: stallen in een beheerde fietsenstalling of inpandig bij de werkgever. Bestaande communicatiekanalen: Werkgevers, gemeente Eindhoven, beheerder van het pand Mogelijke communicatiekanalen: Ondernemersvereniging

Pagina 82 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

9.4 Bijlage 4: De fietsparkeerders in het centrum Gebied 2: De Binnenstad Het grootste gedeelte van gebied 2 is het kernwinkelgebied van Eindhoven. De grootste doelgroep vanaf het Catharinaplein in noordelijke richting is dan ook winkelend publiek, waardoor er een piek in drukte is op de zaterdagmiddag. Hier is een goede mix van beheerde stallingen (voor fun shoppers) en onbeheerde stallingsvoorzieningen (voor run shoppers) nodig. Ook vinden we hier veel gebruikers van deelmobiliteit. Het 18 Septemberplein is gelegen aan de noordkant van het winkel- en voetgangersgebied in het centrum. Aan het plein zijn onder andere de Bijenkorf en het Plaza gelegen en ligt in de buurt van het station en ervaart mogelijk een verandering van het stallingsgebruik door de herinrichting van het stationsgebied. Onder het plein is een bewaakte fietsenstalling gelegen met ruim 1700 plekken. Aan de randen van het 18 Septemberplein zijn twee relatief grote stallingsfaciliteiten gevestigd. Toch zijn er vaak veel wildstallers te vinden op het plein zelf. Rond het Catharinaplein zelf is een mix van horeca en winkelgelegenheden te vinden. Ook aan de Kerkstraat, de aanloop naar het plein, zijn veel horecagelegenheden te vinden. Tijdens uitgaansavonden wordt er rond die gebied veel gestald door bezoekers van het aanliggende Stratumseind.

Op het plein zelf zijn geen permanente stallingsvoorzieningen gerealiseerd. Dit is gedaan met het oog op het creëren van een aantrekkelijk verblijfsgebied. Op het plein ervaart men echter regelmatig overlast van wildgestalde fietsen. Het plein biedt ook een grootschalige inpandig fietsenstalling in de Heuvel. Ook aan de Markt liggen meerdere horeca- en winkelgelegenheden. De Markt is gelegen middenin het voetgangersgebied van het centrum van Eindhoven. In het voetgangersgebied mag tijdens openingstijden van de winkels niet gefietst worden. Er zijn geen vaste parkeervoorzieningen voor fietsen op of rond de Markt. Er wordt hier veel overlast ervaren van wildgestalde fietsen, met name op zaterdagavonden, wanneer het toegestaan is om door het voetgangersgebied te fietsen en de horeca op de Markt druk bezocht wordt. Daarnaast komt het voor dat fout gestalde fietsen de calamiteitenroutes blokkeren. Voor de rest van het voetgangersgebied geldt ook dat er tijdens openingstijden niet gefietst mag worden. Toch staan er ook overdag een aanzienlijk aantal los gestalde fietsen. Stratumseind is een gebied met een eigen karakter als uitgaansgebied. In de straat zelf zijn geen stallingsvoorzieningen gevestigd. Aan de randen zijn wel een aantal stallingen gelegen. Desondanks staan er tijdens uitgaansavonden veel wildgestalde fietsen aan de randen van het Stratumseind.

De piekbelasting op de uitgaansavonden maakt het een potentieel interessante locatie voor pop-upstallingen die alleen ’s avonds zichtbaar zijn/worden. De Smalle Haven is een straat gelegen tussen, en parallel aan de Vestdijk en het Stratumseind. De straat komt uit op het Catharinaplein. Het Werkplein van de gemeente Eindhoven en de foodmarkt Down Town zijn de belangrijkste bestemmingen die hier gevestigd zijn. Overdag ligt de druk door bezoekers van het werkplein aan de oostelijke kant van de Smalle Haven. In de avonduren en tijdens het weekend zijn er meer bezoekers voor de horecagelegenheden. Zoals de naam Stadhuisplein al doet vermoeden is het stadhuis van de gemeente Eindhoven hier gevestigd. De kantoorpanden rondom het plein worden in de toekomst gefaseerd herontwikkeld. De invulling of exacte planning van deze ontwikkelingen staat nog niet vast. Ook de private hogeschool TIO is momenteel gevestigd in

Pagina 83 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

de buurt van het Stadhuisplein in het Begijnenhof. Dit pand staat ook in de planning om te worden herontwikkeld. Gebied 3: Centrum-Oost Een groot deel van gebied 3 zijn woningen. Het gaat hierbij om de Tramstraat en de zijstraten richting het oosten. De piek voor bewoners ligt met name ’s avonds/’s nachts. De Dommelstraat is een uitloper komende vanaf de Markt in de binnenstad en wordt gekenmerkt door het grote aantal restaurants. Ook zit hier de Eindhovense vestiging van Pathé. Fietsparkeerders zijn voornamelijk horecabezoekers of bezoekers van Pathé. Hier is een piek op zaterdagmiddag en -avond te zien. Met name het Stationsplein ervaart in de avonden last van wildgestalde fietsen. Een bijzondere gelegenheid is poppodium De Effenaar in het noordoosten van het gebied aan de Stationsweg. De Effenaar is een concertzaal gelegen aan de rand van het centrum langs de Dommel. Hier treden regelmatig zowel grote als kleinere artiesten op. Men die hier de fiets parkeert komt voor de evenementen die worden gehouden in de Effenaar. De bezetting van deze stalling zal dus sterk afhangen van het evenement wat die dag plaatsvindt in de Effenaar. Een ander aandachtspunt is de Albert Heijn gelegen in de noordwest-hoek van het gebied aan de Stationsweg. Het gaat hierbij om de normale variant en dus geen Albert Heijn To Go vestiging zoals op het station.

Mensen uit de buurt kunnen de fiets hier parkeren om boodschappen te doen. Een belangrijke ontwikkeling in dit gebied vindt plaats bij het VDMA-terrein. Dit terrein wordt gekenmerkt door het Pullman Hotel dat op de hoek van de Kanaalstraat staat. Daarnaast is het VDMA bekend van het industriële erfgoed zoals de oude luciferfabriek. Deze gebouwen zijn nu grotendeels ongebruikt maar worden op korte termijn herontwikkeld. In deze herontwikkeling wordt plaats gemaakt voor zo’n 3000 fietsparkeerplekken, waarvan er ongeveer 1000 gereserveerd zijn voor bezoekers van het VDMA-terrein zelf, zo’n 700 gereserveerd zijn voor overig openbaar gebruik en de overgebleven plekken bedoeld zijn voor bewoners en werknemers. Gebied 4: Centrum-West Gebied 4 is een divers gebied dat zich strekt langs de hele westzijde van het centrum. Een groot woonwerkgebied is gelegen ten zuiden van de Mathildelaan, waar een grote winkelgelegenheid (Mediamarkt) isgevestigd. Daar is een piek op zaterdagmiddag vanwege het bezoekende winkelend publiek. Ten westen van de Mediamarkt is het politiebureau gevestigd. Dit is een werklocatie met inpandige stallingsvoorziening voor werknemers. Hierdoor wordt eventuele druk op de openbare ruimte veroorzaakt door bezoekers. Deze piek zal (?) met name liggen op een werkdag tijdens kantoortijden. Onderdeel van dit gebied is ook de Witte Dame.

Hier vindt men een mix aan voorzieningen, zoals een bibliotheek, een supermarkt, de Fontys Hogeschool en meerdere bars en restaurants. Langs de Emmasingel en bij de Witte Dame ligt een grote cluster aan fietsparkeervoorzieningen die veel overbelasting ervaren. Daarnaast zijn er ook veel woningen, voornamelijk in de vorm van appartementen. De voorzieningen voor bewoners zijn in de Witte Dame voor het grootste gedeelte inpandig geregeld. Daarmee is de grootste piek in de openbare ruimte overdag op werkdagen zichtbaar. In de rest van het woon-werkgebied is geen duidelijke piek waar te nemen.

Pagina 84 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

In de Bergen zit een concentratie van kleine winkels, cafés en restaurants. De straat is een uitloper, komende vanaf de Markt in de binnenstad. Fietsparkeerders parkeren hier om een van de winkels of horecagelegenheden te bezoeken. Rondom de Grote Berg zijn net als bij de Kleine Berg een aantal winkels te vinden. Aan de Keizersgracht bevinden zich enkele grotere winkels en restaurants. Daarnaast staan er veel woningen in het gebied. Hierbij gaat het om zowel grondgebonden woningen als om woningen die boven winkels gerealiseerd zijn. Bezoekers komen hier de fiets parkeren om de voorzieningen te bezoeken of om langs te gaan bij vrienden en/of familie. Dit gebied wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van het Philips stadion. Niet alleen speelt PSV hier haar thuiswedstrijden, maar worden er ook regelmatig grootschalige evenementen gehouden. Daarnaast zijn er enkele voorzieningen te vinden zoals een sportschool en de PSV Fanstore. Mensen die hier de fiets parkeren komen voornamelijk voor evenementen of een bezoek aan deze voorzieningen. Aan de noord-oost kant is een nieuwe fietsenstalling gerealiseerd. De beschikbaarheid van deelmobiliteit in het centrum draagt verder bij aan de bereikbaarheid van het stadion. Aan de noord-west kant van het stadion is regelmatig sprake van wildgestalde fietsen bij evenementen en wedstrijden.

Aangezien dit gebied voornamelijk wordt gebruik door fietsparkeerders die evenementen bezoeken behandelen we dit gebied als onderdeel van een bredere strategie voor de inzet van fietsparkeren bij evenementen in Eindhoven.

Pagina 85 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

9.5 Bijlage 5: De fietsparkeeropgave tot 2030 De ontwikkeling van de stallingscapaciteit is bepaald op basis van de autonome groei van fietsparkeerdruk in bestaande stallingen en wildgestalde fietsen, het huidige aantal wildgestalde fietsen en de impact van de verdichtingsopgave. De impact van de verdichtingsopgave bestaat uit: • fietsparkeren bij nieuwe woningen dat inpandig wordt opgelost op basis van fietsparkeernormen; • fietsparkeren bij nieuwe voorzieningen dat inpandig wordt opgelost op basis van fietsparkeernormen en • extra openbare fietsparkeerdruk in het centrum door bewoners die zich verplaatsen in het centrum. Hoe deze onderdelen van invloed zijn op de totale fietsparkeeropgave wordt hieronder verder toegelicht. Autonome groei De autonome groei is bepaald op basis van de groei die de afgelopen jaren (2009 t/m 2018) heeft plaatsgevonden. Gebruikmakend van deze autonome groei kunnen we inschatten hoe de fietsparkeervraag bij bestaande stallingen zich ontwikkelt vanaf het laatste meetmoment in 2018. De ontwikkeling van de fietsparkeervraag binnen bestaande stallingen op basis van autonome groei is weergegeven in tabel 18. 2018-2020 2020-2022 2022-2025 Binnenstad +1500 +350 +575 Centrum-oost +225 +25 +25 Centrum-west +725 +150 +225 Totaal +2450 +525 +825 Tabel 18: Toename verwachte autonome bestaande stallingen

2025-2030 +1000 +50 +400 +1450

Totaal +3425 +315 +1500 +5250

Naast de autonome groei voor de fietsparkeerbezetting van bestaande stallingen is er ook sprake van wildgestalde fietsen in het centrum van Eindhoven. In de fietsparkeeropgave tot 2030 streven we er ook naar het aantal wildgestalde fietsen in het centrum te minimaliseren. Aangezien niet alle wildgestalde fietsen zullen verdwijnen ongeacht de maatregelen die genomen worden verwachten we het aantal wildgestalde fietsen met zo’n 50% te kunnen verminderen. Vervolgens wordt dezelfde autonome groei wordt toegepast op de aantallen wildgestalde fietsen. Het verwachte aantal wildgestalde fietsen die we kunnen overhalen in fietsenstallingen te parkeren tot 2030 is vervolgens weergegeven in tabel 19. 2018-2020 2020-2022 2022-2025 Binnenstad +500 +50 +75 Centrum-oost +50 +0 +0 Centrum-west +200 +25 +25 Totaal +750 +75 +100 Tabel 19: Toename verwachte autonome groei wildgestalde fietsen

2025-2030 +100 +0 +50 +150

Totaal +725 +50 +300 +1075

Impact verdichtingsopgave Naast de algemene ontwikkeling van stallingscapaciteit die in paragraaf 3.1.1 is gepresenteerd, is er sprake van een verdichtingsopgave voor het centrum van Eindhoven. Dit houdt in dat er 2000 tot 3000 woningen in de binnenstad van Eindhoven worden gerealiseerd en daarnaast nog zo’n 6000 tot 7000 woningen binnen de Internationale Knoop XL, ofwel het gebied rondom het centraal station.

Pagina 86 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

Het is op dit moment onduidelijk waar de woningen in de binnenstad gerealiseerd zullen worden. Uitgaande van de fietsparkeernormen die door de gemeente Eindhoven in de parkeernota van 2019 zijn vastgelegd verwachten we voor niet-grondgebonden woningen tussen de 2 en 4 fietsparkeerplekken per woning. In de schatting van de extra benodigde stallingscapaciteit rekenen we gemakshalve voor de binnenstad met 2500 nieuwe woningen en voor de Internationale Knoop XL met 6500 woningen. Dit resulteert in een bandbreedte van 5000 tot 10.000 fietsparkeerplekken voor de binnenstad en 13.000 tot 26.000 fietsparkeerplekken voor de Internationale Knoop XL. Het uitgangspunt bij de realisering van deze fietsparkeerplekken is dat deze allemaal inpandig / op locatie worden opgelost. Daarnaast moet er nog rekening worden gehouden met zo’n 0,2 fietsparkeerplekken per woning voor bezoekers. Dit houdt voor de binnenstad in dat er nog eens 500 fietsparkeerplekken beschikbaar gesteld moeten worden voor bezoekers. Voor de nieuwe woningen binnen de Internationale Knoop XL betekent dit nog eens 1300 extra fietsparkeerplekken voor bezoekers. Ook deze fietsparkeerplekken dienen binnen de ontwikkeling opgelost te worden.

Als we kijken naar de impact van de verdichtingsopgave kunnen we deze opdelen tussen de impact op fietsenstallingen voor wonen en de impact op openbare fietsenstallingen voor het bezoeken van de stad. Aangezien de fietsparkeeropgave voor de nieuwe woningen en voorzieningen binnen de ontwikkeling van verdichtingsopgave opgelost moet worden (op eigen terrein / inpandig), hoeven er geen extra fietsparkeerplekken in de openbare ruimte gerealiseerd te worden. Wel verwachten we dat er extra druk op de openbare fietsenstallingen zal ontstaan doordat nieuwe bewoners van het centrum met hun fiets de verschillende bestemmingen in het centrum zullen bezoeken. De extra druk die hierbij ontstaat is bepaald op basis van de verhouding van fietsverplaatsingen in het centrum door bezoekers vanuit de rest van Eindhoven versus de fietsverplaatsingen in het centrum door bewoners van het centrum. Door grofweg een verdubbeling van het aantal bewoners in het centrum verwachten wij dat de gewenste fietsparkeerbezetting met nog eens 700 fietsparkeerplekken zal stijgen. Voor de binnenstad zijn dit zo’n 500 fietsparkeerplekken, voor centrum-oost zo’n 60 plekken en voor centrum-west nog eens 140 plekken. Deze extra fietsparkeervraag door de verdichtingsopgave verdelen we voor de helft over de periode 2022-2025 en voor de andere helft over de periode 2025-2030, zoals weergegeven in tabel 20.

2022-2025 2025-2030 Binnenstad +250 +250 Centrum-oost +30 +30 Centrum-west +70 +70 Totaal +350 +350 Tabel 20: Impact verdichtingsopgave op openbare ruimte.

Totaal +500 +60 +140 +700

Ook buiten het centrum van Eindhoven is er sprake van een verdichtingsopgave. Deze nemen we niet apart mee in deze berekeningen maar zien we als onderdeel van de autonome groei die voor het centrum is berekend. Over de periode 2009 tot 2018 op basis waarvan deze autonome groei is bepaald hebben er namelijk ook uitbreidingen van woongebieden plaatsgevonden.

Pagina 87 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

9.6 Bijlage 6: De bandbreedtes van de fietsparkeeropgave De ontwikkeling van de fietsparkeervraag is niet direct te vertalen naar de benodigde ontwikkeling van de stallingscapaciteit tot 2030, vanwege de ongelijke verdeling van capaciteit en de fietsparkeervraag over de verschillende stallingen. Om de benodigde ontwikkeling van de fietsparkeercapaciteit per stalling tot 2030 te berekenen, volgen we een aantal stappen. Eerst kijken we naar de huidige fietsparkeervraag en verhogen we de capaciteit van de stallingen om de gewenste fietsparkeervraag (piekbezetting gelijkstellen aan 80% van de gewenste capaciteit) voor deze stalling tegemoet te kunnen komen. Vervolgens berekenen we hoeveel extra capaciteit er benodigd is om de toegenomen fietsparkeervraag in 2020 te kunnen faciliteren. Hierbij maken we gebruik van de verwachte groei zoals deze is berekend in bijlage 5 voor elk van de gebieden. Vervolgens verdelen we deze groei over de stallingen op basis van hoeveel stallingscapaciteit elke stalling aanbiedt ten opzichte van de totale stallingscapaciteit in dat gebied. Op eenzelfde manier rekenen we verder naar 2025 en 2030. Aangezien het jaar 2018 in het verleden ligt, presenteren we de benodigde ontwikkeling van de stallingscapaciteit voor 2020 (inclusief benodigde verhoging van capaciteit in 2018), 2022, 2025 en 2030.

In de onderstaande tabellen is het bereik weergegeven van de benodigde ontwikkeling van de stallingscapaciteit tot 2030. Hierbij is opnieuw een ondergrens van 75% van de verwachte groei gehanteerd en een bovengrens van 125% van de verwachte groei. Tabel 21: Bereik ontwikkeling stallingscapaciteit per gebied tot 2030. 2018 2020 2022 Ondergrens 6.310 6.620 Gemiddeld 6.400 6.800 Gebied 2 4400 Bovengrens 6.500 6.985 Ondergrens 1.160 1.175 Gemiddeld 1.175 1.200 Gebied 3 900 Bovengrens 1.180 1.205 Ondergrens 2.095 2.230 Gemiddeld 2.125 2.300 Gebied 4 1200 Bovengrens 2.135 2.350 Ondergrens 9.565 10.025 Gemiddeld 9.700 10.300 Totaal 6500 Bovengrens 9.815 10.540

2025 7.260 7.700 8.095 1.215 1.255 1.270 2.490 2.620 2.765 10.965 11.575 12.130

Tabel 22: Verschil ontwikkeling stallingscapaciteit per gebied ten opzichte van 2018 in aantallen. 2018 2018-2020 2020-2022 2022-2025 Ondergrens +1.910 +310 +640 Gemiddeld +2.000 +400 +900 Gebied 2 4400 Bovengrens +2.100 +485 +1.110 Ondergrens +260 +15 +40 Gemiddeld +275 +25 +55 Gebied 3 900 Bovengrens +280 +25 +65 Ondergrens +895 +135 +260 Gemiddeld +925 +175 +320 Gebied 4 1200 Bovengrens +935 +215 +415 Ondergrens +3.065 +460 +940 Gemiddeld +3.200 +600 +1.275 Totaal 6500 Bovengrens +3.315 +725 +1.590

2030 8.300 9.050 9.770 1.275 1.335 1.365 2.895 3.140 3.405 12.470 13.525 14.540

2025-2030 +1.040 +1.350 +1.675 +60 +80 +95 +405 +520 +640 +1.505 +1.950 +2.410

Pagina 88 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

9.7 Bijlage 7: Type fietsenstallingen Fietsparkeervak Functie Toepassing

Uitvoering Maatvoering Overwegingen

Parkeerruimte voor de fiets afbakenen Kortparkeerplaatsen Kleine diefstalkans Ruimte slechts op piekmomenten nodig Markering op het wegdek Haalbare capaciteit van minimaal 65cm per fiets Gevaar voor domino-effect bij vallende fietsen in een te vol vak

Klemsysteem zonder aanbindmogelijkheid Functie Stabiliteit van de fiets Toepassing Kortparkeerplaatsen Kleine diefstalkans Uitvoering Klemt voorwiel of voorvork Een laagsysteem of hoog-laagsysteem Maatvoering Bij haakse plaatsing: Een laag: hart-op-hart 65cm (obv eis Fiestparkeur) Hoog-laag: hart-op-hart 37,50cm (obv eis Fietsparkeur) Overwegingen Een klemsysteem voor het voorwiel kan zorgen voor beschadiging van het wiel Een aanbindmogelijkheid ontbreekt Klemsysteem met aanbindmogelijkheid Functie Stabiliteit van de fiets Aanbinden tegen diefstal Toepassing Kortparkeerplaatsen Grote diefstalkans Voldoende ruimte beschikbaar Uitvoering Klemt voorwiel of voorvork Een laagsysteem of hoog-laagsysteem Aanbindmogelijkheid fietsendiefstal Maatvoering Een laag: hart-op-hart 65cm (obv eis Fiestparkeur) Hoog-laag: hart-op-hart 37,5cm (obv eis Fietsparkeur) Overwegingen Bij winkelgebieden (zeker supermarkten) grotere hart-ophartafstand te overwegen vanwege fietstassen, boodschappenkratten, enzovoort waardoor capaciteit vaak niet volledig wordt benut Hangsysteem Functie Toepassing Uitvoering Maatvoering

Stabiliteit fiets door ophangen stuur Veel afwijkende fietsen te verwachten Hoog-laagsysteem Hoog-laag: hart-op-hart 37,5cm (obv eis Fietsparkeur)

Pagina 89 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

Overwegingen

Ook afwijkende wielbreedtes passen in het rek. Niet mogelijk om fiets vast te maken.

Functie Toepassing Uitvoering

Aanleunmogelijkheid voor de fiets Kortparkeerplaatsen Veel ruimte beschikbaar Aandacht voor openbare ruimte Meest efficiënt bij gespiegeld gebruik Aanbindmogelijlkheid Eenzijdig gebruik: hart-op-hart > 65cm (1 fiets per 65cm) Gespiegeld gebruik: hart-op-hart 100cm (1 fiets per 50cm) Met fietsen is het beeld soms rommelig Zonder fietsen blijven slanke rekken over Geschikt voor veel verschillende type fietsen

Aanleunsystemen

Maatvoering Overwegingen

Pagina 90 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

9.8 Bijlage 8: Soorten pop-up stallingen We onderscheiden vier vormen van pop-upstallingen: • Gemarkeerde vakken o Verschijningsvormen: geprojecteerde en gemarkeerde vakken o Doel: fietsparkeren structureren, overlast beperken en netter straatbeeld o Onbewaakt, zonder aanbindmogelijkheid o Doelgroep: vooral uitgaanspubliek o Aanvullend nodig: fietscoaches, communicatie en handhaving o Aandachtpunten: te kiezen locatie, aan te bieden capaciteit en beschikbare ruimte (in tegenstelling tot in rekken kunnen in vakken ook bijzondere type fietsen worden geparkeerd) o Kosten: nihil, echter bij inzet van fietscoaches en communicatie kunnen de kosten oplopen tot 10.000 euro per maand (bv.

Groningen is 2.000 euro per weekend kwijt aan de pop-upstallingen) o Communicatie: ter verduidelijking kunnen lokfietsen worden ingezet ter herkenbaarheid van de aanwezigheid van de pop-upstallingen én van belang is de zichtbaarheid van de fietsenstallingen in de nacht • Hekken en rekken o Verschijningsvormen: rekken/hekken en complete mobiele stallingseenheid op een oplegger o Doel: fietsparkeren structureren, overlast beperken, netter straatbeeld en fietsen in winkelgebieden voorkomen o Voornamelijk bewaakt o Doelgroep: voornamelijk winkelend publiek (vooral met duurdere fiets) o Aandachtpunten: ▪ in Utrecht zijn de vijf pop-upstallingen tevens aangesloten op het systeem van ‘P-route fiets’ ▪ in Zwolle zijn er fietsparkeerplekken op plekken waar ook geregeld evenementen zijn ▪ het is de vraag of bezoekers van binnensteden de pop-upstallingen betrouwbaar vinden o Kosten: afhankelijk van de gekozen verschijningsvorm, vanaf 250 euro voor 10 plaatsen o Communicatie: middels een rode loper kunnen fietsparkeerders worden gestuurd om te parkeren op de gewenste plekken (vrijhouden van uitgangen) • Fietsvlonders o Verschijningsvormen: kunststof of houten plateau waarop fietsrekken- of beugels zijn gemonteerd op oorspronkelijke autoparkeerplekken o Doel: meer fietsparkeerplekken in de binnenstad, netter straatbeeld en parkeeroverlast beperken o Onbewaakt, mét aanbindmogelijkheid o

Capaciteit: 1 fietsvlonder biedt plaats aan 10 fietsen o Doelgroepen: bewoners, winkelend publiek en werkenden o Aandachtpunten: de insteek is dat bewoners en ondernemers een fietsvlonder kunnen aanvragen, die komt dan eerst tijdelijk te staan op een autoparkeerplek (bijna altijd leidt dit tot een permanente fietsparkeervoorziening) o Kosten: de kosten van een fietsvlonder zijn tussen de 2.500 en 3.000 euro • o o o

Laad- en losplekken/taxi-plaatsen Verschijningsvormen: Doel: fietsparkeren structureren, overlast beperken en netter straatbeeld Onbewaakt, zonder aanbindmogelijkheid

Pagina 91 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

o o o o

Doelgroep: winkelend publiek Aanvullend nodig: het weghalen van eventuele achtergebleven fietsers Kosten: beperkt Communicatie: duidelijk aangeven op welke tijden fietsers kunnen parkeren op de laad- en losplek

Pagina 92 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

9.9 Bijlage 9: Adaptieve stallingen Om de dynamiek in de behoefte aan fietsparkeren te kunnen faciliteren is het interessant om de mogelijkheden te verkennen van flexibele en modulaire stallingsconcepten. Hierbij verstaan we onder flexibel: ‘een korte bouwtijd en makkelijk te verplaatsen’. Een flexibele stalling kan daardoor in de loop van de tijd op verschillende plekken worden gebruikt. Onder modulair verstaan we: ‘in eenheden die makkelijk kunnen worden gescheiden en samengevoegd’. De capaciteit kan hierdoor makkelijk worden aangepast aan de (tijdelijk) veranderende vraag. Naast deze flexibiliteit en modulariteit kan ook nog worden gedacht aan het makkelijk toevoegen of opschalen van diensten zoals een kleine supermarkt, pick-up point, reparatieservice, toilet of het toevoegen van andere mobiliteitsdiensten zoals deelstepjes, deelauto’s etc. Met een flexibele en modulaire stalling kan goed worden ingespeeld op tijdelijke behoeftes aan parkeervoorzieningen, bijvoorbeeld bij de verbouw van een bestaande stalling, bij het tijdelijk beschikbaar zijn van ruimte voor een stalling, bij het uitvoeren van een tijdelijke pilot of in afwachting van een te realiseren permanente voorziening. De meest eenvoudige vorm van een flexibele en modulaire stalling is een die gebaseerd is op zeecontainers (figuur 15).

Zie bijvoorbeeld http://eco-units.nl/eco-units-zeecontainer/ Belangrijk aandachtspunt hierbij is dat de uitstraling van de stalling past -of passend gemaakt wordt- bij de openbare ruimte. Figuur 15: Modulaire stalling gebaseerd op zeecontainers (eco-units.nl) Een alternatief is de zogenaamde ‘Comfort stalling’ zoals deze door de bedrijven StudioSK, Sorba en Movares is ontwikkeld. https://studiosk.nl/2017/04/20/pitch-smart-cycling-futures/ (figuur 16). Dit concept, dat voor zover bekend nog niet gerealiseerd is, is specifiek voor fiets hotspots ontwikkeld. De basis van de Comfort Stalling is de constructie van de fietsenrekken, waar de overige constructie op gebaseerd is. De eenheden zijn als modules makkelijk met elkaar te koppelen en weer te scheiden.

Figuur 14 Comfort stalling concept

Figuur 16: Comfort stalling concept

Pagina 93 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

9.10 Bijlage 10: Sectiekaart periodieke fietsparkeertellingen

Pagina 94 van 65

Doelgroepgerichte fietsparkeerstrategie centrum Eindhoven

Pagina 95 van 65