Bijlage 1 - Eindhovens meerjarenplan voor de bibliotheek 2025-2035

Om de maatschappelijke impact te vergroten is de centrale bibliotheek niet alleen het ankerpunt van de Bibliotopen, Bibliotheek op SPIL en Brainport Bibliotheken, maar ook een stevige samenwerkingspartner van andere maatschappelijke en culturele organisaties. Tot slot werken we aan een doorontwikkeling van de centrale bibliotheek waarbij een combinatie gemaakt wordt met het Expat Center. We verkennen de optie om een entree te creëren op de begane grond in combinatie met een laagdrempelige ontmoetingsruimte.

Ontwikkelperspectief Streven De centrale bibliotheek fungeert als een innovatief ankerpunt en is doorontwikkeld naar een voorziening die past bij de groeiende stad. Doelstellingen: ƒ Flexibele programmering speelt in op de behoeften van de stad; ƒ Openingstijden van de BE sluiten aan bij de behoeften van de stad; ƒ Doorontwikkeling van de centrale bibliotheek in de Witte Dame met daarin een plaats voor het Expat Center.

EINDHOVENS MEERJARENPLAN VOOR DE BIBLIOTHEEK 2025-2035 | 27

Uitgangspunt 3: Inwoners en gemeenschappen centraal Eindhovenaren worden mede-eigenaar van het aanbod en de activiteiten van de Bibliotopen. Een programmering waar de kracht van inwoners en sociale netwerken centraal staat is van groot belang om te komen tot een toekomst­ bestendige bibliotheek die meebeweegt met de veranderingen en ontwikke­ lingen van de stad. De centrale bibliotheek drijft vernieuwing en innovatie van programmering aan en de Bibliotopen geven de inwoners en de gemeen­ schappen uit het stadsdeel de ruimte om invulling te geven aan de activiteiten en programmering van hun lokale bibliotheek. Hierdoor staat de programmering niet vast en is flexibel om aan te sluiten op de gemeenschap. Doordat de Bibliotopen een belangrijke kernpartner zijn van de Huizen van de wijk, trekken bibliotheek en gemeenten intensief samen op om het totale aanbod van de Huizen van de wijk goed aan te laten sluiten bij de inwoners.

MONITOREN Per ontwikkelperspectief zijn er verschillende doelstellingen weergegeven. Daar waar een doelstelling in cijfers is uit te drukken zal daar gebruik van worden gemaakt maar dit is niet voor alle doelstellingen mogelijk. Daarom zal bij de monitoring van dit meerjarenplan aangesloten worden op de Monitor sociale basis22. De meeste resultaten laten zich vanwege de complexe thema’s moeilijk alleen in cijfers of verhalen uitdrukken en zijn vaak pas over meerdere jaren zichtbaar. Daarom wordt er in de monitor gebruik gemaakt van een mix van kwantitatieve en kwalitatieve gegevens en verschillende methodes. Deze bestaat uit de onderdelen: tellen, vertellen, ervaren en verklaren.

Ontwikkelperspectief Streven De bibliotheek is een verbinder en ontwikkelaar van mensen en groeit en ontwikkelt mee met de behoeften van de stad, stadsdelen en gemeenschappen. Doelstellingen: ƒ Inwoners zijn betrokken bij de ontwikkelingen rondom de BE; ƒ Inwoners zijn mede-eigenaar van de programmering van Bibliotopen; ƒ De BE neemt met de gemeente een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het totaalaanbod van het Huis van de wijk, waarin de bibliotheek een belangrijk onderdeel is.

22 Collegebrief aan de raad over Monitor sociale basis gemeente Eindhoven

7 Opdrachtgeverschap

7.

Als gemeente fungeren we als opdrachtgever en subsidieverlener van de BE. Met dit meerjarenplan wordt een basis gelegd voor goed opdrachtgeverschap. Daarom zal in dit hoofdstuk een verdere uitwerking worden gegeven van dit opdrachtgeverschap. De BE is een zelfstandige stichting met een eigen directeur/bestuurder en een Raad van Toezicht. De stichting heeft als doel het verzorgen van kennis en cultuuroverdracht in de meest ruime zin van het woord waaronder in ieder geval het opzetten en uitvoeren van bibliotheekwerk23. Na onderzoek naar de subsidierelatie heeft de gemeenteraad op 12 maart 2024 ingestemd met de begrotingswijziging waarmee het budget voor de BE uit de begrotingssubsidie van Stichting Cultuur Eindhoven (SCE) is gehaald24. Aanleiding hiervoor was het advies van SCE om de subsidierelatie met de BE voortaan integraal via de gemeente (sector Sociaal Maatschappelijk Beleid) te laten verlopen. Het doel hiervan was om de subsidierelatie van de gemeente met de BE zo te beheren dat een betere integrale sturing op de prestaties en inhoudelijke ambities mogelijk wordt. Dit is uiteindelijk volledig bij de gemeente belegd door enerzijds de focus van de BE op in ieder geval basisvaardigheden en ontmoeting, en anderzijds het nauwe verband dat de BE heeft met onderwijs en gebiedsgericht werken. Sinds 1 januari 2025 lopen alle subsidies aan de BE direct vanuit de gemeente.

Daarbij is afgesproken dat de subsidie voor 2025 voor één jaar was, bij wijze van overgangsjaar. In dit overgangsjaar konden dan de voorbereidingen getroffen worden voor een gemeentelijk meerjarenplan voor de bibliotheek en een bijbehorende meerjarige begrotingssubsidie voor de periode 2026-2028. De BE is een belangrijke partner voor de gemeente in het realiseren van maatschappelijke doelstellingen. Een goede relatie en 23 Bibliotheek Eindhoven 24 Raadsvoorstel Subsidierelatie Bibliotheek gemeente Eindhoven

EINDHOVENS MEERJARENPLAN VOOR DE BIBLIOTHEEK 2025-2035 | 28

afstemming van gezamenlijke doelen van de BE en de gemeente is hierin cruciaal. Dit is versterkt met de ontwikkeling van de Bibliotopen als kernpartner van de beoogde Huizen van de wijk. De samenwerking met de BE wordt structureler ingericht doormiddel van een heldere governance/ overlegstructuur.

ONTWIKKELINGEN RICHTING DE TOEKOMST Nu het opdrachtgeverschap van de gemeente aan de BE structureler is neergezet kan ook gewerkt worden aan een verdere doorontwikkeling van het opdrachtgeverschap. Eén van de punten is het verder uitwerken van de monitoring van de resultaten van de BE. Hierbij willen we van het meten van output zoveel mogelijk richting het meten van impact. De functie van de BE draagt bij aan oplossingen voor grote maatschappelijke opgaven. Het meten van deze maatschappelijke opbrengsten is niet gemakkelijk om op te zetten en uit te voeren. Daarom zal zoveel mogelijk aangesloten worden bij bestaande instrumenten vanuit de gemeente, zoals bijvoorbeeld de Monitor op de sociale basis en instrument van de BE, zoals bijvoorbeeld de Monitor Boekstart en de Monitor Bibliotheek op School25. Daarnaast zijn de in dit meerjarenplan opgestelde thema’s niet in één keer te realiseren, dit is een ontwikkeling. Dat werkt het beste als niet alleen het eindresultaat maar ook de weg ernaartoe ertoe doet. Daarom wordt dan ook gebruikt gemaakt van een lerende werkwijze (plan, do, check, act). Dus plannen en afspraken maken (tussen de BE en de gemeente), uitvoeren van de plannen, evalueren en bijsturen. Op deze manier blijven we realistisch in onze verwachtingen richting de BE en kan tijdig worden geacteerd bij positieve en/of negatieve ontwikkelingen.

Tot slot willen we de afstemming met de andere gemeenten waarvoor de BE de bibliotheekvoorzieningen verzorgt verder formaliseren. Vanuit de VNG is het advies om hier een regionaal convenant over op te stellen. Hiermee komt vanuit de verschillende gemeenten een eenduidige aansturing richting de bibliotheekorganisatie. Dit helpt om de focus te vergroten en te voorkomen dat dingen dubbel worden gedaan. 25 Raadsvoorstel Visie op de Sociale Basis ‘Eindhoven Goed voor Elkaar’ gemeente Eindhoven

8

EINDHOVENS MEERJARENPLAN VOOR DE BIBLIOTHEEK 2025-2035 | 29

8. Financiële kaders en randvoorwaarden De BE ontvangt sinds 2025 een begrotingssubsidie vanuit de gemeente Eindhoven, deze bestaat uit de onderdelen: ƒ Basisfunctie/exploitatie; ƒ Bibliotheek op SPIL; en ƒ Boekstartcoach. Daarnaast zijn er structurele subsidies verleend voor de Bibliotopen en informatiepunten digitale overheid (IDO).

ONTWIKKELING MODERNE BIBLIOTHEEK IN DE WITTE DAME In de begroting 2025 zijn middelen opgenomen voor de ontwikkeling van de Moderne Bibliotheek. Het gaat hierbij om € 0,5 miljoen structureel en € 2,2 miljoen incidenteel (reserve strategische investeringen). Ook is de Kadernota 2026 nog niet verwerkt in deze tabel. In de Kadernota 2026 is aanvullend € 0,5 miljoen structureel vanaf 2026 beschikbaar gesteld. Hiervoor zijn nog geen subsidies verleend en daarom worden deze nog niet vermeld in tabel 1.

Subsidie

2025

Prijspeil 2025

Begrotingssubsidie Basisfunctie/ € 4.024.000 exploitatie

Bibliotheken op SPIL Boekstartcoach Collegebesluit Bibliotopen 1-6

2026*

Opmerkingen

€ 4.212.000

In 2026 is het bedrag opgehoogd met € 188.000 zorgplichtmiddelen vanuit het Rijk. Deze worden ingezet voor de continuering van de uitbreiding van de openingsuren van de vestiging in de Witte Dame.

Prijspeil 2025

€ 1.217.000

€ 1.217.000

€ 149.000

€ 149.000

-

€ 2.460.000

AANVULLENDE FINANCIERING

Informatiepunt € 220.000 digitale overheid

Naast de structurele subsidies ontvangt de BE aanvullende financiering voor bijvoorbeeld Samen thuis in taal en Informeel leeraanbod voor laaggeletterde NT1’ers. Omdat het hier gaat om incidentele subsidies zijn deze niet opgenomen in het financiële kader van dit meerjarenplan.

Tabel 1. Financiering BE

€ 198.000

Tot en met 2025 zijn de Bibliotopen in verschillende fases los van elkaar gesubsidieerd. Vanaf 2026 is het voornemen om één beschikking op te stellen voor alle Bibliotopen samen. De SPUK uitkering 2026 en verder is nog niet toegekend aan gemeente Eindhoven vanuit het Rijk. De intentie is om deze middelen 1-op-1 door te zetten aan de BE.

* Bedragen zijn exclusief gemeentelijke indexeringen (eenmalige extra en jaarlijkse).