Bijlage 1 - Cultuurscan 2023

Wat betreft actieve cultuurparticipatie is het aantal mensen dat actief cultuur beoefent in de vrije tijd gestegen, maar er zijn er minder die dat doen in bekende, georganiseerde verbanden zoals een amateurvereniging. Tevens volgen minder mensen lessen. Jongeren zijn iets actiever met cultuur bezig dan volwassenen. Amateurverenigingen hebben moeite om nieuwe leden en bestuursleden aan te trekken. Op het gebied van cultuureducatie is er in Eindhoven een breed en gevarieerd aanbod: veel Eindhovense organisaties bieden activiteiten aan, zowel binnenschools als in de vrije tijd. CultuurStation heeft een cruciale rol in het bemiddelen bij cultuuraanbod voor scholen en voert het programma Cultuureducatie met Kwaliteit uit. Het programma is inmiddels goed verankerd in veel po-scholen. Dat uit zich zowel in bereik van scholen en leerlingen als in het gemonitorde gemiddelde van het beleid conform de landelijk evaluatietool EVI 2.0. Cultuur is van grote waarde voor inwoners en bezoekers van de stad. De verbindingen en samenwerkingen van de cultuursector met andere maatschappelijke sectoren zoals onderwijs, zorginstellingen, buurtinitiatieven et cetera zijn reeds veelvuldig aanwezig in Eindhoven.

85

Cultuurscan 2023

Hoofdstuk 4

Uitdagingen en dilemma’s – terugblik en vooruitblik

4. Uitdagingen en dilemma’s – terugblik en vooruitblik

86

Cultuurscan 2023

Hoofdstuk 4

Waar de beleidsperiode 2017-2020 gekenmerkt werd door een stevige en ambitieuze ontwikkeling van cultuur in Eindhoven, is de huidige beleidsperiode er een van vallen en opstaan. Maar desondanks blijft de rode draad intact: enorme energie, daadkracht en creativiteit van makers en organisaties in de stad gaan hand in hand met politiek-bestuurlijke ambities om het culturele klimaat in de stad verder te ontwikkelen.

Voor het gesprek over toekomstambities die in de Cultuurbrief 2025-2028 vertaald worden naar beleid en beleidsinstrumenten, zijn de volgende onderwerpen cruciaal:

In de periode 2017-2020 is dankzij het vernieuwende subsidiebeleid de dynamiek in het culturele ecosysteem versterkt en zijn veel kansen gegeven aan nieuwe initiatieven. Daarnaast werd dankzij de Regio Deal die in 2018 is afgesloten tussen het Rijk en Brainport Eindhoven, breed geïnvesteerd in versterking van culturele voorzieningen en evenementen. De middelen van de Regio Deal worden tot 2025 ingezet en een aantal belangrijke grootschalige projecten zal in 2025 worden afgerond, zoals VONK en vernieuwing van TAC. Eindhoven valt inmiddels op als stad met een onderscheidend cultuuraanbod van hoge kwaliteit. In de periode 2021-2024 ontvangen meer Eindhovense organisaties meerjarige subsidie van het Rijk dan daarvoor en de samenwerking met de provincie Noord-Brabant en het Rijk is goed. Na ruim twee jaar van coronabeperkingen is het culturele leven weer opgebloeid, maar ziet het zich geconfronteerd met nieuwe uitdagingen zoals de energiecrisis, krappe arbeidsmarkt en schaarste aan fysieke ruimte. Eindhovenaren hebben de weg naar culturele activiteiten weer gevonden, maar het meedoen aan cultuur is nog niet voor iedereen in de stad vanzelfsprekend. Sommige inwoners ervaren belemmeringen of blijven zonder duidelijke reden weg van cultuur. Eindhoven groeit: er komen nieuwe gebouwen, veelal woontorens, en veel nieuwe inwoners bij de komende jaren.

Economische ontwikkeling, stedelijke ontwikkeling en bevolkingsgroei; dit zijn de ingrediënten die ook kansen bieden voor de bloei van cultuur in de stad. Het bestuursakkoord 2022-2026 bevestigt de ambities voor verdere groei en ontwikkeling van cultuur.

Uitdagingen en dilemma’s – terugblik en vooruitblik

Makersklimaat – hoe faciliteren we makers in de stad met ruimte om te werken en werk te presenteren, met faciliteiten, met financiële bijdragen, relevante kennis en netwerken? Betrokkenheid van inwoners – hoe vergroten we cultuurbezoek en actieve cultuurbeoefening door zoveel mogelijk Eindhovenaren en hoe doen we recht aan de steeds diversere en internationale bevolkingssamenstelling? Versterking van cultuur in een groeiende stad – hoe kan ontwikkeling van cultuur gelijke tred houden met de ontwikkeling van de stad, hoe kunnen door de stedelijke ontwikkeling ook nieuwe kansen voor cultuur en verbindingen met cultuur worden gecreëerd? We constateerden in het voorwoord dat deze Cultuurscan een momentopname is, maar wel een die altijd verbonden is met verleden en toekomst. Uit deze Cultuurscan spreekt duidelijk ook de verbondenheid van cultuur met de inwoners en ontwikkeling van de stad. Kunst en cultuur dragen bij aan onze verbeeldingskracht en geven een perspectief op de toekomst, één die het waard is om in te blijven investeren. We vertrouwen erop dat we dankzij de gesprekken met diverse stakeholders over de toekomst met frisse blik en moed gezamenlijke nieuwe perspectieven en ambities kunnen formuleren waardoor Eindhoven komende jaren zal uitgroeien tot een culturele hotspot van Brainport.

Het fundament is sterk, we willen in de Cultuurbrief 2025-2028 graag op zoek naar hoogtes met een weids uitzicht.

Bronnen

001. De sociale staat van Nederland. Sociaal en Cultureel Planbureau, 2020. 002. Burgerperspectieven 2022 Bericht 2. Sociaal en Cultureel Planbureau, 2022. 003. Strategische Verkenning 2022. Gemeente Eindhoven, 2022. 004. Burgerperspectieven 2022 Bericht 2. Sociaal en Cultureel Planbureau, 2022. 005. Verschil in Nederland 2014-2020. Sociaal en Cultureel Planbureau, 2021. 006. Macro Economische Verkenning 2023. Centraal Planbureau, 2022. 007. Gelijke kansen in het onderwijs. Sociaal Economische Raad, 2021. 008. Economie, Brainport monitor. 009. Strategische Verkenning 2022. Gemeente Eindhoven, 2022. 010. ‘Inflatie 10% in 2022.' Centraal Bureau voor de Statistiek, 2023. 011. Inflatie daalt naar 4,6 procent in juli. CBS, 2023. 012. ‘Economische ontwikkelingen 2023.’ Rijksoverheid. 013. Energiearmoede in Nederland 2022. TNO Research, 2023. 014. ‘Prijsstijging koopwoningen in december opnieuw kleiner.' Centraal Bureau voor de Statistiek, 2023. 015. Diversiteit, gelijkwaardigheid en inclusie, Cultuurmonitor. Boekmanstichting, 2023. 016. ‘Gemeenten krijgen meer oog voor slavernijverleden.’ Binnenlands Bestuur, 2021. 017. ‘Excuses regering voor slavernijverleden Nederland.’ Rijksoverheid, 2022. 018. Ervaren discriminatie in Nederland II. Sociaal en Cultureel Planbureau, 2020. 019. ‘Klimaatverandering en energietransitie: opvattingen en gedrag van Nederlanders in 2020.’ CBS, 2021. 020.

Strategische Verkenning 2022. Gemeente Eindhoven, 2022. 021. Nederlandse Digitaliseringsstrategie 2021. Rijksoverheid, 2021. 022. ‘Digitalisering: kansen en risico's.’ Sociaal-Economische Raad. 023. Digital Economy and Society Index (DESI) 2022: The Netherlands. European Commission, 2021. 024. Toekomstverkenning Digitalisering 2030. FreedomLab, 2021. 025. Nederlandse Digitaliseringsstrategie 2021. Rijksoverheid, 2021. 026. ‘In 2023 bevolkingsgroei in vrijwel alle gemeenten.’ CBS, 2023. 027. Bevolking, Buurtvergelijker. Onderzoek & Data, Gemeente Eindhoven, 2023. 028. Bevolkings-, huishoudens- en woningvoorradprognose. Gemeente Eindhoven, 2020. 029. Diverse migratie- en bevolkingsstatistieken. Gemeente Eindhoven, 2023. 030. Dashboard internationals (update 2021). Gemeente Eindhoven, 2021. 031. ‘Ingeschreven vanuit Oekraïne, naar woongemeente.’ CBS, 2023. 032. ‘Jongeren en ouderen per gemeente.’ CBS, 2022. 033. ‘Jongeren en ouderen per gemeente.’ CBS, 2022. 034. Strategische Verkenning 2022. Gemeente Eindhoven, 2022. 035. Trendverkenning Sociaal Domein 2022. Gemeente Eindhoven, 2022. 036. Bevolkings-, huishoudens- en woningvoorraadprognose. Gemeente Eindhoven, 2020. 037. Strategische Verkenning 2022. Gemeente Eindhoven, 2022. 038. Economie, Brainport monitor. 039. TNO Energiearmoedekaart. TNO, 2022. 040. Energiearmoede in Nederland 2022. TNO Research, 2023. 041.

Strategische Verkenning 2022. Gemeente Eindhoven, 2022. 042. Bestuursakkoord 2022-2026: Samen morgen mooier maken. Gemeente Eindhoven, 2022. 043. Zuidoost-Brabant, Arbeidsmarktregio. UWV. 2022. 044. Arbeidsmarkt, Brainport Monitor. 045. Waarde van Cultuur: De staat van de culturele sector in Noord-Brabant. Kunstloc Brabant, Het PON & Telos, Pyrrhula Research Consultants en Boekmanstichting, 2022. 046. De regionale economie 2021. CBS, 2022. 047. Verkenning naar de economische toegevoegde waarde en bredere impact van de designsector voor Eindhoven. Dialogic, 2021. 048. Waarde van Cultuur: De staat van de culturele sector in Noord-Brabant. Kunstloc Brabant, Het PON & Telos, Pyrrhula Research Consultants en Boekmanstichting, 2022. 049. Waarde van Cultuur: De staat van de culturele sector in Noord-Brabant. Kunstloc Brabant, Het PON & Telos, Pyrrhula Research Consultants en Boekmanstichting, 2022.

050. Waarde van Cultuur: De staat van de culturele sector in Noord-Brabant. Kunstloc Brabant, Het PON & Telos, Pyrrhula Research Consultants en Boekmanstichting, 2022. 051. Rijksmoumentenregister, Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. 052. Atlas voor Gemeenten 2023. Atlas Research, 2023. 053. Atlas voor Gemeenten 2019, 2020, 2021, 2022. Atlas Research. 054. Inwonersenquête 2022 – Cultuur. Gemeente Eindhoven, 2023. 055. Strategische Verkenning 2022. Gemeente Eindhoven, 2022. 056. Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie. Data Financiën Decentrale Overheden, Rijksoverheid. 057. Doelen, Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie, Begroting 2022. Gemeente Eindhoven, 2021. 058. Musea. Data Financiën Decentrale Overheden, Rijksoverheid. 059. Cultureel Erfgoed. Data Financiën Decentrale Overheden, Rijksoverheid. 060. Doelen, Erfgoed, Begroting 2022. Gemeente Eindhoven, 2021. 061. Media. Data Financiën Decentrale Overheden, Rijksoverheid. 062. Doelen, Media, Begroting 2022. Gemeente Eindhoven, 2021. 063. Gegevens opgevraagd bij de gemeente. 064. Cultuur in 2022, Cultuurmonitor. Boekmanstichting, 2022. 065. Domein audiovisueel, Cultuurmonitor. Boekmanstichting, 2023. 066. ‘Het theater zit steeds vaker vol met nieuw publiek.’ S. Halouchi. NOS, 2023. 067. Vijf prangende vragen over podiumkunsten post-corona.

Stichting Digitaal Informatieplatform Podiumkunsten, 2023. 068. Domein Beeldende kunst, Cultuurmonitor. Boekmanstichting, 2023. 069. Ongelijk getroffen, ongelijk gesteund. Boekmanstichting, 070. Diversiteit, gelijkwaardigheid en inclusie, Cultuurmonitor. Boekmanstichting, 2023. 071. Diversiteit, gelijkwaardigheid en inclusie, Cultuurmonitor. Boekmanstichting, 2023. 072. Diversiteit, gelijkwaardigheid en inclusie, Cultuurmonitor. Boekmanstichting, 2023. 073. Dwarsverbanden.’ Van Abbemuseum, 2021. 074. Muziekgebouw Eindhoven voor iedereen, Muziekgebouw Eindhoven. 075. ‘Buskeda’, Watershed. 076. Duurzaamheid in de culturele sector. Boekmanstichting, 2022. 077. Slim Verduurzamen Gemeente Gebrouwen, via Gemeente Eindhoven. 078. Domein Beeldende kunst, Cultuurmonitor. Boekmanstichting, 2023. 079. 2021: Poppodia en -Festivals in Cijfers. VNPF, 2022. 080. Knelpunten op de arbeidsmarkt, Cultuur in 2022, Cultuurmonitor. Boekmanstichting, 2023. 081. Horeca: Barometer arbeidsmarkt. UWV, 2021. 082. 'Online nieuwe vacatures, naar beroepsklasse.’ Arbeidsmarkt In Zicht (Brainport Eindhoven), 2023. 083. Aantrekkelijk werk?! De omvang van de werkgelegenheid in de creatieve industrie. Instituut gak, 2020. 084. Vier scenario's voor de inrichting van Nederland in 2050. Planbureau voor de Leefomgeving, 2023. 085. Atelierbeleid. Gemeente Eindhoven, 2019. 086.

Uittreksel Kamer van Koophandel (KvK), opgevraagd door SCE. 087. ‘Dans en theater Eindhoven', via Google. 088. ‘Ontdek Eindhoven Design District’. Eindhoven design district. 089. ‘Alle talenthubs'. TalentHub Brabant. 090. Designvisie 2023-2030 van het Eindhovense Designveld 091. Monitor creatieve industrie 2021. Media perspectives, 2021. 092. Mentoren, Beroepsorganisatie Nederlandse Ontwerpers (BNO). 093. Monitor creatieve industrie 2021. Media perspectives, 2021. 094. Eindhoven, Database BNA-bureaus. Archy. 095. Eindhoven. Companies, Dutch Game Industry Directory. 096. Atelierbeleid. Gemeente Eindhoven, 2019. 097. Uittreksel Kamer van Koophandel (KvK), opgevraagd door SCE. 098. Kunst op de Kaart, Gemeente Eindhoven. 099. Street Art in Eindhoven, Street Art Cities. 100. Waarde van Cultuur: De staat van de culturele sector in Noord-Brabant. Kunstloc Brabant, Het PON & Telos, Pyrrhula Research Consultants en Boekmanstichting, 2022. 101. ‘Gemeente Eindhoven winnaar van de BNG Bank Erfgoedprijs 2022. BNG Bank Erfgoedprijs, 2022.

102. Eindhoven (deel 1). T. Aussems en H. Horsten. 2021. 103. Erfgoeddoelen 2021-2022. Gemeente Eindhoven, 2021. 104. Domein Letteren, Cultuurmonitor. Boekmanstichting, 2023. 105. Verhuur, website Natlab. 106. Rental as event location, LAB-1. 107. Jaarcijfers Plaza Futura/Natlab, 2021. 108. Jaarcijfers Plaza Futura/Natlab, 2021. 109. Jaarcijfers Plaza Futura/Natlab, 2021. 110. JaarcijfersPlaza Futura/Natlab, 2021. 111. Domein Audiovisueel, Cultuurmonitor. Boekmanstichting, 2023. 112. Domein Audiovisueel, Cultuurmonitor. Boekmanstichting, 2023. 113. Domein Audiovisueel, Cultuurmonitor. Boekmanstichting, 2023. 114. Domein Letteren, Cultuurmonitor. Boekmanstichting, 2023. 115. Wsob, Vereniging Openbare Bibliotheken. 116. Waarde van Cultuur: De staat van de culturele sector in Noord-Brabant. Kunstloc Brabant, Het PON & Telos, Pyrrhula Research Consultants en Boekmanstichting, 2022. 117. Waarde van Cultuur: De staat van de culturele sector in Noord-Brabant. Kunstloc Brabant, Het PON & Telos, Pyrrhula Research Consultants en Boekmanstichting, 2022. 118. Dashboard Bibliotheekstatistiek. Bnetwerk, 2022. 119. Thema Diversiteit, Gelijkwaardigheid en Inclusie, Cultuurmonitor. Boekmanstichting, 2023. 120. ‘Onze missie.’ Fonds voor Cultuurparticipatie. 121. ‘Begrippen en definities onderwijs en educatie.’ LKCA, 2020. 122. Gevolgen van de coronacrisis voor de Brabantse cultuursector.

Kunstloc, PON & Telos en Pyrrhula Research Consultants, 2021. 123. ‘Cultuursector ziet publiek terugkeren nu najaarsgolf corona uitblijft.’ M. Visser, S. Kooke en H. Van Dijk. Trouw, 2023. 124. ‘Het theater zit steeds vaker vol met nieuw publiek.’ S. Halouchi. NOS, 2023. 125. ‘Recordaantal mensen met Museumkaart, steeds meer jongeren in musea.’ NOS, 2023. 126. ’1,2 miljoen culturele activiteiten ondernomen door vo-leerlingen in 2022 met de cultuurkaart. CJP, 2023. 127. Macro Economische Verkenning 2023. CPB, 2022. 128. Gevolgen van de coronacrisis voor de Brabantse cultuursector. Kunstloc, PON & Telos en Pyrrhula Research Consultants, 2021. 129. Cultuur en Participatie, Cultuurmonitor. Boekmanstichting, 2023. 130. Cultuur - Inwonersenquête 2022. Gemeente Eindhoven, 2023. 131. Cultuur - Inwonersenquête 2022. Gemeente Eindhoven, 2023. 132. Gegevens opgevraagd bij de gemeente. 133. Cultuur - Extra gegevens, Inwonersenquête 2022. Gemeente Eindhoven, 2023. 134. Gegevens opgevraagd bij de gemeente. 135. Sport- en cultuurparticipatie kinderen en jongeren, Inwonersenquête 2022. Gemeente Eindhoven, 2022. 136. Monitor Amateurkunst. LKCA, 2021. 137. Monitor Amateurkunst. LKCA, 2021. 138. Nationaal Verenigings Onderzoek 2022. Panteia, 2023. 139. Verenigingsmonitor LKCA, 2021. 140. Verenigingsmonitor LKCA, 2021. 141. Nationaal Verenigings Onderzoek 2022. Panteia, 2023. 142.

“Jeugdfonds Sport & Cultuur vreest dat toename armoede ten koste gaat van sport en cultuur voor kinderen.” Jeugdfonds Sport en Cultuur, 2022. 143. Monitor Amateurkunst. LKCA, 2021. 144. Meer digitaal, minder sociaal? Impact van corona op actieve erfgoedparticipatie.’ W. Burggraaff, W. Simons en K.M. Nguyen. Boekman jrg. 34, nr. 132, 2022. 145. Behoefte- en imago-onderzoek. Markteffect, in opdracht van CKE, 2023. 146. Jaarverslag 2021, CKE. 147. Gegevens opgevraagd bij de gemeente. 148. Cultuur – Inwonersenquête 2022, Gemeente 2023. 149. Cultuur – Inwonersenquête 2022, Gemeente 2023. 150. Sport- en cultuurparticipatie kinderen en jongeren, Inwonersenquête 2022. Gemeente Eindhoven, 2022. 151. Kunstbeoefening in groepsverband. LKCA, 2019. 152. Monitor Amateurkunst. LKCA, 2021. 153. Kunstbeoefening in groepsverband. LKCA, 2019. 154. Monitor Cultuureducatie primair onderwijs 2018-2019. ResearchNed, 2019. 155. 'Wat kost een vakdocent voor cultuureducatie op iedere basisschool?’ Neele, Arno. LKCA, 2022. 156. ‘Kunstvakdocenten voor meer kwaliteit en minder werkdruk.’ Kox, Ronald. LKCA, 2021. 157. ‘Er is strikt genomen geen rol’: Provinciaal cultuureducatieen cultuurparticipatiebeleid: een analyse naar de provinciale rolopvatting in het cultureel bestel. LKCA, 2023.

Colofon

Uitgever Cultuur Eindhoven Auteurs Anne Sulman Brendan Vos Fleur van den Heuvel Nico de Kimpe Sanne Reiniers Tanja Mlaker Winus Rutters Met dank aan Harry ten Caten Uitgavedatum september 2023 Kenmerknummer 085CEI0323 Eindredactie TexTim Ontwerp Subjekt - branding & identity Studio YK Copyright Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze publicatie mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever worden verveelvoudigd of gepubliceerd.