Bijlage 1 - Bp II Emmasingelkwadrant-Fellenoord 2013 (Victoriatoren)

Vastgesteld bestemmingsplan

II EmmasingelkwadrantFellenoord 2013 (Victoriatoren)

Maart 2021

II Emmasingelkwadrant-Fellenoord 2013 (Victoriatoren)

Inhoudsopgave Toelichting

5

Hoofdstuk 1 Inleiding

7

1.1

Aanleiding

7

1.2

Het plangebied

8

1.3

Voorgaande plannen

10

1.4

Leeswijzer

12

Hoofdstuk 2 Beschrijving plangebied

13

2.1

Historisch perspectief

13

2.2

Stedenbouwkundige structuur

15

2.3

Beoogde ontwikkeling

17

Hoofdstuk 3 Uitgangspunten, randvoorwaarden en beleidskader

25

3.1

Inleiding

25

3.2

Rijksbeleid

25

3.3

Provinciaal beleid

30

3.4

Gemeentelijk beleid

33

3.5

Archeologische en cultuurhistorische waarden

44

3.6

Verkeer en parkeren

47

3.7

Groen

55

3.8

Commerciele functies

60

3.9

Kabels, leidingen en straalpaden

68

Hoofdstuk 4 Milieuparagraaf

71

4.1

Milieueffectrapportage

71

4.2

Bedrijven en milieuzonering

72

4.3

Geluid

74

4.4

Luchtkwaliteit

78

4.5

Externe veiligheid

82

4.6

Gezonde en toekomstbestendige ontwikkelingen in Eindhoven

85

4.7

Bodem

89

4.8

Natuur

91

4.9

Windhinder

93

4.10

Explosieven

95

Hoofdstuk 5 Waterparagraaf

99

5.1

Inleiding

99

5.2

Beleid

99

5.3

Beschrijving watersysteem plangebied

103

5.4

Toekomstige situatie van het watersysteem

105

Hoofdstuk 6 Juridische vormgeving

111

6.1

111

2

Algemeen

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

6.2

Planmethodiek

111

6.3

Verbeelding

111

6.4

Planregels

111

Hoofdstuk 7 Handhaving

113

7.1

Algemeen

113

7.2

Handhaving voorliggend plan

114

Hoofdstuk 8 Financiële aspecten

115

Hoofdstuk 9 Procedure en maatschappelijke uitvoerbaarheid

117

9.1

Bekendmaking ex artikel 1.3.1 Bro

117

9.2

Overleg ex artikel 3.1.1 Bro

117

9.3

Inspraak

118

9.4

Zienswijzen

118

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

3

4

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

Toelichting

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

5

6

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

Hoofdstuk 1

Inleiding

Impressie Victoriatoren (Bron: Inbo architecten, januari 2020)

1.1

Aanleiding

De woningbouwbehoefte in Eindhoven en de Brainportregio is erg groot. Tot 2024 zullen er, in Eindhoven alleen, jaarlijks ongeveer 3.000 woningen moeten worden bijgebouwd om aan de actuele behoefte te voldoen. De behoefte komt voort uit de (verwachte) groei van de bedrijven in de Brainportregio, het huidige woningtekort en de noodzaak om flexibel in te spelen op economische en demografische ontwikkelingen. Algemeen beleid is dat die woningbouwbehoefte zoveel mogelijk wordt opgelost binnen bestaand stedelijke gebied waarbij het benutten van vrijkomende binnenstedelijke centrumlocaties de voorkeur heeft. De gemeente wil de binnenstad de komende jaren een kwaliteitsslag geven die past bij het imago van Brainport. Dat betekent onder andere een wervend vestigingsklimaat voor bedrijven in Eindhoven en een aantrekkelijk leefklimaat voor bewoners. Op het gebied van wonen is het vasthouden van talent een belangrijk onderwerp, dat betekent vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

7

dus het creëren van woonruimte voor afgestudeerden, kenniswerkers en expats. Voor de binnenstad betekent dit dat het voorzieningenniveau, de kwaliteit van de openbare ruimte en het groen en de positieve beleving van de stad moeten aansluiten bij de wensen van de (toekomstige) bewoners. Er staat dus veel te gebeuren in Eindhoven en veel projecten zijn in uitvoering of in voorbereiding. Een van de transformatielocaties in de binnenstad is het zogenoemde Emmasingelkwadrant. Hier wordt een zeer geïsoleerd gebied getransformeerd naar een gebied met grootstedelijke allure maar zeker ook een aantrekkelijk leefklimaat. Het terugbrengen van de Gender is een belangrijk element in dit gebied. Het gebied is reeds volop in ontwikkeling met onder andere de realisatie van woontoren Onyx. Een volgende stap in de transformatie is de realisatie van nog een woontoren, de "Victoriatoren". Deze toren, met een maximale hoogte van 91,99 meter, zal voorzien in maximaal 331 woningen in combinatie met een commerciële plint. In deze toelichting wordt de ontwikkeling nader toegelicht.

Figuur 1.1: Impressie Victoriatoren (Bron: Inbo architecten, januari 2020) De beoogde ontwikkeling wordt mogelijk gemaakt door het bestemmingplan te herzien. Het bestemmingsplan "II Emmasingelkwadrant-Fellenoord 2013 (Victoriatoren)" bestaat uit een verbeelding (plankaart) met de daarbij behorende regels. Bij het bestemmingsplan is een toelichting gevoegd. In de toelichting wordt aangegeven waarom het bestemmingsplan is opgesteld en welke afwegingen hebben plaatsgevonden in het kader van een goede ruimtelijke ordening.

1.2

Het plangebied

Het plangebied ligt in ten westen van het centrum van Eindhoven, ten oosten van het Philips-stadion, ten zuiden van het spoor en ten zuidwesten van de woontoren "Onyx". Het plangebied maakt deel uit van de buurt de Witte Dame en is onderdeel van het ontwikkelingsgebied Emmasingelkwadrant. Het zogenoemde Temporary Art Centre (hierna: TAC) is voor een klein gedeelte gelegen binnen het plangebied. Het plangebied wordt in grote lijnen begrensd door de Ventoselaan in het noorden, de Gagelstraat in het oosten en zuiden en de Vonderweg in het westen. De ligging van het plangebied is hieronder globaal weergegeven.

8

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

Figuur 1.2: Globale ligging plangebied (rood omlijnd) met omgeving (© ESRI Nederland)

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

9

Figuur 1.3: Ligging plangebied (rode bolletjeslijn) op luchtfoto (© ESRI Nederland)

1.3

Voorgaande plannen

Het bestemmingsplan 'II Emmasingelkwadrant-Fellenoord 2013 (Victoriatoren)' vervangt deels het bestemmingsplan 'Emmasingelkwadrant-Fellenoord 2013', vastgesteld door de gemeenteraad op 19 november 2013. Ingevolge dit bestemmingsplan zijn de gronden ter hoogte van het plangebied bestemd tot 'Kantoor', 'Verkeer - Verblijfsgebied' en 'Gemengd'. Een uitsnede van het geldende bestemmingsplan is weergegeven op figuur 1.4.

10

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

Figuur 1.4: Uitsnede geldend bestemmingsplan (©ruimtelijkeplannen.nl) (plangebied blauw omlijnd) Ter hoogte van de bestemming 'Kantoor' zijn de gronden bestemd voor kantoren, zakelijke dienstverlening en bedrijven als genoemd in de Lijst van bedrijfsactiviteiten onder SBI-code 61.A, die als bijlage bij de regels is opgenomen. Het is niet toegestaan te wonen binnen deze bestemming. Ter plaatse van de bestemming 'Gemengd' zijn de gronden bestemd ten behoeve van kantoren, detailhandel, dienstverlening, wonen (al dan niet in combinatie met een aan-huis-verbonden- beroep), maatschappelijke voorzieningen bedrijven behorende tot de categorieën 1 en 2, horeca en een multifunctionele accommodatie voor beurzen, evenementen, concerten, etc. De gronden ter plaatse van de bestemming 'Verkeer - Verblijfsgebied' zijn bestemd voor woonstraten, pleinen, voet- en fietspaden en onderdoorgangen. Verder mag uitsluitend binnen de bouwvlakken van de bestemmingen 'Kantoor'en 'Gemengd' bebouwing worden opgericht. Ter plaatse van het plangebied is binnen de bestemming 'Kantoor' geen bouwvlak opgenomen. Ter hoogte van de bestemming 'Kantoor' tevens de gebiedsaanduiding 'wro-zone – wijzigingsgebied 1' opgenomen.

Met deze wijzigingsbevoegdheid kunnen burgemeester en wethouders de bestemming wijzigen in de bestemming 'Gemengd', 'Wonen', 'Maatschappelijk', 'Bedrijf' en/of 'Horeca', indien voldaan wordt aan de in de wijzigingsbevoegdheid opgenomen criteria. Deze wijzigingsbevoegdheid heeft alleen betrekking op het wijzigen van het gebruik. Voor het oprichten van bebouwing buiten het bouwvlak kan deze wijzigingsbevoegdheid niet worden toegepast. Voor een groot gedeelte van het plangebied geldt tot slot de gebiedsaanduiding 'veiligheidszone-groepsrisico' in verband met de ligging nabij het spoor. Ter hoogte van deze locatie zijn geen nieuwe gebouwen toegestaan die zijn bestemd voor het verblijf, al dan niet gedurende een gedeelte van de dag, van verminderd zelfredzame personen. Daartoe behoren vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

11

in ieder geval (psychiatrische) ziekenhuizen, bejaardenhuizen en verpleeghuizen, basisscholen en sociale werkplaatsen.

1.4

Leeswijzer

Deze toelichting bestaat uit 9 hoofdstukken. Na deze inleiding volgt hoofdstuk 2. Hierin is een beschrijving van het plangebied en vervolgens van het planvoornemen opgenomen. Hoofdstuk 3 bevat de uitgangspunten bij en de randvoorwaarden en de beleidskaders voor het opstellen van het bestemmingsplan. Hoofdstuk 4 geeft inzicht in en een verantwoording van alle relevante milieuaspecten. Hoofdstuk 5 bevat de waterparagraaf. In deze paragraaf is beschreven op welke wijze rekening wordt gehouden met de gevolgen van het bestemmingsplan voor de waterhuishouding. De juridische vormgeving van het bestemmingsplan is verwoord in hoofdstuk 6. In hoofdstuk 7 wordt ingegaan op de handhaving van het bestemmingsplan. De financiële uitvoerbaarheid is verantwoord in hoofdstuk 8. Hoofdstuk 9 gaat ten slotte in op de gevolgde procedure, inclusief een paragraaf over de maatschappelijke uitvoerbaarheid (met name de resultaten van het gevoerde overleg en de samenspraak/inspraak).

12

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

Hoofdstuk 2

2.1

Beschrijving plangebied

Historisch perspectief

Het plangebied ligt vanouds in het beekdal van de rivier de Gender in de buurt Witte Dame. Deze buurt wordt gekenmerkt door de vroegere aanwezigheid van Philips in Eindhoven. Aan het begin van de twintigste eeuw is Philips de bedrijfsactiviteiten ten westen van de Emmasingel gaan uitbreiden. De Gender is hierbij gedempt. Getuigen van de uitbreiding zijn onder andere de voormalige fabrieksgebouwen Lichttoren en de Witte Dame, gelegen ten oosten van het plangebied, die tussen 1910 en 1930 gebouwd zijn. Zowel de Lichttoren als de Witte Dame zijn ontworpen in een zakelijk expressionistische stijl en zijn tegenwoordig aangemerkt als rijksmonument. Beide gebouwen zijn tussen 1980 en heden herbestemd tot met name woningen, kantoren en maatschappelijke- en dienstverlenende functies. Met de uitbreiding van Philips buiten de stad heeft een schaalvergroting plaatsgevonden. De grote fabrieken van Philips gaven Eindhoven een nieuwe schaal naast de bebouwing van de oude dorpslinten. Andere elementen van het Philips imperium zijn de voormalige Philips personeelswinkel, tegenwoordig dienstdoende als Temporary Art Centre (gedeeltelijk binnen het plangebied) en het voormalige kantoor van Philips Lighting. De Ventoseflat aangrenzend aan het plangebied en gelegen aan de Mathildelaan is een gemeentelijk monument.

Dit appartementengebouw, in de stijl van de Amsterdamse school, is in 1927 gebouwd met gebruikmaking van de fundamenten en het casco van een voormalige sigarenfabriek. In 2012 is het gebouw volledig gerenoveerd ten behoeve van de huidige appartementen en enkele commerciële functies in de plint.

Figuur 2.1: Sigarenfabriek van Garderen - omgevormd tot Ventosegebouw

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

13

Figuur 2.2: Huidige Ventoseflat met een horecagelegenheid en tattooshop in de plint Tijdens de Tweede Wereldoorlog had de nabijgelegen buurt Fellenoord veel te lijden van de bombardementen. Na de bevrijding werd de gelegenheid te baat genomen om de infrastructuur ingrijpend te verbeteren. De spoorlijn die ten zuiden van de Fellenoord liep, werd ongeveer 150 meter opgeschoven naar het noorden. Hiermee werd een nieuwe verkeersstructuur mogelijk met tunnels die de verbinding met Woensel moesten verbeteren en er kwam ruimte voor het 18-Septemberplein. Aan de noordzijde van het spoor werd de oude Fellenoord in de daaropvolgende jaren gesloopt. De parochiekerk verdween in 1973. De oude bebouwing maakte plaats voor een stelsel van autowegen en fietstunnels. De radialen Boschdijk, Veldmaarschalk Montgomerylaan en Kennedylaan kwamen uit op deze nieuwe weg.

Figuur 2.3: Centrumgebied met bestaande en nieuwe bebouwing en plangebied in blauw (bron: Visie Emmasingelkwadrant, gemeente Eindhoven) In de jaren '90 is met het bouwen van de woontoren de Regent en vervolgens met de nieuwbouw van de Regentkwartier aan de Willemstraat weer een nieuwe schaalvergroting ingezet in het gebied. Het Emmasingelkwadrant is verder in ontwikkeling. In 2019 is de bouw van de 84 meter hoge woontoren Onyx afgerond. Met die bebouwing is in feite voortgeborduurd op het 'downtown' karakter dat de omgeving van het plangebied nu kenmerkt en dat volgens het beleid van de gemeente in de toekomst versterkt moet worden. 14

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

2.2

Stedenbouwkundige structuur

2.2.1

Opbouw

De omgeving van het plangebied wordt gekenmerkt door de voormalige Philipsgebouwen zoals de Lichttoren en de Witte Dame. Hier is een mix van functies te zien, met detailhandel en dienstverlenende activiteiten in de plinten en wonen of maatschappelijke doeleinden op de etages. Woontoren de Regent (circa honderd meter hoog) is hier een beeldbepalend element, evenals de voormalige Philips gebouwen (rijksmonumenten) en de Ventoseflat (gemeentelijk monument). Op het moment wordt de sfeer in en rond het plangebied nog gedomineerd door een braakliggend parkeerterrein en het leegstaande kantoorpand van het voormalige Philips HCZ gebouw. Het is een omheind gebied dat een barrière vormt tussen het centrum en de achterliggende gebieden. In de toekomst moet dit gebied, beter bekend als Emmasingelkwadrant, geheel zijn getransformeerd tot een hoogwaardig centrumgebied met de Gender die weer boven gehaald wordt, een park daaromheen en aan de randen woontorens met een levendige plint met uiteenlopende voorzieningen. Wanneer vanuit de kern van het centrum onder de Witte Dame doorgelopen wordt, kom je op het Lichtplein dat door de vele verharding onvoldoende uitnodigt voor een aangenaam verblijf. De bebouwing aan de Lichtstraat/Willemstraat heeft wel entrees aan de binnenzijde van het gebied, maar de andere gebouwen hebben geen duidelijke relatie met de openbare ruimte.

Met de bouw van het wooncomplex met de Victoriatoren met commerciële voorzieningen in combinatie met de realisatie van de Onyxtoren en Victoriacourt (voorheen bekend als Gaagle), wordt het eigentijdse karakter van de locatie verstevigd. Door aan de noordzijde van het Emmasingelkwadrant te verdichten, kan het zuidelijk deel van het plangebied ingericht worden als park. Met de aanleg van de Licht-as wordt er een verbinding gelegd tussen het centrum van Eindhoven en gebieden zoals Strijp-S en het Philips-stadion. Door de transformatie van het Emmasingelkwadrant wordt de barrièrewerking opgeheven en zal het gebied aansluiting zoeken bij het omliggende stedelijk weefsel. Een nieuw stuk binnenstad wordt gecreëerd met voorzieningen en een belevingswaarde die passen bij de ambities van de gemeente om de binnenstad op een niveau te brengen dat past bij de gewenste uitstraling van Brainport.

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

15

Figuur 2.4: Onderlinge samenhang afzonderlijke gebieden

Figuur 2.5: Inpassing Emmasingelkwadrant in stedelijk weefsel Voor meer informatie over de stedenbouwkundige inpassing van de voorgenomen ontwikkelingen in de directe omgeving en het centrum van Eindhoven, wordt verwezen naar de ontwikkelingsvisie Emmasingelkwadrant (zie ook paragraaf 3.4.4). 2.2.2

Verkeersstructuur

Het Emmasingelkwadrant wordt als het ware omkaderd door een aantal doorgaande wegen. De voornaamste wegen zijn de Mathildelaan, de Vonderweg en de Emmasingel. De Mathildelaan bestaat uit twee aparte rijstroken, gescheiden door een tweebaans busstrook ten behoeve van een HOV-verbinding tussen Eindhoven station en Eindhoven Airport. De Vonderweg is een twee maal tweebaans weg. De Emmasingel is voor eenrichtingsverkeer ingericht, teneinde de doorstroming rondom de 16

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

binnenstad te bevorderen. Het gebied binnen dit kader is als verblijfsgebied aan te merken. Centraal door dit gebied loopt de eerder genoemde "Licht-as", een zichtlijn vanaf het oude Philipsfabriekje aan de Emmasingel richting Strijp-S. Het dient dan ook als 'stepping stone' tussen de binnenstad en Strijp-S. Binnen het plangebied zelf is de Gagelstraat gelegen. De weg ontsluit de parkeerplaats op het binnenterrein en sluit aan op de Mathildelaan. 2.2.3

Groen en water

Momenteel komen er geen grote groen- of waterpartijen voor in (de omgeving van) het plangebied. Een ambitie van de gemeente Eindhoven is om de Gender weer zichtbaar te maken in het straatbeeld. De Victoriatoren wordt gerealiseerd in combinatie met de voorwaardelijke realisatie van het Victoriapark als onderdeel van de ontwikkelingsvisie voor het Emmasingelkwadrant. In samenspraak met de gemeente Eindhoven zal de initiatiefnemer een bijdrage leveren aan de totstandkoming van dit park. Het zichtbaar maken van de Gender maakt hier ook onderdeel van uit. Daarmee draagt de beoogde ontwikkeling bij aan de ambities in dit gebied ten aanzien van groen en water.

2.3

Beoogde ontwikkeling

2.3.1

Emmasingelkwadrant

Door middel van het bestemmingsplan 'I Emmasingelkwadrant-Fellenoord 2013 (Philips Lighting)' is een groot deel van de ontwikkeling van het Emmasingelkwadrant reeds juridisch-planologisch mogelijk gemaakt. Het gaat daarbij om de volgende onderdelen: de transformatie van Philips Lighting (34.000 m²) naar lofts en commerciële ruimten; de toevoeging van nieuwbouw aan de Mathildelaan, bestaande uit 133 wooneenheden en commerciële ruimten in de plint van de 'Onyx-toren'; de toevoeging van 43 wooneenheden en commerciële ruimten in de plint van het Victoria court (voorheen bekend als het Gaagle gebouw) op de hoek met de Gagelstraat; het realiseren van de Licht-as; het omzetten van een groot deel (50%) van het parkeerterrein naar het Victoriapark met de nieuwe Gender; de sloop van diverse aan- en bijgebouwen van Philips Lighting en in de toekomst de sloop van het Lighting Application Centre (LAC).

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

17

Figuur 2.7: Ontwikkelingsvisie Emmasingelkwadrant 2016 (vastgesteld 17 april 2018). Ter plaatse van de Victoriatoren is hier reeds hoogbouw voorzien (blauw omlijnd) (bron: gemeente Eindhoven) De bovenstaande onderdelen zijn op dit moment nog niet allemaal tot uitvoering gekomen. De realisatie van het Victoriapark is bijvoorbeeld tevens afhankelijk van de verdere ontwikkeling van het Emmasingelkwadrant. De ontwikkeling van het Emmasingelkwadrant maakt het mogelijk om meerdere woontorens aan de snel veranderende skyline van Eindhoven toe te voegen. 2.3.2

Victoriatoren

Een volgende stap in de ontwikkeling van het Emmasingelkwadrant is de realisatie van de woontoren die is omgedoopt tot "Victoriatoren". De Victoriatoren is inmiddels verder stedenbouwkundig, ruimtelijk en bouwkundig uitgewerkt en nadert de uitvoeringsfase. Door middel van dit bestemmingsplan wordt de ontwikkeling juridisch-planologisch mogelijk gemaakt als onderdeel van de grootschalige ontwikkeling van het Emmasingelkwadrant. Ter plaatse van de huidige Gagelstraat en parkeervoorzieningen, en voor een klein gedeelte ter plaatse van een gedeelte van het TAC, wordt de woontoren, bestaande uit 28 bouwlagen en een totale hoogte van maximaal 91,99 meter, gerealiseerd. Deze toren is ontworpen binnen de kaders van eerder genoemde ontwikkelingsvisie ''Emmasingelkwadrant'' dat West-8 voor de toekomstontwikkeling van de stad heeft bedacht (zie ook paragraaf 3.4.4). Het complex bestaat naast de toren van 91,99 meter uit twee lagere gebouwen van circa vier en zeven bouwlagen hoog. Er wordt onderscheid gemaakt in blok D (vier bouwlagen), blok F (7 bouwlagen) en blok E (tot 28 bouwlagen). Elk gebouw heeft een verschillende kleur om hen als afzonderlijke entiteiten te kunnen lezen. De drie gebouwen hebben op de begane grond een commerciële plint, met aan het binnenhof woningen. Op de begane grond komen in de plint van de gebouwen commerciële ruimten.

Op de hoek van blok E komt een tweelaagse ruimte met een horeca functie. In de lagere gebouwen bevinden zich voornamelijk studio's, in de hoogbouw bevinden zich voornamelijk twee en drie kamer appartementen. In de top van de toren bevinden zich een aantal grotere penthouses. Elke standaard verdieping in de toren (verdieping 7 t/m 23) heeft 18

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

een zeer efficiënte plattegrond met 10 woningen. Parkeren bevindt zich voor het gehele complex in een ondergrondse kelder en op het niveau begane grond. De toren bestaat uit twee bouwvolumes die verticaal verschoven zijn waardoor in de top grote dakterrassen ontstaan voor de penthouses. In het totaal heeft de toren vier dakterrassen met een zuidelijke oriëntatie en mooie uitzichten over de stad. Het meest karakteristieke kenmerk van de toren is zijn kroon. De metselwerktoren eindigt met een bijzondere gevel die als een oog naar de stad en het park kijkt. Vanuit verschillende punten in de stad kun je de oplichtende top van Victoriatoren zien als een lantaarn in de lucht. Om deze herkenbaarheid te versterken komt hetzelfde element terug in de commerciële plint. In de navolgende afbeeldingen zijn enkele impressies van de beoogde situatie weergegeven.

Figuur 2.7: Impressie Noordoost gevel

Impressie Noordwest gevel

(Bron: Inbo architecten, september 2020)

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

19

Figuur 2.8: Impressie Zuidoost gevel

Impressie Zuidwest gevel

(Bron: Inbo architecten, januari 2020)

Figuur 2.9: Impressie vanuit de Gagelstraat Victoriapark (Bron: Inbo architecten, januari 2020)

20

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

Figuur 2.10: Impressie hof binnenterrein Het concrete programma voor de Victoriatoren bestaat uit de volgende onderdelen: Souterrain -1: 42 parkeerplaatsen, bergruimten en techniekruimten; Begane grond: een hof met een tuin als binnenterrein, 8 wooneenheden, 950 m² commerciële ruimten; Verdeeld over begane grond en kelder (-1) in totaal circa 1.000 fietsstallingen; 1e verdieping: maximaal 200 m² commerciële ruimte; 24 wooneenheden; 2e en 3e verdieping: 29 wooneenheden per verdieping; 4e verdieping: 21 wooneenheden; 5e en 6e verdieping: 20 wooneenheden per verdieping; 7e t/m 23e verdieping: 10 wooneenheden per verdieping; 24e verdieping: 3 wooneenheden; 25e verdieping: 3 wooneenheden; 26e verdieping: 2 wooneenheden; 27e en 28e verdieping: 1 wooneenheid verdeeld over 2 verdiepingen. In totaal wordt dus voorzien in maximaal 1.150 m² aan commerciële ruimten en maximaal 331 wooneenheden. Met de beoogde verdeling in woningbouwcategorieën wordt voldaan aan het beleid van de gemeente Eindhoven. Tussen de initiatiefnemer en de gemeente zijn de volgende afspraken gemaakt ten aanzien van de verdeling van woningbouwtypologiën: Sociale huur: minimaal 30% Middeldure huurwoningen: minimaal 50%; Dure huurwoningen: maximaal 20%. Het bouwplan voorziet in een concrete en actuele vraag naar woningen vanuit verschillende doelgroepen.

De ontwikkeling is een volgende stap in de ontwikkeling van het Emmasingelkwadrant en sluit daarmee ook aan op het beleid van de gemeente Eindhoven. De realisatie van de Victoriatoren met de beoogde woningen en de levendige plint draagt bij aan de versterking van het Brainport-imago en aan een aantrekkelijk leefklimaat. Dit laatste ook aangezien er een bijdrage wordt geleverd aan de verdere ontwikkeling van het aangrenzende Victoriapark. Met de realisatie van de Victoriatoren en het Victoriapark wordt een volgende stap gezet in de ontwikkeling van het Emmasingelkwadrant. Naast wonen wordt voorzien in een levendige plint met publieksgerichte en aanvullende functies voor een duurzame sociale ontwikkeling van het gebied. In deze plint krijgen commerciële functies de ruimte en ontstaat in het gebied een mix vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

21

van kleinschalige (lokale) detailhandel, horeca, dienstverlening, bedrijvigheid, culturele voorzieningen en wonen. Deze mix van functies zorgt voor levendigheid, veiligheid en woonkwaliteit (en daarmee levendigheid) in dit hoogstedelijk gebied en nodigt in combinatie met het te realiseren park uit om te verblijven, ontmoeten en ontspannen. Het Emmasingelkwadrant transformeert daarmee naar een enclave in het weefsel van de stad en fungeert als boulevard ter versterking van de as die de verbinding legt tussen het oude Philips-fabriekje aan de Emmasingel richting het Philips-stadion. 2.3.3

Verkeer en parkeren

Ontsluiting De Victoriatoren zal worden ontsloten via deGagelstraat. De straat zal ten behoeve van de woontoren en conform de ontwikkelingsvisie Emmasingelkwadrant worden omgelegd. Via de (nieuwe) Gagelstraat (eenrichtingsverkeer) is de parkeergarage onder de Victoriatoren bereikbaar. Het gebied kan worden verlaten vanaf de parkeergarage via de nieuwe weg Victoriapark. Deze straat komt weer uit op de Mathildelaan.

Figuur 2.11 Beoogde ontsluitingsstructuur Parkeren Het beleid van de gemeente (Eindhoven op weg) om autogebruik en -bezit te ontmoedigen leidt ertoe dat voor de parkeervoorzieningen in het gebied sprake is van een gebiedsgerichte maatwerkoplossing. Deze maatwerkoplossing is gebaseerd op de nieuwe vastgestelde nota parkeernormen van de gemeente (Actualisatie nota parkeernormen 2019). In overleg met de gemeente is het document 'Parkeren en Smart Mobility Victoriapark' opgesteld (zie hierna ook paragraaf 3.6.2). Hierin wordt uiteengezet op welke manier het parkeren met maatwerk werkt in het plangebied. In het document wordt onder meer het volgende beschreven. Er worden minder parkeerplaatsen gerealiseerd dan dat er woningen worden gerealiseerd. Het 22

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

aantal beschikbare parkeerplaatsen voor bewoners komt niet overeen met het aantal woningen dat gerealiseerd wordt. In de te sluiten huurovereenkomsten met de bewoners worden ze gewezen op de parkeersituatie. In de akte van levering van de woning wordt opgenomen dat er een speciaal parkeerbeleid geldt in dit gebied. Hierdoor wordt voorkomen dat de gemeente vragen/claims krijgt van de bewoners. Tevens wordt gemeld dat er geen parkeervergunningen op maaiveld aan bewoners worden uitgegeven in het gebied. Over het parkeerregime dat geldt in het gebied wordt ook nadrukkelijk en herhaaldelijk naar belanghebbenden in de directe omgeving gecommuniceerd. Binnen het plangebied worden uitsluitend in het souterrain (-1) 42 parkeerplaatsen worden gerealiseerd. Van dit totaal aantal parkeerplaatsen zullen er minimaal 5 worden gerealiseerd ten behoeve van (elektrische) deelauto's. De overige parkeerplaatsen zijn vooralsnog voorzien als reguliere parkeerplaats voor de bewoners. Dit alles conform de afspraken zoals gemaakt met de gemeente Eindhoven (zie ook paragraaf 3.6). Bij oplevering van Victoriatoren staan er dus minimaal 5 (elektrische) deelauto's in de stallingsgarage. Naar gelang de vraag toeneemt kan het aantal opstelplaatsen worden uitgebreid. Zowel op de begane grond als in het souterrain is stallingsruimte voor fietsen van bewoners en bezoekers voorzien.

De bergingen voor de penthouses zijn voorzien in het souterrain. Overige bergingen ten behoeve van de woningen zijn, conform gelijkwaardigheid, opgenomen in de woningen zelf. Zie ook bijlage 16. Langs de nieuw aan te leggen weg Victoriapark wordt aan één zijde parkeerplaatsen aangelegd voor het faciliteren van de horecafuncties en het kort parkeren. Deze plaatsen vallen onder het reguliere betaald parkeersysteem van het centrum. Voor de bezoekers van de commerciële voorzieningen wordt het parkeren voorzien in de bestaande parkeergarages in de nabijheid van de Victoriatoren. Om de bewoners maximale mobiliteit te bieden is een aantal faciliteiten voorzien. De HOV-busbaan met een reeds bestaande halte direct aan de Mathildelaan, het Centraal Station op loopafstand, (elektrische) leenauto's centraal opgesteld in het gebied en elektrische leenfietsen. Tevens ligt de binnenstad met alle voorzieningen op loopafstand . Maatwerk en het gebruik van smart mobility is nog niet gebruikelijk. Het is een hybride verschijningsvorm waarbij regulier parkeren en smart mobility samen een oplossing bieden voor de parkeer- en mobiliteitsvraag in het plangebied. Het Emmasingelkwadrant zal dan ook gezien worden als 'living lab'. Bij deze nieuwe zienswijze op mobiliteit is het belangrijk om de parkeersituatie in het gebied te monitoren. Deze monitoring wordt geregeld in samenwerking met de TU/e. 2.3.4

Waterhuishouding

Het hemelwater en het afvalwater zullen gescheiden afgevoerd worden in het gebied. De afwatering van het hemelwater zal zo veel mogelijk plaats vinden via de toekomstige Gender. De waterstand van de Gender zal gemiddeld op het peil +15,30 meter NAP gehouden worden, in het geval van veel regenval zal de Gender dienen als tijdelijke waterberging en kan het waterpeil stijgen. Hiervoor is een aantal oevers als flauwe taluds gemaakt die kunnen 'overstromen'. Deze flauwe taluds zijn georiënteerd op de middag- en avondzon. Zo kunnen deze oevers in droge tijden dienst doen als verblijfplekken. 2.3.5

Zonnestudie

Er bestaan in Nederland geen formele wettelijke normen en eisen ten aanzien van de bezonning voor bebouwing. Gemeentes zijn daarom vrij om een eigen invulling te geven aan de eisen omtrend bezonning. Over het algemeen voldoet een gebouw aan de norm wanneer er gedurende twee uren per etmaal bezonning mogelijk is in de periode van 19 februari tot en met 21 oktober. Daarbij is het geen vereiste dat de bezonning aansluitend plaatsvindt. De schaduwwerking is over het algemeen het grootst op 19 februari en 21 oktober vanwege de lage stand van de zon. Na 19 februari zal de situatie elke dag verbeteren tot en met 21 juni, wanneer de zon op haar hoogst staat en er dus nauwelijks schaduwwerking is. Daarna wordt vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

23

de schaduwwerking weer elke dag een beetje groter, tot het einde van de onderzoeksperiode op 21 oktober. Vanwege het 'parabolische' effect volstaat het om de schaduwwerking op drie dagen te onderzoeken: 19 februari, 21 juni en 21 oktober. In het kader van de realisatie van de Victoriatoren is een zonnestudie uitgevoerd. De totale zonnestudie is opgenomen in bijlage 1 bij deze toelichting. Voor een compleet beeld is de bezonningstudie uitgevoerd voor de maanden februari, maart, juni, september, oktober en december. Om een goed beeld te krijgen van de bezonning wordt deze op verschillende tijdstippen gedurende de dag bekeken. Voor een globaal onderzoek volstaat een interval van twee uur. Geconcludeerd kan worden dat met de realisatie van een woontoren van 91,99 meter vanzelfsprekend sprake zal zijn van schaduwval op aangrenzende panden. Door de extra schaduw van de Victoriatoren is er echter nergens sprake van minder dan 2 uur bezonning per dag. Het aantal uren bezonning op de gebouwen in de nabijheid voldoet dan ook aan de norm.

24

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

Hoofdstuk 3 beleidskader

3.1

Uitgangspunten, randvoorwaarden en

Inleiding

In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de ruimtelijke beleidskaders op rijks-, provinciaal en gemeentelijk niveau. Verantwoord wordt dat de voorgenomen ontwikkeling past in het (toekomstig) ruimtelijk beleid. Er wordt geen complete samenvatting gegeven van alle beleidsaspecten. Uitsluitend de relevante beleidskaders voor het plangebied zijn in dit hoofdstuk weergegeven en verantwoord.

3.2

Rijksbeleid

3.2.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI), september 2020

De Nationale Omgevingsvisie, kortweg NOVI, loopt vooruit op de inwerkingtreding van de Omgevingswet en vervangt op rijksniveau de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. Uitgangspunt in de nieuwe aanpak is dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang. Zo kunnen in gebieden betere, meer geïntegreerde keuzes worden gemaakt. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie van het Rijk in beeld. In wat voor Nederland willen we graag leven in 2050 Als we alle wensen naast elkaar leggen, ontstaat het volgende beeld. We willen een land: dat gezond en klimaatbestendig is, met schone lucht, schoon water en een schone bodem en veel ruimte voor groen en water; met een uitstekend functionerende economie, die duurzaam en circulair is. Nauw verbonden met onze buurlanden en de rest van de wereld, als onderdeel van de internationale gemeenschap; waar het goed wonen en werken is. Met aangename en vitale steden en dorpen, en een productief en aantrekkelijk platteland; met uitstekende bereikbaarheid, waar iedereen snel en gemakkelijk van A naar B komt, met zo min mogelijk schadelijke uitstoot en overlast; waar we voldoende ruimte hebben om te kunnen bewegen, ontspannen en tot onszelf te komen; zowel in de stad als daarbuiten.

dat veilig is en ons beschermt tegen overstromingen en andere gevaren; waar een goede balans is tussen gebouwde omgeving en open landschap, tussen natuur en cultuur, tussen land en water; dat openstaat voor verandering, en waar de kracht van zijn traditie, cultuur en identiteit wordt weerspiegeld in de inrichting van de leefomgeving. Nationale belangen Gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk zijn samen verantwoordelijk voor de fysieke leefomgeving. Sommige belangen en opgaven overstijgen het lokale, regionale en provinciale niveau en vragen om nationale aandacht. Dit noemen we 'nationale belangen'. Het

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

25

Rijk heeft voor alle nationale belangen een zogenaamde systeem-verantwoordelijkheid. Voor een aantal belangen is het Rijk zelf eindverantwoordelijk. Maar voor een groot aantal nationale belangen zijn dat de medeoverheden. De NOVI richt zich op die ontwikkelingen waarin meerdere nationale belangen bij elkaar komen, en keuzes in samenhang moeten worden gemaakt tussen die nationale belangen. Voor dit project relevante nationale belangen zijn: Bevorderen van een duurzame ontwikkeling van Nederland als geheel en van alle onderdelen van de fysieke leefomgeving. Waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving. Eindhoven De grootste concentratie van economische activiteiten met de daaraan verbonden werkgelegenheid vindt vooral plaats in het gebied van de rechthoek van stedelijke regio’s in het Stedelijk Netwerk Nederland (Amsterdam - Utrecht - Amersfoort - Zwolle Arnhem/Nijmegen - Eindhoven-Brabantse stedenrij - Rotterdam - Den Haag). Hier is ook de grootste verstedelijkingsopgave. De Metropoolregio Eindhoven (MRE) heeft een gespannen woningmarkt: Spoorzone Eindhoven (waaronder Eindhoven Internationale Knoop XL, Strijp S en Strijp T) is aangemerkt als zoekgebied voor grootschalige woningbouwontwikkeling. Het realiseren van ruimte voor werkgelegenheid bij internationale knopen past in dit beleid.

Met de verwachte groei van het aantal inwoners is namelijk ook ruimte voor werkgelegenheid noodzakelijk. Het project is onderdeel van een grotere gebiedstransformatie, waarbij wordt ingezet op intensivering en functieverbreding met meer werkgelegenheid, woningen en voorzieningen om de leefbaarheid er te vergroten. Dit sluit aan bij het principe uit de NOVI om functies niet rigide uit elkaar te houden. Het project is in lijn met de NOVI. In dit bestemmingsplan zijn geen strijdigheden met de uitgangspunten uit de NOVI opgenomen. Ladder voor duurzame verstedelijking Voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen binnen bestaand stedelijk gebied moet de behoefte worden beschreven (artikel 3.1.6, lid 2 Bro: "De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling"). Voor stedelijke ontwikkelingen buiten bestaand stedelijk gebied moet daarnaast worden gemotiveerd waarom deze niet binnen bestaand stedelijk gebied gerealiseerd kunnen worden (= uitgebreide motiveringsplicht). De Ladder bepaalt niet nader voor welk gebied de behoefte in beeld moet worden gebracht. Het is primair aan het bevoegd gezag om op basis van het ruimtelijk verzorgingsgebied van de stedelijke ontwikkeling te bepalen tot welk gebied de beschrijving van de behoefte zich moet uitstrekken.

De aard en omvang van de stedelijke ontwikkeling bepaalt op welk niveau de afweging moet worden gemaakt. Zo kan het voorkomen dat een stedelijke ontwikkeling een ruimtelijk verzorgingsgebied heeft, dat de gemeentegrenzen niet overstijgt. Voor deze ontwikkeling is het schaalniveau van de gemeente, of wellicht zelfs het schaalniveau van de buurt, het ruimtelijk verzorgingsgebied waarbinnen de behoefte inzichtelijk moet worden 26

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

gemaakt. Soms hebben provincies in de ruimtelijke verordening aanvullende regels gesteld ten aanzien van de wijze waarop de behoefte kan/moet worden bepaald of stellen soms eisen aan de wijze waarop regionale afstemming moet worden vormgegeven (zie hierna hetgeen beschreven is onder provinciaal beleid - paragraaf 3.3). De Laddertoets moet dus worden uitgevoerd wanneer er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. In artikel 1.1.1 onder i van het Bro is een nadere omschrijving van het begrip stedelijke ontwikkeling vastgelegd. Als stedelijke ontwikkeling wordt genoemd: "ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen". In het Bro is geen harde ondergrens voor de minimale omvang vastgelegd. Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Bij de gebiedsontwikkeling ter plaatse van het Victoriakwartier dient het gehele programma beschouwd te worden als een nieuwe stedelijke ontwikkeling binnen bestaand gebied in de zin van artikel 3.1.6. lid 2 van het Bro, gezien de definitie in artikel 1.1.1 onder i van het Bro. Uit jurisprudentie blijkt dat het toevoegen van meer dan 11 woningen wordt gezien als stedelijke ontwikkeling.

Voor andere functies wordt 500 m2 als indicatieve ondergrens gezien. Dit betekent, dat ten behoeve van de stedelijke ontwikkeling een onderbouwing van de behoefte dient plaats te vinden. De behoefte aan de diverse functies is beschreven in bijlage 2. De beoogde ontwikkelingen in het plangebied voldoen aan het gestelde in de ladder voor duurzame verstedelijking. 3.2.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)

Naast de NOVI is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro), ook wel AMvB Ruimte genoemd, van toepassing. Het besluit bevat regels ter borging van een aantal nationale belangen. Het gaat onder meer over rijksbelangen zoals rijksvaarwegen, zones buisleidingen, zones van hoogspanningsleidingen en militaire objecten. Toetsing Voor Eindhoven is de zone van de 380 Kv hoogspanningsleiding van toepassing en van belang. Dit is de bestaande hoogspanningsleiding gelegen in Eindhoven Noord en (deels) Oost. Er is géén sprake van een 380 Kv hoogspanningsleiding binnen onderhavig plangebied. De 150 Kv hoogspanningsleiding die door de buurt Woensel heen loopt, is tevens niet van invloed op de beoogde ontwikkelingen in onderhavig plangebied. Verder is in het Barro opgenomen dat de provinciale begrenzing van de Natuurnetwerk Nederland (hierna: NNN) direct doorwerkt naar het bestemmingsplan. De gebieden die de NNN vormen worden bij provinciale verordening aangewezen. Daarmee is de NNN een provinciaal belang geworden. Toetsing aan het beleid rondom Natura 2000 en NNN vindt plaats in paragraaf 4.8. Tot slot worden de belangen van luchthaven Eindhoven via het Barro geborgd.

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

27

Figuur 3.2: Rarro besluitsubvlak militair luchtvaartterrein vliegbasis Eindhoven met in rood het plangebied. In de Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro) zijn de terreinen, gebieden en installaties zoals bedoeld in het Barro, aangewezen. Voor onderhavig gebied zijn de geluidszone en het obstakelbeheergebied behorende bij het luchtvaartterrein relevant. Deze gebieden zijn op bovenstaande kaart aangegeven. In paragraaf 4.3 wordt nader ingegaan op geluid. In het Barro en de Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro) zijn algemene regels gegeven voor het militaire luchtvaartterrein en voor het daarbij behorende beperkingengebied. Onderhavig plangebied ligt volgens het Rarro niet binnen het obstakelbeheergebied (IHCS), de vliegfunnel en/of de Instrument Landing System (ILS) rondom vliegbasis Eindhoven en het vogelbeheersgebied. 3.2.3

Bakens luchthaven Eindhoven

Bij het bepalen van de maximaal toegestane bouwhoogte in het bestemmingsplan moet rekening worden gehouden met de bakens van luchthaven Eindhoven en het radarverstoringsgebied van vliegbasis Volkel. Bakens luchthaven Eindhoven Op en nabij de luchthaven Eindhoven zijn bakens (zie figuur 3.1) aanwezig om de richting van het vliegverkeer (zowel horizontaal als verticaal) te kunnen volgen: een VDF baken: Vertical Directional Finder. Dit is een hulpmiddel voor de luchtverkeersleiding om de richting te kunnen bepalen van het vliegtuig waarmee op dat moment wordt gecommuniceerd. een NDB; Non Directional Beacon. Dit wordt door vliegtuigen gebruikt als navigatiehulpmiddel op luchtroutes. Het is een bakenzender die een radiosignaal uitzendt dat door een peilontvanger in het vliegtuig wordt opgevangen. Hierdoor wordt de richting van het signaal ten opzichte van het vliegtuig bepaald. Door de richting van twee 28

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

verschillende bakens te peilen kan de piloot zijn/haar positie bepalen. De toetsingsgebieden liggen voor VDF geheel over het plangebied, waar een maximale bouwhoogte van 140 meter geldt. Aangezien het planvoornemen voorziet in de realisatie van een woontoren van maximaal 91,99 meter hoog, heeft de ontwikkeling geen gevolgen voor de VDF.

Figuur 3.3. Afbeelding hoogtebelemmeringen bakens nabij luchthaven Eindhoven. Blauwe lijnen= VDF. Rode lijnen= NDB. Radarverstoringsgebied Volkel Om het ongestoord functioneren van radar- en communicatie-apparatuur op de vliegbasis Volkel te waarborgen ligt er rond deze vliegbasis een cirkel met een straal van 50 nautische mijl (= 27,8 km), gemeten vanaf de positie van de radar. Binnen dit radarverstoringsgebied moet voor ieder obstakel hoger dan 65 meter worden berekend of er verstoring van de radar optreedt. Onderhavig plangebied ligt niet binnen dit radarverstoringsgebied. Het radarverstoringsgebied heeft dan ook geen gevolgen voor het planvoornemen.

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

29

Figuur 3.4: Uitsnede uit kaart hoogtebelemmeringen als gevolg van luchthaven Eindhoven. Blauwe lijnen- arcering= radarverstoringsgebied van vliegbasis Volkel. 3.2.4

Conclusie

Uit deze toelichting blijkt dat sprake is van een zorgvuldige belangenafweging en van een duurzame ruimtelijke verstedelijking die past binnen de hoofdlijnen van het Rijksbeleid.

3.3

Provinciaal beleid

3.3.1

Omgevingsvisie Noord-Brabant (2018)

De provincie wil alvast gaan werken volgens de uitgangspunten van de nieuwe Omgevingswet. Daarom is in december 2018 de Brabantse Omgevingsvisie vastgesteld. Deze Omgevingsvisie bevat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. Dat gaat om ambities op gebied van de energietransitie, een klimaatproof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. De omgevingsvisie geeft ook aan op welke nieuwe manieren de provincie met betrokkenen wil samenwerken aan omgevingsvraagstukken en welke waarden daarbij centraal staan. Met Brainport als vaandeldrager van het nieuwe, hightech Brabant is de provincie concurrerend en daardoor welvarend. Ook in de omgevingsvisie Noord-Brabant wordt uitbreiding van het bestaande stedelijk gebied in steden en dorpen alleen wenselijk geacht vanuit kwalitatieve overwegingen en bij een concrete marktvraag. Herbestemmen is het nieuwe bouwen: als gevolg van economische, technologische en maatschappelijke ontwikkelingen staan de steden en dorpen van Brabant steeds vaker voor (omvangrijke) herbestemmings- en transformatieopgaven in hun bebouwde gebied.

Hier liggen interessante kansen voor het toekomstbestendig maken van het stedelijk gebied en ook voor het creëren van ruimte voor nieuwe economische ontwikkelingen en voor woningbouw! De komende 10 jaar ligt er een forse woningbouwopgave (ca 120.000 woningen), daarna loopt de woningbouwopgave in omvang terug. Dat betekent dat de provincie de komende 10 jaar dé kans heeft om de kwaliteit van het stedelijk gebied op orde te brengen en de leegstand aan te pakken. Het planvoornemen maakt onderdeel uit van een groter transformatie van het Emmasingelkwadrant. Met de Victoriatoren wordt een nieuwe kans benut om de kwaliteit van het stedelijke gebied in Eindhoven naar een hoger niveau te brengen. De provincie wil ook bijdragen aan de realisering van grote, complexe transformatieopgaven. De provincie streeft naar verbreding van de afspraken omtrent duurzaamheidsopgaven. Tevens streeft men naar een stedelijk netwerk dat de gezondheid en het leefklimaat van de 30

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

Brabanders versterkt. Nabijheid en menging van wonen, werken, voorzieningen, parken en natuur draagt niet alleen bij aan gezondheid, maar nodigt ook uit tot sociale contacten en draagt daardoor bij aan de sociale cohesie binnen steden en dorpen. Dit is essentieel voor het functioneren van de slimme netwerkstad. De Omgevingsvisie bevat verder geen sectorale beleidsdoelen. De concrete doelen, voor bijvoorbeeld natuur, water, veiligheid, milieu, mobiliteit en ruimtelijke kwaliteit, staan nu nog in de bestaande plannen van de provincie. Er wordt ingezet op een comfortabel, veilig en betrouwbaar verkeers- en vervoersysteem dat keuzes biedt aan mensen en bedrijven om hun mobiliteitsbehoeften zo optimaal mogelijk in te vullen. Het gaat daarbij om een systeem waarin fiets, bus, trein, (vracht)auto, binnenvaart en luchtvaart geen gescheiden werelden zijn. Toetsing Uit deze toelichting zal blijken dat de realisatie van de Victoriatoren past binnen de ambities en het gestelde in de omgevingsvisie van de provincie Noord-Brabant. 3.3.2

Interim omgevingsverordening Noord-Brabant

Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant hebben op 25 oktober 2019 de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant (hierna: Iov N-B) vastgesteld. Deze verordening is per 5 november 2019 in werking getreden. Op 1 januari 2021 treedt de Omgevingswet in werking. Vanwege de Omgevingswet moet de provincie haar regelsysteem aanpassen. Straks heeft de provincie nog maar één verordening waarin alle regels zijn opgenomen over de fysieke leefomgeving. De Iov N-B is een eerste stap op weg naar de definitieve omgevingsverordening. Hierin worden de bestaande verordeningen over de fysieke leefomgeving samengevoegd tot één Interim omgevingsverordening, waaronder de huidige Verordening ruimte. De Iov N-B is beleidsneutraal van karakter. Dat betekent dat er geen nieuwe beleidswijzigingen zijn doorgevoerd, behalve als deze voortvloeien uit vastgesteld beleid, zoals de omgevingsvisie. In beginsel zijn de huidige regels met het huidige beschermingsniveau gehandhaafd. In hoofdstuk 3 van Iov N-B zijn de instructieregels opgenomen die gemeenten moeten toepassen in hun bestemmingsplannen (en omgevingsplannen). Hierin staan de regels die nu nog zijn opgenomen in de Verordening ruimte. Vooruitlopend op de Omgevingswet richten de instructieregels zich op een evenwichtige toedeling van functies (in plaats van het bestemmen van ontwikkelingen).

Dit betekent dat de regels ook vanuit functies (van gebieden) zijn opgebouwd. Daarnaast richten de regels zich op een goede omgevingskwaliteit, inclusief een veilige en gezonde leefomgeving (in plaats van een goede ruimtelijke kwaliteit). Tevens zijn een aantal algemene basisprincipes opgenomen. In de Iov N-B zijn regels voor ontwikkelingen gekoppeld aan werkgebieden (structuren) en aanduidingen. Het plangebied ligt binnen het werkgebied 'Stedelijk gebied', zie figuur 3.8.

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

31

Figuur 3.8 Uitsnede kaart "Instructieregels gemeenten: stedelijke ontwikkeling en erfgoed" Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant Het plangebied is aangeduid als 'Stedelijk gebied'. Het provinciale beleid is er al decennia lang op gericht om stedelijke ontwikkeling in stedelijke concentratiegebieden te bundelen. Het doel daarvan is om voldoende draagvlak voor de steden als economische en culturele motor te creëren en om het dichtslibben van het landelijk gebied tegen te gaan. Op provinciale schaal betekent dit dat het merendeel van de woningbouw, de bedrijventerreinen, voorzieningen en bijbehorende infrastructuur moet plaatsvinden in of aansluitend op de stedelijke concentratiegebieden. Binnen het bestaand stedelijke gebied is de gemeente in het algemeen vrij om te voorzien in stedelijke ontwikkeling. Op basis van artikel 3.42 duurzame stedelijke ontwikkeling dient een bestemmingsplan dat voorziet in de ontwikkeling van een locatie voor wonen, werken of voorzieningen binnen het Stedelijk gebied te liggen. Het bestemmingsplan dient daarbij te zijn voorzien van een onnderbouwing dat: de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, bedoeld in afdeling 5.4 Regionaal samenwerken; het een duurzame stedelijke ontwikkeling is. Voor wat betreft de regionale afspraken wordt verwezen naar paragraaf 3.2(ladder voor duurzame ontwikkeling) en bijlage 2 .

Ten aanzien van het aspect woningbouw en de verantwoording ervan wordt tevens verwezen naar hetgeen hieromtrent beschreven is in het gemeentelijk beleid m.b.t. woningbouw als bedoeld in de paragraaf 3.4. Hierin is zowel inzicht verschaft in de kwalitatieve als kwantitatieve onderbouwing van het aantal woningen alsmede de daarover gemaakte afspraken in regionaal verband. De realisatie van de commerciële voorzieningen in het plangebied is verantwoord in paragraaf 3.2(Ladder voor duurzame verstedelijking), paragraaf 3.8 (commerciële functies) en bijlage 2. Uit de toelichting op de diverse functionele ontwikkelingen blijkt dat sprake is van een zorgvuldige belangenafweging en van een duurzame ruimtelijke verstedelijking die past binnen de hoofdlijnen van het provinciaal beleid.

32

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

3.4

Gemeentelijk beleid

3.4.1

Omgevingsvisie Eindhoven

In juni 2020 is de Omgevingsvisie voor de gemeente Eindhoven vastgesteld. Een stad die in de belangstelling staat, goed scoort op verschillende rankings en volop in beweging is. De gemeente werkt samen met investeerders en vele initiatiefnemers keihard aan de stad. Brainport City, de Internationale Knoop XL, BIC en Strijp S zijn slechts een paar voorbeelden van de enorme ontwikkelingen die momenteel in Eindhoven gaande zijn. Daarnaast is de stad een magneet voor expats, designers en evenementenbezoekers. Dit brengt ook uitdagingen met zich mee, bijvoorbeeld op het vlak van gezondheid en bereikbaarheid. De gemeente wil de economische toppositie graag vasthouden en versterken, maar wel in een gezonde en duurzame leefomgeving, waar iedereen mee kan doen. In de worden ambities gecombineerd, bekijkt men hoe deze kunnen worden ingepast in de ruimte en wordt bepaalt waar (in welke gebieden) maatwerk kan worden geleverd. Ambitie is dat Eindhoven zich ontwikkelt zich tot economische wereldspeler op het gebied van technologie, design en kennis. Om concurrerend te blijven, onderscheidt Eindhoven zich met een excellent vestigingsklimaat en is ze in staat om zich snel aan te passen aan de steeds veranderende vraag naar geschikte ruimte.

Eindhoven zet in op gezonde-en duurzame verstedelijking met behoud van haar mondiale-en haar dorpse kwaliteiten en met bijzondere aandacht voor sociale cohesie en -inclusie. Stedelijke opgaven zijn opgaven waar in de hele stad, langdurig aan wordt gewerkt. De stedelijke opgaven zijn integraal: je kunt uit diverse hoeken naar ze kijken, en vanuit verschillende vakgebieden. De eerste zes stedelijke opgaven die worden opgenomen in de omgevingsvisie zijn: Gezonde groei van de stad: een duurzame stad, met groene gebieden, gezonde lucht en een aantrekkelijke openbare ruimte. Een stad waar we inspelen op de gevolgen van de klimaatverandering, Aantrekkelijk en hoogstedelijk centrum: werken aan een levendig en aantrekkelijk centrum, met meer en unieke plekken om te wonen. Een centrum waar veel te doen is voor iedereen. Leefbare, sociale wijken met een sterke identiteit: wijken die leefbaar en veilig zijn met een aantrekkelijke openbare ruimte. Een stad waar alle Eindhovenaren prettig kunnen wonen, werken en leven. Duurzame en concurrerende economie: versterken van bedrijventerreinen, campussen en buurteconomie met aandacht voor duurzaamheid. Energietransitie: op weg naar schone energie in de stad en wijken, denk bijvoorbeeld aan gasloos bouwen en zonne-energie.

Slimme en duurzame mobiliteit en goede stedelijke bereikbaarheid: een stad die goed bereikbaar is, met oog voor schoner vervoer, zoals fietsen, lopen en OV. Meer Park & Rides en een autoluw centrum. De realisatie van Victoriatoren draagt bij aan een gezonde groei van de stad met het Victoriapark (voorwaarde) als groen gebied en een aantrekkelijke openbare ruimte. De ontwikkeling draagt verder bij aan een aantrekkelijk en hoogstedelijk centrum. In de commerciële plint komen voorzieningen die aanvullend zijn op het bestaande aanbod en er daarmee voor zorgt dat er voor iedereen iets te doen is. De ontwikkeling gaat gepaard met een doordacht mobiliteitsplan waarbij het gebruik van het OV, de fiets maar ook deelauto's wordt gestimuleerd. Ook energietransitie maakt onderdeel uit van het planvoornemen. De woningen zullen gasloos worden uitgevoerd en mogelijkheden voor de integratie van zonnepanelen worden onderzocht.

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

33

3.4.2

Interimstructuurvisie 2009

In december 2009 is de Interimstructuurvisie 2009 door de gemeenteraad vastgesteld. De visie is het resultaat van de integratie van de ruimtelijk relevante raadsprogramma's die tot medio 2009 zijn vastgesteld. Met de Interimstructuurvisie 2009 geeft de gemeenteraad invulling aan de ambitie om Eindhoven door te ontwikkelen in zijn kwalitatief hoogwaardige combinatie van wonen, werken en groen. De nadruk ligt daarbij ook op leefbaarheid en bereikbaarheid. Als kerngemeente van Brainport Zuidoost Brabant stuurt Eindhoven aan op het bieden van ruimte aan een krachtige ontwikkeling van deze economische kernzone, een hoge kwaliteit van de leefomgeving en aandacht voor sociale betrokkenheid en ondernemend burgerschap tot op buurtniveau. Op deze wijze geeft de raad invulling aan het begrip duurzame ruimtelijke kwaliteit.

Figuur 3.7: Kaartlaag 'Gebruik van de ruimte' Interimstructuurvisie 2009 Ruimtelijke hoofdstructuur De Interimstructuurvisie is het resultaat van de integratie van de ruimtelijk relevante raadsprogramma's die tot medio 2009 zijn vastgesteld. Dit is onder andere verbeeld in een kaart die inzicht biedt in de ontwikkelingen ten opzichte van de ruimtelijke hoofdstructuur. Onderhavig plangebied is op de kaart 'Gebruik van de ruimte' uit de Interimstructuurvisie aangeduid als 'Centrumvoorzieningen'. Hieronder vallen goed bereikbare concentraties van centrumstedelijke voorzieningen op het gebied van detailhandel, horeca, dienstverlening, cultuur, welzijn en zorg. Secundair mogen ook werk-, woon- en onderwijsvoorzieningen in dit gebied gevestigd zijn. Het plangebied maakt ook deel uit van de in de interimstructuurvisie genoemde strategische investeringszone 'Centrumgebied'. De visie schrijft voor dat het centrum zich verder moet ontwikkelen tot een hoogstedelijk, bruisend en dynamisch hart van de centrumstad Eindhoven. Het centrum moet daarbij als een magneet werken voor investeerders, bewoners, bedrijven, toeristen en (buitenlandse) werknemers. Grote ontwikkelingen zijn het OV-knooppunt rondom het NS-station, het Stationsgebied (kantoren en wonen) en Stadionkwartier/ Emmasingelkwadrant (wonen en voorzieningen).

34

vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

Figuur 3.8: Kaartlaag 'Investeringsprojecten' Interimstructuurvisie 2009 Het plangebied is onderdeel van het Emmasingelkwadrant. Voor het aantrekkelijk stadshart wordt ingezet op een intensivering van het centrumgebied met woningen en centrumvoorzieningen die het centrum de kleur, levendigheid en allure geven die passen bij de regiofunctie van Eindhoven. Het realiseren van commerciële ruimtes ten behoeve van detailhandel, horeca en (commerciële) dienstverlening en de realisatie van woningen passen binnen deze aanduiding voor centrumvoorzieningen. Voor het overige doen de beoogde ontwikkelingen geen afbreuk aan de uitgangspunten van de Interimstructuurvisie 2009. 3.4.3

Visie Centrumgebied Eindhoven

In de Visie Centrumgebied Eindhoven (september 2016) zijn de volgende doelstellingen geformuleerd. In 2025: Is minimaal 10% van onze huidige horizontale en verticale oppervlakte in de binnenstad getransformeerd van grijs naar groen; Zijn er 150 extra zitplaatsen in de openbare ruimte gerealiseerd; Is het algehele inwoneraantal van de binnenstad minimaal verdubbeld (van 6.000 naar 12.000 inwoners) en is daarnaast het aandeel internationale inwoners met 25% toegenomen; Zijn er minimaal 500 kwalitatieve culturele of experimentele interventies gepleegd in aanbod of straatbeeld; Levert onderzoek onder inwoners van Eindhoven op, dat 80% van de respondenten tevreden is over de leefbaarheid van de binnenstad; Hebben we een toename van 50% gerealiseerd in het aantal bezoekers dat te voet, per fiets of met OV naar de binnenstad komt; Zijn er minimaal 1000 extra arbeidsplaatsen gerealiseerd in de stationsomgeving; Zijn er circa 6 herkenbare, dynamische en energieke leefdistricten te onderscheiden; Zijn er minimaal 10 succesvolle internationaal toonaangevende Smart Society Living Labs gerealiseerd; Is de totale leegstand in de binnenstad teruggedrongen naar maximaal 5%. De binnenstad vereist een duurzame openbare ruimte. Ruimte die uitnodigt om te verblijven, te vastgesteld II Emmasingelkwadrant-Fellenoord2013 (Victoriatoren) Gemeente Eindhoven

35

ontmoeten en te ontspannen. Je vindt er betekenisvolle plaatsen, ontworpen vanuit de menselijke maat. Het Emmasingelkwadrant wordt specifiek genoemd, waar een binnenstedelijk park ontstaat en de Gender bovengronds wordt gebracht. Toetsing De beoogde ontwikkeling voorziet in extra woonruimte voor diverse doelgroepen in een omgeving voorzien van voldoende groen (waarin de Gender een plek krijgt in het park) en een hoog voorzieningenniveau. Het planvoornemen voorziet daarmee in een bijdrage om meer inwoners in de binnenstad te krijgen. Commerciële functies krijgen ruimte om zich te vestigen in de plint en er wordt een bijdrage geleverd aan de mobiliteitsdoelstellingen. Het bestemmingsplan past dan ook binnen de uitgangspunten zoals opgenomen in de Visie Binnenstad. 3.4.4

Ontwikkelingsvisie Emmasingelkwadrant

Op 6 juni 2006 heeft de gemeenteraad de ontwikkelingsvisie Emmasingelkwadrant van West 8 vastgesteld. Deze visie geeft de contouren weer waarbinnen de ontwikkeling en herstructurering van het gebied Emmasingelkwadrant kan gaan plaatsvinden en is derhalve vrij flexibel van aard. Het Emmasingelkwadrant betreft het gebied tussen de Emmasingel, Willemstraat, Vonderweg en Mathildelaan. In de visie wordt beschreven dat het plangebied in de huidige situatie als het ware een enclave vormt in de binnenstad van Eindhoven, doordat deze nauwelijks in het weefsel van de stad is opgenomen. De opgave is dan ook om het gebied in te passen in de patronen van omliggende gebieden, door straten, pleinen en zichtlijnen aan te brengen. De bebouwing, zowel nieuwbouw als bestaande karakteristieke bebouwing die behouden moet blijven, wordt ook in deze nieuwe patronen ingepast. Belangrijke stedenbouwkundige elementen in de ontwikkelingsvisie zijn het terugbrengen van de rivier de Gender en het toevoegen van een belangrijke as in het gebied vanaf het oude Philipsfabriekje aan de Emmasingel richting het Philips-stadion, deze as zal voornamelijk gaan fungeren als boulevard. In de visie zijn vervolgens een aantal bouwvelden opgenomen.