Bijlage 1 - Beleidsplan Een financieel zeker bestaan 2026
Tekst van het document
Impact vroegsignalering vergroten
Stimuleren van vrijwillige hulp: na het hulpaanbod van WIJeindhoven, vindt met meer inwoners een gesprek plaats voor verdere ondersteuning. We versterken de integrale samenwerking tussen vroegsignalering en nazorg. Outreachende werkwijze bij zorgmijders verbeteren.
2
3
Verbeteren van de Snelle integrale hulp kwaliteit van schulddienstverlening aan inwoners: snel Verbeteren resultaten geholpen, tevreden schulddienstverlening over dienstverlening, duurzaam uit de schulden 0%-voorstellen aan schuldeisers
Doorontwikkeling en kwaliteitsverbetering van de Basisdienstverlening Schulddienstverlening. We monitoren inwonertevredenheid over resultaten, bereikbaarheid en begeleiding. Verbeteren schuldhulpverlening aan ondernemers, o.a. toegang, inkoop, samenwerking met economische zaken en Bijzondere Bijstand voor ZZPérs. We houden rekening met de draagkracht van inwoners door 0%-voorstellen te doen aan schuldeisers als er geen draagkracht is en geen uitzicht is op hogere inkomsten. Meer saneringskredieten inzetten, tenzij dit niet passend is.
Jongeren Perspectief Fonds borgen
We investeren ongelijk voor gelijke kansen om jongeren met schulden passende hulpverlening te bieden: met focus op toekomstperspectief, integrale trajectbegeleiding, snelle schuldsanering, training en coaching op financiële vaardigheden. We onderzoeken of (delen van) deze aanpak ook interessant kan zijn voor volwassenen.
Zelfredzaamheid, uitstroom en nazorg verbeteren bij schulden
Succesvolle uitstroom: we monitoren de financiële vaardigheden en zelfredzaamheid van inwoners aan het begin en einde van een traject. Elke inwoner ontvangt nazorg tot een jaar na beëindiging schuldregeling. De kwaliteit van de nazorg wordt gemonitord en waar nodig verbeterd.
Data gestuurd werken
Het eenduidig registreren en door ontwikkelen van systemen bij schulddienstverlening. Ontwikkelen van een dashboard ‘Een financieel zeker bestaan’ met KPI’s dat bijdraagt aan stuurinformatie. We sluiten aan bij de landelijke monitor voor Vroegsignalering en Data Delen Armoede en Schulden.
Hulpvragers ervaren Financieel overzicht bij inwoners schuldenrust tijdens het proces van Schuldenrust door informeren schulddienstverlening schuldeisers
25 | Beleidsplan - Een financieel zeker bestaan
Snel gesprek na aanmelding, duidelijkheid in plan van aanpak, snel financieel overzicht, borgen beslistermijnen. Voorkomen wachtlijsten in de keten van schulddienstverlening.
Inwoners worden binnen acht maanden begeleid naar een stabiel financieel overzicht, wat zorgt voor schuldenrust en inzicht. Invoeren van de Landelijke Pauzeknop en de Kennisgeving, zodat mensen met schulden tijdelijk uitstel van betaling en opschorting van incassoactiviteiten krijgen en daarmee schuldenrust.
Nr.
Doel
Opgave
Omschrijving
Omgekeerde toets en doorbraakmethode
Medewerkers schulddienstverlening werken volgens de omgekeerde toets en de doorbraakmethode als dit nodig is.
Stress-sensitief werken
Medewerkers zijn geschoold in stress-sensitief werken en werken volgens deze methodiek.
Gegevensuitwisseling via het Schuldenknooppunt
Structureel gebruik maken van het collectief schuldenregelen via het Schuldenknooppunt.
Het belangrijkste doel met deze ambitie is: Inwoners ontvangen binnen de geldende termijnen schulddienstverlening. Deze opgaven worden verder meetbaar gemaakt met behulp van Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s), aangevuld met ervaringen en een werkwijze van leren en bijsturen. De monitoring vindt plaats via het te ontwikkelen dashboard ‘Een financieel bestaan’ en verbetering van de stuurinformatie. Deze moeten inzicht geven in: bereikcijfers vroegsignalering, ervaringen van inwoners, doorlooptijden schulddienstverlening, aantal 0% voorstellen, wachtlijsten, inzet budgetcoaching en budgetbeheer, recidive, schuldenlast, aantal schuldeisers, schuldenduur, gebruikers landelijke pauzeknop, medewerkers geschoold op stress-sensitief werken en evaluatie van dit beleidsplan.
26 | Beleidsplan - Een financieel zeker bestaan
8 8.1
Randvoorwaarden
Financiële kaders: Een financieel zeker bestaan
Voor de reguliere (wettelijke) taken en opgaven werken we vanuit de budgetten in tabel 1. Vanuit deze middelen verzorgen we de basisdienstverlening, inclusief personeel. De financiële doorrekening van de nieuwe opgaven in dit beleidsplan staat in tabel 2. Daarin is zichtbaar dat de opgaven van ambitie 1 en 3 gerealiseerd kunnen worden binnen bestaande budgetten. Voor de andere ambities zijn intensiveringen nodig. Armoede & Schulden Onderdeel
2026
Minimaregelingen
18.517.000
Beleid schuldhulpverlening
195.000
Subsidies (o.a. VSB)
2.323.000
Beleid armoede
923.000
Personeel beleid/schulddienstverlening/minimaregelingen
6.750.000
Totaal budget
28.708.000
Werk & Inkomen Onderdeel
2026
Inkomensregelingen Participatiewet
135.179.000
Personeel Inkomensregelingen
14.755.000
Totaal budget
149.934.000
Tabel 1 Beschikbare budgetten voor reguliere activiteiten/opgaven, exclusief nodigde middelen uitvoering beleidsplan
27 | Beleidsplan - Een financieel zeker bestaan
Uitvoering beleidsplan ‘Een financieel zeker bestaan’
Totaal structureel benodigd per jaar
Totaal incidenteel benodigd voor 4 jaar
Toelichting
Ambitie 1: Duurzaam werk en meedoen
€0
€0
Dekking via bestaand budget, zoals P-budget, OC&W, Transformatie
Ambitie 2: Voorkomen geldzorgen en betaalproblemen
€ 200.000
€ 1.820.000
Voor fin educatie, ervaringsdeskundigheid, life-events, vroegssignalering
Ambitie 3: Toegankelijke inkomensondersteuning
€0
€0
Dekking via bestaand budget, zoals BUIG, Transformatiemiddelen en W&I
Ambitie 4: Brede armoedebestrijding
€ 350.000
€ 899.000
Voor stadsaanpak armoede, onderzoek Stadlab/UDC, Bouwdepot
Ambitie 5: Schuldenvrij leven
€ 150.000
€ 3.441.000
Voor schuldhulp ondernemers, basis op orde, Jongeren Perspectief Fonds
€ 700.000
€ 6.160.000
Tabel 2 Benodigde nieuwe middelen voor uitvoering van dit beleidsplan tot en met 2029
28 | Beleidsplan - Een financieel zeker bestaan
8.2
Aandacht voor de uitvoering
We zien een grote druk op de gemeentelijke uitvoeringscapaciteit. De druk wordt onder andere veroorzaakt door maatschappelijke ontwikkelingen, landelijke beleidsontwikkelingen, toenemende vraag naar ondersteuning vanuit inwoners, wachtlijsten in de keten van schulddienstverlening en een krappe arbeidsmarkt met hoge deskundigheidseisen. Daarbij zien we ook bij partners druk ontstaan, o.a. door de veelheid aan opdrachten of de vraag naar vrijwilligers. Wij zien het als onze verantwoordelijkheid om de balans tussen ambities en uitvoering zowel intern als bij onze partners te bewaken. Het is van belang dat we prioriteren en actief blijven informeren wat ambities en plannen van de uitvoering en partners vragen en wat daarin haalbaar is.
8.3
In de startblokken voor meer innovatie
In de komende jaren blijven we kijken naar meer innovatieve ideeën om grondoorzaken op een financieel zeker bestaan aan te pakken. Wij verwachten dat er in de komende jaren meer ruimte komt voor ambtshalve toekenningen, gegevensuitwisselingen tussen regelingen en partners en innovatieve aanpakken zoals het Bouwdepot. We blijven kijken naar wat echt helpt in het dagelijks leven van inwoners en volgen kansrijke lokale initiatieven in het land. Wij zien dit beleidsplan dan ook als een eerste beweging naar de aanpak van grondoorzaken, die in de komende jaren verder gevuld wordt met actuele ontwikkelingen, innovaties en transformatie.
Bijlage 1 Woordenlijst 0%-voorstellen: Ook wel ‘schuldregeling zonder afloscapaciteit’ genoemd. Als het inkomen lager is dan het zogeheten ‘vrij te laten bedrag’ en er is geen vermogen, dan is aflossen op een schuld niet mogelijk. De gemeente kan dan een voorstel doen aan schuldeisers om € 0 te betalen. Hierdoor kan de inwoner na drie jaar toch schuldenvrij door met het leven. Armoederegelingen: Financiële ondersteuningsregelingen voor inwoners met een laag inkomen. Het doel van armoederegelingen is kosten van noodzakelijke uitgaven vergoeden, zodat inwoners makkelijker rond kunnen komen. Bijzondere bijstand: Dit is een regeling vanuit de gemeente voor het vergoeden van extra kosten die een inwoner niet zelf kan betalen. De kosten zijn noodzakelijk, onverwacht en kunnen niet worden vergoed door een andere partij. Cultuursensitief werken: Cultuursensitief werken betekent dat een medewerker rekening houdt met bijvoorbeeld de bi-culturele achtergrond en waarden van de inwoner, en daarop afgestemde ondersteuning biedt. Dit kan betekenen dat je rekening houdt met taal, omgangsvormen, normen en waarden, gewoonten en gebruiken. Financiële bestaanszekerheid: Financieel zeker zijn betekent dat dat inwoners vertrouwen hebben in hun financiën en controle hebben over eigen geld.
Bestaanszekerheid betekent in het dagelijks leven dat je weet dat je je uitgaven vandaag kunt dekken en toch voorbereid bent op de toekomst en je levensdoelen (scholing, werk, gezin, huis, pensioen). 29 | Beleidsplan - Een financieel zeker bestaan
Landelijke pauzeknop: De Landelijke Pauzeknop is een landelijk instrument dat inwoners met schulden tijdelijk uitstel van betaling geeft en waardoor het innen van schulden tijdelijk stopgezet wordt. Dit geeft hulpvragers en schuldhulpverleners de tijd en ruimte krijgen om aan oplossingen te werken. Minimaregelingen: Financiële ondersteuningsregelingen voor inwoners met een laag inkomen. Het doel van minimaregelingen is kosten van noodzakelijke uitgaven vergoeden, zodat inwoners makkelijker rond kunnen komen. Omgekeerde toets: Werkwijze waarbij niet de bepalingen in de Participatieweg of Wet gemeentelijke schulddienstverlening leidend zijn, maar de bedoeling van de wet en de doelen die nodig zijn om maatwerk te leveren aan de inwoner. De werkwijze moet bewustzijn creëren dat wetten elkaar minder in de weg zitten of hoeven te zitten dan vaak gedacht wordt. Saneringskrediet: Met een saneringskrediet wordt (een deel van) de totale schuld in één keer aan het begin van het schuldhulpverleningstraject afbetaald aan alle schuldeisers. De hulpvrager lost deze lening vervolgens binnen 18 maanden af. Een aanvraag verloopt via schulddienstverlening van de gemeente en biedt duidelijkheid en schuldenrust voor inwoners. Schulddienstverlening: Alle vormen dienstverlening die geboden wordt aan inwoners met schulden.
Het betreft hulp die verder gaat dan alleen het oplossen van schulden maar ook gericht is op vroegsignalering, beheren van financiën, aanpakken van achterliggende oorzaken van schulden en het oplossen van schulden. Schuldhulpverlening: Zijn vrijwillige schuldregelingen waarbij afspraken worden gemaakt over het aflossen van schulden en budgetbeheer, dat door de gemeente wordt uitgevoerd om mensen met schulden te ondersteunen.
Stress-sensitief werken: Werkwijze bij waarbij het verminderen van stress en het vergroten van het gevoel van grip bij hulpvragers het doel is. De werkwijze is gericht op begrip, eigen motivatie van inwoners, realistische verwachtingen en langdurige oplossingen. Schuldenknooppunt: Een landelijke publiek-private samenwerking tussen schuldhulpverleners en schuldeisers, waardoor gegevensuitwisseling tussen schuldhulpverleners en schuldeisers makkelijker en sneller verloopt. Schuldsanering: Een wettelijke regeling voor mensen waarbij de schulden zo hoog zijn, dat zij deze schulden zonder hulp niet zelf kunnen aflossen. De schuldsanering duurt 18 maanden, waarin de inwoner zoveel mogelijk spaart voor de schuldeisers. Na 18 maanden is de inwoner schuldenvrij. Triple helix samenwerking: Bedrijfsleven, gemeenten en kennisinstellingen werken samen aan maatschappelijke opgaven. Vroegsignalering bij schulddienstverlening: Dit is het proactief signaleren van mensen met (beginnende) schulden, zodat zij tijdig hulp krijgen van de gemeente om te voorkomen dat schulden problematisch worden. Sinds 2021 is het wettelijk verplicht voor verhuurders, zorgverzekeraars en energie- en waterbedrijven om betalingsachterstanden bij hun klanten te melden bij de gemeente.
De gemeente biedt vervolgens passende hulp aan, zoals budgetbeheer of het aanvragen van regelingen, om de financiële problemen aan te pakken. Wgs: Wet gemeentelijke schuldhulpverlening – deze wet regelt schuldhulpverlening van gemeenten aan inwoners van Nederland.
BIJLAGE 2 Participatie, inspraak en bronnen Participatie en inspraak Het participatieproces dat vooraf is gegaan aan dit beleidsplan, is als volgt vormgegeven: Bij in totaal 26 inwoners zijn diepte-interviews afgenomen over hun ervaringen met ondersteuning. Met 15 organisaties in de stad hebben diepte-interviews plaatsgevonden over een terugblik op armoede en schulden en vooruitblik op nieuw beleid naar Een financieel zeker bestaan. Deze organisaties waren: - Neos - Stichting Maatschappelijke Hulpverlening (SMH) - Over Rood/Philips/Stiels - Stichting Eindhoven anders - KBO - Regieteam/Fuutlaan - Lumens werkt - WIJeindhoven - Brainport voor Elkaar - Vrijwillige Hulpdienst Eindhoven (Maatje040/Werkplaats Financiën) - Jongeren Perspectief Fond (JPF) - T+Huis - Sleutelfiguren buurthuizen Er hebben in 2025 twee thematafels plaatsgevonden, waaraan 26 organisaties hebben deelgenomen. Dit waren o.a.: - KBO - Brainport voor Elkaar - Voedselbank Eindhoven - Fontys Hogescholen - Cliëntenraad Sociaal Domein Eindhoven - Stichting SGV - Ergon - Woonbedrijf - Lumens Werkt 30 | Beleidsplan - Een financieel zeker bestaan
- Thomas van Villanova - WIJeindhoven - Springplank040 - Leger des Heils - Maatje040 - Stichting Leergeld - Boscon, diaconaal adviesbureau - Humanitas - Ervaring die staat - Steunpunt Materiële Hulpvragen - Dynamo/Jongeren Perspectief Fonds - Stichting Ik Wil - Stichting Leergeld - De Nieuwe Gerechtsdeurwaarder - Van Rijn Bewindvoering BV - Quiet Eindhoven - Gemeente Eindhoven, o.a. raadsleden Er is een verslag beschikbaar: Samenvattend verslag 26 en 30 juni.
Er zijn gesprekken gevoerd met uitvoering, beleid en bestuur van de gemeente. Ook tijdens het Voorprogramma ‘Armoede uitgelegd aan mensen met geld’ op 17 maart 2025 zijn inwoners, vrijwilligers, studenten en professionals (200 personen) met elkaar in gesprek gegaan over geldzorgen, armoede, wat dit betekent en wat er nodig is. De uitkomsten van het participatieproces zijn gebruikt om het vorige beleid te evalueren en aanbevelingen te doen voor nieuw beleid. Deze zijn terug te lezen in het rapport: Bereikbare bestaanszekerheid. Beleidsevaluatie Armoede en Schuldhulpverlening gemeente Eindhoven, BMC 2025: Evaluatierapport Armoede en Schulden Eindhoven
Overige bronnen: Lokale bronnen: Voorprogramma 17 maart 2025: Armoede uitgelegd aan mensen met geld, Summa College, Fontys, Parktheater Eindhoven, 2025 Bereikbare bestaanszekerheid. Beleidsevaluatie Armoede en Schuldhulpverlening gemeente Eindhoven, BMC 2025 Advies over armoede en schulden naar aanleiding van het armoededebat 2024, SME 2025 Gemeentelijk armoedebeleid Zuid-Oost Brabant, FNV 2024 Koers Sociaal (2)040 en Ontwikkelagenda (2)040, Gemeente Eindhoven 2025 Minima Effectrapportages, Nibud 2024 en 2025 Herijking minimaregelingen Eindhoven, Purpose 2024 Wetenschappelijke/ landelijke bronnen: Financiële gezondheid, Deloitte 2025 Landelijke basis, lokaal maatwerk, Onderzoek Instituut voor Publieke Economie 2025 Nationaal programma Armoede en Schulden, Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 2025 Hervormingsagenda inkomensondersteuning, Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 2024 Interdepartementaal Beleidsonderzoek Problematische schulden: Naar een beter werkende schuldenketen, Rijksoverheid 2024 Preventie van geldzorgen, schulden en armoede, Hogeschool Utrecht en Amsterdag, 2024 Geldzaken in de praktijk, Nibud 2024
31 | Beleidsplan - Een financieel zeker bestaan
Nieuwe meetmethode CBS, SCP en Nibud brengt armoede scherper in beeld, CBS 2024 Armoede uitgelegd aan mensen met geld, De Correspondent, T. ’S Jongers 2024 Een zeker bestaan. Naar een toekomstbestendig stelsel van het sociaal minimum, Rapport II, Commissie Sociaal Minimum 2023