Bijlage 1 - Beleid buurtontmoeting Verbinding maak je samen

Ambitie Om deze vorm van buurtontmoeting te stimuleren én meer ervaring en kennis op te doen, gaat de gemeente twee jaar experimenteren op verschillende plekken verspreid door de stad. Dit natuurlijk op basis van behoeften en in samenwerking met inwoners, vrijwilligers en wijkprofessionals. Effecten voor de wijk ƒ De pop-up locatie zorgt voor meer dynamiek in de wijk, het vergroot het gevoel dat er iets te doen is. ƒ Door het flexibele en open karakter kunnen meer bewoners van diverse achtergronden (buiten de bubbel) elkaar ontmoeten, samenkomen. Het gevoel van erbij horen en gezien worden wordt vergroot. ƒ De pop-up locatie creëert ruimte voor nieuwe initiatieven en maakt het mogelijk om te experimenteren. ƒ Vrijwilligers kunnen een passende bijdrage leveren die zingeving biedt en het gevoel van ertoe doen vergroot. ƒ De pop-up plek kan bijdragen aan het werven van nieuwe vrijwilligers voor het huis van de buurt of andere ontmoetingsplekken. ƒ Het kan de parkcultuur in Eindhoven versterken.

Inzicht vanuit Re-bubble tijdens de DDW:

“Maak gebruik van de Dommel en programmeer meer aan het water!”

Gemeente Eindhoven | 26

5.6 Online 5.6 In de moderne samenleving speelt de online wereld een cruciale rol in hoe mensen elkaar ontmoeten, informeren en verbinden. Het biedt een platform voor zowel bewoners als organisaties om snel toegang te krijgen tot informatie, ideeën uit te wisselen en nieuwe samenwerkingen aan te gaan, ongeacht fysieke afstand. Online tools kunnen helpen om een gevoel van gemeenschap te creëren, zelfs in een steeds digitaler wordende samenleving. De gemeente heeft een ondersteunende rol door het faciliteren van wijkwebsites zoals www.tongelreonline.nl. Deze website, beheerd door inwoners, biedt inwoners een overzicht van lokale initiatieven, evenementen, voorzieningen en hulpbronnen. Dit maakt het gemakkelijk voor inwoners om te ontdekken wat er in hun buurt gebeurt en hoe ze erbij betrokken kunnen raken. Daarnaast signaleren we als gemeente waar nodig, en op uitnodiging zijn we aanwezig bij, online gemeenschappen zoals WhatsApp-groepen, wijkFacebookpagina’s en lokale websites. Ambitie In verhouding tot de andere vormen van ontmoeting, is de rol (en invloed) van de gemeente op de online vorm beperkt. De facilitering van de wijkwebsites wordt doorgezet. Effecten voor de wijk ƒ Inwoners kunnen op een laagdrempelige wijze in contact treden met inwoners uit hun wijk ƒ Inwoners hebben zicht op wat er in hun wijk te doen is. Inwoner Woensel Zuid:

“Onze buurt-WhatsApp-community is een super effectief communicatiekanaal om elkaar te informeren over urgente situaties, het starten van initiatieven, het ruilen van spullen, of om hulp en steun aan te bieden.” Gemeente Eindhoven | 27

5.7 Concluderend over het 5.7  landschap van ontmoeting Door scherpe analyses te maken over de: ƒ Aanwezige actoren met bijbehorende kansen in het landschap van buurtontmoeting ƒ De behoeften van inwoners Kan vervolgens een maatwerkplan gemaakt worden. Hierdoor ontstaat een gevarieerd netwerk van mogelijkheden voor bewoners om elkaar te ontmoeten, te leren en zich betrokken te voelen bij de gemeenschap. De combinatie van multifunctionele accommodaties voor bridging, kleinere ruimtes voor bonding en tijdelijke ‘pop-up’initiatieven, en aanpassingen in de buitenruimte maakt het mogelijk om diverse groepen samen te brengen en sociale cohesie te bevorderen.

Gemeente Eindhoven | 28

66 De rol van gemeente Eindhoven Vertrekkend vanuit de drie centrale uitgangspunten (zoals omschreven in hoofdstuk 4) kijken we kritisch naar de rol van de gemeente. Afhankelijk van de aanwezige krachten in een wijk, maar ook de omgevingsfactoren, kan bepaald worden welke rollen passend zijn om te vervullen in de realisatie van het landschap van ontmoeting. Die rollen bestaan over het algemeen uit: Kennis delen, netwerk beschikbaar stellen, meedenkkracht leveren, faciliteren in opleiding en coaching, financieren, aangaan van allianties/ coalities, inzet van professionals voor ondersteuning en realisatie.

ƒ Transparantie en open communicatie, zowel binnen de organisatie als naar de inwoners, vrijwilligers en partners toe. ƒ Het hebben van één aanspreekpunt per gebied, en daarachter een team wat zaken op kan pakken ƒ Een zorgvuldige afweging van middelen en prioriteiten. De communicatie over deze afweging wordt zorgvuldig toegelicht en vastgelegd. ƒ Het vermogen om met complexiteit om te gaan.

Maximaal benutten van wat er is

Om de gewenste samenwerking te bereiken en soepel te laten verlopen is het als gemeente essentieel om: ƒ Samenwerking in de wijk actief te stimuleren ƒ Indien oneerlijke concurrentie tussen verschillende ontmoetingsplekken wordt gesignaleerd, daar waar mogelijk worden hier afspraken over gemaakt en/of wijzigingen in het huidige beleid doorgevoerd. ƒ In te zetten op het maximale behoud van de kracht en autonomie van organisaties, dus niet over te nemen. ƒ Aanwezig, aanspreekbaar en bereikbaar te zijn en hierover helder te communiceren. ƒ Duidelijke rolverdeling en mandatering te beschrijven, waarbij een flexibele, coöperatieve houding de basis vormt ƒ Intern te evalueren en van feedback te leren om het samenwerken voortdurend te verbeteren.

Om recht te doen aan alle actoren die aanwezig zijn in een wijk, is het als gemeente van belang om binnen dit uitgangspunt: ƒ Kennis te hebben over de wijk ƒ Samenwerking aan te gaan met ‘eigenaren’ van bestaande ontmoetingsplekken (zoals scholen) voor het maximaal benutten van de ruimte. ƒ Nieuwsgierig te zijn naar eerdere acties/ervaringen van inwoners en partners en daarop anticiperen. ƒ Bestaande (interne) data en kennis te benutten en deze ontsluiten voor inwoners en partners. ƒ Ontmoeting als kernfunctie definiëren

Maatwerk als basis

Samen realiseren we resultaten

Maatwerk leveren vraagt van de gemeentelijke organisatie een holistische en flexibele benadering, waarbij verschillende sectoren en afdelingen effectief samenwerken. Integraal gebiedsgericht werken is hierbij essentieel. Het leveren van maatwerk vraagt om: ƒ Afstemming tussen de verschillende afdelingen en het meenemen van ieders belangen.

Gemeente Eindhoven | 29

77 Implementatie 2025 en verder Start van implementatie in 2025 We continueren de experimenten die op dit moment gaande zijn en voegen daar nog voorgenomen experimenten aan toe. Dat maakt dat we onderstaande experimenten in 2025 uitvoeren: ƒ Experimenten op vier buurthuizen in het kader van ‘passend faciliteren’ op basis van dit beleid. (Aan de Meet, De Boemerang, ’t Bellefort, De Hangar) ƒ Één huis van de wijk inclusief Bibliotoop realiseren in Erp. ƒ Voortzetten faciliterende rol openbare (buiten)ruimte, bijvoorbeeld door het plaatsen van extra bankjes op basis van behoefte ƒ Als eerste stap in de uitvoering van het beleid geven we een eenmalige impuls voor de ‘basis op orde’ bij alle buurthuizen minus de buurthuizen waar geëxperimenteerd wordt dus 30. De buurthuizen kunnen met de basis op orde een plan indienen waarmee ze een of meerdere punten uit dit beleid aanpakken. Deze financiering wordt middels subsidie verstrekt. ƒ Experimenteren met faciliteren minimaal twee verschillende type Pop-up in de buitenruimte (waaronder in Meerhoven). ƒ Naar aanleiding van het traject Re-Bubble tijdens de DDW: Onderzoeken of het mogelijk is om een van de ontwerpen van een ‘installatie voor ontmoeting in de openbare ruimte’ te realiseren.

2025 en verder Dit beleid is ontwikkeld voor de komende 15 jaar. Tijdens de beleidsontwikke­ ling zijn experimenten in gang gezet om gedetailleerder beeld te krijgen van de uitvoering en wat dit van ons vraagt. Deze experimenten zijn eind 2024 gestart en nog gaande. Om voldoende lering te trekken uit de experimenten wordt in Q1 2026 geevalueerd wat de experimenten opgebracht hebben. De inzichten worden meegenomen in de verdere uitvoering van het beleid. Hierin worden activiteiten voor zowel de inrichting als uitvoering beschreven.

Hieronder beschrijven we een aantal punten die gedurende de implementatie om nadere uitwerking vragen. Tijdens het evaluatiemoment wordt hier opnieuw aandacht aan besteedt en indien nodig worden vervolgafspraken gemaakt. ƒ De onderbouwing voor structurele dekking om te komen tot de uitvoering van dit beleid tot 2040 volgens de gekozen vorm zal in 2025 opgesteld worden. ƒ De wens om een IHP ontmoeting op te stellen moet integraal bekeken worden. Is bijvoorbeeld aanhaken bij andere beleidsthema’s relevant (IHP Cultuur, Onderwijs of Sport) om samen te komen tot een integraal ‘accommodatie’ plan? Dit vergt onderzoek. De onderbouwing hierop wordt in 2025 ontwikkeld, indien besloten wordt om hiertoe over te gaan wordt dit meegenomen in het uitvoeringsprogramma. ƒ Voor de nadere uitwerking en uitvoering van het beleid is het van belang om de positionering van een integraal team te bevestigen en afspraken te maken over de rollen, taken en te leveren capaciteit per afdeling. Voorstel is om hierin het inrichtingsvoorstel van de sector Gebieden en Wijken te volgen en de coördinatie van het integrale team aldaar te beleggen. Het plan van aanpak voor een integraal opgaveteam zal onderdeel worden van de implementatie. ƒ In lijn met de koers (2)040 wordt onderzocht hoe gebiedsgerichte financiering van coalities van partners ingezet kan worden.

ƒ We bezien de mogelijkheden om middelen voor verduurzamings­maatregelen in te zetten ten behoeve van de ontmoetingsplekken.

Meten van resultaat We benutten bestaande informatie uit de jaarlijkse inwonersenquête om zicht te houden op de effecten van de inzet op het thema (buurt)ontmoeting, zoals de ervaren sociale cohesie. Zie de opgestelde rapportage over Meerhoven en Erp voor de (effect)indicatoren waar we (gebiedsgericht) op zullen monitoren. Ook de monitor op de sociale basis zal inzicht geven in de resultaten op dit thema, evenals de nog te ontwikkelen impactmeting behorende bij de Koers Sociaal (2)040. Gemeente Eindhoven | 30

Bijlagen Gemeente Eindhoven | 31

B1B1 Beknopte weergave

onderzoeken in de wijk

Het doen van onderzoek naar behoeften van inwoners rondom buurtontmoeting is cruciaal. Het geeft inzicht in de verscheidenheid van behoeften, nieuwe inzichten en het verhoogt de alertheid op dit onderwerp bij inwoners. Dit is een belangrijke stap om te kunnen gaan redeneren vanuit de leefwereld in plaats vanuit de systeemwereld.

Hieronder beschrijven we verschillende manieren om onderzoek te doen. Het is niet nodig om in elke wijk al deze vormen te doorlopen, in het experiment hebben we verschillende vormen doorlopen om ervaring op te doen.

In de experimenten die we in de wijken Erp en Meerhoven gedaan hebben, hebben we op verschillende manieren ervaringen opgedaan. Meerhoven is een wijk waarin relatief weinig professionele structuren staan, Erp is daarvan het tegenovergestelde. Dit maakt dat beide wijken om een andere aanpak vroegen. We hebben allereerst gekeken naar de samenstelling van de wijk, en bij het doen van onderzoek nauwlettend gelet op het bereiken van alle type doelgroepen.

Experimenten in Meerhoven

Deze clusteranalyse over de samenstelling van de wijk is onderdeel van de analyse op buurtontmoeting Meerhoven_Erp_buurtontmoeting 2024.

1. Enquête verspreid in wijkblad Een enquête voor alle inwoners gericht op buurtontmoeting (zie Meerhoven Buurtontmoeting_december 2024 - Infogram). De vragen uit deze enquête kan ter inspiratie gelden voor toekomstige enquêtes gericht op dit onderwerp in andere wijken, echter het is van belang om de kleuring van de wijk er goed in te verwerken. (bereik met name volwassenen ouder dan 24 en ouderen). Het uitzetten van een grootschalige enquête geeft een gevarieerd globaal beeld van de behoeften van inwoners. 2. Empathisch onderzoek (onder jongeren) door Cocosmos In Meerhoven zagen we dat we de stem van jongeren onvoldoende in beeld hebben via de professionele lijnen. Er is gekozen om expliciet voor deze doelgroep een empathisch onderzoek in te zetten in samenwerking met de jongerenwerker en sportregisseur van de wijk. Uitkomsten hiervan zijn te lezen in bijlage 3. Het doen van empathisch onderzoek geeft een gespecificeerd beeld van de behoeften van een bepaalde doelgroep. 3. Re-bubble: Ruimdenkers bij DDW in gesprek met inwoners Door de inzet van social designers ga je vanuit een ander perspectief in gesprek met inwoners. Een van de inzichten uit dit onderzoek is bijvoorbeeld dat inwoners aan hebben gegeven meer programmering in de stad rondom de Dommel te willen. Voor meer info zie bijlage 2.

Het inzetten van creatieve professionals brengt reuring in de wijk en geeft een gevarieerder beeld van de behoeften van inwoners in de wijk. Gemeente Eindhoven | 32

4. In gesprek met professionals We hebben verschillende professionals samengebracht en twee stappen doorlopen: ƒ In kaart brengen van het landschap van buurtontmoeting; waar vindt ontmoeting plaats op de kaart, waar zien we kansen, waar maken we ons zorgen om. ƒ Het koppelen van de verschillende type inwoners (9 clusters) aan de ontmoetingsplekken. Daarbij worden vragen beantwoord als; naar welke ontmoetingsplekken gaan deze inwoners, zijn daarin nog ontwikkelmoge­ lijkheden, waarvoor komt de inwoner daar enz. Het heeft ons een beeld gegeven van welke inwoners we goed in kaart hebben en welke minder. Het voeren van gesprekken met professionals geeft een specifiek beeld van behoeften van de inwoners die zij vertegenwoordigen in de wijk. 5. Vragen stellen aan basisschoolkinderen Middels creatieve werkvorm of korte online vragenlijst. Het stellen van vragen aan basisschoolkinderen geeft een gespecificeerd beeld van de behoeften van een bepaalde doelgroep.

Experimenten in Erp 1. In gesprek met professionals van het (signalerings)overleg In Erp is al langer bekend dat inwoners ‘onderzoeksmoe’ zijn. Er zijn veel onderzoeken gedaan waardoor verwachtingen bij inwoners ontstaan zijn die vervolgens niet waargemaakt konden worden. Dit maakt dat de professionals erg voorzichtig zijn met het uitzetten van nieuw onderzoek. Daarom zijn we eerst informatie op gaan halen bij de professionals door de twee stappen te doorlopen die ook beschreven staan bij Meerhoven: ƒ In kaart brengen van het landschap van buurtontmoeting; ƒ Het koppelen van de verschillende type inwoners (9 clusters) aan de ontmoetingsplekken. Het voeren van gesprekken met professionals geeft een specifiek beeld van behoeften van de inwoners die zij vertegenwoordigen in de wijk. 2. Gebruik van bestaand onderzoek We zijn in het bestaand onderzoek gedoken en hebben daar informatie uitgehaald over de behoeften van inwoners, er is nogmaals gecheckt bij de professionals of deze informatie nog relevant is, hiervoor is onder andere het rapport van Rapenland door Morgenmakers gebruikt. Het gebruiken van bestaand onderzoek legt een minder grote druk op de inwoners en geeft veel informatie.

Gemeente Eindhoven | 33

B2 B2  Re­bubble: ‘Ruimdenkers’ bij DDW in gesprek met inwoners klik op de afbeelding

reflectie onderzoek resultaat perspectief

de ruimdenkers i.o.v. gemeente Eindhoven 2024 verdiepend programma DDW

Gemeente Eindhoven | 34

B3 B3 Empatisch onderzoek (onder jongeren) door ‘Cocosmos’ klik op de afbeelding

Empathisch Onderzoek Ontmoetingsbehoefte Jongeren Buurtontmoetingen Eindhoven Voor Gemeente Eindhoven

18-12-2024 Door: Philémonne Jaasma, Rosanne Bloemraad & Milan Liefhebber

Gemeente Eindhoven | 35

B4 B3  Tijdlijn Participatie Participatie inwoners – vrijwilligers – (wijk)professionals - ambtenaren

Periode 2024

Inventarisatie buurthuizen n.a.v. vrije motie ‘buurthuis van en voor de buurt’ (vm1) Collegebrief

2023

Interne aftrap verschillende sectoren gemeente Eindhoven (verschillende bijeenkomsten)

Augustus

Sessie met professionals + inwoners Erp – aftrap

Augustus

Sessie met professionals Meerhoven – aftrap: landschap van buurtontmoeting maken

September

Data analyse buurtontmoeting – koppelen bestaande informatie inwonersenquête

September

Sessie met professionals PACT Woensel Zuid

September

Bijeenkomst bewonersvereniging Meerhoven

September

Enquête buurtontmoeting alle inwoners Meerhoven

Oktober

Creatieve interventie ‘Re-Bubble’ op pleinen in Meerhoven en Erp met inwoners (Ruimdenkers)

Oktober

Sessie met professionals Erp: Landschap van buurtontmoeting maken

November

Onderzoek jongeren Meerhoven Cocosmos en Dynamo Jeugdwerk

December

Sessie met buurthuisbesturen

December

Verschillende bijeenkomsten met buurthuizen+professionals waar experimenten plaatsvinden

Sept - heden

Gemeente Eindhoven | 36