3. Bijlage 1 - Gebiedskader spoorzone Fuutlaan 30 november

GEBIEDSKADER SPOORZONE FUUTLAAN Eindhoven

GEBIEDSKADER SPOORZONE FUUTLAAN Eindhoven

Colofon Dit gebiedskader is tot stand gekomen in opdracht van de gemeente Eindhoven, NS en ProRail. Dit gebiedskader is gemaakt door BGSV. Het kaartmateriaal in dit document is gemaakt door BGSV. Er zijn tevens referentiebeelden opgenomen. Mocht er bezwaar zijn tegen het gebruik van een foto of beeld, dan kunt u contact opnemen met BGSV.

30 november 2023

AAN

TL U U F E ZON

SPOOR

Centraal station

INHOUDSOPGAVE 1.

Inleiding ..................................................................7

2.

Opgave .....................................................................9

2.1 2.2 2.3

3. 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

Inpassing radiaal Ruimtebehoefte Kansen voor de locatie: ontwikkelpotentie

Spoorzone Fuutlaan .................................................11 Huidige situatie Beschermd stadsgezicht en cultuurhistorische waarde Karakteristieken langs de Fuutlaan Groenstructuur Internationale Knoop XL

4.

Ruimtelijk raamwerk ...............................................23

5.

Uitwerking .............................................................29

5.1 5.2 5.3

Radiaal Potentie van de locatie Buurtpark

6.

Ruimtebehoefte ......................................................37

7.

Vervolg ..................................................................39

7.1 7.2

8. 8.1 8.2

Fasering Vervolgstappen

Participatie ............................................................41 Participatietraject Belangrijkste afwegingen

Van Gend & Loos loods

Fuutlaan 10

Philips-douaneloods

Villapark-oost

P+R

Stallingen NS

Groenstructuur Fuutlaan

Dommeldal

6

Villapark-west

1. INLEIDING Voor u ligt het gebiedskader voor de spoorzone Fuutlaan in Eindhoven, een strategische plek in het stationsgebied en langs de groenstructuur van de Dommel. De gemeente Eindhoven, NS en ProRail hebben deze visie, voor het voormalige spoorgebied tussen het spoor en de Fuutlaan en tussen de Dommel en de Ring, gezamenlijk opgesteld. Aanleiding voor het opstellen van dit gebiedskader is dat in het verleden door de gemeenteraad is besloten dat de Fuutlaan in Eindhoven een radiaalfunctie moet gaan vervullen tussen het centrum van de stad en de Ring (Eindhoven op weg, 2013). Op dit moment is de Fuutlaan een 30km/uur weg en is deze niet toegerust voor grotere hoeveelheden verkeer. Bewoners van de Fuutlaan hebben in toenemende mate last van verkeershinder door trillingen en geluid. Om de hinder te verminderen en de weg op te waarderen tot radiaal met meer verkeersbewegingen is het nodig om de ligging en inrichting van de radiaal te bepalen. In 2021 en 2022 heeft de gemeente Eindhoven samen met omwonenden een verkenning gedaan naar een wegtracékeuze voor de nieuwe radiaal. Hier is geen duidelijke voorkeursvariant uit naar voren gekomen. Wel is duidelijk geworden dat er geen voorkeur is voor een stadsradiaal over de huidige Fuutlaan. Uit het proces met omwonenden zijn de wensen van de omwonenden naar voren gekomen.

Er is een sterke voorkeur om doorgaand verkeer en bestemmingsverkeer van elkaar te scheiden. Een radiaalfunctie past niet op de huidige fuutlaan met behoud van de groenstructuur. Besloten is om te onderzoeken of er een integrale oplossing voor de radiaal mogelijk is over de eigendommen van de spoorpartijen. De gemeente Eindhoven, NS en ProRail hebben daarom gezamenlijk een gebiedskader opgesteld voor de spoorzone Fuutlaan waarin een wegtracé voor de radiaal is opgenomen. Naast de ruimtebehoefte voor de nieuwe radiaal zijn er diverse ruimtebehoeftes in het gebied en het gebied heeft de potentie om onderdeel te worden van de stationsomgeving. Het gebiedskader bestaat uit een gedeelde visie met een uitgewerkt en samenhangend ruimtelijk raamwerk. In de gezamenlijke aanpak is aandacht geweest voor alle belangen van de opdrachtgevers en de omwonenden. Tijdens twee bewonersavonden zijn er aan de omwonenden verschillende varianten getoond en heeft er een dialoog plaatsgevonden met als doel overeenstemming te bereiken over de visie en het ruimtelijk raamwerk voor de spoorzone Fuutlaan. Bewoners hebben over het algemeen positief gereageerd. In hoofdstuk 8 is een participatieverslag opgenomen. Dit gebiedskader met ruimtelijk raamwerk laat één samenhangend beeld zien met daarin de nieuwe radiaal, de ruimtebehoeftes en de ontwikkelkansen voor het gebied.

Het gebiedskader geeft een heldere richting aan de toekomstige inrichting van de spoorzone Fuutlaan met een nieuwe positie voor de radiaal, de positionering van de Fuutlaan en de samenhang en kwaliteit van het gebied en de omgeving. Het gebied heeft, gezien haar centrale ligging en de douanegoederenloodsen, de potentie om weer een volwaardig onderdeel van Eindhoven te worden.

7

8

2. OPGAVE De ontwikkeling van de spoorzone Fuutlaan is een integrale opgave voor de inpassing van de nieuwe radiaal als gebiedsontsluitingsweg, het inpassen van functionele ruimtebehoeftes en het benutten van de ontwikkelpotentie voor de locatie.

loods, is een groot gebied ingericht als P+R terrein van NS. Zowel het parkeren voor NS-personeel als de P+R functie moet, met hetzelfde aantal parkeerplaatsen, een plek krijgen in de toekomstige situatie. In de Van Gend en Loos loods en de Philips -Douaneloods is een cluster van vormgevings- en creatieve maakbedrijven gevestigd. NS wil de creatieve bedrijvigheid behouden en versterken.

2.1 Inpassing radiaal Met de vaststelling van Eindhoven op weg (2013) is door de gemeenteraad besloten dat de Fuutlaan een nieuwe ontsluitende radiaal wordt aan de oostzijde van het centrum, ten zuiden van het spoor. In het Ontwikkelperspectief Centrum is deze vaststelling bekrachtigd. Het uitgangspunt is dat de ontwikkeling van een nieuwe radiaal met een 50km/uur inrichting voor een goede en directe bereikbaarheid van het centrum en het zuidelijke stationsgebied zorgt. De nieuwe radiaal zal aansluiten op de heringerichte Stationsweg met een 30km/uur inrichting. Met deze aanpassing is het centrum en het stationsgebied zuid bereikbaar voor bestemmingsverkeer.

Naast de parkeerbehoefte is een deel van het plangebied bestemd als werkterrein voor ProRail in relatie tot het spoor. De sporen moeten via het gebied bereikbaar blijven voor hulpdiensten. Een nieuwe railinzetplaats, voor de logistiek van treinmaterieel, heeft een plek gekregen buiten het plangebied. ProRail zoekt voor hun huidige functies ten noorden van het spoor zoals de verkeersleidingspost, incidentenbestrijding en het regiokantoor een nieuwe plek in het plangebied. Het spoor is aan de zuidzijde op drie plekken bereikbaar voor de brandweer. De brandweer toegangen tot het spoor moeten bereikbaar blijven.

De Fuutlaan is een belangrijke ruimtelijke structuur van de stad en is in verbeterde vorm één van de radialen zoals benoemd in het Ontwikkelperspectief Centrum Eindhoven. De gemeente heeft de ambitie om de leefbaarheid in het centrum te vergroten door het centrum autoluw te maken. Om dit te bereiken wordt ingezet op een goede doorstroming op de Ring, het voorkomen van doorgaand autoverkeer door het centrum en de auto-ontsluiting daarvan te organiseren via een aantal inprikkers, de centrumradialen.

Het perceel aan de Fuutlaan 10 wordt herontwikkeld. In de bestaande villa op het perceel van Fuutlaan 10 realiseert de gemeente een maatschappelijke opvang. De tuin van de villa wordt heringericht en een deel van het terrein is gereserveerd voor Enexis om hier een nieuw verdeelstation te realiseren. Voor zowel de uitwerking van Fuutlaan 10 als Enexis heeft de gemeente Eindhoven een apart project opgezet, dit valt buiten dit gebiedskader.

Het verkeer op de huidige Fuutlaan zorgt voor veel overlast bij de omwonenden. Bewoners hebben last van zowel geluidshinder als hinder van trillingen. Het doel en de aanleiding is om de overlast voor bewoners te verminderen. In het participatieproces uit 2022 zijn de belangrijkste wensen van de bewoners als volgt samengevat: • Nieuwe radiaal (ontsluitingsweg) niet samen laten vallen met de huidige Fuutlaan. • Fuutlaan inrichten als buurtstraat. • Zoveel mogelijk bomen in de Fuutlaan behouden en meer groeiruimte geven. • Zorgen voor minder trillingen door wegverkeer bij de woningen.

De ambitie is om een aantal huidige functies (o.a. parkeren personeel NS, P+R, functies in de Van Gend & Loos loods en Philipsdouane loods) in het gebied te behouden en een aantal functies die nu ten noorden van het spoor gesitueerd zijn (o.a. Enexis verdeelstation, verkeersleidingspost, incidentenbestrijding) te verplaatsen naar het plangebied. Fuutlaan 12 en 14 hebben de aanduiding karakteristiek, veranderingen aan Fuutlaan 12 en 14 worden primair op cultuurhistorische basis beoordeeld. Binnen een nieuw ruimtelijk raamwerk moeten de ruimtebehoeftes zorgvuldig worden ingepast. 2.3 Kansen voor de locatie: ontwikkelpotentie Naast de inpassing van de radiaal en de ruimtebehoeftes binnen een ruimtelijk raamwerk nemen we de ontwikkelpotentie van de locatie mee in het gebiedskader om de kansen voor ontwikkeling integraal mee te nemen in dit kader. Het gebiedskader moet alle betrokken partijen duidelijkheid geven over de toekomstige situatie. De spoorzone Fuutlaan is ingeklemd tussen de sporen en de groenzone van de Fuutlaan. Het gebied ligt op loopafstand van het station en het centrum. De spoorzone Fuutlaan grenst aan het Dommeldal, een van de belangrijkste groenstructuren in de stad. Deze bijzondere en centrale ligging in de stad wordt met de huidige inrichting van het gebied niet benut.

Het groen kan versterkt worden door ruimte te creëren voor het Dommeldal en de bestaande groenstructuur van de Fuutlaan te versterken.

Voor de nieuwe radiaal is een verkeerprognose opgesteld. Die is gebaseerd op telgegevens, voorgenomen ontwikkelingen en toekomstberekeningen met een verkeersmodel. In de huidige situatie rijden er op de Fuutlaan gemiddeld 2.750 motorvoertuigen per etmaal. De prognose gaat uit van gemiddeld circa 7.500 motorvoertuigen per etmaal op de nieuwe radiaal. Een nieuwe radiaal is naast een verkeersinpassing óók een nieuwe entree van de stad. Dit gebiedskader laat zien op welke manier de nieuwe gebiedsontsluitingsweg ruimtelijk het beste ingepast kan worden in relatie tot de omgeving. 2.2 Ruimtebehoefte De ontwikkeling van de spoorzone Fuutlaan staat niet op zichzelf maar heeft een sterke relatie met het nabijgelegen station en het spooremplacement. Op dit moment zijn er een aantal functies in het gebied van NS en ProRail die ook in de toekomstige situatie behouden moeten blijven, danwel in een andere verschijningsvorm. Dit gebiedskader laat zien op welke wijze de ruimtebehoeftes voor de spoorzone Fuutlaan een plek krijgen. Op dit moment wordt het westelijk deel van het plangebied langs de Dommel grotendeels gebruikt als parkeerplaats, hier is het parkeren voor NS-personeel georganiseerd. Voor Fuutlaan 12, de Van Gend & Loos

Het gebied heeft een rijk spoorverleden wat nog terug te zien is in de Van Gend & Loos loods en de Philipsdouaneloods. De loodsen zijn verhuurd aan creatieve bedrijven, vormgeving en maakindustrie. Dit is een relatief groot cluster met creatieve bedrijvigheid op een centrale plek in de stad. De zichtbaarheid van de bedrijven is echter gering omdat het terrein niet aantrekkelijk en ontoegankelijk is. Het gebied heeft de potentie om de kwaliteit van het creatieve vormgevingscluster verder te benutten. In de visie Fellenoord wordt gesproken over een nieuwe stations entree ter hoogte van de Dommel. Dit gebiedskader moet de nieuwe stations entree inclusief ketenvoorzieningen niet onmogelijk maken.

9

Rond 1900

Gebruik Van Gend & Loos loods vroeger: handel

Gebruik Van Gend & Loos loods nu: creatieve bedrijvigheid

Rond 1920

Terrrein gebruik vroeger: levendig

Terrrein gebruik nu: eentonig

Rond 1950

Rond 1960

Fuutlaan 10 hoort van oudsher bij spoorgebied 10

3. SPOORZONE FUUTLAAN 3.1 Huidige situatie De spoorzone Fuutlaan in Eindhoven is een langgerekte zone grenzend aan het spoor en rangeerterrein. Het gebied ligt op loopafstand van de drukste OV-terminal van Brabant en het drukste station buiten de G4 gemeenten. Het is een grotendeels functioneel gebied met de douanegoederenloodsen met diverse bedrijven, een P+R voorziening en braakliggend terrein. Het terrein is grotendeels onzichtbaar vanaf de Fuutlaan en is met hekken afsluitbaar. Het terrein is in eigendom van NS en ProRail en er staan diverse opstallen die op dit moment worden verhuurd.

Historie Het spoorgebied is ontstaan door de aanleg van het spoor en de ruimtebehoefte rondom de railinfrastructuur. Rond 1900 is er een situatie waarin een doorgaand spoor in oost-west richting de Dommel kruist, temidden in een buitengebied met landerijen rondom de binnenstad van Eindhoven. Rond 1920 verandert dit beeld doordat Eindhoven werd vergroot door de samenvoeging met de omliggende dorpen. De spoorweg werd in het centrum op hoogte aangelegd waardoor de verbinding met stadsdeel Woensel via maaiveld kon plaatsvinden. Het Hoogspoor is ten noorden aangelegd terwijl de spoorweg op maaiveld nog in functie was. Deze is later verdwenen waardoor er ruimte vrij kwam, deze locatie is nog duidelijk zichtbaar als onbebouwde zone tussen Fuutlaan en het tracé van het verlegde spoor. De Fuutlaan was voorheen de parallelweg direct langs het spoor.

Zowel de Van Gend & Loos loods als de Philips-douaneloods worden voornamelijk ingevuld door creatieve bedrijvigheid en maakbedrijven. Naast het vormgevingscluster heeft het oostelijk deel van de Van Gend & Loos loods, met de huidige invulling van het bedrijf Picnic, een logistieke functie.

Er kwamen gebouwen ten behoeve van de railbedrijfsvoering zoals de huidige villa aan de Fuutlaan 10. Van oudsher hoorde de villa van Fuutlaan 10 bij het spoorgebied en niet bij het Villapark. Met de ontwikkeling van het rangeerterrein ontstaat het zuidoostelijk spoorgebied. Tegelijkertijd met deze ontwikkeling worden de buitengebieden deels verkaveld en omgevormd tot woonwijken. Eén van deze wijken is de huidige wijk Villapark, in het stadsdeel Tongelre. Rond 1950 wordt het Villapark verder uitgebreid met ruim opgezette percelen, afgezoomd met een watergracht en groene randen. Ook worden verschillende rangeersporen in het zuidoostelijk spoorgebied aangelegd waaraan, rond 1960, goederen overslagloodsen werden geplaatst. Dit zijn de huidige Van Gend & Loos loods en de Philips-douaneloods.

De buitenruimte is voor het overgrote deel verhard en matig van kwaliteit, het nodigt niet uit tot verblijven. Het gebied voelt op sommige plekken leeg en verlaten, heeft nauwelijks een relatie met de omgeving (stationsgebied, centrum en Villapark) en heeft geen duidelijke identiteit. Een groot deel van het terrein wordt door ProRail gebruikt als werkterrein voor spoorse activiteiten en het instand houden van het emplacement. Ook wordt het gebied gebruikt voor eenvoudige oefeningen en incidentenbestrijding. Via het spoorgebied is het spoor op drie plekken bereikbaar voor de brandweer. Het langgerekte spoorgebied is in hoogte aflopend richting de Fuutlaan en het Dommeldal. Het verschil tussen het hoger gelegen deel langs het spoor en het lager gelegen deel van de Fuutlaan verschilt van een halve meter in het oostelijk deel tot twee meter in het westelijk deel. Dit hoogteverschil is in het middelste gedeelte zichtbaar door een betonnen keermuur op afstand van de Philips-douaneloods. In het westelijk deel is het hoogteverschil minder opvallend, hier verloopt het hoogteverschil geleidelijk. Door het bestaande hoogteverloop ervaren bewoners aan de Fuutlaan bij hevige regenval hinder van afstromend regenwater. BedrijfsMaatWerk coaching Dutch Invertuals interieur / kunst EDHV media Holland Art Group reclame Opvallers reclame Venga Global vertaler

Michiel van Mastrigt Arch. Mark Theijssen Arch. Blickfänger film craft-industry antiek Briljante Geesten marketing

Briljante Geesten marketing Interior elements interieur V3RS interieur

OWOW software Dickhaut meubels envisions design Wasstraat treinen

Autoverhuur Design Perron Avis binnenhuis architectuur

DOMMEL

Ten oosten van Fuutlaan 10 verhuurt de NS stallingen aan diverse particulieren. De stallingen hebben geen waardevolle uitstraling en dragen niet bij aan een aantrekkelijke uitstraling van de entree van de stad langs de Fuutlaan.

Waar vroeger een levendige handel ‘met paard en wagen’ het terreingebruik zichtbaar maakte, is het gebruik van het terrein nu eentonig en onzichtbaar door de functie als parkeerplaats en de aanwezigheid van bestelbusjes. Het gebruik van de loodsen is veranderd van handel die verbonden was aan de goederenoverslag van het spoor naar creatieve bedrijvigheid en maakindustrie nu. Bron: Fuutlaan Eindhoven, cultuurhistorische analyse, SteenhuisMeurs, november 2022

Vormgeving SOVVE buurthuis

SOVVE NS sport & ontspanning

Garageboxen en opslag Maatschappelijke opvang Fuutlaan 10

+18 NAP

Traforuimtes Picnic Hub logistiek

+17,8 NAP +15,9 NAP

Logistiek

P+R 191 pp

DOMMEL

NS 75 pp

Huidige functies

Hoogte maaiveld 11

+16,3 NAP

3.3 Karakteristieken langs de Fuutlaan De huidige Fuutlaan is onderdeel van het plangebied en kenmerkt zich door drie verschillende gebieden ten zuiden van de Fuutlaan. Grenzend aan de Dommel en de westelijke Fuutlaan zijn er een aantal landgoederen met achterzijden gesitueerd met grote lommerrijke tuinen en hoofdzakelijk kantoorfuncties. De hoofdgebouwen van de landgoederen zijn ontsloten via de Parklaan. In het middendeel van de Fuutlaan grenzen de woningen direct met voortuinen en entrees aan de Fuutlaan, bovendien is de Fuutlaan hier relatief smal. Bewoners ervaren hier veel overlast van het voorbijrijdend en wijkvreemd verkeer. Het oostelijk deel van de Fuutlaan kenmerkt zich door enkele woningen en garageboxen en hoge tuinmuren.

3.2 Beschermd stadsgezicht en cultuurhistorische waarde Villapark Tongelre en het spoorgebied hebben van oudsher een andere geschiedenis welke nu nog steeds zichtbaar is in maat, schaal en bebouwing in het gebied. Beschermd stadsgezicht Sinds april 2003 is het Villapark Tongelre beschermd stadsgezicht. De groenstructuur met platanen en taxus aan de Fuutlaan is onderdeel van het beschermd stadsgezicht. Het Villapark heeft volgens de Rijksdienst voor de Monumentenzorg een bijzondere waarde vanwege: • De sociaal-historische betekenis van de wijk, als getuigenis van de voorspoedige economische ontwikkeling van Eindhoven rond 1900. • De bijzondere rol van Philips in de wijk, waardoor het Villapark in 1916 transformeerde tot een woonwijk voor het hogere kader van het bedrijf en als aanlokkelijk perspectief om hoogopgeleid personeel naar Eindhoven te trekken. • De hoge kwaliteit van de architectuur van de villa’s en herenhuizen. • Het groene karakter van de wijk, zowel langs de lanen en straten als in de tuinen, waarvoor gerenommeerde tuinarchitecten werden ingehuurd. • De aanleg (deels met grachten), de ruimtelijke kwaliteit en de schaal van het geheel van andere villaparken.

Om delen van de wijk afzonderlijk aan te kunnen duiden maken we in dit gebiedskader een onderscheid in het westelijke deel tussen Fuutlaan en Parklaan: het Villapark-west en het middendeel een oostelijk deel: het Villapark-oost. Het Villapark-west kenmerkt zich door ruim opgezette kavels met diepe tuinen waar de bebouwing op grote afstand van de Fuutlaan is gepositioneerd. Op de kavels staan voornamelijk solitaire kantoorgebouwen. Op enkele plaatsen zijn ook woonvilla’s gesitueerd met diepe achtertuinen. De kantoren in het Villapark-west zijn geen geluidgevoelige bestemming. Het Villapark-oost kenmerkt zich door woningen in een groene omgeving. De woningen zijn georiënteerd op de Fuutlaan of de verschillende zijstraten van de Fuutlaan. De woningen aan de Fuutlaan staan met de voorkant direct of op geringe afstand van de weg. Het meest oostelijke deel van Villapark-oost aan de Fuutlaan kenmerkt zich door een afwisseling van zijkanten van woningen, garageboxen en hoge tuinmuren met daarachter woningen. Dit is een groot contrast met de ruimtelijke kwaliteit van Villapark-oost langs de Fuutlaan. De tuinmuren in het oostelijk deel kunnen wellicht een positieve bijdrage leveren aan de reductie van geluidsbelasting door wegverkeer op de woningen. Met het positioneren van de nieuwe radiaal is rekening gehouden met bovengenoemde specifieke kenmerken van de locatie.

Cultuurhistorische waarde loodsen In het rapport cultuurhistorische analyse van SteenhuisMeurs (november 2022) zijn de Van Gend en Loos loods en de Philips-douaneloods onderzocht. Grote delen van de Van Gend en Loos loods (Fuutlaan 12) en de Philips-douaneloods (Fuutlaan 14) zijn cultuurhistorisch waardevol en hebben de waarde ‘karakteristiek’. Voor de Fuutlaan 12, de Van Gend en Loos loods, is er het voornemen tot aanwijzing als gemeentelijk monument. Een definitief besluit hierover moet nog genomen worden. De Van Gend & Loos loods en de Philips-douaneloods kunnen worden gezien als één langgerekte strook bebouwing langs het spoor, waarvan de afzonderlijke gebouwdelen in kwaliteit van elkaar verschillen. Opvallend zijn de dubbellaagse ‘gele gebouwen’ op de kop en te midden van de loodsen. Dit zijn de voormalige directiegebouwen met aulafuncties. Vanwege de voormalige overslagfunctie hebben de loodsen een laadplateau aan de zuidzijde waardoor de entree van de loodsen hoger ligt dan het maaiveld. Boven het laadplateau hangt een luifel welke kenmerkend is door zijn ‘wafelmotief’. Dit motief loopt ook door in de gebouwen. Boven de luifel is een doorlopend en transparant bovenlicht aanwezig die de lengte van de loodsen benadrukt. De oostelijke delen van zowel de Van Gend & Loos loods als de Philips-douaneloods zijn later aangebouwd en behoren niet tot de oorspronkelijke loodsen.

Deze delen zijn ondergeschikt en kunnen als minder waardevol worden bestempeld. Zo heeft de Philips-douaneloods aan de oostzijde een langgerekte blinde en vlakke gevel zonder de aanwezigheid van plateaus of luifels. Met als effect dat de ruimtelijke kwaliteit van dit deel van de loodsen aanzienlijk minder is dan de overige delen.

1

2

3

4

5

6

7

8

Bron: Fuutlaan Eindhoven, cultuurhistorische analyse, SteenhuisMeurs, november 2022

8 1 Beeldwaarde loodsen 12

2/3/4

5

6

7

Karakteristieken langs de Fuutlaan

Geluidgevoelige functies

Villapark-oost Kantoren Wonen Maatschappelijk Garages Gesloten hoge muur

Villapark-west

Villapark-west kantoor

Villapark-west wonen

Villapark-oost

Villapark-oost garageboxen

Muur Villapark-west

13

Woningen aan de Fuutlaan

Woningen op de hoek

3.4 Groenstructuur Eindhoven wil inzetten op vergroening van de binnenstad. Dit is een belangrijke opgave in de ambitie om een gezonde, leefbare en toekomstbestendige stad te blijven. De ambitie is om in te zetten op maximale vergroening. Philips de Jongh park Eindhoven wil verdichten, maar tegelijkertijd ook vergroenen. De grote beekdalen van de Dommel, Gender en Tongelreep komen bij elkaar in het centrum van Eindhoven. De beekdalen zullen versterkt en uitgebreid worden. De Gender wordt bovengronds gebracht in het Stationsgebiedzuid en het Emmasingelkwadrant. Het Dommeldal moet versterkt en uitgebreid worden voor een robuuste groenstructuur en extra waterberging. Door rondom en onder het spoor ruimte te maken voor de Dommel wordt bovendien de belangrijke noord-zuid fietsroute door het Dommeldal tussen de TU/e campus en het centrum van Eindhoven verbeterd. Een verbreed Dommeldal onder het spoor richting het centrum zorgt ervoor dat de kop van de spoorzone Fuutlaan een prominente plek krijgt in de stad. De Dommel dient als koelteplek in de stad en er wordt ruimte gegeven aan water, natuur, ecologie en recreatie.

Karpendonkse Plas

Strijp-R TU Eindhoven

Strijp-S

n Fuutlaa

De groenstructuur langs de Fuutlaan is kenmerkend voor het karakter van de laan. De volwassen platanen zijn een sterke beelddrager en de veelal dichte groenstrook met taxusbeplanting rondom de platanen dient om het spoor uit het zicht van de bewoners te houden. De groenstructuur van de Fuutlaan is een belangrijk onderdeel van het beschermd stadsgezicht van het Villapark Tongelre en moet zorgvuldig worden ingepast. Waar mogelijk Be atrixkan aal moet de groenstructuur versterkt worden. De kenmerkende bomenlaan van de Fuutlaan, met platanen en taxus onderbegroeiing, heeft niet over de volledige lengte van de Dommel tot de Ring dezelfde kwaliteit. Over het algemeen kenmerkt de groenstructuur zich door bomen in combinatie met onderbegroeiing. Maar er zijn ook ‘gaten’ in de structuur waar of geen bomen aanwezig zijn of geen onderbegroeiing. De nagenoeg geheel verharde buitenruimte van de spoorzone Fuutlaan heeft de potentie om te transformeren tot een klimaatadaptieve buitenruimte.

Eindho vens Ka n

aal

Genderpark

Groenstructuur Fuutlaan

De stedelijke groenstructuur van Eindhoven kenmerkt zich door ‘groen-blauwe inprikkers’ die de overgang creëren van groengebieden buiten de stad naar de groenstructuur in- en rondom de binnenstad. Onderdeel van deze groenstructuur is de Fuutlaan; een verbinding tussen de Karpendonkse Plas, het Dommeldal, het Genderpark, Genneper Parken en Strijp.

Genneper Parken

Dommeldal

Stedelijke groenstructuur De ontwikkeling van de nieuwe watergang ‘de Gender’ langs de Stationsweg en in het Victoriapark/ Emmasingelkwadrant en het versterken van de groenstructuur Fuutlaan zijn belangrijke schakels om de onderlinge groengebieden beter met elkaar te verbinden.

Platanen en taxus onderbegroeiing

Groenstructuur Fuutlaan 14

Gaten: geen platanen en geen taxus onderbegroeiing

Alleen platanen

Alleen taxus onderbegroeiing

3.5 Internationale Knoop XL Het spoorgebied in Eindhoven is volop in ontwikkeling. Onder de naam Internationale Knoop XL zet Eindhoven vol in op het spoorgebied met een mix aan wonen, werken en ontmoeten. Er wordt ten zuiden en ten noorden van het station gebouwd aan een vergroot centrumgebied door een gebied met nieuwe stedelijkheid en aangename verblijfsplekken te ontwikkelen. De regio Brainport Eindhoven onderscheidt zich in Nederland door een sterke hightech maakindustrie. De High Tech Campus, BIC, Strijp S en de TU/e campus vormen belangrijke plekken in het ecosysteem voor innovatie. Knooppunt XL wordt het nieuwe visitekaartje van Brainport Eindhoven. Voor alle andere kwadranten rondom het station bestaan plannen in vergevorderd stadium, District E, Lichthoven, Fellenoord. De Internationale Knoop XL wordt aan de oostzijde begrensd door de Dommel. De spoorzone Fuutlaan ligt ten oosten van de Dommel en valt buiten de Internationale knoop XL. Ten noorden van het spoor en ten oosten van de Dommel is de sprong over de Dommel al gemaakt met de ontwikkeling van de Dutch Mountains en een ontwikkellocatie ten oosten hiervan aan de Professor Doctor Dorgelolaan. Aan de zuidzijde van het spoor is de sprong over de Dommel nog niet gemaakt, een vergelijkbare sprong is denkbaar en logisch. De spoorzone Fuutlaan heeft de potentie om ook aan te sluiten op de Internationale Knoop XL.

De bedrijvigheid in de Van Gend & Loos loodsen heeft de potentie om versterkt te worden met een centrale ligging tussen de TU/e campus en het centrum en zo een rol van betekenis te spelen voor Brainport Eindhoven.

Rijksvastgoedbedrijf The Dutch Mountains Fellenoord

De spoorzone Fuutlaan kan een bijdrage leveren aan de verdichtingsopgave in Eindhoven gekoppeld aan de groenblauwe structuur van de Dommel. In de gebiedsvisie Fellenoord wordt de ambitie uitgesproken om meer ruimte te maken voor de groenblauwe structuur van het Dommeldal. Als vervolg op de ontwikkeling Lichthoven kan het gebied rondom de Fuutlaan ontwikkeld worden tot een volwaardig deel van Eindhoven.

Zuidoostelijk spoorgebied

Lichthoven District E

ks ostelij Zuido

poorg

ebied

Ontwikkelvisie Fellenoord, februari 2021 15

Cluster 9

n NS

e stalling radiaal

lplots

e ntwikk o n e n

e

Loods

50

30 n

Fuutlaa

Villapark-oost

ruimte Dommeldal

Villapark-west

Ruimtelijk raamwerk

16

4. RUIMTELIJK RAAMWERK Waardevolle delen loodsen behouden De Van Gend & Loos loods en de Philips-douaneloods dragen de identiteit van het rijke spoorverleden. De cultuurhistorische waardevolle gebouwdelen worden grotendeels behouden waarbij de loodsen van betekenis zijn voor de toekomstige uitstraling van het gebied.

Om de spoorzone Fuutlaan tot ontwikkeling te laten komen is een nieuwe ruimtelijke structuur nodig. Een ruimtelijk raamwerk waarbinnen de aanleg van de nieuwe radiaal en de transformatie kan plaatsvinden. Wat waardevol is blijft en wordt aangevuld met nieuwe kwaliteiten en de ruimtebehoeftes worden als logisch geheel ingepast. Voor de locatie is een sterk nieuw ruimtelijk raamwerk nodig waarbinnen de radiaal een plek krijgt, ruimtebehoeftes op haar plek vallen en waarbij de potentie van de locatie volop benut wordt.

De loodsen bestaan uit verschillende delen die verschillen in de mate waarin ze een cultuurhistorische waarde hebben. Om ruimte te maken voor andere functies in het gebied worden de minder waardevolle oostelijke delen van de Van Gend & Loos loods en de Philips-douaneloods gesloopt. Dit zijn de later gebouwde delen die het rijke handelsverleden niet zichtbaar maken en waar de kenmerkende laadplateau’s en karakteristieke luifels ontbreken. Het oostelijk deel van de loods Van Gend & Loos loods maakt plaats voor een nieuwe P+R parkeervoorziening, het oostelijk deel van de Philips-douaneloods maakt plaats voor een nieuw werkterrein van ProRail.

Het ruimtelijk raamwerk is opgezet vanuit de volgende uitgangspunten: • • • • • • • •

Waardevolle delen van de loodsen behouden met als uitgangspunt de cultuurhistorische waardestelling Groenzone Fuutlaan versterken en verbreden Radiaal op afstand van Villapark-oost Fuutlaan ter hoogte van Villapark-oost inrichten als buurtstraat Een aantrekkelijke entree Ruimte creëren voor verbreden Dommeldal Radiaal en Fuutlaan blijven op afstand van de bebouwing Villapark-west Ontwikkelpotentie van het gebied aansluiten bij Internationale Knoop XL en Lichthoven

Het bestaande cluster van creatieve bedrijvigheid in de loodsen wordt behouden in de loodsen en versterkt door het toevoegen van passende functies die zorgen voor een bijzondere stedelijke mix.

Doorsnede Van Gend & Loos loods - plint

P+R

Fuutlaan

Huidige situatie

radiaal met vrijliggend fietspad

Toekomstige situatie 17

Locatie doorsnede

50

70

30

n loodse

50

ts kelplo k i w t n en o

30

ark buur tp 30

50

30

30

klimaatadaptatie natuurinclusief & biodiversiteit

Ruimtelijk raamwerk

18

Groenzone Fuutlaan versterken en verbreden De groenstructuur van de Fuutlaan, de combinatie van laanbeplanting en onderbegroeiing, is een belangrijke schakel in de stedelijke groenstructuur. De platanen aan de Fuutlaan zijn over het algemeen gezonde bomen. Om naar de toekomst toe gezond en veilig te blijven hebben de bomen extra ruimte nodig. Om de groenstructuur te versterken wordt er meer ruimte gemaakt en wordt het groen verbreed richting de sporen. Ook in de richting van de Fuutlaan wordt de ruimte waarin bomen kunnen wortelen verbreed om de groenstructuur robuuster te maken. Tevens worden er nieuwe bomen en onderbegroeiing aangeplant om ‘gaten’ in de structuur te herstellen.

De woningen van Villapark-oost staan met de voorzijde aan de Fuutlaan of op geringe afstand van de weg. Door de geringe afstand en de klinkerbestrating van de Fuutlaan ervaren bewoners veel geluidsoverlast en overlast van trillingen. Om de overlast te verminderen wordt de nieuwe radiaal op afstand van Villapark-oost gepositioneerd. De nieuwe radiaal ligt op afstand van Villapark-oost, ten noorden van het perceel Fuutlaan 10. De radiaal is een gebiedsontsluitingsweg met een 50km/uur inrichting, met één autorijstrook per richting en stil asfalt. De ruimte tussen de Fuutlaan en de radiaal wordt ingericht als groen voor de buurt. Zo wordt de groenstructuur langs de Fuutlaan verbreed en versterkt.

Door het verbreden en versterken van de groenstructuur worden grote stappen gezet in het verbeteren van de klimaatadaptatie en biodiversiteit. De spoorzone Fuutlaan is door de grote hoeveelheid verharding in het gebied kwetsbaar voor klimaatverandering. Door het verbreden van de groenzone langs de Fuutlaan kan het overtollige regenwater langer vastgehouden worden in het gebied. De sponswerking van de bodem wordt vergroot. Bij een groene inrichting wordt ook een ecologische meerwaarde gecreëerd.

Fuutlaan ter hoogte van Villapark-oost inrichten als buurtstraat De Fuutlaan wordt een 30km/u buurtweg of fietsstraat voor bestemmingsverkeer en is geen doorgaande route meer. Doordat de Fuutlaan wordt afgewaardeerd wordt het aantal motorvoertuigen per etmaal aanzienlijk minder, met als gevolg minder overlast van geluid en trillingen. Door materiaalgebruik kan de overlast nog verder beperkt worden. De Fuutlaan ter hoogte van Villapark-oost wordt een rustige buurtstraat met ruimte voor fietsers. Bij de woningen aan de Fuutlaan worden voldoende parkeerplaatsen aangelegd. Aan de westzijde zijn de Fuutlaan en de nieuwe radiaal niet met elkaar verbonden. Het is met de auto niet mogelijk om vanuit het centrum de Fuutlaan op te rijden. Dit geldt alleen voor autoverkeer, de fietsroute over de Fuutlaan is continu vanaf de Stationsweg richting de Kalverstraat. En er komt een fiets- en voetgangersoversteek richting het nieuw te ontwikkelen gebied rondom de loodsen. Aan de oostzijde is het alleen mogelijk om vanaf de Fuutlaan de wijk uit te rijden richting de radiaal ter hoogte van de huidige garageboxen.

Radiaal op afstand van de Villapark-oost In dit gebiedskader wordt de ligging van de nieuwe radiaal specifiek afgestemd op de huidige aangrenzende functies van de Fuutlaan, zoals de kantoren en woningen op afstand van de Fuutlaan in Villapark-west, de woningen grenzend aan de Fuutlaan in Villapark-oost en hoofdzakelijk tuinmuren/garages in het meest oostelijk deel van de Fuutlaan.

Doorsnede Philips-douaneloods - buurtpark

Fuutlaan Huidige situatie

radiaal

buurtpark

Toekomstige situatie

Fuutlaan Locatie doorsnede

19

Radiaal en Fuutlaan blijven op afstand van bebouwing Villapark-west De kantoren en enkele woningen van Villapark-west zijn hoofdzakelijk georiënteerd op de Parklaan en liggen door de ruime kavels op afstand van Fuutlaan. In dit gedeelte valt de nieuwe radiaal samen met de huidige Fuutlaan. Zo blijft er ruimte over om de groenstructuur langs de Fuutlaan te verbreden en de groenstructuur te versterken. Het kruispunt Fuutlaan, Parklaan en Stationsweg kan als compacte T-kruising vormgegeven worden zodat er ruimte is voor de verbreding van het Dommeldal.

Een aantrekkelijke entree De nieuwe radiaal ligt op afstand van de woningen om de geluidsoverlast te beperken. In het oostelijk deel van de Fuutlaan zijn de stallingen van NS gelegen. Deze stallingen (inclusief telecom) zullen worden gesloopt om plaats te maken voor de radiaal. De huursituaties zullen beëindigd moeten worden, mogelijk met (financiële) consequenties en doorlooptijd. De nieuwe radiaal moet naast gebiedsontsluitingsweg ook een aantrekkelijke entree vormen voor de stad. Om de belevingswaarde van de nieuwe radiaal te vergroten krijgt de radiaal aan beide zijden een groene berm die een aantrekkelijke entree vormt en tegelijkertijd de groenstructuur van de Fuutlaan versterkt. De erfafscheidingen richting Fuutlaan 10 en het werkterrein van ProRail moeten bijdragen aan de aantrekkelijke entree.

Ontwikkelpotentie van het gebied aansluiten bij Internationale Knoop XL Rondom het Dommeldal worden drie kwadranten ontwikkeld tot Internationale knoop XL. De spoorzone Fuutlaan heeft door zijn centrale ligging en loodsen met cultuurhistorische waarden de potentie om een gebied te worden met grote betekenis voor de stad. De ontwikkeling van de spoorzone Fuutlaan is een aanvulling op de Internationale knoop XL. Ter hoogte van de Van Gend en Loos loods is er ruimte om nieuwe bebouwing toe te voegen en een nieuw stedelijk gebied met aangename verblijfsplekken te creëren in samenhang met de oude loodsen en in aansluiting op het verbrede Dommeldal. Er ontstaat een nieuwe route vanuit het Villapark via de loodsen en Lichthoven richting het station. De nieuwe bebouwing in de spoorzone Fuutlaan verwijst naar de langgerekte bebouwingsstructuur van de loodsen. De structuur sluit ook aan op de structuur van Lichthoven. Er is ruimte voor een stedelijke mix aan functies aanvullend op de al aanwezige creatieve bedrijvigheid.

Ruimte creëren voor verbreden Dommeldal Het Dommeldal is een belangrijke schakel in de stedelijke groenstructuur maar krijgt op dit moment nog onvoldoende ruimte. De huidige doorgang onder het spoor is een ‘flessenhals’ en is een combinatie van een krappe fietstunnel, parkeren voor NS personeel en weinig ruimte voor groen langs de Dommel. De gemeente heeft de ambitie om zowel de tunnel als het Dommeldal te verbreden, eventueel met een extra stationsentree richting de sporen. Om ruimte te maken voor het groene Dommeldal moet er een compacte kruising tussen de radiaal, Parklaan en Stationsweg worden vormgegeven. De verdere uitwerking en inrichting vraagt speciale aandacht vanuit de status van de Dommel als ecologische verbindingszone (EVZ).

Doorsnede Fuutlaan - Radiaal

Fuutlaan Huidige situatie

radiaal

Fuutlaan

Toekomstige situatie

Locatie doorsnede 21

loods

uane lips-do

Phi

Va

t kelplo

Ontwik

an 10

Fuutla

ark

Buur tp

s

os lood

& Lo n Gend

l ProRai ein r r e t werk

kappen Bomenatief ) (indic

en

nt aanpla n e m Bo atief ) (indic

1e opzet uitwerking (indicatief)

22

5. UITWERKING 5.1 Radiaal Inrichting Fuutlaan en radiaal Aan de westzijde zijn de Fuutlaan en radiaal niet met elkaar verbonden. De huidige verkeerscirculatie blijft in Villapark-oost hetzelfde, behalve op het deel van de Fuutlaan tussen de Merellaan en de Koekoeklaan. Hier wordt de Fuutlaan een eenrichtingsweg in oostelijke rijrichting. Ter hoogte van de garageboxen is het mogelijk om vanaf de Fuutlaan de radiaal op te rijden in de richting van de Ring. Er is geen aansluiting meer mogelijk vanaf de Meerkollaan naar de Fuutlaan. Bewoners van de Fuutlaan, Merellaan, Koekoeklaan, Leeuweriklaan, Uiverlaan, Lijsterlaan, Pluvierlaan, Kievitlaan en Goorstraat rijden via de Parklaan van en naar huis. Het bestaande trottoir en de langsparkeerplekken op de Fuutlaan ter hoogte van Villapark-oost blijven bestaan. De Fuutlaan ter hoogte van Villapark-oost heeft in de huidige situatie circa 2750 motorvoertuigen/etmaal. In de nieuwe situatie worden dit circa 750 motorvoertuigen/etmaal.

Geluidsberekeningen en trillingen De gemeente heeft op basis van het tracé van de radiaal in het ruimtelijk raamwerk geluidsberekeningen uitgevoerd om een eerste indicatie te krijgen van de mate van geluidsbelasting van de nieuwe radiaal met een 50km/uur inrichting. Voor de nieuwe radiaal wordt stil asfalt toegepast (Deciville). Het aantal motorvoertuigen per etmaal neemt toe van 2750 motorvoertuigen in de huidige situatie naar circa 7500 motorvoertuigen per etmaal in de toekomstige situatie met de nieuwe radiaal. De meetpunten op de woningen aan de Fuutlaan laten zien dat de geluidsbelasting op de gevels in de toekomstige situatie overal minder wordt of nagenoeg gelijk blijft. De reeds genomen geluid reducerende maatregelen aan gevels zijn niet in de berekeningen meegenomen. In een later stadium moet een uitvoerig geluidsonderzoek worden uitgevoerd. Trillingen worden veroorzaakt door de klinkerverharding in de Fuutlaan. De radiaal zal in asfalt uitgevoerd worden waardoor er geen overlast meer zal zijn van trillingen.

De rijbaan van de Fuutlaan wordt circa één meter smaller om de bomen in de Fuutlaan meer ruimte te geven om te wortelen. Door de smalle, niet functionele, stoep tussen de rijbaan en de bomen in te wisselen voor een groenstrook krijgen de bomen meer ruimte om te groeien en blijft de Fuutlaan ook in de toekomst een robuuste groenstructuur. Ter hoogte van Villapark-west vallen de Fuutlaan en de radiaal samen. De bestaande inritten naar de kavels in Villapark-west moeten in de nadere uitwerking zorgvuldig ingepast worden.

Geluidsberekeningen

Let op: eerste berekeningen o.b.v. modellen, geen onderzoek voor bestemmingsplan

Een vrijliggend fietspad sluit zowel in oostelijke als westelijke richting aan op de Fuutlaan. Vanaf de fiets- en wandelroute op de Fuutlaan is het mogelijk om de radiaal over te steken richting de loodsen. Zo ontstaat er een nieuwe route richting het station langs de Van Gend en Loos loods en langs de Stationsweg richting het station. De radiaal heeft een directe aansluiting op de Meerkollaan aan de oostzijde en aan de westzijde op de Stationsweg en Parklaan. Fuutlaan 10, het werkterrein van ProRail en de oude loodsen en nieuwe bebouwing zijn met de auto vanaf de radiaal ontsloten.

Huidige situatie

58 dB

55 dB

57 dB

54 dB

49 dB

50 dB

48 dB

48 dB

53 dB

50 dB

Fuutlaan 21

Parklaan 14

Toekomstige situatie

50 dB

Fuutlaan 23 Fuutlaan 31 Fuutlaan 47

Parklaan 56A 23

Kantoorfuncties

Vormgeving en creatieve bedrijvigheid

Maakindustrie

Horeca in loodsen

Horeca in loodsen

Publieke ruimte

Maakindustrie

Ontwikkelpotentie rondom loodsen

Openbare ruimte

Placemaking

Vormgeving en creatieve bedrijvigheid

Openbare ruimte

Openbare ruimte

5.2 Potentie van de locatie Om een nieuw toekomstperspectief te creëren voor de spoorzone Fuutlaan met haar centrale ligging en respect voor het erfgoed, kan het gebied onderdeel uit gaan maken van Internationale Knoop XL. In de huidige situatie is het gebied vrij afgesloten van haar omgeving en maakt geen onderdeel uit van het stedelijke weefsel. Het spoorgebied wordt heringericht waarbij de oude loodsen, nieuwe bebouwing en een aantrekkelijke openbare ruimte één samenhangend geheel vormen. De nieuwe bebouwing in de spoorzone Fuutlaan, ook wel de plint genoemd, verwijst naar de langgerekte bebouwingsstructuur van de oude loodsen en sluit aan op de structuur van Lichthoven. De spoorzone Fuutlaan is voor iedereen toegankelijk en verbonden met het stationsgebied, Lichthoven, Villapark-oost en Fellenoord. De route vanaf het station langs de heringerichte Stationsweg wordt vervolgd in de spoorzone Fuutlaan. Bewoners van Villapark-oost kunnen via het nieuwe buurtpark naar de nieuwe spoorzone en verder richting het station. De openbare ruimte tussen de oude loodsen en de plint wordt een aantrekkelijke en levendige openbare ruimte gericht op voetgangers.

XXL

De plint bestaat uit een etalage met meerdere opbouwen. De etalage heeft ongeveer dezelfde hoogte als de Van Gend en Loos loods. In de etalage is ruimte voor nieuwe activiteiten aan de nieuwe openbare ruimte langs de Van Gend en Loos loods. De kop van de plint moet een representatief karakter hebben aan het groen. Aan de zijde van de Fuutlaan is er ruimte voor nieuwe parkeerplaatsen in de plint. Deze parkeerplaatsen worden ontsloten vanaf de radiaal. Tussen de plint en de Fuutlaan wordt de groenstructuur verbreed. Er ontstaat een groenzone waarin het vergroten van de biodiversiteit voor flora en fauna voorop staat. De groenzone is ontoegankelijk voor mensen. De opbouwen op de etalage en de torens langs het spoor zorgen voor een goede begrenzing van de ruimte op maaiveld waardoor een aantrekkelijke publieke ruimte ontstaat en een levendig straatbeeld gecreëerd wordt. De bestaande bedrijvigheid in de oude loodsen bestaat uit een vormgevingscluster van creatieve bedrijven en maakindustrie. De bestaande activiteiten moeten samen met nieuwe activiteiten een betekenisvol onderdeel worden van de Internationale Knoop XL. Ook horeca in de loodsen kan hierop een goede aanvulling zijn. Een stedelijke en levendige programmamix van werken, wonen en voorzieningen zorgen voor een nieuwe positie van de spoorzone Fuutlaan in de stad.

District E > 105 meter

XL

L

The Dutch Mountains tot 105 meter

Lichthoven tot 75 meter

Naast de plint maken ook twee torens en een nieuwe P+R parkeergarage onderdeel uit van de nieuwbouw in het gebied. Deze gebouwen staan aan de zijde van het spoor en zijn zichtbaar vanaf de Dommel en de nieuwe radiaal. De kopgevels van de plint dragen bij aan de aantrekkelijke entree van de radiaal. De nieuwe torens bakenen het langgerekte gebied af en markeren het Dommeldal. De plint vormt een geleidelijke overgang in bouwhoogte tussen de woonwijk en de Internationale Knoop XL. In het bestuursakkoord 2022-2026 heeft de gemeente Eindhoven aangegeven dat er rondom het station en in het centrum gekozen wordt voor een levendige mix van duurzame midden- en hoogbouw. De gemeente Eindhoven hanteert categorieën om hoogbouw in de stad aan te duiden. De woonwijk is een rustige laagbouw woonwijk in de categorie S en het stationsgebied krijgt bebouwing in de categorie XL/XXL (tot 105 meter en hoger). De spoorzone Fuutlaan vormt een overgangszone, de plint heeft een maximale hoogte van de etalage (circa 7m) met daarop meerdere opbouwen in 6 lagen. De nieuwe opbouwen mogen maximaal tot categorie M reiken met een maximale hoogte van 30m. De opbouwen moeten onderling een minimale afstand van 25m aannemen om een luchtig beeld te behouden. Een opbouw is maximaal 50m breed. Langs het spoor is de nieuwe bebouwing maximaal de categorie L tot 75 meter.

Zo wordt de hoogte in stappen opgebouwd richting het spoor.

L

spoorzone Fuutlaan tot 75 meter

M

S

Woonwijk

Naast het versterken van de groenstructuur van de Fuutlaan wordt in het gebied het Dommeldal verbreed. Langs de Dommel wordt een groene verblijfsplek ingericht in combinatie met stedelijke bebouwing met passende functies aan het Dommeldal. De inrichting van dit deel van de spoorzone Fuutlaan maakt een nieuwe stations entree met ketenvoorzieningen naast de dommel en onder de sporen mogelijk. Naast de verbrede groenstructuur van de Fuutlaan komt er ter hoogte van Villapark-oost een nieuw buurtpark. Dit park is een aanvulling op groengebieden binnen de stedelijke groenstructuur. Het park is met een langzaam verkeersroute verbonden met de openbare ruimte rondom de loodsen en het groene Dommeldal.

Bouwhoogtes

25

spoorzone Fuutlaan tot 30 meter

XXL

The Dutch Mountains > 105 meter

Ontwikkelpotentie rondom loodsen

Toren (L)

Opbouw (M) Groen dak Bestaande bomen

Etalage Van Gend & Loos

plint

Ruimte langs de loodsen Parkeren

26

Ecologische zone

Radiaal

Radiaal, buurtpark en ontwikkelpotentie

Toren (L) Bestaande bomen

Villawijk

Plint

Etalage

Opbouw (M)

Buurtpark

Radiaal

27

Philips-douaneloods

Schetsen buurtpark

Philips-douaneloods Radiaal Fuutlaan 10 Fuutlaan

Philips-douaneloods

Groenstrook

Radiaal

Groene omzomingen ruimte voor spel & ontmoeting

Bestaande Fuutlaan groenstrook

Philips-douaneloods Radiaal Fuutlaan 10 Fuutlaan

Philips-douaneloods

Groenstrook

Radiaal Waterretentie

Bestaande Fuutlaan groenstrook

28

5.3 Buurtpark Doordat de radiaal op afstand van de woningen ligt ontstaat er tussen de nieuwe gebiedsontsluitingsweg en de Fuutlaan ruimte voor een nieuw buurtpark. Het buurtpark is ruim 0,8 hectare. Om een indruk te geven van de kansen die er zijn bij de inrichting van het buurtpark zijn er ter illustratie verschillende schetsen gemaakt. Dit wordt in de vervolgfase verder uitgewerkt.

Afmeting buurtpark

7500 m2

Het buurtpark is een groene overgangszone tussen Villapark-oost en de radiaal. Een compact grondlichaam in de vorm van een klein heuveltje kan de woningen afschermen van de nieuwe radiaal. Dit kan een positief effect hebben op het reduceren van geluid afkomstig van het wegverkeer en het ontnemen van zicht op passerende auto’s.

250 m

Een groen buurtpark helpt het verminderen van hittestress in het nu nog zo verharde gebied. Het buurtpark kan wateroverlast in de Fuutlaan verminderen door de sponswerking van de bodem te vergroten, regenwater kan worden vastgehouden en geïnfiltreerd in het buurtpark. In het buurtpark wordt de biodiversiteit vergroot door het toevoegen van klimaatbestendige gebiedseigen beplanting met struweel. Het buurtpark kan ruimte bieden aan buurtinitiatieven zoals bijvoorbeeld een speeltuin, een moestuin, een bloementuin of een petanque baan.

Schetsen buurtpark

Philips-douaneloods Radiaal

Fuutlaan 10 Fuutlaan

Philips-douaneloods

Groenstrook

Radiaal

Geen zichtrelatie tussen radiaal en wandelzone door verhoogd grondlichaam

Bestaande groenstrook

Fuutlaan

29

Fuutlaan 10

1750 m2 50 m

30 m

50

70

30

Calamiteiten brandweer Calamiteiten brandweer Calamiteiten brandweer Calamiteiten brandweer

en Loods il ProRa n te VL-pos toor n e Parker eel regiokan o rs n NS-pe

en

Loods

P+R NS

50

il ProRa in rre werkte 30

Enexis verdeelstation Fuutlaan 10

30 50

30

30

Overzichtskaart ruimtebehoeftes

30

6. RUIMTEBEHOEFTE Op de overzichtskaart is te zien waar de verschillende ruimtebehoeftes voor de spoorzone Fuutlaan een plek krijgen. De volgende functies zijn te onderscheiden: •

• • • •

Parkeren NS-personeel: In de nieuwe parkeergarage van de plint wordt het parkeren voor NS-personeel (75 parkeerplaatsen) ondergebracht. De parkeergarage is ontsloten via de nieuwe radiaal en er komt voor voetgangers een ontsluiting aan de westzijde. Aan het parkeren voor personeel worden door NS praktische voorwaarden gesteld. P+R parkeergarage NS: Aan de oostkant van de Van Gend & Loos loods komt een nieuw P+R gebouw (circa 191 parkeerplaatsen). De P+R is ontsloten via de nieuwe radiaal. Enexis verdeelstation:Voor het Enexis verdeelstation is grond gereserveerd op de kavel van Fuutlaan 10. De ontsluiting van het perceel is via de nieuwe radiaal. Verkeersleidingspost en regiokantoor: De verkeersleidingspost en het regiokantoor van ProRail worden ondergebracht in de opbouw boven de plint. ProRail werkterrein: Het werkterrein van ProRail bevindt zich aan de oostkant van de spoorzone Fuutlaan langs het spoor en naast de Philips-douaneloods.

•

•

• •

ProRail railinzetplaats: De voorkeursvariant voor de railinzetplaats van ProRail aan de zuidzijde van de sporen is via de toegang tot het emplacement ten oosten van de SOVVE (personeelsverenging NS). Hier moet nog een besluit over genomen worden, mocht de voorkeursvariant niet haalbaar zijn dan moet er een andere oplossing gezocht worden. Fuutlaan 10: In de villa van Fuutlaan 10 is de maatschappelijke opvang ondergebracht. Een deel van het gemeentelijk perceel is grond gereserveerd voor Enexis ten behoeve van een verdeelstation. De ontsluiting van het perceel is via de nieuwe radiaal. Loodsen: De cultuurhistorisch waardevolle delen van de loodsen behouden en het behoud en versterken van de creatieve bedrijvigheid in de loodsen. Calamiteitenroute brandweer: Het spoor is aan de zuidzijde op drie plekken bereikbaar voor de brandweer. In de toekomstige situatie blijft het spoor op deze drie plekken bereikbaar.

In een volgende fase wordt onderzocht of er 6 taxi bufferplekken in een van de parkeergarages gerealiseerd kan worden.

Overzicht ruimtebehoeftes

gebouw 7000 m2

450 m2

60pp

Vormgeving/design

350 m2

2

000m 1500 - 2 Parkeerbehoefte P&R - 191 pp NS personeel - 75 pp parkeren nieuw programma

Parkeerbehoefte NS Parkeren NS-personeel P+R parkeergarage

Enexis Verdeelstation

Enexis verdeelstation

ProRail Verkeersleidingspost Regiokantoor

ProRail verkeersleidingspost en regiokantoor

ProRail Werkterrein 1,5 - 2,0 ha

Fuutlaan 10 Maatschappelijke opvang

ProRail Railinzetplaats

ProRail werkterrein inclusief incidentenbestrijding

31

ProRail railinzetplaats

Fuutlaan 10 maatschappelijke opvang gemeente

Loodsen Behouden en versterken creatieve bedrijvigheid

Loodsen

Brandweer Calamiteiten toegang spoor

Brandweer toegang spoor

rrein Werkte ail ProR an 10 Fuutla

s

nelood

-doua Philips nd &

Van Ge

en Parker neel so NS-per

oods Loos l

50

ark

Buur tp

P+R

1e fase uitwerking (indicatief)

Vervolgstappen

2e helft 2023 Besluitvorming over gebiedskader en nieuwe radiaal

vervolgfase Afhankelijk van besluitvorming

32

Realisatie Aanleg nieuwe radiaal voor 2030

7. VERVOLG 7.1 Fasering De nieuwe radiaal en de spoorzone Fuutlaan kunnen grotendeels onafhankelijk van elkaar ontwikkeld worden. De gronden van NS en ProRail die nodig zijn om de radiaal te realiseren zijn op dit moment in gebruik als werkterrein van ProRail en de stallingen van NS zijn hier gesitueerd. De stallingen moeten gesloopt worden voordat het mogelijk is om de radiaal aan te leggen. Voor de meeste gronden en vastgoed van NS geldt dat er sprake is van bestaande huursituaties. Deze huursituaties zullen beëindigd moeten worden, mogelijk met (financiële) consequenties en doorlooptijd. De aanleg van de radiaal is niet onafhankelijk van de grondposities. Voordat begonnen kan worden met de aanleg zullen er grondtransacties plaats moeten vinden tussen NS, ProRail en gemeente. Met de aanleg van de radiaal kan ook het buurtpark aangelegd worden. Zodra de nieuwe radiaal aangelegd is kan Fuutlaan 10 voor auto’s ontsloten worden via de radiaal. De huidige inrit via de Fuutlaan komt daarmee te vervallen. Het Enexis verdeelstation is op dit moment ten noorden van het spoor gesitueerd. Voor het verdeelstation is een plek naast de villa op het perceel van Fuutlaan 10 gereserveerd. Door de ligging van het verdeelstation kan deze onafhankelijk van de fasering van de radiaal gerealiseerd worden.

Stap 1

Besluitvorming over en vaststelling van gebiedskader spoorzone Fuutlaan.

najaar 2023

Stap 2

Maken van concrete samenwerkingsafspraken gemeente Eindhoven en grondeigenaren NS Stations en ProRail en vastleggen in een samenwerkingsovereenkomst.

2024

Voor de herontwikkeling rondom de Van Gend en Loos loods geldt dat er eerst een gebouwde P+R voorziening gebouwd moet worden voordat de nieuwe plint gebouwd kan worden op de huidige plek van de P+R. In de nieuwe plint is ruimte voor de verkeersleidingspost en het regiokantoor van ProRail. 7.2 Vervolgstappen In stappenplan is de planning op hoofdlijnen weergegeven voor het realiseren van het gebiedskader. Daarnaast start de gemeente met het onderzoeken van de aansluitingen aan de oostzijde (Meerkollaan en Ring) en westzijde (Parklaan en Stationsweg).

Stap 3

Stap 4

33

Uitwerkingen van deelplannen waaronder aanleg nieuwe radiaal en herinrichting bestaande Fuutlaan. Denk bij de uitwerkingen per deelplan aan de volgende werkzaamheden: - Ontwerpen, fasering en participatie - Financiële voorwaarden - Publiekrechtelijke voorwaarden (omgevingsplan, verkeers- besluiten, vergunningen e.d.) - Onderhandelen en sluiten privaatrechtelijke overeenkomsten - Eigendomsoverdracht notaris - Besluitvorming op onderdelen Aanleg onderdelen waaronder voor gemeente - Aanleg nieuwe radiaal - Aanleg buurtpark - Versterken bomenrij parallel aan Fuutlaan

2025 (start)

doel gereed vóór 2030

8. PARTICIPATIE 8.1 Participatietraject Bij het opstellen van het gebiedskader spoorzone Fuutlaan zijn de omwonenden betrokken. Belanghebbenden zijn actief gevraagd naar hun meningen en om ideeën in te brengen die zoveel mogelijk zijn meegenomen in het uiteindelijke gebiedskader.

Op beide avonden is er een presentatie gegeven waarin verschillende varianten zijn getoond en heeft er een dialoog plaatsgevonden met als doel overeenstemming te bereiken over de visie en het ruimtelijk raamwerk voor de spoorzone Fuutlaan. Na afloop van de presentaties heeft er een dialoog plaatsgevonden tussen de vertegenwoordigers (gemeente Eindhoven, NS, ProRail en BGSV) en de belanghebbenden. Dit is georganiseerd aan verschillende tafels waarin in kleine groepen doorgepraat kon worden over inhoudelijke keuzes. De tafels waren ingericht met een grote plankaart van het opgetekende raamwerk waarop belanghebbenden met post-its en stiften hun reacties konden schrijven en tekenen. Na afloop van de bewonersavonden zijn er verslagen op de website van de gemeente Eindhoven, projectpagina ‘nieuwe Fuutlaan’, gedeeld met een uitgebreide reflectie op de avonden. Ook de presentatie zelf is (digitaal toegankelijk) gepubliceerd op de website van de gemeente Eindhoven. De verslagen geven een goed beeld de ingebrachte ideeën en de geuite zorgen.

Aanleiding voor het opstellen van het gebiedskader is dat in het verleden door de gemeenteraad is besloten dat de Fuutlaan in Eindhoven een radiaalfunctie moet gaan vervullen tussen het centrum van de stad en de Ring (Eindhoven op weg, 2013). Op dit moment is de Fuutlaan een 30km/uur weg en is deze niet toegerust voor grotere hoeveelheden verkeer. Bewoners van de Fuutlaan hebben in toenemende mate last van verkeershinder door trillingen en geluid. Om de hinder te verminderen en de weg op te waarderen tot radiaal met meer verkeersbewegingen is het nodig om de ligging en inrichting van de radiaal te bepalen. In 2021 en 2022 heeft de gemeente Eindhoven samen met omwonenden een verkenning gedaan naar een wegtracékeuze voor de nieuwe radiaal. Hier is geen duidelijke voorkeursvariant uit naar voren gekomen. Wel is duidelijk geworden dat er geen voorkeur is voor een stadsradiaal over de huidige Fuutlaan. Uit het proces met omwonenden zijn de wensen van de omwonenden naar voren gekomen. Er is een sterke voorkeur om doorgaand verkeer en bestemmingsverkeer van elkaar te scheiden. Een radiaalfunctie past niet op de huidige fuutlaan met behoud van de groenstructuur. Besloten is om te onderzoeken of er een integrale oplossing voor de radiaal mogelijk is over de eigendommen van de spoorpartijen.

De gemeente Eindhoven, NS en ProRail hebben daarom gezamenlijk een gebiedskader opgesteld voor de spoorzone Fuutlaan waarin een wegtracé voor de radiaal is opgenomen.

8.2 Belangrijkste afwegingen In het overzicht op de volgende pagina’s zijn de ingebrachte ideeën en geuite zorgen inzichtelijk gemaakt en er is beschreven hoe deze zijn verwerkt in het gebiedskader.

Voor de bewonersavonden zijn de bewoners/ondernemers tussen de Fuutlaan en Parklaan en de huurders van de huidige NS loodsen uitgenodigd. Op de bewonersavonden waren vertegenwoordigers van NS, ProRail, gemeente Eindhoven, en stedenbouwkundig bureau BGSV aanwezig en beschikbaar voor toelichting en vragen. De twee bewonersavonden, op 24 maart en 13 juni 2023, zijn goed bezocht. De betrokkenheid van buurtbewoners bij de toekomst van de spoorzone Fuutlaan is zeer groot. Op beide avonden waren gemiddeld vijftig belanghebbenden aanwezig die over het algemeen positief gereageerd hebben. Een citaat van een omwonende was “Zeer mooie visie! Ik ben blij en het kan alleen maar beter worden!”. Ook werden er complimenten uitgesproken over de stappen die gezet zijn en de wijze waarop er geluisterd is naar opmerkingen van de belanghebbenden en hoe deze zijn afgewogen en verwerkt. Bewoners zijn positief over de groene tunnelzone, de eenzijdige aansluiting van de Fuutlaan op de radiaal aan de oostzijde, de ontsluiting van Fuutlaan 10, het nieuwe buurtpark, het aanplanten van nieuwe bomen langs de Fuutlaan, de nieuwe wandelroute richting het station en de oostelijke entree langs het spoor waarbij de NS stallingen gesloopt worden.

Er zijn ook zorgen geuit over de aansluiting van de radiaal op de Ring en de toename van verkeer, de toename van geluidsoverlast en trillingen door verkeer op de nieuwe radiaal, de ligging van de radiaal in het westelijk deel ter hoogte van Villapark-west en sociale veiligheid in het nieuwe buurtpark. Tot slot zijn er verschillende aanbevelingen gedaan en vragen gesteld over het straatparkeren langs de Fuutlaan, de ontsluiting van de percelen in Villapark-west aan de radiaal, de verkeerscirculatie in Villapark-oost en de nieuwe bouwhoogtes.

35

Onderwerpen participatie

Korte toelichting reactie van bewoners

Resultaat afweging

Toelichting resultaat en afwegingen

1. Planning

Er is naar een planning gevraagd.

Toegelicht en opgenomen in gebiedskader.

Voor de planning van het vervolg wordt verwezen naar gebiedskader paragraaf 7.2.

2. Geluidsonderzoek

Er wordt om een geluidsonderzoek gevraagd om de gevolgen van de maatregelen te kunnen (over)zien.

Dit onderzoek is uitgevoerd. Resultaten zijn verwerkt in het gebiedskader en zijn bemoedigend.

Geluidsonderzoek is uitgevoerd. De resultaten zijn bemoedigend. Op basis van de uitgangspunten dat het verkeer op de radiaal toeneemt tot 7.500 mvt/etmaal, een deel van de radiaal verder van de woningen komt te liggen, de weg geasfalteerd wordt, de Fuutlaan een 30 km/uur weg wordt en het verkeer op de Fuutlaan afneemt tot 750 mvt/etmaal, gaan de geluidsniveaus overal omlaag. Toegelicht aan bewoners is dat geluidsniveaus uitgaan van gemiddelde waardes en niet van piekwaardes.

3. Buurtpark, Fuutlaan 10 en overlast

1) Door de komst van een daklozenopvang in Fuutlaan 10 wordt gevreesd voor overlast in het aan te leggen buurtparkje. 2) De inrit voor autoverkeer van en naar Fuutlaan 10 rechtstreeks aansluiten op de radiaal vinden bewoners een goed idee.

Betrekken van bewoners bij ontwerp van het buurtpark.

Dit is een aandachtspunt dat bij het ontwerp van het park betrokken moet worden. Voorstel is om daar bewoners bij te betrekken.