lop-eijsden-def-kl

Is dit niet het geval, dan dient nagegaan te worden of de fysieke inrichting van de weg aangepast kan worden, zodat de snelheid van het autoverkeer geremd wordt. Een alternatief is te zoeken naar een scheiding van verkeersstromen, waarbij voor wandelaars en fietsers een alternatieve route wordt aangekomen. Daarnaast dient te worden nagegaan of het wenselijk is als verschillende vormen van recreatie van dezelfde veldwegen gebruik maken. Zo is het duidelijk vastleggen van routes voor wandelaars, mountainbikes en ruiters wenselijk, zodat ze elkaar niet in de weg zitten en gevaarlijke situaties worden voorkomen. Daarnaast wordt voorgesteld om een aantal nieuwe kwalitatief hoogwaardige rust- en startpunten aan te leggen en de kwaliteit van de bestaande rust- en startpunten te verbeteren. Bij de aanleg van nieuwe rust- en startpunten dient een logische en evenwichtige verdeling te worden nagestreefd, waarbij tevens een koppeling dient te worden gezocht met parkeerproblematiek in de kernen. Zo kunnen bijvoorbeeld nieuwe startpunten worden aangelegd in de groene gordel rondom kernen, zodat deze niet alleen dienst doen ten behoeve van recreanten, maar ook van de bewoners.

Gezorgd dient te worden, dat zowel de bestaande als de nieuwe start- en rustpunten voor wat betreft beplanting, verharding en meubilair op een boeiende, eenduidige en in het landschap passende manier vorm te geven, waardoor ze duidelijk herkenbaar zijn. Deze vormgeving wordt dan ook integraal in de toekomstige landschappelijke structuur opgenomen. Bijzondere aandacht dient daarbij geschonken te worden aan een harmonieuze inpassing van de parkeerplaatsen voor auto’s. Het resultaat van deze integrale vormgeving zijn toeristischrecreatieve pareltjes, die een visitekaartje vormen voor de gemeente Eijsden-Margraten.

96

© bureau verbeek / gemeente eijsden-margraten

Behouden en stimuleren kwalitatief hoogwaardige kleinschalige verblijfsrecreatie Het aantrekkelijke cultuurlandschap van de gemeente Eijsden-Margraten vraagt niet alleen een kwalitatief hoogwaardige inrichting en vormgeving van de recreatieve routes en start- en rustpunten, maar ook op het gebied van verblijfsrecreatie. Dit zal niet alleen het landschapsbeeld ten goede komen, maar ook vruchten afwerpen voor de economie van de gemeente. Binnen het landschapsontwikkelingsplan wordt daarom gestreefd naar kwalitatief hoogwaardige, kleinschalige verblijfsrecreatie. Daarbij wordt ingezet op recreatiemogelijkheden voor alle leeftijden, het langer vasthouden van de toerist/recreant en het bieden van uitbreidingsmogelijkheden voor kleinschalige verblijfsrecreatie. Deze kwalitatief hoogwaardige verblijfsaccommodatie kan gerealiseerd worden door bijvoorbeeld het omvormen van oude boerderijen of kloosters. Hierbij wordt het combineren van verblijfsaccommodatie met zorgfuncties als speerpunt gezien. Daarnaast betekent de benodigde kwaliteitsverbetering ook dat de landschappelijke inpassing van deze voorzieningen verbeterd dient te worden. Uitgangspunt hierbij is dat deze voorzieningen passen binnen de maat en schaal van het landschap ter plaatse en aangesloten wordt op de reeds aanwezige groene landschapselementen.

Met betrekking tot kleinschalige verblijfsrecreatie in de vorm van kamperen wordt eveneens kwaliteitsverbetering nagestreefd door het verbeteren van de landschappelijke inpassing. Grootschalige verblijfsrecreatie in de voormalige gemeente Eijsden is en blijft geconcentreerd rondom de Pietersplas. Digitale media Gezien de snelle opkomst van allerhande nieuwe mogelijkheden voor de smartphone en de ipad is het wenselijk om als gemeente EijsdenMargraten de stap te maken om de voordelen van deze nieuwe mogelijkheden te ontdekken en te benutten voor het versterken van het toeristisch-recreatieve profiel van de gemeente. Dit is reeds gebeurd voor de bronkroute van Gronsveld. Mogelijkheden bij andere toeristischrecreatieve routes of bezienswaardige objecten dienen echter niet onbenut gelaten te worden. Te denken valt aan de ontwikkeling van applicaties met betrekking tot de thema’s fruit, bronkroutes, heerwegen, heerlijkheden, watermolens en ontginning van het plateau.

© bureau verbeek / gemeente eijsden-margraten

97

Gronsveld

Rijckholt

Oost

Maarland

Breust Eijsden Mariadorp

Hoog Caestert Laag Caestert

Withuis Mesch

98

© bureau verbeek / gemeente eijsden-margraten

5.8

Algemene visie visueel-ruimtelijke belevingskwaliteit De visuele kwaliteit van het landschap van de gemeente EijsdenMargraten wordt bepaald door het aanwezige reliëf, het contrast tussen de open plateaus en de besloten hellingen, de aanwezigheid van gebiedseigen groene landschapselementen, de aanwezigheid van cultuurhistorische elementen en de diversiteit in het ruimtegebruik. Dit alles is bepalend voor de beleving en de afleesbaarheid van het unieke plateaulandschap en dient dan ook behouden en ontwikkeld te worden. In de voorgaande paragrafen zijn hiertoe voor de diverse (kern)kwaliteiten algemene visies en uitgangspunten opgesteld. Het geheel, de visueel-ruimtelijke belevingskwaliteit van het landschap vormt echter de overkoepelende kwaliteit en is meer dan de som der delen. In deze paragraaf is dan ook een algemene visie met uitgangspunten opgenomen om de visueelruimtelijke belevings¬kwaliteit van het geheel te behouden en te ontwikkelen. Behouden en versterken harmonieus en afleesbaar landschap De hoofddoelstelling voor het landschap van de gemeente EijsdenMargraten is, dat het landschap met de genoemde kwaliteiten een buitengewoon harmonieus geheel dient te vorm. Hierbij speelt de relatie tussen de ontwikkelingen en de ondergrond van het landschap een grote rol. In het verleden bepaalden de eigenschappen van de ondergrond van het landschap (d.w.z.

water, bodem en reliëf) en de beperkte fysieke mogelijkheden van de mens, de menselijke maat, de grenzen voor de ontwikkelingen in het gebruik van het landschap. Zo werden bijvoorbeeld de steilere hellingen niet voor akkerbouw en veeteelt gebruikt, maar was hier bos aanwezig en werd bebouwing juist hoog genoeg op de hellingen langs beekdalen geplaatst, zodat geen overlast door het water ontstond. Ook werden bijvoorbeeld voor het bouwen van huizen materialen uit de directe omgeving toegepast. Hierdoor ontstond een natuurlijke ordening en stonden ontwikkelingen in een duidelijk verband met elkaar en met de ondergrond. Het landschap was daardoor voor iedereen afleesbaar en mensen konden zich goed oriënteren in de ruimte en de tijd. Tegenwoordig zijn door technologische vooruitgang vrijwel alle ontwikkelingen mogelijk. Bouwen op de beekdalbodem is mogelijk door ontwatering en grondverzet. Bouwmaterialen uit andere landen worden bijvoorbeeld gebruikt, omdat die goedkoper zijn dan streekeigen materialen. Doordat ontwikkelingen en technologische mogelijkheden geen relatie meer met elkaar, noch met de ondergrond en de menselijke maat hebben, is geen natuurlijke ordening meer aanwezig, die als harmonieus wordt beschouwd.

Uitgangspunt is dan ook dat de ontwikkelingen in het buitengebied van de gemeente EijsdenMargraten zoveel mogelijk gerelateerd worden aan de ondergrond, de gebiedsspecifieke eigenschappen van het landschap en de menselijke maat, zodat een harmonieus en afleesbaar landschap behouden blijft en ontstaat. Dit betekent niet dat op een nostalgische wijze terug gegrepen dient te worden op het landschap van onze voorouders. Het betekent wel dat respect dient te worden getoond voor de reeds aanwezige cultuur van onze voorgangers. Op een eigentijdse wijze en met de middelen en inzichten van nu, dient te worden aangesloten bij en voortgebouwd op het reeds aanwezige landschap. Hiermee wordt voor het nageslacht uiteindelijk de continuïteit van de ontwikkelingen in het landschap ervaarbaar.

© bureau verbeek / gemeente eijsden-margraten

99

Creëren van rust, ruimte en harmonie In dit landschap vinden bewoners en recreanten grootschalige open plateaus met weidse vergezichten, besloten hellingen en ingesneden, meer kleinschalige (droog)dalen. Recreëren en wonen in een landschap als deze vraagt om een sfeer in het landschap, die aanzet tot rust, stilte en natuur- en landschapsbeleving, zonder dat verstoring optreedt door omgevingsfactoren, die niet in directe associatie staan met het landschap waarin ze zich bevinden. Het landschap van de gemeente Eijsden-Margraten dient op bijzondere locaties en in de reeds aanwezige stiltegebieden dan ook een vorm van rust te kunnen bieden, die landschapsbeleving stimuleert. Elementen, die herinneren aan het normale dagelijkse leven, dat draait om werk en inkomen, dienen daarbij op die bijzondere locaties vermeden te worden. Enkele voorbeelden daarvan zijn het creëren van autoluwe gebieden of het stimuleren van een overgang van intensieve naar extensieve landbouw. Boeiend en bloeiend groen Naast de genoemde beeldbepalende aspecten vormt ook de aanwezigheid van boeiend en bloeiend groen een belangrijk onderdeel in de visuele kwaliteit, aantrekkelijkheid van de leefomgeving van mensen.

Opvallend groen in de vorm van een in het voorjaar uitbundig bloeiende boom, een prachtige laan, een bloeiende hoogstamboomgaard, goed onderhouden kleurrijke bloemperken, bomen met bladeren, die een schitterende herfstkleur hebben, een fraai, soms met ijzel, rijp of sneeuw bedekt ‘boomskelet’ van een monumentale boom dat zicht aftekent tegen een grauwe winterse lucht of zomerse bloeiende bermen, zorgen voor accenten in de leefomgeving, die door vele mensen, zowel inwoners als bezoekers, als positief ervaren worden. Daar komt nog bij dat deze beleving versterkt wordt, indien het ‘groen’ past in de context van de bebouwing en de verharde omgeving. Uit de inventarisatie en analyse van de verschillende structuren in het buitengebied van de voormalige gemeente Eijsden komt naar voren, dat meerdere plekken aanwezig zijn, waar op dit moment markant groen aanwezig is in de vorm van landschapselementen en natuur. Ook is geconcludeerd dat op een aantal plekken markante landschapselementen ontbreken, terwijl ze vanuit visueel-ruimtelijke beleving van de plek wel gewenst zijn. Het doel is dan ook om op markante locaties in het buitengebied van de gemeente Eijsden-Margraten b(l)oeiend groen te realiseren. Dit kan bijvoorbeeld gerealiseerd worden in de vorm van bloeiende bermen en akkerranden, markante bomen en boomgroepen in het landschap of bloeiende hoogstamboomgaarden.

Daarnaast kunnen dit soort inrichtingsmaatregelen samengaan met bijvoorbeeld maatregelen ter preventie van erosie of de verbetering van de groene dooradering van het agrarische gebied. De inrichting van start- en rustpunten voor recreatieve routes met b(l)oeiend groen kunnen eveneens bijdragen aan de visueel-ruimtelijke belevingskwaliteit van het landschap.

100

© bureau verbeek / gemeente eijsden-margraten