20260526 08b Analyse begrotingen 2027 Verbonden partijen

Toelichting Gemeenschappelijke Regelingen 1

INHOUD 1

INLEIDING ................................................................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

2

BELASTINGSAMENWERKING GEMEENTEN EN WATERSCHAPPEN (BsGW) .................................... 4

3

VEILIGHEIDSREGIO ZUID LIMBURG................................................................................................. 7

4

OMNIBUZZ ...................................................................................................................................... 8

5

GGD ZUID LIMBURG...................................................................................................................... 11

6

HET GEGEVENSHUIS ..................................................................................................................... 16

7

OMGEVINGSDIENST ZUID LIMBURG............................................................................................. 18

8

REINIGINGSDIENSTEN RD4 ........................................................................................................... 22

9

HISTORISCH CENTRUM LIMBUIRG................................................................................................ 28

2

1

SAMENVATTING

De analyse laat zien dat de bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen in 2027 een wisselend financieel beeld laten zien, met zowel voor- als nadelen. Per saldo ontstaat een gemengd beeld waarbij kostenstijgingen bij met name de Veiligheidsregio Zuid-Limburg, GGD Zuid-Limburg en Omgevingsdienst Zuid-Limburg deels worden gecompenseerd door voordelen bij onder andere BsGW en Omnibuzz. De grootste financiële druk ontstaat bij de ODZL (+ € 136.919) en VRZL (+4%), mede door taakuitbreidingen en systematiekwijzigingen. Daartegenover staan besparingen bij BsGW (+ € 51.300 voordeel) en lagere vervoerskosten bij Omnibuzz (+ € 56.941 voordeel). Het totaalbeeld bevestigt dat de gemeentelijke bijdrage onder druk staat door autonome ontwikkelingen en beleidsintensiveringen, maar dat binnen het geheel nog gedeeltelijke financiële compensatie aanwezig is. Actieve sturing op structurele meevallers en kostenontwikkelingen blijft noodzakelijk. Begroot bedrag

BsGW VRZL Omnibuzz GGD Basis

Werkelijke Harde BegrotingsGevraagd Extra vraag (geboekte verplichtin ruimte bedrag /-) / ruimte uitgaven g voorstel (+) / bestelbo n A B C D=(A-B-C) E F=(D-E) € 565.300 € 565.300 € 514.000 € 51.300 € 2.312.156 € 2.312.156 € 2.421.673 € -109.517 € 738.382 € 738.382 € 681.441 € 56.941 € 909.421 € 909.421 € 977.549 € -68.128

Jeugdgezond heidszorg

€ 1.259.996

€ 1.259.996

€ 1.286.761

€ -26.765

Gegevenshuis

€ 338.40

€ 352.192

€ 349.570

€ -2.622

ODZL

€ 382.104

€ 382.104

€ 519.023

€ -136.919

HCL

€ 92.000

€ 92.000

€ 92.000

€0

Totaal:

€ -220.742

€ 2.765.888

€ -27.228

RD4

€ 2.738.660

€ 2.738.660

De dekking van de jaarlijkse bijdrage aan Rd4 vindt plaats met de afvalstoffenheffing/ reinigingsrechten en is derhalve voor de begroting budgettair neutraal. Totaal:

3

€ 27.228

€0

2

BELASTINGSAMENWERKING GEMEENTEN EN WATERSCHAPPEN (BsGW)

Samenvatting De ontwerpbegroting 2027 van BsGW laat een beperkte daling zien, waardoor de gemeentelijke bijdrage voor Eijsden-Margraten met € 51.300 neerwaarts kan worden bijgesteld. Deze daling wordt met name veroorzaakt door lagere proceskosten, huisvestingskosten en het vervallen van tijdelijke formatie, ondanks indexeringen voor lonen en inflatie. Geadviseerd wordt in te stemmen met de concept begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2031. Tegelijkertijd blijkt uit de bestuursinformatiebrief Q4 2025 dat sprake is van een structureel positief resultaat, mede door lagere personeelskosten en dalende proceskosten. Hiermee rekening houdende rijst de vraag of in de huidige begroting (met name voor de proceskosten) voldoende rekening is gehouden met de structurele meevallers. Gelet hierop wordt verzocht structurele meevallers structureel in de begroting te verwerken, zodat deze een getrouw en evenwichtig financieel kader vormt voor de komende jaren. Motivering BsGW behartigt als uitvoeringsorganisatie van het waterschap en de deelnemende gemeenten de zorg voor optimaal beheer en verwerking van (basis)gegevens en informatie, het heffen, innen en afdragen van de opbrengsten van lokale belastingen en het waarderen van belastingobjecten in het kader van de wet WOZ, dit alles op basis van bedrijfseconomische principes.

(Ontwerp)begroting 2027 De bijdrage van de gemeente Eijsden-Margraten inclusief maatwerk komt voor 2027 uit op € 514.000 De totale ontwerpbegroting 2027 van de BSGW laat een daling zien van € 64.000 ten opzichte van de begroting 2026. Indexering salarissen interne kosten Inflatie

€ 806.000 € 220.000 € 1.026.000

Verschil taakstelling OOP2027 t.o.v. 2026 Kostenvergoeding bezwaren en beroep (uitkeringskosten) Verlaging huisvestingskosten Vervallen tijdelijke extra fte’s agv implementatie Woo Inflatie Maatwerk

€ - 200.000 € - 500.000 € - 200.000 € - 175.000 € - 15.000 € -1.090.000

Effect begroting 2027

€-

4

64.000

Toelichting Indexering salarissen en interne kosten BsGW valt onder de CAO Werken voor Waterschappen. Het gemiddelde percentage van de loonvoet overheidssector over de jaren 2023-2027 bedraagt tussen de 4,0% en 5,3%. Gekozen is om ook hier het drie jaargemiddelde 2025-2027 aan te houden van 4,4%. Inflatie Het gemiddelde percentage van nationale consumentenprijsindex over de jaren 2023-2027 bedraagt tussen de 2,3% en 3,0%. Gekozen is om het drie jaargemiddelde 2025-2027 van 2,6% aan te houden. Verschil taakstelling OOP2026 t.o.v. 2025 Met het Ondernemings- en Ontwikkelplan (OOP) heeft het Algemeen Bestuur de BsGW-organisatie een structurele, taakstellende kostenreductie opgelegd van € 1,3 miljoen met ingang van 2028. Dit resulteert in het structureel verlagen van de bijdragen van de deelnemers met hetzelfde bedrag. Om dit te bereiken wordt de BsGW-begroting met ingang van 2024 stapsgewijs benedenwaarts bijgesteld. Voor 2027 is dit € 200.000 ten opzichte van 2026. Kostenvergoeding bezwaren en beroep (uitkeringskosten) Als gevolg van de Wet herwaardering proceskostenvergoeding WOZ zijn de tarieven voor de proceskostenvergoedingen drastisch verlaagd. Daarnaast is het aantal bezwaren –na de hausse aan bezwaren in 2023– in 2024 en 2025 weer in lijn met het aantal bezwaren in 2022.

Dit heeft geleid tot een structurele verlaging van de uitkeringskosten in de begroting 2026 en meerjarenraming 20272030. Voor wat betreft de afhandeling van de WOZ-bezwaren en -beroepen wordt een nieuwe trend zichtbaar: zowel in 2024 als in 2025 dalen de toekenningspercentages. Dit betekent dat naast het (fors) lagere tarief voor proceskostenvergoeding als gevolg van de Wet herwaardering proceskostenvergoeding WOZ ook (verhoudingsgewijs) het aantal bezwaren en beroepen dat een proceskostenvergoeding krijgt toegekend lager wordt. Dit heeft een extra dempend effect op de gerealiseerde proceskostenvergoedingen (uitkeringskosten). Het bovenstaande leidt tot een additionele verlaging van de begrotingspost ‘proceskostenvergoeding’ met € 500.000 in de begroting 2027 (en verdere jaren). Verlaging huisvestingskosten Door de verhuizing naar een duurzaam, eigentijds en toekomstbestendig kantoorpand in het laatste kwartaal van 2026, kunnen de begrote huisvestingskosten structureel worden verlaagd met € 200.000. Vervallen tijdelijke extra fte’s agv implementatie Woo De per 1 mei 2022 in werking getreden Wet open overheid (Woo) leidde, net zoals bij de deelnemers, ook voor BsGW tot extra én aanvullende inspanningen. Inspanningen waartoe de organisatie op dat moment niet geoutilleerd was.

Voor de implementatie van de Woo heeft het Algemeen Bestuur voor de jaren 2024-2026 tijdelijk extra formatie beschikbaar gesteld op het gebied van juridisch advies en communicatie. Vanwege het einde van de tijdelijkheid dalen vanaf 2027 de personele lasten structureel met €175 duizend.

5

Maatwerk Maatwerk wordt voortaan via een offertetraject in beeld worden gebracht en dat deze één op één worden doorberekend aan de desbetreffende deelnemer. Dit betekent dat deelnemers, die geen maatwerk afnemen, niet langer financieel bijdragen aan het duurdere maatwerk van andere deelnemers. Een en ander leidt tot een benedenwaartse bijstelling van de reguliere begroting met ingang van 2025 en daarmee de bijdrage van de deelnemers, die geen maatwerk afnemen. In de meerjarenschijf van begroting 2026 is voor de bijdrage aan de BsGW voor 2027 € 565.300 opgenomen. Op basis van de ontwerpbegroting van de BsGW en de bijdrage waarmee in onze begroting is rekening gehouden kan de bijdrage in onze begroting met € 51.300 neerwaarts worden bijgesteld. Financiële ontwikkelingen en dekking Begrotingspost Begroot Werkelijke bedrag geboekte uitgaven A B 2027 bedrijfsvoering € 565.300 604000-4424103

Harde verplichting Begrotings- Gevraagd Extra vraag / bestelbon ruimte bedrag (-/-) voorstel / ruimte (+) C D=(A-B-C) E F=(D-E) € 565.300

€ 514.000 € 51.300

Meerjarig geeft dit met de huidige inzichten het volgende beeld: 2028: € 37.400 voordelig 2029: € 17.000 voordelig 2030: € 13.000 nadelig Advies Op basis van de voorliggende conceptbegroting adviseren wij uw raad in te stemmen met de begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2031. Kanttekening Op basis van de bestuursinformatiebrief Q4 2025, waaruit een voorlopig positief resultaat van € 4,8 miljoen blijkt, zien wij wel aanleiding tot het maken van een opmerking. Het positieve resultaat wordt in overwegende mate verklaard door lagere personeelskosten (€ 2,475 miljoen voordeel) en hogere kosten flexibele schil (€ 1,466 miljoen nadeel). Tevens is sprake van een verdere daling van de proceskosten in 2025 met € 3,416 miljoen. Ook in voorgaande jaren was er sprake van positieve rekeningresultaten. Hiermee rekening houdende rijst de vraag of in de huidige begroting (met name voor de proceskosten) voldoende rekening is gehouden met de structurele meevallers. Gelet op het vorenstaande verzoeken wij u structurele meevallers ook als zodanig te verwerken in de begroting om zo te komen tot een begroting die een getrouw en evenwichtig beeld geeft van de financiële kaders voor de komende jaren. Kernboodschap In te stemmen met de conceptbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2031 Als kanttekening op te merken dat structurele meevallers ook als zodanig verwerkt dienen te worden in de begroting. 6

3

VEILIGHEIDSREGIO ZUID-LIMBURG

Samenvatting In de begroting 2027 zijn geen majeure beleidswijzigingen aangebracht. Het betreft een begroting die in het teken staat van de verdere implementatie van het vastgestelde beleid "een solide basis voor de toekomst 2027” wordt het laatste jaar van de VRZL vigerende beleidsplan. VRZL merkt ook dat de dagelijkse werkelijkheid vaak anders is dan aan de voorkant hebben ingeschat. Zo is het meerjarenbeleidsplan opgesteld. De onderwerpen Maatschappelijke Weerbaarheid, Operationele continuïteit en noodcommunicatie speelden toen nog geen rol van betekenis en hebben (de veiligheidsregio's en de gemeenten) in 2025 en 2026 flink beziggehouden. Op dit moment wordt samen met de gemeenten volop over de inrichting en opzet van coördinatiepunten (veiligheidsregio) en noodsteunpunten (des gemeentes) gesproken en hoe dat naadloos op elkaar laten aansluiten. Dat zal ook in 2O27 een thema zijn waar stappen in moeten blijven zetten. Vanaf 2027 zouden er weer aanvullende middelen beschikbaar komen (volgens het toenmalige kabinet Schoof) zodat we het toekomstgericht verder professionaliseren van het vak crisisbeheersing in de breedte van onze organisatie kunnen blijven vormgeven. De nieuwe uitdagingen die op VRZL afkomen maken dat ze daar als organisatie ook meer op moeten inzetbaar te maken.

In 2027 weet de VRZL weer iets beter hoe de wereld om ons heen er uitziet en welke aanvullende taken van de veiligheidsregio verwacht worden. Motivering VRZL realiseert een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige organisatie van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, gemeentelijke bevolkingszorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing voor 16 gemeenten. De totale bijdrage vanuit deze gemeente bedragen voor 2027: € 60.188.856. De bijdrage vanuit de gemeente Eijsden-Margraten bedraagt: € 2.421.673 Financiële ontwikkelingen en dekking De totale bijdrage vanuit deze gemeente bedragen voor 2027: € 60.188.856. De bijdrage vanuit de gemeente Eijsden-Margraten bedraagt: € 2.421.673. De bijdrage voor 2026 bedraagt € 2.312.156, dit betekent een stijging van 4%. Deze stijging heeft deels te maken met het ingroeimodel m.b.t. toekomstige huisvesting van de brandweerkazernes. Kernboodschap  In te stemmen met de conceptbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2031

7

4

OMNIBUZZ

Aanleiding Onlangs hebben wij de voorlopige jaarrekening 2025, de bijgestelde begroting 2026 en de begroting 2027 meerjarenraming 2027 2030 van de gemeenschappelijk regeling Omnibuzz ontvangen, met het verzoek deze aan de raad aan te bieden en eventueel een zienswijze hierover naar voren te brengen Relatie met Meerjarenprogrammabegroting 2026-2029 Programma 1 Kwaliteit van Leven. Motivering Omnibuzz draagt zorg voor de uitvoering van het doelgroepenvervoer in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De uitvoering van deze taak behelst het voorliggende jaarverslag 2025, de uitgangspuntennotitie begrotingswijziging 2026-1, 2027 en meerjarenperspectief 2028-2030. Ter kennisname: jaarverslag 2025 Op totaalniveau heeft Omnibuzz in 2025 een positief jaarresultaat behaald van € 1,6 miljoen. In totaal zijn 1.028.433 ritten voor het Wmo-vervoer uitgevoerd. Dit is een daling van 0,35% ten opzichte van het voorgaande jaar. Geconcludeerd kan worden dat het vervoer zich heeft gestabiliseerd. Het jaar 2019 wordt daarom niet langer als vergelijkingsjaar opgenomen in dit jaarverslag. In de begrotingswijziging 2025-1 heeft Omnibuzz de directe vervoerskosten op totaalniveau al met € 1,3 miljoen naar beneden bijgesteld ten opzichte van de oorspronkelijke begroting 2025.

Dit is gedaan omdat het vervoersvolume voor de begrotingswijziging 2025-1 was gebaseerd op het gerealiseerde vervoer in 2024. Ook de lager uitgevallen NEA-index voor 2025 heeft geleid tot een verlaging van de begroting 2025-1. Voor de indirecte vervoerskosten en overhead geldt dat Omnibuzz in 2025 ruim binnen de begroting is gebleven (€ 195.000 respectievelijk € 71.000 onderschrijding). Hiermee komt het totale resultaat voor de 30 deelnemende Wmo-gemeenten (na onttrekking aan bestemmingsreserves van € 24.000) uit op € 768.000 positief. In Eijsden-Margraten is in 2025 voor het eerst sinds 2022 een daling zichtbaar in het vervoersvolume, met 11,27% ten opzichte van het voorgaande jaar. Deze daling is het resultaat van gerichte maatregelen. Zo zijn in 2025 de indicaties voor onbeperkt reizen naar een puntbestemming opnieuw beoordeeld. Het onbeperkt reizen is daarbij vervangen door een begrenzing in het aantal te reizen zones. Er is maatwerk toegepast, waarbij een hoger aantal zones dan de standaard is toegekend, maar niet langer onbeperkt. Deze aanpassing had betrekking op circa 5% van de cliënten, die samen verantwoordelijk waren voor ongeveer 15% van de totale kosten. Daarnaast is het maximale aantal te reizen zones per jaar verlaagd van 750 naar 590 zones. Deze maatregel gold voor ongeveer 10% van de cliënten.

De overige cliënten maakten al gebruik van minder dan 590 zones per jaar. Deze maatregelen hebben gezamenlijk geleid tot een duidelijke afname van het gebruik en de kosten van het vervoer. Waar de gemeente voorheen moest bijbetalen aan Omnibuzz, ontvangt zij over 2025 het bedrag van € 102.446 bedrag terug.

8

Ter kennisname: financiële uitgangspunten begroting 2026-1  Basis vervoerscijfers: Werkelijke ritten en kilometers uit 2025 (T-1) per gemeente.  Groei-opslag: Standaard +5%, met mogelijkheid voor gemeenten om hiervan af te wijken.  Vervoerstarieven: geïndexeerd met NEA-index 2026: +4,1% en gebaseerd op tarieven 2025 (nacalculatie) + indexatie.  Personeelskosten: volgens cao 2025-2027.  Overhead & indirecte kosten: nieuwe inschatting + 2,3% (CPB CPI)  Afrekening: vervoer: op basis van werkelijk gebruik, indirecte kosten: per aantal ritten  Overhead: per aantal inwoners  Reserves & overige: minimale reserve: €550.000. Onvoorzien: €50.000  Bedragen exclusief btw. Financiële ontwikkelingen en dekking Op basis van de kilometers uit 2025 worden de ingeschatte directe vervoerskosten voor 2026 bijgesteld. Voor de begroting 2026 betekent dit een positieve bijstelling van de lasten ter hoogte van € 73.356 in de eerste bestuursrapportage. Daarnaast zijn de prognoses van de eigen bijdrage lager dan in de gemeentelijke begroting is opgenomen. Dit betreft een negatieve bijstelling ter hoogte van € 14.321. Doordat het aantal ritten heeft afgenomen daalt ook de eigen bijdrage vanuit de klanten. Per saldo wordt de begroting voor de GR Omnibuzz positief bijgesteld voor € 59.035.

Begroting 2027 (en meerjaren 2028-2030)  Basis vervoerscijfers: Begroting 2026 (gebaseerd op realisatie 2025) = T-2  Groei-opslag: Standaard +2,5%, met maatwerk per gemeente mogelijk Vervoerstarieven:  Indexatie: gemiddeld 2,8% (NEA 2025 + 2026)  Gebaseerd op tarieven 2026 + opslag Personeelskosten:  +1,6% in 2027, daarna +2,0% per jaar (indicatief)  Overhead & indirecte kosten:  Nieuwe inschatting + 2,2% (CPB) Afrekening:  Vervoer: op basis van werkelijk gebruik  Indirecte kosten: per aantal ritten (realisatie) Belangrijkste verschil 2026 vs 2027  2026 gebruikt recente realisatie (T-1), 2027 werkt met afgeleide cijfers (T-2)  Groei-opslag daalt van 5% naar 2,5 Financiële ontwikkelingen en dekking De begroting 2027 en MJB 2028-2030 wordt opgesteld op basis van de begrote kilometers, toeslagen laag en hoog en meereizend OV’er uit de begroting 2026. Deze begroting wordt bij de begrotingswijziging 2026-1 voor onze gemeente naar beneden bijgesteld op basis van de gerealiseerde vervoercijfers uit 2025. Dit betekent dat het effect doorwerkt in de begroting 2027 en MJB 2028-2030. De bijdrage aan Omnibuzz wordt naar beneden bijgesteld voor de jaren 2027 t/m 2030. Het effect van de vervoercijfers werkt ook door in de prognose van de eigen bijdrage. Deze opbrengsten worden naar beneden bijgesteld.

9

cf. 2026-1 cf. begr 2027 cf. begr 2027 Begrotingspost 2026 2027 2028 / Delta t.o.v. huidige begr. 6670600 Collectieve € 73.355 € 70.106 € 71.503 vervoersvoorziening – 4424103 Bijdragen gemeenschappelijke regelingen 6670600 Collectieve € -14.321 € -13.165 € -13.261 vervoersvoorziening – 5421000 Eigen Bijdrage Totaal € 59.034 € 56.941 € 58.242

10

cf. begr 2027 2029

cf. begr 2027 2030

€ 78.642

€ 50.426

€ -13.339

€ -8.461

€ 65.303

€ 41.965

Aframen

5

GGD ZUID LIMBURG

Samenvatting De Geneeskundige Gezondheidsdienst Zuid-Limburg (GGD Zuid-Limburg) is een Gemeenschappelijke Regeling (GR) die werkzaam is voor de 16 gemeenten in Zuid-Limburg. De GGD voert wettelijke en aanvullende taken uit die door gemeenten aan de GGD zijn opgedragen. Daarnaast adviseert de GGD-gemeenten, leveren zij kennis en data en hebben zij een verbindende rol. Ieder jaar stelt de GR GGD Zuid-Limburg een begroting op voor het aankomende jaar. Het vaststellen van de deze begroting (maar ook begrotingswijzigingen en jaarstukken) is een verantwoordelijkheid van het Algemeen Bestuur (AB) van de GGD Zuid-Limburg. In dit bestuurlijk overleg zijn alle 16 ZuidLimburgse gemeenten vertegenwoordigd. De begroting 2027, begrotingswijziging 2026 en jaarrekening 2025 staan geagendeerd voor het AB van 8 juli 2026. Uw gemeenteraad wordt in de mogelijkheid gesteld om voorafgaand aan dit AB besluit een zienwijze kenbaar te maken aan het Dagelijks Bestuur (DB). Deze dient uw gemeenteraad vóór 1 juni in te dienen. In de voorbereiding heeft uw gemeenteraad in januari 2026 een raadsinformatiebrief ontvangen om u te informeren over de noodsituatie bij Veilig Thuis en de mogelijke oplossingsrichtingen. De impact van deze noodsituatie, en andere ontwikkelingen, zijn voelbaar in zowel de begrotingswijziging 2026 als de begroting 2027. Maar helaas brood nodig binnen de realiteit waarin we leven.

Aanleiding Het vaststellen van de begrotingswijziging 2026 en begroting 2027 is een verantwoordelijkheid van het Algemeen Bestuur (AB) van de GGD Zuid-Limburg. Deze besluitvorming staat gepland op 8 juli 2026. U heeft de mogelijkheid om uw zienswijze op zowel de begrotingswijziging 2026 als de begroting 2027 vóór 1 juni 2026 kenbaar te maken aan het Dagelijks Bestuur (DB). Naast een zienswijze op de begroting 2027 vragen we uw zienswijze kenbaar te maken voor de begrotingswijziging 2026. Na een uitgebreid en zorgvuldig proces met het bestuur is de ophoging van de formatie bij Veilig Thuis verwerkt in de begroting. Ook is het proces opgestart om – samen met gemeenten en ketenpartners – het gesprek te voeren en acties uit te zetten om de samenwerking in de keten te verstevigen én het expertisecentrum en de expertiserol van Veilig Thuis te versterken. De resultaten van deze inspanningen (in pilots) worden meegenomen in het nieuwe meerjarenbeleidsplan 2028-2031. Om uw gemeenteraad in de gelegenheid te stellen een beeld te vormen ontvangt u ook de jaarstukken 2025. Deze worden op 15 april 2026 formeel vastgesteld in het AB. Motivering Ter kennisgeving: Jaarstukken en Resultaatbestemming 2025 De jaarrekening 2025 van de GGD Zuid-Limburg kent een positief resultaat van €2,1 miljoen.

Deze is met name ontstaan door incidentele meevallers op 2 van de 3 programma’s van de GGD:  Programma GGD: €1.642.058,- positief. De uitvoering van de COVID19 najaarscampagne leverde een positief saldo op. Dit betreffen Rijksmiddelen die naar alle waarschijnlijkheid terug moeten naar het Rijk.

11





Programma Jeugdgezondheidszorg (JGZ): €687.458,- positief. Dit programma kent incidentele voordelen zoals lagere overheadkosten, hogere projectopbrengsten en lagere automatiseringskosten. Programma Veilig Thuis (VT): €164.675,- negatief. De oorzaak hiervan is met name gelegen in de ontstane noodsituatie en de daaruit voortvloeiende wachtlijstproblematiek. Om deze situatie duurzaam op te lossen is in de loop van het jaar een uitvoerend team van een derde partij ingeschakeld, waardoor de lasten uitvoering door derden fors gestegen zijn.

Het voorstel is om het positieve jaarresultaat van €2,1 miljoen in een viertal bestemmingsreserve te vormen en het resterende deel te retourneren naar iedere individuele gemeente. Op 15 april 2026 neemt het AB hier een besluit over:  Bestemmingsreserve: ‘COVID-19 najaarscampagne 2025’. Onzekerheden in de beschikking van het Ministerie van VWS over de afrekening van deze middelen kunnen ertoe leiden dat het overschot teruggevorderd wordt. Daarom wordt voorgesteld om €660.057 aan Rijksmiddelen in de reserve te storen.  Bestemmingsreserve: ‘Forensische Geneeskunde MAZ’. Per 1 oktober 2026 wordt binnen de forensische geneeskunde, de taak medische arrestantenzorg (MAZ) niet meer uitgevoerd voor de politie. Dit als gevolg van een landelijke aanbesteding die gegund is aan een andere partij. Voorgesteld wordt om €125.000 te storten in een bestemmingsreserve om de hieruit mogelijk voortkomende frictiekosten te dekken.  Bestemmingsreserve: ‘Digitaal Cliëntdossier JGZ’. Voor het implementeren van een veilig en toekomstbestendig digitaal cliëntdossier, dat het uitwisselen van gegevens mogelijk maakt is een storting van €500.000 in de bestemmingsreserve nodig.  Bestemmingsreserve: ‘Risicotaxatie JGZ’. In het kader van het uitvoeren van de visie JGZ: ‘ongelijk investeren voor gelijke kansen’ is een uniforme risicotaxatie methodiek noodzakelijk. Hiervoor is €400.000 nodig.

Dit helpt de professionals om onderbouwd in te schatten welke kinderen/gezinnen meer of minder inzet nodig hebben.  Het resterende positieve resultaat van € 479.484 te retourneren aan de deelnemende gemeenten. Dit betekent voor Eijsden-Margraten in concept een ontvangst ter hoogte van € 20.930,- voor 2026. Voor zienswijze: Begrotingswijziging 2026 Zoals aangekondigd in de raadsinformatiebrief van januari 2026 is er sprake van een noodsituatie bij Veilig Thuis. Veilig Thuis (VT) is het expertisecentrum en meldpunt voor geweld in afhankelijkheidsrelaties in Zuid-Limburg. Deze wettelijke taak is verankerd in de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) en maakt vanaf 2015 onderdeel uit van de Gemeenschappelijke Regeling GGD Zuid-Limburg. Bij het opstellen van de begroting 2026 – een jaar geleden – is niet voorzien dat de forse stijging van het aantal meldingen bij VT forse gevolgen zou hebben voor de wachtlijst en de werkdruk van de medewerkers. Op 26 november 2025 heeft het AB gesproken over wat nodig is om de noodsituatie onder controle te krijgen. Hier is zorgvuldig naar gekeken. De noodsituatie vraagt een structurele uitbreiding van, ten minste, 14 FTE. Dit gaat de GGD gefaseerd aanpakken. De eerste 7 FTE voor 2026 worden verwerkt in een begrotingswijziging 2026 die voor zienswijze naar de gemeenteraden gaat.

En vanaf 2027 is een structurele ophoging van 14 FTE opgenomen in de begroting 2027. In de bijlage treft u een beknopte factsheet dit die inzichtelijk maakt. Voor gemeente Eijsden-Margraten betreft dit een totale verhoging van kosten van €24.825,voor 2026.

12

Voor zienswijze: Begroting 2027 De begroting 2027 is opgesteld conform de in 2025 vastgestelde kadernota 2027 én het meerjarenbeleidsplan 2024-2027 van de GGD ZL dat in juli 2023 is vastgesteld. In 2027 zetten we de Trendbreukaanpak voort en eind 2026 wordt het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) geconcretiseerd in een nieuw regioplan Zuid-Limburg. Samen met het regionaal gezondheidsbeleid 2025-2030 “Gezondheid nu, voor later” vormt dit ons kader voor 2027. De begroting 2027 kent de volgende inhoudelijke aandachtspunten:  Noodsituatie Veilig Thuis. Om de wettelijke taak adequaat te blijven uitvoeren is duurzaam perspectief essentieel. Structurele versterking is noodzakelijk. Voor 2027 is een ophoging van +7 FTE meegenomen (in de begrotingswijziging 2026 zijn 7 FTE verwerkt dus totaal 14 FTE structureel vanaf 2027). Parallel is het proces opgestart om – samen met gemeenten en ketenpartners – het gesprek te voeren en acties uit te zetten om de samenwerking in de keten te versterken én het expertisecentrum en de expertiserol van Veilig Thuis te versterken. De totale structurele uitbreiding leidt tot een structurele verhoging van de begroting van €1,4 miljoen (€ 0,7 mln. vanaf 2026 en nog eens €0,7 mln. vanaf 2027).  Extra middelen aanpassing Rijksvaccinatieprogramma. Het vaccinatieschema is veranderd op verzoek van de Gezondheidsraad.

Het concreet doorvoeren van de wijzigingen betekent extra inspanningen voor de uitvoering van de JGZ. Daarvoor zijn voor gemeenten en JGZorganisaties tijdelijk extra middelen beschikbaar gesteld. Het bedrag van €75.485 is door de Zuid-Limburgse gemeenten ontvangen via de septembercirculaire 2025 van het Gemeentefonds en wordt door de GGD ZL afgeroepen, om de extra kosten gemoeid met de vaccinatie inspanningen af te dekken.  Forensische geneeskunde. o Het wegvallen van de Medische Arrestantenzorg leidt ook in 2027 tot minder inkomsten, terwijl de 24/7 beschikbaarheid van forensisch artsen en verpleegkundigen noodzakelijk blijft. Dit heeft als gevolg dat de financiële dekking van de 24/7 dienstverlening onder druk staat. Er wordt onderzocht hoe meer kostendekkend gewerkt kan worden én het werk interessant te houden voor de professionals. o Landelijk wordt een toekomstbestendiger stelsel voor de uitvoering van de forensische geneeskunde uitgewerkt. Hiervoor is een wijziging van het landelijke stelsel nodig; van een regionaal model, naar een model met landelijke regie per 2027/2028. Een routekaart is in dit kader nog niet bekend. Voor gemeente Eijsden-Margraten betreft dit voor de GGD ZL begroting 2027 een totale verhoging van kosten van €94.895,-. Financiële ontwikkelingen en dekking

13

Stijging in beeld: GGD 2026 516.130 2027 548.937

JGZ 1.140.775 1.222.392

VT 278.329 344.908

RVP 63.810 64.369

FGK 17.500 18.305

OGGZ 59.284 65.400

Totaal 2.075.828 2.264.310

Begrotingspos Begroot t bedrag

2027 A 67140000 Basisgezondhe idszorg 4424103 Bijdragen Gemeenschap pelijke regelingen 67150000 Jeugdgezondh eidszorg

Werkelijk Harde ve Begrotings-ruimte Gevraagd Extra vraag (e rplichtin bedrag /-) / ruimte geboekte g voorstel (+) uitgaven / bestelb on B C D=(A-B-C) E F=(D-E) 909.421 909.421 977.549 -68.128

1.259.996 -

-

1.259.996

4424103 Bijdragen Gemeenschap pelijke regelingen

14

1.286.761

-26.765

Kernboodschap  Kennisnemen van de jaardocumenten 2025 en de resultaatbestemming 2025 van de GR GGD Zuid-Limburg.  Kennisnemen van de 1e technische begrotingswijziging 2026 van de GR GGD Zuid-Limburg.  Als zienswijze op de begrotingswijziging 2026 en de begroting 2027 van de GR GGD ZuidLimburg kenbaar maken dat: We kunnen instemmen met de begrotingswijziging 2026 en de begroting 2027 onder voorwaarde dat de GGD Zuid-Limburg het AB dit jaar ter vaststelling de volgende zaken aanbiedt:  Concrete en beknopte plannen voor de genoemde bestemmingsreserve waarin staat wanneer de middelen worden ingezet en welke doelen worden bereikt.  Een beknopt plan van aanpak Veilig Thuis 2026-2027, waarin staat hoe de extra middelen worden ingezet om de problematiek aan te pakken, preventiever te werken en toekomstige formatie-uitbreiding te voorkomen.

15

6

HET GEGEVENSHUIS

Samenvatting Het Gegevenshuis heeft de jaarrekening 2025, de bijgestelde begroting 2026 en de begroting 2027 meerjarenraming 2027-2030 aangeleverd. De stukken laten zien dat het Gegevenshuis de afgesproken taken uitvoert binnen een stabiele organisatie, met tijdelijke meerkosten door de ICT-migratie die worden gedekt uit -de bestemmingsreserve. De bijstelling van de begroting 2026 is noodzakelijk vanwege personele uitbreidingen en afronding van de ICT-implementatie, maar wordt volledig gedekt. Voor 2027-2030 stijgt de bijdrage van de gemeente Eijsden-Margraten licht op basis van indexering en productontwikkeling. Op basis van de onderliggende stukken kan de gemeenteraad instemmen met de begroting 2027 meerjarenraming 2027-2030. Aanleiding Onlangs hebben wij de definitieve jaarrekening 2025, de bijgestelde begroting 2026 en de begroting 2027 meerjarenraming 2027 2030 van het Gegevenshuis ontvangen, met het verzoek deze aan de raad aan te bieden en eventueel een zienswijze hierover naar voren te brengen. De definitieve jaarrekening 2025 en de bijgestelde begroting 2026 worden ter kennisname aangeboden. Het Gegevenshuis voert wettelijke taken uit rondom het beheer van basisregistraties en het leveren van geografische data. Vanaf 2019 wordt tevens het databeheer openbare ruimte door het Gegevenshuis uitgevoerd (groen, wegen, riool, kabels leidingen).

De omvang van de werkzaamheden is sinds 2019 ongewijzigd. Motivering Jaarrekening 2025 Het Gegevenshuis heeft geleverd wat vooraf is afgesproken met de deelnemers, tegen lagere lasten als geprognotiseerd in de bijgestelde begroting 2025. De jaarrekening 2025 van het Gegevenshuis sluit met een negatief saldo € 228.361, - als gevolg van hoger uitgevallen kosten ten aanzien van ICTMigratie. Het tekort wordt aangevuld uit de bestemmingsreserve ICT. Bijstelling begroting 2026 De gehanteerde uitgangspunten bij de primaire begroting 2026 gelden nog steeds. Er zijn echter 3 ontwikkelingen die tot bijstelling van de primaire begroting aanleiding geven: 1. Bijstelling van de post personeel, onderdeel salarissen totaal met het bedrag ad € 112.566, - als gevolg van toetreding van de gemeente Beek en uitbreiding van producten bij de gemeenten Kerkrade en Landgraaf. 2. Bijstelling op de bedrijfsvoering met € 96.069, - voor een beperkt deel als gevolg van voornoemde uitbreiding en voor het grootste deel voor afronding van de implementatie van ICT (o.a. dataplatform) met Solido. Tegenover de extra lasten van de 2e fase van ICT-implementatie staat de dekking voor deze bijstelling het restant van de bestemmingsreserve voor een bedrag van € 68.452, . De overige dekking hangt samen met de bijdrage van Beek, c.q. de hogere bijdrage van Kerkrade en Landgraaf.

16

3. Bijstelling bij de software en inhuur derden met respectievelijk € 14.862, - en € 15.109, -als gevolg van de toetreding van de gemeente Beek en uitbreiding producten. Hierdoor worden er vanaf 2026 meer licenties afgenomen. De post inhuur derden is bijgesteld bij productie (regulier) en om administratieve reden niet verdeeld over de overige posten inhuur derden. Ook deze lasten worden gedekt door de hogere bijdrage. Een en ander betekent dat: door de toetreding van de gemeente Beek het financieel aandeel van de gemeente Eijsden-Margraten verandert van 6,55% naar 6,34%. de begroting aan zowel de lasten- als de batenkant moet worden aangepast op de onderdelen personeel, inhuur derden, ondersteuning bedrijfsvoering en aan batenkant via de bijdrage door de gemeente Beek die per 1-1-2026 is toegetreden tot Het Gegevenshuis en door het aanwenden van restant bestemmingsreserve implementatie ICT. Begroting 2027 en Meerjarenraming 2027-2030 De begroting 2027 en de meerjarenraming 2027 2030 van het Gegevenshuis worden bepaald door de optelsom van de gesloten dienstverleningsovereenkomsten met de deelnemende gemeenten en Waterschap Limburg en de klanten. Alle kosten worden toegerekend aan deze producten en diensten via voorcalculatie.

De begroting 2027 borduurt voort op de bijgestelde begroting 2026 waarbij rekening is gehouden met een indexering van 3,3 % en de gevolgen van de nieuwe ICT-omgeving. Op verzoek van het Algemeen Bestuur is rekening gehouden met het laatst bekende indexcijfer behorende bij Prijs Bruto Binnenlands Product. De bijdrage van de gemeente Eijsden Margraten voor 2027 2030 wordt respectievelijk begroot op € 352.192, € 363.814, € 375.820, en € 388.222 . De raad wordt voorgesteld als zienswijze over de begroting 2027 meerjarenraming 2027 2030 Het Gegevenshuis kenbaar te maken, dat de raad ermee kan instemmen. Financiële ontwikkelingen en dekking De bijgestelde begroting 2026 van het Gegevenshuis sluit voor de gemeente Eijsden-Margraten op een bijdrage van € 338.402, -. Dit bedrag is voorzien in de gemeentelijke begroting. De begroting 2027 van het Gegevenshuis sluit op een bijdrage van € 352.192, -. In de gemeentelijke begroting is een bedrag voorzien van € 349.570,-. Het tekort à € 2.622, - zal worden meegenomen bij het samenstellen van de gemeente begroting 2027-2030. Begrotingspost

Begroot bedrag A € 338.402

Werkelijke geboekte uitgaven B

Harde verplichting Begrotings- Gevraagd Extra vraag / bestelbon ruimte bedrag (-/-) voorstel / ruimte (+) C D=(A-B-C) F=(D-E) € 352.192 € 349.570 € 2.622

Kernboodschap  De raad van gemeente Eijsden-Margraten neemt kennis van de jaarverslag en jaarrekening 2025.  De raad van gemeente Eijsden-Margraten kan instemmen met de wijziging begroting 2026.  De raad van gemeente Eijsden-Margraten kan instemmen met de begroting 2027 meerjarenraming 2027-2030. Er wordt geadviseerd om een positieve zienswijze af te geven.

17

7

OMGEVINGSDIENST ZUID LIMBURG

Samenvatting In de Omgevingswet is vastgelegd dat de gemeenten en provincies specifieke milieutaken op het gebied van de vergunningverlening en het toezicht hierop, dienen te laten uitvoeren door een Omgevingsdienst. Deze taken zijn vastgelegd in de Omgevingswet en worden aangeduid als de “basistaken”. De gemeente Eijsden-Margraten is daarom een wettelijk verplichte deelnemer van de GR ODZL. Jaarverslag en voorlopige jaarrekening 2025. Het totale werkprogramma 2025 voor Eijsden-Margraten bedroeg € 506.819 De jaarrekening van de ODZL geeft een totaal te verdelen resultaat van € 1.425.458. Voorstel van het dagelijks bestuur (hierna: DB) van de ODZL is, om dit positieve resultaat te verdelen onder de deelnemers naar rato van de omzet van de deelnemers. Voor de gemeente EijsdenMargraten bedraagt de uitkering € 33.834. Ontwerp begrotingswijziging 2026 Door ontwikkelingen met betrekking tot het lager uitvallen van de cao-indexatie, extra budget van Provincie Limburg en gemeente Kerkrade is de begroting 2026 € 2,1 mln. hoger (was € 22 mln. wordt € 24,1 mln.). Hierdoor wijzigt het werkprogramma (lees bijdrage) voor EijsdenMargraten van € 514.301 naar € 502.441. Dit levert een voordeel op van € 11.860.

Ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 De ontwerp-begroting 2027 is gebaseerd op een gewijzigde financieringssystematiek waardoor de kosten voor onder andere de bodemtaken eerlijker worden verdeeld. De kosten van de ODZL stijgen in 2027 met € 1,8 miljoen ten opzichte van de voorgestelde begrotingswijziging 2026 tot € 24,58 mln. Deze stijging is een gevolg van de loonindexatie, indexatie materiele overheidskosten, uitbreiding taken gemeenten en overige posten. Voor Eijsden-Margraten bedraagt de bijdrage in 2027 € 519.023. Dit is inclusief de verrekende ingroei van € 115.035 als gevolg van de gefaseerde invoering van de nieuwe financieringssystematiek. Aanleiding Van de ODZL hebben we de volgende stukken ontvangen: 12 maart 2026: - Concept jaarverslag en jaarrekening 2025; - Ontwerp begrotingswijziging 2026 - Ontwerpbegroting 2027, meerjarenbegroting 2028-2030. Tevens is verzocht de jaarrekening 2025 aan de Raad ter kennisname voor te leggen. Ten aanzien van de ontwerp-begrotingswijziging 2026 en de ontwerpbegroting 2027 wordt verzocht een zienswijze in te dienen vóór 9 juni 2026. Motivering Jaarverslag en voorlopige jaarrekening 2025. De begrote kosten voor de uitvoering van het werkprogramma 2025 Eijsden-Margraten bedroegen € 506.819. Gelet op het positieve resultaat in 2025 is het voorschot op de laatste voorschotnota een korting van 40% toegepast.

Hierdoor waren de totale kosten in 2025 voor EijsdenMargraten € 409.173.

18

Alle afgesproken taken uit het werkprogramma zijn uitgevoerd binnen de gestelde normen. Verder zijn buiten de basistaken een aantal specialistische adviezen gevraagd op het gebied van onder andere externe veiligheid, geluid en bodem, extra taken uitgevoerd in het kader van omgevingsplannen, toezicht op milieuklachten en algemene advisering en informatieverstrekking. Deze niet begrootte kosten (ca. € 102.000) zijn niet apart gefactureerd en zijn verrekend met de kosten van de bodemmeldingen die veel te hoog waren begroot. Hierdoor is 63% van de uren die door de ODZL was gepland uitgevoerd. Er waren in 2025 geen zaken in EijsdenMargraten die speciale aandacht vroegen of waar een afwijking van de bestaande procedures noodzakelijk was. De voorlopige jaarrekening 2025 van de ODZL wordt voorzien van een goedkeurende controleverklaring van de accountant bij de vaststelling van de jaarrekening door het AB (1 april 2026). De jaarrekening 2025 laat een positief resultaat zien van € 1.258.565. De kosten zijn in totaal € 1,5 miljoen lager dan de begroting (-7%). Dit is grotendeels veroorzaakt doordat de kosten van salarissen en inhuur personeel € 1,0 miljoen lager zijn dan de begroting (-6%), mede door lagere cao-stijging en tijdelijk openstaande vacatures bij zowel VTH(A) als Bedrijfsvoering. De totale baten zijn € 0,3 miljoen lager dan de begroting (-1%).

Dit is grotendeels veroorzaakt door: - het bestuursbesluit om de laatste voorschotnota’s met 40% te verlagen (- € 2,0 miljoen); - aanvullende financiering van de provincie Limburg (€ 1,3 miljoen); - landelijke subsidies (incl. SPUK Energiebesparingsplicht) en aanvullende incidentele opdrachten buiten het werkprogramma (€ 0,6 miljoen). Bestemming resultaat Het voorstel ten aanzien van de resultaatbestemming 2025, is:  De bestemmingsreserve ICT voor dekking kosten te laten vrijvallen  Verhogen weerstandvermogen op basis van risico-inventarisatie  Na verwerking van de voorstellen is het te verdelen resultaat

+€ 200.000; -€ 33.107; € 1.425.458

Na goedkeuring van de jaarrekening ontvangt de gemeente Eijsden-Margraten hiervan € 33.834,00. Ontwerp begrotingswijziging 2026 Door de navolgende ontwikkelingen stijgt de begroting 2026 van € 22.044.896 naar € 24.099.203.  Werkelijke cao-indexatie is lager dan begroot. Bij het opstellen van de begroting 2026 was nog geen cao afgesloten. Uitgangspunt was 5,05%. Inmiddels is een cao afgesproken met een looptijd tot 31 maart 2027 wat een besparing oplevert van - € 730.113  Toename budget Provincie Limburg voor extra taken +€ 2.710.235  Invoering plustaken gemeente Kerkrade +€ 74.185 De begrote kosten voor de uitvoering van het werkprogramma 2026 Eijsden-Margraten bedroegen € 514.301. Als gevolg van deze wijziging daalt de bijdrage van de gemeente Eijsden-Margraten met € 11.860 tot € 502.441. Wat hierbij niet is meegenomen is het feit dat we een afspraak hebben met de ODZL over de bodemmeldingen. Naar aanleiding van ons bezwaar op de begroting 2026 is afgesproken dat voor de bodemkosten in de voorschotnota's 2026 wordt gerekend met de kosten voor de bodemmeldingen uit 2025 met een nacalculatie in december 2026 naar de werkelijke kosten. In de 19

begroting 2026 is € 261.960 opgenomen voor de bodemmeldingen. Op 25 maart 2026 waren de werkelijke kosten hiervoor € 27.772. Met andere woorden de werkelijke kosten voor 2026 zullen lager zijn dan begroot. Zienswijze Gelet op het bovenstaande wordt geadviseerd om als zienswijze naar aanleiding van de ontwerp begrotingswijziging 2026 in te dienen, dat de raad hiermee kan instemmen. Ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 In de voorbije jaren is de aandacht gegaan naar het robuust worden van de ODZL. Door de ontwikkelingen zal dit op 1 april 2026 worden gehaald. Voor 2027 is het zaak robuust te blijven. Gelet op tal van ontwikkelingen op milieugebied is er een uitbreiding van de taken voor de ODZL die gedeeltelijk kunnen worden opgevangen binnen de bestaande formatie (o.a. actualisatie vergunningen, toets omgevingsplan, deelname kennisinfrastructuur, toets financiële zekerheid risicobedrijven, energiebesparingsplicht), Voor enkele ontwikkelingen is echter een structurele uitbreiding noodzakelijk die hieronder nader wordt toegelicht. Door deze structurele uitbreiding neemt de begroting 2027 neemt de begroting toe met € 1.835.540 ten opzichte van de ontwerp begrotingswijziging 2026 tot € 25.934.743.

Deze wijziging is een gevolg van:  Indexactie lonen 5,1% conform september circulaire gemeentefonds 2025 € 1.107.962  Indexatie materieel 2,2% conform september circulaire gemeentefonds 2025 € 52.986  Bedrijfsplan plustaken gemeenten 0,4 fte € 43.243  Zeer zorgwekkende stoffen gemeenten 1,1 fte voor het terugdringen hiervan en de vijfjaarlijks Vermijd- en Reductieprogramma € 118.892  Indirecte lozingen gemeenten 1,5 fte + monsters i.v.m strengere eisen waterveiligheid en lozingsnormen en het behalen van de doelen van de Kaderrichtlijn Water € 229.655  Beheer inrichtingenbestand binnen de alle deelnemende gemeenten als essentiële basis voor een effectieve uitvoering van de VTH-taken1,4 fte € 151.317  Kosten van deel van de personele en materiële kosten die gedekt door overige inkomsten € 131.494 De begrote kosten 2027 voor Eijsden-Margraten bedragen hierdoor € 403.988. In 2027 wordt een nieuwe financieringssystematiek ingevoerd gebaseerd op het landelijke voorkeursmodel. Ten opzichte van het huidige systeem veranderen een aantal zaken zoals:  Een all-in locatiekengetal voor vaste milieulocaties (incl bezwaar en beroep);  Meerder locatietypen;  Norm voor niet locatiegeboden basistaken (asbest en bodem) op basis van inwoneraantal en bebouwd oppervlak;  Dekking bedrijfsvoeringskosten met vaste bijdrage per deelnemer op basis van hoogte inbreng.

Voor Eijsden-Margraten heeft deze nieuwe financieringssystematiek als voordeel dat de kosten voor de bodemtaken afnemen tot € 61.700. Een meer realistischer benadering dan in de huidige systematiek. Gezien de herverdeeleffecten die deze nieuwe systematiek tot gevolg heeft voor de deelnemers wordt een 3-jarig ingroeimodel voorgesteld voor de negatieve (max. € 152.00) en positieve (max. € 284.000) verschillen met de huidige systematiek (2027=33%, 2028=67%,2029=100%). Dit betekent een geleidelijke invoering van de nieuwe systematiek, nadeel 20

voor de gemeenten waarvan de bijdrage daalt en een een voordeel voor de gemeenten waarvan de bijdrage stijgt. Voor Eijsden-Margraten betekent dit dat in 2027 extra kosten van € 115.035. Voorgaande resumerend betekent dat de bijdrage voor E-M in 2027 is begroot op € 519.023. Zienswijze Gelet op het bovenstaande wordt geadviseerd om als zienswijze naar aanleiding van de ontwerpbegroting 2027 en de nieuwe financieringssytematiek in te dienen, dat de raad niet kan instemmen, omdat  Door de extra kosten als het gevolg van het 3-jarig ingroeimodel de gemeente EM wederom wordt benadeeld. In de jaren 2024 en 2025 is in totaal ca € 400.000 te veel bijgedragen voor de uitvoering van de bodemmeldingen. Door het ingroeimodel in 2027 nogmaals € 115.000. Dit komt totaal vrijwel neer op de een extra jaarlijkse bijdrage. Wij zijn dan ook van mening dat het ingroeimodel niet reëel is. Hoewel het solidair is voor de deelnemers die meer moeten betalen maar in 2024 en 2025 was ook geen sprake van solidariteit toen Eijsden-Margraten meer moest betalen. Financiële ontwikkelingen en dekking 1. Voorlopige jaarrekening 2025 Voor 2025 heeft de ODZL een positief resultaat van € 1.425.458. Het voorstel is om dit resultaat, naar rato van omzet uit te keren aan de deelnemers.

Indien dit voorstel wordt aangenomen, tijdens het AB van 1 april 2026, dan is het positief resultaat voor Eijsden-Margraten € 33.834. 2. Ontwerp begrotingswijziging 2026 De begrootte kosten voor de uitvoering van het werkprogramma 2026 Eijsden-Margraten bedroegen € 514.301. Als gevolg van deze wijziging daalt de bijdrage van de gemeente Eijsden-Margraten met € 11.860 tot € 502.441. In de begroting Eijsden-Margraten 2026 is rekening gehouden met de extra verlaging als gevolg van de afspraak met de ODZL om de kosten voor de bodemmeldingen te baseren op 2025. Met andere woorden de gevolgen van de ontwerp begrotingswijziging is als positief te beoordelen. 3. Ontwerpbegroting 2027 In de ontwerpbegroting 2027 heeft Eijsden-Margraten € 382.104 gereserveerd voor de uitvoering van de taken door de GR ODZL. Als gevolg van de voorgestelde uitbreiding van capaciteit en verrekening van de nieuwe financieringssystematiek betekent dit een stijging tot € 519.023. Het tekort van in de ontwerpbegroting 2027 Eijsden-Margraten bedraagt € 136.919 en zal worden meegenomen in de begroting 2027-2030. Kernboodschap  De raad van de gemeente Eijsden-Margraten neemt kennis van de jaarrapportage en jaarrekening 2025.

 De raad van de gemeente Eijsden-Margraten kan instemmen met de ontwerpbegrotingswijziging 2026 voor zover ook rekening wordt gehouden met de afspraak dat bij de berekening van de voorschotten wordt gerekend met de kosten voor de bodemmeldingen uit 2025 met een nacalculatie in december 2026 naar de werkelijke kosten.  De raad van de gemeente Eijsden-Margraten niet kan instemmen met de ontwerpbegroting 2027 en de financieringssystematiek voor zover uitvoering wordt gegeven aan het 3-jaring ingroeimodel. 21

8

REINIGINGSDIENSTEN RD4

SAMENVATTING In nauwe samenwerking met Rd4, de 10 aangesloten GR Rd4 gemeenten, de financiële Commissie Rd4 en de Werkgroep Beleid Rd wordt jaarlijks de begroting GR Rd4 opgesteld en de verantwoording via de jaarrekening toegelicht. Jaarrekening 2025 Rd4 heeft in 2025 een positief resultaat behaald van € 1.090.455. Dit wordt over de deelnemende gemeenten verdeeld. Voor Eijsden-Margraten zal € 98.350 worden uitgekeerd Ontwerpbegroting 2027 De Gemeenschappelijke Regeling Reinigingsdiensten Rd4 presenteert een sluitende enkelvoudige begroting voor 2027. Deze begroting is tot stand gekomen naar aanleiding van het verzoek van het Algemeen Bestuur om een enkelvoudige begroting naast de geconsolideerde versie op te stellen. Het landelijke afval- en grondstoffenbeleid bevindt zich in een overgangsfase van LAP3 naar het Circulair Materialenplan, waarin circulaire economie, ketensamenwerking, hergebruik, ontwerp voor circulariteit en hoogwaardige recycling worden benadrukt. Bronscheiding blijft uitgangspunt en het VANG-programma werkt verder aan vermindering van fijn huishoudelijk restafval. Tegelijkertijd nemen financiële prikkels toe door stijgende verbrandingsbelasting, energieprijzen, loonkosten en CO₂-heffingen welke steeds nadrukkelijker worden doorberekend in verwerkingskosten.

Uitbreiding van producentenverantwoordelijkheid heeft steeds grotere invloed op de gemeentelijke afvalbegroting. Voor meerdere productgroepen geldt al een UPV-regeling en toekomstige uitbreidingen, zoals wegwerpluiers, kunnen gevolgen hebben voor de gemeentelijke inzamelstructuur en kosten, maar zijn nog niet verwerkt omdat de landelijke kaders ontbreken. Dit maakt het verder reduceren van restafvalvolumes vanuit zowel financieel als maatschappelijk perspectief nog relevanter. Als basis voor de begroting geldt het Strategisch Meerjarenplan 2022-2026, evenals het door alle gemeenteraden vastgestelde Grondstoffenplan 2022-2026, waarin communicatie, motivatie, participatie en kwaliteitsverbetering van grondstoffen centraal staan. In 2026 wordt het nieuwe grondstoffenpark en kringloopwinkel in Margraten geopend en starten we samen met regionale partners het Rd4 Circulair Ambachtscentrum ROND om de volgende stap te maken in innovatie en participatie. Rd4 vervult de rol van verbonden partij voor tien gemeenten en ondersteunt hen in zowel beleidsvoorbereiding als- uitvoering. De gemeenten behouden de eindverantwoordelijkheid. Belangrijke aandachtspunten zijn regionale uniformiteit, heldere afspraken, vergroten bewustwording en participatie, innovatie en het organiseren van themabijeenkomsten en de grondstoffenconferentie.

Digitalisering, datakwaliteit en cybersecurity staan ook in 2027 nadrukkelijk op de agenda.

22

AANLEIDING In de begroting 2027 Rd4 is uitgegaan van de voor onze inwoners bekende service en dienstverlening. Deze dienstverlening heeft zich in de afgelopen jaren bewezen en werkt naar tevredenheid van onze inwoners en klanten. Zo blijven we papier en oud ijzer inzamelen met onze verenigingen, blijven we de PMD-zakken gratis verstrekken, is de BEST-tas verder uitgerold binnen onze gemeenten en gaan we coulant om met klachten ondersteund door de Rd4 service-desk en ons KCC. MOTIVERING Jaarrekening 2025 Rd4 heeft in 2025 een positief resultaat behaald van € 1.090.455. Dit wordt over de deelnemende gemeenten verdeeld. Voor Eijsden-Margraten zal € 98.350 worden uitgekeerd Strategisch meerjarenplan 2022-2026 De basis voor deze begroting is het opgestelde Strategisch meerjarenplan 2022-2026 (SMP) met het bijgestelde motto 'Samen actief voor een betere toekomst'. Hierin hebben we verdeeld over 7 thema’s strategische doelstellingen gedefinieerd. In het jaar 2024 heeft RD4 het Strategisch meerjarenplan voor de jaren 2022-2026 opnieuw geëvalueerd en vastgesteld dat de routemap uit nog steeds de juiste koers is voor de komende jaren. In de begroting 2027 zijn de benodigde activiteiten en middelen opgenomen om de plannen uit dit plan te realiseren. Grondstoffenplan 2022-2026 In 2022 is gestart met de uitvoering van het Grondstoffenplan.

Speerpunten voor 2026 zijn verdergaande communicatie- en motivatieprojecten om afvalscheiding verder te stimuleren in overeenstemming met de gestelde ambities. De focus ligt op intrinsieke motivatie van inwoners om deel te nemen aan een circulaire economie en verbetering van de kwaliteit van de grondstoffen. In 2026 zal het gerevitaliseerde en uitgebreide grondstoffenpark in Margraten geopend worden en het doel is om in 2026 te starten om circulaire activiteiten uit te voeren met samenwerkingspartners. Hier ligt ook een duidelijke relatie met onderwijsinstellingen in de regio. Een evaluatie hiervan is begin 2026 aangeleverd aan de gemeenteraden. Hiermee geven we vorm aan het afval-/ grondstoffenbeleid van de Rd4-gemeenten. Ontwikkelingen in 2025 Er zijn een aantal initiatieven gestart in 2025 welke zullen bijdragen aan bewustwording, verdere verbetering dienstverlening en participatie voor onze inwoners. Een aantal van deze RD4 initiatieven zijn:  Voorbereiden project revitalisatie grondstoffenpark en kringloopwinkel Margraten  Verplaatsing Regionaal sorteercentrum E-waste (RSC) op onze hoofdlocatie van Rd4.  Lancering van de nieuwe Rd4 App waarmee we nog gerichter 1-op-1 met onze inwoners kunnen communiceren.

 Introductie van de Plasklas (waar in Eijsden-Margraten al 1200 gezinnen gebruik van hebben gemaakt) om snelle zindelijkheid te promoten en daarmee de afvalstroom luiers aanzienlijk te beperken en geld te besparen voor de betreffende gezinnen omdat zij eerder kunnen stoppen met het kopen van luiers.  Voorbereiden aanschaf pand Kringloopwinkel Kerkrade (voorheen huur)

23



Voorbereiden van de start in 2026 van het Rd4 Circulair Ambachtscentrum ROND. In de 1e fase maakt het ROND gebruik van Regiodeal cofinanciering/subsidies en een beperkte bijdrage van de Rd4 gemeenten.

Rd4 duurzaamheid & circulariteit Duurzaamheid en circulariteit staan al enige jaren prominent op de agenda van Rd4. Een aantal voorbeelden hiervan zijn:  Het verder door ontwikkelen van het Volume/Frequentiesysteem door de inzamelfrequentie van restafval te verlagen en vrijwillig omgekeerd inzamelen mogelijk te maken;  Bij vervanging of reparatie van onderdelen van gebouwen bekijken hoe het energieverbruik kan worden teruggedrongen zoals door dakisolatie, energiezuinigere klimaatsystemen, sedumdaken, Ledverlichting en energiezuinigere Cv-ketels;  Een andere grote stap hierin is gezet met het plaatsen van zonnepanelen op nagenoeg alle geschikte daken van onze hoofdlocatie, waarbij we hopen met het aandeel van zonneenergie op onze hoofdlocatie hopen we hiermee uit te komen boven de 70%;  Bij de vervanging van voertuigen wordt getracht energiezuinigere versies aan te kopen.  Project brandstofbesparing door medewerkers bewust te maken van hun rijgedrag en het milieueffect; Relatie met bestaand beleid en strategische visie en integraliteit Relatie met Meerjarenprogrammabegroting 2025-2028 De begroting GR-Reinigingsdiensten Rd4 2026 maakt onderdeel uit van de programmabegroting Duurzaamheid & Klimaat. Proces van burgerparticipatie Kernboodschap; verdere bewustwording, participatie en samen werken aan duurzaamheid en circulariteit.

Ontwerpbegroting 2027 De Gemeenschappelijke Regeling Reinigingsdiensten Rd4 presenteert een sluitende enkelvoudige begroting voor 2027. Deze begroting is tot stand gekomen naar aanleiding van het verzoek van het Algemeen Bestuur om een enkelvoudige begroting naast de geconsolideerde versie op te stellen. Het landelijke afval- en grondstoffenbeleid bevindt zich in een overgangsfase van LAP3 naar het Circulair Materialenplan, waarin circulaire economie, ketensamenwerking, ontwerp voor circulariteit en hoogwaardige recycling worden benadrukt. Uitbreiding van producentenverantwoordelijkheid heeft steeds grotere invloed op de gemeentelijke afvalbegroting. Voor meerdere productgroepen geldt al een UPV-regeling en toekomstige uitbreidingen, zoals wegwerpluiers, kunnen gevolgen hebben voor de gemeentelijke inzamelstructuur en kosten, maar zijn nog niet verwerkt omdat de landelijke kaders ontbreken. Bronscheiding blijft uitgangspunt en het VANG-programma werkt verder aan vermindering van fijn huishoudelijk restafval. Tegelijkertijd nemen financiële prikkels toe door stijgende Verbrandingsbelasting en CO₂-heffingen, die steeds nadrukkelijker worden doorberekend in verwerkingstarieven. Dit maakt het reduceren van restafvalvolumes financieel noodzakelijk.

24

Als basis voor de begroting geldt het Strategisch Meerjarenplan 2022-2026, evenals het door alle gemeenteraden vastgestelde Grondstoffenplan 2022-2026, waarin communicatie, motivatie en kwaliteitsverbetering van grondstoffen centraal staan. In 2026 wordt het nieuwe grondstoffenpark in Margraten geopend en start men met het circulaire ambachtscentrum met regionale partners vanuit de Regiodeal subsidies. Rd4 vervult de rol van verbonden partij voor tien gemeenten en ondersteunt hen in zowel beleidsvoorbereiding als uitvoering. De gemeenten behouden de eindverantwoordelijkheid. Belangrijke aandachtspunten zijn regionale uniformiteit, heldere afspraken, regelmatige rapportages, technische sessies, themabijeenkomsten en grondstoffenconferenties. Digitale archivering, dataopslag, doorlooptijden en informatiebeveiliging verder worden verbeterd. Digitalisering en aandacht voor datakwaliteit en cybersecurity worden in 2027 voortgezet. FINANCIËLE ASPECTEN Jaarrekening 2025 Rd4 heeft in 2025 een positief resultaat behaald van € 1.090.455. Dit wordt over de deelnemende gemeenten verdeeld. Voor Eijsden-Margraten zal € 98.350 worden uitgekeerd Ontwerpbegroting 2027 De dekking van de jaarlijkse bijdrage aan Rd4 vindt plaats via de afvalstoffenheffing / reinigingsrechten.

Een voorstel voor deze tarieven wordt later dit jaar aan de raad voorgelegd bij de behandeling van de belastingverordeningen voor het jaar 2027. Bij de samenstelling van de begroting 2027-2030 worden hiervoor aannames gedaan. Deze begroting 2027 geeft een gedetailleerd overzicht van de financiële planning voor 2027 van de GR Rd4. De basis zijn de doelstellingen en activiteiten uit het Strategisch meerjarenplan 2022-2026. Ten opzichte van de begroting 2026 maakt de begroting 2027 van Rd4 een sprong, namelijk van bijna € 55 miljoen naar ruim € 58 miljoen. Lasten begroot 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Personeel Uitbesteed werk 13% Verwerking Energie voordeel 1% Productiekosten 10% Bedrijfskosten Financiering Totaal

2026

2027

2027 vs 2026

%

28.887.429 2.929.550

30.704.118 3.076.473

-1.816.689 - 146.923

nadeel nadeel

6%

5.758.194 2.489.250

6.279.193 2.457.980

- 520.999 +31.270

nadeel

9%

3.092.546

3.398.755

-306.209

nadeel

4.786.340 7.014.880

5.172.486 7.397.474

-386.146 -382.595

nadeel nadeel

51.406.513

54.958.189

25

-3.551.676

nadeel

7%

9% 5%

In 2027 stijgt de totale begroting met circa € 3,5 miljoen ten opzichte van 2026. De belangrijkste oorzaken hiervan liggen buiten de directe invloedssfeer van Rd4:  Hogere rijks heffingen op afvalverbranding  Hogere rijks heffingen op CO₂-uitstoot  Oplopende loonkosten  Ongunstige marktontwikkelingen voor recyclingstromen Zonder deze externe factoren blijft de stijging onder het in januari 2027 door de Nederlandse overheid aangegeven verwachte inflatieniveau voor 2027. Dit dankzij het optimaliseren van processen, scherp contractmanagement en verdere data aangedreven sturing. Gevolgen Financiële gevolgen en dekking 2026 Begrotingspost

Bijdrage Rd4 2025 Basispakket Bijdrage Rd4 2026 BOR-pakket incl. straatreiniging Totaal

Begroot bedrag

Werkelijke geboekte uitgaven A B 2.545.883 0

Harde verplichtin g Begrotings / bestelbon -ruimte

Gevraagd Extra vraag (bedrag /-) voorstel / ruimte (+) D=(A-B-C) E F=(D-E) 2.545.883 2.530.734 15.149

C 0

104.519 0

0

104.519

104.700

-181

2.650.402 0

0

2.650.402

2.635.434

14.968

Begroting 2026 / ter kennisname De gevraagde bijdrage bedraagt € 2.635.434 incl. straatreiniging. De gevraagde bijdrage 2026 Eijsden-Margraten stijgt met 2,7% ten opzichte van 2025 van € 2.565.237 naar € 2.635.434 = € 70.197 (2,7%); gemiddeld ca. € 4 / per aansluiting. De gevraagde bijdrage 2026 is echter € 14.968 lager. Dit komt omdat het bedrag dat EijsdenMargraten in haar programmabegroting 2025 / begrotingsjaarjaar 2026 rekening heeft gehouden met een stijging. Schematisch is het meerjarige verloop van de bijdrage aan Rd4 2026-2029 als volgt:

Begroting Eijsden-Margraten 2025-2028 Begroting Rd4 incl. indexering Per saldo EM -/- Rd4

2026 2.650.402 2.635.434 14.968 voordeel

2027 2.738.660 2.765.888 -27.228 nadeel

2028 2029 2.830.131 2.830.131 2.888.417 2.993.266 -58.285 -163.135 nadeel nadeel

De dekking van de jaarlijkse bijdrage aan Rd4 vindt plaats middels de afvalstoffenheffing/ reinigingsrechten. Een voorstel voor deze tarieven wordt later dit jaar aan de raad voorgelegd bij de behandeling van de belastingverordeningen voor het jaar 2026. Bij de samenstelling van de begroting 2026-2029 worden hiervoor aannames gedaan. Uitvoering en evaluatie

26

Rd4 blijft in overeenstemming met het Strategisch Meerjarenplan investeren in haar dienstverlening, vernieuwing en in de organisatie, vanuit de overtuiging dat dit zal leiden tot een verdere circulaire en duurzame inzameling van afval- en grondstoffen en hierover rapporteren aan AB GR Rd4. Gevolgen voor de natuur We blijven met Rd4 verder inzetten op het verder verhogen van het % afvalscheiding en recycling. Kernboodschap  