20250701 11b Programmarekening Gemeente Eijsden-Margraten 2024 definitief gewaarmerkt WHS
Tekst van het document
Programmarekening 2024
2
3
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................... 4 Voorwoord programmarekening 2024 ...................................................................................................... 7 Leeswijzer.................................................................................................................................................. 16 Programma 1: Kwaliteit van Leven ........................................................................................................ 18 1.1 Een inclusieve samenleving .......................................................................................................... 18 1.2 Een gezond verenigingsleven ....................................................................................................... 24 1.3 Toekomstbestendig onderwijs ...................................................................................................... 27 1.4 Ontmoetingsruimten in elke kern ................................................................................................. 30 1.5 Sporten en bewegen voor jong en oud ........................................................................................
33 1.6 Trendbreuk Eijsden-Margraten ..................................................................................................... 37 1.7 Zorg op maat met focus op kostenbeheersing ........................................................................... 39 1.8 Kunst en cultuur in verbinding met onze inwoners .................................................................... 47 1.9 Mutaties reserves programma 1 ................................................................................................... 54 Programma 2: Landbouw, Landschap en Plattelandseconomie ......................................................... 60 2.1 Behoud en versterken landschapskwaliteiten ............................................................................ 60 2.2 Transformatie van de landbouw ................................................................................................... 66 2.3 Vrijetijdseconomie in balans met landschap en leefomgeving ................................................. 71 2.4 Mutaties reserves programma 2 ................................................................................................... 79 Programma 3: Duurzaamheid en Klimaatverandering .........................................................................
82 3.1 Op weg naar een energieneutrale toekomst ................................................................................ 82 3.2 Aan de slag met klimaatadaptatie ................................................................................................. 88 3.3 Optimaliseren luchtkwaliteiten ..................................................................................................... 90 3.4 Van afval tot grondstof .................................................................................................................. 93 3.5 Mutaties reserves programma 3 ................................................................................................... 96 Programma 4: Wonen en Leefomgeving ............................................................................................. 100 4.1 Woningbouw naar behoefte in elke kern ................................................................................... 100
4
4.2 Zorgvuldige implementatie Omgevingswet ................................................................................ 111 4.3 Veilige fiets- en wandelverbindingen .......................................................................................... 116 4.4 Aanpak parkeren in Eijsden en Margraten .................................................................................. 119 4.5 Optimalisatie bereikbaarheid kernen ......................................................................................... 121 4.6 Openbare ruimte als visitekaartje ............................................................................................... 123 4.7 Vastgoed ........................................................................................................................................ 128 4.8 Mutaties reserves programma 4 ................................................................................................ 130 Programma 5: Bestuur en dienstverlening .......................................................................................... 135 5.1 De zichtbaarheid en communicatie over dienstverlening, burgerparticipatie en de activiteiten vergroten. ........................................................................................................................
135 5.2 Goed bestuur ................................................................................................................................ 141 5.3 Inspraak is een vanzelfsprekendheid ......................................................................................... 145 5.4 Een gezonde en solide financiële huishouding ........................................................................ 148 5.5 Doelgericht samenwerken ........................................................................................................... 154 5.6 Een goed toegankelijke en veilige ICT-omgeving ..................................................................... 157 5.7 Veiligheid; een gezamenlijke verantwoordelijkheid .................................................................. 160 5.8 Ondermijning een halt toeroepen ............................................................................................... 164 5.9 Jeugdproblematiek in de greep .................................................................................................. 166 5.10 Personeel .................................................................................................................................... 168 5.11 Mutaties reserves programma 5 ...............................................................................................
173 Overzicht algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................... 179 Onvoorziene uitgaven ............................................................................................................................ 181 Paragrafen ............................................................................................................................................... 182 Paragraaf 1: Lokale heffingen ........................................................................................................... 182 Paragraaf 2: Weerstandvermogen en risicobeheersing ................................................................. 192 Paragraaf 3: Kapitaalgoederen........................................................................................................... 211 Paragraaf 4: Financiering .................................................................................................................. 218 Paragraaf 5: Bedrijfsvoering ............................................................................................................. 222
5
Paragraaf 6: Verbonden partijen ....................................................................................................... 231 Paragraaf 7: Grondbeleid ................................................................................................................... 262 Financiële jaarrekening 2024................................................................................................................. 272 Overzicht van baten en lasten ........................................................................................................... 272 Balans .................................................................................................................................................. 275 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .......................................................................... 280 Toelichting op de balans ........................................................................................................................ 292 Incidentele baten en lasten.................................................................................................................... 350 Wet Normering Topinkomens (WNT) ....................................................................................................
352 Rechtmatigheidsverantwoording.......................................................................................................... 356 Staat van herkomst en besteding van middelen (kasstroomoverzicht) ........................................... 358 Single information Single Audit (SiSa) ................................................................................................. 361 Bijlagen .................................................................................................................................................... 391 A. Overzicht restantkredieten ultimo 2024 ....................................................................................... 391 B. Rekening 2024 conform taakvelden BBV .................................................................................... 394
6
Voorwoord programmarekening 2024
1.
Inleiding: jaarrekening 2024
Deze jaarstukken zijn een inhoudelijke en financiële verantwoording over begrotingsjaar 2024. Het tweede volledige jaar van het bestuursakkoord 2023-2026 met de titel ‘Goed leven in elke kern’. We blikken terug op wat we hebben gerealiseerd in vergelijking met wat we ons hadden voorgenomen en welke factoren dat resultaat hebben beïnvloed. Het is een verantwoording op programmaniveau, waarbij we zijn uitgegaan van de programma’s die de raad bij de start van deze raadsperiode 20232026 heeft vastgesteld. Het vertrekpunt is dus de programma-indeling van begroting 2024-2027. Net als op programmaniveau worden de resultaten en de afwijkingen gepresenteerd; We sluiten de jaarrekening 2024 af met een negatief saldo van € 1.461.131. Dit negatieve resultaat geeft een vertekend beeld. Immers bij de 2e burap is reeds € 1.310.594 toegevoegd aan de Algemene Reserve. Per saldo laat het begrotingsjaar 2024 een negatief saldo zien van € 150.537. Bij onderdeel 4 van het voorwoord wordt e.e.a. nader uiteengezet. 2024, een jaar volop in beweging
2024 was een jaar waarin voor Eijsden-Margraten veel samenkwam; voorbereidingen treffen op het zogenaamde ravijnjaar 2026, bestuurlijke ontwikkelingen vanwege een wethouderswissel, organisatorische ontwikkelingen door de komst van een nieuwe gemeentesecretaris, het uitvoering geven aan de ambities en reguliere werkzaamheden, een nieuw kabinet dat 2 juli 2024 haar intrede deed en de inwerkingtreding van de omgevingswet per 1 januari 2024.
In 2024 werd hard gewerkt aan het verwezenlijken van de ambities zoals opgenomen in de begroting 2024. Ondanks de toenemende financiële druk heeft de gemeente koers gehouden en belangrijke stappen gezet in de verdere ontwikkeling en positionering van de gemeente. Als hoogtepunt mag hier niet onvermeld blijven de Nationale start van 80 jaar vrijheid in Mesch. Maar ook is in 2024 het fundament gelegd voor de aanpak en realisatie van de woningbouwopgave. Tevens zijn belangrijke stappen gezet in de visievorming rondom de gebiedsontwikkeling Stationsomgeving Eijsden en de gebiedsontwikkeling Poort van het Heuvelland. In de kern Cadier & Keer is gestart met een grootschalige infrastructurele operatie (ca. 10 mln. euro). Gestart is met het opstellen van de landbouwvisie en er zijn stappen gezet op het gebied van ‘’rechten voor de natuur’’. Cittaslow heeft een extra impuls gekregen waarmee het ambassadeurschap onder ondernemers is uitgebouwd. Samen met de Lijn50 gemeenten en Vlaamse en Waalse gemeenten is gestart met de realisatie van de planvorming rondom het Boccagelandschap. De projecten ‘’Poort van het Heuvelland’’ en het ‘’Boccagelandschap’’ zijn aangemerkt als regiodealproject. Op het gebied van zorg is verder
7
geïnvesteerd in preventieve maatregelen. Tevens is goede ondersteuning geboden aan ouderen, jeugdigen, werkzoekenden, nieuwkomers, hulpbehoevenden, minder draagkrachtige inwoners en verenigingen. Veel tijd is gestoken in het parkeervraagstuk in Eijsden en Gronsveld als ook het aanpakken van diverse verkeersvraagstukken, in het bijzonder in de kern Margraten. De leefbaarheid in de kern Rijckholt heeft continue aandacht gehad, zo ook de uitbreiding van de AMV-locatie in Cadier & Keer. Op het gebied van veiligheid is het integrale veiligheidsplan Heuvelland vastgesteld en zijn in het veld diverse activiteiten ondernomen om ondermijning en criminaliteit aan te pakken. Bestuurlijk zijn diverse netwerken aangeboord, waaronder het bezoek van voormalig minister de Jonge, om enerzijds specifieke vraagstukken onder de aandacht te brengen en anderzijds kennis te delen en samenwerkingsrelaties aan te gaan dan wel te verdiepen.
In financiële zin zijn voorbereidingen getroffen gericht op het naderende ravijnjaar 2026. Er is in afstemming met de raad een traject uitgestippeld om in 2025 te komen tot ombuigingsplannen die moeten gaan bijdragen aan het wegwerken van het structurele financiële tekort in de jaren 2026 en verder. Vooruitlopend hierop is een beeld geschetst van wat voor een gemeente Eijsden-Margraten in 2050 kan zijn. Dit is vervat in het inspiratiedocument Eijsden-Margaten 2050.
Onderstaand wordt nader ingezoomd op de inhoudelijke hoofdlijnen. 2. 80 jaar vrijheid Inmiddels weet iedereen in Nederland dat in de ochtend van 12 september 1944 Mesch het eerste dorp was dat werd bevrijd. Amerikaanse soldaten van de ‘Old Hickory’, die wij tot op de dag van vandaag dankbaar zijn, vonden vanuit België hun weg naar Mesch via een smal veldweggetje. We mogen zeggen dat de nationale start van 80 jaar vrijheid een mijlpaal is om trots op te zijn. 3.
Koers van de begroting 2024: “Goed leven in elke kern”
Het bestuursakkoord 2023-2026 is gebaseerd op onze missie: Eijsden-Margraten: Dicht bij het leven. Dicht bij mensen. Het leven van onze inwoners centraal. Het bestuursakkoord voor de periode 2023-2026 gaat uit van 5 prioritaire thema’s. •
Kwaliteit van leven
•
Landbouw, landschap en plattelandseconomie
•
Duurzaamheid en klimaatverandering
•
Wonen en leefomgeving
•
Bestuur en dienstverlening
Uit deze prioritaire thema's (programma's) zijn voor de begroting 2024 de onderstaande ambities geformuleerd.
8
* Gezonde kernen en gemeenschappen In 2024 heeft de gemeente Eijsden-Margraten belangrijke stappen gezet om gezonde kernen en gemeenschappen te bevorderen. Dit werd gerealiseerd door te investeren in een inclusieve samenleving waarin participatie en ondersteuning centraal staat. Er is extra aandacht besteed aan armoedebestrijding en de begeleiding van statushouders, met als doel de sociale cohesie te versterken en gelijke kansen te bieden aan alle inwoners. Daarnaast zijn middelen ingezet voor een vitaal verenigingsleven, wat de betrokkenheid binnen de gemeenschap heeft vergroot.
Op het gebied van onderwijs is gefocust op het creëren van gelijke ontwikkelingskansen. Dit werd ondersteund door educatieve programma’s in basisscholen, waarbij cultuur werd gekoppeld aan maatschappelijke thema’s en duurzame ontwikkelingsdoelen. Verder is geïnvesteerd in rookvrije kinden sportomgevingen, een gezonder voedingsbeleid op scholen en de vergroening van de leefomgeving. Bij nieuwbouw en reconstructies werden ontspanningsplekken geïntegreerd, wat de sociale infrastructuur duurzaam versterkt en bijdraagt aan de kwaliteit van leven in de regio. * Woningbouw In februari 2024 heeft de raad de kaders vastgesteld voor de woningbouwopgave van EijsdenMargraten tot 2030, met als doel de realisatie van circa 1.000 woningen. Deze kaders zijn gebaseerd op het woonbehoefteonderzoek en de Woonzorgvisie 2024-2030. Ook is prioriteit gegeven aan duurzame ontwikkeling en diversiteit in woonvormen. Er is gestuurd op de ontwikkeling van zorgwoningen in kernen met aanwezige voorzieningen zoals Eijsden, Margraten, Cadier en Keer, en Gronsveld. Tegelijkertijd werden inbreiding en hergebruik van bestaande panden, zoals splitsingen en tijdelijke woonvormen zoals tiny houses, maximaal gefaciliteerd.
Bij nieuwbouw en reconstructie van wegen is vergroening en ruimte voor ontmoeting geïntegreerd om
9
de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren. Onder andere is een vergroeningsregeling ingezet die 1.018 m² stenen verving door groen. Het behoud van de dorpse structuur stond centraal, waarbij karakteristieke eigenschappen van kernen werden gerespecteerd
Nieuwe stappen werden gezet in woningbouwversnelling door efficiëntere vergunningprocessen en verkenning van instrumenten zoals zelfbewoningsplicht en huisvestingsverordeningen. * Preventie in het sociaal domein In 2024 heeft de gemeente Eijsden-Margraten zich sterk gericht op preventie in het sociaal domein, met als doel armoede, sociaal isolement en problematische schulden vroegtijdig te signaleren en aan te pakken. Dit werd ondersteund door de aanstelling van een consulent schuldhulpverlening, die 450 signalen van financiële problemen behandelde en inwoners naar passende hulp doorverwees. Daarnaast werd een integraal beleid gevoerd in samenwerking met de Kredietbank, wat zorgde voor effectievere en makkelijk toegankelijke hulpverlening. De activiteiten waren ingebed in het uitvoeringsplan Armoede en Schuldhulpverlening 2022-2025, dat als leidraad dient voor alle preventieve maatregelen.
Er is ook ingezet op de ondersteuning van kwetsbare groepen en verbetering van maatschappelijke participatie. Dit omvatte intensieve begeleiding van statushouders en nieuwkomers, waardoor zij beter konden integreren via taalcursussen, werkbemiddeling en maatschappelijke begeleiding binnen de gemeente. Jongerenwerk speelde daarnaast een cruciale preventieve rol, met activiteiten zoals huiskamerklassen en jongereninloop, gericht op signalering van hulpvragen en het versterken van sociale structuren rond jeugdigen. Dit was onderdeel van een breder preventiebeleid dat de nadruk legde op het stimuleren van gezondheid, educatie en sociale cohesie .
Tot slot richtte de gemeente zich op het bevorderen van een gezonde leefstijl onder inwoners. Onder het JOGG-programma werden beweegvriendelijke schoolpleinen gerealiseerd, en werd ingezet op gezondere voeding en rookvrije omgevingen voor kinderen. Ook is de samenwerking binnen het regionale preventie-akkoord versterkt, met focus op preventieve interventies tegen middelengebruik. Door het thema preventie te verbinden met brede partnerschappen, zoals met de GGD en maatschappelijke organisaties, blijft de gemeente voortbouwen aan een duurzame en inclusieve leefomgeving * Landschap, natuur, duurzaamheid In 2024 heeft Eijsden-Margraten zichtbare resultaten behaald op het gebied van landschap, natuur en duurzaamheid. Een belangrijk speerpunt was het behoud en de versterking van landschappelijke kwaliteiten door bescherming, herstel en uitbreiding van authentieke landschapselementen zoals hagen, bosjes en graften. Ecologisch bermenbeheer en de aanleg van nieuwe flora- en faunastroken hebben de biodiversiteit vergroot en nieuwe leefgebieden voor vogels en insecten gecreëerd.
10
Daarnaast werd gewerkt aan strategische grondaankopen om ecologische verbindingszones te realiseren en natuurontwikkeling te versterken, inclusief samenwerkingen voor projecten zoals de herontwikkeling van het Noordal en het Zuidelijk Maasdal. Verder zijn lokale duurzame initiatieven ondersteund, zoals het stimuleren van bomen- en bosaanplant en bijenwelzijn, en is gewerkt aan verduurzaming bij reconstructies in de openbare ruimte. Er werden bewustwordingsprogramma's uitgerold rondom lokaal voedsel en een duurzame leefomgeving, en het bomenplan, dat gericht is op groen onderhoud en vergroening van dorpsranden. Deze inspanningen hebben geresulteerd in een sterker landschap en een duurzamer Eijsden-Margraten. * Dienstverlening en bestuurscultuur In 2024 heeft de gemeente Eijsden-Margraten belangrijke stappen gezet in het versterken van de dienstverlening, bestuurscultuur en openbare veiligheid. De dienstverlening werd verbeterd door een teamgerichte aanpak met nadruk op mensgerichte processen en efficiënte ICT-transities, waaronder de voorbereiding van een nieuw werkplekconcept en financieel systeem. Tegelijkertijd zijn klanttevredenheidsmetingen structureel geïntegreerd in beleid, terwijl via bewustwordingstrainingen zoals Security & Privacy Awareness de digitale veiligheid en gegevensbescherming zijn verbeterd .
Op het gebied van bestuurscultuur werd ingezet op transparantie en participatie, onder andere door verdere implementatie van de Wet Open Overheid (Woo). De nieuwe organisatiekoers werd uitgewerkt met vijf strategische speerpunten (Een gezonde en solide financiële huishouding, Realiseren van mensgerichte dienstverlening, Opgavegericht werken, Ontwikkelen van eigenaarschap en een Vitale organisatie), zoals het ondersteunen van werknemersontwikkeling en het creëren van een vitale organisatie. Bestuurlijke samenwerkingen, zoals de Agenda Zuid-Limburg, speelden een centrale rol in het versterken van regionale verbindingen en beleidsdoelstellingen.
Wat betreft openbare orde en veiligheid zijn inspanningen gericht op leefbaarheid en preventie. Buurtbemiddeling werd in 27 gevallen ingezet, terwijl thema’s als jeugdoverlast en verward gedrag werden geadresseerd binnen een Integraal Veiligheidsplan. Er is voortgebouwd aan projecten zoals ‘Veilig Buitengebied’ en het Keurmerk Veilig Ondernemen, en een focus op het beperken van winkeldiefstallen en vernielingen toonde concrete resultaten in het verlagen van criminaliteitscijfers 4. Financiële terugblik De jaarrekening 2024 sluiten we nu af met een negatief saldo van € 1.461.131.
11
Jaarrekening 2024 – Samenvatting van de mutaties De begroting 2024 startte met een positief saldo van € 46.825. Bij de 1e bestuursrapportage (Burap) werd een negatieve bijstelling van € 171.776 doorgevoerd. Inclusief de structurele wijzigingen resulteerde dit in een bijgestelde begroting met een negatief saldo van € 169.701. De 2e Burap bracht een positieve bijstelling van € 1.480.295 met zich mee. Na verwerking van deze bijstelling kwam het geprognosticeerde saldo voor 2024 uit op een positief bedrag van € 1.310.594. Dit positieve saldo is door uw raad toegevoegd aan de algemene reserve, waardoor het begrotingssaldo op nul uitkwam. De belangrijkste mutaties na de 2e burap betroffen: •
Een negatieve bijstelling van € 1,4 miljoen door de afkoop van leasecontract met Econocom,
•
Een negatief effect van € 1 miljoen als gevolg van uitkeringen in het kader van de Participatiewet,
•
Een positieve mutatie van € 316.000 in verband met Oekraïne,
•
Een toename van de Algemene Uitkering met € 325.000.
Voor een uitgebreide toelichting op deze cijfers wordt verwezen naar de afzonderlijke programma’s. In deze programma’s is, met inachtneming van de spelregels uit de financiële verordening, een gedetailleerde analyse van de verschillen opgenomen. Onderstaand volgt een overzicht van het saldo van de programma’s op hoofdlijnen.
12
Programma
Begroting 2024 na wijziging
Rekening 2024
Afwijking 2024 Toelichting
Programma 1 Mens & Samenleving
-€ 19.682.725
-€ 19.837.505
-€ 154.780
mutaties reserves programma 1
-€ 1.048.489
-€ 1.048.489
€0
Saldo na bestemming
-€ 20.731.214
-€ 20.885.994
-€ 154.780
nadeel
Programma 2 Landschap & Natuur
-€ 59.153
-€ 126.855
-€ 67.702
nadeel
mutaties reserves programma 2
€ 260.745
€ 365.806
€ 105.061
voordeel
Saldo na bestemming
€ 201.592
€ 238.951
€ 37.359
voordeel
Programma 3 Klimaat & Energie
€ 441.044
€ 552.572
€ 111.528
voordeel
nadeel
€0
mutaties reserves programma 3 € 441.044
€ 552.572
€ 111.528
voordeel
Programma 4 Wonen & Mobiliteit
-€ 6.670.782
-€ 6.495.355
€ 175.427
voordeel
mutaties reserves programma 4
-€ 532.481
-€ 514.581
€ 17.900
voordeel
Saldo na bestemming
-€ 7.203.263
-€ 7.009.936
€ 193.327
voordeel
Programma 5 Bestuur & Bedrijfsvoering
€ 26.718.289
€ 25.119.725
-€ 1.598.564
nadeel
€ 573.552
€ 523.552
-€ 50.000
nadeel
€ 27.291.841
€ 25.643.277
-€ 1.648.564
nadeel
€0
-€ 1.461.131
-€ 1.461.131
Nadeel
Saldo na bestemming
mutaties reserves programma 5 Saldo na bestemming
Totaal Generaal
Van 2e bestuursrapportage 2024 naar jaarrekening 2024 Ten opzichte van de 2e bestuursrapportage 2024 is het saldo van de jaarrekening € 1.461.131 nadeliger. De belangrijkste redenen zijn hieronder in het overzicht op hoofdlijnen aangegeven. Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar de toelichting van de financiële afwijkingen per prioritair thema/kerntaak.
13
nadelig
voordelig
Saldo €0
Saldo na 2e burap 2024
Programma 1 Mens & Samenleving Een inclusieve samenleving (o.a. participatie en Oekraïne)
-€ 323.833
Toekomstbestendig onderwijs
-€ 59.143
Trendbreuk Eijsden-Margraten
€ 72.193
Zorg op maat met focus op kostenbeheersing
€ 161.296
Diversen
Totaal Programma Mens & Samenleving
-€ 5.293
-€ 388.269
€ 233.489
-€ 154.780
Programma 2 Landschap & Natuur Behoud en versterken landschapskwaliteiten
-€ 103.316
Transformatie van de landbouw
€ 24.908
Vrijetijdseconomie in balans met landschap en leefomgeving
€ 10.705
Mutatie reserves programma 2
€ 105.061
Totaal Programma Landschap & Natuur
-€ 103.316
€ 140.674
€ 37.358
Programma 3 Klimaat & Energie Op weg naar een energieneutrale toekomst
€ 20.917
Optimaliseren luchtkwaliteiten
€ 14.361
Van afval tot grondstof
€ 76.250
Totaal Programma Klimaat & Energie
€0
€ 111.528
€ 111.528
Programma 4 Wonen & Mobiliteit Woningbouw naar behoefte in elke kern
€ 48.876
Zorgvuldige implementatie Omgevingswet
€ 39.559
Openbare ruimte als visitekaartje
-€ 100.345
Vastgoed
€ 180.626
Mutatie reserves programma 4
€ 17.900
Diversen
€ 6.711
Totaal Programma Wonen & Mobiliteit
-€ 100.345
€ 293.672
€ 193.327
Programma 5 Bestuur & Bedrijfsvoering Personeel
-€ 76.188
Mutatie reserves programma 5
-€ 50.000
Een open en transparant Bestuur
-€ 475.444
Inspraak is een vanzelfsprekendheid
€ 39.136
Een gezonde en solide financiële huishouding
€ 422.414
14
nadelig Een goed toegankelijke en veilige ICT-omgeving (afkoop Econocom)
Saldo
-€ 1.529.483 € 29.166
Veiligheid; een gezamenlijke verantwoordelijkheid Diversen
voordelig
-€ 8.165
Totaal Programma Bestuur & Bedrijfsvoering
-€ 2.139.280
€ 490.716
-€ 1.648.564
Saldo Jaarrekening 2024
€ -2.731.210
€ 1.270.079
€ -1.461.131
15
Leeswijzer
De programmarekening is een omvangrijk boekwerk vol financiële, cijfermatige gegevens en tekstuele toelichtingen hierop. Om u wegwijs te maken in de programmarekening en er tevens voor te zorgen dat u uit de programmarekening de maximale informatie haalt, hebben we deze leeswijzer opgesteld. De programmarekening bestaat uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag geeft een beeld van de programmaverantwoording en de paragrafen. De jaarrekening bestaat uit: 1. het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting; 2. de balans en de toelichting; 3. een verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (SISA); 4. een bijlage met het overzicht restant kredieten. Programmaverantwoording In dit onderdeel treft u een overzicht aan van de verantwoording per programma. Dit overzicht komt overeen met de "Wat gaan we ervoor doen?" vanuit het Raadsprogramma. Per "Wat gaan we ervoor doen?" is aangegeven wat we in 2024 wilden bereiken en wat we daarvoor hebben gedaan. Met behulp van een verkeerslichtenmodel is aangegeven hoe het staat met de voortgang van de betreffende acties. In het boekwerk (Pepperflow app) staat hier kwaliteit vermeld, hier wordt dus de voortgang mee bedoeld. Helaas is het op dit moment nog niet mogelijk het woord kwaliteit te vervangen door voortgang.
Afwijkend van de verkeerslichten in de bestuursrapportage is bij de jaarrekening er voor gekozen alleen met groen of rood te werken. De reden hiervoor is omdat bij oranje gesteld wordt dat de prestatie naar verwachting nog binnen de gestelde kaders van tijd, kwaliteit en geld wordt gerealiseerd. In dit geval dus 2024. Aangezien 2024 ten einde is kan het verkeerslicht derhalve alleen groen of rood zijn. Bij de kaderstellende documenten zijn (daar waar mogelijk) hyperlinks opgenomen. Middels deze hyperlinks komt u direct bij betreffende kaderstellende documenten uit. Aan het verkeerslichten model kan de volgende betekenis worden toegekend.
Indicator
Betekenis
Prestatie is binnen de gestelde kaders van tijd, geld en kwaliteit gerealiseerd, dan wel is de prestatie geborgd binnen de bestaande processen.
16
Prestatie wordt of is niet binnen de gestelde kaders van tijd, geld en kwaliteit gerealiseerd.
Vervolgens is onder het kopje “wat heeft het gekost” per beleidsveld een financiële verantwoording opgenomen, die bestaat uit: - een overzicht van het saldo per beleidsveld/kostenplaats en het saldo per programma; - een specificatie van het saldo van de reserves; - een analyse van de afwijkingen tussen de begroting na wijzigingen en de realisatie. De te analyseren onderdelen zijn aangegeven met een nummer.
De financiële afwijkingen zijn geanalyseerd conform de financiële verordening.
Artikel 10 Financiële afwijkingen baten en lasten Afwijkingen die groter zijn dan 10% met een minimum van €10.000 per kostenplaats worden in de jaarrekening bij de programma’s toegelicht. Afwijkingen groter van € 100.000 lichten wij altijd toe.
Indicatoren Zoals voorgeschreven voorziet ook de begroting 2024 in de verplichte indicatoren. Ook in deze jaarrekening zijn deze indicatoren weer opgenomen. Het valt wel op dat de realiteitswaarde van de indicatoren nog altijd in ontwikkeling is. Zo zijn nog niet voor alle indicatoren up to date gegevens beschikbaar. Paragrafen Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat in de programmarekening een aantal paragrafen verplicht wordt opgenomen. De paragrafen zijn bedoeld als verslag over het in het afgelopen jaar gevoerde beleid ten aanzien van beheersmatige aspecten.
17
Programma 1: Kwaliteit van Leven 1.1 Een inclusieve samenleving Wat willen we bereiken? (Conform Meerjarenbegroting 2023-2026) 1.1 Een inclusieve samenleving Veel mensen in onze gemeente hebben het ‘goed’. Ze hebben een baan, inkomen, sociale contacten, voelen zich gewaardeerd en geaccepteerd. Echter niet voor iedereen is dat het geval. Onze ambitie is dat Eijsden-Margraten een inclusieve samenleving is waarin iedereen die mee wil doen ook mee kan doen als ook gestimuleerd wordt om mee te doen. Een uitdaging die groter is dan in voorgaande jaren. In dit veranderde tijdperk zien we een grote toename van armoede. Dit vraagt om anders
inzetten van mens kracht, en waar nodig om meer menskracht, en een groter beroep op middelen. De groeiende stroom vluchtelingen, de toename van de taakstelling op statushouders en het nieuwe inburgeringsstelsel maakt dat het team aan specialisten wordt uitgebreid. Hierdoor kunnen we doorgaan met het goed laten inburgeren van statushouders en nieuwkomers. We bieden passende huisvesting, geven hen goede
begeleiding, stimuleren hen Nederlandse taal machtig te worden en laten hen kennis maken met de gemeenschap om ze hiermee sneller en succesvoller te laten participeren in de maatschappij en actief bij te dragen aan onze samenleving. Voor afgewezen asielzoekers of illegale migranten wordt aangesloten bij het Rijksbeleid. Sociale dienst Eijsden-Margraten staat voor het verlenen van dienstverlening aan inwoners die meer kwetsbaar zijn. We ondersteunen mensen met mindere kansen op de arbeidsmarkt intensief en staan hen persoonlijk bij, bij het vinden van (vrijwilligerswerk)werk en/ of een passende inkomensondersteuning zodat ook zij actief kunnen blijven deelnemen in de samenleving en onze gemeenschappen. Daarnaast wordt nog meer ingezet op vroeg signaleren van armoede en schuldenproblematiek om daarmee armoede, sociaal isolement en psychische en lichamelijke gevolgen van schulden te beperken of te voorkomen. Dit maakt dat het beroep op middelen strak gemonitord wordt zodat tijdig kan worden bijgesteld.
Continueren vroegsignalering schuldenproblematiek Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting)
18
Wij voeren de activiteiten van het geactualiseerde uitvoeringsplan Armoede en Schuldhulpverlening 2022-2025 uit. In 2024 zetten we in op het voorkomen van armoede en schulden (preventie), het bestrijden van armoede en schulden en het verzachten van armoede en schulden. We investeren in een grotere inzet van een consulent schuldhulpverlening in vaste dienst bij de gemeente met als doel het vroegtijdig signaleren van schulden bij inwoners. We voeren deels regie op het proces schuldhulpverlening door de toegang bij de gemeente te beleggen i.p.v. bij de Kredietbank, waardoor de inwoner een integrale ondersteuning krijgt vanuit de vroeg signalering en de beoordeling aanmelding bij de Kredietbank.
Voortgangsindicator
Wat hebben we ervoor gedaan in 2024? Een klantmanager schuldhulpverlening is aangesteld en deze voert de taken behorende bij de functie uit. Er is geïnvesteerd in de samenwerking met kredietbank en er heeft structureel overleg plaatsgevonden over voortgang tussen de gemeente en kredietbank. We hebben ingezet op vergroten van de zichtbaarheid en mogelijkheden voor inwoners met financiele problemen. We voerden een actief vroegsignaleringsbeleid.
In 2024 hebben we gezamenlijk met de kredietbank regie gevoerd op het proces van schuldhulpverlening. Inwoners hebben ervaren dat deze integrale ondersteuning hen profijt heeft opgeleverd.
Investeren in begeleiding statushouders en nieuwkomers. Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) We voeren de Wet inburgering uit. Statushouders en nieuwkomers kunnen beter en sneller integreren in onze samenleving door de begeleiding die wij bieden. Ze worden gestimuleerd door o.a. deelname aan taalcursussen om deel te worden van de gemeenschap en hen zo snel en succesvol te laten participeren in de samenleving.
19
Voortgangsindicator
Wat hebben we ervoor gedaan in 2024? We hebben in 2024 de nieuwe wet inburgering uitgevoerd. Inburgering wordt door statushouders gevolgd bij het Vista College. Er zijn meerdere startmomenten per jaar. De maatschappelijke begeleiding wordt geboden door Vluchtelingenwerk Nederland. Financiële ontzorging wordt verzorgd door de kredietbank Limburg. Er zijn lokale initiatieven ontwikkeld zoals het taalcafé, empowerment voor vrouwen, training starten met geld, learn dutch en extra inzet op taallessen die kunnen bijdragen aan de participatie van onder andere de inburgeraars. De klantmanagers voeren regie op het verloop van de nieuwe inburgeraars.
Inwoners via SEM actief begeleiden naar werk of inkomensondersteuning Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) SEM ondersteunt de inwoners met de inkomensvoorziening en re-integratie. Hierbij leren we onze inwoners steeds beter kennen. De ontwikkelingen binnen het domein van participatie n.a.v. het landelijke programma Participatiewet in Balans worden vertaald naar beleid en uitvoeringsregels in samenwerking met de regio. We implementeren in Maastricht-Heuvelland de uitkomsten vanuit de businesscase over de fusie van ketenpartners re-integratie (MTB, Podium24 en Annex).
Voortgangsindicator
Wat hebben we ervoor gedaan in 2024? Met de aanname van beleidsmedewerkers participatie is het proces tot komen van eigen lokaal beleid van start gegaan. Met de komst van de integrale verordening sociaal domein breed is een eerste grote stap gemaakt richting lokaal uitvoering geven aan de participatiewet.
20
Regionaal is in 2024 hard gewerkt aan de visie op de re-integratieketen. Deze wordt in 2025 het komende jaar ter besluitvorming aan de Raad voorgelegd.
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000
21
Exploitatie
Primitieve
Begrotingswijziging
Begroting 2024
begroting 2024
2024
na wijz.
6140002
Werkelijk 2024
Afwijking
Procentuele
jaarrekening 2024
afwijking 2024
0
-12
-12
-16
-4
38
467
306
773
-236
-1.009
-131
-251
132
-119
-10
109
-92
-35
0
-35
-13
22
-62
-1.892
0
-1.892
-1.950
-59
3
-336
0
-336
-273
63
-19
-325
203
-121
-78
43
-36
-50
40
-10
-12
-1
11
-4
4
0
0
0
0
6621010 ROA
-138
2
-135
-135
0
0
6621020 Inburgering
-40
-15
-55
-71
-16
28
6621021
48
-92
-44
4
48
-109
-393
0
-393
-314
78
-20
-188
20
-168
-157
11
-6
6625000 IOAZ
-38
23
-15
-11
4
-25
6626000
-265
0
-265
-207
58
-22
-728
0
-728
-715
13
-2
0
677
677
994
317
47
-4.166
1.289
-2.877
-3.200
-323
11
Antidiscriminatie voorziening 6610000 Participatiewet 6610100 Bijstandbesluit zelfstandigen 6610800 Sociale dienst EijsdenMargraten 6611000 Sociale werkvoorziening 6614000 Minima regelingen 6614001 Bijzondere bijstand 6614002 Armoedebestrijding kinderen 6621000 Vluchtelingenwerk
Huisvesting tbv inburgering 6623000 Reintegratie 6624000 IOAW uitkeringen
Loonkostensubsidie 6670000 Welzijnswerk 6922020 Oekraïne Resultaat
Toelichting afwijkingen Toelichting financiële afwijkingen: altijd indien afwijking > € 100.000 anders afwijking > € 10.000 en > 10%
22
6610000 Participatiewet In 2024 heeft er een systeemwissel van het administratieve systeem plaatsgevonden binnen het sociale domein. Door deze wissel is er per abuis bij de tweede Burap een foutieve inschatting gemaakt van de periode van de reeds gerealiseerde kosten. Dit heeft geleid tot een te hoge aframing en derhalve per jaareinde een overschrijding van de kosten. Indien deze aframing niet had plaatsgevonden was de realisatie binnen de kaders gebleven. Tevens is na doorlopen van de debiteuren positie de voorziening debiteuren Sociaal team verhoogd van € 547.000 naar € 700.000 waardoor er uit de exploitatie 2024 € 153.000 is onttrokken. 6610100 Bijstandbesluit zelfstandigen Er werden nog 2 dossiers verwacht welke eind 2024 niet zijn toegekend. 6610800 Sociale dienst Eijsden-Margraten De verwachte kosten zoals abonnementen en regio waren lager dan verwacht. 6614000 Minima regelingen In 2024 zijn slechts een klein gedeelte van de aanvragen toegekend. In 2025 stappen wij over naar ambtshave toekenning. 6614001 Bijzondere bijstand Het budget was berekend op uitkeringen leefgelden voor statushouders. In 2024 is besloten om de leefgelden niet meer uit te keren middels bijstand maar de kredietbank een lening te laten verstrekken met borg vanuit E-M. De verwachte begroting is daardoor niet gehaald.
6621021 Huisvesting tbv inburgering Het voordeel is een combinatie van minder kosten huursuppletie (voordeel € 53.000) en meer kosten voor beheer en onderhoud (nadeel € 5.000). 6623000 Re-integratie Door een tekort aan FTE is bij re-integratie de standaard uitgevoerd i.p.v. de verwachte extra zaken. 6626000 Loonkostensubsidie Uitvoering door Podium24 , betaling vanuit E-M middels maandelijks voorschot, eindafrekening 2024 teveel betaald en terug ontvangen. 6922020 Oekraïne Er zijn meer Oekrainers opgevangen dan verwacht hetgeen in combinatie met de hogere vergoeding een positief resultaat van € 300.000 meer dan begroot.
23
1.2 Een gezond verenigingsleven Wat willen we bereiken? (Conform Meerjarenbegroting 2023-2026) 1.2 Een gezond verenigingsleven Eijsden-Margraten kenmerkt zich door een rijk verenigingsleven; harmonieën, fanfares, zangkoren, carnavalsverenigingen, jonkheden, schutterijen, heemkundeverenigingen, sportverenigingen en alle andere organisaties die de cultuur en tradities van onze dorpen en gemeenschappen vormgeven. Zij dragen bij aan de identiteit, het DNA, van onze gemeente en vormen mede het cement van onze samenleving. Gezien de belangrijke rol van het verenigingsleven voor de sociale cohesie, de binding en leefbaarheid in de dorpen nu en naar de toekomst toe, wordt niet getornd aan het huidige subsidiebeleid voor verenigingen. Het huidige subsidiebeleid wordt gezien als een basissubsidie. De omvang van de beschikbare subsidiemiddelen blijft hiervoor ongewijzigd. Na afloop van de lopende subsidieperiode (2021 t/m 2024) wordt het beleid nader tegen het licht gehouden. Nieuw is de introductie van een maatschappelijke stimuleringssubsidie. Hiermee worden verenigingen aangespoord om bijdragen te leveren aan sociaal maatschappelijke opgaven. Bovenop de basissubsidie kunnen verenigingen hiermee extra middelen genereren voor nieuwe activiteiten. Deze aanvullende subsidieregeling heeft tevens ten doel om een impuls te geven van deelname aan sociale activiteiten.
Door vrijgevallen subsidie is budget beschikbaar voor het maatschappelijk stimuleringssubsidie. Naast het waarderen in financiële zin worden verenigingen op het gebied van vergunningverlening actief gefaciliteerd. Verenigingen in de gemeente staan voor uitdagingen. Zowel in het vinden van vrijwilligers als het binden van leden. Inwoners zoeken naar een flexibelere manier van sporten en bewegen. Wanneer er signalen zijn dat er in een kern diverse behoeften en wensen zijn waarin nog niet is voorzien, willen wij verenigingen, als zij hier voor open staan, ondersteunen bij het verbreden van hun (maatschappelijke) rol in de kernen. Dit kan ook de levensvatbaarheid van de verenigingen vergroten.
Wat hebben we ervoor gedaan in 2024? Een actief faciliterende vergunningenaanpak richting verenigingsleven opzetten. Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) De verenigingsconsulent is aanspreekpunt voor de verenigingen.
24
Naast aanspreekpunt is/wordt de verenigingsconsulent het aanspreekpunt voor de verenigingen om meer in te zetten op een verbreding van de maatschappelijke rol. Concreet betekend dit: •
dat bij (complexe) vragen van verenigingen de verenigingsconsulent de verbinder is tussen de
verschillende betrokken afdelingen in de gemeente. •
dat de verenigingsconsulent betrokken is bij het maken en realiseren van de plannen die
verenigingen op dit punt willen inzetten. •
dat wordt meegedacht en advies wordt ingewonnen, etc zodat het verenigingen stimuleert en helpt
om deze verbreding te realiseren. •
dat er tijdig wordt gesignaleerd en gerapporteerd op o.a voortgang, resultaten, knelpunten en
mogelijkheden. • samen met de afdeling VVTH+ wordt afgestemd op welke manier de
vergunningaanvragen actief gefaciliteerd kunnen worden; in 2024 wordt dit nader uitgewerkt:
Voortgangsindicator
Wat hebben we ervoor gedaan in 2024? De verenigingsconsulent heeft in 2024 gestreefd naar een goede samenwerking tussen de afdelingen en heeft naast zijn rol als verbinder ca 70 verenigingen ondersteund bij diverse praktische en/ of beleidsmatige vraagstukken. Bij vragen rond vergunningaanvragen door verenigingen heeft de consulent geschakeld met VVTH+. De verenigingsconsulent is indien nodig aangeschoven bij het gesprek tussen de klantadviseur vergunningverlening en de vereniging. Voor evenementenvergunningen is de afdeling VVTH+ eind 2024 gestart met aanbrengen van verduidelijking/ vereenvoudiging in de regelgeving.
Ondersteunen verenigingen bij verbreden maatschappelijke rol in kernen Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) De verenigingsondersteuner: •
voert de scan Vitale Tool uit.
25
•
ondersteunt verenigingen wanneer zij vragen hebben op het gebied van bijv. aanpassing accommodaties, aanbieden activiteiten en de mogelijkheden van het verbreden van hun (maatschappelijke) rol.
Voortgangsindicator
Wat hebben we ervoor gedaan in 2024? De verenigingsondersteuner heeft in 2024 opnieuw de Vitale Tool uitgezet onder verenigingen. Daarnaast heeft hij ca. 70 verenigingen ondersteund bij vragen die zij hadden op het gebied van bijv. aanpassing accommodaties, aanbieden activiteiten en de mogelijkheden van het verbreden van hun (maatschappelijke) rol.
Subsidiebeleid opnieuw tegen het licht houden Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) Voornemens om in 2024 het subsidiebeleid opnieuw te herijken.
Voortgangsindicator
Wat hebben we ervoor gedaan in 2024? Wij zijn in 2024 gestart met de voorbereiding op de herijking van het subsidiebeleid. De herijking staat voor 2025 gepland.
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000
26
Exploitatie
6540011
Primitieve
Begrotingswijziging
Begroting 2024 na
begroting 2024
2024
wijz.
Werkelijk 2024
Afwijking
Procentuele
jaarrekening 2024
afwijking 2024
-94
94
0
-8
-8
0
-10
0
-10
-11
-1
7
-104
94
-10
-19
-9
89
Culturele activiteiten (subsidies) 6560021 Wielersporten recreatie Resultaat
Toelichting afwijkingen Toelichting financiële afwijkingen: altijd indien afwijking > € 100.000 anders afwijking > € 10.000 en > 10% Er zijn geen financiële afwijkingen toe te lichten.
1.3 Toekomstbestendig onderwijs Wat willen we bereiken? (Conform Meerjarenbegroting 2023-2026) 1.3 Toekomstbestendig onderwijs Alle kinderen in onze gemeente moeten, ongeacht hun achtergrond en omstandigheden, dezelfde ontwikkelkansen hebben en opgroeien in een veilige en gezonde omgeving. De eerste levensjaren zijn cruciaal in de ontwikkeling van kinderen op het gebied van taal, cognitieve vaardigheden, sociale emotie en motoriek. We investeren derhalve in een doorgaande leerlijn om daarmee de ontwikkelingsachterstanden zoveel mogelijk te verkleinen. Dat gebeurt, vanuit preventie, via de Vooren Vroegschoolse Educatie (VVE). Naast de professionele inspanningen die gedaan worden in de ontwikkeling van een kind zal de komende jaren door het onderwijsveld een beweging gemaakt worden naar ‘’ouderverantwoordelijkheid’’. Ouders hebben de primaire verantwoordelijkheid in de ontwikkeling en opvoeding van het kind.
Naast het investeren in de Voor- en Vroegschoolse Educatie wordt geïnvesteerd in kwalitatief goed onderwijs en passende huisvesting.
Uitgangspunt vormt het behoud van scholen en kinderopvang in de kernen, mits kwaliteit van het onderwijs gegarandeerd kan worden en voldoende draagvlak aanwezig is voor de voorziening. Vanuit het aanbieden van kwalitatief onderwijs zullen we naast het kritisch blijven volgen van de
27
groepsgrootte van klassen ook ontwikkelingen in de omgeving monitoren, zodat voor wat betreft de huisvesting tijdig geanticipeerd kan worden op overvolle klassen. Samen met de het schoolbestuur en kinderpartners werkt de gemeente aan een sterk “ontwikkel”klimaat voor de kinderen in onze gemeente. Kinderopvang en basisonderwijs hebben, als voorzieningen waar de jeugd zich ontwikkelt, een belangrijke funderende rol in de maatschappij. Dit vraagt dat we samen met partners actief bezig zijn optimale voorbereiding van kinderen op de maatschappij van vandaag en die van morgen. De gemeente heeft , vanuit haar wettelijke plicht , een belangrijke rol in de facilitering van het onderwijs door passende en voldoende onderwijshuisvesting ter beschikking te stellen. Er is sprake van zorgplicht wanneer het volgens de criteria uit de wet- en regelgeving noodzakelijk is maatregelen te nemen. In het Integraal Huisvestingsplan primair onderwijs gemeenten Eijsden-Margraten 2023-2038 (IHP) is het gemeentelijk onderwijshuisvestingsbeleid vastgesteld en juridisch en procedureel vorm geeft aan de zorgplicht. In de uitvoeringsagenda van het IHP zijn een viertal business cases geformuleerd, dit betreft een drietal huisvestingsvraagstukken en een duurzaamheidopdracht voor de komende vier jaren.
Met kwalitatief goede onderwijslocaties die in het lesprogramma verbindingen legt met de lokale gemeenschap (gewoontes en tradities, cultuur, ondernemerschap en maatschappelijke vraagstukken) wordt tevens bijgedragen aan de attractiviteit van de kernen om er te gaan wonen.
Gezien onze grensligging en het bieden van een steviger toekomstperspectief voor onze kinderen, wordt naast Nederlandstalig onderwijs meertalig onderwijs met Frans en dialect in het basisonderwijs gestimuleerd. In het kader van gezondheid en vitaliteit wordt ingezet op het concept van de ‘’Gezonde Groene School’’. Naast het stimuleren van gezonde voeding op school wordt ook het bewegen op scholen gestimuleerd. Hiermee wordt bijgedragen aan het leggen van een basis voor een gezonde leefstijl en wordt de motorische ontwikkeling bevorderd.
De ontwikkeling van aantallen leerlingen in klassen kritisch volgen. Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) In het kader van het IHP worden 1 keer per 2 jaar nieuwe leerling prognoses opgesteld door Pronexus. Op deze manier wordt gevolgd hoe het leerlingenaantal per school zich ontwikkeld. Tevens zal het leerlingenaantal per school ook een terugkerend bespreekpunt zijn tijdens het bestuurlijk overleg met het schoolbestuur.
28
Voortgangsindicator
Wat hebben we ervoor gedaan in 2024? Eind 2024 is er een nieuwe leerlingprognose opgesteld, deze prognose laat een stijging in het aantal leerlingen zien. De leerlingprognose is gebruikt als input voor de uitwerking van de businesscases van het IHP.
Investeren in Voor- en Vroegschoolse Interventie (VVE) Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) In 2022 is er samen met de kindpartners gewerkt aan een Onderwijsachterstandenbeleid EijsdenMargraten, hierin zijn diverse onderdelen samen uitgewerkt waaronder het VVE Beleid en hoe we de ontvangen rijksgelden hierbij willen inzetten. Dit beleidsplan is in 2023 vastgesteld en is gestart met uitvoering van de in het beleidsplan opgenomen ambities. Binnen het Onderwijsachterstandenbeleid gaan we in 2024 samen met de kind partners aan de slag met de volgende thema's: Doorgaande lijn, ouderbetrokkenheid, toeleiding & bereik en monitoring & evaluatie.
Voortgangsindicator
Wat hebben we ervoor gedaan in 2024? In 2024 is er geinvesteerd in VVE door middel van subsideverstrekking aan Mik en Spelenderwijs Kindoptwikkeling. Zij voeren in onze gemeente de VVE educatie uit op de peuterspeelzalen. In het kader van doorgaande lijn is er eind 2024 het knoooput -9 maanden tot 4 jaar opgericht. Dit betreft een overleg met diverse partners die betrokken zijn bij een kind of gezin. Gezamelijk wordt bekeken , met ouders erbij, welke passende ondersteuning nodig is.
29
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000
Exploitatie
Primitieve
Begrotingswijziging
Begroting
Werkelijk
Afwijking
Procentuele
begroting
2024
2024 na wijz.
2024
jaarrekening
afwijking 2024
2024
2024
6420001 GOAB (Gemeentelijk
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
6480000 Leerlingenvervoer
-384
0
-384
-418
-35
9
6480010 Leerplicht
-189
0
-189
-189
0
0
6650000 Kinderopvang
-255
-41
-296
-320
-25
8
6650001 Gastouderopvang
-85
85
0
0
0
0
Resultaat
-913
45
-868
-928
-59
7
onderwijsachterstandenbeleid) 6420002 NPO (Nationaal Programma Onderwijs)
Toelichting afwijkingen Toelichting financiële afwijkingen: altijd indien afwijking > € 100.000 anders afwijking > € 10.000 en > 10% Er zijn geen financiële afwijkingen toe te lichten.
1.4 Ontmoetingsruimten in elke kern Wat willen we bereiken? (Conform Meerjarenbegroting 2023-2026) Ontmoetingsruimten in elke kern Ontmoeten vinden we een belangrijke factor voor het bevorderen van de vitaliteit en geluk van onze inwoners. Behoeften en vraagstukken van onze inwoners kunnen daarmee preventief in een vroegtijdig stadium in beeld komen en opgepakt worden. Voor het stimuleren van betrokkenheid, het tegengaan van eenzaamheid, het met elkaar in contact zijn, samen activiteiten doen en het faciliteren van een gezond verenigingsleven is het van belang dat er in de directe nabijheid goed toegankelijke ruimten zijn waar onze inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Vanuit deze optiek wordt ingezet op behoud van de huidige gemeenschapshuizen en wordt het uitgangspunt gehanteerd dat in elke kern een gemeenschapshuis of ontmoetingsruimte aanwezig is en gefaciliteerd wordt, zonder daarbij als
30
gemeente de exploitatie daarvan zelf ter hand te nemen. De ‘’Hoeskamers’’ blijven we derhalve financieel waarderen en stimuleren. De transformatie van het voormalige voetbalcomplex Oranje Boys tot ontmoetingsplek, wordt verder geformaliseerd en vormgegeven.
Wat hebben we ervoor gedaan in 2024? In elke kern een gemeenschapshuis of ontmoetingsruimte faciliteren. Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) In 2024 ondersteunen we de gemeenschapshuizen middels de subsidieregeling maatschappelijke accommodaties met betrekking tot groot onderhoud.
Voortgangsindicator
Wat hebben we ervoor gedaan in 2024? In 2024 is aan 1 jeugdaccommodatie en 1 sportaccommodatie subsidie toegekend ogv de subsidieregeling maatschappelijke accommodaties. Voor de gemeenschapshuizen is geen bijdrage verleend/aangevraagd.
Stimuleren en ondersteunen Hoeskamers Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) Wij continueren het beleid en zorgen voor faciliteiten van de huiskamers, ons uitgangspunt is: 1 huiskamer per dorpskern. Een en ander dient binnen de beschikbare middelen te worden gerealiseerd. Wij ondersteunen vrijwilligers, die de huiskamers runnen. De ondersteuning bestaat uit subsidiering van de stichting Vrijwillige Hulpdienst Eijsden-Margraten en inzet van professionele ondersteuning (gemiddeld 8 uur per week) van een opbouwwerker van de Stichting Trajekt.
31
Voortgangsindicator
Wat hebben we ervoor gedaan in 2024? Wij hebben 11 huiskamers ondersteund. De ondersteuning bestond uit subsidiering van activiteiten, zorgen voor ruimtes en inzet van 8 uur per week van welzijnswerker van stichting Trajekt voor professionele ondersteuning van circa 80 vrijwilligers van de huiskamers.
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000
Exploitatie
Primitieve
Begrotingswijziging
begroting 2024
2024
Begroting 2024 Werkelijk 2024 na wijz.
Afwijking
Procentuele
jaarrekening
afwijking 2024
2024 6670100 Overig
-40
40
0
0
0
0
-1
0
-1
-1
-1
79
-82
0
-82
-82
0
0
-123
40
-83
-84
-1
1
maatschappelijk werk 6670200 Gemeenschapshuizen 6670201 Subsidies maatschappelijke accommodaties Resultaat
Toelichting afwijkingen Toelichting financiële afwijkingen: altijd indien afwijking > € 100.000 anders afwijking > € 10.000 en > 10% Er zijn geen financiële afwijkingen toe te lichten.
32
1.5 Sporten en bewegen voor jong en oud Wat willen we bereiken? (Conform Meerjarenbegroting 2023-2026) 1.5 Sporten en bewegen voor jong en oud Buiten spelen, sporten en bewegen – waar mogelijk in een natuurlijke omgeving - en daarmee werken aan een gezonde levensstijl draagt bij aan de vitaliteit en gezondheid van onze inwoners. In dat licht wordt het accommodatiebeleid gecontinueerd en blijven we buiten spelen en bewegen faciliteren. Dit betekent dat we in de kernen Eijsden, Gronsveld, Cadier & Keer, Margraten en Mheer toekomstgericht blijven investeren in de sportaccommodaties en in de overige kernen het onderhoudsniveau van de accommodaties op peil houden. Om de effecten van afname van beschikbaarheid van vrijwilligers bij (sport)verenigingen op te vangen, wordt budget vrijgemaakt. Dit budget is bedoeld voor het beschikbaar stellen van materieel dan wel het bieden van tijdelijke ondersteuning. We zetten daarnaast in op behoud van een zwembad in Eijsden en wordt – mede vanuit de verduurzamingsopgave - in deze bestuursperiode onderzoek uitgevoerd naar een toekomstbestendige exploitatievorm. Het stimuleren van collectief georganiseerde sport alsmede ook de individuele sport en beweegactiviteiten worden via het sportakkoord verder doorontwikkeld. Hierbij wordt in beeld gebracht welke behoeften er binnen de gemeente bestaan.
Innovatieve ideeën van inwoners en gebruikers worden gestimuleerd en gefaciliteerd. Door de structurele voortzetting van het programma "Jeugd aan zet" blijven we participatie en ontmoeting voor jongeren stimuleren. Jongeren zijn letterlijk aan zet om samen met de gemeente ideeën te ontplooien.
Het accommodatiebeleid continueren. Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) In 2024 wordt gestart met het opzetten van het IHP Sportaccommodaties.
Voortgangsindicator
33
Wat hebben we ervoor gedaan in 2024? In september 2024 is de gemeente gestart met het opstellen van het IHP Sportaccommodaties. Het is opgenomen in de raadsplanning en is voorzien voor de raad in september 2025.
Het Sportakkoord verder verdiepen en uitvoeren. Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) Samen met de gemeenten Gulpen-Wittem en Valkenburg aan de Geul voeren we het sportakkoord uit. Voor 2024 betekent dit concreet dat we samen met onze partners (verenigingen, GGD, Envida etc) werken aan vier thema's: •
sportief en gezond opgroeien
•
meedoen door bewegen
•
sterk en vitaal verenigen
•
ruimte om te bewegen.
Voortgangsindicator
Wat hebben we ervoor gedaan in 2024? In 2024 is samen met onze partners (verenigingen, GGD, Envida etc) gewerkt aan het uitvoering geven aan vier thema's: •
sportief en gezond opgroeien
•
meedoen door bewegen
•
sterk en vitaal verenigen
•
ruimte om te bewegen
Sportief en gezond opgroeien: Binnen het basisonderwijs is een MQ-scan uitgevoerd inzake motorische ontwikkelingen van kinderen en het bereiken van kinderen met een verlaagde motoriek of beweegangst. Tevens is uitvoering
34
gegeven aan het beweegprogramma Ben Bizzie, waarbij kinderen die motorisch gezien
achterlopen een extra beweegprogramma krijgen (buiten de gymlessen om). Extra beweegmomenten tijdens schooltijd. Voor de oudere(n) doelgroep is uitvoering gegeven aan het Programma In Beweging, waarbij een beweegcoach ouderen die niet sporten en bewegen helpt met het verkrijgen van kracht en zelfvertrouwen, waarna zij weer duurzaam kunnen doorstromen naar het beweegaanbod. Meedoen door bewegen: Vanuit de middelen van het Sportakkoord is in 2024 een beweegmakelaar gestart, welke zich zowel op jonge als oude doelgroep focust en helpt bij de doorstroom naar het beweegaanbod. Denk hierbij aan jongeren en ouderen die weinig bewegen in beweging krijgen en structureel laten doorstromen naar beweegaanbod/verenigingen. Extra focus beweegcoach in kernen Margraten en Eijsden, omdat hier de opgave het grootst is. Sterk en vitaal verenigen: Voor verenigingen is digitaal sportcafé georganiseerd met als thema Old Stars en gezonde kantine in samenwerking met JOGG uitgerold. Ruimte om te bewegen: Het beleidsplan spelen en bewegen is opgesteld, dit is een integrale samenwerking, waarbij de uitvoering van het plan bij Openbare Ruimte ligt. Voor het thema sportieve en beweegvriendelijke schoolpleinen aanpassingen speelgelegenheid openbare schoolpleinen.
Stimuleren participatie en ontmoeting van jongeren. Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) Uitvoering geven aan het programma Jeugd aan Zet. Voor 2024 betekent dit concreet dat er 10 activiteiten worden georganiseerd i.s.m. de jeugd. Jongeren worden uitgenodigd om ideeën te ontplooien gericht op participatie en ontmoeting.
Voortgangsindicator
35
Wat hebben we ervoor gedaan in 2024? Er is uitvoering gegeven aan het programma Jeugd aan Zet. In 2024 zijn er 10 activiteiten georganiseerd i.s.m. de jeugd. Jongeren zijn uitgenodigd om ideeën te ontplooien gericht op participatie en ontmoeting. Activiteiten die zijn uitgevoerd: winter- en lentegames, dikke banden race, aquagames en workshops.
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000
Exploitatie
6530000
Primitieve
Begrotingswijziging
Begroting 2024
begroting 2024
2024
na wijz.
Werkelijk 2024
Afwijking
Procentuele
jaarrekening 2024
afwijking 2024
-86
0
-86
-87
-1
1
-89
0
-89
-84
5
-5
0
0
0
0
0
0
-618
-8
-626
-637
-12
2
-15
0
-15
-11
4
-26
-20
0
-20
-17
2
-13
-44
2
-43
-40
2
-6
-12
-6
-18
-18
0
0
-882
-12
-895
-894
1
0
Bevordering sportdeelname 6530001 Subsidies sport 6530099 Spuk Gala Sport en bewegencomponent 6531000 Groene sportvelden 6670300 Buurtcoach 6670400 Jeugd- / jongerenwerk 6670401 Jeugd/jongerenwerk (ov subsidies) 6670500 Subsidies ouderenwerk Resultaat
36
Toelichting afwijkingen Toelichting financiële afwijkingen: altijd indien afwijking > € 100.000 anders afwijking > € 10.000 en > 10% Er zijn geen financiële afwijkingen toe te lichten.
1.6 Trendbreuk Eijsden-Margraten Wat willen we bereiken? (Conform Meerjarenbegroting 2023-2026) Trendbreuk Eijsden-Margraten Samen met de GGD zetten we in op een gezondere leefstijl. Hiertoe is een Preventie-akkoord ZuidLimburg overeengekomen, dat bestaat uit een regionaal akkoord en 16 lokale preventie-agenda´s. In het regionale akkoord zijn afspraken gemaakt met regionale partners met als doel lokale gezondheidswinst te boeken. Binnen de lokale preventie-agenda´s hebben de gemeenten afspraken gemaakt op lokaal niveau. In Eijsden-Margraten zetten we de komende jaren in op het terugdringen van alcoholgebruik, roken en overgewicht. We doen dit via een aantal lijnen: (a) bevorderen van bewegen en gezonde voeding op scholen waarbij we er naar streven om alle scholen te kunnen aanmerken als Gezonde School met beweegvriendelijke pleinen, (b) terugdringen overgewicht en obesitas bij kinderen via de Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG)-aanpak, (c) realiseren van meer rookvrije kind-omgevingen en (d) realiseren van meer gezonde sportomgevingen. De preventieagenda van Eijsden-Margraten wordt verbonden met de uitvoering van al bestaande structuren rondom het Sportakkoord en JOGG Heuvelland. Hierdoor wordt op een integrale wijze duurzaam invulling gegeven aan positieve gezondheid voor al onze inwoners.