20240703 08e Bijlage bestuursrapportage 2024-2027

Daarnaast zijn er onzekerheden op het gebied van de zorgkosten (WMO en Jeugd), kosten rondom infrastructurele werken en rondom de verwerkingskosten van het afval. De effecten van de klimaatadaptatie voor ons rioleringsfonds zijn ook nog ongewis. Een belangrijk uitgangspunt is dat onze financiën structureel op orde blijven en er ruimte blijft om te investeren zodat de kwaliteit van de leefomgeving en de zorg voor onze inwoners op orde blijft. Het OZB-tarief zal in dat licht met maximaal de inflatiecorrectie stijgen en de gemeentelijke producten zullen daarbij kostendekkend zijn. Met het verwachte forse negatieve begrotingssaldo in 2026 en 2027 zijn structurele baten en lasten niet meer in evenwicht. Indien er geen aanvullende middelen vanuit het Rijk beschikbaar worden gesteld, staan wij voor een uitdaging. De uitkomsten van het provinciaal financieel verdiepingsonderzoek zullen in deze bestuursperiode ter hand genomen worden. Vanaf boekjaar 2023 dient de gemeente te voldoen aan aan de nieuwe vereisten rondom rechtmatigheid. Dit betekent dat het college zelf verantwoordelijk is voor het afgeven van een rechtmatigheidsverklaring en dat de controleverklaring van de jaarrekening hierdoor verschuift van de accountant naar de gemeente.

63

Wat gaan we er voor doen? 5.4 Een gezonde en solide financiële huishouding Behoud van de ratio van het weerstandsvermogen boven de norm van 1.

O

De OZB maximaal laten stijgen met de inflatiecorrectie.

G

Uitvoering geven aan het provinciaal verdiepingsonderzoek.

O

5.5 Doelgericht samenwerken Wat willen we bereiken? Doelgericht samenwerken Er is sprake van een toenemende complexiteit van vraagstukken en een toename van opgaven die niet langer alleen op lokaal niveau kunnen worden aangepakt en opgelost. Ook zien we – mede door het feit dat Zuid-Limburg als NOVI-gebied is aangewezen en de ontwikkelingen rondom de Regiodeal – dat de schaal van Zuid-Limburg een toenemend belang gaat krijgen waarbinnen strategische vraagstukken worden opgepakt. Momenteel kent de gemeente vele vormen van samenwerken binnen Zuid-Limburg. Naast de samenwerking rondom verbonden partijen, betreft het onder meer de samenwerking binnen Lijn50, het Middengebied en op Zuid-Limburgse schaal. Daarnaast zijn op diverse beleidsterreinen samenwerkingsverbanden op subregionaal niveau (Maastricht-Heuvelland) te onderkennen. Samenwerken vinden we belangrijk. Immers, samen staan we sterker. Wij geloven in samen werken, mits er voldoende uitvoeringskracht ingezet wordt die doelgericht te werk gaat. Samenwerken met de buren beoogt – net als dienstverlening – de bestuurskracht van de gemeente en de regio te versterken. Het belang van een krachtige regio Zuid-Limburg met een aantrekkelijk toekomstperspectief en waarbij gezamenlijk antwoord gegeven wordt op (inter)nationale vraagstukken wordt dan ook nadrukkelijk onderkend.

De NOVI Zuid-Limburg en de Regiodeal vormt hierbij een belangrijke impuls. Daarnaast blijven wij derhalve investeren in samenwerking met buurgemeenten en Provincies in binnen- en buitenland, de regio en op Zuid-Limburgse schaal. Veel waarde wordt gehecht aan de relatie en samenwerking met de centrumgemeente Maastricht. We schuiven aan bij verschillende samenwerkingstafels; uit belang van onszelf als voor Zuid-Limburg in z´n geheel.

64

Uitgangspunt voor samenwerken vormt behoud van autonomie en dat de inhoud van samenwerken aansluit bij de identiteit van onze gemeente. Dit vormt de basis voor verdieping en het verder uitbouwen van (eu)regionale samenwerking. Voor het bepalen van het niveau van samenwerken wordt de vuistregel gehanteerd dat bij voorkeur samenwerking dichtbij georganiseerd wordt daar waar dat kan en van toegevoegde waarde is voor onze inwoners en/of ondernemers. Andere vraagstukken worden in een groter verband georganiseerd. Het betreft in deze veelal strategische vraagstukken, die opgepakt worden vanuit het Middengebied dan wel binnen de regio Maastricht-Heuvelland. Op projectniveau kan daarbij worden gedacht aan het realiseren van een gezamenlijke Omgevingsvisie Lijn 50 en de verdere uitvoering van het project scan agrarische bouwkavels en inzet vitaliteitsmanager in de programmalijn Landbouw en Landschap van de samenwerking Middengebied. Het Eindrapport Bestuurlijk Regionaal Ecosysteem (BRE) vormt het vertrekpunt voor een heroriëntatie op de (bestuurlijke) samenwerking in Zuid-Limburg. Die heroriëntatie is daarmee ook van invloed op de samenwerking binnen Lijn50, het Middengebied en/of Maastricht-Heuvelland.

Een belangrijk afwegingscriterium voor de gemeente Eijsden-Margraten betreft de vraag met welke samenwerkingspartner(s) het beoogde doel of effect voor onze inwoners of ondernemers het beste wordt bereikt. We zetten daarnaast in op een intensievere en constructieve samenwerking met gemeenten aan de andere kant van de landsgrens. Samen met onder meer de gemeenten Voeren, Visé en Riemst worden de uitdagingen op het gebied van milieu als ook de kansen op het gebied van vrijetijdseconomie, cultuur, natuur en landschap nader verkent en verdiept. Initiatieven zoals het Landschapspark grenzeloos Boccagelandschap, het Grenspark Jeker & Maas en de samenwerking met Clervaux, worden in het licht van het bovenstaande serieus op hun toegevoegde waarde beoordeeld. Verder zal rondom de herdenking en viering van 8o jaar bevrijding in september 2024 intensief worden samengewerkt met de provincie Limburg en de gemeente Maastricht .

5.6 Een goed toegankelijke en veilige ICT-omgeving Wat willen we bereiken? Een goed toegankelijke en veilige ICT-omgeving De informatiesamenleving neemt steeds grootsere vormen aan. Onze samenleving vraagt en verlangt dat onze informatie snel, adequaat en digitaal beschikbaar is. De behoeften en mogelijkheden veranderen in een snel tempo. Onze bedrijfsvoering, informatievoorziening en dienstverlening dient zich hierop voortdurend aan te passen. Ook de uitwisseling van persoonlijk dataverkeer neemt toe

65

waardoor onze digitale kwetsbaarheden toenemen. Het borgen van de digitale veiligheid en privacy wordt steeds belangrijker en uitdagender. Een goed toegankelijke en veilige ICT infrastructuur vinden we cruciaal vanuit het oogpunt van dienstverlening, bedrijfsvoering en informatievoorziening. Dit betekent dat we continu blijven investeren in een goed functionerende ICT-infrastructuur die ingericht is op de nieuwste standaarden en inzichten rond ICT-dienstverlening. Daarnaast dienen we er voor zorg te dragen dat de informatiebeveiliging en privacybescherming aanhaken op de nieuwe ontwikkelingen en kwetsbaarheden. De Wet Open Overheid (W.O.O)(de opvolger van de W.O.B.) is medio 2022 in werking getreden. In het licht hiervan dienen we er voor te zorgen dat de informatie van de gemeente – met inachtneming van de AVG-regels - beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. Daarnaast staan we voor de opgaven om ons digitale archief duurzaam te organiseren.

Wat gaan we er voor doen? 5. 6 Een goed toegankelijke en veilige ICT-omgeving Een ontwikkelagenda ICT/informatiemanagement inclusief een meerjaren investeringsagenda opstellen.

G

Planmatig uitvoering geven aan de W.O.O.

G

66

Financiële afwijkingen 5.6 Een goed toegankelijke en veilige ICT omgeving Onderwerp

2024

2025

2026

2027

I/S

Mee (+) tegenvaller (-)

Autonome ontwikkelingen Indexering contracten informatiemanagement. De meeste contracten worden geïndexeerd met hogere percentages dan de eerder toegepaste 3,5%

Totaal

€-

€-

€-

55.000

55.000

55.000

€- S 55.000

€-

€-

€-

€-

55.000

55.000

55.000

55.000

Besluiten

Totaal

Bijstelling bestaand beleid

Totaal

Totaal

€-

€-

€-

€-

55.000

55.000

55.000

55.000

5.7 Veiligheid; een gezamenlijke verantwoordelijkheid Wat willen we bereiken? Veiligheid; een gezamenlijke verantwoordelijkheid In Eijsden-Margraten is het goed wonen, recreëren en ondernemen. Hierbij hoort dat onze inwoners, bezoekers en ondernemers zich veilig voelen. Een veilige en prettige leefomgeving is een verantwoordelijkheid van ons allemaal. Hoe meer inwoners en ondernemers meedoen, hoe groter het preventieve effect en hoe hoger de objectieve (meetbare) en subjectieve veiligheid. Bij de aanpak van veiligheidsopgaven willen we daarom de rol van inwoners en ondernemers optimaal inzetten. Want zij kunnen het beste aangeven welke plekken binnen de gemeente als onveilig ervaren worden. In dat licht wordt gestuurd op het gebruik van de fixi-app, bewonersplatforms, buurtnetwerken en buurtbemiddeling. Daarnaast moedigen we buurtpreventie aan in de vorm van WhatsApp-groepen of

67

preventieteams. Ook wordt het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) gecontinueerd. Via het project veilig buitengebied wordt gewerkt aan verbreding hiervan richting de agrarische sector. Als gemeente voeren we de regie, brengen partijen bij elkaar, bevorderen en bewaken verbindingen met partners en aanverwant beleid. Hiervoor wordt begin 2024 het nieuwe Integraal veiligheidsplan (IVP) 2024-2027 vastgesteld. Dit plan wordt in samenwerking met de andere heuvellandgemeenten en onze zorg- en veiligheidspartners opgesteld. De raad heeft het college per motie verzocht structureel extra budget beschikbaar te stellen voor de versterking van veiligheid en leefbaarheid. Dit aanvullend budget wordt ingezet voor het uitbreiden van de (strategische) ambtelijke capaciteit op dit belangrijke en kwetsbare onderdeel, om zo de slagkracht van de organisatie te versterken en de landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen en uitdagingen te kunnen bijhouden. De burgemeester zal waar mogelijk een bijdrage leveren aan het Netwerk Veilig Limburg om een sterke Lobby in de richting van Den Haag op te starten voor het uitbreiden van de (Zuid-)Limburgse politiecapaciteit. Daarnaast wordt de Heuvellandbrede ondermijningstafel in stand gehouden en ontvangt de burgemeester als voorzitter van de driehoek ondersteuning voor de doorontwikkeling van de robuuste driehoek en regievoering op het nieuwe IVP.

Verder neemt de gemeente deel aan een pilot met Maastricht en de Heuvellandgemeenten voor het opzetten van een interbestuurlijk handhavingsteam. Bij de aanpak leggen we het accent op preventie, maar zullen we krachtig optreden daar waar nodig. Hiervoor zetten we goed uitgeruste BOA´s in die in samenwerking met het netwerk van wijkagenten, politie, Openbaar Ministerie, het RIEC, FIOD, belastingdienst en sociale partners sturen op het voorkomen van recidives. Samen met bewoners benoemen we knelpunten in de leefomgeving en bepalen een aanpak. Dit werkt door in de woonkwaliteit, sociale samenhang en subjectieve (beleefde) veiligheid. Veel sociaal-maatschappelijke vraagstukken pakken we integraal op (zoals overlast van personen met verward gedrag, overlastgevende buren, huiselijk geweld, ondermijning, jeugdoverlast).

Wat gaan we er voor doen? 5.7 Veiligheid; een gezamenlijke verantwoordelijkheid Bewonersplatforms, buurtnetwerken en buurtbemiddeling instellen.

G

Het gebruik van de fixi-app stimuleren voor het melden van onveilige situaties.

G

In beeld brengen de overlastgevende bedrijven in de wijk en ondernemers die willen verplaatsen. Tevens aanpak uitwerken.

G

Inzet van het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) op bedrijventerreinen continueren.

G

68

Financiële afwijkingen 5.7 Veiligheid; een gezamenlijke verantwoordelijkheid Onderwerp

2024

2025

2026

2027

I/S

Mee (+) tegenvaller (-)

Autonome ontwikkelingen

Totaal

Besluiten Veiligheidsregio Zuid-Limburg incl. Ghor :

€-

€-

€-

56.000

229.422

258.173

€- S 327.243

- 2024 : bijraming structureel effect loonkostenstijging als gevolg van nieuwe CAO (2023). - 2025 ev : de gevolgen voor 2025 ev zijn gebaseerd op de begroting van de Veiligheidsregio. Veiligheidsregio Zuid-Limburg : aandeel Eijsden-Margraten in

€ 46.500

I

resultaatbestemming 2023.

Totaal

€ -9.500

€-

€-

€-

229.422

258.173

327.243

Bijstelling bestaand beleid

Totaal

Totaal

€ -9.500

€-

€-

€-

229.422

258.173

327.243

69

5.8 Ondermijning een halt toeroepen Wat willen we bereiken? Ondermijning een halt toeroepen De precieze aard en omvang van drugshandel en -productie, fraude en witwassen, mensenhandel, arbeidsuitbuiting en cybercrime binnen onze gemeente is niet bekend. Door de grensligging, het grote buitengebied en de goede ontsluiting is onze gemeente interessant voor dit soort activiteiten. Drugscriminaliteit en ondermijning roepen we een halt toe. In samenwerking met het RIEC (Regionaal Informatie- en Expertise Centrum), en op basis van Integrale Ondermijningsbeelden wordt de problematiek steeds inzichtelijker gemaakt en de strategie rondom de aanpak aangescherpt, zodat daadkrachtig opgetreden kan worden.

Wat gaan we er voor doen? 5.8 Ondermijning een halt toeroepen Bewustwordingscampagnes rondom ondermijning opzetten.

G

De integrale ondermijningsbeelden verdiepen en de aanpak ondermijning hierop afstemmen.

G

Flankerend beleid (zoals bibob, damocles, drank- en horecaregels etc.) actief inzetten.

G

Gerichte acties met inzet van Flexteams uitvoeren.

G

5.9 Jeugdproblematiek in de greep Wat willen we bereiken? Jeugdproblematiek in de greep Jeugd kan zowel veroorzaker als slachtoffer zijn van onveiligheid. Bij het veroorzaken van onveiligheid gaat het om overlast en soms om criminaliteit. Dit kan zich concentreren op specifieke plaatsen. Om de jeugdproblematiek te beteugelen zorgen we er voor dat jongerenwerkers, Boa´s en wijkagenten in nauw contact staan met de jeugd, de ouders en omwonenden. Samen met hen en partners in het sociaal domein wordt de koers bepaald en uitgevoerd. De focus ligt op preventie, vroegtijdig signaleren en oplossen. Zo nodig wordt handhavend opgetreden en wordt opgeschaald bij ernstige problemen.

70

Scholen zijn bij uitstek ‘vindplaatsen’ van problematiek. Daarom zetten we de bestaande samenwerking met het onderwijs voort en vernieuwen we deze waar nodig. Alcohol en drugs zijn stevige risicofactoren voor gezondheid en veiligheid. Preventievoorlichting, controle en handhaving zetten we voort. Hierbij werken we samen met instellingen, horeca- en toerisme ondernemers, onderwijs, verenigingen, ouders en uiteraard de jongeren zelf.

Wat gaan we er voor doen? 5.9 Jeugdproblematiek in de greep Inzetten op een gezamenlijke aanpak van de jeugdproblematiek.

G

Preventievoorlichting, controle & handhaving rondom alcohol en drugs voortzetten.

G

5.10 Personeel Personeel In deze kerntaak geven we inzicht in de personele ontwikkeling. Een goede personele invulling is van groot belang voor de realisatie van de doelen van de organisatie. Er wordt inzicht geboden in de personele inzet op de programma’s 1 tot en met 4 en de personele inzet die tot de overhead wordt gerekend. Binnen de personele inzet is een onderverdeling te maken naar overhead en direct toewijsbare personele inzet. Overhead is het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Tot de overhead horen alle functies die dit doel dienen. De overheadfuncties staan derhalve niet rechtstreeks ten dienste van de (externe) klant. Dat betekent dat in ieder geval de kosten in verband met de volgende elementen tot kosten van overhead worden gerekend en moeten worden opgenomen: - financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie; - personeel en organisatie; - inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement); - interne en externe communicatie met uitzondering van klantcommunicatie; - juridische zaken; - bestuurszaken en bestuursondersteuning (exclusief griffie) - informatievoorziening en automatisering van PIOFACH-systemen; - facilitaire zaken en huisvesting;

71

- documentaire informatievoorziening en - managementondersteuning primaire proces. Verdeling personele kosten en inzet van personeel naar Overhead. Gemeenten dienen een apart overzicht van de kosten van de overhead op te nemen in het programmaplan. Dat is afgesproken om zo de raad meer inzicht te geven in de totale kosten van de overhead voor de gehele organisatie en haar meer zeggenschap te geven over die kosten. Toelichting op onderstaande tabel: De salariskosten voor 2024 zijn begroot op 16,2 mln. euro. We zien een stijgende lijn in deze kosten ten opzichte van voorgaande jaren. Dit wordt voor een groot deel veroorzaakt door gestegen loonkosten (CAO). Daarnaast neemt het aantal fte na een afname in 2023 toe met ca. 12,5 fte. Een deel hiervan wordt veroorzaakt door uitbreiding van het personeel op het gebied van duurzaamheid. Hiertegenover ontvangen wij evenwel inkomsten van het Rijk. Daarnaast wordt op basis van een raadsmotie uitbreiding voorzien op het gebied van OOV. Tevens wordt geïnvesteerd in het versterken van uitvoeringskracht van de organisatie in aansturing van teams die zich bezighouden met de primaire dienstverlening. Daarnaast is reeds in 2023 geïnvesteerd in de versterking van de ambtelijke capaciteit op het vlak van burgerparticipatie, regionale samenwerking en verkeer en vervoer.

Door deze investering in de organisatie dragen we zorg voor een robuuste organisatie die uitvoering geeft aan de ambities van het bestuur en meebeweegt met de ontwikkelingen in de samenleving. Personeel 2024

Totaal

Directe personele lasten programma 1 t/m

Overhead

4 excl. Bestuur en Griffie Euro

Formatie in

Euro

Formatie in Fte

Euro

Formatie in

Fte Salarislasten / FTE

€

191,31

Fte € 9.491.245

113,83 € 6.744.733

77,48

16.235.978

Overige overhead

Totaal

€ 5.440.973

€ 16.235.978

191,31

€ 9.491.245

113,83

€

77,48

12.185.706

72

Overhead Toelichting op onderstaande tabel: Doordat de salariskosten in 2024 stijgen en de organisatie in omvang toeneemt, nemen ook de overheadskosten in absolute zin toe. Ten opzichte van jaarrekening 2022 is de stijging geringer een en ander is het gevolg van hogere inhuur in 2022 dan geraamd. Overhead in euro's

Totaal

Per inwoner

Jaarrekening 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Jaarrekening 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Eijsden-Margraten

€ 11.814.325

€ 10.918.336

€ 12.185.706

€ 456

€ 420

€ 460

73

Wat mag het kosten? Wat mag het kosten?

Primitief

Begr.wijz. Begroting

Begr.wijz. Begroting 2024

5. Bestuur en dienstverlening

Begroting

NW

Burap 1

Na Burap 1

2024

Saldo beleidsveld 5.1 Dienstverlening: ´Dichtbij Mensen´

-€ 1.498.555 -€ 13.750 -€ 1.512.305

Saldo beleidsveld 5.2 Een open en transparant Bestuur

-€ 1.429.432

Saldo beleidsveld 5.3 Inspraak is een vanzelfspekendheid Saldo beleidsveld 5.4 Een gezonde en solide financiële

€ 86.000 -€ 1.343.432

-€ 47.300 -€ 50.000 € 52.094.340

€ 3.000

-€ 1.509.305 -€ 1.343.432

-€ 97.300

-€ 97.300

€ 44.750 € 52.139.090

€ 52.139.090

huishouding Saldo beleidsveld 5.5 Doelgericht samenwerken Saldo beleidsveld 5.6 Een goed toegankelijke en veilige ICT-

-€ 150.876

€0

-€ 150.876

-€ 150.876

-€ 1.805.356 -€ 76.500 -€ 1.881.856 -€ 55.000

-€ 1.936.856

-€ 2.459.075

-€ 2.435.575

omgeving Saldo beleidsveld 5.7 Veiligheid: een gezamenlijke

€ 33.000 -€ 2.426.075

-€ 9.500

verantwoordelijkheid Saldo beleidsveld 5.8 Ondermijning een halt toeroepen

€0

€0

Saldo beleidsveld 5.9 Jeugdproblematiek in de greep

€0

€0

Saldo beleidsveld 5.10 Personeel

Saldo beleidstaak vóór bestemming

-€ 17.782.937

€ 26.920.809

-€

-€

284.692

18.067.629

-€ 18.067.629

-€ € 26.659.617 -€ 61.500

€ 26.598.117

261.192 Mutaties reserves Saldo beleidstaak na bestemming

€ 222.500 € 27.143.309

€ 50.000

€ 272.500

€0

€ 272.500

-€ € 26.932.117 -€ 61.500

€ 26.870.617

211.192

74