Document · PDF

20221108 02b Programmabegroting 2023-2026.docx

* Raadsvergaderingen 10 november 2022, gemeente Eijsden-MargratenBij agendapunt: Programmabegroting 2023 en meerjarenbegroting24.999 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

zetten we in op een doorontwikkeling van onze eigen toegang. Hiermee willen we meer grip krijgen op de in- en uitstroom van kostbare maatwerkvoorzieningen.

Bevorderen huisvesting voor jeugdige hulpvragers. Omschrijving (toelichting) Er wordt aandacht gegeven aan de (planologische) sturing op woonzorg-initiatieven voor huisvesting van jeugdigen.

Stimuleren mantelzorg. Omschrijving (toelichting) We voeren het mantelzorg compliment uit conform de verordening Maatschappelijke Ondersteuning 2021 (een geldbedrag van maximaal 200 euro per jaar wordt uitbetaald aan zorgvragers om zijn/haar mantelzorger te complimenteren. Wij herijken mantelzorgondersteuning: mantelzorgondersteuning wordt een specifieke taak binnen onafhankelijke cliëntenondersteuning van stichting MEE Zuid-LImburg.

Continueren en versterken jongerenwerk via Trajekt Omschrijving (toelichting) Jongerenwerk vormt een belangrijke schakel binnen het voorliggend veld van de gemeente. Middels jongerenwerk staan we in contact met de jongeren in onze samenleving, weten we wat er speelt en kunnen we proactief acteren op signalen. Om de rol van jongerenwerk te verstevigen, gaan we in 2023 actief aan de slag met evaluatie en doorontwikkeling, e.e.a. vanuit de context van hoe kunnen we het jongerenwerk nog meer, beter en gerichter benutten om meer effect te realiseren gericht op specifieke leeftijdsgroepen en problematiek.

Investeren in inzet consulent welzijn jeugd Omschrijving (toelichting) Om onze ambitie gericht op preventie van zorgvraag te realiseren, kiezen we voor een consulent welzijn jeugd. Doel van deze consulent is om vroegtijdig bij beginnende hulpvragen jeugdigen te kunnen begeleiden, adviseren en verwijzen naar voorzieningen in het voorliggend veld en de directe omgeving van de jeugdige. Zo zorgen we ervoor dat zij vroegtijdig en laagdrempelig geholpen worden, voorkomen we een verergering van de hulpvraag en realiseren we een reductie in de instroom in maatwerkvoorzieningen. Hiertoe hanteren we 2023 als pilot jaar. Doel hierbij is om de consulent in positie te brengen, te leren, te evalueren en door te ontwikkelen. Daarbij dient uiteindelijk getoetst te worden of deze interventie een reducerend danwel dempend effect heeft op de instroom in de maatwerkvoorziening.

Versterken Praktijkondersteuning Huisartsen Omschrijving (toelichting) Om jeugdigen met hulpvragen bij de huisarts te ondersteunen, zet de gemeente Eijsden-Margraten al enkele jaren in op een praktijkondersteuner huisartsen (POH). Deze POH helpt jeugdigen die bij de huisarts terrecht komen met hulpvragen en verwijst indien nodig door naar de juiste zorgaanbieder. Hiermee worden de huisartsen ondersteund met specifieke zorgvragen en het indien nodig vinden van het juiste zorgaanbod. De rol van deze POH gaan we in 2023 verder verstevigen en uitbouwen. Zo zijn we in staat onze jeugdigen hulpvragers meer en passende hulp te bieden en tegelijkertijd overbodige maatwerkvoorzieningen te voorkomen.

Evalueren en vernieuwen lokaal jeugdbeleid Omschrijving (toelichting) Het lokale actieplan jeugd vormt een verzameling van acties waarbij we inzetten op preventie, vroeg signalering en een integrale aanpak. Dit lokaal actieplan loopt af en wordt geëvalueerd. Vervolgens zullen we integraal tot een nieuw actieplan komen waarin we in lijn met dezelfde doelen actiegericht aan de slag gaan. Enkele van de belangrijke ingrediënten hiervoor, landen ook binnen deze begroting. Het plan zal een bijdrage moeten leveren aan onze ambitie om nog meer in te zetten op preventie en het voorliggend veld, het doorontwikkelen van onze toegang en het grip krijgen op de kostenontwikkeling van de maatwerkvoorzieningen. 36

1.8 Kunst en cultuur in verbinding met onze inwoners Wat willen we bereiken? Kunst en cultuur in verbinding met onze inwoners We zijn trots op ons materieel en immaterieel erfgoed, waarbij we grensoverschrijdende samenwerkingen stimuleren. De gemeente neemt de rol op zich van beschermer en hoeder, die faciliteert, financiert en stimuleert. Maar onze gemeente is geen openlucht museum. Het is de plek waarbinnen het cultureel erfgoed opgemerkt en gekoesterd wordt. Het dient als inspiratie in het dagelijks leven, in hoe we met elkaar willen leven en omgaan met onze ruimtelijke ordening en gebiedsontwikkelingen. We zetten in op het beschermen, zichtbaar en beleefbaar maken van monumenten en karakteristiek erfgoed. Veel waarde wordt gehecht aan kunst, cultuur en cultuureducatie. Dit geeft kleur aan onze gemeenschappen, verbindt en ontwikkelt talenten. We koesteren ook de rijkdom aan kunst en cultuur binnen onze gemeente en willen dit dan ook graag delen met toekomstige generaties, inwoners en bezoekers van onze gemeente. Daarnaast juichen we nieuwe kunst toe op een manier die inwoners inspireert, verrast en verrijkt. Hierbij is kunst dus niet alleen een element in de openbare ruimte maar ook een verbindende factor tussen inwoners. Wij moedigen kunst en cultuur aan, bij jongeren in het bijzonder, om daarmee de kunst en bovenal de rijke cultuur waar we trots op zijn toekomst te geven.

We zetten daarbij in op het actief betrekken van inwoners, organisaties en bezoekers bij kunst- en cultuurprojecten. Dit alles ondersteund en geïnspireerd door het platform Kunst In Eijsden-Margraten (KIEM). Cultuur ontwikkeling begint bij de basis en wordt vorm gegeven met en breed educatief programma op de basisscholen. Kinderen leren zo spelenderwijs in contact komen met onze cultuur enerzijds en anderzijds komen ze op een creatieve en inspirerende wijze in contact komen met maatschappelijke thema´s zoals respect, duurzaamheid, landschap en natuur. Ons bibliotheekwerk is toe aan herijking. Het is niet alleen de plek van het uitlenen van boeken. We zien om ons heen dat Bibliotheken zich ontwikkelen tot ontmoetingsplekken waar kennis, persoonlijke ontwikkeling, advies, contact en cultuur bij elkaar wordt gebracht. Daarom zetten we, lerend van anderen, in op innovatie samen met partners, vrijwilligers, organisaties en betrokken inwoners binnen. We koersen op een bibliotheekwerk dat aantrekkelijk is en uitnodigend is voor alle leeftijden.

Wat gaan we ervoor doen in 2023? Kunst en Cultuurprojecten verbinden met onze jongere inwoners en organisaties. Omschrijving (toelichting) We continueren het platform (KIEM) Kunst In Eijsden-Margraten en daarmee projecten als "kunst in de brievenbus" en een project om culturele aanbieders aan elkaar te verbinden. We realiseren kunst- en cultuurprojecten met een verbindende en/of maatschappelijke boodschap. Denk aan de beschilderingen rond en aan viaducten, Kunst O Maat en Kunstfietsen.

Uitvoering geven aan een breed educatief programma kunst en cultuur. Omschrijving (toelichting) Doorontwikkeling en uitbreiding van SKEM (Structurele kunst en cultuureducatie Eijsden-Margraten), het basis- en randprogramma. Dit betekent voortzetting en doorontwikkeling van cultuureducatie aan ca 1.700 basisschool leerlingen.

Het bibliotheekwerk herijken. Omschrijving (toelichting) Met alle betrokken partijen ontwikkelen we in 2023 een nieuwe visie op bibliotheekwerk.

Inzetten op beschermen, zichtbaar en beleefbaar maken van materieel en immaterieel erfgoed Omschrijving (toelichting) We ontwikkelen en ondersteunen projecten die de culturele identiteit van de gemeente versterken. Denk hierbij hierbij aan structurele cultuureducatie op basisscholen.

We maken immaterieel erfgoed (tradities / living heritage) zichtbaar en beleefbaar, en zetten het in als inspiratiebron m.b.t. het dagelijkse leven en/of gebiedsontwikkeling. Denk hierbij o.a. aan "De Bronck beleving" en nationale themadagen. We gaan door met de ontwikkeling van culturele routes. Vanaf 2023 is iedere Cultuurmuur-expositie verbonden met een tijdelijke culturele fiets- of wandelroute door de gemeente. De Cultuurmuur brengt tweemaandelijks culturele onderwerpen in beeld via interactieve exposities. De bijbehorende routes worden ontwikkeld i.s.m. VisitZL waardoor een breed publiek wordt bereikt.

Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren

Programma 1: Mens & Samenleving

Naam Indicator

Eenheid

Bron

Waarde

E-M

25.000 -

50,000 Verwijzingen halt

Winkeldiefstallen

Geweldsmisdrijven

Absoluut verzuim

Relatief verzuim

Voortijdige schoolverlaters totaal

Aantal per 1.000 jongeren

Aantal per 1.000 inwoners

Per 1.000 leerlingen

Halt

CBS

DUO/Ingrado

(vo MBO) Niet-sporters

Banen

Jongeren met een delict voor de

Aantal per 1.000 inwoners van 15-64 jaar

% 12 t/m 21 jarigen

CBS

2021

0,2

1,0

1,8

2021

1,9

3,0

4,3

2021

1,9

2,5

2021

1,3

1,6

1,9

2021

52,8

50,5

49,3

2020

410,6

590

685,8

2021

2020

3,0

4,0

6,0

2020

67,80%

69%

70,40%

2020

2021

2,00%

2020

rechter

Kinderen in uitkeringsgezin

Netto arbeidsparticipatie

% kinderen tot 18 jaar

% van de werkzame beroepsbevolking ten

CBS

opzichte van de beroepsbevolking

Werkloze jongeren

% 16 t/m 22 jarigen

Verwey Jonker Instituut

Personen met een

Aantal per 10.000 inwoners 18 jaar en ouder

CBS

178

275

432

Aantal per 1.000 inwoners van 15-74 jaar

CBS

3,6

16,6

17,3

2021

bijstandsuitkering Personen met een lopend reintegratietraject Jongeren (t/m 18 jaar) met

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

13,0%

12,9%

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

1,50%

1,20%

jeugdhulp Jongeren (t/m 18 jaar) met

jeugdbescherming Jongeren (t/m 23 jaar) met

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

CBS

jeugdreclassering Cliënten met een

Aantal per 10.000 inwoners

CBS/MSD/WMO

2021

0,30%

2020

570

608

650

2021

maatwerkarrangement WMO

Kaderstellende documenten •

Toekomstagenda Sociaal Domein Maastricht Heuvelland 2022.

•

Verordening Maatschappelijke Ondersteuning gemeente Eijsden-Margraten 2019, versie 2022.

•

Besluit maatschappelijke ondersteuning 2019, versie 2022.

•

Regionaal plan Zicht op Thuis 2021.

•

Verordening Jeugdhulp Eijsden-Margraten 2019.

•

Nadere regels jeugdhulp 2019.

•

Subsidieregeling innovatiemiddelen niet vrij toegankelijke jeugdhulp.

•

Beleidsregel ondersteuningsmogelijkheden jeugd.

•

Preventie- en handhavingsplan jeugd en alcohol Zuid-Limburg 2021-2024.

•

Centrumregeling verwerving WMO-ondersteuning en beschermd wonen.

•

Regionale toekomstagenda informele ondersteuning en zorg.

•

De nota Gezondheidsbeleid Zuid-Limburg 2020-2023 ‘Zuid Springt Eruit’

•

Verordening cliëntenparticipatie Participatiewet Maastricht Heuvelland 2017.

•

Uitvoeringsbesluit boetes participatiewet MH 2017.

•

Beleidsnota schuldhulpverlening Eijsden-Margraten 2022-2025.

•

Beleidsregels Bijzondere bijstand.

•

Regeling tegemoetkoming premie aanvullende zorgverzekering 2018.

•

Verordening handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ 2016.

•

Uitvoeringsbesluit individuele inkomenstoeslag Participatiewet Maastricht-Heuvelland 2015.

•

Verordening individuele studietoeslag Participatiewet Maastricht Heuvelland 2015

•

Verordening re-integratie, participatie en tegenprestatie Participatiewet Maastricht-Heuvelland 2016.

•

Beleidsregel subsidies maatschappelijke accommodaties (in eigendom van vereniging of stichting) gemeente Eijsden-Margraten 2018.

•

Verordening GR leerlingenvervoer Maastricht-Heuvelland gemeente Eijsden-Margraten 2014.

•

Perspectief dienstverlening rondom het kind.

•

Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Eijsden- Margraten 2015. 41

•

Verordening Wet Kinderopvang Eijsden-Margraten 2011.

•

Uitvoeringsbesluit Kinderopvang op basis van Sociaal medische indicatie (SMI)

•

Verordening ruimte en inrichtingseisen Peuterspeelzaal werk.

•

Verordening kwaliteitseisen peuterspeelzaal werk.

•

Beleidsplan bibliotheekwerk heuvelland gemeenten 2008-2011.

•

Algemene Subsidieverordening Welzijn gemeente Eijsden-Margraten met ingang van 1 januari 2017

•

Kadernota accommodatiebeleid 2017.

•

Meerjarenonderhoudsplan Sportaccommodaties 2015.

•

Verordening materiële en financiële gelijkstelling onderwijs Eijsden-Margraten 2012.

•

Verordening leszwemmen gemeente Eijsden-Margraten 2018.

•

Beleidsplan Cultureel Erfgoed 2018-2021.

•

Subsidieverordening Cultureel Erfgoed.

•

Erfgoedverordening Eijsden-Margraten eerste wijziging 2016.

•

Subsidieverordening Kerkelijke Rijksmonumenten Cultureel Erfgoed.

•

Nota bouwstenen kunst en cultuur 2014-2018.

•

Regeling adviescommissie Kunst en Cultuur.

•

Sportakkoord Heuvelland in beweging gemeente Eijsden-Margraten.

•

Lokaal actieplan jeugd (2023-2026).

•

Regionaal beleidsplan jeugd (2023-2026).

•

Regionaal uitvoeringsplan jeugd (2023).

•

Beleidskader Participatiewet Maastricht-Heuvelland 2015.

•

Beleidsregels social return arbeidsmarktregio Zuid-Limburg 2020.

•

Beleidsregels terug- en invordering bedrijfskapitaal TOZO.

•

Uitvoeringsbesluit individuele studietoeslag Participatiewet Maastricht-Heuvelland 2016.

•

Uitvoeringsbesluit aanvullende bijzondere bijstand levensonderhoud jongeren 18-20 jaar Participatiewet Maastricht-Heuvelland 2019 e.v.

•

Uitvoeringsbesluit gesubsidieerde arbeid Maastricht-Heuvelland 2015.

•

Uitvoeringsbesluit hoogwaardig handhaven en debiteuren Participatiewet, IOAW en IOAZ Maastricht-Heuvelland 2020.

•

Uitvoeringsbesluit inkomensvrijlating Participatiewet Maastricht-Heuvelland 2016.

•

Uitvoeringsbesluit krediethypotheek Participatiewet Maastricht-Heuvelland 2016.

•

Uitvoeringsbesluit vermogensvaststelling Participatiewet Maastricht-Heuvelland 2016.

Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan het programma Mens & Samenleving :

•

Centrumregeling inkoop Jeugd.

•

Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zuid-Limburg (GGD Zuid Limburg).

•

Omnibuzz.

•

MTB Regio Maastricht NV.

•

Stichting Podium24.

•

Annex BV / Stichting Re-integratie Inbesteding Maastricht en Mergelland (SRIMM).

•

Anti Discriminatie Voorziening Limburg.

•

Regionale samenwerking leerplicht RMC.

•

Regionale samenwerking leerlingenvervoer.

Voor nadere informatie over deze verbonden partijen verwijzen wij naar de paragraaf Verbonden partijen.

Wat gaat het kosten? Programma 1 Kwaliteit van Leven Begroting Meerjarenramin Meerjarenramin Meerjarenramin 2023

g 2024

g 2025

g 2026

Lasten 1.1 Een inclusieve

-8.175.330

-8.231.024

-8.273.388

-8.332.576

-98.000

-103.000

-855.501

-840.501

-111.658

-929.566

-872.815

-916.941

-922.791

-1.615.428

-11.579.842

-11.593.232

-11.611.944

-899.318

-894.316

-899.100

-897.714

-24.243.584

-24.353.248

-24.435.613

4.023.721

4.157.721

4.249.251

4.343.593

50.000

3.000

samenleving 1.2 een gezond verenigingsleven 1.3 Toekomstbestendig onderwijs 1.4 Ontmoetingsruimten in elke kern 1.5 Sporten en bewegen voor jong en oud 1.6 Trendbreuk Eijsden-Margraten 1.7 Zorg op maat met focus op kostenbeheersing 1.8 Kunst en cultuur

11.575.42 4

in verbinding met onze inwoners

Totale lasten

24.260.22 5

Baten 1.1 Een inclusieve samenleving 1.2 een gezond verenigingsleven 1.3 Toekomstbestendig onderwijs 1.4 Ontmoetingsruimten in elke kern 1.5 Sporten en bewegen voor jong

en oud 1.6 Trendbreuk

351.230

319.894

320.616

321.345

4.427.951

4.480.615

4.572.867

4.667.938

-19.762.969

-19.780.381

-19.767.675

Eijsden-Margraten 1.7 Zorg op maat met focus op kostenbeheersing 1.8 Kunst en cultuur in verbinding met onze inwoners

Totale baten

Saldo programma voor resultaatbestemmin

19.832.27

Control e met

piramid

e 2021

Mutaties reserves

36.719

421.256

2022

2023

2024

- 13.47 74.47 staatjes 230.17

0 piramid

5 0

e Saldo programma na resultaatbestemmin

-19.726.250

-19.743.662

-19.730.956

19.795.55 5

Bestuursakkoord 2023 - 2026 Ambitie

Wat gaan we ervoor doen in 2023 t/m 2026

1.1 Een inclusieve samenleving we begeleiden statushouders en nieuwkomers actief en bieden taalcursussen

2023 2024 2025 2026 X

we continueren vroegsignalering van schuldenproblematiek

we begeleiden inwoners via SEM actief naar werk of passende

aan, gericht op integratie in de gemeenschap.

inkomensondersteuning. We ontwikkelen een visie hoe hieraan invulling te geven. 1.2 Een gezond verenigingsleven

we introduceren een stimuleringssubsidie voor verenigingen, gericht op het leveren van bijdragen aan sociaal/maatschappelijke opgaven. (evalueren na 2 jaar) Na afloop van de huidige van de lopende subsidieperiode 2021 t/m 2024)

wordt het subsidiebeleid opnieuw tegen het licht gehouden we ondersteunen verenigingen bij het verbreden van hun (maatschappelijke) rol in de kernen. we zetten een actief faciliterende vergunningenaanpak richting verenigingsleven op. 1.3 Toekomstbestendig

we stellen een integraal huisvestingsplan voor het basisonderwijs op

we investeren vanuit het oogpunt van preventie in Voor- en Vroegschoolse

we volgen de ontwikkeling van aantallen leerlingen in klassen kritisch.

we zetten in op het concept Middengebied thema 'gezonde groene school'.

we realiseren bij elke bassischool een tiny forest.

we stimuleren meertalig onderwijs in het basisonderwijs.

we geven de campagne ‘’Kal Plat’’ een impuls.

we faciliteren in elke kern een gemeenschapshuis of ontmoetingsruimte.

we stimuleren en ondersteunen de 'Hoeskamers'.

we continueren het accommodatiebeleid.

Vooralsnog € 50.000 per jaar vrijmaken voor inzet van materieel of het tijdelijk

Het Sportakkoord verder verdiepen en uitvoeren.

we continueren het programma Jeugd aan zet en stellen 10.000 euro per jaar

onderwijs

interventie (VVE)

1.4 Ontmoetingsruimten in elke kern

1.5 Sporten en bewegen voor jong en oud

bieden van ondersteuning om de effecten van afname van beschikbaarheid van vrijwilligers bij (sport)verenigingen op te vangen. Onderzoek uitvoeren naar een toekomstbestendige exploitatievorm voor een

zwembad in Eijsden. Sportverenigingen ondersteunen bij het vergroten van hun levensvatbaarheid en hun maatschappelijke rol.

extra budget beschikbaar zodat jongeren samen met de gemeente ideeën kunnen ontplooien. 1.6 Trendbreuk Eijsden-

we geven uitvoering aan het Preventie-akkoord en de lokale Preventie-

Margraten

agenda. Voor de lokale preventie agenda wordt 50.000,- euro extra opgenomen ter stimulering van positieve gezondheid.

1.7 Zorg op maat met focus op kostenbeheersing

we monitoren de kosten voor WMO en Jeugd scherp en actualiseren de

beleidskaders. We zetten in op preventie, vroegsignalering en een integrale aanpak

we investeren in de inzet van een consulent welzijn jeugd

we continueren en verterken de inzet van de consulent welzijn

we continueren, bevorderen en ondersteunen de informele- en mantelzorg

we verhogen het budget voor het mantelzorgcompliment naar maximaal

100.000 euro p/j. we continueren en verterken het jongerenwerk via Trajekt. We vergroten de inzet op preventie. 1.8 Kunst en cultuur in verbinding met onze

we verbinden Kunst en Cultuurprojecten met onze jongere inwoners, organisaties en bezoekers

inwoners we zetten in op het beschermen, zichtbaar en beleefbaar maken van materieel en immatarieel erfgoed we geven uitvoering aan een breed educatief programma kunst en cultuur en cultuureducatie we herijken het bibliotheekwerk.

Programma 2: Landbouw, Landschap en Plattelandseconomie

Gemeente Eijsden-Margraten is uniek. We herbergen welgeteld vier natura 2000 gebieden, te weten het Hoogbos-Noorbeemden, Eijsderbeemden, Bemelerberg-Schiepersberg en het Savelsbos. Daarnaast beschikt Eijsden-Margraten over een omvangrijk en prachtig buitengebied. De landschappelijke kwaliteiten die gekenmerkt worden door fijnschaligheid, diversiteit en het cultuur historisch erfgoed vormen de unieke waarden van ons buitengebied. Het landschap vormt het basiskapitaal voor een gezond leef- en verblijfsklimaat en bepaalt de belevingswaarde voor inwoner en bezoeker. We zijn trots op dit authentieke landschap en de vele natuur die we rijk zijn. Het landschap en de natuur staan steeds meer onder druk. Middelen voor beheer nemen af. We zien een toename van het toerisme en recreatie, schaalvergroting in de landbouw en een toename van leegstaand vastgoed in het buitengebied (stallen, schuren en/of erfgoed). Daarnaast zien we de biodiversiteit afnemen en de effecten van stikstofvraagstukken toenemen. Ook klimaatverandering vormt een aandachtspunt: extremere neerslag en droogteperiodes vereisen maatregelen om voedsel-en drinkwaterproductie, bodemerosie en wateroverlast te beheersen. Het is zaak dat we de kwaliteiten van ons landschap ook naar de toekomst toe goed borgen.

Dit vraagt om een adequate aanpak rondom beheer en ontwikkeling van landschappelijke en natuurlijke waarden in het buitengebied waarin ruimte blijft voor toerisme, recreatie en de agrarische sector. Voorwaarde is wel dat hun activiteiten de aanwezige kwaliteiten duurzaam versterken en in harmonie met het landschap plaatsvinden. De basis voor ons handelen vormt de vastgestelde visie Buitengewoon Buitengebied en de daaraan gekoppelde richtinggevende uitspraken.

2.1 Behoud en versterken landschapskwaliteiten Omschrijving Ons landschap, een afwisseling van natuurgebieden, cultuurlandschap, de graften en holle wegen, de beekdalen, de Maas, maar ook de vele monumenten en de hoogstambomen maakt onze gemeente bijzonder en wordt door velen, zowel inwoners als bezoekers, gewaardeerd en gekoesterd. Dit landschap, onderdeel van het Nationaal landschap Zuid-Limburg, is een belangrijke drager van onze identiteit en onze economie. 48

Onze natuurgebieden maken onderdeel uit van Natuurnetwerk Limburg. Ze hebben een belangrijke functie voor de biodiversiteit, maar zorgen ook, samen met ons cultureel erfgoed en ons landschap, voor een gebied waar het zowel voor inwoner als bezoeker goed toeven is. Daarnaast kent onze gemeente het Maasdal, landschappelijk waardevolle beekdalen en bufferzones en verbindingszones tussen bestaande natuurgebieden (landbouwgebieden met kleine landschapselementen, waterlopen e.d.). In deze groenblauwe gebieden zijn er kansen om natuurwaarden en landschapskwaliteiten te laten samen gaan met andere functies. De herontwikkeling van het Noordal, groeve ’t Rooth en de Zuidelijke Maasdalvisie zijn daarvan voorbeelden. Biodiversiteit en landschappelijke attractiviteit hangen samen met een goed beheer van het landschap. Door het wegvallen van middelen voor beheer en de afname van de agrarische sector, zijn nieuwe verdienmodellen nodig om het landschap duurzaam te kunnen onderhouden. In dat licht wordt ingezet op het ontwikkelen van nieuwe verdienmodellen rondom beheer van het landschap, waarbij op innovatieve wijze op zoek gegaan wordt naar inbreng van ondernemers en de bezoekers alsmede onze eigen inwoners. We zetten tevens in op het vergroten van de biodiversiteit en vergroening in het buitengebied. We passen ecologisch bermenbeleid toe en bevorderen het bijenwelzijn.

Tevens leggen we flora en faunastroken aan en planten we hagen, (fruit)bomen en (pluk)bossen. Hierdoor ontstaan nieuwe leefgebieden voor bijvoorbeeld vogels en insecten, worden bestaande leefgebieden met elkaar verbonden en wordt de biodiversiteit versterkt. Mede door in te zetten op strategische grondaankopen wordt onder andere bijgedragen aan het realiseren van ecologische verbindingszones en natuurontwikkeling. Daarnaast wordt hiermee de belevingswaarde van ons landschap voor inwoner en bezoeker verhoogd. Op plekken geven we ruimte voor aanplant van de fijnspar, zodat het immaterieel cultureel erfgoed ‘’denhalen’’ ook in de toekomst als traditie behouden blijft in onze dorpen. Lokale initiatieven die bijdragen aan bomen-, hagen- en bosaanplant alsmede bijdragen aan het vergroten van de biodiversiteit en het bijenwelzijn, stimuleren we. Tevens ondersteunen we, vanuit het gedachtegoed ‘’renderend landschap’’, nieuwe ontwikkelingen indien deze versterkend zijn voor het beheer en ontwikkeling van het landschap en passend zijn in de omgeving. Hierbij hanteren we het principe dat in ruil voor de baat die het project of ontwikkeling heeft vanwege het landschap, een bijdrage geleverd wordt aan de ontwikkeling en bescherming er van. Daarnaast zetten we in op bescherming, herstel en uitbreiding van authentieke landschapselementen.

Juist de kleine landschapselementen (zoals hagen, bosjes, graften, bomenrijen) vormen, naast de functie die ze hebben voor dier- en plantensoorten, ook een visueel aantrekkelijk element in ons landschap en benadrukken de fijnschaligheid.

Wat willen we bereiken? 2.1 Behoud en versterken landschapskwaliteiten

Wat gaan we ervoor doen in 2023? De herontwikkeling van het Noordal faciliteren. Omschrijving (toelichting) Voorbereiden en onderzoeken om een optimalisatie te realiseren van de Droog Weer Afvoer (DWA) naar het bergbezinkbassin (BBB) de Wesch. Dit project wordt samen opgepakt met Stichting Natuurmonumenten, Waterschap Limburg en de provincie Limburg ter bescherming van de ecologische kwaliteit van de Noor en instandhouding van de Noor. E.e.a. wordt als een gebiedsplan opgepakt.

Een vervolg geven aan de Zuidelijke Maasdalvisie. Omschrijving (toelichting) Samen met de partners Provincie Limburg, Waterschap, Rijkswaterstaat, het Rijk en de gemeente Maastricht wordt er verder gewerkt aan de MIRT (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport)-verkenning voor het Zuidelijk Maasdal. Dit is een verdere uitwerking van de ontwikkelvisie en het onderzoeksrapport. De voorbereiden voor de MIRT-verkenning gaan eerst via een zogenaamde startbeslissing ter voorbereiding op de mogelijke verkenning. De Stuurgroep DeltaMaas neemt hierover een verdere beslissing. De doelstelling is om in 2023 met de MIRT-verkenning te starten. In deze verkenning worden de verschillende maatregelen voor het Zuidelijk Maasdal, voor Eijsden de groene geul bij de Oosterplas/Pieterplas, verder inhoudelijk onderzocht op o.a. haalbaarheid en impact voor de omgeving.

Instellen landschapsfonds Omschrijving (toelichting) Landschap is een van de prioritaire thema's. Landschapsbeheer is kostbaar en ook voor landschapsontwikkeling zijn middelen noodzakelijk. Binnen de perspectievennota van de minister van 50

landbouw wordt de mogelijkheid geboden aan agrariërs om mede het landschap te beheren en daar een vergoedingensystematiek tegenover te stellen. Er is reeds een bestemmingsreserve landschap ingesteld in onze begroting, welke ingezet kan worden voor klimaatadaptatie, het beheer en onderhoud van het landschap, de vergroening van het landschap en het bomenplan. Deze reserve wordt gevoed middels een jaarlijkse dotatie van € 100.000 en vanuit de meeropbrengsten toeristenbelasting van 0,30 eurocent per overnachting. Er wordt, conform afspraak met de raad, in 2023 een plan uitgewerkt waarbij de bestedingsrichtingen en omvang vanuit de bestemmingsreserve landschap nader worden bepaald, het zogenaamde landschapsfonds. Hierbij zal naast het beheer van het landschap ook aandacht zijn voor ontwikkeling van het landschap, versterken van verbindingszones tussen de Natura 2000 gebieden. Een en ander gericht op versterking van de biodiversiteit, het bijenwelzijn, het vergroenen op basis van lokale initiatieven als ook het stimuleren om nieuwe kleine landschapselementen te realiseren en uitvoering te geven aan het bomenplan.

Nieuwe verdienmodellen ontwikkelen rondom beheer van het landschap. Omschrijving (toelichting) 1. Agrariërs kunnen door het uitvoeren van beheermaatregelen aan landschapselementen bijdragen aan het in standhouden van het cultuurlandschap. De provincie heeft hiertoe een subsidiestelsel opgetuigd. In relatie tot de stikstofdiscussie is de kans reëel dat de mogelijkheden tot verruiming van de regeling voor de hand liggen. Dit biedt kansen voor onze agrariërs. Als gemeente volgen we de ontwikkelingen op de voet, inspireren en faciliteren we de agrariërs om maximaal in te zetten op behoud en beheer van het landschap. 2. Daarnaast heeft de minister van Landbouw een perspectievennota gemaakt. Waar gewenst kunnen we agrariërs hiermee helpen.

Het project Bloemrijke Akkerranden voortzetten en uitbreiden. Omschrijving (toelichting) De bestaande bloemrijke akkerranden in stand houden door middel van een samenwerking met Stichting Limburg Bloeit op. De jaarlijks bijdrage wordt gecontinueerd. De stichting zet volop in op uitbreiding van het areaal. 51

Ecologisch bermenbeheer toepassen en stimuleren van lokale initiatieven. Omschrijving (toelichting) Het vastgesteld bermbeleid continueren. Daarnaast heeft er een aanpassing plaatsgevonden naar aanleiding van gesprekken met het groene middenveld. Sommige bermen worden nog maar 1x per jaar gemaaid, (in het voorjaar). Uitgangspunt is dat de bermen worden gemaaid indien de verkeersveiligheid in gedrang komt. Het maaien en afvoeren van het maaisel heeft eveneens een duidelijk positief effect op de kruidenrijkdom.

Samen met de Provincie bezien hoe invulling te geven aan het bomenplan. Omschrijving (toelichting) We geven verdere uitvoering aan het bomenplan 2020-2024. Het bomenplant is gebaseerd op 6 activiteiten namelijk: •

Aanplant hoofdgroenstructuur,

•

aanplant groene dorpsranden

•

stimuleringsregeling vergroenen van tuinen

•

het realiseren van Tiny Forrests

•

de actie herdenkingsboom

•

bosaanplant

Kleine landschapselementen in beeld brengen en handhaven op behoud hiervan. Omschrijving (toelichting) In Q1 van 2023 is de inventarisatie van de landschapselementen afgerond en op kaarten vastgelegd. Deze kaarten vormen input voor het omgevingsplan waarin de beschermde status geborgd dient te worden. Na vaststelling van het plan door de raad kan op instandhouding gehandhaafd worden. Tot die tijd vormen de huidige kaarten met beschermde landschapselementen in het vigerende bestemmingsplan het uitgangspunt voor handhaving.

2.2 Transformatie van de landbouw 2.2 Transformatie van de landbouw De agrarische sector binnen onze gemeente staat de komende jaren voor grote inspanningen. Regelgeving op het gebied van stikstof, grond- en gewasbewerking, vergrijzing binnen de sector, de wereldeconomie en landschappelijke beperkingen zijn aspecten die hiervoor zorgdragen. Steeds meer agrarische bedrijven combineren de productie van voedsel met andere functies zoals zorg en recreatie. Wij streven voor Eijsden-Margraten een vitale, toekomstbestendige en duurzame agrarische sector na, in harmonie met milieu, natuur en landschap. We streven naar een agrarische sector die bijdraagt aan het behoud van de unieke waarden in onze gemeente, hetgeen gekenmerkt wordt door fijnschaligheid in plaats van grootschaligheid, diversiteit in plaats van monocultuur en waarbij weidegronden en fruitteelt boven akkerland gaat. Verschraling van het landschap wordt door de sector zelf ook als onwenselijk ervaren. Landbouw en natuurontwikkeling kunnen goed met elkaar samen gaan in deze omgeving. Derhalve ondersteunen we initiatieven die hierin passen. We staan constructief tegenover uitbreiding van bestaande bedrijven, mits deze uitbreiding leidt tot versterking van de gebiedskwaliteiten, de bedrijfsvoering op een duurzame wijze plaatsvindt en bebouwing noodzakelijk is voor de eigen bedrijfsvoering.

Multifunctionele landbouw heeft potentie die kansrijk is, mede ook vanwege het meer verbinden van boer en burger. Ook ten aanzien van andere vormen van landbouw zoals wijnbouw, paardenhouderij, agroforestry en streekgebonden productie zien wij kansen, mits deze passen binnen het streefbeeld. (agroforestry ofwel boslandbouw genaamd betreft landgebruiksystemen waarbij het planten en/of actief beheren van bomen wordt gecombineerd met landbouw of veeteelt). Gezien de toename van het aantal stoppers in de landbouwsector wordt meegedacht en meegewerkt aan het wijzigen van agrarische kavels als die functie past binnen het landschap en de directe omgeving. Dit ter voorkoming van leegstand, verloedering en ongewenste ontwikkelingen. Om de transformatie in de landbouw in goede banen te leiden, wordt samen met de sector – binnen de reeds vastgestelde kaders van Buitengewoon Buitengebied - op lokaal niveau een actieplan uitgewerkt. Ingezet wordt op een toekomstbestendige natuurinclusieve landbouw, waarin letterlijk en figuurlijk ruimte geboden wordt voor diversiteit en nieuw ondernemerschap. E.e.a. zoals ook voorzien is in de uitwerking van de gebiedsvisie Middenterras Bemelen-Mesch. Daarnaast zal in het actieplan antwoord gegeven worden op het tegengaan van verschraling van het landschap en ongewenst grondgebruik waarbij inzet van actieve grondpolitiek niet uitgesloten wordt.

De gebiedsdifferentiatiekaart die opgesteld wordt geeft richting waar in welke mate ruimte is voor behoud 53

en ontwikkeling van de landbouw alsmede voor teeltondersteunende voorzieningen (b.v. hagelnetten). Hiermee kan tevens antwoord gegeven worden op de vraag hoe vrijkomend vastgoed her in te vullen. In het contact met individuele bedrijven streven wij zoveel mogelijk naar één gemeentelijk aanspreekpunt en faciliteren actief, via het netwerk van mede-overheden, kennisinstellingen, belangenorganisaties en maatschappelijke en financiële instellingen, de agrariërs die willen transformeren. Gezien het belang van de landbouwsector binnen onze gemeente specifiek en voor Zuid-Limburg algemeen blijven we onze vooraanstaande rol op het beleidsterrein landbouw en landschap binnen de regio voortzetten. Op lokaal niveau stimuleren wij de bewuste productie en consumptie van duurzaam voedsel. Wij nemen het voortouw hierin door bij gemeentelijke activiteiten hieraan invulling te geven. Daarnaast zetten we in op de consument van de toekomst. Dit doen we door op scholen aandacht te vragen voor gezond en duurzaam lokaal voedsel en reductie van voedselverspilling. Dit past geheel binnen het concept van de Gezonde basisschool. Tevens faciliteren we initiatieven om de consument bewust te maken zodat “Koop Lokaal” ook omgezet wordt in daden. In dat licht wordt het burgerinitiatief Korte Keten Zeker (w)Eten verder ondersteund.

Het doorontwikkelen van het stroop stoken binnen de gemeente als nationaal cultureel immaterieel erfgoed en initiatieven die bijdragen aan bewust produceren van duurzaam voedsel worden ondersteund.

Een lokaal actieplan ´transformatie van de landbouw´ uitwerken. Omschrijving (toelichting) Voor 1 juli 2023 dient de provincie vanuit het Rijk een gebiedskaart op te stellen hoe zij de stikstofcrisis wil aanpakken. Daarna weten wij wat de consequenties zijn voor de agrarische sector binnen onze gemeente en zal indien nodig een actieplan voor 2024 ontwikkeld worden: •

In 2023 wil de gemeente een gebiedsdifferentiatiekaart opstellen,

•

een landschapsfonds inrichten om agrariërs en landschapsbeheerder te helpen het landschap te beheren

•

beleid formuleren ten aanzien van de toeristische verblijfsaccommodaties.

Een aanspreekpunt voor de agrarische sector instellen. Omschrijving (toelichting) 54

Gezien alle landelijke ontwikkelingen rondom stikstof, natuur en water en de impact hiervan voor de landbouwsector binnen onze gemeente enerzijds en anderzijds de behoefte om een aanspreekpunt te organiseren zal voor 2023, na goedkeuring voorliggende begroting, een vacature regisseur landbouw opengesteld worden.

De trekkersrol van het programma Landbouw en Landschap in het Middengebied continueren. Omschrijving (toelichting) Zowel ambtelijk als bestuurlijk vervullen we in 2023 voor het programma-onderdeel Landbouw en Landschap binnen het samenwerkingsverband Middengebied de trekkersrol.

De schooljeugd bewust maken van duurzaam lokaal voedsel en reductie van voedselverspilling. Omschrijving (toelichting) In samenwerking met o.a. het burgerinitiatief Korte Keten Zeker (W)eten en lokaal onderwijs wordt o.a. een lesbrief ontwikkeld. Daarnaast beschikt elke school over een tiny forest, waarbij educatie over voedsel en natuur aan de hand van het tiny forest aan de basisschoolkinderen wordt gegeven Op de basisscholen wordt aandacht gegeven aan gezonde voeding, waaronder het EU-project fruit op scholen en in samenwerking met locale fruittelers wordt fruit beschikbaar gesteld aan scholen.

Het project Korte Keten Zeker (w)eten continueren en doorontwikkelen. Omschrijving (toelichting) Het project Korte Keten wordt samen met het burgerinitiatief Korte Keten Zeker (W)eten gecontinueerd en doorontwikkeld. De gemeente vervult hierin een faciliterende rol.

Het stroopgedachtegoed en initiatieven rondom ´koop lokaal´ ondersteunen. Omschrijving (toelichting) Via ondersteuning van ondernemers en instellingen (o.a. Presidium Limburgse Stroop, Korte Keten Zeker (W)eten en continueren promotiecampagne Koop Lokaal in het Uitvoeringsplan Plattelands- en Vrijetijdseconomie 2023) wordt Koop Lokaal verder ondersteund. Concreet betekent dit: •

dat het stroopgedachtegoed (als immaterieel erfgoed) in samenwerking met lokale partners, regionale partners en het presidium Limburgs stroopstoken verder vorm en inhoud wordt gegeven.

•

De gemeente bevordert ook in 2023 de campagne ontdek, proef en Koop Lokaal, mede ondersteund door initiatieven vanuit de coöperatie met fruit erop uit, de werkgroep Korte Keten zeker (w) eten en de Citta Slow ambassadeurs.

•

Daarnaast zal worden deelgenomen in de ontwikkeling van een regionaal voedseleconomie in Zuid-Limburg, waaraan ook ondernemers uit onze gemeente deel van uit maken.

2.3 Vrijetijdseconomie in balans met landschap en leefomgeving 2.3 Vrijetijdseconomie in balans met landschap en leefomgeving Vrijetijdseconomie is een belangrijke economische motor voor onze samenleving. De sector is goed voor circa 8% van het totaal aantal banen in de regio. Eijsden-Margraten is als het gaat om overnachtingen een kleine(re) speler in het Heuvelland. In 2021 kende onze gemeente bijna 400.000 overnachtingen die goed waren voor een opbrengst aan toeristenbelasting van ca. 650.000 euro. Het streven is dat ook in 2030 onze gemeente nog steeds gastvriendelijk, authentiek en bourgondisch is, waar bewoners, recreanten en ondernemers tot rust komen, met respect voor elkaar. We ontvangen dan ook graag gasten die de manier van ‘’slow living’’ waarderen, genieten van fijnschaligheid en van onze lokale producten die duurzaam worden geproduceerd. Vanuit deze optiek nemen we een positieve grondhouding aan rondom initiatieven en innovatieve ontwikkelingen van reeds gevestigde en nieuwe ondernemers in de vrijetijdseconomie. Samen met hen en in afstemming met de buurgemeenten in Nederland én België brengen we in beeld hoe hieraan invulling te geven.

We zullen echter waken voor toeristisch, recreatieve overdruk. Te veel bezoekers, te veel toeristisch verkeer, te veel evenementen legt een druk op de leefbaarheid van de kernen maar legt ook een druk op het landschap. Derhalve zetten we in op kwaliteit en spreiding. Grootschalige ontwikkelingen worden uitgesloten. We faciliteren wel kwalitatief goede kleinschalige ontwikkelingen, passend bij het DNA van Eijsden-Margraten. Vanuit kwaliteitsoogpunt zetten we in op het faciliteren van ondernemers met verblijfsaccommodaties die willen doorontwikkelen en investeren in kwaliteitsverbetering. Dit wordt ondersteund via de aanpak ´Innovatief Investeren´. Daarnaast wordt het ambassadeurschap rondom Cittaslow verder uitgebouwd. Om overdruk in het Heuvelland tegen te gaan geven we actief invulling aan het programma Verantwoord op Weg. Daarnaast sturen we in samenwerking met het Huis van de Sport op het doseren en spreiden van het aantal toertochten binnen de gemeente. Daarbij zullen we gebieden in onze gemeente ontzien waar de druk op de leefomgeving en het landschap groot is. In dit licht houden we het aantal wielerevenementen dat wij faciliteren en ondersteunen ook beperkt. We zijn en willen een aantrekkelijke wandel- en fietsgemeente blijven. Hierbij wordt ingezet op kwaliteit en niet op kwantiteit.

Op het gebied van de wandelinfrastructuur wordt derhalve het Knopen Lopen geïntroduceerd. Hiermee wordt de kwaliteit van het wandelnetwerk sterk verbeterd. Uitbreiding van de wandel-infrastructuur wordt beperkt tot het realiseren van zgn. ommetjes in en rondom de kernen. Verder wordt geïnvesteerd in veilige fiets- en wandelverbindingen (zie programma Wonen en Leefomgeving). Het MKB is dé banenmotor van onze gemeente. De coronacrisis heeft onze ondernemers hard geraakt. Zij hebben een moeilijke tijd achter de rug. En hoewel deze crisis nu voorbij lijkt, moeten we de lokale economie juist blijven stimuleren. Zo dragen we bij aan werkgelegenheid voor onze inwoners en innovatie voor de toekomst. In dit licht zal het vestigingsklimaat verder versterkt worden door op zoek te gaan naar het bieden van ruimte voor vestiging van (nieuw) ondernemerschap. Ook zal ingezet worden op een intensievere samenwerking tussen de gevestigde ondernemers binnen de gemeente als met de gemeente zelf.

Een lokaal actieplan vrijetijdseconomie uitwerken. Omschrijving (toelichting) Het door de raad vastgesteld toeristisch operationeel programma is vertaald in een Uitvoeringsplan Plattelands-, en Vrijetijdseconomie 2023. We bouwen voort op de kansenkaart die door de raad is

vastgesteld en we volgen de vijf pijlers uit de visie vrijetijdseconomie. Concreet besteden we in 2023 aandacht aan de volgende thema's: •

regioprofilering en marketing via Visit Zuid-Limburg

•

ondersteuning startende ondernemers Eijsden-Margraten en ondernemersbijeenkomsten

•

ondersteuning routenetwerk zoals fietsnetwerk als wandelnetwerk

•

verbindingen maken in de thema's landschap, kunst en recreatie

De aanpak ´Innovatief Investeren´ doorontwikkelen. Omschrijving (toelichting) Het ondersteuningsproject Strategisch Innoveren (gericht op kwaliteit en verbreding) wordt gecontinueerd in het Uitvoeringsplan Plattelands- en Vrijetijdseconomie 2023. Dit doen we in het kader van de bestemming Zuid-Limburg 2030 als green destination dat we samen met 16 gemeenten en Visit Zuid-Limburg hebben ontwikkeld. Projecten zijn bijvoorbeeld knopen-lopen, zuid-limburg magazine en kwaliteitsimpuls verblijfsaccommodaties

Het ambassadeurschap Cittaslow verder uitbouwen. Omschrijving (toelichting) In 2023 wordt samen met de Cittaslow ambassadeurs opnieuw een ondersteunend jaarprogramma Cittaslow ontwikkeld. Tevens worden op basis van criteria nieuwe ambassadeurs toegelaten.

Verdere uitvoering geven aan het programma Verantwoord op Weg. Omschrijving (toelichting) Instellen van regioregie, opstarten van een druktemonitor en het aanleggen van een parkeerplaats aan het natura 2000 gebied Geuldal, nabij Scheulder.

Ondersteuning geven aan wielerevenementen. Omschrijving (toelichting) De wielerevents Volta Limburg Classic, Jeugdwielercriterium, Bart Brentjens Challenge en Gravel Series worden ondersteund in 2023.

De evenementendruk rondom toertochten doseren en spreiden. Omschrijving (toelichting) Spreiding en dosering vindt op regionaal niveau plaats via het Grensoverschrijdend Wielerbeleid i.s.m. Limburg Cycling, hiervoor zijn afspraken gemaakt in aantal per jaar en naar grootte.

Uitbreiding van Knopen lopen en de wandelinfrastructuur beperken tot realisatie van Ommetjes. Omschrijving (toelichting) In 2023 wordt gestart met de feitelijke aanleg van de Knopen Lopen infrastructuur, kwaliteitsvolle toevoegingen in de zin van gethematiseerde ommetjes worden meegenomen. In 2023 wordt de Vuursteenroute ontwikkeld en aangelegd en wordt de geologieroute voorbereid om in 2024 te realiseren.

Samenwerking bevorderen tussen ondernemers onderling en met de gemeente Omschrijving (toelichting) In 2023 worden in deze de volgende acties ondernomen: 1. Ondersteunen van de overkoepelende Stichting Ondernemers Eijsden-Margraten 2. Structureel overleg voeren met ondernemers (verenigingen) 3. Organiseren van bedrijfsbezoeken voor college en betrokken ambtenaren

4. Eens per jaar wordt door de gemeente een ondernemersavond georganiseerd, waarbij actuele thema's op de agenda komen.

Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren

Programma 2: Landschap & Natuur

Naam Indicator

Eenheid

Functiemenging

Vestigingen (van bedrijven)

Aantal per 1.000 inwoners van 15-64 jaar

Bron

Waarde

E-M

25.000 - 50,000

41,3

49,8

53,3

2020

171,3

158,5

165,1

2021

CBS

Kaderstellende documenten • Wijziging Gemeentelijk Kwaliteitsmenu Eijsden-Margraten 2013. •

Landschaps Ontwikkelings Plan.

•

Integraal omgevingsbeleidsplan Vergunningverlening, toezicht en handhaving Wabo 2017-2021.

•

Beleidsnotitie bed and breakfast 2012.

•

Beleidsnotitie paardenbakken hobbymatig 2012.

•

Beleidsnotitie veldschuren en schuilgelegenheden 2012.

•

Rampenbestrijdingsplan Hoogwater Maas.

•

Ontwikkelvisie Zuidelijk Maasdal.

•

Bestuursopdracht buitengewoon buitengebied.

•

Bestuursopdracht buitengewoon buitengebied – agrarische bouwkavels.

•

Voorbereidingsbesluit grenscorrectie.

•

Toeristisch-recreatieve nota 2008-2015 van Maas en Mergel.

•

Toeristisch Recreatieve gebiedsvisie “beleef Eijsden-Margraten, knooppunt van Maas tot

Mergelland 2015-2019. •

Verordening op de heffing en invordering (water)toeristenbelasting 2022.

•

Gewijzigde Verordening winkeltijden Eijsden-Margraten 2017.

•

Economische activiteiten in algemeen belang.

•

Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid Limburg.

•

Wegenbeleidsplan Eijsden-Margraten 2017-2020.

•

Beleidsnotitie bermenbeheer “maaien wat moet, bloei waar mogelijk”.

•

Beleidsplan Openbare verlichting Eijsden-Margraten 2013-2017. 60

•

Parkeerverordening Eijsden-Margraten 2015.

•

Telecommunicatieverordening Eijsden-Margraten.

•

Gladheidsbestrijdingsplan.

•

Beeldkwaliteitsplan Bloesemgaard.

•

Bomenverordening Eijsden-Margraten 2015.

Verbonden partijen Het programma Landschap, natuur en water kent geen verbonden partijen. Wat mag het kosten? Programma 2 Landbouw, Landschap en Plattelandseconomie Begroting

Meerjarenraming

2023

2024

2025

2026

Lasten 2.1 Behoud en versterken landschapskwaliteiten

-266.467

-167.791

2.2 Transformatie van de landbouw

-70.000

-95.000

2.3 Vrijetijdseconomie in balans met landschap

-412.904

-413.026

-414.838

-416.687

-749.371

-675.818

-677.630

-679.479

2.750

1.237.918

1.240.668

Saldo programma voor resultaatbestemming

491.297

564.850

563.038

561.189

Mutaties reserves

-99.000

-199.000

Saldo programma na resultaatbestemming

392.297

365.850

364.038

362.189

en leefomgeving

Totale lasten

Baten 2.1 Behoud en versterken landschapskwaliteiten 2.2 Transformatie van de landbouw 2.3 Vrijetijdseconomie in balans met landschap en leefomgeving

Totale baten

Bestuursakkoord 2023 - 2026 Ambitie 2.1 Behoud en versterken

Wat gaan we ervoor doen in 2023 t/m 2026

2023 2024 2025 2026

De herontwikkeling van het Noordal faciliteren.

Een vervolg geven aan de Zuidelijke Maasdalvisie.

Een plan uitwerken waarbij de bestedingsrichtingen en omvang vanuit

landschapskwaliteiten

de bestemmingsreserve landschap nader worden bepaald en vertaald wordt naar een landschapsfonds. Nieuwe verdienmodellen ontwikkelen rondom beheer van het landschap. x Het project Bloemrijke Akkerranden voortzetten en uitbreiden. Ecologisch bermenbeheer toepassen en stimuleren van lokale initiatieven. Samen met de Provincie bezien hoe invulling te geven aan het bomenplan. Kleine landschapselementen in beeld brengen en handhaven op behoud x hiervan. 2.2 Transformatie van de landbouw

Een lokaal actieplan ´transformatie van de landbouw´ uitwerken.

Een aanspreekpunt voor de agrarische sector instellen.

De trekkersrol van het programma Landbouw en Landschap in het

De schooljeugd bewust maken van duurzaam lokaal voedsel en reductie x

Middengebied continueren.

van voedselverspilling. Het project Korte Keten Zeker (w)eten continueren en doorontwikkelen.

Het stroopgedachtegoed en initiatieven rondom ´koop lokaal´

ondersteunen. 2.3 Vrijetijdseconomie in balans met

Een lokaal actieplan vrijetijdseconomie uitwerken.

De aanpak ´Innovatief Investeren´ doorontwikkelen.

Het ambassadeurschap Cittaslow verder uitbouwen.

Verdere uitvoering geven aan het programma Verantwoord op Weg.

Ondersteuning geven aan wielerevenementen tot een maximum van

De evenementendruk rondom toertochten doseren en spreiden.

Uitbreiding van de wandelinfrastructuur beperken tot realisatie van

landschap en leefomgeving

45.000 euro.

Ommetjes. In beeld brengen locaties voor vestiging van (nieuw) ondernemerschap Samenwerking bevorderen tussen ondernemers onderling en met de

x x

gemeente

Programma 3: Duurzaamheid en Klimaatverandering Omschrijving Als gemeente Eijsden-Margraten staan wij vanwege het zeer grote aandeel particulier vastgoed en ons kwetsbare landschap voor een grote uitdaging op het gebied van duurzaamheid en klimaat. We doen het momenteel al best goed voor wat betreft het aantal woningen die voorzien zijn van zonnepanelen (27% in EM versus 16% in NL). Willen we echter in 2050 energieneutraal, volledig aardgasvrij en circulair zijn, zullen we de komende jaren veel energie moeten steken in het invullen van deze opgaven. Afwachten is derhalve geen optie, we zullen aan de slag moeten. Maar los van deze landelijke doelstellingen vinden wij het belangrijk dat we investeren in duurzaamheid en het inspelen op vraagstukken rondom klimaatverandering. Dat zijn wij immers verplicht aan onze huidige en toekomstige inwoners en generaties van onze prachtige gemeente Eijsden-Margraten.

3.1 Op weg naar een energieneutrale toekomst Wat willen we bereiken? 3.1 Meerjaren uitvoeringsprogramma klimaat- en energieopgaven Gezien de wereldwijde ontwikkelingen, de stijgende energieprijzen en de klimaatopgaven komen energievraagstukken in een stroomversnelling. Dit vraagt, in het licht van behoud van de kwaliteiten van ons waardevolle landschap en het tegengaan van energiearmoede bij onze inwoners, om het maken van keuzes, het treffen van maatregelen en het doen van investeringen. Op weg naar een energieneutrale gemeente zetten we naast het opwekken van energie in op het verminderen van gebruik van energie. In de basis houden we vast aan het genomen raadsbesluit, waarbij zonne- en windenergie in het buitengebied is uitgesloten. We staan open voor en stimuleren innovatieve ontwikkelingen mits deze geen afbreuk doen aan het landschap en ons woon- en leefklimaat. De focus voor de komende jaren komt te liggen op het aardgasloos maken en isoleren van vastgoed alsmede het verder stimuleren van zonnepanelen op daken. Hierin nemen wij als gemeente onze verantwoordelijkheid en zullen wij het voorbeeld geven. Andere partijen zoals schoolbesturen, stichtingen en woningcorporaties proberen we te verleiden om versneld hun vastgoed te verduurzamen.

Ten aanzien van de Transitievisie Warmte die in 2021 is vastgesteld wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld dat beschrijft hoe en wanneer inwoners en bedrijven van het aardgas afgaan. Voor wat betreft de Regionale Energie Strategie (RES) werken we samen met de RES-regio aan de RES 2.0. Daarnaast verstrekken we actief informatie aan onze inwoners en ondernemers en organiseren we bijeenkomsten. Met als doel onze inwoners meer bewust te maken van de kansen en mogelijkheden, zowel in financiële als in technische zin. We sporen onze inwoners aan, om op individueel dan wel collectief niveau, tot het treffen van energiemaatregelen. Dit alles wordt ondersteund door een breed pakket aan stimuleringsmaatregelen inclusief het aanbieden van financiële instrumenten. Naast het bevorderen van het integreren van duurzaamheidsmaatregelen bij nieuwbouw, gaat extra aandacht uit naar het verzilveren van kansen rondom duurzaamheid bij verbouw. De mogelijkheden rondom het stimuleren en verantwoord verduurzamen van monumentale panden of panden die in een beschermd stads- en dorpsgezicht liggen, worden verkend. Actief stimuleren en ondersteunen we lokale initiatieven, zoals het oprichten van energie-corporaties en het realiseren van groen gas. We zien hierin kansen om wijken en kernen lokaal van energie te voorzien en delen van de agrarische sector energieneutraler te maken.

We bevorderen het verduurzamen van mobiliteit. In dat licht stimuleren we het (elektrisch) fietsen. Als gemeente geven we hierin het voorbeeld en gaan dit actief promoten. Ook het elektrisch rijden stimuleren we. Op dit moment is het aantal laadpunten binnen de gemeente nog zeer beperkt. Gezien de verwachte groei van het aantal elektrische auto´s en e-bikers is behoefte aan een integraal laadpalenbeleid; een toekomstgericht beleid dat aansluit bij de behoeften op recreatief en toeristisch gebied alsmede bij de mobiliteitsontwikkelingen binnen onze gemeente.

Wat gaan we ervoor doen in 2023? Lokale initiatieven actief stimuleren en ondersteunen. Omschrijving (toelichting) Om de realisatie van een lokaal initiatief m.b.t. groen gas mogelijk te maken, wordt onderzocht in hoeverre de gemeente dit op verantwoorde wijze kan ondersteunen. Daarbij worden de kansen en randvoorwaarden betrokken die de Verordening Duurzaamheidslening biedt. Aan de hand hiervan wordt de raad meegenomen in een traject van kennismaking met het initiatief tot en met besluitvorming over mogelijke ondersteuning.

Aansluiten bij een regionaal duurzaamheidsloket. Omschrijving (toelichting) Deelname aan online Energieloket WoonWijzerWinkel Limburg (pilotjaar). Aan de WoonWijzerWinkel Limburg is opdracht verstrekt voor de inrichting en het invullen van een online Energieloket. Daar kunnen huishoudens uit Eijsden-Margraten terecht met vragen over de energietransitie en verduurzaming. In het geval van inkomende vragen hierover bij het KCC van de gemeente, wordt nu doorgeschakeld naar de WoonWijzerWinkel. In 2023 vindt een evaluatie plaats van de samenwerking met de WoonWijzerWinkel. Daarbij wordt beoordeeld of voortzetting van de opdracht en de eventuele uitbreiding met een fysiek pakket wenselijk is. In deze afweging wordt de mogelijke beschikbaarheid van alternatieven meegenomen.

De projecten ´zorgeloos zonnepanelen´, ´plus je huis´, en ´dubbel duurzaam´ voortzetten. Omschrijving (toelichting) Op grond van de Verordening Duurzaamheidslening en het mandaatbudget van € 18 miljoen, worden huishoudens uit Eijsden-Margraten ook in 2023 ontzorgd om zonnepanelen op daken en duurzaamheidsmaatregelen in huis te kunnen realiseren tegen financieel gunstige voorwaarden. De projecten Zorgeloos Zonnepanelen, Plus je Huis en Dubbel Duurzaam worden voortgezet op basis van een positief evaluatieresultaat. Over actuele ontwikkelingen en voorwaarden wordt actief naar betrokken partijen gecommuniceerd.

Een rentevoorstel uitwerken voor duurzaamheidsleningen. Omschrijving (toelichting) Op grond van de bestaande Verordening Duurzaamheidslening heeft de gemeente de mogelijkheid om duurzaamheidsleningen te verstrekken tegen gunstige voorwaarden. Handhaving van het tot nu toe gehanteerde rentepercentage van 1% is evenwel niet meer mogelijk vanwege het gewijzigde renteklimaat. Daarom wordt een rentevoorstel uitgewerkt, waarbij de balans gezocht wordt tussen het stimuleren van verduurzaming versus de renterisico´s die de gemeente loopt. Om een gewijzigd rentepercentage te kunnen toepassen bij het verstrekken van nieuwe duurzaamheidsleningen vindt tevens de voorbereiding van besluitvorming plaats met betrekking tot de duurzaamheidsverordening.

Het gemeentelijk vastgoed verduurzamen en sturen op verdere verduurzaming van scholen, gemeenschapsaccommodaties en huurwoningen. Omschrijving (toelichting) In 2023 wordt een plan van aanpak opgesteld voor de verdere verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed en maatschappelijke accommodaties, waarbij rekening wordt gehouden met de opgave en extra middelen uit de Septembercirculaire Gemeentefonds 2023.

Verduurzamen openbare verlichting. Omschrijving (toelichting) We onderzoeken of we de verlichting duurzamer kunnen maken, door verlichting slimmer te laten branden in het buitengebied op school-thuis-routes. Als dit mogelijk is maken we een investeringsplan om de komende jaren deze extra verduurzamingsstap te zetten.

Het fietsgebruik binnen de organisatie promoten. Omschrijving (toelichting) In 2023 gaan we aan de slag met de uitkomsten van een mobiliteitsonderzoek onder het gemeentelijk personeel, dat is uitgevoerd door Zuid-Limburg Bereikbaar. Aandachtspunten daarbij zijn het hybride werken en verduurzaming van de mobiliteit.

Een integraal laadpalenbeleid opstellen voor auto´s en fietsen. Omschrijving (toelichting) In 2023 willen we beleid ten aanzien van het plaatsen van laadpalen in onze gemeente laten vaststellen. Vattenfal wil de komende jaren graag ruim 300 laadpunten laten plaatsen. Het streven is om deze ruim 300 laadpunten voor 2030 geplaatst te hebben. Een en ander wordt opgesteld en uitgevoerd om de laadinfrastructuur zo optimaal mogelijk te krijgen zodat dit uitnodigt om sneller over te stappen een elektrische voertuigen. 66

Voor 2023 betekent dit dat Vattenfal ongeveer 35-40 autolaadpunten plaatst en dat de gemeente de daarbij behorende verkeersbesluiten neemt.

Een aanpak ´bevorderen duurzaam bouwen´ uitwerken. Omschrijving (toelichting) Gemeente Eijsden-Margraten heeft samen met Valkenburg a/d Geul, Meerssen, Gulpen-Wittem en Vaals een subsidieaanvraag ingediend bij de Provincie Limburg voor financiële ondersteuning bij het aanjagen van de verduurzaming van woningen. Onder voorwaarde van de toekenning van deze ondersteuning, wordt in 2023 een gericht maatwerkprogramma ontwikkeld en aangeboden voor het verantwoord verduurzamen van o.a. monumenten.

Een RES 2.0 opstellen. Omschrijving (toelichting) Met de subRES gemeenten is in 2022 afgestemd of RES 2.0 een nieuw document of voortgangsdocument wordt. Insteek is om een voortgangsdocument op te stellen. Daarbij is het streven om conclusies en aanbevelingen uit een landschappelijke verdiepingsstudie in 2023 mee te nemen in het traject om te komen tot een RES 2.0. In de samenwerking met gemeenten binnen het RES-gebied Zuid-Limburg, wordt de voortgang van de landschappelijke verdiepingsstudie gemonitord en het resultaat geëvalueerd. Mede op basis daarvan vindt beoordeling plaats over de documentstatus van RES 2.0. Bij de keuze voor een voortgangs-document is een evaluatie aan de orde en eventuele bijstelling van de ambities, die zijn vastgelegd in de RES 1.0. Actuele ontwikkelingen met betrekking tot transportschaarste op het elektriciteitsnet in Limburg worden hierbij betrokken.

Een uitvoeringsprogramma Transitievisie Warmte opstellen. Omschrijving (toelichting) Gestart wordt met het opstellen van een uitvoeringsprogramma Transitievisie Warmte, dat een uitvloeisel is van de door de raad vastgestelde Transitievisie Warmte. In het totstandkomingsproces van het uitvoeringsprogramma wordt mede bezien in hoeverre onderzoek wenselijk is naar de potentie

om wijken aardgasloos te gaan maken. Over de voortgang van dit proces wordt de raad eind 2023 in kennis gesteld.

Informatie- en kennisoverdracht organiseren Omschrijving (toelichting) Over de lopende projecten en ondersteuningsmogelijkheden van de gemeente ter verduurzaming van gebouwen worden periodiek informatiebijeenkomsten georganiseerd. In het geval van nieuwe ontwikkelingen wordt daarover actief gecommuniceerd via de gebruikelijke communicatiekanalen. De beschikbaarheid van een digitaal duurzaamheidsloket voor burgers en ondernemers wordt voortgezet onder voorwaarde van een positieve evaluatie ervan. Dat geldt ook voor de beschikbaarheid van een aardgasvrijchecker, die voor inwoners op pandniveau in Eijsden-Margraten laat zien welke maatregelen genomen kunnen worden om richting aardgasvrij te gaan.

3.2 Aan de slag met klimaatadaptatie 3.2 Aan de slag met klimaatadaptatie Verdroging en vernatting zijn vraagstukken waarop we de komende periode nadrukkelijk een antwoord moeten geven. Samen met onze waterpartners geven we op een dusdanige manier invulling aan de waterketen dat daarmee de volksgezondheid wordt beschermd, een goede leefomgeving wordt bevorderd en schade aan het milieu wordt voorkomen. Middels het opstellen van een Waterplan voor de periode 2023 – 2027, maken we het watersysteem klimaatadaptief en duurzaam. In de basis zal dit betekenen dat we meer water gaan bergen en infiltreren, minder verharden en meer gaan vergroenen. Knelpunten ten aanzien van wateroverlast en droogte worden inzichtelijk gemaakt en worden aangepakt. Hiertoe worden de resultaten uit de klimaatstresstesten vertaald in een uitvoeringsprogramma Hitte en Droogte. We blijven daarnaast inzetten op het scheiden van hemel- en afvalwater. Hierbij, wordt waar mogelijk, het hemelwater zolang mogelijk vastgehouden op de plekken waar deze valt en wordt gedoseerd afgevoerd naar bedoelde voorzieningen. Klimaatadaptatie vraagt daarnaast bij onze inwoners en ondernemers om bewustwording en maatregelen die de gevolgen beperken. Afkoppelen van hemelwater wordt derhalve gestimuleerd. Het aanbieden van regentonnen en het ontstenen en vergroenen van tuinen alsmede het vergroenen van 68

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=EijsdenMargraten&id=14bc7b56-8437-4b12-967d-1e12bd1f6975