[24.14332] Bijlage 1. Totaaldocument 1e bestuursrapportage 2024 (definitief)

gemeente

Eersel COOKVŴ'V-

UA, ĈĆKV, COĈť'ĈJ&cír'ĉ^llcr

r

r* v

1e bestuursrapportage 2024

*

Inhoudsopgave Inhoudsopgave.................................................................................................................................................... 2 Inleiding................................................................................................................................................................ 3 0.

Sociale voorzieningen...................................................................................................................................4

1.

Maatschappelijke dienstverlening en gezondheid.................................................................................. 8

2.

Onderwijs en educatie................................................................................................................................ 12

3.

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting..............................................................................................14

4.

Milieu............................................................................................................................................................. 17

5.

Veiligheid......................................................................................................................................................20

6.

Verkeer en vervoer..................................................................................................................................... 21

7.

Cultuur, sport en recreatie.........................................................................................................................23

8.

Economische structuur..............................................................................................................................28

9.

Bestuur en organisatie...............................................................................................................................29

10. Algemene baten en lasten..........................................................................................................................30 11. Overhead......................................................................................................................................................31

2

Inleiding Zoals is vastgelegd in de ‘Financiële verordening gemeente Eersel' worden de belangrijke afwijkingen ten opzichte van de begroting 2024 voor uw raad in beeld gebracht en uw raad wordt in de gelegenheid gesteld om (tussentijds) zowel de budgettering als planning bij te sturen. Deze 1e bestuursrapportage van 2024 rap­ porteert tot en met medio april.

Financieel resumé In deze bestuursrapportage is in de inleiding een financieel resumé per programma toegevoegd, die de actuele stand van de begroting 2024 weergeeft. Hiernaast wordt een doorkijk van het begrotingssaldo van de jaren 2024 tot en met 2028 weergegeven. In onderstaande tabel zijn de mutaties op programmaniveau gepresenteerd voor 2024. Programmai (bedragen in ť) 0. Sociale voorzieningen 1. Maatschappelijke dienstver­ lening en gezondheid 2. Onderwijs en educatie 3. Ruimtelijke ordening 4. Milieu 5. Veiligheid 6. Verkeer en vervoer 7. Cultuur, sport en recreatie 8. Economische structuur 9. Bestuur en organisatie 10. Alg. baten en lasten 11. Overhead Subtotaal Begrotingssaldo Totaal incl. saldo

Begroting voorafgaand aan 1e berap 2024 Lasten Baten

Mutaties 1e berap 2024 Lasten

8.955.266

2.337.903

457.000

12.536.598

478.541

2.341.881 7.816.858 4.235.397 2.136.140 5.145.681 2.464.053 1.064.200 2.013.284 2.673.881 7.259.470 58.642.709 531.859 59.174.568

698.407 5.962.416 4.136.196 192.000 671.364 254.808 598.723 251.000 42.794.879 798.331 59.174.568 0 59.174.568

Begroting na 1e berap 2024 Lasten Baten

Baten 166.000

9.412.266

2.503.903

243.505

0

12.780.103

478.541

259.183 2.265.588 25.000 0 74.594 126.050 107.318 0 0 162.000 3.720.238 -442.519 3.277.719

75.183 2.405.680 0 0 0 110.000 107.318 0 413.538 0 3.277.719

2.601.064 10.082.446 4.260.397 2.136.140 5.220.275 2.590.103 1.171.518 2.013.284 2.673.881 7.421.470 62.362.947 89.340 62.452.287

773.590 8.368.096 4.136.196 192.000 671.364 364.808 706.041 251.000 43.208.417 798.331 62.452.287

3.277.719

62.452.287

3

Begrotingssaldo In onderstaand overzicht is het actuele begrotingssaldo na de verwerking van deze bestuursrapportage voor de jaren 2024 tot en met 2028 weergegeven. (Bedragen in Ç)

2024

2025

2026

2027

2028

Saldo conform RIB 12-03-2024

654.290

113.238

-3.455.618

-3.383.824

-3.383.824

80-jarig bevrijding gemeente Eersel

-20.000

-102.431

-27.515

-27.317

-27.120

-26.923

- 442.519

- 597.373

- 556.013

- 552.958

- 443.563

Geactualiseerd begrotingssaldo na 89.340 de 1e bestuursrapportage 2024 Een positief bedrag is een voordeel in de begroting.

- 511.650

- 4.038.948

- 3.963.902

- 3.854.310

project aanleg geluidswal Oeienbosch beëindigen Eersel-West (raadsvergadering 16-4­ 2024) Netto-effect 1e bestuursrapportage

0

Negatief begrotingssaldo Het meerjarige begrotingssaldo is weergegeven in de tabel hierboven. Voorafgaand aan de eerste bestuurs­ rapportage 2024 was het meerjarige begrotingssaldo vanaf 2026 negatief -/- ē 3.455.618 dit bedrag stijgt door de mutaties naar -/- ē 4.038.948,-. De structurele mutaties uit deze bestuursrapportage hebben een negatieve invloed op het meerjarige begro­ tingssaldo vanaf 2025. Door de structurele mutaties toe te kennen wordt het meerjarige begrotingssaldo al vanaf 2025 negatief (ē 511.650,-). De uitdaging voor een toekomstig gezond financieel perspectief wordt door deze structurele mutaties groter. Het is aan uw raad om te bepalen of al deze mutaties gewenst zijn met de kennis van het huidige toekomst­ perspectief.

Leeswijzer In de volgende hoofdstukken wordt per programma gerapporteerd over hoe we er op dit moment voor staan, of er indicatoren en normen worden aangepast en worden financiële afwijkingen op de exploitatie en investe­ ringen toegelicht.

4

0.

Sociale voorzieningen

Hoe staan we ervoor? Uitvoering Participatiewet Toekomstverkenning KempenPlus In 2019 is KempenPlus gestart als uitvoeringsorganisatie op het gebied van inkomensondersteuning, bege­ leid en beschut werk en (arbeids)participatie. Later zijn daar ook taken op grond van de Wet inburgering aan toegevoegd. Bij de start is besloten om na verloop van tijd de governance en financiële verdeelsleutels te evalueren. Het bestuur van KempenPlus heeft besloten voorafgaand aan de toekomstverkenning een voorverkenning uit te voeren. Hiervoor zijn 9 onderwerpen geselecteerd en op deze onderwerpen zijn de te maken di­ lemma's/keuzes in beeld gebracht. De voorverkenning is afgerond. De colleges van de vier deelnemers in de gemeenschappelijke regeling KempenPlus wordt gevraagd om te bepalen hoe het vervolg van de toe­ komstverkenning eruit zou moeten zien. Pilot huisbezoeken bij betalingsachterstanden De afdeling Maatschappelijke Dienstverlening (MD) van de Samenwerking Kempengemeenten ontvangt maandelijks meldingen van betalingsachterstanden in de vaste lasten (huur, energie, zorg en water). Vervol­ gens zijn zij verplicht aan de inwoner ondersteuning aan te bieden. Het staat gemeenten vrij om te bepalen hoe de ondersteuning wordt aangeboden. Voorheen was dit telefonisch of per brief (afhankelijk van de ernst van de situatie).

In januari 2024 is gestart met een pilot om in de meest urgente situaties een huisbezoek te brengen om hulp aan te bieden. In het kader van de pilot legt een consulent schuldhulpverlening samen met een maatschappelijk werker van Lumens 10 huisbezoeken af. Deze 10 adressen worden maandelijks geselecteerd op basis van de meldin­ gen van betalingsachterstanden. Tijdens een huisbezoek wordt gekeken naar meerdere problematieken die kunnen spelen. De eerste rondes zijn goed verlopen en hebben al geleid tot aanmeldingen voor schuldhulp. Energietoeslag 2023 Gemeenten hebben in oktober 2023 van het rijk nogmaals de bevoegdheid gekregen om via categoriale bij­ zondere bijstand een eenmalige energietoeslag te verstrekken aan inwoners. In november 2023 zijn de be­ leidsregels vastgesteld. Hierin is bepaald dat de energietoeslag opnieuw ē 1.300,- bedraagt en wordt toege­ kend aan huishoudens met een inkomen tot 12007o van het wettelijk sociaal minimum (wml). Dit is gelijk aan de energietoeslag van 2022. In december 2023 is de energietoeslag 2023 ambtshalve uitgekeerd aan alle inwoners die de energietoeslag 2022 hebben ontvangen of andere minimaregelingen en waarvan bekend is dat het inkomen nog steeds minder bedraagt dan 12007o (wml).

Vervolgens is de mogelijkheid opengesteld om een aanvraag in te dienen voor inwoners die de energietoeslag 2023 nog niet hebben ontvangen, maar menen daar wel recht op te hebben. Zij kunnen nog tot 1 juli 2024 een aanvraag indienen. De energietoeslag is een vorm van categoriale bijzondere bijstand. De bijzondere bijstand en daarmee ook de uitvoering van de energietoeslag valt sinds 1 januari 2024 onder de verantwoordelijkheid van Kempen­ Plus. Inwoners met een migratieachtergrond De taakstelling voor de huisvesting van statushouders blijft fors vanwege een verhoogde asielinstroom. We zijn 2024 ingegaan met een achterstand. We moesten in 2023, 57 personen huisvesten. We hebben dit voor 34 personen gerealiseerd. De taakstelling inclusief achterstand voor de eerste helft van 2024 is 40 personen. Hiervan hebben we inmiddels 11 personen gehuisvest. De gemeente Eersel staat sinds 2023 onder toezicht van de provincie en heeft vorig jaar een plan van aanpak opgesteld waarin uiteen is gezet welke maatregelen worden genomen om de achterstand in te lopen. Vanwege de achterstand in de taakstelling heeft op verzoek van de toezichthouder (provincie) in maart van dit jaar een gesprek plaatsgevonden. Tijdens dit gesprek heeft de gemeente een aangepast plan van aanpak gedeeld waarin is aangegeven hoe de gemeente aan de taak­ stelling wil voldoen.

De provincie heeft in het overleg aangegeven binnen welke termijn de taakstelling gerea­ liseerd dient te worden. Op 9 april 2024 is een werkbijeenkomst met de Raad georganiseerd waarbij uw Raad is geïnformeerd over alle uitdagingen in de huisvesting van urgente doelgroepen, het bijbehorende plan van aanpak en afspraken met de Provincie. 5

Inburgering De verhoogde instroom heeft effect op de inburgering en de werkzaamheden die moeten worden verricht rondom maatschappelijke begeleiding, casusregie en ondersteuning vanuit vluchtelingenwerk en andere ke­ tenpartners. Op regionaal niveau (Eindhoven), subregionaal (Kempen) en lokaal vinden verschillende evalua­ ties plaats zowel inhoudelijk over de inburgeringswet als de impact van de verhoogde instroom op de inburgeringsdienstverlening. In de tweede bestuursrapportage 2024 komen we hierop terug.

Afwijkingen m.b.t. indicatoren/normen Op dit moment zijn er geen afwijkingen.

Exploitatie (Bedragen in ŝ) 1. WWB-werkdeel Participatiebudget 2. Studiekosten 3. BUIG 4. BBZ 5. Bijzonder onderzoek en participatie 6. Leefgeld Oekraïners 7. Bijzondere bijstand T otaal

2024 -45.000 -20.000 0 0 -2.500 -145.000 -83.500 - 291.000

2025 -45.000 -20.000 0 0 -2.500 0 -81.500 - 144.000

2026 -45.000 -20.000 0 0 -2.500 0 -79.500 - 142.000

2027 -45.000 -20.000 0 0 -2.500 0 -77.500 - 140.000

2028 -45.000 -20.000 0 0 -2.500 0 -77.500 - 140.000

Een positief bedrag is een voordeel in de begroting.

WWB-werkdeel Participatiebudget (structureel nadeel op de lasten C 45.000,-) De uitgaven WWW-werkdeel Participatiebudget worden voor 2024 en volgende jaren structureel met een bedrag van ē 45.000,- hoger geraamd dan begroot. Per 1 juli 2023 is de Participatiewet gewijzigd, waarna ook de bestaande re-integratieverordening is aangepast en geactualiseerd. Kern van de wetswijziging is de uitbreiding van ondersteuningsmogelijkheden bij het realiseren van een geschikte werkplek. Cliënten en werkgevers kunnen aanspraak maken op specifieke ondersteuning en begeleiding, bijvoorbeeld in de vorm van jobcoaching, (vervoer)voorzieningen en werkplekaanpassingen. De verwachting is dat vanaf 2024 cliën­ ten en werkgevers meer gebruik gaan maken van de voorzieningen en hierdoor de lasten voor de re-integratie/participatie gaan toenemen. Ook de taalondersteuning en coaching van statushouders worden uit dit bud­ get bekostigd. Studietoelage (structureel nadeel op de lasten C 20.000,-) De uitgaven Studietoeslag worden voor 2024 en volgende jaren structureel met een bedrag van ē 20.000,hoger geraamd dan begroot. Studietoeslag zorgt ervoor dat studenten met een medische beperking die niet kunnen bijverdienen naast hun studie een vastgesteld minimumbedrag ontvangen. In de Kempengemeenten is dit bedrag vastgesteld op 2507o van het minimumloon.

Het aantal cliënten dat in aanmerking komt voor deze studietoeslag neemt toe en daarmee ook de lasten. De verwachting is dat deze groei doorzet. De meeste aanvragen worden ingediend bij de start van het nieuwe studiejaar. BUIG (structureel uitgaven en inkomsten C 166.000,- hoger) De uitgaven BUIG worden voor 2024 en volgende jaren structureel met een bedrag van ē 166.000,- hoger geraamd dan begroot. De extra uitgaven worden veroorzaakt door verschillende factoren. Ten eerste wordt een toename verwacht van het aantal uitkeringsgerechtigden (geraamd op 307o) met name als gevolg van de verwachte instroom van statushouders. Daarnaast speelt het gebruik van loonkostensubsidie en/of een be­ schutte werk indicatie een rol. Deze maatregelen zijn bedoeld om mensen met een arbeidsbeperking te on­ dersteunen bij het vinden en behouden van werk. Hoewel ze positieve effecten hebben, brengen ze ook ex­ tra kosten met zich mee. BBZ (structureel inkomsten derden C 12.000,- hoger en rijksbijdrage C 12.000 lager) De inkomsten Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) worden voor 2024 en volgende jaren ē 12.000,hoger en de rijksbijdrage ē 12.000,- lager geraamd dan begroot. Het betreft hier bijstandverlening die vol­ gens de financieringssystematiek van vóór 1 januari 2020 is verstrekt.

In de komende jaren worden de ver­ strekte middelen op basis van dit besluit verder terugbetaald en nemen de ontvangsten van het rijk evenre­ dig af. 6

Bijzonder onderzoek (structureel voordeel op de lasten C 2.500,-) De lasten voor bijzonder onderzoek worden structureel verlaagd van ē 5.000,- naar ē 2.500,-. Leefgeld Oekraïners (Incidenteel in 2024 nadeel op de lasten van C 145.000,- en in progr. 3 C 145.000,hogere rijksbaten) De uitgaven en rijksbaten voor wat betreft de Leefgeldregeling Oekraïners wordt structureel met een bedrag van ē 145.000,- hoger geraamd dan begroot. In 2022 heeft het Rijk een regeling ingevoerd om ontheemden uit Oekraïne te voorzien van leefgeld tijdens hun verblijf in de gemeentelijke en particuliere opvang. Voorals­ nog is de regeling geldig tot 4 maart 2025. Door onzekere factoren zoals in- en uitstroom en de regeling van­ wege het verloop van de oorlog in Oekraïne is het niet mogelijk om een prognose te geven. Daarom worden voor het bepalen van de uitgaven vooralsnog de aantallen per 31 maart 2024 gehanteerd. Bij de tweede bestuursrapportage 2024 wordt bezien of bijstelling nodig is. Deze uitgaven kunnen volledig worden gedekt uit de rijksbijdrage die in programma 3 wordt geraamd. Bijzondere bijstand (structureel hogere lasten, in 2024-2028 respectievelijk C 83.500,- C 81.500,-, C 79.500,-, C 77.500,- en C 77.500,- .) De totale uitgaven bijzondere bijstand worden in 2024 met een bedrag van ē 83.500 hoger geraamd dan in de begroting opgenomen.

De verschillen zitten met name in de onderdelen bijzondere bijstand (ē 67.000,-) en collectieve aanvullende zorgverzekering (ē 27.000,-). Voor de jaren 2025 tot en met 2028 worden hogere uitgaven geraamd van ē 81.500,- (2025), ē 79.500,(2026) en ē 77.500,- (2027 en 2028). De rapportage van Kempenplus geeft aan dat er in 2024 nog ē 38.000,- kosten worden verwacht voor nog lopende aanvragen voor energietoeslag. Aangezien de rijksmiddelen hiervan in 2023 zijn uitgekeerd en waarvan bij de jaarrekening een resultaatbestemming wordt voorgesteld, wordt deze mutatie nu niet in deze bestuursrapportage meegenomen maar zal een budget aanpassing worden voorgesteld in het raadsvoorstel bij de jaarrekening inzake resultaatbestemming.

Investeringen Op dit moment zijn er geen afwijkingen.

7

1.

Maatschappelijke dienstverlening en gezondheid

Hoe staan we ervoor? Jeugdhulp Omdat afdeling Maatschappelijke Dienstverlening recent is overgestapt op een nieuw registratiesysteem is de presentatie van de cijfers zoals die in eerdere bestuursrapportages waren opgenomen ten tijde van het opstellen van deze rapportage nog niet mogelijk. De tool die daarvoor nodig is, is in ontwikkeling. Uit navraag blijkt dat de wachttijd voor de intake bij de toegang ongeveer een maand is. Dit geldt ook voor de tijd tussen de intake en de inzet van het Kempenteam. Voor de hulpverlening van het lokaal ondersteuningsteam (LOT) geldt een wachttijd van enkele maanden (vanwege uitval door ziekte). Concreet staan er 12 cliënten afkomstig uit de gemeente Eersel op de wachtlijst. Een aantal van hen heeft al andere vormen van ondersteuning (zoals een training). Wet Maatschappelijke ondersteuning (WMO) Actuele informatie over de wachtlijst hulp bij het huishouden We hebben bij de Wmo te maken met twee momenten van doorloop: 1. Van melding door de inwoner voor ondersteuning tot het besluit op de aanvraag 2. Van toekenning van de ondersteuning tot levering van ondersteuning Ad 1. De doorlooptijd van melding tot besluit hulp bij het huishouden bedraagt momenteel gemiddeld vier weken (maximale termijn is wettelijk gezien acht weken). Ad 2. Er zijn zes aanbieders gecontracteerd om de hulp bij het huishouden uit te voeren.

De aanbieders heb­ ben echter te maken met personeelstekorten. Dit maakt dat de starttijden op dit moment variëren van dertig tot honderd werkdagen tot in het geheel geen plaatsingsmogelijkheden. Er is een werkgroep samen met ge­ contracteerde aanbieders aan de slag gegaan om te onderzoeken welke maatregelen ingezet kunnen wor­ den om de wachttijd te verminderen. Een voorbeeld daarvan is het instellen van ruimere werktijden, Deze mogelijke oplossingen/maatregelen zijn door de werkgroep verder uitgewerkt in een memo, welke vervol­ gens aan verschillende betrokken partijen uit de uitvoering, aanbieders en adviesraden is voorgelegd voor een inhoudelijke reactie. Vanuit de adviesraden en partijen uit de uitvoering zijn schríftelijke reacties ontvangen, welke zijn gebundeld met reacties vanuit zorgaanbieders die zowel schriftelijk als mondeling tijdens een werkgroep bijeenkomst zijn opgehaald. Momenteel wordt met de Kempengemeenten, Best, Oirschot en Veldhoven gewerkt aan ver­ schillende vervolgstappen, zoals het opstellen van een beleidsnotitie waarin de maatregelen die uitgevoerd zullen gaan worden nader beschreven worden. Deze uitvoering zal in de vorm van een pilot plaatsvinden met de looptijd van één jaar. Daarna volgt een evaluatie, waarbij alle betrokken partijen in de uitvoering als ook zorgaanbieders betrokken worden.

Dan valt te bezien of deze maatregelen effect hebben gehad op de wachtlijsten en of deze definitief deel zullen gaan uitmaken van het beleid in de Kempen. PGB informele zorg hulp bij het huishouden en begeleiding In de Verordening Wmo is ten aanzien van het pgb sociaal netwerk het niveau minimumloon opgenomen. In augustus 2023 heeft de Centrale Raad van Beroep in twee gemeenten uitspraken gedaan waarbij is bepaald dat het niet is toegestaan om het pgb sociaal netwerk te bepalen op het niveau van het wettelijk minimum­ loon. De hoogte van het pgb-uurtarief moet worden vastgesteld aan de hand van de cao's die gelden voor hulp bij het huishouden of begeleiding. Naar verwachting zullen de nieuwe beleidsregels en verordening Wmo aan het begin tweede helft van 2024 aan de gemeenteraden worden voorgelegd ter besluitvorming. Subsidie Wijk Ggz'er In de periode 2022/2023 is er een pilot uitgevoerd met de GgzE (Geestelijke gezondheidszorg Eindhoven en De Kempen) met betrekking tot de inzet van de Wijk Ggz'er. Met als doel om het succes te meten en aan te tonen om deze dienst vervolgens structureel in te zetten binnen de Kempengemeenten. Nadat de pilot afge­ lopen jaar succesvol is afgerond en positief is geëvalueerd, zijn de Kempengemeenten dit jaar overgegaan tot het structureel maken van deze functie in samenwerking met de GgzE.

Automaatje ANWB ANWB- Automaatje is een vervoerservice waarbij vrijwillige chauffeurs minder mobiele inwoners vervoeren. De chauffeurs gebruiken daarvoor hun eigen auto. Inwoners betalen een kleine onkostenvergoeding van

8

0,35 cent per kilometer aan de vrijwillige chauffeur. In Eersel start deze vervoerdienst in het tweede kwartaal van 2024. De uitvoering van ANWB-automaatje is belegd bij Cordaad. SPUK GALA 2023/2024 Samen met de gemeenten Bergeijk, Bladel en Reusel-De Mierden hebben we een projectmanager aange­ trokken die voor onze gemeenten vier ketenaanpakken gaat uitrollen, namelijk Valpreventie, Welzijn op Re­ cept, Kind Naar Gezonder Gewicht en Gezonde Leefstijl Interventies. De lopende aanpakken zoals verster­ ken van de sociale basis, aanpak mantelzorg, lokaal sportakkoord, Kansrijke Start en Eén tegen eenzaam­ heid blijven we doorlopend uitvoeren.

Afwijkingen m.b.t. indicatoren/normen Op dit moment zijn er geen afwijkingen.

Exploitatie (Bedragen in ŝ) 1. Hulp bij het huishouden 2. Begeleiding en dagbesteding

2024 - 80.000 270.000

2025 - 80.000 270.000

2026 - 80.000 270.000

2027 - 80.000 270.000

2028 - 80.000 270.000

3. Zorggerelateerde welzijnsvoorzie­ ning 4. Wet anti discriminatievoorziening 5. Jeugdhulp begeleiding 6. Jeugdhulp behandeling 7. Jeugdhulp gezinsgericht 8. Jeugdhulp met verblijf overig 9. Jeugdbescherming Kleine bijstellingen T otaal

- 15.213

- 15.213

- 15.213

- 15.213

- 15.213

- 7.303 - 50.000 - 75.000 - 90.000 - 160.000 - 35.000 -989 - 243.505

0 - 50.000 - 105.000 - 90.000 - 160.000 - 35.000 -1.969 - 267.182

0 - 50.000 - 105.000 - 90.000 - 160.000 - 35.000 -1.948 - 267.161

0 - 50.000 - 105.000 - 90.000 - 160.000 - 35.000 -1.927 - 267.140

0 - 50.000 - 105.000 - 90.000 - 160.000 - 35.000 1.907 - 267.120

Een positief bedrag is een voordeel in de begroting.

Hulp bij het huishouden (structureel nadeel van C 80.000,- op de lasten) Een structureel hogere last van ē 80.000,- per jaar. Reden is dat er nieuwe tarieven vastgesteld zijn per april 2024 voor gecontracteerde aanbieders, dit komt neer op een verhoging van 1007o. Er is rekening gehouden met een beperkte groei. Begeleiding en dagbesteding (structureel voordeel van C 270.000,- op de lasten) De lasten voor begeleiding blijven ruim binnen de begroting. Op 1 april 2022 is binnen de Kempengemeen­ ten de nieuwe overeenkomst begeleiding ingegaan. In de nieuwe overeenkomst is de bekostiging op basis van p*q, wat inhoudt dat er per uur gedeclareerd wordt, hierdoor verandert de indicering omdat er afspraken gemaakt worden over het maximaal aantal uren dat er geleverd mag worden. Onderling tussen de taakvel­ den Begeleiding en Dagbesteding zitten mutaties maar per saldo is er verlaging van de lasten waardoor een structureel voordeel plaatsvindt in de huidige begroting. Feitelijk betekent dit een structurele verlaging van ē 320.000,- op Wmo begeleiding en een verhoging van ē 50.000,- op dagbesteding. Zorggerelateerde welzijnsvoorzieningen (structureel nadeel van C 15.213,- op de lasten) Het college heeft op 5 december 2023 het Subsidieprogramma 2024 tot en met 2027 vastgesteld. De totale uitgaven worden voor 2024 geraamd op ē 340.724,-.

In de begroting is een bedrag van ē 325.511,opgenomen, waardoor sprake is van een overschrijding van ē 15.213,-. Met toepassing van artikel 5 lid 8 van de financiële verordening heeft het college besloten om dit budget eenmalig voor 2024 met het bedrag van ē 15.213,- te overschrijden. Aan uw raad wordt gevraagd om deze uitgaven ook vanaf de jaren 2025 te begroten. Wet anti discriminatievoorziening (incidenteel nadeel van C 7.303,- op de lasten) In de Wet gemeentelijke anti discriminatievoorzieningen (Wga) is bepaald dat gemeenten verplicht zijn om een anti discriminatievoorziening (adv) in te richten. In de gemeente Eersel is ervoor gekozen om deze voor­ ziening onder te brengen bij de LEVgroep in Helmond. Tot 2024 bedroeg de gemeentelijke bijdrage ē 0,08 per inwoner, waarvoor een bedrag van ē 1.695,- in de begroting 2024 is opgenomen. In de in december 9

2023 ontvangen offerte van de LEVgroep is aangekondigd dat deze organisatie de dienstverlening op dit ter­ rein verder gaat professionaliseren en de gemeentelijke bijdrage verhoogd wordt naar ē 0,45 per inwoner in 2024 en ē 0,92 per inwoner in 2025. Voor 2024 betekent dit voor onze gemeente een bijdrage van ē 8.998,-, waardoor sprake is van een overschrijding van ē 7.303,-. Samen met omliggende gemeenten is onderzocht of deze voorziening op een andere manier kan worden ingericht. Vanwege de eisen die aan zo'n voorziening worden gesteld is een alternatief niet mogelijk. Om aan de wettelijke eis te voldoen heeft het college op 2 april 2024 besloten om ook voor 2024 aan te sluiten bij de LEV groep en met toepassing van artikel 5 lid 8 van de financiële verordening het in de begroting opgenomen budget eenmalig te overschrijden met een be­ drag van ē 7.303,-. De uitgaven voor 2025 en verder zullen worden meegenomen in het proces van de Voor­ jaarsnota 2025. Jeugdhulp begeleiding (structureel nadeel van C 50.000,- op de lasten) Voor jeugdhulp begeleiding vindt vanaf 2024 een structurele bijraming plaats van ē 50.000,- per jaar. Reden is dat het totaal aantal cliënten is toegenomen. Daarnaast geldt ook een langere behandelduur. Huisartsen hebben nog steeds een substantieel aandeel in de verwijzingen naar begeleiding namelijk 300Zo.

Reden om in 2024 een pilot te starten om de samenwerking met de huisartsen en het CJG+ de Kempen te versterken. Deze pilot komt voort uit de veranderopgaven uit de hervormingsagenda jeugd. Dit zijn: Inperken van de Jeugdwet; Normaliseren zoveel als kan. De pilot heeft als doel dat huisartsen doorverwijzen naar het CJG+ in plaats van zelf indicaties afgeven voor specialistische jeugdzorg. Daarmee wordt met name beoogd de uitgaven in de Jeugdzorg terug te dringen. De pilot loopt 1 V jaar en wordt daarna geëvalueerd en mogelijk voortgezet. Jeugdhulp behandeling (nadeel van 2024 C 75.000,- op de lasten, vanaf 2025 een nadeel van C 105.000,-) Voor wat betreft jeugdhulp behandeling vindt in 2024 een bijraming van ē 75.000,- en vanaf 2025 een bijraming plaats van ē 105.000,- per jaar. Reden hiervoor is ook dat het totaal aantal cliënten is toegenomen, inclusief een langere behandelduur. Ook in deze vorm van jeugdhulp hebben huisartsen een grote rol in het aantal doorverwijzingen, namelijk 5007o. De bij jeugdhulp begeleiding genoemde pilot met de huisartsen is ook gericht op jeugdhulp behandeling. Ook is de pilot Samen Doen erop gericht om de instroom zoveel als mogelijk te beperken. In de praktijk blijkt echter dat ondanks deze pilot het aantal jeugdigen dat een beroep doet op jeugdzorg vooralsnog nog toe- in plaats van afneemt.

Jeugdhulp gezinsgericht (structureel nadeel van C 90.000,- op de lasten) Gezinsgericht wordt met name ingevuld door verblijf in gezinshuizen. Het betreft een erg dure zorg voorzie­ ning. Voor onze gemeente vindt vanaf 2024, met name vanwege het afgeven van één beschikking voor een langere periode, een structurele bijraming plaats van ē 90.000,- per jaar. Jeugdhulp met verblijf overig (structureel nadeel C 160.000,- op de lasten) Ook hierbij is sprake van een erg dure zorgvoorziening. Voor jongeren voor wie deze vorm van jeugdhulp nodig is wordt sinds 2023 op basis van een pilot de zorg zoveel als mogelijk ingevuld in de vorm van klein­ schalig verblijf. De verwachting bij de pilot is dat weliswaar enerzijds de uitgaven hoger zijn vanwege de inzet van extra personeel, maar dat anderzijds deze uitgaven (grotendeels) worden gecompenseerd door een kor­ tere behandelduur. Deze verwachting is echter in 2023 niet uitgekomen. Om die reden wordt de pilot met een kritische blik gevolgd. Op basis van het aantal beschikkingen voor kinderen uit de gemeente Eersel en de mogelijke verlenging ervan is de begroting bijgesteld in die zin dat vanaf 2024 een bijraming plaats dient te vinden van ē 160.000,- per jaar. Jeugdbescherming (structureel nadeel C 35.000,- op de lasten) In de afgelopen jaren heeft jeugdbescherming en -reclassering onder grote druk gestaan.

Geconstateerd is dat het moeilijk was om tegen de gehanteerde (te lage) tarieven te voldoen aan de vraag en de kwaliteitseisen. Om die reden hebben het Rijk, de VNG en de Gecertificeerde Instellingen (GI"s) afspraken gemaakt over de totstandkoming van een landelijk tarief, dat gemiddeld 2007o hoger uitkomt dan het tarief over 2023. Rijk en gemeenten (via de VNG) hebben afgesproken om beide bij te dagen aan de extra uitgaven. Voor onze ge­ meente betekent dit, gezien de huidige lasten, een structurele bijraming vanaf 2024 van ē 35.000,- per jaar.

10

Investeringen Voorbereiding openbaar toegankelijk mindervalidentoilet centrum Eersel (C 25.000,-) Vooruitlopend op de plaatsing van het mindervalidentoilet in de Schob op de Markt in 2025, zijn voorberei­ dende werkzaamheden noodzakelijk. Voor de nodige voorbereidingen wordt een voorbereidingskrediet ge­ vraagd van ē 25.000,-. Deze voorbereidingskosten zijn onderdeel van het kredietvoorstel van ē 276.000,wat in de voorjaarsnota 2025 wordt voorgesteld. Dit voorbereidingskrediet wordt in 15 jaar afgeschreven. De extra kapitaallasten voor deze voorbereiding be­ dragen ongeveer ē 1.950,- structureel per jaar. Deze komen ten laste van de exploitatie. (in het eerste jaar bedragen de kapitaallasten de helft, omdat dan een half jaar rente en afschrijving wordt berekend). Naar aanleiding van een petitie, is de gemeente in gesprek met een aantal initiatiefnemers voor een ' kunstinitiatief de Kempen' voor een autonome kunstruimte in de Schob. Met deze mogelijke toekomstige functie is nog geen rekening gehouden in het kredietvoorstel in de voorjaarsnota 2025. Afhankelijk van de gesprekken ontvangt u een separaat raadsvoorstel.

11

2.

Onderwijs en educatie

Hoe staan we ervoor? Leerlingenvervoer Het leerlingenvervoer verloopt conform de afspraken. Er wordt door de vervoerder maandelijks gerapporteerd over de KPI's op klachtenafhandeling, totale reisduur en op tijd rijden. Deze KPI's blijven binnen de norm. Leerplicht Wat betreft preventie en handhaving is het merkbaar in het toenemende aantal contactmomenten dat de scho­ len de leerplichtambtenaar steeds beter weten te vinden voor advies en dat verzuim beter gemeld wordt. Voor met name nieuwkomers in onze gemeente lukt het niet altijd om binnen 4 weken een passende onderwijsplek te vinden. Binnen het nieuwkomersonderwijs wordt er namelijk zowel op het primair onderwijs als het voortgezet onderwijs vanwege de fluctuerende instroom soms tijdelijk gewerkt met wachtlijsten. Op het gebied van doorstroom vanuit het nieuwkomersonderwijs naar regulier basisonderwijs kan er voor elke leerling nog steeds een plekje gevonden worden in de gemeente Eersel, maar daarvoor is wel afstemming nodig tussen de scholen om te bepalen waar. Onderwijshuisvesting (IHP) Het streven is om het geactualiseerde Integraal HuisvestingsPlan (IHP) Onderwijs, vanwege de financiële impact, gelijktijdig op te laten lopen met het proces van de eerste bestuursrapportage en voorjaarsnota. Dat betekent dat het IHP in de raadsvergadering van 2 juli 2024 behandeld kan worden.

Om deze planning waar te maken moet er in korte tijd veel werk verzet worden en vindt er intensief overleg plaats met schoolbesturen en kinderopvang.

Afwijkingen m.b.t. indicatoren/normen Op dit moment zijn er geen afwijkingen.

Exploitatie (Bedragen in ŝ)

2024

2025

2026

2027

2028

1. Integraal huisvestingsplan

-184.000

-184.000

-184.000

-184.000

-184.000

2.1 Huur extra noodlokaal 't Busseltje

-44.524

-16.000

-16.000

-16.000

-7.000

2.2 storting reserve t.b.v. noodlokaal Bus­ seltje 3. Onderwijsachterstanden

44.524

16.000

16.000

16.000

7.000

0

0

0

0

0

-184.000

-184.000

-184.000

-184.000

-184.000

T otaal Een positief bedrag is een voordeel in de begroting.

Integraal HuisvestingsPlan bestemmingsreserve (structureel nadeel van C 184.000,- op de lasten) In de begroting 2024 is rekening gehouden met een inschatting van de minimale investeringen voor onder­ wijshuisvesting. Om aan die verplichting te kunnen voldoen, is de storting in de bestemmingsreserve ver­ hoogd. De verhoging is gebaseerd op de leerlingenprognoses van 2023 en de VNG normvergoedingen prijs­ peil 2024. Inmiddels zijn er een nieuwe leerlingenprognoses 2024 opgesteld. Er wordt een stijging van de leerlingenaantallen verwacht en dat resulteert ook in een stijging van de ruimtebehoefte van het onderwijs. Dit betekent dat de ingeschatte minimale investeringen stijgen. Hiervoor wordt de jaarlijkse storting verhoogd met ē 184.000,-. Huur extra noodlokaal 't Busseltje (nadeel van C 44.524,- in 2024, nadeel van C 16.000,- in 2025 tm 2027, nadeel van C 7.000,- in 2028) Met de nieuwe leerlingenprognoses 2024 ligt er ook een onderbouwing voor een extra noodlokaal voor 't Busseltje als aanvulling op de twee noodlokalen die met het raadsbesluit van 23 januari jl. zijn toegekend. De extra (huur)kosten en eerste inrichting (in 2024) voor de jaren 2024 t/m 2028 van ē 99.524,- worden ge­ dekt uit de bestemmingsreserve Decentralisatie Onderwijshuisvesting. (ē 44.524,- 2024, ē 16.000,- 2025, ē 16.000,- 2026, ē 16.000,- 2027, ē 7.000,- 2028).

12

Opheffen onderwijsachterstanden (budgettair neutraal) De voorlopige toekenningsbeschikking voor onderwijsachterstandenbeleid 2024 is hoger dan begroot, name­ lijk ē 110.159,- Zowel de baten als de lasten stijgen met ē 30.659,-, waardoor de ze mutatie budgettair neu­ traal is.

Investeringen Op dit moment zijn er geen afwijkingen.

13

3.

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

Hoe staan we ervoor? Schaalsprong/ uitvoering bestuursopdracht ontwikkelstrategie In de eerste maanden van 2024 is verder gewerkt aan de uitvoering van de bestuursopdracht van de ontwik­ kelstrategie. Ook zijn de vier denkrichtingen verder uitgewerkt. Het gaat om de volgende denkrichtingen: 1. Minimale groei; 2. Gelijk verdeelde groei; 3. Groei nabij Eindhoven; 4. Nieuwe kern. Het thema brede welvaart is verder uitgediept en naar thema's uitgewerkt. In deze periode is ook de toekomstdialoog in de dorpen voorbereid. Deze worden gehouden in de maanden april en mei 2024. Cyclisch bouwen De uitgangspuntennotities voor de woningbouwontwikkelingen Duizel Noord, Akkerstraat-Meerstraat Duizel, Hoogstraat 5 Eersel, Eerselseweg Knegsel en Kerkdijkje in Steensel zijn opgesteld. Het eerste kwartaal is na weging van de verschillende locaties, de uitgangspuntennotitie voor de nieuwe uitbreidingslocatie in de kern Eersel opgesteld die op 2 juli aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Huisvesting urgente doelgroepen Statushouders Begin 2024 is er een plan van aanpak huisvesting statushouders gepresenteerd in het College. In maart is tijdens een ambtelijk overleg de provincie geïnformeerd over het plan van aanpak. De gemeente Eersel staat namelijk onder toezicht van de provincie als gevolg van het niet halen van de taakstelling. De provincie was positief over het gepresenteerde plan van aanpak.

De raad is tijdens de werkbijeenkomst in april van dit jaar nader geïnformeerd over het plan van aanpak en de bijbehorende taakstelling. Ambtelijk worden de verschil­ lende oplossingsrichtingen nader uitgewerkt. In de eerste helft van 2024 heeft WSZ de 28 verplaatsbare woningen geplaatst binnen de gemeente Eersel voor een mix van doelgroepen waaronder jonge starters en statushouders. Oekraïense ontheemden Het huidige aantal opvangplekken voor Oekraïense ontheemden ligt rond de 200. Hiermee voldoet de ge­ meente ruim aan de huidige taakstelling van 104 en het sub-regionale commitment van 127. De opvang vindt plaats in 2 grote gemeentelijke opvanglocaties en diverse woningen. De woningen aan de Kerkheide 4 en 15 zijn in de eerste helft van dit jaar overgenomen van Eindhoven Airport en worden nu tijdelijk bewoond door Oekraïense ontheemden. Het huurcontract voor Gemeentelijke opvanglocatie aan de Nieuwstraat in Eersel is verlengd tot maart 2026. Hiermee borgen we dat de gemeente voor langere periode aan de huidige gemeen­ telijke taakstelling kan blijven voldoen. Asielzoekers De gemeente is in overleg met het COA over een potentiële locatie voor het huisvesten van asielzoekers. Voordat er definitief een besluit over deze locatie wordt genomen dienen er nog een aantal stappen te worden gezet door het COA en de gemeente.

Na een positief besluit door het COA zal de raad hierover worden geïn­ formeerd. Gebiedsontwikkelingen Levende Run/ Levende Beerze Levende Beerze Dit project loop inmiddels vanaf 2010. Het was de bedoeling dat het project eind 2022 definitief afgerond zou zijn. Helaas is de uitvoering nu al anderhalf jaar vertraagd door: de ontdekking van een diersoort uit de rode lijst, 2 broedseizoenen en een extreem nat najaar en winter. Het gezamenlijke uitvoeringsbestek met Water­ schap de Dommel en Brabants Landschap hebben we afgesloten. De restantwerkzaamheden voeren we onder eigen regie uit. Deze zomer voltooien we het fietspad Heikesestraat-Donk en in het najaar 2024 gaan we de laatste stukken van het gebied inplanten. Het meerwaardetraject Donk waarin we op een vijftal loca­ ties passende woningbouw toestaan in ruil voor herbestemmen van agrarisch percelen naar NNB (Natuur Netwerk Brabant) ronden we dit jaar definitief af. De (financiële) afspraken liggen nu vast in anterieure over­ eenkomsten. Dit wordt gevolgd door het vastleggen van de ruimtelijke afspraken in een geactualiseerd om­ gevingsplan. Na het nemen van waterbeheermaatregelen op de oostelijke flanken van het beekdal (Buikheide) is het uitvoeringsprogramma gebiedsontwikkeling Levende Beerze op Eersels grondgebied in 2024 voltooid. Het uitvoeringsprogramma Proeftuin Levende Beerze loopt tot en met 2025. 14

Op de westelijke flanken van het beekdal loopt de komende jaren de gebiedsontwikkeling Landschotseheide door (Oirschot en omgeving Ir. van Meelweg/mr. Van Hasseltweg). De provincie is eindverantwoordelijk en werkt hiervoor samen met het Waterschap de Dommel en de gemeenten Bladel, Eersel en Oirschot. De ambtelijke inzet hiervoor wordt betaald vanuit reguliere exploitatiebudgetten en vanuit de procesgelden “proeftuinen van de Kempen”, welke de gemeente Eersel voor de regio beheert en de penvoerder inhuurt. Levende Run De gebiedsontwikkeling Levende Run is ontstaan vanuit ‘Proeftuinen in de Kempen', inmiddels overgegaan in ‘Proeftuin Levende Beerze' waar de gemeente Eersel penvoerder van is. De Proeftuin Levende Beerze loopt tot en met 2025. Op dit moment werken de gemeente Eersel en Bergeijk samen met de lokale boeren en Waterschap de Dommel op te komen tot het inrichten van een gezamenlijk perspectief en werkafspraken. Deze organisatie is nog niet formeel ingericht via een samenwerkingsovereenkomst maar onderzoekt hoe de transitie opgaven vanuit de GGA in het gebied kan worden opgepakt in een integrale gebiedsontwikkeling. Om te werken aan een gezamenlijk perspectief is aan een adviesbureau opdracht gegeven om te komen tot een gebiedspanorama. In 2024 vindt de inventarisatie plaats en vinden in dat kader gesprekken met de grondeigenaren/belangengroepen plaats

Afwijkingen m.b.t. indicatoren/normen Op dit moment zijn er geen afwijkingen.

Exploitatie (Bedragen in ŝ)

2024

2025

2026

2027

2028

1. Kwaliteitsverbetering buitengebied

364.680

0

0

0

0

1.1 Kwaliteitsverbetering buitengebied storting in bestemmingsreserve 2. Pilot Sloopsubsidie overtollige gebouwen buitengebied 2.1 Pilot sloopsubsidie onttrekking uit bestemmingsreserve 3. Leefgeld Oekraïners

-364.680

0

0

0

0

-36.000

0

0

0

0

36.000

0

0

0

0

145.000

0

0

0

0

Kleine bijstellingen

-4.909

-9.765

-9.662

-9.559

-9.455

T otaal

140.092

-9.765

-9.662

-9.559

-9.455

Een positief bedrag is een voordeel in de begroting.

Kwaliteitsverbetering buitengebied (incidenteel voordeel van C 364.680,- op de baten, incidenteel na­ deel van C 364.680,- op de lasten) Begin 2024 heeft de provincie op basis van een overeenkomst voor gerealiseerde ruimte-voor-ruimte ontwik­ kelingen in de gemeente Eersel een bijdrage verstrekt. Op basis van het aantal titels is een bijdrage ontvan­ gen van ē 364.680,-. Dit bedrag moet ten goede komen aan kwaliteitsverbetering buitengebied. De bijdrage wordt gestort in de bestemmingsreserve kwaliteitsverbetering buitengebied. Uit deze reserve worden de kos­ ten voor projecten zoals plan bos en boom en de pilot sloop overtollige bebouwing buitengebied gedekt. Uitwerking ruimtelijke plannen (incidenteel voordeel van C 36.000 op de baten, incidenteel nadeel van C 36.000,- op de lasten) In 2023 was ē 100.000,- beschikbaar voor de sloopsubsidieregeling overtollige bebouwing buitengebied. In 2024 resteert hiervan nog ē 64.000,-. Het voorstel is om het subsidieplafond van deze regeling weer aan te vullen tot ē 100.000. Voorgesteld wordt om ē 36.000,- beschikbaar te stellen voor de subsidieregeling. Het bedrag van ē 36.000,- wordt onttrokken uit de bestemmingsreserve kwaliteitsverbetering buitengebied. Tijdelijke huisvesting vluchtelingen (Oekraïne) (Progr. 0 incidenteel C 145.000,- nadeel op de lasten, prog. 3 C 1.860.000,- nadeel op de lasten en in progr.

3 C 2.005.000,- voordeel op de baten) Zoals hiervoor is aangegeven bij ontwikkelingen verwachten we in 2024 ē 2.005.000,- meer uit te geven dan geraamd. Dit is inclusief ē 145.000,- aan leefgeld wat wordt uitgevoerd door KempenPlus, zie programma 0. Alle kosten worden deels forfaitair en deels op basis van werkelijke uitgaven door de Rijksoverheid vergoed. De verwachte inkomsten worden daarom met hetzelfde bedrag van ē 2.005.000,- verhoogd (budgettair neu­ traal). Nog niet alle te verwachten kosten zijn exact in beeld en van enkele onzekerheden afhankelijk. De

15

verwachting is dat de rijksbijdragen hoger zullen zijn dan de lasten en daarom zal in de 2e bestuursrapportage worden aangegeven in hoeverre deze rijksbijdrage hoger is dan de geraamde lasten

Investeringen Gebiedsontwikkeling Kleine Beerze (C 124.000,-) In de jaarrekening 2023 hebben wij gerapporteerd over de uitgaven 2023 en de geprognosticeerde inkom­ sten van het laatste deel van de Provinciale uitvoeringssubsidies. Wij verwachten dit jaar nog ē 260.000,uitvoeringskosten te gaan maken. Deze extra lasten worden grotendeels veroorzaakt door onvoldoende geindexeerde prijsstijgingen, extra ambtelijke inzet t.g.v. wegvallen Huis van de Brabantse Kempen (ē 24.000), meerkosten water geven laanbeplantingen (ē 48.000,-), extra grondkosten t.g.v. raadsbesluit recreatiewo­ ning Wilhelminalaan 25 (ē 50.000), niet geraamde kosten voor het fietspad Spekdonken tussen Donk en Heikesestraat (ē80.000). De uitvoering van deze restantwerkzaamheden zijn naar onze mening onvermijde­ lijk, omdat deze deel uitmaken van de realisatieafspraken met de Provincie, het Waterschap en de bewoners van het gebied. Tevens is inmiddels een subsidie toegekend ad ē 136.000,-. Wij verzoeken u derhalve om een netto krediet beschikbaar te stellen van ē 124.000,-. We stellen voor om dit bedrag te activeren en in 15 jaren af te schrijven. De kapitaallasten over 2024 bedragen ē4.908 (1e jaar half jaar rente en afschrijving), en in 2025 ē 9.765,- aflopend naar ē 9.455 in 2028.

Anticiperende grondaankopen (C 2.000.000,-) In hoofdstuk 5 van de nota grondbeleid is aangegeven dat ons college anticiperende verwervingen moet kunnen doen als daartoe vanuit ruimtelijke perspectief aanleiding voor is. Daarom wordt in het kader van de rechtmatigheid, jaarlijks voorgesteld om hiervoor een krediet beschikbaar te stellen van ē 2.000.000,-. Per abuis is het bedrag voor anticiperende grondaankopen niet in de begroting 2024 opgenomen, om die reden wordt uw raad verzocht dit alsnog te doen. Anticiperende verwervingen worden op de balans geactiveerd op het moment dat de grond in exploitatie ge­ nomen wordt. Er is zodoende geen afzonderlijke dekking nodig. Het (restant-)krediet zal bij de jaarrekening niet worden overgeboekt. Voorbereidingskrediet nieuwe grondexploitaties (C 50.000,-) In de nota grondbeleid kiest de gemeente Eersel voor een proactieve regierol bij locatieontwikkeling. Ten behoeve van voorbereiding, denk hierbij aan onderzoekskosten, advieskosten en ambtelijke inzet, is vooruit­ lopend op vaststelling van een bestemmingsplan en grondexploitatie wordt jaarlijks een voorbereidingskre­ diet beschikbaar gesteld van ē 50.000,--. Per abuis is dit bedrag niet in de begroting van 2024 opgenomen, om die reden wordt uw raad verzocht dit alsnog te doen. Deze kosten geactiveerd worden op de balans totdat er een exploitatiebegroting geopend wordt.

Deze kos­ ten kunnen dan ingebracht worden in de betreffende grondexploitatie en zullen in beginsel gedekt worden door toekomstige opbrengsten. Voorbereidingskosten woningbouwlocatie Veldhoek Eersel (C 100.000,-) Voor het woningbouwplan Veldhoek in Eersel heeft uw raad een afzonderlijk voorbereidingskrediet beschik­ baar gesteld. Vooruitlopend op de vaststelling van het bestemmingsplan en de grondexploitatie zijn reeds kosten gemaakt die hoger zijn dan het voorbereidingskrediet, waardoor het budget eind 2023 reeds met ē 72.000,- is overschreden. Tot aan de vaststelling grondexploitatie worden eveneens nog kosten verwacht van circa ē 28.000,-. Per saldo wordt uw raad gevraagd om een extra voorbereidingskrediet van ē 100.000,- be­ schikbaar te stellen. Deze hogere kosten worden volledig geactiveerd om later in te brengen in de toekomstige bouwgrondexploitatie. Uiteindelijk zullen de reeds gemaakte kosten gedekt worden uit toekomstige grondopbrengsten.

16

4.

Milieu

Hoe staan we ervoor? Herinrichting Carquefouplein, Kerkstraat en waterberging Willibrorduskerk Eind maart 2024 zijn de werkzaamheden aan het Carquefouplein afgerond en is het plein weer opengesteld voor verkeer. En zijn de archeologisch onderzoeken voltooid, de verontreinigde grond verwijderd en zijn de kabels en leidingen verlegd. Verder is het plein voorzien van nieuwe riolering, bestrating, bomen en openbare verlichting. Wateroverlast zoals 2 jaar geleden zou hiermee opgelost moeten zijn. In april 2024 is de Willibrorduslaan met de T-splitsing Schadewijkstraat-Bergeijksedijk geasfalteerd, nadat een de nieuwe verkeerskundige inrichting is gemaakt, inclusief regenwaterriool, nieuwe kabels en leidingen, wa­ terleiding en hogedruk gasleiding. Naast deze werkzaamheden zijn ook de rioolwerkzaamheden in de Kerkstraat gestart. Naar verwachting wordt de Kerkstraat medio juli 2024 opgeleverd. De Kerkstraat wordt voorzien van regenwaterriolering, tevens wordt het vuilwaterriool vervangen. De werkzaamheden worden uitgevoerd vanaf Willibrorduslaan richting Kapelweg. De werkzaamheden die in het Kerkepad (tussen Carquefouplein en Schoolstraat) uitgevoerd moeten worden, zijn ten tijde van het schrijven van deze teksten nog niet ingepland.

Energiereductie Subsidieregeling energiebesparende maatregelen Sinds 1 september 2023 kunnen inwoners met een eigen woningsubsidie aanvragen, wanneer zij na 1 januari 2023 isolatiemaatregelen hebben laten uitvoeren, of een warmtepomp of zonneboiler hebben laten plaatsen. In de Jaarrekening 2023 informeerden wij uw raad over de voortgang op dit project. In 2023 was subsidie verstrekt aan 146 woningeigenaren, die gezamenlijk 188 maatregelen lieten treffen. De verwerking van de aanvragen was in de eerste weken van de regeling echter lager, omdat de regeling ook nieuw was voor de ambtenaren die uitvoering geven aan de regeling. Pas in maart 2024 zien we dat de achterstand ingelopen wordt. Tot 1 april 2024 hebben we aan 262 woningeigenaren subsidie verstrekt. Gezamenlijk hebben deze woning­ eigenaren 369 maatregelen laten treffen aan hun woning. Daarmee hebben we in de eerste 3 maanden van 2024 net zo veel maatregelen gesubsidieerd als in de laatste 4 maanden van 2023. Inmiddels is er al voor ē 230.480,- aan subsidie verstrekt. De verwachting is dan ook dat met deze snelheid het beschikbare krediet voor het einde van het jaar op is en dat er extra middelen nodig zijn. Grootschalige opwek en energiegemeenschap De vergunningsaanvraag voor het zonnepark in Wintelre is aangevraagd. We verwachten dat dit jaar de ver­ gunning verleend kan worden voor het zonnepark in Wintelre.

We starten in Q2 met het onderzoeken naar een energiegemeenschap. Via energiegemeenschappen kunnen burgers, lokale overheden en kleine onder­ nemingen samen energie opwekken, delen en verkopen. Hiermee wordt de (burger)participatie in hernieuw­ bare energieprojecten gestimuleerd. Het concept van energiegemeenschappen wordt geïntroduceerd in de energiewetgeving. Soortenmanagementplan (SMP) Eerder, in de tweede Bestuursrapportage 2023 en de Jaarrekening 2023 hebben wij uw raad al geïnformeerd over de noodzaak tot het opstellen van een Soortenmanagementplan (SMP). Een SMP is nodig om een ge­ biedsgerichte ontheffing te krijgen voor activiteiten als bouwen, verbouwen, slopen of isoleren van gebouwen. In het SMP wordt beschreven welke maatregelen worden genomen om de negatieve impact van deze activi­ teiten op gebouw bewonende beschermde diersoorten te voorkomen. Hiervoor is een breed ecologisch on­ derzoek nodig. Het staat de gemeente vrij om te bepalen op welke gebieden het onderzoek richt. Gebieden en diersoorten die niet worden meegenomen in het SMP, vallen ook niet onder de ontheffing. Dit betekent dus dat er nog ecologisch onderzoek nodig zal zijn voor deze activiteiten in gebieden die niet zijn meegenomen in het SMP.

Momenteel bekijken we hoe smal of breed de insteek voor het SMP zal moeten zijn, zodat de kosten en de baten voor inwoners, bedrijven en gemeente in balans zijn. Zon-op-dak Het doel om in 2030 via zon-op-dak 200TJ duurzame energie op te wekken is een flinke opgave maar nog steeds haalbaar. Via de klimaatmonitor beschikken we over data uit 2021, dit zijn de meest actuele cijfers. In 2021 zaten we op 75 TJ opgewekte duurzame energie (2020 61 TJ). Mede gelet op de energiecrisis en eerdere landelijke subsidieregelingen ter stimulering zien we nog steeds een sterke toename van de installatie van zonnepanelen op particulieren daken. Als gevolg van de netcongestie (te weinig capaciteit van het elektrici­ teitsnet) is de verwachting dat de realisatie van zonnepanelen op bedrijfsdaken stagneert. Om dit tegen te 17

gaan zijn we in gesprek met Kempisch Ondernemers Platform KOP over cofinanciering van een onderzoek naar de oprichting van één of twee energiehubs in Eersel zodat de uitbreiding van de opwekking van zonneenergie bij bedrijven mogelijk blijft. Energiereductie bestaande gemeentelijke gebouwen Dit jaar komen de volgende duurzaamheidsmaatregelen in uitvoering: » » » » »

Zonnepanelen op gymzaal Duizel, gymzaal Steensel en Markt 29 Eersel; HR++ beglazingen in Muzenval Eersel, korfbal Steensel, korfbal Wintelre, voetbal Eersel; LED verlichting in Atletiek Eersel, Muzenval Eersel, Rosdoek Wintelre, Smis Duizel, Korfbal Knegsel, Tennis Wintelre, Voetbal Knegsel, Voetbal Steensel, Voetbal Wintelre. Gevelrenovatie Hockey Eersel: Nieuwe geïsoleerde gevels, nieuwe kozijnen met HR++ beglazing; Vervangen CV-ketels gemeentehuis door hybride Warmtepompen.

De dit jaar geplande renovatie/uitbreiding van de tennisaccommodatie te Vessem met de volgende duur­ zaamheidsmaatregelen (na isoleren dak, vloer en muren, LED verlichting en zonneboiler) loopt flinke vertra­ ging op. Uit de onlangs uitgevoerde Quickscan flora en fauna blijkt dat er eerst nog een aanvullend nader onderzoek nodig is i.v.m. de mogelijke aanwezigheid van zomer- en paarverblijfplaatsen van de gewone dwergvleermuis en laatvlieger in o.a. de spouwmuren van het bestaande gebouw.

Afwijkingen m.b.t. indicatoren/normen Op dit moment zijn er geen afwijkingen.

Exploitatie (Bedragen in ŝ) 1. Stikstoftoets Omgevingswet (voorheen Wet natuurbescherming 2. SPUK duurzaamheid 3. Inzet CDOKE-gelden T otaal

2024

2025

2026

2027

2028

-25.000

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

-25.000

0

0

0

0

Een positief bedrag is een voordeel in de begroting.

Stikstoftoets Omgevingswet (incidenteel nadeel van C 25.000,- op de lasten) Het gaat hierbij om voortzetting van de uitvoering van de voortoets stikstof (Aeriusberekeningen) ten be­ hoeve van bouwaanvragen en ruimtelijke plannen. Het is niet te verwachten dat er binnenkort landelijke richtlijnen (handelingsperspectief) komen over de wijze van uitvoering van de voortoets stikstof. De werk­ wijze in 2024 wijkt niet af van die uit 2023. De meer eenvoudige beoordelingen worden binnen het team zelf uitgevoerd. Bij complexe aanvragen wordt extern advies ingewonnen. Via de voorjaarsnota 2025 worden structureel middelen gevraagd voor de uitvoering van deze werkzaamheden. Aan uw raad wordt nu voorge­ steld om het budget integrale controles Wet milieubeheer incidenteel in 2024 met ē 25.000,- te verhogen. SpUk Duurzaamheid (budgettair neutraal) In de raadsvergadering van 4 juli 2023 heeft uw raad een bedrag van ē 270.000,- beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de subsidieregelingen ‘energiebesparende maatregelen particulieren 2023-2024' en ‘een­ malige energetische woningverbetering voor eigenaar-bewoners in energiearmoede gemeente Eersel 2023­ 2024'. Dit bedrag wordt gedekt uit de Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie (SpUk LAI) die vanuit het Rijk beschikbaar gesteld werd.

In de tweede bestuursrapportage 2023 vermeldden wij dat er extra middelen beschikbaar zouden worden gesteld op deze SpUk, maar dat de definitieve beschikking nog moest volgen. Inmiddels heeft het Rijk besloten tot een beschikking op deze SpUk van in totaal ē 496.627,-. Wij vragen uw raad om ook het extra bedrag, zijnde ē 226.627,-, beschikbaar te stellen voor beide subsidieregelingen. Met dit extra bedrag kunnen aanvullende energiebesparende maatregelen aan woningen getroffen worden. Inzet CDOKE-gelden voor aanvullende capaciteit duurzaamheidsbeleid (budgetneutraal, C 90.000,structureel nadeel op de lasten & C 90.000,- structureel voordeel op de baten) Voor de uitvoering van de energietransitie zijn door de Minister voor Klimaat en Energie via een specifieke uitkering Rijksmiddelen (CDOKE-gelden) beschikbaar gesteld aan gemeenten. Financieel gezien zijn deze in programma 4 terecht gekomen, conform het in juli 2023 vastgestelde plan van aanpak.

18

Deze CDOKE-gelden zijn specifiek bedoeld om de beschikbare capaciteit, voor de uitvoering van het kli­ maat- en energiebeleid (onder andere Transitievisie Warmte), structureel te verhogen. Voor de periode 2023 t/m 2025 is de hoogte van de CDOKE-gelden vastgesteld. Voor 2026 en verder zijn de exacte bedragen nog niet bekend, net als de manier waarop het vervolg op de CDOKE-gelden aan gemeen­ ten zal worden uitgekeerd. De Minister heeft wel aangegeven dat de hoogte van de uitkering vanaf 2026 ver­ gelijkbaar zal zijn met die van 2025 (ē 385.540,-). Derhalve zien we deze inkomsten als structurele ba­ ten. Voor de uitvoering van de extra taken van onze gemeente op het gebied van klimaat- en energiebeleid is, in lijn met het Plan van aanpak Inzet regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebe­ leid 2023 (vastgesteld door de raad op 4 juli 2023), uitbreiding van de formatie voor duurzaamheidsbeleid noodzakelijk. Dit betreft 1 fte aan extra formatie, die budgetneutraal wordt gedekt uit de CDOKE-gelden. Naast deze extra formatie wordt op dit moment al 1 fte beleidsmedewerker duurzaamheid gefinancierd uit de CDOKE-middelen, net als 2 fte aan energiecoaches en de administratieve ondersteuning van onze gemeen­ telijke duurzaamheidssubsidies (0,22 fte vanuit bestaande formatie).

Investeringen Aankoop grond tbv waterberging Willibrorduskerk (budgettair neutraal) Voor de aankoop van de gronden voor de waterberging was er een ē 135.000,- netto krediet in de begroting 2023 opgenomen. (De verwachte uitgaven van ē 257.500,- waren gesaldeerd met de verwachtte subsidie). De voorziene subsidie van het waterschap De Dommel ad ē 122.500,- is inmiddels toegekend. Derhalve wordt nu voorgesteld om bij dit krediet de uitgaven en inkomsten met ē 122.500,- te verhogen, zodat het kre­ diet bruto is geraamd.

19

5.

Veiligheid

Hoe staan we ervoor? N.v.t.

Afwijkingen m.b.t. indicatoren/normen Op dit moment zijn er geen afwijkingen.

Exploitatie Op dit moment zijn er geen afwijkingen.

Investeringen Op dit moment zijn er geen afwijkingen.

20

6.

Verkeer en vervoer

Hoe staan we ervoor? Steensel weer één dorp Vanaf april 2024 gaan we starten met de uitvoering van de laatste fase van het project Steensel weer één dorp (Fase 3). We gaan de Eindhovenseweg herinrichten en we maken een nieuw Kerkplein in combinatie met de verbouwing van de kerk tot MFA. Het oude riool wordt vervangen met daarbij een infiltratieriool, de weg wordt afgewaardeerd naar een 30km-zone (verblijfsgebied). Er komt een comfortabele fietsroute over de parallelstructuur voor de doorgaande fietser wat aansluit op de toekomstige F67. Daarnaast is er plaats voor veel nieuw groen (extra bomen) en worden ook kabels en leidingen verlegd of vervangen waar nodig. De nieuwe inrichting sluit aan bij de eerder uitgevoerde Fases 1 en 2 en zorgt voor de verbinding tussen Steensel Noord en Zuid. De planning is dat de 3e fase net voor de zomer 2025 is voltooid. Uitvoering beheerplan wegen (zie onderhoud kapitaalgoederen) In januari 2024 heeft uw Raad ingestemd met het invoeren van risico gestuurd wegbeheer en de kwaliteitsambities te laten variëren per type weg. Kenmerk van deze vorm van beheer is dat de weginspectie direct leidend is voor het bepalen van levensduurverlengend onderhoud. Daarvoor houden we een relatief forse voorziening “onderhoud wegen” in stand om piekuitgaven te kunnen afdekken.

T en tijde van het schrijven van deze eerste bestuursrapportage was de weginspectie nog in uitvoering. Zeker is dat de asfaltdeklagen van de Eindhovenseweg tussen de komgrenzen van Eersel en Veldhoven vervangen gaan worden en ook de betonverharding tussen Steensel en Eersel krijgt groot conserverend onderhoud. We verwachten in 2024 tussen de 1,3 en 1,5 miljoen euro aan de voorziening te gaan onttrekken. De stand van de voorziening “onderhoud wegen” is per januari 2024 ē 2.974.657,-. De toevoeging 2024 bedraagt ē 951.296.

Afwijkingen m.b.t. indicatoren/normen Op dit moment zijn er geen afwijkingen.

Exploitatie (Bedragen in ŝ)

2024

2025

2026

2027

2028

1. Uitdiepen sloten

-34.000

0

0

0

0

2. Onderhouden zandwegen

-30.000

0

0

0

0

3. Kleine bijstellingen

-10.594

-21.086

-20.883

-20.680

-20.477

T otaal

-74.594

-21.086

-20.883

-20.680

-20.477

Een positief bedrag is een voordeel in de begroting.

Uitdiepen sloten (incidenteel nadeel van C 34.000 op de lasten) Beschikbare budget is ē 16.000,-. Na het extreem natte najaar en winter 2023-2024 hebben wij veel herstel van sloten en duikers moeten uitvoeren. Dit is/was onuitstelbaar, omdat wegen onbegaanbaar waren gewor­ den en ook water vanaf ondergelopen landerijen moest worden afgevoerd. Veel sloten op particulier eigen­ dom zijn verdwenen, waardoor het probleem nog extremer werd. Dit is met name rondom Wintelre en in iets mindere mate rondom Vessem. Zodra de bodemgesteldheid het ook maar enigszins toeliet, zijn wij in over­ leg met de agrariërs en het waterschap zo voortvarend mogelijk te werk gegaan om het water uit het gebied te krijgen door gemeentelijke sloten uit te diepen, duikers schoon te maken, onbeduikerde illegale inritten te verwijderen en verdwenen sloten opnieuw te graven. Dit gaat meer geld kosten dan beschikbaar is op dit budget. Vooralsnog gaan we er van uit dat dit in 2024 ē 50.000,- gaat kosten. Onderhouden zandwegen (incidenteel nadeel van C 30.000 op de lasten) Beschikbaar budget 2024 bedraagt ē 29.150. Door de grote neerslag van afgelopen najaar en winter zijn vrijwel alle zandwegen kapotgereden doordat ze maandenlang verweekt waren. Door het grote aantal onver­ harde wegen (± 60 km lengte) is herstel hiervan meteen een grote kostenpost.

Normaal gesproken onderhou­ den we jaarlijks zo'n 500Zo van het areaal; dit jaar zullen we alle wegen begaanbaar moeten maken. Dit betekent een verdubbeling van de kosten. Derhalve wordt nu voorgesteld om het budget in 2024 incidenteel met ē 30.000,- te verhogen.

21

Investeringen Aanleg fietspad Stevert (C 350.000) In 2017 werd het voorbereidings-Ajitvoeringskrediet voor de aanleg van het fietspad Stevert al vrijgegeven. De oorspronkelijke raming bedraagt ē 1.010.000. Pas in 2021 kon de voorbereiding starten in verband met afstemming van de ambtelijke capaciteit van Eersel en Bergeijk. Inmiddels staan we op de vooravond van de gunning en de start van het werk. Bij de grote prijsstijgingen na de Covid zijn om begrotingstechnische rede­ nen niet alle lopende kredieten meteen geïndexeerd. Hiervoor hebben wij indertijd een budget van één mil­ joen euro gereserveerd. De geraamde projectkosten bedragen nu ē 1.360.000 voor het Eerselse deel van het fietspad, inclusief grondaankopen. Wij verzoeken u nu om het aanvullend uitvoeringskrediet beschikbaar te stellen, groot ē 350.000. Voorgesteld wordt om dit aanvullende krediet te activeren en in 25 jaar af te schrijven. De extra kapitaallasten bedragen ongeveer ē 18.000,- structureel per jaar. Deze komen ten laste van de exploitatie. (in het eer­ ste jaar bedragen de kapitaallasten de helft, omdat dan een half jaar rente en afschrijving wordt berekend). Aanschaf en plaatsing regenboogbanken (45.000,-) Deze raadsopdracht is ter hand genomen. We hebben een uitvoering/ontwerp dat vandalisme-proof is. We hebben gekozen voor betonnen mozaïek-banken zoals de bank bij de raads-entrée van het gemeentehuis.