Document · PDF

[23.14536] - Bijlage 1 Programmabegroting 2024-2027, versie 2

Raadsvergadering 31 oktober 2023, gemeente EerselBij agendapunt: Begroting 202444.148 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Beleidsdocumenten -

Toekomstbestendig accommodatiebeleid Implementatieplan Toekomstbestendig accommodatiebeleid Werkplan kunstcommissie Welzijnsplan gemeente Eersel 2023 – 2026

8. Economische structuur Door het uitvoeren van de activiteiten in dit programma willen we het volgende maatschappelijke effect realiseren: “Economische ontwikkeling gericht op een zo groot mogelijke welvaart”. *Werkgelegenheid komt ook terug in programma 0 ‘Sociale voorzieningen’.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? BEHOUD VAN WERKGELEGENHEID Indicator 38. Banen (verplicht) Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar

Realisatie 2022 Eersel: 809,3 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 694,5

Norm Norm: > het gemiddelde van gemeenten tot 25.000 inwoners

2021 Eersel: 797,3 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 677,6 Wat gaan we daarvoor doen? - Uitvoering Slimme maakregio; - Scholingsprogramma’s De Kempen; - Informatievoorziening aan ZZP’ers. Indicator 39. Functiemengingsindex (Verhouding tussen banen en woningen, 0 = alleen wonen en 100 = alleen werken) (verplicht)

Realisatie 2022 Eersel: 53,6

Norm Norm: > het gemiddelde van gemeenten tot 25.000 inwoners

2021 Eersel: 53,3% Gemeenten < 25.000 inwoners: 48,9%

In % Wat gaan we daarvoor doen? Onderzoek naar grootschalige en MKB-kavels in de Kempen.

GOED VESTIGINGSKLIMAAT Indicator 40. Vestigingen (van bedrijven) (verplicht)

Realisatie 2022 Eersel: 194,8

Norm Norm: > het gemiddelde van gemeenten tot 25.000 inwoners

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

2021 Eersel: 186,8 Gemeenten < 25.000 inwoners: 172,0

Wat gaan we daarvoor doen? - Uitvoering Kempische en Eerselse Detailhandels-visie; - Zorg voor voldoende bedrijfsgrond; - Betrokkenheid bij Kempisch Bedrijvenpark; - Uitvoering Kempenvisie Bedrijventerreinen.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Indicator 41. Waardering vestigingsklimaat gemeente (eigen indicator)

Realisatie 2022 Eersel: 5,3 Gemeenten < 25.000 inwoners: 4,8

Norm Norm: > het gemiddelde van gemeenten tot 25.000 inwoners

Rapportcijfers n.a.v. ondernemerspeiling Wat gaan we daarvoor doen? - Afleggen bedrijfsbezoeken; - Periodieke overleggen met georganiseerd bedrijfsleven; - Optimaliseren digitale serviceverlening; - Ondernemers meer betrekken bij beleidsvorming.

Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunten 2024 Behoud van werkgelegenheid Uitvoering Slimme Maakregio Door het voormalig Huis van de Brabantse Kempen is in samenwerking met het Kempisch Ondernemers Platform (KOP) en de Kempengemeenten een Kempische Industrie Agenda (KIA) ontwikkeld, thans geheten Slimme Maakregio. Dit is een economisch plan voor de Kempen. In samenwerking met de Kempengemeenten wordt hieraan uitvoering gegeven. Voorbeelden zijn het onderzoek naar de Kempische maakindustrie en de Ambitie Slimme Maakregio De Kempen. Vanwege de opheffing van het Huis van de Brabantse Kempen wordt door de Kempengemeenten bezien hoe de uitvoering van de Slimme Maakregio in samenwerking doorgezet kan worden. Scholingsprogramma’s De Kempen Het Kempisch Ondernemersplatform heeft drie scholingsprogramma’s: Ondernemend Onderwijs de Kempen (OOK), Kies Kempische Bedrijven en het Leerportaal. Deze programma’s zullen ook in 2023 financieel ondersteund worden. Voornoemde programma’s worden sinds vijftien jaar vanuit het KOP ingezet op het verbinden van het onderwijs aan het bedrijfsleven. Daarbij lag de focus met name op de maakindustrie. Sinds 2023 is besloten dit te verbreden naar ook andere sectoren. Daarvoor wordt het project VakRoute de Kempen opgezet. Voor de opstartfase wordt een financiële bijdrage van de gemeente gevraagd.

Uitvoering Kempische en Eerselse Detailhandelsvisie Zowel lokaal, in Kempenverband als in regionaal verband zijn detailhandelsvisies opgesteld. De Eerselse Detailhandelsvisie is voornamelijk de bestuurlijke leidraad voor nieuwe detailhandelsontwikkelingen. De Kempische Detailhandelsvisie is in 2020 geëvalueerd. De conclusie is dat deze visie geen aanpassing behoeft, maar dat nadrukkelijk aandacht moet worden besteed aan de uitvoering daarvan. Samenwerking met de andere Kempengemeenten is daarbij noodzakelijk. Als eerste van de aanbevelingen is de monitoring van (leegstaande) winkelpanden in 2021 uitgevoerd. In Eersel is nagenoeg geen winkelleegstand. Jaarlijks wordt de winkelleegstand gemonitord. De Kempische Detailhandelsvisie wordt periodiek besproken binnen het Kempisch Retail Board, waarin ook de gemeente Eersel zitting heeft. In dit Kempisch Retailboard worden ook de acties voor 2024 besproken en afgestemd. Informatievoorziening aan zelfstandigen zonder personeel (ZZP’ers) Een groot deel van de Eerselse ondernemers bestaat uit ZZP’ers. Daarom besteden we aan deze groep aandacht op het gebied van voorlichting. In 2024 wordt er, in samenwerking met de gemeente Reusel-De Mierden wederom een voorlichtingsbijeenkomst gehouden. Kempische Bedrijventerreinenvisie De belangstelling voor bedrijfsgrond, zowel voor grote als kleine kavels, onverminderd groot.

De laatste bedrijfsgrond op Meerheide III, 2e fase, is inmiddels geheel uitgegeven. Op dit moment zijn geen uitgeefbare bedrijfsgronden meer voorhanden. Ook de gronden op het KBP zijn inmiddels verkocht of in optie gegeven. In 2022 is gestart met een Kempisch onderzoek naar grote (> 5.000 m2) en kleine bedrijfskavels lokaal (MKB-kavels). 62

De regio Zuidoost Brabant staat voor een ongekende economische groei in haar geschiedenis. We staan aan de vooravond van een grote schaalsprong. Gezien de snelheid waarmee de groei in de regio gaat plaatsvinden, moet een versnelling georganiseerd worden in de publieke ruimte (onder andere woningbouw, nieuwe bedrijventerreinen en ontwikkeling van het mobiliteitssysteem) en op de ontwikkeling van talent. De versnellingsopgave waar wij als regio voor staan vraagt om grote gezamenlijke investeringen en daarover willen we (de regio) afspraken maken met het Rijk. De zorg voor voldoende bedrijventerreinen is een belangrijk onderdeel van de Brainport Nationale Actieagenda (BNA). In 2023 hebben de subregio’s in Zuidoost-Brabant, waaronder De Kempen, proces- en programmeringsafspraken opgesteld in een zogenaamd Position Paper. Binnen de Kempen is afgesproken om ten aanzien van de locatiekeuze voor een grootschalig bedrijventerrein te wachten op de Kempische Ontwikkelvisie, waarin een integrale afweging tussen bedrijventerreinen, woningbouw en infrastructuur plaats vindt. Besluitvorming omtrent deze ontwikkelvisie vindt eind 2024 plaats. De Position Papers zijn behandeld op de Omgevingsdag op 13 juli 2023. Zo is daar ook de regionale Visie werklocaties MRE behandeld.

Gezien alle ontwikkelingen die in het kader van de schaalsprong op ons afkomen, heeft Eersel besloten om vooralsnog pas op de plaats te maken. Naar de mening van Eersel zou voor het verkrijgen van een goede balans de regionale Visie werklocaties integraal benaderd moeten worden. Tijdens de Omgevingsdag heeft Eersel, als enige regiogemeente, niet ingestemd met die regionale visie. Goed vestigingsklimaat Uitgifte Meerheide III Alle gronden op Meerheide zijn inmiddels uitgegeven. Er zijn geen uitgeefbare gronden meer voorhanden. Zoals hiervoor aangegeven is samen met de Kempengemeenten een onderzoek gestart naar mogelijkheden voor bedrijventerreinen voor grote (KBP) en kleine kavels (lokaal). Ongeregistreerd grondgebruik De gemeente bezit veel gronden die versnipperd door de gehele gemeente liggen, hierdoor ontbreekt een volledig inzicht op het aantal locaties/gevallen van ongeregistreerd grondgebruik. Het doel is om dit goed in beeld te gaan krijgen en beleid te formulieren hoe hier mee om te gaan. In 2023 is gestart met de inventarisatie, aansluitend wordt beleid geformuleerd. Bevorderen Vrijetijdseconomie Samen met onze destinatiemarketingorganisatie: VisitEersel, blijven we werken aan het kwalitatief blijven ontwikkelen van onze gemeente en deze aantrekkelijk en leefbaar te houden.

De maatschappelijke meerwaarde is belangrijk: het draagt namelijk bij aan onze kwaliteit van leven, de sociale cohesie, de publieke voorzieningen, de aantrekkelijke inrichting van de openbare ruimten, het kunnen ontmoeten, het aangenaam besteden van vrije tijd en gevoel van ‘trots’. Zeker ook gezien de (gunstige) positie ten opzichte van, relatie met en ontwikkelingen in de Brainportregio. Dit gaan we doen door: Continuering van de VisitEersel manager: Om verder te bouwen aan onze kwalitatieve ontwikkeling, aantrekkelijkheid en leefbaarheid van onze gemeente is deze professionele kracht zeer gewenst. O.a. voor de Eersel bijdrage aan het nieuwe project Eindhoven BackYard, online|(nieuwe website) en offline marketing lokaal en Kempen breed optimaliseren, mede ontwikkelen van een nieuwe Product Markt Combinatie: het Boerenleven, het ontwikkelen van audio wandelroutes in onze gemeente, het versterken van het lokale netwerk met diverse ondernemersgroepen. Optimaliseren routestructuren: De basis is op orde. Vanuit Vessem is er de wens een extra Mountainbike lus te realiseren. Na een succesvolle pilot in Eersel van een toegankelijk ommetje is de wens ontstaan om één toegankelijk ommetje per kern te realiseren, in Knegsel is dat in 2023 gerealiseerd. Daarnaast lopen er ontwikkelingen bij de Levende Beerze en de Run waarvoor aanpassingen in het bestaande netwerk nodig zijn.

Gezocht wordt nog naar een passende locatie voor het realiseren van een fietskronkel. Voor het toevoegen van extra beleving op de Markt, passend in het kader van de storytelling van de Gloeiige: het verhaal van de vervloekte landheer van Eersel, zal hier de waterpomp geactiveerd worden.

Toelichting op investeringen 2024 Projecten vrijetijdseconomie Opvolging geven aan het uitvoeringsprogramma VTE de Brabantse Kempen met een vervolg in een UVP 2.0 te weten 2022-2026. Er lopen met de Kempengemeenten gezamenlijk projecten: Verbinden – Verleiden – Verrassen – Verdiepen. 63

Concreet wordt voor 2024 krediet beschikbaar gesteld voor continueren VisitEersel manager, Eindhoven backyard, waterpomp Markt, uitbreiding en aanpassing van het wandelknooppuntennetwerk, ontwikkelen van audio wandelroutes door onze gemeente, realiseren van extra Mountainbike lus in Vessem, PMC 2 het Boerenleven en toegankelijk ommetje per kern. Innovatie Innovatie is een belangrijk onderdeel van de organisatievisie van de gemeente Eersel. Willen innoveren zit in Eersel in de genen. Dit betekent dat we voorop willen lopen bij de ontwikkeling van nieuwe oplossingen voor (maatschappelijke) problemen en digitalisering van de samenleving en organisatie. Voor 2024 ligt de focus vanuit het cluster innovatie op het organiseren van challengedagen, om maatschappelijke opgaven, inwoners en het bedrijfsleven bij elkaar te brengen in Eersel, het uitvoeren van de projecten Meetnet luchtkwaliteit & geluid, datagedreven werken en Slim Steensel en het stimuleren van innovatie in projectteams binnen de gemeentelijke organisatie, zoals een koppeling met datagedreven werken maken en het inzetten van nieuwe technieken/ werkvormen. Daarmee dragen we bij aan de innovatie van onze gemeente en onze gemeentelijke organisatie. Hiervoor wordt voor de komende twee jaren gevraagd om een krediet van € 50.000,- per jaar.

Toelichting op exploitatieposten 2024 Innovatie: datagedreven werken De ontwikkelingen op het gebied van digitalisering en datagedreven werken zijn de afgelopen jaren in een stroomversnelling geraakt. Een belangrijke ontwikkeling op dit gebied is de opkomst van big data. Dit zijn grote hoeveelheden gegevens die door organisaties worden verzameld en geanalyseerd om inzicht te krijgen in bijvoorbeeld consumentengedrag, trends en ontwikkelingen. Ook de gemeente Eersel verzamelt en verwerkt steeds meer data over haar inwoners en bedrijven. Door deze data te analyseren kan de gemeente bijvoorbeeld beter inspelen op de behoeften van haar inwoners en haar dienstverlening hierop afstemmen. Een andere ontwikkeling is de opkomst van kunstmatige intelligentie en machine learning. Op basis van data kunnen voorspellingen worden gedaan over wanneer bijvoorbeeld wegen, gebouwen of andere infrastructuur onderhoud nodig hebben. Een derde ontwikkeling is de opkomst van open data. Dit zijn gegevens die door overheidsinstanties worden vrijgegeven voor gebruik door het publiek en/of bedrijven. Al met al bieden de ontwikkelingen op het gebied van digitalisering en datagedreven werken veel kansen en mogelijkheden voor de gemeente Eersel. Door hierop in te spelen kan de gemeente haar dienstverlening verbeteren, haar processen efficiënter en effectiever uitvoeren en haar middelen gerichter inzetten.

Met datagedreven werken in de organisatie kunnen eerder extern uitgevoerde onderzoeken nu efficiënter en effectiever intern uitgevoerd worden. Zo werd in 2023 de Inwonerspeiling vanuit datagedreven werken intern uitgevoerd. Datagedreven werken in de organisatie gaat helpen bij meer inhoud gedreven producten van de P&C-cyclus. Datagedreven werken in de organisatie maakt meer data en informatie transparanter voor inwoners. Daardoor beschikken inwoners over meer informatie en moeten verzoeken tot openbare informatie (WOO-verzoeken) tot een minimum worden beperkt. Met datagedreven werken in de organisatie wordt het doen van onderzoeken goedkoper en de kwaliteit van beleid beter.

Wat mag het kosten? Het programma bestaat uit de volgende productgroepen: 1. Bevorderen economische bedrijvigheid; 2. Privaatrechtelijke eigendommen 3. Toerisme en recreatie Investeringen (bedragen in €)

Investeringsprogramma uitvoeringsjaar 2024

Dekking uit reserves, voorzieningen en/of overige

Dekking kapitaallasten uit exploitatie

Projecten Vrijetijdseconomie

81.000

Innovatie

50.000

Totaal investeringen

131.000

Exploitatie (bedragen in €)

Exploitatie 2024

Innovatie: datagedreven werken Totaal exploitatie

Dekking uit reserves, voorzieningen en/of overige

Dekking uit exploitatie

75.000 75.000

0 0

75.000 75.000

Exploitatie Programma: Economische structuur Productgroep

Rekening

Begroting

(bedragen in €)

2022

2023

Begroting 2024 - 2027 2024

2025

2026

2027

LASTEN Bevordering economische bedrijvigheid Privaatrechtelijke eigendommen Toerisme en recreatie Totaal lasten (excl. kapitaallasten & apparaatskosten)

115.180

97.947

99.950

1.401.586

522.425

166.003

268.533

196.625

199.630

1.785.299

816.997

465.583

BATEN Bevordering economische bedrijvigheid

117.884

238

1.319.997

817.152

488.723

141.525

1.579.406

817.390

488.723

-205.893

393

23.140

Kapitaallasten

341.430

305.439

121.023

Apparaatskosten

193.482

368.080

368.394

Totaal overige lasten

534.912

673.519

489.417

Beschikking reserve i.v.m. kapitaallasten

226.738

271.000

Totaal overige baten Saldo programma (baten – lasten)

226.738

271.000

-514.067

-402.126

-466.277

Privaatrechtelijke eigendommen Toerisme en recreatie Totaal baten (excl. beschikking reserve i.v.m. kapitaallasten) Saldo (baten – lasten) OVERIGE LASTEN

OVERIGE BATEN

Privaatrechtelijke eigendommen Deze productgroep laat een positieve afwijking van € 27.993,- zien ten opzichte van de begroting 2023. Dit wordt veroorzaakt door indexering van budgetten. In 2023 is er incidenteel landbouwgrond aangekocht (€ 354.316,-). Dit is verrekend met de reserve. Toerisme en recreatie Binnen deze productgroep zijn geen significante afwijkingen.

Beleidsdocumenten -

Kempenvisie en Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie de Brabantse Kempen 2022-2026 Masterplan Vrijetijdseconomie 2014-2030 Toetsingskader dag- en verblijfsrecreatie De Kempen Kempische Detailhandelsvisie Regionale Detailhandelsvisie MRE Eerselse Detailhandelsvisie Kempenvisie Bedrijventerreinen Uitvoeringsprogramma Kempenvisie Bedrijventerreinen Kempische Industrie Agenda Nota grondbeleid

9. Bestuur en organisatie Door het uitvoeren van de activiteiten in dit programma willen we het volgende maatschappelijke effect realiseren: “Invulling geven aan een 21e-eeuwse cultuur waarin we als gemeente ruimte geven aan de netwerksamenleving. Samen met partners stimuleert gemeente Eersel een duurzame, dynamische en innovatieve cultuur waarin initiatieven uit de kernen en uit de regio leidend zijn, met als doel betere dienstverlening”.

Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunten 2024 Organisatievisie/uitbreiding formatie Een zelfstandige gemeente vraagt om een sterke eigen organisatie om alle wensen van onze inwoners en de dienstverlening waar te maken. Er moet een evenwicht zijn in de ambities, (externe) ontwikkelingen en de daarbij horende capaciteit. De gemeente Eersel is in 2022 gegroeid naar meer dan 20.000 inwoners, en die groei zet zich de komende jaren voort. De organisatie moet in lijn met deze groei meegroeien, om het aantal werkzaamheden te kunnen blijven beheersen. Ook krijgen we steeds meer taken toebedeeld vanuit het Rijk. Daarom hebben we het afgelopen jaar veel nieuwe medewerkers aangenomen. Aandachtspunt hierbij is dat de inwerktijd van deze medewerkers zorgt voor een langere doorlooptijd van projecten. Ook zijn de nieuwe collega’s vaak nog jong waardoor opleiding nodig is. Sommige vacatures zijn moeilijk in te vullen. We blijven zoeken naar samenwerking in de Kempen. In tijden van groei in werkzaamheden en medewerkers is onze organisatievisie van groot belang. De organisatievisie biedt een duidelijke focus, is een bindmiddel en geeft houvast in tijden van snelle veranderingen. Iedereen kan zich hierdoor verbinden aan vernieuwing, aan een set van waarden en een bijdrage leveren aan resultaten. Deze visie is tot stand gekomen in 2018 met het college, de ondernemingsraad en de gemeenteraad.

In het door ontwikkelen van mens en organisatie, is ervoor gekozen de cultuurwaarden ‘open en respectvol’ en de speerpunten ‘duurzaamheid en innovatie’ de komende jaren leidend te maken. Samen dragen ze bij aan de identiteit van onze organisatie. Een identiteit waaraan iedereen zich kan verbinden. Dienstverlening De primaire taak van gemeenten is dienstverlening. Ontwikkelingen zoals de participatiesamenleving, digitalisering, netwerksamenleving en datagedreven werken zijn van invloed op onze dienstverlening. De gemeente wil ruimhartig ruimte geven aan initiatieven en kansen van inwoners. Laagdrempelig en servicegericht. Bij onze visie op dienstverlening “De mens centraal” horen 3 belangrijke uitgangspunten en resultaten: 1. We verplaatsen ons in de belevingswereld van onze inwoners; 2. We communiceren duidelijk en eenvoudig; 3. We werken intern en extern samen in het belang van onze inwoners. Samen met inwoners werken we aan de ontwikkeling van de gemeente als een aantrekkelijke en veilige woongemeente. Inwoners leveren waardevolle input over de leefbaarheid en openbare ruimte op het gebied van afval, verkeer en veiligheid in de vorm van meldingen openbare ruimte. We blijven onze dienstverlening op het gebied van meldingen openbare ruimte verbeteren.

Toelichting op exploitatieposten 2024 Capaciteitsuitbreiding griffie Op basis van de conclusies en aanbevelingen van het onderzoek van de rekenkamer en de werkgeverscommissie, is gebleken dat het wenselijk is om de capaciteit van de griffie uit te breiden. Gekozen is voor een griffiestructuur met een griffier, een raadsadviseur (c.q. plaatsvervangend griffier) en een griffiemedewerker(ster). Voorgesteld is om met ingang van 2024 de griffie met 0,78 fte uit te breiden.

Wat mag het kosten? Exploitatie (bedragen in €)

Exploitatie 2024

Capaciteitsuitbreiding griffie Totaal exploitatie

Dekking uit reserves, voorzieningen en/of overige

Dekking uit exploitatie

80.000 80.000

0 0

80.000 80.000

Exploitatie Programma: Bestuur en organisatie Productgroep

Rekening

Begroting

(bedragen in €)

2022

2023

2024

2025

2026

2027

1.126.524

1.167.071

1.259.456

1.255.456

1.294.456

1.256.456

116.531

101.761

116.506

145.565

126.192

121.349

1.243.055

1.268.832

1.375.962

1.401.021

1.420.648

1.377.805

Bestuursorganen

162.064

Maatschappelijke registratie Totaal baten (excl. beschikking reserve i.v.m. kapitaallasten) Saldo (baten – lasten)

265.507

228.672

251.000

311.000

271.000

261.000

427.571

228.672

251.000

311.000

271.000

261.000

815.484

-1.040.160

-1.124.962

-1.090.021

-1.149.648

-1.116.805

10.724

250.000

Apparaatskosten

533.105

541.191

551.322

Totaal overige lasten

-543.829

791.191

551.322

Beschikking reserve i.v.m. kapitaallasten

10.724

250.000

Totaal overige baten Saldo programma (baten – lasten)

10.724

250.000

-1.348.589

-1.581.351

-1.676.284

-1.641.343

-1.700.970

-1.668.127

Begroting 2024 - 2027

LASTEN Bestuursorganen Maatschappelijke registratie Totaal lasten (excl. kapitaallasten & apparaatskosten) BATEN

OVERIGE LASTEN Kapitaallasten

OVERIGE BATEN

De onderstaande analyse van de belangrijkste financiële afwijkingen 2024 ten opzichte van 2023 gaat over de kosten exclusief apparaatskosten, kapitaallasten en onttrekkingen aan de reserves (voor zover deze een directe relatie hebben met de kapitaallasten/afschrijvingen). Bestuursorganen Binnen deze productgroep zijn de geraamde lasten € 92.385,- hoger ten opzichte van 2023. Dit wordt met name veroorzaakt door de gestegen lonen en vergoedingen voor respectievelijk collegeleden en raadsleden. Maatschappelijke registratie Binnen deze productgroep zijn geen significante afwijkingen.

Beleidsdocumenten -

Organisatievisie Organisatiebesluit gemeente Eersel Dienstverleningsvisie “De mens centraal” Toekomstvisie 2030

10. Algemene baten en lasten Het programma algemene baten en lasten is een specifiek programma dat geen maatschappelijk effect beoogt, maar de algemene dekkingsmiddelen en de stelposten. De algemene dekkingsmiddelen zijn met name de algemene uitkering uit het Gemeentefonds, de gemeentelijke belastingen en de deelnemingen. Daarnaast zijn de stelposten voor onvoorziene uitgaven en lasten van het investeringsprogramma 20242027 opgenomen.

Wat mag het kosten? Het programma bestaat uit de volgende productgroep: 1. Algemene dekkingsmiddelen. Exploitatie Programma: Algemene baten en lasten Productgroep

Rekening

Begroting

(bedragen in €)

2022

2023

2024

2025

2026

2027

14.403.252

7.091.074

2.375.021

1.049.542

1.322.170

1.418.767

14.403.252

7.091.074

2.375.021

1.049.542

1.322.170

1.418.767

47.151.373

46.569.015

41.243.902

41.032.189

37.717.962

37.291.588

47.151.373

46.569.015

41.243.902

41.032.189

37.717.962

37.291.588

32.748.121

39.477.941

38.868.881

39.982.647

36.395.792

35.872.821

Begroting 2024 - 2027

LASTEN Algemene dekkingsmiddelen Totaal lasten (excl. kapitaallasten & apparaatskosten) BATEN Algemene dekkingsmiddelen Totaal baten (excl. beschikking reserve i.v.m. kapitaallasten) Saldo (baten – lasten) OVERIGE LASTEN Kapitaallasten

1.462

4.047

Apparaatskosten

204.687

269.455

296.385

Totaal overige lasten

206.149

273.502

296.385

Beschikking reserve i.v.m. kapitaallasten

344.395

1.116.600

1.179.330

Totaal overige baten Saldo programma (baten – lasten)

344.395

1.116.600

1.179.330

32.886.367

40.321.039

39.751.826

40.865.592

37.278.737

36.755.766

OVERIGE BATEN

De onderstaande analyse van de belangrijkste financiële afwijkingen 2024 ten opzichte van 2023 gaat over de kosten exclusief apparaatskosten, kapitaallasten en onttrekkingen aan de reserves (voor zover deze een directe relatie hebben met de kapitaallasten/afschrijvingen). Algemene dekkingsmiddelen Per saldo is binnen deze productgroep sprake van nadelig effect van 2024 ten opzichte van 2023 van € 2.151.286,-. Dit wordt met name veroorzaakt door de volgende afwijkingen: -

Hogere opbrengst onroerendzaakbelasting 2024 (€ 97.000,-) in verband met indexering van 1,5%. Hogere opbrengst toeristenbelasting 2024 (€ 260.000,-) De algemene uitkering vanaf 2024 is geraamd op basis van de meicirculaire 2023 waarover uw raad in juni middels een raadsinformatiebrief is geïnformeerd. Er is een hogere algemene uitkering 2024 ten opzichte van de geraamde algemene uitkering 2023 (afgerond € 1.974.000,-). Hierbij wordt opgemerkt dat de uitkering over 2023 nog is geraamd op basis van de decembercirculaire 2022 zoals gemeld in de 1e bestuursrapportage 2023. Geraamde dividenduitkering BNG is voor 2024 € 80.000,- hoger geraamd dan in 2023. Verhoging op basis van de werkelijke gegevens 2022. Per saldo is er in 2023 afgerond € 1.010.000,- onttrokken uit de algemene reserve ten behoeve van (kapitaal)lasten welke in ander programma’s vallen. Deze zijn per saldo budgetneutraal. Dit betreffen de volgende bedragen: € 371.000,- budgetoverheveling vanuit jaarrekening 2022, lasten vallen in diverse programma’s. € 997.000,- en € 13.000,- inkomst voor dekking van kapitaallasten in programma 7 (Zwembad en verhoging krediet Streekmuseum). 69

Het geraamde begrotingssaldo over 2023 inclusief bijstellingen tot en met juli 2023 bedraagt negatief € 1.421.809,-. Het positief geraamde begrotingssaldo over 2024 bedraagt € 120.417,-. Het verschil bedraagt € 1.542.226,-. In 2023 is daarom een beschikking uit de reserve geraamd om dit negatieve saldo op te vangen. Op de totale stelposten (inclusief “onvoorzien) is per saldo sprake van een nadelige afwijking van afgerond € 308.670,- ten opzichte van de begroting 2023 (zie ook het onderdeel stelposten bij het hoofdstuk “Algemene dekkingsmiddelen en stelposten”). Dit bedrag is als volgt opgebouwd:         

€ € € € € € € € € €

Onvoorzien Stelpost investeringen Stelpost wet open overheid Stelpost extra capaciteit Stelpost indexering als gevolg van inflatie Stelpost uitbreiding griffie Stelpost afschrijvingstermijn 1e jaar 50% Stelpost IHP Stelpost Pensioenpremie

-30.000,198.565,11.000,-32.000,-459.500,80.000,-39.486,700.000,-120.000,308.670,-

Overzicht algemene dekkingsmiddelen

De volgende tabel biedt een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen. Algemene dekkingsmiddelen Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

4.044.000 588.000 50.000 0 0 37.000

4.099.000 450.000 35.000 26.000 48.000 33.000

4.196.000 710.000 50.000 28.000 50.000 35.000

34.444.000

33.901.000

35.874.000

276.000

220.000

300.000

39.439.000

38.812.000

41.243.000

Lokale heffingen: - onroerende zaakbelastingen - toeristenbelasting - forensenbelasting - precariobelasting - reclamebelasting - doorbelasting vervolgingskosten Algemene uitkering gemeentefonds incl. Integratie-uitkering (IU) Sociaal domein Dividend BNG Totaal algemene dekkingsmiddelen

* excl. incidentele dekkingsmiddelen: zoals saldi bouwgrondexploitaties, vrijval voorzieningen en mutaties betreffende reserves.

Lokale heffingen Op deze plaats wordt voor bovenstaande belastingen verwezen naar de paragraaf “Lokale heffingen”. Algemene uitkering gemeentefonds De raming van de algemene uitkering 2024 is gebaseerd op de meicirculaire 2023. Op grond van de meicirculaire 2023 wordt de algemene uitkering voor de meerjarenbegroting 2024-2027 geraamd op (bedragen x € 1.000): (bedragen x € 1.000) Algemene uitkering

2024 35.874

2025 35.594

2026 32.442

2027 32.015

Vanaf 2026 vindt er een korting plaats van de algemene uitkering. Deze is opgebouwd uit de volgende elementen: - Herijking gemeentefonds - Korting grote gemeente - Korting jeugd In het meerjarenperspectief voor 2026 is een compensatie vanuit het Rijk van € 810.000,- voor deze kortingen al verwerkt. 70

Stelposten

In de begroting 2024 is naast de stelposten voor onvoorziene uitgaven en lasten van het meerjarig investeringsprogramma, tevens een aantal overige stelposten opgenomen. De in de begroting 2024-2027 opgenomen stelposten zijn in het volgend overzicht opgenomen. Stelposten (bedragen in €) Onvoorzien Stelpost lasten 2024-2027 Subtotaal

investeringsprogramma

Overige stelposten: Stelpost armoedebestrijding Stelpost robuust rechtsbeschermingssysteem Stelpost Wet Open Overheid Taakstellende bezuiniging Jeugd, hervormingsagenda Stelpost uitbreiding griffie Afschrijving 1e jaar 50% i.p.v. 100% Integraal zorgakkoord Stelpost Integraal HuisvestingsPlan (IHP) Pensioenpremie ABP Stelpost uitkomst onderzoek jeugdzorg Stelpost Herijking gemeentefonds Totaal overige stelposten Totaal stelposten

2024

2025

2026

2027

10.000 198.656

10.000 382.637

10.000 635.038

10.000 721.033

208.656

392.637

645.038

731.033

26.500 22.000

26.800 0

38.800 -300.000

80.000 -39.486 0 700.000 -120.000 0 0 695.814 904.470

80.000 -38.000 87.648 700.000 -120.000 0 0 496.948 889.585

80.000 -14.000 82.473 700.000 -120.000 -137.666 300.000 678.107 1.323.145

80.000 0 79.400 700.000 -120.000 -137.666 300.000 689.034 1.420.067

Toelichting op de overige stelposten: Stelpost armoedebestrijding In de decembercirculaire 2016 was voor 2017 een bedrag van € 100.000.000,- opgenomen voor de armoedebestrijding van kinderen. In de begroting 2018-2021 werden deze middelen voor Eersel gereserveerd door het opnemen van een stelpost van € 52.000,- per jaar. Van deze stelpost resteert nog € 26.500,-. Bij de tweede bestuursrapportage 2020 heeft uw raad middels een amendement besloten om geen mutatie te doen op deze stelpost. Stelpost robuust rechtsbeschermingssysteem De Toeslagenaffaire laat zien dat rechtvaardige dienstverlening en goede rechtsbescherming geen vanzelfsprekendheden zijn. Alle overheidsdiensten, zeker ook de gemeenten, voelen de urgentie om de dienstverlening aan mensen in kwetsbare posities te verbeteren en het geschade vertrouwen in de overheid te herstellen. Op dit moment moet nog worden onderzocht in hoeverre de gemeente Eersel hieraan uitvoering kan geven. Derhalve wordt voorgesteld de ontvangen rijksmiddelen (€ 22.000,-) vooralsnog te reserveren. Stelpost Wet Open Overheid Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden, met uitzondering van een deel van de bepalingen over actieve openbaarmaking (artikel 3.3 Woo). De Woo heeft als doel een meer transparante en actief openbaar makende overheid.

De Woo kent daarom de verplichting om (op termijn) uit eigen beweging elf categorieën informatie openbaar te maken met het Platform Open Overheidsinformatie (PLOOI). Daarnaast bevat de Woo de verplichting voor bestuursorganen om maatregelen te treffen ten behoeve van het duurzaam toegankelijk maken van de digitale documenten die onder onze gemeente berusten (artikel 6.1 Woo). Het op orde brengen en houden van de informatiehuishouding van de gemeente is een belangrijke voorwaarden voor het actief openbaar maken van de elf informatiecategorieën. De bepaling uit de Archiefwet dat overheden documenten in een goede, geordende en toegankelijke staat moeten bewaren, wordt daarom herhaald in de Woo. Gemeente Eersel ontvangt voor de uitvoering van deze wet zowel incidentele als structurele middelen. In de 1e bestuurlijke rapportage 2022 is € 92.200,71

structureel ingezet voor het aantrekken van 1 fte. De resterende rijksmiddelen worden vooralsnog in deze stelpost gereserveerd. Deze bedragen voor het jaar 2024 € 26.800,- en voor 2025 t/m 2027 € 38.800,-. Taakstellende bezuiniging Jeugd, hervormingsagenda In de meicirculaire 2023 heeft het rijk aangegeven dat gemeenten vanaf 2025 een besparing van € 500 miljoen kunnen verwerken. Deze wordt dan ook niet meer uitgekeerd. Voor gemeente Eersel betekent dit een bedrag van € 300.000,-. We gaan ervan uit, dat deze door het rijk aangegeven besparing gerealiseerd kan worden, waardoor deze korting budgettair neutraal verloopt. Stelpost uitbreiding griffier De werkgeverscommissie acht het noodzakelijk de capaciteit van de griffie uit te breiden en te kiezen voor een griffiestructuur van een griffier, een raadsadviseur (plaatsvervangend griffier) en een griffiemedewerk(st)er. Om deze wens te kunnen realiseren is een stelpost van € 80.000,- opgenomen op basis van de loonkosten voor 0,78 fte extra formatie. Afschrijving 1e jaar 50% i.p.v. 100% In de financiële verordening per 2021 staat geschreven dat de afschrijvingslast van een investering in het begrotingsjaar van kredietvotering volledig wordt opgenomen als structurele last. De rentelast wordt in dat begrotingsjaar voor de helft begroot als last een het jaar daaropvolgend wordt de rentelast volledig structureel geraamd.

Eind 2023 wordt de financiële verordening aangepast met een wijziging op de begrote afschrijvingslast. De afschrijvingslast wordt vanaf 2024 (net als de rentelast) ook voor de helft begroot in het begrotingsjaar van kredietvotering. Voor 2024, 2025 en 2026 levert dit respectievelijk de volgende voordelen op in de stelpost; € 39.486,-, € 38.000,- en € 14.000,-. Integraal zorgakkoord Het kabinet stelt structureel extra middelen beschikbaar ter compensatie van de gestegen kosten als gevolg van het abonnementstarief. De financiële effecten, waaronder prijsstijgingen, zijn op dit moment nog onvoldoende duidelijk. Naar verwachting bestaat er meer duidelijkheid ten tijde van de 2e bestuursrapportage 2023. Voorgesteld wordt om deze extra rijksmiddelen tot die tijd in een stelpost te ramen. Stelpost Integraal huisvestingsplan (IHP) Op dit moment is het IHP 2024 – 2038 in voorbereiding en het is de verwachting dat dit IHP in de eerste helft van 2024 wordt aangeboden aan de gemeenteraad. De eerste verkenning laat zien dat er een omvangrijke vervangingsopgave ligt voor de komende 10 jaar. Dit is ook landelijk het beeld. Om de ingeschatte minimale investeringen te kunnen doen, dient de storting in de bestemmingsreserve verhoogd te worden met een jaarlijkse storting van € 700.000,-.

Dit bedrag is opgenomen in de stelpost en zal leiden tot werkelijke uitgaven wanneer het IHP wordt vastgesteld. Pensioenpremie ABP Uit recente berichtgeving van het ABP blijkt dat de pensioenpremie minder stijgt dan waar eerder rekening mee is gehouden. Stelpost uitkomst onderzoek jeugdzorg De extra jeugdzorggelden zijn in de meicirculaire 2022 toegekend tot en met 2023. Het is toegestaan (toestemming van onze provinciaal toezichthouder) om in de begroting vanaf 2024 rekening houden met de extra jeugdzorggelden. Gelet op onzekerheden in de nog in te vullen taakstelling (hervormingsagenda jeugd) heeft de gemeente Eersel voor circa 60% rekening gehouden met deze extra rijksmiddelen. In de meicirculaire 2023 zijn de jeugdzorg middelen voor de jaren 2024 en 2025 toegekend. Gemeente Eersel had net als vele andere gemeenten de verwacht rijksmiddelen al geraamd in een stelpost. Deze kan nu vrijvallen voor deze jaren. Stelpost herijking gemeentefond Voor 2026 is het nadeel van de herijking vooralsnog bevroren op hetzelfde bedrag als 2025. Dit bedrag kan nog wijzigen. Immers op basis van het nadeel van € 63,- per inwoner, wordt er vooralsnog een aanvullende suppletie uitkering verstrekt voor de hoger lasten dan € 37.50 per inwoner. Voor 2026 is het echter nog de vraag het rijk tot het maximale nadeel van € 37,50 blijft herverdelen.

Om die reden stellen wij conform de voorjaarsnota 2023 voor om voor het jaar 2026 een stelpost van € 300.000,- beschikbaar te houden om een stijging van € 15,- per inwoner voor dat jaar op te kunnen vangen.

11. Overhead Om de raad meer inzicht te geven in de totale kosten van de overhead voor de gehele organisatie, schrijft het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voorschriften voor, dat in de begroting een apart overzicht moet worden opgenomen van de kosten van de overhead. Dit overzicht presenteren we in dit programma. In de programma’s 0 tot en met 10 staan alleen de kosten van de medewerkers van een bepaalde afdeling die direct verband houden met het betreffende taakveld (en daarom ook niet centraal moeten worden begroot). Deze kosten verdelen we op basis van productieve uren en rekenen we vervolgens toe aan de programma’s/taakvelden. Om te kunnen vaststellen welke kosten verband houden met de sturing en ondersteuning van het primaire proces, en zodoende gerekend kunnen worden tot de overhead, hanteert het BBV een definitie van de overhead2. Door deze definitie te gebruiken kan een eenduidig inzicht worden gegeven in de kosten die direct zijn toe te rekenen aan bepaalde taakvelden en welke kosten geen betrekking hebben op het primaire proces. Deze laatste kosten worden niet in de programma’s 0 tot en met 10 geraamd, maar komen centraal als overheadkosten in programma 11. Te denken valt hierbij bijvoorbeeld aan management (-ondersteuning), financiën, huisvesting, juridische zaken, documentaire informatievoorziening en communicatie.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? ORGANISATIE Indicator 42. Formatie (verplicht)

Realisatie 2022: 4,5 2021: 4,5

Norm Norm: 4,8 – 6,1

Begrote bezetting in fte per 1.000 inwoners 43. Bezetting (verplicht)

2022: 4,5 2021: 4,6

Norm: 4,5 – 4,8

Werkelijke bezetting in fte per 1.000 inwoners 44. Apparaatskosten (verplicht)

2022: € 623 2021: € 526

Norm: ≤ € 623

Kosten per inwoner (apparaatskosten zijn organisatiekosten voor het uitvoeren van organisatorische taken) 45. Externe inhuur (verplicht)

2022: 26,3% 2021: 21,7%

Norm: ≤ 20%

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen 46. Overhead (verplicht)

2022: 7,2% 2021: 7,4%

Norm: ≤ 15%

% van totale lasten Wat gaan we daarvoor doen? - Het continueren van het uitvoeren van de Organisatievisie; - Het invullen van vacante posities met (nieuwe) medewerkers in dienst van de gemeente; - Monitoren van bovenstaande indicatoren aan de hand van Vensters voor bedrijfsvoering en gegevens die beschikbaar komen vanuit het A&O-fonds.

2 Zie: Notitie overhead, commissie BBV juli 2016

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? COMMUNICATIE Indicator 47. Waardering inwoners communicatie en voorlichting (eigen indicator)

Realisatie 2022 Eersel: 6,7 Nederland: 6,3

Uitgedrukt in rapportcijfer

2020 Eersel: 6,9 Nederland: 6,7

Norm Norm: ≥ 6.9

Vragenlijst Burgerpeiling. Derhalve is er geen cijfer beschikbaar van gemeenten tot 25.000 inwoners. Wat gaan we daarvoor doen? - Door focus op communicatie aan te brengen, inwoners voornamelijk meenemen in onderwerpen die ‘buiten’ leven; - Inwoners tijdig betrekken door participatietrajecten te doorlopen in minimaal vijf projecten; - Inzet van een breed aanbod aan communicatiemiddelen om elke doelgroep te voorzien van de benodigde informatie.

Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunten 2024 Communicatie Communicatie is zowel een vaardigheid als een vak. Daarom blijven we in 2024 investeren in een communicatievaardig ‘gemeentehuis’. Denk aan trainingen als Conflictvaardigheden, Helder schrijven en Helder adviseren. Het communicatievak komt aan de orde wanneer we focus aanbrengen op een aantal onderwerpen. Een methodiek die we nu twee jaar inzetten. We kiezen met zorg onderwerpen die zowel bestuur, organisatie als inwoners aangaan. Door keuzes te durven maken kunnen we inwoners beter en voor lange tijd meenemen in een verhaal dat hen interesseert. Voordeel is dat we onze inwoners en de gemeente dichter bij elkaar kunnen brengen, omdat we in de ogen van het publiek ons bezighouden met zaken die zij belangrijk vinden. Dit draagt bij aan het vertrouwen in de overheid. In 2024 zetten we deze methodiek voort en focussen we ons op de thema’s ‘Bouwen, bouwen, bouwen’, ‘Iedereen doet mee’, ‘Leefbaarheid van de kernen’ en ‘Duurzaamheid’. Een andere manier waarin we kunnen uitblinken in het communicatievak is de inzet van de Factor C-methode. Deze methodiek zetten we in als een beleidsonderwerp geschikt is voor participatie. De Factor Cmethode bestaat uit drie stappen: krachtenveldanalyse, kernboodschap en communicatiekalender.

Door deze methode te volgen, stellen we vast in welke fase, met wie, op welk niveau, waarover en wanneer communicatie en/of participatie gewenst is. In 2023 zijn we begonnen met het toegankelijker maken van deze methode, zodat projectleiders hier ook zelfstandig mee aan de slag kunnen bij kleinere projecten. Dit is ook een vorm van communicatie als vaardigheid. In 2024 zetten we dit proces voort. Nu de communicatie tussen gemeente en inwoner steeds meer digitaal verloopt, is het meer dan ooit van belang dat de website toegankelijk is voor iedereen. Dus ook voor mensen met een (functie)beperking. Wij leggen in de toegankelijkheidsverklaring op de website verantwoording af over waar we staan en welke stappen we ondernemen. We blijven continue monitoren op onze toegankelijkheid. In 2023 stonden toegankelijke pdf’s centraal. In 2024 gaan we verder met een toegankelijkere website door middel van een voorleesfunctie en het verbeteren van filmpjes (denk aan ondertiteling en mogelijk audiodescriptie). Verder helpen de aanbevelingen uit de inwonerspeiling 2022 ons om verbeteringen door te voeren in onze inzet van een breed aanbod aan communicatiemiddelen. We willen elke doelgroep voorzien van de benodigde informatie. Denk aan het beter promoten van de digitale nieuwsbrief aan inwoners die de Hint niet ontvangen of lezen.

Toelichtingen op investeringen 2024 Vervanging materieel buitendienst (overig) In 2024 staat de vervanging van één elektrische bedrijfsauto op de planning. Bij de vervanging staat kwaliteit en duurzaamheid voorop.

Wat mag het kosten? Investeringen (bedragen in €)

Investeringsprogramma uitvoeringsjaar 2024

Dekking uit reserves, voorzieningen en/of overige

Dekking kapitaallasten uit exploitatie

Vervanging materieel buitendienst (overig)

25.000

Totaal investeringen

25.000

Exploitatie Programma: Overhead Productgroep

Rekening

Begroting

(bedragen in €)

2022

2023

2024

2025

2026

2027

22.436.227

28.313.174

26.318.357

26.234.216

26.144.504

26.043.816

22.436.227

28.313.174

26.318.357

26.234.216

26.144.504

26.043.816

545.679

191.204

809.660

459.660

545.679

191.204

809.660

459.660

-21.890.548

-28.121.970

-25.508.697

-25.774.556

-25.684.844

-25.584.156

Kapitaallasten

-12.457.652

-14.991.489

-16.004.916

Apparaatskosten

-3.549.621

-6.203.858

-3.063.523

Totaal overige lasten

-16.007.273

-21.195.347

-19.068.439

Begroting 2024 - 2027

LASTEN Overheadkosten Totaal lasten (excl. kapitaallasten & apparaatskosten) BATEN Overheadkosten Totaal baten (excl. beschikking reserve i.v.m. kapitaallasten) Saldo (baten – lasten) OVERIGE LASTEN

OVERIGE BATEN Beschikking reserve i.v.m. kapitaallasten Totaal overige baten Saldo programma (baten – lasten)

157.147 157.147

-5.726.128

-6.926.623

-6.440.258

-6.706.117

-6.616.405

-6.515.717

In de tabel op de volgende pagina zijn de totale (netto-)overheadkosten nader gespecificeerd en geven we aan welke overhead we toerekenen aan de programma’s.

Overheadkosten (bedragen in €)

Totaal

Lonen en salarissen incl. overige personeelskosten Bijdragen (SK: MO/VTH én KempenPlus) Subtotaal bruto uitgaven personeel Bijdragen en detacheringen Storting in algemene reserves m.b.t. KempenPlus A. Totaal netto overhead personeel Overhead organisatiekosten Indirecte personeelskosten incl. P&O ICT (incl. SSC en excl. kapitaallasten) Huisvestingkosten (excl. kapitaallasten) Facilitaire zaken/inkoop/administratie/ verzekeringen Materieel/werf buitendienst (excl. kapitaallasten) Kapitaallasten ICT/werf/vervoermiddelen/ gemeentehuis Overige kapitaallasten (programma’s) Renteresultaat Algemene kosten Toerekening overhead aan bouwgrondexploitatie (programma 3 verrekencategorie 7.5) Subtotaal bruto uitgaven organisatiekosten Bijdragen en huuropbrengsten B. Totaal netto-overhead organisatie Totaal overheadskosten (A+B)

Toerekening aan programma’s 10.705.167 7.826.528 7.875.704 7.875.704 18.580.871 15.702.232 -62.673 0 36 0 18.518.234 15.702.232

Resteert ten laste van programma “Overhead” 2.878.639 0 2.878.639 -62.673 36 2.816.002

461.442 2.272.917 324.978 540.852 192.205

0 0 0 0 189.031

461.442 2.272.917 324.978 540.852 3.174

249.953

84.100

165.853

3.063.522 -107.263 119.232

3.037.656 0 0

25.866 -107.263 119.232

55.421

-55.421

7.117.838 -127.375 6.990.463 25.508.697

3.366.208 0 3.366.208 19.068.440

3.751.630 -127.375 3.624.255 6.440.257

Bij de netto-overhead, welke ten laste blijft van het programma ‘Overheadkosten’, is rekening gehouden met het feit dat volgens het BBV het is toegestaan om de kosten van overhead op een indirecte wijze toe te rekenen aan de bouwgrondexploitatie (programma 3). Dit is geraamd als negatieve last in het programma ‘Overheadkosten’ voor een bedrag van € 55.421,- (1.465 productieve uren x € 35,02). Ook merken we op dat voor de tarieven van de afvalstoffenheffing, rioolheffing en de leges geen toerekening van overhead heeft plaatsgevonden, maar deze conform het BBV extra-comptabel worden berekend. De totale overheadkosten zijn gedeeld door de totale productieve uren. Hierdoor is er sprake van een (extra-comptabel) uurtarief van € 40,90 welke vervolgens is vermenigvuldigd met de geraamde productieve uren voor de genoemde lokale heffingen. Deze becijferde overhead wordt dus niet toegerekend aan de programma’s, maar wordt wél meegenomen in de tariefberekeningen. Dit laatste blijkt ook uit het feit dat in de voorgeschreven tabellen in de paragraaf ‘Lokale heffingen’ de overheadkosten, welke niet zijn geraamd in het desbetreffende programma/ taakveld, afzonderlijk worden vermeld. Verschillenanalyse apparaatskosten en kapitaallasten 2024/2023 Ten opzichte van de begroting 2023 is er een voordelig resultaat van € 2.613.273,-.

Hiervan heeft € 532.340,- aan hogere lasten betrekking op apparaatskosten en € 3.145.613,- voordeel heeft betrekking op kapitaallasten welke hieronder wordt toegelicht. Het nadeel op apparaatskosten wordt veroorzaakt door het volgende: Apparaatskosten - Per saldo hogere loonkosten (hogere kosten cao-ontwikkeling, aframing budget bij ziekte en lagere kosten woon-werk) - Hogere opleidingskosten - Hogere lasten GRSK/Kempenplus - Diverse Totaal

€ 381.489,€ 55.679,€ 108.482,€ -13.198,€ 532.340,-

Kapitaallasten De bruto kapitaallasten worden deels gedekt middels beschikking over de reserves, waarna de netto kapitaallasten resteren. De netto kapitaallasten (rente en afschrijving), welke worden toegerekend aan de exploitatie, worden voor 2024 geraamd op afgerond € 1.483.000,-. Deze kapitaallasten zijn in eerste instantie als last geraamd in het programma “Overhead” en worden vervolgens grotendeels als negatieve last geraamd/doorbelast aan de programma’s. Ten opzichte van de begroting 2023 (inclusief begrotingswijzigingen tot en met juli 2023) is sprake van een daling van de netto kapitaallasten met afgerond € 817.000,- (bruto € 3.145.613,-) bedragen. Dit voordeel ontstaat o.a. door vrijvallende kapitaallasten, lagere rentelasten op geldleningen en hogere baten op schatkistbankieren. Lonen en salarissen De loonkosten inclusief overige personeelskosten (voornamelijk reis- en verblijfskosten) van alle medewerkers die in dienst zijn van de gemeente Eersel. Deze kosten zijn mede gestegen door caoontwikkelingen. De loonkosten zijn € 381.000,- hoger ten opzichte van de begroting 2022. GRSK en Kempenplus De structurele lasten van de bijdrage aan de GRSK voor de afdeling Maatschappelijke Dienstverlening, Vergunningverlening en Handhaving en de bijdrage aan Kempenplus worden hier geraamd. Per saldo zijn deze € 108.000,- hoger ten opzichte van de begroting 2023.

De incidentele lasten voor onze exploitatie geven een nadeel van € 236.000,-. De totale lasten van Kempenplus en GRSK zijn € 23.000,- hoger ten opzichte van de begroting 2022 (€ 236.000m- -/€ 213.000,-). Indirecte personeelskosten Onder de indirecte personeelskosten worden de kosten van salarisadministratie, opleidingen, Arbo, ondernemingsraad en bedrijfshulpverlening verantwoord. Ook wordt hieronder de bijdrage aan P&O geraamd. Met name door de stijging van het personeelsbestand zijn de opleidingskosten gestegen met € 56.000,-. ICT Deze raming betreft hoofdzakelijk de bijdrage aan het SSC. Het overige bedrag heeft betrekking op de kosten voor bijvoorbeeld software, welke niet zijn opgenomen in de begroting van het SSC. Huisvestingskosten Deze uitgaven hebben betrekking op het beheer en onderhoud van het gemeentehuis, zoals energiekosten, schoonmaak, storting onderhoudsvoorziening en inventaris. Facilitaire zaken/inkoop/administratie/verzekering Het betreft hier de kosten van papier- en drukwerk, portokosten, catering, vakinformatie, inkoopbureau, accountantskosten en verzekeringen. Materieel werf buitendienst De directe exploitatielasten van de gemeentewerf en het materieel van de buitendienst inclusief het beheer en onderhoud van de personenauto’s.

Algemene kosten Onder algemene kosten worden de uitgaven geraamd voor communicatie, representatiekosten, landelijke ombudsman en planning & control). Inkomsten Het betreft hier voornamelijk geraamde inkomsten wegens verhuur gedeelte gemeentehuis.

Beleidsdocumenten -

Organisatievisie gemeente Eersel

PARAGRAFEN

1. Lokale heffingen Wat zijn lokale heffingen? Lokale heffingen zijn inkomsten die de gemeente ontvangt op grond van publiekrechtelijke regels. In de meeste gevallen zijn dit belastingen, heffingen en retributies die de overheid heft op grond van wettelijke bepalingen. Bij de lokale lasten maken we een onderscheid tussen zuivere belastingen, heffingen en retributies: 1. Zuivere belastingen zijn algemene dekkingsmiddelen. Ze dienen ter uitvoering van: - Collectieve vormen van dienstverlening zoals plantsoenen, verlichting en wegen; - Individuele vormen van dienstverlening zonder duidelijke relatie tussen dienstverlening en belasting. Denk hierbij aan onroerendezaakbelasting (OZB), toeristenbelasting, forensenbelasting en precariobelasting. 2. Heffingen dekken de kosten die gemaakt worden voor de uitvoering van publiekrechtelijke dienstverlening. Inwoners betalen dit ook als hij/zij de dienst niet wenst. Denk hierbij aan afvalstoffenheffing en rioolheffing. 3. Retributies zijn vergoedingen voor individuele dienstverlening van typische overheidsdiensten van publiekrechtelijke aard. Voorbeelden hiervan zijn de leges voor paspoort en rijbewijs. Beleid Voor de hoogte van de lokale lasten gelden de volgende uitgangspunten: 1. Voor de overige heffingen en retributies streven we ernaar een tarief vast te stellen dat de kosten zo veel mogelijk dekt. 2.

De legestarieven stijgen met een inflatiecorrectie voor de uitgaven. Op basis van de voorjaarsnota 2024-2027 wordt uitgegaan van een inflatie van 6%. Financieel overzicht In onderstaand overzicht staan de geraamde inkomsten (afgerond) van de lokale heffingen voor 2023 en 2024. Ook de gerealiseerde opbrengsten uit 2022 staan in het overzicht. ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN Werkelijk Begroting Begroting 2022 2023 2024 (bedragen in €) Onroerende zaakbelasting 4.044.309 4.099.000 4.196.485 Toeristenbelasting 588.313 450.000 710.200 Forensenbelasting 45.375 35.000 50.000 Precariobelasting 0 26.000 27.560 Reclamebelasting * 0 47.500 50.350 Totaal algemene dekkingsmiddelen 4.657.996 4.567.000 4.680.500 Niet algemene dekkingsmiddelen Afvalstoffenheffing 1.208.602 1.264.424 1.326.124 Rioolheffing 2.227.333 2.249.026 2.383.967 Leges 1.486.421 949.981 1.032.244 Vermakelijkhedenretributie 82.380 93.330 100.000 Totaal niet algemene dekkingsmiddelen 5.004.736 4.420.657 4.556.676 *Zoals uit de toelichting blijkt, wordt deze opbrengst volledig uitgekeerd aan het SPE zodat deze belasting in feite geen algemeen dekkingsmiddel is. Onroerende zaakbelasting OZB De totale geraamde OZB-opbrengst 2024 is ten opzichte van 2023 met 1,5% gestegen.

Dit is begrotingstechnisch geen voordeel ten opzichte van de begroting 2023 (jaarschijf 2024) aangezien in deze begroting voor de jaren 2024 en 2025 een verhoging is geraamd van structureel 1,5% per jaar. Dit betekent dat begrotingstechnisch de 1,5% structurele stijging in 2024 niet heeft bijgedragen aan het oplossen van het begrotingstekort. Voor 2025 wordt in deze begroting op basis van het besluit bij vaststelling van de begroting 2023 voor de laatste keer rekening gehouden met 1,5% structurele stijging (bovenop de 1,5% stijging voor 2024). Toeristenbelasting De geraamde opbrengst voor 2024 bedraagt € 710.200,- (raming 2023: € 450.000,-). Deze stijging is afkomstig van het door vertalen van de hogere realisatie in 2022, aangevuld met een inflatiecorrectie. Het gaat daarbij om een verhoging van de geraamde extra inkomsten, er is geen sprake van een verhoging van het tarief. 80

Forensenbelasting De geraamde opbrengst voor 2024 bedraagt € 37.100,- (raming 2023: € 35.000,-). Precariobelasting De geraamde opbrengst voor 2024 bedraagt € 27.560,- (raming 2023: € 26.000,-). Reclamebelasting De geraamde opbrengst voor 2024 bedraagt € 50.350,- (raming 2023: € 47.500). Jaarlijks wordt hiervan een bijdrage aan de SPE (Stichting Promotie Eersel) uitgekeerd. Afvalstoffenheffing Het tarief van de afvalstoffenheffing 2024 dient nog te worden vastgesteld. Bij het afzonderlijk raadsvoorstel behorende bij de vaststelling van de tarieven 2024 worden de begrotingscijfers afvalverwijdering 2024 - indien nodig - geactualiseerd. Overzicht verdeling kosten afval Onderstaande tabel is een uiteenzetting van de tarieven die worden gehanteerd voor de afvalstoffenheffing en de keuzes die daarbij worden gemaakt. Daarbij zijn de gegevens verzameld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval zijn de grootste kostenposten. Voor het taakveld overhead wordt € 67.000,- begroot. Deze kosten worden gemaakt door de sturing en ondersteuning. De kosten worden gebaseerd op de totale niet doorbelaste overheadskosten, gedeeld door de totale productieve uren. Deze kosten mogen, evenals de btwcomponent, (extra-comptabel) worden meegenomen in de berekening van de kostendekkende afvalstoffenheffing.

De compensabele btw en de niet-doorbelaste overhead worden verwerkt in de tarieven. Op grond van artikel 15.33 van de Wet milieubeheer voor de inzameling van het afval van huishoudens mag een gemeente een afvalstoffenheffing invoeren. Deze mag maximaal kostendekkend zijn en daar is binnen onze gemeente ook sprake van. Dit komt mede doordat we poorttarieven van de Milieustraat en vergoedingen voor Plastic, Metaal en Drinkkartons ontvangen. De totale inkomsten hiervan zijn € 418.000,-. De compensabele btw en de niet-doorbelaste overhead verdisconteren we in de tarieven. Kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing (bedragen in €) Kosten taakveld afval Inkomsten taakveld afval (exclusief heffingen) Netto kosten taakveld

Begroot 2024 -1.409.000 418.000 -991.000

Toe te rekenen kosten Overhead Compensabele btw Totale kosten taakveld afval

- 67.000 -268.000 -1.326.000

Opbrengst heffingen Dekkingspercentage

1.326.000 100%

Rioolheffing Het tarief van de rioolheffing 2024 dient nog te worden vastgesteld. Het tarief van de rioolheffing 2024 wordt geraamd op € 2.383.967,-. Daarbij is rekening gehouden met 6% inflatiecorrectie. Overzicht verdeling kosten riolering Onderstaande tabel geeft een uiteenzetting over de kosten van de riolering (in overeenstemming met het BBV). De kosten zijn geraamd op basis van het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan, vastgesteld op 1 november 2022 (vGRP 2023-2027). Daarnaast is € 269.000,- begroot voor het taakveld overhead. Deze kosten worden gemaakt door de sturing en ondersteuning. Deze zijn geraamd op het verplichte hoofdstuk ‘Overhead’. Daarbij zijn de kosten gebaseerd op de totale niet doorbelaste overheadskosten gedeeld door de totale productieve uren. Deze kosten mogen, evenals de btw-component, (extra-comptabel) meegenomen worden in de berekening van de kostendekkende rioolheffing. De compensabele btw en de niet-doorbelaste overhead worden verwerkt in de tarieven.

Kostendekkendheid van de riolering (bedragen in €) Kosten taakveld riolering Inkomsten taakveld riolering (exclusief heffingen) Netto kosten taakveld

Begroot 2024 -2.016.000 0 -2.016.000

Toe te rekenen kosten Overhead Compensabele btw Egalisatie taakveld riolering Totale kosten taakveld riolering

-269.000 -283.000 184.000 -2.384.000

Opbrengst heffingen Dekkingspercentage

2.384.000 100%

Leges We heffen de leges over een aantal verschillende rechten ter zake van het genot van, door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten. De geraamde opbrengst voor 2024 bedraagt € 1.852.000,-. In 2024 worden € 1.954.000,- aan kosten verwacht om deze diensten te kunnen verrichten. Om deze kosten transparant te maken worden de kosten hieronder uitgesplitst per taakveld. Kostendekkendheid van de leges (bedragen in €) Kosten taakveld burgerzaken (titel 1) Kosten taakveld verkeer en vervoer (titel 1) Kosten taakveld wonen en bouwen (titel 2) Kosten taakveld openbare orde en veiligheid (titel 3) Netto kosten taakvelden

Begroot 2024 -608.000 -6.000 -694.000 -238.000 -1.546.000

Toe te rekenen kosten Overhead Totale kosten taakvelden

-408.000 -1.954.000

Opbrengst leges (titel 1 t/m 3) Dekkingspercentage

1.132.000 58%

In artikel 229 b eerste lid van de gemeentewet is bepaald dat de legestarieven zodanig vastgesteld moeten worden dat de geraamde baten van de rechten niet uitgaan boven de geraamde lasten. De legesverordening is verdeeld in 3 titels, te weten: Titel 1 Algemene dienstverlening: denk hierbij met name aan paspoorten, rijbewijzen, burgerlijke stand, naturalisatie e.d.; Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning: denk hierbij met name aan de omgevingsvergunning; Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn fysieke leefomgeving/ omgevingsvergunning. De naamgeving van deze titel is wellicht wat verwarrend, maar hieronder vallen de evenementenvergunning, vergunning in kader Drank- en Horecawet en gebruiksvergunningen. Binnen titel 1 is kruissubsidiëring toegestaan. Zo mag bijvoorbeeld het tarief voor huwelijksvoltrekkingen meer dan kostendekkend worden vastgesteld ter compensatie van een niet kostendekkend tarief voor paspoorten. Ook binnen titel 2 is kruissubsidiëring toegestaan. Bij de invoering van de omgevingsvergunning in 2010 was het weliswaar de wens van de wetgever dat alleen binnen de omgevingsvergu nning kruissubsidiëring zou worden toegepast en niet met dienstverlening daarbuiten. Maar inmiddels heeft de rechter geoordeeld dat kruissubsidiëring tussen titel 1 en titel 2 niet verboden is.

Niet kostendekkende tarieven voor de diensten die vallen onder titel 1 mogen dus gecompenseerd worden door meer dan kostendekkende tarieven voor de omgevingsvergunning. Op grond van de Europese Dienstenrichtlijn is binnen titel 3 kruissubsidiëring niet toegestaan. Voor elk van de tarieven van titel 3 geldt de norm van maximaal 100% kostendekking. 82

Het onderstaand overzicht geeft de mate van kostendekkendheid van de leges weer: Kostendekkendheid per titel (bedragen in €) Titel 1 Titel 2 Titel 3 Kostendekkendheid totale tarieventabel

Lasten 2024 969.186 734.393 250.534 1.954.113

Baten 2024 212.244 805.000 115.000 1.132.244

Kostendekkendheid 22% 110% 46% 58%

Wat betekent het voor de portemonnee van onze inwoners? Hieronder staat per belastingsoort beschreven hoe de lasten voor het begrotingsjaar 2024 worden berekend. Bij deze indicatieve berekening zijn alleen die belastingen betrokken die nagenoeg voor iedereen van toepassing zijn. Het tarief voor de afvalstoffenheffing 2024 moet nog worden vastgesteld. Bij onderstaand overzicht voorlopig/indicatief is uitgegaan van 100% kostendekking. Voor de berekening wordt jaarlijks bij de begroting uitgegaan van een gezin bestaande uit 4 leden (man, vrouw en 2 kinderen), die in een eigen woning wonen. Voor de berekening van de lastendruk voor de OZB is aansluiting gezocht bij de lokale lasten calculator van coelo.nl. Die gaat in 2023 uit van een last van € 309,- per huishouden gebaseerd op een gemiddelde WOZ-waarde van € 505.110,- en het vastgestelde tarief van 0,0680% voor 2023. De lokale lastendruk (bedragen in €) OZB (verhoging van 1,5%) Rioolheffing (verhoging van 6%) Afvalstoffenheffing (verhoging van 3,09%) Totaal lastendruk

2023

2024

309,00 297,45 150,66 757,11

313,64 315,30 155,32 784,25

Beleid en beleidsdocumenten Het beleid betreffende de lokale lasten is opgenomen in: - De diverse belastingverordeningen; - Het raadsbesluit ‘Afbakening belastinggebied waarvoor kwijtschelding kan worden aangevraagd en vaststelling maximumbedrag aan kwijtschelding voor de afvalstoffenheffing’.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Eersel&id=86e041ec-c7d8-42b5-80e6-ef5d8efaeff5