[22.18301] - begr2023 Totaaldocument begroting 2023-2026 (gewijzigd conform aanvullend raadsvoorstel)
Tekst van het document
BEGROTING 2023-2026
1
2
Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief .................................................................................................................................. 4 Inleiding ............................................................................................................................................... 9 I. BELEIDSBEGROTING...................................................................................................................13 0. Sociale voorzieningen ...............................................................................................................15 1. Maatschappelijke dienstverlening en gezondheid .....................................................................19 2. Onderwijs ...................................................................................................................................26 3. Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting ..................................................................................29 4. Milieu .........................................................................................................................................40 5. Veiligheid ...................................................................................................................................47 6.
Verkeer en vervoer ....................................................................................................................51 7. Cultuur, sport en recreatie .........................................................................................................57 8. Economische structuur ..............................................................................................................62 9. Bestuur en organisatie ...............................................................................................................68 10. Algemene baten en lasten .........................................................................................................71 11. Overhead ...................................................................................................................................73 OVERZICHT VAN ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN STELPOSTEN ...................................79 Paragrafen .........................................................................................................................................83 1. Lokale heffingen ........................................................................................................................87 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...............................................................................91 3.
Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................................100 4. Treasury...................................................................................................................................105 5. Bedrijfsvoering .........................................................................................................................109 6. Verbonden partijen ..................................................................................................................111 7. Grondbeleid .............................................................................................................................125 II. FINANCIËLE BEGROTING ........................................................................................................129 1.
2.
3. 4.
Overzicht van baten en lasten .................................................................................................131 Overzicht incidentele baten en lasten .....................................................................................135 Overzicht structurele toevoegingen/onttrekkingen reserves ...................................................137 Financiële positie .....................................................................................................................141 2.1 Begrotingsbeleid ..........................................................................................................141 2.2 Arbeidskosten ..............................................................................................................143 2.3 Investeringen ...............................................................................................................143 2.4 Reserves en voorzieningen .........................................................................................144 2.5 Geprognosticeerde balans ..........................................................................................146 Meerjaren investeringsprogramma 2023-2026 .......................................................................149 Meerjarenbegroting
.................................................................................................................156
Bijlage A: Meerjaren overzicht en voorzieningen, incl. toelichtingen ..............................................161 Bijlage B Overzicht baten en lasten per taakveld ...........................................................................167
3
Aanbiedingsbrief Aan de gemeenteraad Onderwerp: aanbieding begroting 2023 Eersel, 6 september 2022 Beste raadsleden, Voor je ligt de begroting van het jaar 2023. De eerste begroting van een nieuwe bestuursperiode. Met een nieuw coalitieprogramma ‘Doen, tenzij!’ zetten we belangrijke stappen richting de toekomst van onze gemeente. Hieronder vind je per speerpunt uit het coalitieprogramma voorbeelden van wat we concreet komend jaar gaan doen. Voor het totaaloverzicht dagen we je uit de hele begroting te lezen. Welzijn en gezondheid Ieders sociale basis moet (met behulp van de gemeentelijke inzet) op orde zijn. De sociale basis wordt gevormd uit de onderdelen: een plezierige leefomgeving, een stabiele financiële situatie, een baan, dagbesteding en vrijwilligerswerk, een fijn sociaal netwerk, bij een gemeenschap horen, een goede gezondheid en voldoende gelegenheid tot het volgen van onderwijs/opleidingen. Daarnaast ligt de focus op kwetsbare inwoners waarvoor vangnetvoorzieningen nodig zijn om (tijdelijk) ondersteuning te bieden als de sociale basis niet voldoende is om mee te kunnen doen. Deze uitgangspunten komen terug in het Welzijnskader 2023-2026. Accommodatiebeleid Het gebruik van gemeentelijke accommodaties voor verenigingen uit gemeente Eersel moet zo aantrekkelijk mogelijk zijn.
Daarnaast leven bij verschillende verenigingen vragen over het verschil in huurtarieven tussen de accommodaties. Onderzoek moet over beide onderwerpen uitsluitsel geven. De uitkomst kan vervolgens vertaald worden in een nieuw of geactualiseerd accommodatiebeleid. Woningen De enorme druk op de woningmarkt loopt steeds verder op. Er is vooral behoefte aan betaalbare (sociale) woningen zowel onder starters als onder senioren. Op dit moment denken we dat we in de komende vijf jaar gemiddeld 110 woningen per jaar op gaan leveren. Dit aantal is gebaseerd op de plannen die nu op dit moment lopen. Met de uitwerking van de woningbouwopgave kan dit echter hoger komen te liggen. We proberen in woningbouwplannen zoveel mogelijk diverse woningtypen aan te bieden. Eén voorbeeld van nieuwe woningen is de herontwikkeling van het gemeenschapshuis van Steensel. Het project Hart van Steensel is de transformatie van een kerkgebouw tot gemeenschapshuis. In 2023 gaan we verder met de huisvesting van het gemeenschapshuis De Hollekes in de kerk van Steensel. Hierdoor krijgt de kerk een nieuwe functie passend binnen de huidige maatschappelijk bestemming van het pand. Anderzijds komt de locatie Korte Kerkstraat / Frans van Nunenstraat beschikbaar voor herontwikkeling tot woningbouw na de verplaatsing van het huidige gemeenschapshuis.
Visie op de omgeving In 2022 zijn we in het kader van het werken met de Omgevingswet gestart met een nieuwe omgevingsvisie (Omgevingsvisie 3.0). Deze visie ontwikkelen we samen met de omgeving; onze inwoners. In 2023 wordt verder gewerkt aan de Omgevingsvisie 3.0. Schaalsprong De Brainportregio heeft een groeiende economie. Die bedrijvigheid zorgt voor meer banen, meer vraag naar (groeiende) toeleverende bedrijven en infrastructuur om dat alles met elkaar in verbinding te houden. Ook voor Eersel gaat dit gevolgen hebben. De vraag naar woningen in onze gemeente stijgt al een aantal jaren en bedrijventerreinen zijn vol. Om deze ontwikkeling hoofd te bieden werken we de komende jaren aan het bouwen van zo’n 1.200 nieuwe woningen in de gemeente en bekijken we wat er nodig is om nieuwe bedrijfspanden te kunnen faciliteren in onze gemeente/ de Kempen. Om de mobiliteit die daarmee gepaard gaat op te vangen werken we aan 4
het verbeteren van onder andere het fietsnetwerk en het openbaar vervoer in onze kernen. Daarnaast zoeken we naar slimme manieren voor het afhandelen van verkeersbewegingen, zoals een regionaal vervoersknooppunt (een hub). Vrijetijdseconomie Onze VisitEersel manager draagt bij aan de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van onze gemeente. Actuele projecten zijn bijvoorbeeld project Eindhoven BackYard en het ontwikkelen van audio wandelroutes in onze gemeente. Verder optimaliseren we onze routestructuren. Na een succesvolle pilot in Eersel van een toegankelijk ommetje is de wens ontstaan om één toegankelijk ommetje per kern te realiseren. Daarnaast lopen er ontwikkelingen bij de Levende Beerze en de Run waarvoor aanpassingen in het bestaande netwerk nodig zijn. Voor het toevoegen van extra beleving op de Markt, activeren we de waterpomp. Wij hebben opdracht gegeven om bij de voorbereiding voor betere invalidentoegankelijkheid van de Markt ook onderzoek te doen naar de mogelijkheid van een openbaar toegankelijk invalidentoilet. Voor de ontwikkeling van het Kempenmuseum (richting Museum met Bezoekerscentrum op de huidige locatie) is 2023 het jaar van planrealisatie. De verwachting is dat een deel van de uitvoering in 2024 plaatsvindt.
Duurzaamheid In 2023 staan de volgende duurzaamheidsmaatregelen op de planning: voorbereidingen zonneveld Wintelre, zonnepanelen op de gymzaal in Duizel en Steensel, HR++ beglazingen in de Muzenval en de renovatie van de tennisaccommodatie Vessem (isoleren dak, en muren, Ledverlichting en zonnepanelen). Vanuit inwoners van de gemeente Eersel wordt geluidsoverlast ervaren van de A67. Een geluidswal of geluidscherm kan hier uitkomst bieden. Na onderzoek of een combinatie van opwek van zonneenergie en geluidwering mogelijk is langs de A67, werken we nu het voorgestelde scenario verder uit. Landelijk gebied In het coalitieakkoord staat beschreven dat we bestaand groen willen beschermen en meer groen willen realiseren. Ook willen we zorgvuldig omgaan met ons buitengebied. We behouden het huidige landelijke karakter, gaan door met Bos en Boom en handhaven actief, ook in het buitengebied. Burgerparticipatie Als een beleidsonderwerp geschikt is voor participatie, maken we gebruik van de zogenoemde Factor C-methode. Door deze methode te volgen, stellen we vast in welke fase, met wie, op welk niveau, waarover en wanneer communicatie en/of participatie gewenst is. Dit jaar richten we ons op het toegankelijker maken van deze methode. Het huidige participatiebeleid passen we waar nodig aan.
Doordat participatieprogramma ‘Dorpen Maken Het Verschil’ doorloopt blijven er mogelijkheden om initiatieven van inwoners of verenigingen die bijdragen aan de leefbaarheid te ondersteunen. We zijn actief betrokken en zijn, bijvoorbeeld door de dorpsschouwen te organiseren, aanwezig in de directe leefomgeving. Er is sprake van direct contact en korte lijntjes. Deze ingeslagen koers wordt als positief ervaren. Specifieke onderwerpen Hierbij benoemen we, mede op verzoek van de gemeenteraad, hieronder graag nog een aantal specifieke onderwerpen. Deze onderwerpen hebben met elkaar gemeen dat ze niet (volledig) zijn vertaald in deze begroting 2023-2026 maar wel dusdanige impact kunnen hebben op financiën capaciteit en maatschappij dat we het van belang vinden om ze te noemen zodat het meegenomen wordt in de overwegingen bij de besluitvorming. Hieronder worden de onderwerpen op individueel niveau toegelicht: Haalbaarheidsonderzoek combineren zwembad met gemeentehuis, Muzenval, Rythovius College In het coalitieakkoord is het volgende opgenomen: Wij gaan sportparken, scholen, zwembad, speeltuinen in woonwijken en gemeenschapshuizen nog meer in hun kracht als sociale ontmoetingsplaats zetten. Waar mogelijk combineren we (deze) 5
faciliteiten, zodat ‘jong en oud’ elkaar onderling meer ontmoeten, faciliteiten volop worden benut en onnodige leegstand wordt voorkomen. We gaan in dit verband onder andere de haalbaarheid onderzoeken of het beoogde nieuwe zwembad, en/of het Rythovius College, en/of het gemeentehuis en/of de Muzenval in één gebouw aan de rand van Eersel kunnen worden samengebracht. Waardoor de vrijkomende ruimtes in het dorp. Deze haalbaarheidsstudie zal uitgevoerd worden en aan de raad worden voorgelegd om te besluiten over het vervolg. Professionalisering KempenEnergie Capaciteit en middelen hiervoor zitten verwerkt in het door de raad vastgestelde plan van aanpak energiereductie & zon-op-dak. De projecten die KempenEnergie uitvoert worden grotendeels bekostigd uit de bestemmingsreserve duurzaamheid, waar we ieder jaar een deel van beschikbaar vragen. Energieopwekkende en geluidwerende voorziening langs de A67 De energieopwekkende en geluidwerende voorziening langs de A67 is nog niet opgenomen in de begroting, omdat nog veel te onduidelijk is wat de consequenties voor de gemeente Eersel gaan zijn. Dit hangt af van het besluit wat de raad zal nemen in Q1 2023. In beginsel heeft de raad aangegeven geen financier te willen zijn van de voorziening. Dit blijkt een zeer complicerende factor voor de uitvoering van de ambities van de raad (energie opwekken en geluid weren langs de A67).
De raad heeft in januari de keuze om te gaan voor een financiële injectie vanuit de gemeente, als gemeente puur ontwikkelaars te faciliteren in het verwezenlijken van (delen van) de voorziening, of het integrale plan te staken. Ondertussen is de aankoop van een gebied tussen Oeyenbos en de A67 wel al in de begroting 2023 opgenomen, omdat dit als onderdeel van de voorziening, of als los project, een positieve impuls geeft aan de leefbaarheid in Oeyenbos. Schaalsprong De Brainportregio doet het goed. De economie groeit en dat vraagt om extra medewerkers, extra/ grotere toeleverende bedrijven en infrastructuur die de bereikbaarheid faciliteert. Deze groei heeft ook een effect op de gemeente Eersel: we zijn aan het groeien. Om de groei van de regio (en de gemeente Eersel) in goede banen te laten lopen, en duidelijk aan te geven wat we wel en niet willen, hebben we een Ontwikkelstrategie. Die strategie gaat uit van een groei van 4.500 tot 6.000 woningen in de periode tot 2040 in De Kempen (Bergeijk, Bladel, Eersel & Reusel-De Mierden). Daarvan moeten er volgens Eersels beleid 1.200 in onze gemeente landen. Dit brengt uitdagingen met zich mee op het gebied van ruimtelijke ordening en mobiliteit, maar ook maatschappelijke opgaven. Belangrijk in de schaalsprong is dat we de regie houden en niet worden overvallen door ontwikkelingen.
Daarom zetten we een Eerselse projectstructuur op die zorgt dat we goed kunnen anticiperen op ontwikkelingen, kwalitatieve plannen kunnen ontwikkelen en adequaat kunnen reageren op de behoefte aan meer woningbouw in onze gemeente. Hiervoor hebben we tijdelijke capaciteit nodig, of moeten we in staat zijn reguliere werkzaamheden te laten vervangen om medewerkers vrij te maken. In 2023 gaan we verder met onze Kempencollega’s aan de slag met het uitvoeren van de Kempische Ontwikkelstrategie en worden er in MRE-verband verschillende onderzoeken en studies uitgevoerd. We komen bij uw raad terug voor een investeringskrediet voor bovenstaande. Transitie landelijk gebied Vanuit verschillende invalshoeken staat het landelijk gebied onder druk. Opgaven op het gebied van stikstof, water, natuur, klimaat en woningbouw hebben invloed op de agrarische sector binnen onze gemeente. Veel verschillende ambities dienen integraal aangepakt te worden en er dienen verbanden te worden gelegd tussen verschillende onderwerpen. Denk hierbij aan de schaalsprong, saneringsregelingen zoals de landelijke beëindigings regeling veehouderijen (Lbv) en de Maatregel Gerichte Opkoop (MGO) en de aanscherpingen van het provinciaal beleid wat betreft milieumaatregelen die voor 2024 gerealiseerd moeten zijn.
De recent gepubliceerde stikstofkaarten, de invloed van de inwerkingtreding van de Omgevingswet en schaalsprong maken dat capaciteit voor de transitie landelijk gebied nog noodzakelijker is dan voorheen. Regionale hub De regio Zuidoost Brabant staat voor een ongekende economische groei in haar geschiedenis. We staan aan de vooravond van een grote schaalsprong. Gezien de snelheid waarmee de groei in de regio gaat plaatsvinden, moet een versnelling georganiseerd worden in de publieke ruimte (onder 6
andere woningbouw en ontwikkeling van het mobiliteitssysteem) en op de ontwikkeling van talent. De versnellingsopgave waar wij als regio voor staan vraagt om grote gezamenlijke investeringen en daarover willen we (de regio) afspraken maken met het Rijk. Het mobiliteitssysteem is een belangrijk onderdeel van de Brainport Nationale Actieagenda (BNA). De hubs zijn drager van het mobiliteitssysteem, ze zijn nodig om de bereikbaarheid op orde te houden, al op korte termijn. Schone Lucht Akkoord Een voorstel tot deelname aan het Schone Lucht Akkoord is in voorbereiding. De financiële consequentie van deelname aan het Schone Lucht Akkoord is afhankelijk van het gemeentelijk ambitieniveau. Waarbij de mogelijkheid bestaat om onder voorwaarden een beroep te doen op een zogenaamde SPUK regeling (SPeciale UitKering). De intentie van het Schone Lucht Akkoord is om de luchtkwaliteit permanent te verbeteren en te streven naar een gezondheidswinst van minimaal 50% in 2030 ten opzichte van 2016. Uw raad wordt eind 2022 geïnformeerd omtrent deelname aan het Schone Lucht Akkoord. Vervolgens moet doorvertaling van de financiële consequenties in de begroting 2023 en verder plaatsvinden. Grondstoffencentrum Gemeenten Eersel, Reusel-De Mierden en Bladel zijn voornemens om een kavel op het KBP aan te kopen om daar een grondstoffencentrum te ontwikkelen en exploiteren.
Er ligt momenteel een optie tot koop van het perceel. De daadwerkelijke aankoop wacht op de besluiten van de drie gemeenteraden. Het proces tot besluitvorming is vertraagd doordat eerst de onderlinge samenwerkingsvorm bepaald moest worden en er een omgevingsdialoog uitgevoerd moet worden. Inmiddels is de samenwerkingsvorm vastgelegd (een bedrijfsvoering organisatie) en loopt de uitvoering van de omgevingsdialoog. Naar verwachting kan het raadsvoorstel in november 2022 aan de drie gemeenteraden worden aangeboden (incl. financiële gevolgen). Vervolgens moet doorvertaling naar de begroting 2023 en verder plaatsvinden. Plan Bos en Boom In 2021 heeft de gemeenteraad de ambitie uitgesproken om in een periode van 10 jaar 400.000 bomen te willen aanplanten. In het plantseizoen 2022/2023 gaan we 44.000 bomen planten op plusminus 22 ha; 11% van onze ambitie. Dit is het laaghangend fruit. Dit doen we met een flinke geldelijke ondersteuning van de Stichting “Trees for All”. Voor de komende jaren zullen we extra gronden moeten aankopen, (financiële) partners zoeken, relaties leggen met de gebiedsontwikkelingen en omgevingsprocedures doorlopen. Om al deze stappen uit te voeren hebben we de komende jaren 0,4 fte/jaar nodig plus vrij te maken interne RO-capaciteit. Deze capaciteit is momenteel nog niet/onvoldoende aanwezig.
Onderwijshuisvesting In 2022 zijn we gestart met de actualisatie van het Integraal HuisvestingsPlan (IHP) Onderwijs gemeente Eersel. Ten tijde van het opstellen van de begroting kunnen we nog geen realistische inschatting maken van de financiële consequenties maar we verwachten dat het huidige onderwijsbudget in de komende jaren niet toereikend zal zijn. We weten dat er voor een aantal scholen het vraagstuk renovatie c.q. nieuwbouw speelt. Tevens spelen er een aantal andere huisvestingsvraagstukken zoals bijvoorbeeld de wens c.q. noodzaak om uitbreiding. Op basis van de nieuwe leerlingenprognoses (gemaakt ten behoeve van het te actualiseren IHP) zien we een stijging van het leerlingenaantal in het algemeen en bij een aantal scholen in het bijzonder. Deze stijging was niet voorzien bij het vorige IHP (en de daarvoor opgestelde leerlingenprognoses). Een verklaring is onder meer dat er meer woningen gebouwd zijn en worden dan er ten tijde van het opstellen van de vorige prognose op de woningbouwplanning stonden. Pas bij het nieuwe IHP wordt duidelijk wat er bij alle scholen speelt, welke van deze onderwerpen in aanmerking komen voor een vergoeding van de gemeente (op basis van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Eersel) en wat dat voor financiële consequenties heeft voor de gemeente. Als gemeente Eersel hebben we hierin een wettelijke taak.
Visie achter de markt In de begroting is ruimte opgenomen voor een projectleider/gebiedsmanager voor de Akkers van Eersel. Bij de verdere ontwikkeling kunnen er veranderingen in het gebied komen die capaciteit of een investering van de gemeente vragen. Op dit moment is nog niet inzichtelijk hoe groot de capaciteitsvraag is of de benodigde investeringsvraag is. Op het moment dat duidelijk is wordt dit aan uw raad voorgelegd. 7
Gebiedsontwikkeling “de Levende Run”. Dit project is de afgelopen anderhalf jaar door beperkte capaciteit bij zowel de gemeente Eersel als bij Bergeijk, niet tot wasdom gekomen. Wanneer we naar het vergelijkbare traject van de Levende Beerze kijken, dan zien we dat over de afgelopen jaren door diverse partijen bij elkaar anderhalf tot tweeëneenhalf fte per jaar inzet is geleverd. De looptijd van dit proces bedroeg 10 jaren. Voor de Run hadden we in 2021 twee keer 0,2 fte/jaar beschikbaar plus wat inhuur. In vergelijking tot het begin van de Levende Beerze is de vraagstelling ook veel uitgebreider geworden; denk alleen al aan het stikstofdossier. Het jaar 2022 gaan we gebruiken om het uitvoeringsprogramma “Levende Beerze” af te ronden. We willen nog in 2022 afspraken maken met andere partijen om onze rol rondom de vervolgprogramma’s IBP- en GGA Kleine Beerze van ons over te nemen. Eersel zal hier wel aan mee blijven doen, maar wel haar prioriteiten verleggen naar het gebiedsproces “de Levende Run”. We moeten geschikte mensen inhuren/aantrekken en ook interne RO-capaciteit vrijmaken. Dit moet samenkomen in het intergemeentelijk transitieteam “de Levende Run”. Op zijn vroegst eind 2022 is er duidelijkheid over de capaciteitsvraag. Het hele gebiedsproces zal naar verwachting minimaal 10 jaar gaan duren.
In 2022 willen we de intentieovereenkomst “gebiedsontwikkeling de levende Run” met de betrokken partijen tekenen. In 2023/2024 willen we het gebiedspanorama “de levende Run” gaan maken. Tot slot Over voorgaande speerpunten en over diverse andere speerpunten in 2023, kun je meer lezen in elk programma bij het onderdeel Ontwikkelingen/speerpunten 2023. Al een aantal jaren vindt een doorontwikkeling plaats op het gebied van normen en indicatoren in onze begroting. De indicatoren en de bijbehorende meetgegevens worden ontsloten via www.waarstaatjegemeente.nl. De meetgegevens voor de eigen (subjectieve) indicatoren worden verkregen aan de hand van de inwonerspeiling en ondernemerspeiling. De inwonerspeiling vindt één keer in de twee jaar plaats; de eerstvolgende in het najaar van 2022. Deze resultaten zijn nog niet opgenomen in deze begroting. Bij de voorjaarsnota 2023-2026 (inclusief de raadsinformatiebrief meicirculaire 2022) was sprake van begrotingsoverschot 2023 van € 1.394.851,--. Na de verwerking van de volledige begrotingscijfers 2023-2026 is er sprake van een positief begrotingssaldo voor 2023 van afgerond € 1.223.000,--. Tot slot wordt aangetekend dat (structurele) financiële gevolgen van de tweede bestuursrapportage 2022 en de septembercirculaire 2022 cf.
het nieuw vastgestelde financieel beleid evenals vorig jaar niet meer worden meegenomen in het proces van de begroting 2023-2026. Uiteraard worden de gevolgen van de raadsvergaderingen van september en november 2022 (onder andere raadsvoorstel capaciteit) nog wel meegenomen.
Burgemeester en wethouders van Eersel,
H.M.L. Offermans Secretaris
W.A.C.M. Wouters Burgemeester
8
Inleiding In het duale stelsel is de normerende kaderstellende en controlerende functie van de raad ten aanzien van het budgetrecht en de financiële functie van gemeenten versterkt. Dit komt onder andere tot uitdrukking in de begroting. De begroting kan niet los worden gezien van diverse bestuursdocumenten. Daarnaast hebben de hierna genoemde beleidsstukken eveneens als basis gediend voor de begroting 2023: ▪ De voorjaarsnota 2023-2026; ▪ Het coalitieakkoord “Doen, tenzij” ▪ De begroting 2022 met inbegrip van de begrotingswijzigingen (tot en met 5 juli 2022); ▪ De jaarstukken 2021. De opzet van de begroting 2023 De begroting bestaat uit twee delen, te weten: I de beleidsbegroting; II de financiële begroting. De beleidsbegroting bestaat uit het programmaplan (de programma’s), het hoofdstuk “Algemene dekkingsmiddelen en stelposten” en de paragrafen. De financiële begroting omvat het overzicht van baten en lasten, de financiële positie van de gemeente, het investeringsprogramma en de meerjarenbegroting. 1. 1.1
De beleidsbegroting Het programmaplan en de maatschappelijke effecten, indicatoren en normen,
1.1.1 Algemeen Indicatoren en normen Al een aantal jaren vindt een doorontwikkeling plaats op het gebied van normen en indicatoren in onze begroting. Vanuit het Besluit Begroting Verantwoording (BBV) is het sinds de begroting van 2017 landelijk verplicht gesteld een set van benchmarkindicatoren in de programmabegroting op te nemen. Die set maakt: • de begroting inzichtelijker voor (niet-financiële) raadsleden en inwoners; • het mogelijk om de gemeente Eersel met alle andere gemeenten en cijfers te vergelijken. De verplichte indicatoren zijn in de programmabegroting opgenomen bij de beleidsvelden waar zij (het meest) betrekking op hebben. De indicatoren zijn afkomstig uit bestaande (landelijke) benchmarks en onderzoeken. Indien gewenst zijn de programma’s aangevuld met eigen indicatoren. De indicatoren en de bijbehorende meetgegevens worden ontsloten via www.waarstaatjegemeente.nl. Hierbij wordt opgemerkt dat sommige gegevens niet jaarlijks worden gemeten, ofwel tijdig worden geactualiseerd. Daar waar onder een norm waarden tussen haakjes staan, betreft het de meest recente werkelijke cijfers/scores. In 2021 heeft de werkgroep normen en indicatoren (bestaande uit raadsleden en ambtenaren) de set weer helemaal geactualiseerd. De raad is vrij om voorstellen te doen tot wijzigingen van normen.
De meetgegevens voor de eigen (subjectieve) indicatoren worden verkregen aan de hand van de burgerpeiling en ondernemerspeiling. Bij de programma’s gaat het in eerste instantie om de inhoud van het beleid. Vanzelfsprekend is ook de financiële ruimte belangrijk. In het programmaplan zijn de beoogde maatschappelijke effecten van de indicatoren vermeld, evenals de (prestatie)normen die daarop betrekking hebben. In de programma’s wordt ingegaan op de diverse beleidsterreinen waar de gemeente mee te maken heeft. De raad kan de begroting onder meer gebruiken als instrument van planning en control, om de voortgang van de uitvoering van de programma’s en de daarin opgenomen beleidsdoelstellingen te monitoren en indien nodig en gewenst bij te sturen. Hierdoor gaan kaderstelling en controle hand in hand.
9
1.1.2 Maatschappelijke effecten, indicatoren en normen In deze programmabegroting zijn de volgende uitgangspunten per programma gehanteerd: ➢ Gewenst maatschappelijk effect(en) is (zijn) duidelijk geformuleerd; ➢ Gewenst maatschappelijk effect(en) wordt (worden) uitgesplitst in subdoelen; ➢ Meetbare indicatoren worden opgenomen die iets zeggen over de mate waarin het gewenste effect is/wordt gerealiseerd; ➢ Opgenomen indicatoren uit de begroting zijn (op termijn) daadwerkelijk te monitoren, zodat verantwoording hierover mogelijk is; ➢ Per indicator is een (minimum)norm geformuleerd. ➢ Een directe koppeling wordt gelegd tussen datgene wat we willen bereiken en datgene wat we daarvoor gaan doen in het betreffende begrotingsjaar. In de programmarekening wordt vervolgens aan de hand van kleuren in de tabel aangegeven of de gestelde normen zijn gerealiseerd. 1.1.3 De opbouw van de programma’s De programma’s zijn als volgt opgebouwd: Omschrijving programma Hierin wordt omschreven wat onder het betreffende programma wordt verstaan. De productgroepen (beleidsterreinen) die onder het programma vallen zijn ook aangegeven. De drie w’s: Wat willen we bereiken en Wat gaan we daarvoor doen? Per programma zijn de beoogde maatschappelijke effecten aangegeven, welke moeten worden bereikt door de uitvoering van het beleid. Het beleid ligt vast in verschillende notities.
In een rubriek zijn indicatoren aangegeven voor de beoogde maatschappelijke effecten. Bovendien is een rubriek opgenomen waarin (prestatie)normen zijn vermeld, die moeten worden gehaald. Direct hieraan gekoppeld is wat gedaan zal worden om de doelstellingen te bereiken, met andere woorden: welke specifieke activiteiten moeten hiervoor verricht worden. Wat mag het kosten? Ieder programma kent baten en lasten. Autorisatie door de raad vindt plaats op het niveau van de onderscheiden programma’s, welke zijn ingedeeld in productgroepen. De uitgaven welke ten laste van de reserves zijn gebracht, zijn opgenomen bij de lasten en baten van de desbetreffende productgroep. Verder zijn de investeringen voor 2023 opgenomen. Indien de raad instemt met de begroting, worden dus tevens de investeringskredieten voor het jaar 2023 beschikbaar gesteld, mits er geen uitzonderingen zijn gemaakt in het meerjariginvesteringsprogramma. De programma’s 10 en 11 Het programma ‘Algemene baten en lasten’ (programma 10) en het programma ‘Overhead’ (programma 11) hebben een andere opbouw dan de overige programma’s. Hierin wordt alleen een overzicht van de financiële middelen gegeven. 2. De paragrafen In de paragrafen worden de beleidsmatige aspecten van diverse beheersinstrumenten aangegeven. Bedoelde instrumenten vallen ook onder één of meer programma’s.
Voor een totaalinzicht in de positie van de gemeente is het van belang dat deze dwarsdoorsnede wordt gemaakt. Hieronder wordt kort ingegaan op de diverse paragrafen. 1. Lokale heffingen Hierin wordt een toelichting gegeven op alle belastingen en heffingen van de gemeente Eersel. 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf gaat het om de vraag in welke mate de gemeente in staat is middelen vrij te maken om tegenvallers te kunnen opvangen. Aangegeven wordt welke risico’s de gemeente loopt, welke middelen beschikbaar zijn bij tegenvallers en welk beleid de gemeente heeft ten aanzien van deze aspecten. 10
3. Onderhoud kapitaalgoederen In dit onderdeel wordt ingegaan op de onderhoudstoestand en de kosten van wegen, riolering, gebouwen, groen en verlichting, de zogenaamde kapitaalgoederen. Deze paragraaf is onder meer een instrument om onderhoud systematisch aan te pakken. Het spreekt voor zich dat de instandhouding van de kapitaalgoederen van essentieel belang is voor de realisering van verschillende programma’s, zoals ‘verkeer en vervoer’ en ‘onderwijs en educatie’. 4. Treasury De paragraaf is bedoeld om de uitvoering van de treasuryfunctie te volgen, welke functie als volgt kan worden gedefinieerd: ‘Het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s’. 5. Bedrijfsvoering Bij de bedrijfsvoering gaat het om de besturing en beheersing van, het toezicht op en de verantwoording over de bedrijfsprocessen binnen de gemeentelijke organisatie op basis van een bedrijfsvoeringfilosofie (bijv. rechtmatig, betrouwbaar, transparant, doelmatig en doeltreffend). 6. Verbonden partijen Dit onderdeel moet inzicht geven in de zogenaamde verbonden partijen: ‘Participaties van de gemeente in derde rechtspersonen waarin bestuurlijke invloed wordt uitgeoefend en waarmee financiële belangen zijn gemoeid’.
Hiermee worden bedoeld de gemeenschappelijke regelingen, stichtingen, verenigingen en privaatrechtelijke rechtspersonen. Partijen waarin de gemeente én een bestuurlijk én een financieel belang heeft. 7. Grondbeleid Het grondbeleid is enerzijds van belang voor de doelstelling van verschillende programma’s en anderzijds vanwege de financiële belangen en risico’s voor de gemeente.
2.
De financiële begroting
In het overzicht van baten en lasten (zie paragraaf 1 van onderdeel II: de financiële begroting) is het onderdeel waarin is aangegeven tot welke bedragen de raad het college heeft geautoriseerd bij de begroting. Het is een overzicht van de baten en lasten per programma, waarbij afzonderlijk is aangegeven welke onttrekkingen en toevoegingen aan reserves er per programma plaatsvinden. In het onderdeel financiële positie wordt ingegaan op het gevolgde begrotingsbeleid (inclusief de uitgangspunten), de jaarlijks terugkerende arbeidskosten, de investeringen, de reserves en de meerjarenbegroting. De ‘financiële positie’ en de paragraaf “weerstandsvermogen en risicobeheersing” geven samen antwoord op de vraag hoe gezond de gemeente financieel is, of aan alle verplichtingen kan worden voldaan en of er dan nog ruimte is om eventuele tegenvallers op te vangen. De totale inkomsten en uitgaven en de batige saldi zien er voor de periode 2023-2026 als volgt uit:
Inkomsten Uitgaven Exploitatiesaldi Waarvan incidenteel Structurele saldi
2023
2024
2025
2026
52.264.440 51.041.277 +1.223.163 25.000 +1.198.163
51.756.429 50.665.639 +1.090.790 +1.090.790
53.158.191 51.957.233 +1.200.958 +1.200.958
49.010.746 50.649.056 -1.638.310 -1.638.310
In de begroting 2023 is het batig exploitatiesaldo voor 2023 ad € 1.223.163,-- toegevoegd aan de algemene reserve (zie ook de toelichting bij het onderdeel “Financiële positie”, paragraaf 2.1).
11
Bijlagen Conform de vastgestelde beleidsnota reserves en voorzieningen moet jaarlijks bij de begroting en jaarrekening enkele gegevens per reserve en voorziening worden geactualiseerd. Het overzicht Reserves en voorzieningen maakt in de vorm van een bijlage A dan ook deel uit van de begroting en jaarrekening. Tevens is er een verplicht overzicht van de baten en lasten per taakveld als bijlage B opgenomen.
12
I. BELEIDSBEGROTING
13
14
0. Sociale voorzieningen De activiteiten die vallen onder dit programma hebben als doel het volgende maatschappelijke effect te realiseren: “Inwoners kunnen in hun levensbehoefte voorzien.”
Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Beleidsterrein/ subdoel Inkomen
Indicator / Norm
Realisatie
Wat gaan we daarvoor doen?
Percentage personen tussen de 15 en 75 jaar met een baan (=netto participatiegraad)
2021 Eersel: 66,6%
* De inzet van KempenPlus is om iedereen die (financiële) ondersteuning nodig heeft, zo snel mogelijk weer in het eigen inkomen uit arbeid te laten voorzien. Daarbij wordt ingestoken op werk in een regulier dienstverband. Als dat niet haalbaar is, wordt er gekeken naar mogelijkheden tot gesubsidieerde arbeid op de reguliere arbeidsmarkt. Waar nodig kunnen cliënten met Loonkostensubsidie (LKS) tijdelijk of structureel aan de slag binnen de afdeling Bedrijven. KempenPlus beperkt de instroom zoveel mogelijk door voor aanvang van de uitkering, cliënten waarvoor dat passend is, direct te bemiddelen naar werk.
(verplicht)
Norm: > het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners
Gemeenten tot 25.000 inwoners: 55,8% 2020 Eersel: 69,5% Gemeenten tot 25.000 inwoners: 55,3%
* Zo lang dat niet mogelijk is, verstrekt de afdeling Ontwikkelen & Inkomensondersteuning uitkeringen conform de wettelijke kaders en binnen de gestelde termijnen. * KempenPlus bepaalt voor elke cliënt een passende aanpak: cliënten zijn aan het werk, werken aan werk, participeren, werken aan participatie of hebben een zorgtraject. Door middel van het TalentPlus-programma en andere vormen van diagnose wordt de afstand van de cliënt tot arbeid in beeld gebracht en worden trajecten ingezet om de afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen. *Realisatie van (Rijks)taakstelling Beschut werk, voorzover er voldoende kandidaten zijn. 15
Beleidsterrein/ subdoel
Indicator / Norm
Realisatie
Wat gaan we daarvoor doen? *Iedere cliënt, met een taalbelemmering die geen inburgeringslessen krijgt, volgt een taalcursus om de reintegratiekansen richting uitstroom te bevorderen.
Percentage werkloze jongeren van 16 tot 22 jaar (verplicht)
2020: Eersel: 1% Gemeenten tot 25.000 inwoners: 1%
Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners
2019: Eersel: 1%
Aantal personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners
2021 Eersel: 119
(verplicht)
Gemeenten tot 25.000 inwoners: 1%
Gemeenten tot 25.000 inwoners: 220 2020: Eersel: 158
Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners
Gemeenten tot 25.000 inwoners: 263
16
* KempenPlus biedt ondersteuning aan jongeren van 16 of 17 jaar met een leerplicht of kwalificatieplicht en jongeren van 18 tot 27 die hulp nodig hebben voor het volgen van een leer-werktraject. * KempenPlus kan door middel van training en diagnose in een korte tijd termijn uitkeringsgerechtigden aan het werk helpen of hun (on)mogelijkheden in kaart brengen. * KempenPlus zet een breed scala aan re-integratie instrumenten in voor werkloze jongeren en biedt specifieke trainingen aan op basis van nut en noodzaak. * Jongeren krijgen ondersteuning en begeleiding en worden als ze daarvoor in aanmerking komen gewezen op de Individuele studietoeslag. * KempenPlus werkt samen met de afdeling Maatschappelijke Dienstverlening en zorgt voor een goede overdracht van de cliënten van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG+). * KempenPlus brengt de afstand van de uitkeringsgerechtigde tot de arbeidsmarkt in beeld en zorgt door middel van een passende aanpak ervoor dat de uitkeringsgerechtigde naar vermogen participeert. * KempenPlus zet alle beschikbare instrumenten zoals LKS en beschut werk in om uitstroom te realiseren
Beleidsterrein/ subdoel
Indicator / Norm
Realisatie
Wat gaan we daarvoor doen?
Aantal personen met een lopend reintegratietraject per 10.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar (verplicht)
2021: Eersel: 69
*Kempenplus stelt een persoonlijk ontwikkelplan voor de cliënt op om ervoor te zorgen dat de cliënt naar vermogen kan participeren. *Re-integratietrajecten worden op basis van nut en noodzaak ingezet. Trajecten zijn niet het doel op zich, maar worden ingezet als middel om participatie/arbeidsinschakeling te realiseren.
Gemeenten tot 25.000 inwoners: 87 2020 Eersel: 62
Norm: > het gemiddelde van gemeenten <25.000 inwoners
Gemeenten tot 25.000 inwoners: 88
Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunten 2023 Participatiebedrijf KempenPlus Sociaal ontwikkelbedrijf De gedachte bij aanvang van KempenPlus was de vorming van een sociaal ontwikkelbedrijf in de Kempen. Deze gedachte geldt nu nog steeds. De oude sociale werkvoorziening was meer een bedrijf dat werkgelegenheid bood aan werknemers met beperkingen en daarbij was de Netto Toegevoegde Waarde (NTW) een van de belangrijkste succesfactoren. De meerwaarde van KempenPlus dient te zijn dat er naast de NTW ook bezien wordt in hoeverre deze nieuwe organisatie inhoud geeft / kan geven aan het leveren van Sociaal Toegevoegde Waarde (STW) bij de ondersteuning van inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. Hiermee wordt bedoeld dat KempenPlus zich inzet om mensen in kwetsbare posities op de arbeidsmarkt te ontwikkelen naar en in betaald werk en daarmee bij te dragen aan hun (financiële) zelfredzaamheid. Doel van de ondersteuning is het laten ontdekken van talenten en kwaliteiten, het zich laten ontwikkelen en de stap naar werk te realiseren. Het gaat daarbij ook over bijdragen aan de maatschappij en van betekenis zijn. De transformatie naar een sociaal ontwikkelbedrijf is een proces dat inmiddels al is ingezet en in 2023 verder doorgezet zal worden. Inwoners met een migratieachtergrond inburgering statushouders Op 1 januari 2022 is de nieuwe Wet inburgering in werking getreden.
In deze wet is bepaald dat de volledige regie ten aanzien van de inburgering een gemeentelijke verantwoordelijkheid wordt. De nieuwe wet geldt alleen voor inburgeraars die een verblijfsvergunningsdatum hebben op of na 1 januari 2022. Het aantal inburgeraars die onder de nieuwe wet valt is in de eerste helft van 2022 nog klein maar vanaf de tweede helft 2022 zal het aantal inburgeringsplichtigen dat onder deze wet valt toenemen. Ter uitvoering van de Wet inburgering wordt van iedere individuele inburgeraar een brede intake afgenomen, een persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP) opgesteld en aansluitend daarop een inburgeringstraject opgesteld. Dit traject omvat zoveel mogelijk taal gecombineerd met werk, stage of vrijwilligerswerk. Doel is: - duurzaam inburgeren: dat betreft alle levensdomeinen, maar de Wet inburgering legt het accent op werk in combinatie met taalontwikkeling; - in samenwerking met netwerkpartners de inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk de Nederlandse taal te laten leren op het voor hen hoogst haalbare niveau. Daarbij worden zij (in samenwerking met KempenPlus) richting werk geactiveerd, zodat zij zo snel mogelijk volwaardig aan de Nederlandse samenleving kunnen gaan deelnemen.
17
Wat mag het kosten? Exploitatie Programma: Sociale voorzieningen Productgroep
Rekening
Begroting
2021
2022
Begroting 2023 - 2026 2023
2024
2025
2026
LASTEN Werk
63.503
80.008
85.573
85.573
85.573
85.573
2.925.195
2.848.580
2.696.110
2.663.110
2.665.110
2.667.110
6.955
157.431
83.597
77.597
75.097
75.097
2.995.653
3.086.019
2.865.280
2.826.280
2.825.780
2.827.780
54.427
5.292
5.381
5.381
5.381
5.381
2.586.916
2.366.500
2.239.500
2.204.500
2.204.500
2.204.500
0
84.000
0
0
0
0
Totaal baten (excl. besch.res. i.v.m. kap.lst)
2.641.343
2.455.792
2.244.881
2.209.881
2.209.881
2.209.881
Lasten minus baten
354.310
630.227
620.399
616.399
615.899
617.899
Apparaatskosten
4.045.550
4.049.560
3.966.707
3.966.707
3.966.707
3.966.707
Saldo programma
4.399.860
4.679.787
4.587.106
4.583.106
4.582.606
4.584.606
Inkomen Inwoners met migratieachtergrond
Totaal lasten (excl. kap.lst. & app.kst.) BATEN Werk Inkomen Inwoners met migratieachtergrond
Overige lasten
De onderstaande analyse van de belangrijkste financiële afwijkingen 2023 ten opzichte van 2022 gaat alleen over de externe kosten, dus zonder apparaatskosten, kapitaallasten en onttrekkingen aan de reserves (voor zover deze directe relatie hebben met kapitaallasten/afschrijvingen).
Werk Binnen deze productgroep zijn geen significante afwijkingen. Inkomen Binnen deze productgroep is sprake van een positieve afwijking van € 25.470,-- ten opzichte van de begroting 2022. In 2022 zijn de lasten bijzondere bijstand incidenteel € 13.000,-- hoger geraamd dan in 2023. Inwoners met een migratieachtergrond Binnen deze productgroep zijn geen significante afwijkingen.
Beleidsdocumenten Bedrijfsplan Participatiebedrijf ‘iedereen werkt mee’
18
1. Maatschappelijke dienstverlening en gezondheid Door het uitvoeren van de activiteiten in dit programma willen we het volgende maatschappelijke effect realiseren: “Een samenleving waarin inwoners zo zelfstandig mogelijk kunnen wonen, leven en deel kunnen nemen, wat hen in staat stelt zichzelf te ontplooien in goede gezondheid”.
Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Beleidsterrein / subdoel Jeugd
Indicator / Norm
Realisatie
Percentage 12 tot en met 21 jarigen met delict voor de rechter (verplicht)
2017 Eersel: 1%
Wat gaan we daarvoor doen? *Samenwerking met politie;
Gemeenten tot 25.000 inwoners: 1%
*Vroege signalering in het voorliggende veld (preventie);
Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners
Percentage kinderen in uitkeringsgezinnen
2020 Eersel: 3%
(verplicht)
Gemeenten tot 25.000 inwoners: 4%
Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners
2019 Eersel: 3%
*Monitoring van de aanmeldingen Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG+) via de verschillende aandachtsgebieden. *Vanuit één regisseur werken we integraal aan verschillende problematieken; *Nauwe samenwerking in het kader van de Participatiewet.
Gemeenten tot 25.000 inwoners: 4% Percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp
2021: Eersel: 12,3%
(verplicht)
Gemeenten tot 25.000 inwoners: 11,9%
Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners
Percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming
2021 Eersel 0,8%
(verplicht)
Nederland 1,2%
Norm: < het gemiddelde van Gemeenten <25.000 inwoners: gemeenten < 25.000 niet bekend inwoners 19
*Verminderen aantal specialistische jeugdhulptrajecten in aantal en in duur; *Preventief werk CJG+. *Samen met het gezin een plan opstellen waardoor gezinnen zelf problemen kunnen oplossen *De gezamenlijke ambitie van zowel de gemeenten als de gecertificeerde instellingen is om op termijn te komen tot een substantiële reductie van de instroom binnen Jeugdbescherming en
Beleidsterrein / subdoel
Indicator / Norm
Realisatie
Wat gaan we daarvoor doen? Jeugdreclassering en tot het verkorten van trajectduur; *Tandems vormen met GI’s door vroegtijdige consultering van Bureau Jeugdzorg en William Schrikker Groep (WSG) en zo nodig de Raad voor de Kinderbescherming (contractueel vastgelegd); *Adviserend expertteam op afroep beschikbaar. *Inzet Civiel trajectberaad
Percentage jongeren van 12 tot 23 jaar met jeugdreclassering
Gemeenten <25.000 inwoners: niet bekend
(verplicht)
Wet maatschappelijk e ondersteuning (Wmo)
2020: Eersel: 0%
Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners Aantal cliënten met maatwerkarrangement WMO per 10.000 inwoners
2021: Eersel: 700 Gemeenten <25.000 inwoners: 641
(verplicht) Norm: Geen norm
2020: Eersel: 740 Gemeenten <25.000 inwoners: 624
Vrijwilligers
Het percentage inwoners dat zich heeft ingezet voor anderen en/ of maatschappelijke doelen via vrijwilligerswerk (burgerpeiling waarstaatjegemeente) (eigen indicator) Norm: > het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners
20
2020 Eersel: 44% Gemeenten <25.000 inwoners:42%
*Inzet initiatieven van Transformatiefonds. *Samenwerking met jeugdreclassering, Veilig Thuis en politie en scholen.
Uitvoeren van de Verordening Wmo 2019. De gemeentelijke aandacht richt zich met name op: • Ondersteuning mantelzorgers; • Maatwerkvoorzien ingen Wmo; • Dementie; • Ketenzorg: • Versterking voorliggende voorzieningen; • Inclusief beleid. In 2023 start de uitvoering van het nieuwe beleid voor vrijwillige inzet (onderdeel van het eind 2022/begin 2023 vast te stellen Welzijnskader 2023-2026) met o.a. als speerpunt: stimuleren van vrijwillige inzet.
Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunten 2023 Welzijnskader 2023 tot en met 2026 Eind 2022/begin 2023 wordt naar verwachting het Welzijnskader voor de jaren 2023 tot en met 2026 vastgesteld. Vertrekpunt vormt de sociale basis die met (behulp van de gemeentelijke inzet) op orde moet zijn. De sociale basis wordt gevormd uit de onderdelen een plezierige leefomgeving, een stabiele financiële situatie, een baan, dagbesteding en vrijwilligerswerk, een fijn sociaal netwerk, bij een gemeenschap horen, een goede gezondheid en voldoende gelegenheid tot het volgen van onderwijs/opleidingen. Daarnaast ligt de focus op kwetsbare inwoners waarvoor vangnetvoorzieningen nodig zijn om (tijdelijk) ondersteuning te bieden als de sociale basis niet voldoende is om mee te kunnen doen. Subsidieprogramma Een belangrijk middel dat de gemeente heeft om beleidsdoelen te realiseren zijn subsidies. Aan het Welzijnskader is het Subsidieprogramma gekoppeld. In maart 2021 heeft het college besloten om het huidige programma dat is vastgesteld voor de jaren 2018 tot en met 2021, met twee jaar te verlengen (2022 en 2023). Op basis van het in het nieuwe Welzijnskader voor de jaren 2023 tot en met 2026 wordt in 2023 het nieuwe Subsidieprogramma 2024 tot en met 2027 vastgesteld.
Jeugdhulp Meerjarenbeleidskader Het Meerjarenbeleidskader (MJBK) Jeugdhulp geeft over de periode 2020 tot en met 2023 richting aan beslissingen inzake de uitvoering van de Jeugdwet aan de raad en aan de Samenwerking Kempengemeenten die namens de colleges de Jeugdwet uitvoert. In het MJBK zijn een zestal actielijnen opgenomen die aansluiten bij het landelijke actieprogramma “Zorg voor de Jeugd”. Deze actielijnen worden gemonitord middels prestatie-indicatoren. Effectmeting hierop vindt jaarlijks plaats. Eind 2022 zal een eerste aanvang worden gemaakt met betrekking tot een nieuw MJBK, dit wordt in 2023 aan uw raad voorgelegd en zal uiteindelijk leidend zijn vanaf 1 januari 2024. Sturing op de poorten in de vorm van preventieve spreekuren Sinds medio mei 2022 wordt binnen het CJG+ de Kempen gewerkt met preventieve spreekuren. Wanneer inwoners zich melden bij het CJG+ wordt in eerste instantie gekeken of het CJG+, scholen of lokale gemeenten zelf in de preventieve sfeer kunnen bijdragen aan het antwoord op de hulpvraag. Dit alles in samenwerking met het gezin. Project Samen doen Samen doen is erop gericht om de onderlinge samenwerking tussen jeugdhulp, onderwijs en kinderopvangorganisaties te bevorderen, waarbij door preventief signaleren van een behoefte aan ondersteuning en vroegtijdige inzet van ondersteuning de ontwikkelkansen van kinderen wordt vergroot.
Inzet wordt vorm gegeven door jeugd & gezinswerkers van het Lokale ondersteuningsteam daadwerkelijk op school te positioneren. Voor de gemeente Eersel is dit zowel voor de Kempenkind-, RBOB de Kempen-, als Veldvest scholen georganiseerd. Hiermee worden ondersteuningsvragen eerder gesignaleerd en kan er vrijwel direct een lichte vorm van ondersteuning op school / eigen leefomgeving geboden worden zonder dat de jeugdige een cliënt van CJG+ wordt. Aanbesteding Jeugdhulp In 2022 is de aanbesteding van de contractering Jeugdhulp afgerond. Deze contractering had een grootschalige verandering tot gevolg voor de financieringsstructuur. Ondanks dat het formele inkoopproces is afgerond zal de doorontwikkeling op de jeugdhulpproducten ook in 2023 de nodige aandacht behoeven. Dit in de vorm van doorontwikkeling van de verschillende jeugdhulpproducten en het verder optimaliseren van de samenwerkingsafspraken met de verschillende zorgaanbieders specialistische zorg. Spoedeisende Zorg De spoedeisende zorg (SEZ) wordt gezamenlijk ingekocht door 21 gemeenten. Uit het inkooptraject SEZ, wat in 2022 is voltooid, is de organisatie Veilig Thuis gecontracteerd voor het leveren van deze spoedeisende zorg jeugd. Voor 2023 zal Veilig Thuis zich richten op het verbeteren en door ontwikkelen van de dienstverlening van spoedeisende zorg.
21
Jeugdbescherming en Jeugdreclassering In Brabant voeren vier gecertificeerde instellingen (GI’s) de maatregelen ‘jeugdbescherming’ en ‘jeugdreclassering’ uit middels een contract dat zij hebben met de gemeenten. De continuïteit van deze zorg staat al lange tijd in het gedrang, waarover het college en de raad met enige regelmaat zijn geïnformeerd. Ontwikkelingen hieromtrent zullen op de voet gevolgd worden en waar nodig zullen passende acties worden uitgezet. Wet maatschappelijke ondersteuning Beschermd wonen In het kader van de Wmo bieden gemeenten haar inwoners de voorziening ‘beschermd wonen’ aan. Het doel van beschermd wonen is om mensen met een psychische kwetsbaarheid zoveel mogelijk in de eigen omgeving te begeleiden en ondersteunen. Dat vraagt een basisniveau van voorzieningen, geschikte woningen, kennis en een goede samenwerking tussen gemeenten, ketenpartners en zorgverzekeraars. De inhoudelijke en financiële verantwoordelijkheid voor de uitvoering van beschermd wonen als onderdeel van de Wmo ligt nu nog bij de centrumgemeenten. Bedoeling was dat deze verantwoordelijkheid vanaf 2023 fasegewijs overgeheveld zou worden van de centrumgemeente naar alle gemeenten. Daarmee zouden per die datum ook de middelen gefaseerd naar alle gemeenten overgaan.
De invoering van het woonplaatsbeginsel en het daarmee samenhangende nieuwe verdeelmodel beschermd wonen worden door de staatssecretaris echter niet langer haalbaar geacht. Dit betekent dat de beoogde ingangsdatum van de doordecentralisatie Beschermd Wonen is uitgesteld. Gelet op het verlopen proces van de vaststelling van de ‘Regiovisie Doordecentralisatie Beschermd Wonen 2022-2026’ wordt vastgehouden aan de ambities en uitgangspunten zoals deze zijn geformuleerd in de Regiovisie. Deze gaan uit van een ontwikkeling van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis. Gezondheid In 2018 is de Nota Gezondheid 2018-2021 gemeente Eersel ‘Gezondheid in Uitvoering’ vastgesteld. Deze had een looptijd tot en met 2021. Vanwege personele wisselingen is het formuleren van een vervolgnota vertraagd. Afgesproken is om de nieuwe nota begin 2023 voor de jaren 2023 tot en met 2026 aan de gemeenteraad ter vaststelling aan te bieden. In 2021 is gestart met de uitvoering van het Kempisch Preventieakkoord en het project Eén tegen eenzaamheid, als onderdelen van het gezondheidsbeleid. De activiteiten in dit kader vinden ook in 2023 nog doorgang en krijgen een plek in de nieuwe nota.
In de nota zal onder andere aandacht zijn voor thema’s die bijdragen aan een verbetering van de persoonlijke gezondheid, het voorkomen van eenzaamheid bij jongeren door middel van het project Join Us en het realiseren van ontmoetingsavonden voor mensen met een verstandelijke beperking door organisatie LofJoe. In de programmabegroting 2023 van de GGD BZO is aandacht voor de harmonisatie van de Jeugd Gezondheid Zorg (JGZ) tarieven. In 2018 is er in de bestuursopdracht van het Algemeen Bestuur (AB) vastgelegd dat er gestreefd moet worden naar een integraal tarief voor heel JGZ (0 – 18) per 2023 en dat inhoud en financiën aan elkaar gekoppeld dienden te worden. In mei 2022 is tijdens een bijeenkomst met de inhoudelijke en financiële werkgroep besloten om de harmonisatieopdracht per 2023 te beperken tot het huidige basisaanbod 0-4. Als vervolg hierop zal in 2023/2024 uitvoering geven worden aan de landelijke toekomstagenda om te komen tot een vernieuwde ‘JGZ 4.0’ waarin gestreefd wordt naar het harmoniseren van de JGZ tarieven 0-18 jaar. In 2018 zijn we gestart met Kempenbranie om het alcohol-, tabak- en drugsgebruik terug te dringen. Medio 2022 is ervoor gekozen om door te gaan met de aanpak Kempenbranie om de volgende redenen: 1. De meerwaarde van deze aanpak die zorgt voor commitment en draagvlak. 2.
De aanpak is een lange termijn aanpak die vraagt om een lange termijn investering 3. De ervaringen uit de pilot zijn positief met name door de intensieve samenwerking die is ontstaan. 4. Ook de betrokken partners willen graag door en vragen om commitment van de gemeenten. 5. De brede focus zorgt voor meer verbinding en kansen om partners aan ons te verbinden. Ook in 2023 wordt uitvoering gegeven aan dit project. Vrijwilligers Mede dankzij de vrijwillige inzet van veel inwoners blijft de gemeente Eersel een leefbare gemeente waar het fijn wonen is en mensen zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen wonen. In de 22
coronaperiode is het aantal mensen dat zich als vrijwilliger in heeft gezet gedaald. Niet alleen in onze gemeente, maar ook landelijk. We blijven inwoners daarom stimuleren om zich in te zetten voor een vrijwilligersorganisatie of iemand in de omgeving. We zien ook dat er steeds meer vraag is naar flexibel vrijwilligerswerk. Dit vergt een andere kijk op de organisatie van vrijwilligerswerk binnen vrijwilligersorganisaties. Vrijwilligersorganisaties zijn zelf verantwoordelijk voor het vinden, binden, ondersteunen en boeien van hun vrijwilligers. Wij zien het als onze taak hen hierin zo goed mogelijk te ondersteunen. Deze ondersteunende, makelende en stimulerende rol van de gemeente geldt ook voor individuele hulpvragers en – aanbieders. Het steunpunt vrijwilligerswerk Eerselvoorelkaar speelt hierin een centrale rol. Naast ondersteuning bij het matchen van vraag en aanbod van vrijwilligerswerk (o.a. via Eerselvoorelkaar.nl), bieden we voorzieningen als de collectieve vrijwilligersverzekering en subsidie voor scholing van vrijwilligers, waardering van vrijwillige inzet en ondersteuning van vrijwilligersorganisaties bij hun vrijwilligersbeleid. Gebruik van gemeentelijke accommodaties aantrekkelijker maken Er bestaat de wens om het gebruik van gemeentelijke accommodaties voor verenigingen uit gemeente Eersel zo aantrekkelijk mogelijk te maken.
Daarnaast leven er bij diverse verenigingen vragen over het verschil in huurtarieven tussen de diverse accommodaties in de gemeente Eersel. Uit onderzoek moet blijken op welke wijze het gebruik van gemeentelijke accommodaties aantrekkelijker gemaakt kan worden. Hierbij wordt nadrukkelijk gekeken naar de huurtarieven of het om niet ter beschikking stellen van accommodaties voor verenigingen uit gemeente Eersel. De uitkomst kan vervolgens vertaald worden in een nieuw of geactualiseerd accommodatiebeleid. Hart van Steensel – transformatie kerkgebouw tot gemeenschapshuis In 2023 gaan we verder met de huisvesting van het gemeenschapshuis De Hollekes in de kerk van Steensel. Hierdoor krijgt de kerk een nieuwe functie passend binnen de huidige maatschappelijk bestemming van het pand. Anderzijds komt de locatie Korte Kerkstraat / Frans van Nunenstraat beschikbaar voor herontwikkeling tot woningbouw na de verplaatsing van het huidige gemeenschapshuis. Subsidie Stichting Buurtboerderij Eersel 2022 en 2023 De Buurtboerderij heeft een recreatieve en educatieve functie en draagt bij aan de sociale cohesie in de wijk Kerkebogten. Deze voorziening heeft de afgelopen jaren ca. 12.000 bezoekers per jaar mogen ontvangen en is voor iedereen gratis toegankelijk. Ook bezoekers uit speciale doelgroepen, woonachtig in de directe omgeving, hebben de weg hiernaar toe gevonden.
De Buurtboerderij wordt volledig gerund door vrijwilligers. Na realisatie in 2017 is besloten om voor de periode 2018-2021 een instandhoudingsubsidie te verstekken. Omdat het subsidieprogramma met twee jaar is verlengd wordt voor de komende twee jaar opnieuw een instandhoudingssubsidie aan de buurtboerderij vertrekt. Na deze twee jaar wordt bekeken in hoeverre fondsenwerving heeft geleid tot het kunnen exploiteren zonder gemeentelijke subsidie of dat wordt beoordeeld dat de buurtboerderij wordt opgenomen in het nieuwe subsidieprogramma en voor welk bedrag. Dorpsparticipatie Mede doordat we met dorpswethouders werken zijn we toegankelijk voor én daardoor dicht bij onze inwoners. We zijn actief betrokken en zijn, bijvoorbeeld door de dorpsschouwen te organiseren, aanwezig in de directe leefomgeving. Er is sprake van direct contact en korte lijntjes. Deze ingeslagen koers wordt als positief ervaren en blijven we dan ook aanhouden. We blijven meedenken en ondersteunen onze inwoners waar nodig en mogelijk is. We tonen interesse voor wat er speelt en hebben nauw contact met Dorpsraden, die als ogen en oren in de kernen fungeren. Doordat participatieprogramma Dorpen Maken Het Verschil doorloopt blijven er mogelijkheden om initiatieven van inwoners of verenigingen die bijdragen aan de leefbaarheid te ondersteunen.
De sociale samenhang vergroten en het zorgen voor een prettige leefomgeving doen we immers samen. Ook in 2023 blijven we hierin actief samenwerken met bijvoorbeeld de Visitmanager.
Wat mag het kosten? Het programma bestaat uit de volgende productgroepen: 1. Vrijwilligers; 2. Voorzieningen jeugd en jongeren; 3. Ouderen, chronisch zieken en gehandicapten; 4. Sociaal cultureel werk; 23
5. Volksgezondheid
Investeringen
Investeringsprogramma uitvoeringsjaar 2023
Dekking uit reserves, voorzieningen en/of overige
0
0
Totaal investeringen
Dekking kapitaallasten uit exploitatie
0
Exploitatie Programma: Maatsch. dienstverl. en gezondheid Productgroep
Rekening
Begroting
2021
2022
Begroting 2023 - 2026 2023
2024
2025
2026
LASTEN Vrijwilligers
12.493
18.420
18.650
18.650
18.650
18.650
3.033.886
2.699.605
2.552.106
2.552.106
2.552.106
2.552.106
5.073.714
5.354.480
5.313.350
5.313.350
5.313.350