Transcript Gemeenteraad 07.07.2025

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN EEMNES 7 juli 2025

1.

Opening De voorzitter: Dames en heren, het is 20.00 uur. Dat betekent dat we zo gaan beginnen met de raadsvergadering. En voor aanvang nemen we altijd even een ogenblikje stilte in acht. Dank u wel. Dan open ik bij dezen de vergadering. Wij hebben een afmelding van mevrouw Van der Linde-Eggenkamp en dat betekent dat we compleet zijn.

2.

Vaststellen agenda De voorzitter: Ik kom bij het vaststellen van de agenda. Vandaag hebben we een tweetal agendapunten. Dat zijn de jaarstukken 2024. Niet helemaal in de versie die we gehoopt hadden, dus we hebben vandaag een bespreking op hoofdlijnen, waar u zich vooral kunt richten op de inhoud en de belangrijkste zaken. De cijfertjes, u heeft afgelopen weekend een memo gekregen en we hebben gelukkig de heer De Zeeuw in ons midden, die nog een zakjapanner heeft en het allemaal nagerekend heeft. U heeft inmiddels een gewijzigde RIB gezien waarin de juiste cijfertjes staan. Wij gaan ervan uit dat het allemaal lukt om de jaarrekening, met alle aanpassingen namens de accountant, gereed te hebben en dat we die kunnen behandelen, definitieve jaarrekening plus het accountantsverslag, donderdag om 18.00 uur, want dan kunnen bijna iedereen. Als er nog relevante wijzigingen zijn die het beeld van de jaarrekening raken ten opzichte van nu de RIB was-wordt, dan krijgt u dat uiteraard ook nog. Ik neem aan dat wij, met een beetje geluk, woensdag aan het eind van de middag een concept-accountantsverslag wellicht zouden kunnen krijgen of anders … Ik zie wat mensen nu al vertrekken, het gezicht betrekken. Anders wordt het donderdag en dan hebben we gewoon eerst nog een leespauze. 18.00 uur, dus dan hebben we alle tijd tot 12.00 uur, als u dat nodig vindt.

3.

Gesprek met Accountant 20.00-20.30 uur De voorzitter: Agendapunt 3 is het gesprek met uw accountant. Aanwezig is Dirk Kuperus en Ranjani Makka namens Eshuis Accountants. En we hebben afgesproken dat die eerst aftrappen met een algemeen verhaal over de controle en de bevindingen en de hoofdlijnen, waarna het aan u is om vragen te stellen of verduidelijkingen of wat u ook maar kwijt wilt. Akkoord? Ja. Dan geef ik graag het woord aan de heer Kuperus. De heer Kuperus: Goedenavond, allemaal. Inderdaad, mijn naam is Dirk Kuperus. Een aantal van u heb ik al een keer eerder ontmoet in een andere sessie, maar voor sommigen ben ik nieuw, denk ik. Vorig jaar zat hier nog mijn collega Eric Friese. Hij is opgehouden uw account te zijn. U heeft gekozen voor mij. Het betekent dat de opdracht die u aan de accountant geeft, dat ik die heb uitgevoerd samen met collega Ranjani, samen met een aantal andere collega's, want we doen het ook niet met zijn tweeën. U bent groot genoeg om daar een heel team op te zetten. Wij hebben de controle uitgevoerd, maar wat de burgemeester ook zei, we zijn er nog niet helemaal, want anders had u een accountantsverslag gehad en hadden we dat met elkaar kunnen bespreken, maar dat ligt er nog niet. In deze fase van de controle hebben we wel onze bevindingen gedeeld met de organisatie.

Die bevindingen worden, ik zou haast zeggen as we speak, ook verwerkt in een nieuwe jaarrekening. Uiteraard is dat belangrijk en de bevindingen kent u ook al deels, want dat is ook via een memo al ter ore, ter ogen gekomen, moet ik eigenlijk zeggen. Maar als het gaat om de bevindingen, en dat is het proces waarin we zitten, die zijn helder wat ons betreft, die zijn helder naar de organisatie gecommuniceerd en die worden inderdaad verwerkt in de nieuwe jaarstukken. De planning is als volgt. Tenminste, de

oorspronkelijke planning, wat net ook al werd aangegeven. Op het moment dat de jaarrekening is aangepast op basis van de correcties die wij hebben doorgegeven, dan zullen wij de nieuwe jaarrekening toetsen, controleren of alles correct verwerkt is. Op dat moment wordt een accountantsverslag geschreven en dan kunnen wij de controle afwikkelen. Streven is donderdag, werd al aangegeven. Op dit moment, ik gaf het even al aan, worden de correcties verwerkt. Ik krijg een berichtje vlak voordat ik hier naartoe ging, of hier in elk geval ging zitten, dat er daar nog ietwat vertraging in zit. Vertraging kunnen we eigenlijk niet hebben, maar nogmaals, streven blijft wel donderdag. Mocht er toch een kinkje in de kabel komen, dan hebben we contact. Hoe loopt zo’n controle? Misschien heel kort even. We hebben, zoals u weet, in het najaar een interimcontrole uitgevoerd. Dan controleren we processen, daar willen we graag zien dat processen ook leiden tot een goed stukje informatievoorziening. Informatievoorziening tussentijds en informatievoorziening uiteindelijk in de jaarrekening. Dat is de ultieme vorm van informatievoorziening. Dat is de verantwoording die het college aflegt. Uiteindelijk is de opdracht van u als raad aan ons als accountant om het college daarop te controleren.

We hebben geconstateerd tussentijds dat, als het gaat om processen, - en die controleren we met name bij de BEL Combinatie - dat daar een stuk verbetering in zit ten opzichte van vorig jaar. We hebben nog wel aandachtspunten geformuleerd en die vindt u terug in de managementletter. Maar uiteindelijk gaat het erom, datgene wat de processen opleveren: leidt dat tot een goede jaarrekening? Uiteindelijk zal dat leiden tot een goede jaarrekening, want de correcties die wij ook met elkaar hebben geconstateerd worden ook verwerkt in de jaarrekening. Er is op zich niet zoveel discussie over het feit of dingen wel of niet verwerkt moeten worden. Het is meer het feit dat we de nodige tijd nodig hebben met elkaar om te komen tot die correcties. Als ik een heel klein stukje mag vertellen over hoe de controle als proces ging. U heeft dat, denk ik, vorig jaar ook wel meegenomen. We hebben een hele evaluatie gehad over het voorgaande jaar. Daar ben ik als nieuwe accountant ook bij betrokken geweest. We hebben ook geconstateerd dat die evaluatie geleid heeft – aanvankelijk, moet ik erbij zeggen - tot verbeteringen in het proces. Als het gaat om een stuk aanlevering van het balansdossier en de jaarrekening, dat was een stuk beter dan vorig jaar en dat voldeed ook aan de verwachtingen van de accountants.

We hebben ook gezegd, we beginnen pas met de controle als 90 procent van het balansdossier klaar is. En dat was het geval, dus wij konden beginnen. Maar dat is de kwantiteit, 90 procent. Uiteindelijk, u begrijpt het, gaat het ook om de kwaliteit. Datgene wat opgeleverd is, moet voldoende, zoals wij dat zo mooi noemen, voldoende in geschikte controle informatie bevatten, zodat wij ook uiteindelijk die controle kunnen afronden. In de loop van de controle is helaas gebleken dat als het gaat om een stukje kwaliteit, maar ook de vragen die we stellen en de beantwoording die dat moest opleveren, dat dat nog niet de kwaliteit had die het zou moeten hebben. Laat ik het maar even zo voorzichtig zeggen. Dat betekent dat we vertraging hebben opgelopen. Dat is een van de oorzaken. Een andere oorzaak, ik hou het ook wel graag een beetje bij mezelf, af en toe. Ik ben nieuwe accountant. Dus dat betekent dat er ook af en toe nieuwe vragen komen of verdiepende vragen. Dat ik niet, samen met mijn collega, met het eerste antwoord tevreden ben altijd, maar doorvraag. Kost ook tijd. Is ook een reden van het feit dat we nu met elkaar aan tafel zitten zonder dat er nog een verklaring ligt. Dus het heeft wel wat meerdere oorzaken en de organisatie weet ook verdraaid goed waar het bij haar zit, als het gaat om kwaliteit en als het gaat om aanleveren.

We hebben met elkaar afgesproken, overigens, dat ook een heel gebruikelijk, maar nu ook zeer noodzakelijk, dat we met elkaar gaan evalueren, omdat het proces zoals we nu met elkaar eindigen, dat willen we niet weer. Ik weet wel, dat is vorig jaar ook gezegd, dat willen we niet weer zo. De verbetering zit erin, gelukkig, maar we moeten echt zorgen dat we volgend jaar als ik, als wij, hier met u aan tafel zitten dat we een accountantsverslag kunnen bespreken. Dat er een controleverklaring ligt of in elk geval zicht op een verklaring waar u mee uit de voeten kunt. De belofte van een goede evaluatie die ligt er. De inspanningen om te zorgen dat het beter gaat volgend jaar gaan plaatsvinden. U heeft inderdaad een memo gehad. Ik heb het memo ook mogen inzien. Dat is een weergave van de correcties die wij hebben voorgesteld. Dat varieert van fouten tot onzekerheden tot presentatiewijzigingen. Dat is allemaal correct overgenomen in het memo. Daar ben ik blij

mee. Dat betekent dat datgene wat wij ook hebben aangeleverd, erkend wordt en dat dat uiteindelijk verwerkt wordt. Dat heeft geleid tot een beperkte, enigszins beperkte wijziging in het resultaat, maar het leidt ook tot, inderdaad, her en der wat gewijzigde teksten in de jaarrekening. Want we kijken ook goed mee en teksten moeten uiteindelijk ook goed zijn. Nogmaals, morgen krijgen we een aangepaste jaarrekening, gaan wij ermee aan de slag, gaan wij toetsen, gaan wij een accountantsverslag schrijven en gaan we naar een afronding. Misschien is dat even een korte, niet helemaal korte inleiding op datgene wat wij gedaan hebben, hoe het proces verlopen is en enigszins op de inhoud. De voorzitter: Dank u wel. Geeft dat aanleiding tot vragen, beschouwingen? De heer Van den Brink. De heer Van den Brink: Ik was even nieuwsgierig. Heeft u dit ook gedaan voor Laren en Blaricum? De heer Kuperus: Ja. Daar geldt hetzelfde voor. Als het gaat om de toelichting, dezelfde toelichting heb ik gegeven. Maar ook als het gaat om het proces, het proces is vergelijkbaar. Ook Laren en Blaricum zitten in de vertraging. De heer Van den Brink: Maar heb ik het goed dat in Blaricum de accountantsverklaring en ook in Laren al wel klaar is? De heer Kuperus: Nee. Voor Blaricum niet. Voor Laren ligt er ook nog geen verklaring. Daar hebben we aanvankelijk wel een verslag kunnen schrijven.

Dat heeft alles te maken met het feit dat Laren de eerste was die in de controle zat. Daar ligt een verslag, maar ook dat verslag is nog niet definitief, de jaarrekening is daar ook nog niet definitief. De heer Van den Brink: Dan een andere vraag. U zegt: er zit wel verbetering in ten opzichte van vorig jaar. We weten dat de bemensing van de afdeling Planning en Control moeizaam is. Zitten dan de problemen daarin, in dat capaciteitsprobleem, of is het een probleem bij de aanlevering door de afdelingen, met de kwaliteit van de cijfers die ze aanleveren? De heer Kuperus: Beide. Het zit hem in de kwantiteit, het zit hem in het feit - dat is vorig jaar al gebeurd - dat heel veel mensen vertrokken zijn. U krijgt nieuwe mensen, mensen moeten ingewerkt worden, doen hun best om datgene te doen wat ze moeten doen, maar daar zit een stuk vertraging in. Dat heeft ook te maken, zoals u aangeeft, met kwaliteit. Dat kan ook bijna niet anders dan samenhangen. Op het moment dat je de kwantiteit niet op orde hebt, heeft dat effect, uiteindelijk, op de kwaliteit. Maar beide aspecten spelen een rol. De heer Van den Brink: Een laatste vraag is dan: er zitten ook bij de jaarrapporten, jaarcijfers, een stoplichtenrapportage. Dat is niet kwantitatief maar kwalitatief, eigenlijk. Kijkt u daar ook naar? Dat lijkt me lastig voor een accountant, maar van de betrouwbaarheid van die rapportage.

De heer Kuperus: Onze controleverklaring gaat alleen over de jaarrekening, maar wat u wat u aangeeft, is onderdeel van het jaarverslag. Het jaarverslag lezen we wel door, maar alleen om vast te stellen dat wat daarin staat, niet strijdig is met de jaarrekening. Dus we toetsen dat niet op detail. De voorzitter: Dank u. De heer De Zeeuw. De heer De Zeeuw: Vraag. U refereerde aan bij de BEL Combinatie, dat het allemaal wat beter was geworden. Dat viel ons ook op, dat bij het verslag over de jaarrekening van de BEL Combinatie geweldige vooruitgang was

geboekt. Dus wij denken, dan zal het bij de gemeentes ook wel zijn, want dat zijn dezelfde mensen die daar zo'n beetje naar kijken. Maar ik krijg nu toch de indruk dat op de een of andere manier de BEL Combinatie grotere stappen voorwaarts heeft gemaakt dan de gemeentes. De heer Kuperus: Dat is ons ook opgevallen. De BEL Combinatie was inderdaad een stuk eerder dan deze controle. Het voordeel van de BEL Combinatie is dat we die controle op zichzelf doen. De drie gemeenten zijn na elkaar en gaan vervolgens ook door elkaar heen lopen. Maar wat ons met name is opgevallen, als het gaat om de kwaliteitstoets op de aanlevering en de kwaliteitstoets op de beantwoording van onze vragen, die was er bij de BEL Combinatie wel en bij de gemeenten niet, althans aanvankelijk niet. Die kwam later wel, maar dat zorgt wel voor een stuk vertraging, omdat de kwaliteit niet meteen op orde is. De voorzitter: Ik kijk even naar de linkerkant. Mevrouw Bunt. Mevrouw Bunt: Ik had in eerste instantie ook de vraag ten aanzien van het proces met de BEL Combinatie opgeschreven, maar die is al beantwoord. Ik vroeg me ook af. In het begin was je een beetje voorzichtig nog met de bevindingen of die al allemaal in de memo zaten. Tot nu toe zit het in de memo, maar eventueel kunnen er nog bevindingen komen.

Heb ik dat goed? Heb ik dat zo goed geïnterpreteerd? De heer Kuperus: De bevindingen die wij gesignaleerd hebben, staan in de memo. We zitten nu in de fase dat deze bevindingen worden verwerkt in de jaarrekening en dat we gaan toetsen of die correct verwerkt worden in de jaarrekening. In de basis komen er geen nieuwe bevindingen meer. Zeg nooit nooit, want we zijn nog steeds bezig om te controleren, dus je kunt nog iets tegenkomen. Maar we hebben onze bevindingen ook gedeeld op het moment dat wij zeggen: we hebben alles gezien. De voorzitter: Het is uw accountant, dus dit is het moment om vragen te stellen, verduidelijkingen. Is het allemaal voldoende helder? Dank voor uw toelichting. Ik zou zeggen, blijf nog even zitten voor de jaarrekening, want ik moet nog twee uur terug. Mensen wonen in Groningen. Er gaat niks boven Groningen, behalve als je helemaal in Eemnes moet wezen en dan is het een beetje ver. Het zijn twee bochten. Dan is hiermee agendapunt 3 geattesteerd. 4.

Vragenhalfuur De voorzitter: Gaan we naar agendapunt 4, dat is het vragenhalfuur. Daar hebben zich … U heeft geen vraag ingediend.

5.

Te bespreken onderwerpen 5.01

Jaarstukken 2024

De voorzitter: Dan hebben we de te bespreken stukken, de jaarstukken 2024 en dan gaan we de partijen langs. Als het een accountantsvraag is, kijk ik naar de heer Kuperus, als hij hem kan beantwoorden en anders gaan wij kijken. Dan begin ik bij de heer De Zeeuw als eerste namens Dorpsbelang. De heer De Zeeuw: Dank u wel, voorzitter en dank u ook, college. Ik loop even de jaarrekening op hoofdpunten na en dan moet ik zeggen, ik was heel blij met de slot wijziging, ook als we dat gingen hanteren, want dan zouden we inderdaad op het eind van het jaar toch een redelijk goed beeld hebben of het allemaal sluitend is en of er overschotten zijn en dergelijke. Dus ik denk dat we die traditie trouwens wel, als we dat in de toekomst kunnen handhaven, is het ook een stukje voorsignaal wat we kunnen verwachten. Alleen daar

was natuurlijk een positief resultaat en uiteindelijk blijkt bij de jaarrekening dat er toch weer wat tegenvallers zijn, waardoor het toch weer een negatief resultaat wordt. Zoals gewoonlijk zit daar toch weer jeugdzorg bij voor vijf ton. Die rente dat is een beetje een verrassing voor de meeste mensen, denk ik, dat we 3 ton moeten bijstorten voor de voorziening pensioen. Dat komt er ook bij. Maar ik moet zeggen, wat me opviel bij die bij de slotwijziging was juist dat we een grote tegenvaller hadden in de bouwleges en dat die mooi gecompenseerd kan worden door een winstneming bij de grex van De Hilt. Dus ik denk, dan hebben we het gehad. Maar helaas is dat dus niet het geval, ook omdat blijkt dat de 3 tot 4 ton die te maken had met jeugdzorg tegenvallers compensatie, zoals de commissie-Van Ark had voorgesteld, dat dat ook niet binnen is gekomen. Na verwerking van de was-wordt lijst komen we dan uiteindelijk uit op een negatief resultaat van ruim 6 ton. Dat is jammer en hopelijk kunnen we dat in de toekomst toch een beetje gaan voorkomen. Dan komen we op de algemene reserve uit. We hebben in de coalitie eigenlijk vanaf begin af aan gezegd: die is te laag, die moet omhoog. Dan hebben we zelfs het lef gehad om een bedrag van 5 miljoen te noemen. We dachten trouwens in de loop van 2024 dat we redelijk op weg waren om naar 2 - 2,5 miljoen te gaan.

We wisten dat er winstneming zou plaatsvinden op De Hilt en dergelijke. Maar dat was voor de was-wordt lijst 1,7 miljoen en uiteindelijk is dat dus nu net geen 9 ton geworden. Dat is toch wel heel laag, moet ik zeggen, en ook wel erg krap. De vraag die ik dan straks van u toch wel wil beantwoord hebben: hoe denkt u dat we de komende jaren toch naar die 5 miljoen kunnen gaan? Want dit is wel heel magertjes, als je toch regelmatig met tegenvallers als bij jeugdzorg te maken hebt. Als u daar straks op terug zou kunnen komen. Dan vraag ik me af of we voor het laatst nu te maken hebben met zwakke financiële kengetallen. We zijn dat al jaren gewend, dat we dat hebben en we weten ook waardoor dat komt. Het gaat dan over de netto schuldquote en het gaat ook over de kwestie van solvabiliteitsratio. Dat komt omdat we eigenlijk … We doen grote grondaankopen voor bouwprojecten van 10 - 15 jaar. Daardoor komen én de schuldquote en de solvabiliteitsratio sterk onder druk te staan. De netto schuldquote was in 2024, 128,7, zag ik, dus dat is bijna op 130 en boven de 130 kom je echt in de gevarenzone. En de solvabiliteit was ook nog laag, 17,5, terwijl je doorgaans tussen de 25 en de 40 procent zit. Nou hebben wij gelukkig recent een vergadering gehad over een nieuwe juridische structuur voor grondexploitaties Eemnes en de overdracht van de gronden.

Hierdoor, zou je kunnen zeggen, verhuizen de leningen van de balans van de gemeente naar die bv’s toe, waardoor ze dus niet meer op de balans van de gemeente komen te staan. Dat zou dus moeten betekenen dat … Misschien nog wel even te zeggen, in bv-land of in ieder geval in ondernemersland ben je gewend dat je uiteindelijk dat allemaal niks uitmaakt, want je moet toch consolideren, maar dat consolideren gebeurt blijkbaar niet in gemeenteland en daardoor hebben we dus een kans op aanzienlijk verbeterd ratio's voor die kengetallen. De vraag aan het college is of dit inderdaad het geval is en of we al in staat zijn om op basis van de nieuwe structuur, in welke richting we moeten denken voor die kengetallen. Dat waren de opmerkingen van mij en de heer Bas Pouw gaat verder met de inhoudelijke kant op de jaarrekening. Dank u wel. De voorzitter: De heer Pouw. De heer Pouw: Dat is maar beperkt tot twee dingen, namelijk één opmerking en één vraag. De opmerking die we hadden, was dat we toch wel heel erg jammer vinden dat de tiny houses slash flexwoningen maar niet van de grond komen. U hoorde vandaag op de radio dat het item bij de verkiezingen woningbouw gaat worden en dat wij toch maar een provincie hebben waar toch GroenLinks slash PvdA het maar niet wilden gunnen dat we hier wat voor de jongeren bouwen in de flex- slash schakelwoningen. Dus dat is de opmerking.

En dan een concrete vraag. Dat is het centrumplan, die staat op rood. Nou is die een beetje half-half gekoppeld aan de Laarderweg die nu loopt. Er is in het presidium al een keertje eerder gezegd, wellicht moeten we die kruising Braadkamp Noordersingel toch maar weer uit het lopende project Laarderweg nu halen en plakken bij het centrumplan. Toen heb ik gezegd: op zich prima. Alleen mijn vraag is, want hij staat ook in deze begroting en ik

proef een beetje dat - dus de begroting voor 2025 - en ik proef een beetje, want die stond formeel volgens mij voor Q2 en drie dagen geleden, een aantal dagen geleden was Q2 afgelopen. Laat ik het zo. De concrete vraag is: kunnen wij op korte termijn nog iets verwachten over het centrumplan? Dat is eigenlijk concreet de vraag en afhankelijk van het antwoord zullen wij dan anticiperen of we dan de kruising willen of niet mee willen nemen bij de Laarderweg of eventueel bij het centrumplan als die toch op korte termijn komt. Dus dat was de opmerking en de vraag. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van het CDA, mevrouw Bunt. Mevrouw Bunt: Dank u wel, voorzitter. Ik ga eerst de jaarrekening gewoon wat op bevindingen, inhoudelijke puntjes doorspreken. Wij zien bij punt 4.1.2 dat het idee van de rotonde verdwenen is. Daar komen wij straks tijdens de kadernota nog even op terug. Dan bij puntje 5.1.1 zagen we ook dat er geen capaciteit is voor zitbankjes, die juist eigenlijk als positief worden benaderd door onze inwoners. Dus dat vinden wij toch al eigenlijk jammer. Dan op pagina 76 . Ik heb trouwens weer de oude paginanummering gebruikt, dus ik weet niet of dat goed gaat. Daar hebben we antwoord gekregen over de BEL Combinatie over het verschil eigenlijk van de 577.000 euro.

Nu hebben we eigenlijk die slotwijziging gehad van de BEL, vorig jaar in december, en het verbaast ons dan toch wel dat er dan daarna nog zo'n verschil uitkomt. En hetzelfde, daar hadden we ook nog de BEL-website staan, of de website van de gemeente, die dus blijkbaar ook niet in de begroting was meegenomen, maar die we dus wel eerder toe hadden gezien, vind ik ook nog steeds wel opmerkelijk. Dan hebben we nog de lijst met de af te sluiten investeringen. Daar stonden paardenroute en het Plantsoen. Daar hadden we een vraag over gesteld. Volgens mij was die niet helemaal goed geïnterpreteerd, want ik had juist het idee dat die projecten nog doorliepen in 2025, maar de vraag staat niet helemaal goed. Maar volgens mij is het nu bijna afgerond, dus zou ik zeggen, dan is het prima. Als we het raadsvoorstel doorlopen, dan is natuurlijk punt 1, moet nog aangepast worden, maar ook met die aanpassingen kunnen we er wel mee instemmen. We maken uiteindelijk een verlies van zes ton. Die moet dan maar ten gunste vallen van, of onttrokken worden aan de algemene reserve, maar daar balen wij ook van. Het investeringskrediet heb ik het ook al even over gehad. De budgetoverheveling kunnen wij mee instemmen. De controleverklaring en de accountantsverklaring moeten we nog zien, dus daar wachten we maar op.

En we kunnen ook instemmen met de begroting onrechtmatigheden en de begrotingswijziging van 2025. We kunnen ons ook nog vinden, trouwens, in het centrumplan wat Dorpsbelang net vroeg met de vraag. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van de VVD, de heer Schade. De heer Schade: Dank u wel, voorzitter. Een korte opmerking, een kort aantal opmerkingen mijnerzijds. Want de jaarrekening beoordelen is terugkijken en we kunnen er van alles van vinden, maar het kan toch niet veranderen, want de feiten liggen op tafel. Tenminste, de feiten zoals die in dit merkwaardig proces op dit moment bekend zijn, en wie weet wat we donderdagavond nog te horen krijgen. Maar gebaseerd op datgene wat we nu zien, worden we natuurlijk niet blij. Voor mij hebben de sprekers dat ook al gezegd, het is toch wel erg vervelend dat wij in een gemeente die zoveel mogelijkheden heeft om geld te genereren uit investeringen die in het verleden gedaan zijn en die alle inwoners van Eemnes ten goede komen, dat we dat niet doen - en ik kijk nu rechtstreeks naar de overkant - omdat wij niet bouwen op zo'n manier dat er ook wat geld overblijft voor deze gemeente. Wij hameren daar al vele, vele jaren op, maar het is helaas ook nu weer niet zover gekomen en wij blijven dat jammer vinden. Over de jaarrekening zelf valt niets te zeggen, want dat zijn gegevens en feiten uit het verleden.

Over de stoplichten wil ik nog wel een enkele opmerking maken, voorzitter, en dat is: wat ons is opgevallen is dat de zaken die wij kunnen controleren – mobiliteit, wonen, groenonderhoud - daar overheerst het oranje en rood. De zaken waar wij geen zicht op hebben, die zich ver

buiten ons beeld bevinden, dan is dat eigenlijk het gehele sociaal domein, daar staat vrijwel alles op groen. Wij vonden dat merkwaardig en het betekent dat óf mevrouw Havinga een fantastische job doet - en wie ben ik om daaraan te twijfelen? - maar dan moet ik zeggen, dan zitten de twee Dorpsbelangwethouders hier wel op een ontzettende manier te klungelen. Het zou ook kunnen zijn - en dat zeg ik omdat ik niemand in het college wil afvallen - het zou ook kunnen zijn dat het gemakkelijker is om groen licht te geven over iets wat toch niet echt nu en op dit moment te zien valt, dan voor de wat hardere zaken. Met die opmerking, voorzitter, en ik heb geen verdere vragen voor u, sluit ik af. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ga ik naar de fractie van de Partij van de Arbeid, de heer Van den Brink. De heer Van den Brink: Dank u, mijnheer de voorzitter. Dank voor de antwoorden die de accountant al gegeven heeft. Dan kan het eerste deel van mijn verhaal al vervallen, want dat is helder. Het algemene beeld is dat we over 2024 veel geld tekortkwamen. Nog meer dan we eerder dachten, gezien de laatste verklaring van de accountant. Dan worden de cijfers nog in positieve zin beïnvloed door een eenmalige opbrengst van het plan De Hilt en een fors overschot op de Oekraïneopvang.

Een belangrijke factor in dat tekort is de tegenvallende legesopbrengst, ook al komen die dan volgend jaar waarschijnlijk nog wel. Dat was te voorkomen geweest, mijnheer Pouw, als de woningbouwplannen wel op tijd waren ingediend. Dus beschuldigingen richting de provincie, lijkt mij in dit verband niet juist. Verder wordt het beeld bepaald door de extra kosten van de wethouderspensioenen en de hogere kosten voor de jeugdzorg. Aan dat laatste lijkt helaas weinig te doen, want het is een openeinderegeling. Maar misschien kan de portefeuillehouder toch die plotseling nogal fors hogere kosten voor de pensioenen van de wethouders nader verklaren. Dit voor wat betreft de jaarrekening, de cijfers. Mijnheer Schade begon ook al over de stoplichtrapportage en die is ook niet positief. Bij de portefeuilles van de wethouders Reijn - dat was nog uw voorganger - en de heer Ten Have is veel rood of oranje. Met andere woorden: er is minder gedaan dan was afgesproken. En dan wordt er soms ook nog groen gegeven voor zaken die niet zijn uitgevoerd, bijvoorbeeld de aansluiting van de Eikenlaan op de Wakkerendijk. Daar staat een groen vinkje. Dus ik wou al gaan kijken of die rotonde plotseling klaar was, maar er is nog niks gebeurd. Dan zou je toch mogen verwachten dat de wethouders geld overhouden. Dat blijkt echter lang niet altijd uit de budgetoverhevelingen.

Hoe kan dat nou? Het lijkt wel of je je kinderen met geld om boodschappen stuurt en dat ze dan zonder boodschappen en zonder geld weer terugkomen. Als je dan vraagt waar het geld gebleven is, kunnen ze geen antwoord geven. Dat is toch wel een merkwaardige situatie? Ook zie ik daar enkele bijzondere zaken. Het opvallende is het voorbereidingsbudget voor het centrumplan, dat staan bij de investeringsplannen. Het lijkt wel of dat op is. Of lees ik dat verkeerd? En een puntje wil ik er nog uitlichten, mijnheer Ten Have. Raadsvergaderingen zouden digitaal toegankelijk worden. Ook dat is nog niet gelukt. Misschien kunt u verklaren waarom dat nog steeds niet gebeurd is. Bij de portefeuilles van wethouder Havinga zien we veel meer groen. Mijnheer Schade zei het al. Maar schijn bedriegt hier. Het gaat hier om veel minder concrete projecten. Een kruispunt, als dat klaar is of niet, kan je dat groen of rood geven, maar in het sociaal domein is dat wat ingewikkelder. Er zijn toch wel signalen dat sommige groene vinkjes misschien iets meer gekleurd hadden mogen zijn richting oranje. Een zorgpunt blijven de kosten van de jeugdzorg en het uitblijven van een volledige compensatie door het rijk. Dit onderstreept het belang van preventieve sociale zorg en het stimuleren van een gezond klimaat voor opgroeien in Eemnes.

Gelukkig zien we wel goede resultaten op de programma's van wethouder Havinga: sociale samenhang, sport, cultuur en opgroeien in Eemnes. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van D66, de heer Defferding.

De heer Defferding: Dank u wel, voorzitter. Ik sluit me graag aan bij de woorden van mijnheer Schade en mijnheer Van den Brink, maar ik wil daar nog wel iets aan toevoegen. Dat gaat met name over het proces. We hebben gelukkig onlangs in de krant kunnen lezen dat Eemnesseres best tevreden zijn over wat de gemeente presteert. Maar als we dan naar dit jaarverslag kijken, dan hebben de inwoners waarschijnlijk dat stuk niet gelezen, want er werd al aangegeven dat er veel niet gerealiseerd is en voor een aantal zaken wordt er ook nog geld overgeheveld naar volgend jaar. Dat is natuurlijk een goed idee en dan hopen we dat we het volgend jaar wel kunnen uitvoeren. Maar voor wat betreft het proces ben ik eigenlijk wel een beetje teleurgesteld. Ik hoor net de accountant met hele vriendelijke woorden zeggen dat het eigenlijk kwalitatief niet zo heel erg goed is gegaan. Dat is een opmerking die we vorig jaar ook al kregen en volgens mij het jaar daarvoor ook al. Ik begin me dan serieus af te vragen, ondanks alle inspanningen van de ambtenaren, want die doen hartstikke goed hun best, en ik weet dat u als portefeuillehouder ook daar uw best op doet, maar het lijkt er toch serieus op dat we al jaren gewoon niet in control zijn op onze financiën. Want vorige week was de boodschap: we komen vijf ton tekort.

Toen vroeg ik u nog: is dit het dan, of komt er nog een verrassing uit de hoge hoed? In de marge misschien iets erbij of eraf, maar er komt gewoon 25 procent bij. Dat is voor mij weer een teken dat we niet in control zijn en dat we eigenlijk niet goed weten waar we het nu over hebben. Dan worden we in het laatste uur, sterker nog, we moeten donderdag terugkomen omdat het allemaal niet op orde is, om deze jaarrekening goed te keuren. Ervan uitgaande dat we een verklaring krijgen van de accountant dat het allemaal toch nog op de valreep geregeld is. Dus wij komen braaf terug donderdag en dan gaan we iets aftekenen waar we geen invloed meer op hebben en allemaal al gedaan is, en dat is het dan. Maar ik ben wel benieuwd, portefeuillehouder, wat gaan we volgend jaar krijgen? Krijgen we dan weer zo'n proces als dit? Want dan zou ik nog extra balen en dat zou ik nog vervelender vinden dan vandaag. Want wat doen we dan hier in deze gemeente? Ik hoor het graag. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Terwijl de wethouders zich voorbereiden op de antwoorden op hun gele groene witte stipjes. Laten we beginnen met: ik herken hetgeen de accountant in het eerste stuk heeft verteld. We waren beter op weg met balansdossier en dat soort zaken. Vervolgens zakt het toch weer in als het gaat om de kwaliteit van de stukken, maar ook de tijdigheid van de beantwoording.

Daar moeten we ook gewoon heel eerlijk in zijn. Dan eindig ik even, dan begin ik helemaal met het proces. Teleurgesteld? Absoluut teleurgesteld, want we hadden goede hoop dat we dit jaar een stuk beter zouden zijn dan vorig jaar. Vorig jaar was gewoon heel slecht. Dus dan kun je nu zeggen: dan hebben we nu een zes min gescoord, daarmee ga je over naar het volgende jaar, maar het is natuurlijk niet het niveau wat we met elkaar na hebben gestreefd en wat we graag willen. Dat is ook waar de organisatie zich terdege van bewust van is. Zoals ik in de begrotingscommissie ook al heb gezegd: waar we naartoe moeten, is een stabiele organisatie met eigen medewerkers. Het mooie van de afgelopen maanden is dat we erin geslaagd zijn om steeds meer vaste medewerkers aan ons team te verbinden, alleen die vaste medewerkers waren er niet toen de begroting ‘24 is gemaakt en sommige wisselingen zijn ook nog in het jaar ‘24 geweest. Dus we hebben ook te maken met mensen die er voor het grootste gedeelte van het jaar niet bij waren geweest. Dan komt het op: hoe borg je je processen? Hoe leg je de specificaties vast? Daar hebben we nog een behoorlijke slag te slaan. Dan ben ik blij met het vaste personeel. Eén van hen zit hierin en één inhuurkrachten die we dit jaar als taak echt hebben gegeven, breng de basis op orde en zorgt dat we in control komen.

De boodschap is we bouwen met het vaste team wat er zit en daar investeren we de komende maanden in om die, in goed Nederlands, te empoweren. Ik weet er zo even gauw niet een ander woord voor, maar ‘in hun kracht te zetten’ klinkt meestal dat je dan afscheid neemt van mensen, dus zo wou ik het niet noemen. Dus dat we zeggen, jongens, jullie zijn het team, jullie moeten het de komende jaren doen. Dus denk ook goed mee met Key2Finance: hoe gaan we het gewoon allemaal goed inregelen zodat we volgend jaar niet weer ..? Want die teleurstelling zit bij u, zit bij de accountant, zit ook bij het team C&F. Want die hebben de afgelopen weken ook er heel hard aan getrokken en dan is het wel heel

teleurstellend dat we een extra raadsvergadering moeten uitschrijven. Blaricum is maandag op het allerlaatste aan de beurt, want het moet voor dinsdag bij de provincie liggen, en Laren ben ik een beetje het zicht kwijt. Ik dacht dat ze hem al hadden, maar ze hebben hem ook nog niet. Ik heb u ook geschetst, de begroting ‘24 is tot stand gekomen met twee medewerkers die er inmiddels allang niet meer zijn. In het gehele jaar ‘24 hebben we één accounthouder gehad die begin maart, dacht ik, al afscheid heeft genomen en sinds december hebben we de nieuwe accounthouder die ook hier in de zaal zit. Dat maakt dat ongeveer vijf mensen zich bij de totstandkoming of de uitvoering of het opleveren met die begroting en de jaarrekening hebben beziggehouden. Dan heeft deze organisatie één, twee hardnekkige problemen die er echt uit moeten. Dat is een e-mailcultuur dat men elkaar vooral e-mailt met specificaties en dat soort dingen die dan ergens in een inbox zitten, dan zijn de medewerkers vertrokken en dan komt het er niet meer uit. En het tweede is - en ik weet dat het een heel fantastisch leuk programma is waar je heel veel dingen mee kunt doen en dat heet Excel - dat iedereen buiten de administratie om in Excel allemaal dingetjes bijhoudt. En dan gaat die medewerker weg en dan zit dat Excelbestand ergens op de M-schijf.

Het goede voorbeeld is dat de M-schijf er sinds deze week, vorige week, niet meer is, of deze week geloof ik. Dus dat kunnen ze niet meer doen. Maar om het administratieve systeem je eigen schaduwadministratie bijhouden, is best wel hardnekkig. Dat betekent dat als die medewerkers weg zijn, ze misschien soms nog wel al hun Excelletjes hebben gestuurd. Maar u weet hoe een Excelletje werkt, je maakt je eigen Excelletje, je snapt precies hoe die in elkaar zit. Vervolgens komt de nieuwe medewerker en die denkt: ik volg het allemaal niet, dus ik kijk er niet naar. Zo nu en dan duik ik dan in mijn ding en dan denk ik: ik heb hier nog fase producten twee van september 2023 met een specificatie en dan schuif ik die erin. Maar ik moet een keer ophouden met dat ik me met dat soort dingen bezighoud. Dus we gaan ervan uit dat dat gewoon straks allemaal in de organisatie geborgd is en dus ga ik ervan uit dat die hardnekkigheid, dat we daar zo in de loop van dit jaar echt een goede stap met elkaar zetten. Dan gaat het wel om dat we de medewerkers weten te behouden en weten te boeien en dat we niet weer een leegloop krijgen. Maar goed, daar is, als het goed is, aandacht voor en ik zie een bevestigende knik vanaf de tribune, dus daar heb ik wel vertrouwen in. En die verrassingen, dat zijn, ik kan het niet anders zeggen, gewoon slordigheden.

Slordigheden van dingen die in het jaar ‘25 zijn geboekt die eigenlijk in ‘24 hadden gemoeten. Dat komt misschien door de werkdruk, dat komt misschien door niet opletten, niet alert genoeg zijn. Dan heb je de accountant die dat gewoon signaleert en zegt: jeugdzorg had nog ietsjes hoger moeten zijn, ongeveer een ton hoger in ’24, want dat is het grootste gedeelte van die twee ton aan correcties. Daar zit ook een stukje Oekraïnekosten in, waar men gewoon wel een vergoeding voor krijgt. Dus de winst is eigenlijk ietsjes minder hoog, omdat in die correctie van twee ton van de accountant ook iets van Oekraïne zit. En er zit eentje in waarvan ik dan denk: daar kun je over twisten. Dat is de rentenota, waar de accountant zegt: 200 dagen heeft betrekking op 2024, dus je moet eigenlijk een deeltje toerekenen aan 2024. Voor het beeld van de jaarrekening had dat niet heel veel uitgemaakt. Maar goed, op een gegeven moment denk je, laten we alle correcties maar doorvoeren. Dus die verrassingen waren voor mij ook verrassend. Ik heb vandaag toevallig ook weer gezegd: de basis daar hebben we nog best wel een slagje te slaan. Want als de eerste boeking goed is, dan scheelt dat een correctieboeking en dan scheelt dat dat je verdwaalt in de administratie.

‘25 hebben we al verbeteringen doorgevoerd door niet meer C&F te laten boeken, maar echt de verantwoordelijke managers en budgethouders, dus daar hoop ik de eerste kwaliteitsslag te zien. Maar dat gaan we zien bij de interim-controle, denk ik, hoop ik. De accountant heeft niet gezegd dat hij een goedkeurende verklaring gaat geven, maar ik ga er zo'n beetje van uit dat als wij dat allemaal keurig doen en alles is conform zijn dingen gedaan, dat dat goed gaat. Die hardnekkigheid zit hem, denk ik, ook in het proces dat we geen tijd hebben genomen om het balansdossier intern eerst nog eens een keer goed te controleren. Zitten daar dan nog foutjes in die we er zelf al hadden kunnen uithalen? In plaats van dat de accountant zegt: dat sluit niet aan met uw eigen grootboek. Dat soort correcties is omwille van de tijd en de snelheid allemaal niet meer uitgevoerd. Heeft het ook niet geholpen dat de goedkeurende verklaring voor MetMaya zo'n beetje 20 juni

werd afgegeven, want heel lang leek dat het allemaal onzeker zou zijn en op het laatste moment wordt het alsnog zeker. Dus er zit heel veel in dat je kunt zeggen, het is verklaarbaar, maar het zijn geen excuses, want het is uiteindelijk nu juli. Een beetje grote onderneming slaagt er al in februari in om de jaarcijfers compleet te hebben. Dus voor onze eigen cijfers zou dat hartstikke goed moeten kunnen. Eigenlijk zouden we voor onze eigen cijfers moeten zeggen: eigenlijk moet je in februari het beeld wel hebben. Dan ga je nog zitten wachten op Huizen en op Bussum en op Amersfoort, maar onze eigen dingen zouden eigenlijk gewoon in februari af moeten zijn. Zeker als we gebruik blijven maken van een slotwijziging, maar daar moeten de belangrijkste wijzigingen gewoon in zitten. We blijven ook met die slotwijzigingen - ga ik het rijtje af – werken. Die voorziening pensioenen. Het is een lagere rekenrente, het is een extra opbouw van pensioenen van wethouders die in de loop van het jaar opbouwen. Het heeft te maken met de sterftetabel die waar je … Sommige wethouders zijn al ruim, oud-wethouders zijn al ruim in de 90 en dan is de sterftetabel wat hoger. Maar als ze gewoon blijven leven, dan komen ze wederom in de voorziening. Noemen geen namen, maar we kennen allemaal mijnheer Kreft, 94 inmiddels. Vervolgens is dat een berekening.

Het goede is, over twee jaar bent u er vanaf, want dan moeten we verplicht over naar het ABP. Het nadeel is dat het ABP natuurlijk een bepaalde rekenmethode heeft en ik hoop maar dat onze rekenmethode ongeveer overeenkomt met die van het ABP. En wij moeten invaren tegen hun dekkingsgraad, dus daar zie ik de eerste 14 procent tegenvaller op 2 miljoen al aankomen. Dus het is 3 ton. Maar dan zijn we er wel van af, van die schommelingen en dat soort dingen, want als straks aan het eind van het jaar de rente weer iets gestegen is, dan valt er weer een bedragje vrij. Dat is het vervelende aan die pensioenvoorziening. Die tegenvallers jeugdzorg - ik neem aan dat mevrouw Havinga zo meteen iets zal zeggen over de beheersbaarheid van de kosten - dat blijft gewoon een dingetje. Zolang mensen kennelijk geen geld tekort hebben en gewoon rekeningen uit 2023 pas in ‘25 insturen. Zolang dat systeem overeind blijft en we daar niet op kunnen sturen, worden we soms verrast en zullen we ook de komende tijd verrast blijven worden. Daar zullen we echt wel hopen dat dat beter gaat, maar zolang we daar niet kunnen zeggen ‘u moet binnen een jaar uw factuur inleveren’, dan komt u zoiets tegen. Mevrouw Havinga heeft in de commissie daar ook iets van gezegd.

We moeten daar beter leren sturen op de verplichtingen die zijn aangegaan, maar ook daar worden we soms verrast door mensen die al in een behandeling zitten, terwijl ze het vergeten zijn te melden. Een tegenvaller is natuurlijk de commissie-Van Ark. En ik hoop dat we bij de Miljoenennota 4 ton krijgen van het inmiddels demissionaire kabinet, dat ze hun toezegging als missionair kabinet gestand doen. Eerst zien, dan geloven. Laat ik daar ook zo eerlijk in zijn. Als het kabinet nog had gezeten, dan had ik daar veel vertrouwen in. Of een demissionair kabinet nog zoveel geld gaat uitgeven om gemeenten te compenseren waar ze toch niet mee scoren. Dus ik ben een beetje, ik vrees met grote vreze. Dan is zes ton negatief uitermate teleurstellend, want dat helpt ons niet in de Deloitte-score, al weet u wat ik van die exercitie vind. Dan die algemene reserve naar 5 miljoen. De heer Schade wees er al even op. Ik kan me herinneren dat we in het verleden wel eens voorstellen hebben gedaan, toen zeiden we, dan kunnen we geld verdienen, en toen zei de fractie van Dorpsbelang: maar geld verdienen is niet onze primaire doelstelling. Dus het is altijd een beetje kijken hoe, maar met de maatregelen rondom het overdracht naar de bv en het uitkeren van de dividenden in de huidige bv naar de gemeente gaat de algemene reserve dit jaar met 2 miljoen groeien. Dus dan zitten we op 3 miljoen.

Dat is nog geen 5 en het is ceteris paribus, dus dan moet de begroting ook wel zo'n beetje uitkomen en dan moet die niet in dit jaar ook weer heel veel tegenvallers krijgen. Ongetwijfeld zullen er tegenvallers komen, er zullen ook meevallers komen. Die zwakke financiële kengetallen. Die solvabiliteit gaat omhoog, dat komt door dat aansterken van het eigen vermogen. Die schuldquote, de bruto schuldquote blijft hoog, maar de nettoschuldquote gecorrigeerd voor uitgeleend geld gaat dan omlaag. Dat helpt ons om richting de provincie, richting de financierder BNG duidelijk te maken: we hebben ten opzichte van onze balanspositie best een enorme grondvoorraad. En ceteris paribus levert dat de komende jaren ook heel veel geld op. Ook bij een tweede deel betaalbaar. Tegelijkertijd kennen we ook de crisisjaren 2009 dat er heel veel gemeentes toen het moeilijk kregen als het weer omlaaggaat. Dus daar

moeten we ons ook bewust van zijn. We hoeven inderdaad niet te consolideren, want er zit in de participatie 1 miljoen reserve. Die kunnen we uitkeren. Die staat nu voor verwervingskosten op de balans. Tegelijk, ik hoor u vaker over onze kengetallen en de kwetsbaarheid en dat soort dingen. Kijk ik naar de afgelopen vijf jaar, wat we gedaan hebben, dan hebben we het project Hink-Stap-Sprong sociaal en betaalbaar ingevuld, we hebben de Wakkerendijk heringericht wat een miljoeneninvestering was. We hebben, als u instemt met de kadernota, voor de Laarderweg bijna 3 miljoen beschikbaar, we hebben een Huis van Eemnes gebouwd, we hebben miljoenen geïnvesteerd in de HOV A27, alle forse investeringen in het IBOR hebben we opgevangen, de caostijgingen hebben opgevangen, de ozb is minder gecompenseerd de afgelopen jaren dan de inflatie, de wijkschouwen meer dan 1 miljoen. Dus ja, we hebben zwakke kengetallen, maar het lukt ons ook elke keer om heel veel te doen. Ik snap dat u een zekere fixatie heeft voor die kengetallen, maar uiteindelijk gaat het ook om: wat kunnen we doen en kunnen we nog investeren en krijgen we zo nu dan ook gewoon voor ons ombuigingsprogramma complimenten van de provincie, die zegt goed doordacht en u bent goed op weg en we hebben er vertrouwen in? Dus wat dat betreft, is dat mooi.

Tiny houses is voor de wethouders, centrumplan staat gewoon in de begroting, is voor de wethouders, rotonde, voor de wethouders, zitbankjes voor de wethouders. BEL Combinatie. Het is niet zo dat we meer kwijt zijn, die 5 ton, aan de BEL Combinatie, men had het alleen niet op het programma overhead eigenlijk moeten boeken maar op andere programma's en dat heeft men niet gedaan waar we het wel geraamd hadden. Men heeft het de totale slotwijziging van de BEL Combinatie op het programma overhead geboekt en daarom is er … Het had eigenlijk verdeeld moeten worden op verschillende posten in de begroting. Ik zie u nog een keer kijken, maar ik ga hem uitleggen. In die BEL. We hebben gewoon begroot 58.000 en uiteindelijk heeft die website 50.000 gekost. Alleen op de kostensoort staan nog wat meer andere uitgaven. Daarom lijkt het alsof daar een stijging is, maar dat is het dus niet. Gaan we ooit opleg oplossen? Ik ga niet zeggen dat Key2Finance alles gaat oplossen, maar qua inzichtelijkheid hoop ik wel. Paardenroute is voor de wethouders en het Plantsoen is een technische afsluiting, want we hebben nog andere kredieten waar alles uit betaald wordt. Oranjerood is voor de wethouders. Leges vallen inderdaad tegen. Dat heeft met een vertraging van Zuidpolder te maken. Want we hadden verwacht dat Wijdeveld vorig jaar al in productie zou komen, maar de bouwers hadden wat vertraging.

De pensioenvoorziening heb ik net iets over gezegd, hoe die opbouw zit. Dat heeft met rente te maken, met oplopende verplichtingen. Jeugdzorg is een open einde en blijft het helaas en dat is gelukkig ook het enige echte open einde. ROOR gaan de wethouders iets over zeggen, over het rood oranje voorbereidingskrediet centrumplan. Dat is iets wat we afboeken, maar we hebben nog gewoon budgetten, andere budgetten staan, maar we hebben een beetje opgeschoond in alle verschillende kredieten die overal stonden, dus voor het centrumplan staan nog meerdere kredieten in de begroting. De heer Van den Brink: Het gaat me om die bijlagen die erbij zaten, die budgetoverhevelingen. Daar wordt bij het centrumplan gezegd: 217.300 euro begroot, gerealiseerd tot en met 2023 - 216.000 euro. Ik lees dat alsof er al 216.000 euro aan besteed is. De allerlaatste regel van het document. De voorzitter: Ik ga het even opzoeken, dan hebben we zo de wethouders en dan ga ik nog even terug. Ik word ook een dagje ouder, dus ik heb niet alle cijfers meer in mijn hoofd zitten. Raadzaal. Dat is onderdeel van het huisvestingsplan van de BEL Combinatie.

Daar is elke keer discussie over: valt dit er wel of niet onder? In het BEL-bestuur hebben we de vorige keer ook gezegd, we willen even een goede update van: wat valt eronder, wat is de scope, welke budgetten zijn er? Het goede nieuws is, er is een projectleider nu aangetrokken, dus daar gaat ook meters gemaakt worden. Dat moet dan ook samenhangen met het uitzenden hier in deze zaal en het raadsinformatiesysteem. Het moet integraal aangevlogen worden en het is nu nog wat versnipperd. Dus daar is aandacht voor en ik hoop dat we volgend jaar met de nieuwe raad de digitale uitzendingen zullen

hebben. Preventie is voor de wethouder en het teleurstellende proces heb ik afdoende beantwoord, denk ik. Dan gaan we de wethouders gewoon langs en dan ga ik nog even die ene opzoeken. Wethouder Ten Have. De heer Ten Have: Voorzitter, dank u wel. Misschien even in aanvulling op wat u als laatste zei. Dat is naar de heer Van Den Brink over digitalisering in deze zaal. Dat zat inderdaad bij mij als onderdeel van het BEL-bestuur niet meer, want ik maak niet meer onderdeel uit van het BEL-bestuur, dus ik kan daar als aanvulling nog bij zeggen dat we twee weken geleden hier in deze zaal voor drie raden hebben bijgepraat. Daar zat ook het onderdeel digitalisering in. Daar is een presentatie van, dus ik kijk even met een schuin oog naar de griffier. Wellicht kan die presentatie die daar toen - ik meen dat u daar toen niet bij was - dat die presentatie nog met u gedeeld kan worden. Want daar staan ook een aantal antwoorden in die u als vraag heeft, denk ik. Dus daar wordt aan gewerkt en ook samen met de drie griffiers van de drie gemeenten. Dat even vooraf. Er is mij nog een vraag gesteld over de zitbankjes, het CDA. Dat zijn soms prioriteiten dan wel zaken die in de bemensing niet helemaal goed uitkomen. Dat is eenmaal dan ook het lot van een portefeuillehouder openbare ruimte.

Je hebt een bepaald aantal mensen, een bepaald aantal uren en als je daarbuiten gaat, dan kunnen sommige dingen niet worden gerealiseerd. Ik kan u wel vertellen, we hebben de wijkschouwen die gaan starten na de zomer. Daar zit een aantal zitbankjes ingetekend, dus daar gaat de score omhoog. En ik zou u ook nog willen noemen dat bij het afscheid van voormalig collega Theo Reijn hem is toegezegd een bankje met een naamplaatje, bij mijn weten aan de Hiltlaan. Dus ook daar kunt u een bankje bijtekenen. Ik denk dat we er dan niet zijn, zeker niet. Maar we komen wel goed weer qua score vooruit. U heeft nog iets gezegd over de paardenroute. Daar heb ik volgens mij al eerder antwoord wordt opgegeven. Die paardenroute is bijna klaar, die is bijna rond. We hebben alleen nog vanaf het calamiteitenpad achter de Hilhorstlaan een koppeling te maken. Dat heb ik u toen ook verteld. Daar komt nog een bruggetje over. Alleen dat kan pas als de Hilhorstlaan klaar is, of Hilhorststraat, wat is het? Een van beide. Maar u weet dat daar vier kavels recent zijn uitgegeven en zijn toegewezen, dus de paardenroute moet daaromheen worden geleid, dus dat dat nog het laatste stukje is. Maar dat is daarmee een afgesloten iets. Hij staat dan nu als rood, weliswaar als bolletje, of als oranje, maar dat is dan wel als onderdeel van het nog af te maken in ‘25 of in ’26.

Zo werkt dat dan soms bij het stoplichtenmodel. Dat is ook meteen een mooie koppeling naar VVD en Partij van de Arbeid. U constateert dat er bij MO veel groen is. Naast dat mijn collega keihard werkt en daar ook terecht een aantal groene bolletjes heeft, is het dat als u vindt dat daar heel veel groen staat, ik constateer dat met u en dan is het aan u om daar een aantal goede vragen bij te stellen, zou ik zeggen. Ik zie dat er bij openbare ruimte en duurzaamheid een aantal oranje staan, maar ook een aantal rode, volledig terecht. Rood is al heel gauw aan de orde bij duurzaamheid als het gaat om ons wijkuitvoeringsplan. Daar is sprake van netcongestie. Daar heb ik niet zo heel veel mee aan de hand, maar dan kom je wel op achterstand staan. Dus daar zit heel vaak een verklaring in. Als laatste toch nog even goed om te benoemen. Ik heb altijd gezegd: ‘24 is het voorbereidingsjaar vanuit beheerplannen en alles wat we hebben moeten bijtrekken. ‘25 is het jaar van de uitvoering. En ik kan u vertellen dat er op dit moment zo'n negen grote projecten lopen die allemaal dit jaar in uitvoering gaan, zijn, of wellicht ook al zijn afgerond inmiddels. Dus het jaar ‘25 is werk in uitvoering, dus ik verwacht dat daar volgend jaar een aantal bolletjes, groene bolletjes bij staan. Ik dacht dat ik ze daarmee aan mijn kant had. Want digitalisering heb ik genoemd.

Dat maakt het rond, voorzitter, de vraag aan mij. De voorzitter: Anders horen we dat in tweede termijn. Ik ga naar wethouder Havinga. Mevrouw Havinga: Dank u wel, voorzitter. Ik heb niet heel veel vragen nog gehoord, want u heeft al het een en ander antwoord gegeven als het gaat om de openeinderegeling jeugdzorg. In de commissie heb ik daar ook al het een en ander over gezegd als het gaat over inderdaad soms kinderen die al in zorg zijn waarbij het later pas in een systeem wordt boekt, waar we echt nu mee aan de slag moeten dat dat niet nog eens gebeurd.

Daarnaast heb ik het later facturen sturen helaas nog niet in de hand en moeten we, denk ik, wel afspraken gaan maken met de GI's over hoe zij omgaan met ons als JGT om als tussenstation toch ook eens met ons in overleg te gaan voordat er een kind in toch hele dure zorg terechtkomt, wat wellicht anders zou kunnen. Ik heb vorige week geleerd dat je dat in je verordening kunt regelen, maar dat hebben wij tot op heden nog niet. Dat kunnen we ook niet alleen, dat zullen we dan met de hele regio moeten doen. Want als alleen Eemnes zegt, dat moet op een andere route, dan denk ik niet dat de GI's daar heel erg van onder de indruk zijn. Maar ik denk wel iets om te verkennen. Daarnaast de bolletjes. De heer Van Den Brink gaf het eigenlijk ook al aan, bij het sociaal domein zijn heel veel bolletjes vooral procesdoelen. Ik heb ook binnen mijn portefeuille natuurlijk heel veel GR’en, waarbij de uitvoering niet zozeer altijd hier in huis is, maar ook in de regio, in Huizen, bij partijen waar we het hebben uitbesteed. Dus dat maakt het ook misschien wel makkelijker om zo'n proces te realiseren. Maar ook ik had nog steeds meer groen willen hebben, omdat er ook een aantal trajecten en projecten in staan die we gewoon een keer af moeten ronden. En ik hoop dat dat in ‘25 lukt. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Eek. De heer Eek: Dank u wel.

Om eventjes te beginnen bij de opmerking van de heer Pouw over tiny houses. Het klopt wat de provincie betreft wat u gezegd heeft. Alleen, waar we nu mee bezig zijn, is om dat mee te nemen in het masterplan van de Noordbuurt. Daar zal na het reces, begreep ik van mijn collega, een bestuursopdracht voor komen en dan zal dat verder opgepakt worden. Dus wat dat betreft de tiny houses. Dan over het centrumplan. In het Laarderwegdeel is de kruising tussen Noordersingel en Braadkamp opgenomen. Wat ik gezien heb, is dat tijdens de behandeling van de hele Laarderweg deze kruising, laat ik het maar voorzichtig zeggen, een minimale aandacht heeft gekregen, dus niet de aandacht gekregen over de voorrang en over de andere rotonde en oversteekplaatsen. Maar het zit wel degelijk in het voorstel. Ik denk ook dat het goed is om, als we dat na het reces, dus in september uit mijn hoofd, hier een ronde over hebben, om dat ook in ieder geval in de communicatie duidelijk naar voren te brengen dat ook de kruising, wat ik al zei, Noordersingel - Braadkamp daar een onderdeel van is, inclusief de alternatieven die ook ter inzage hebben gelegen. Over het centrumplan zelf - want dat is natuurlijk dan de kruising. Maar het centrumplan zal dan ook, als de Laarderweg is afgerond, opgepakt worden.

Zoals u in het voorstel heeft gelezen, zal het, wat ze noemen dan, no regret-maatregelen gaan komen, dus maatregelen die je eventueel makkelijk weer kan terugdraaien. Dus denk aan een stuk bloembakken die we dan ter verfraaiing op de Braadkamp willen neerzetten. Dat soort ideeën willen we dan oppakken en met een voorstel komen. Dat is het centrumplan. Dan kom ik even op de Wakkerendijk, de rotonde of in ieder geval de fietsoversteekplaatsen op het einde van de Wakkerendijk. Het is nu uit de … Want ik denk dat u er zo op terugkomt in de kadernota, dus ik neem een klein beetje een voorsprong op het volgende agendapunt. Er is op dit moment door de raad geen geld voor gereserveerd. Het idee is om het ieder geval wel mee te nemen in het doortrekken van de Zuidersingel - Eikenlaan. Maar zo meteen in de kadernota, als u zegt van het moet toch de nodige voorrang hebben, dan verwacht ik wel een voorstel vanuit de raad hoe ze dan de financiën zullen gaan regelen. Maar in principe willen we het wel oppakken bij het doortrekken van de Zuidersingel. Voor de rest hebben mijn collega's alles al beantwoord wat ik nog opgeschreven had. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dat geeft mij de gelegenheid om nog even de vraag van de Partij van de Arbeid te beantwoorden. Dat gaat over ... We hebben voor het centrumplan een projectleider ingehuurd in het verleden, de heer Hoogeveen uit mijn hoofd.

Die heeft veel verschillende onderzoeken en tekeningen laten maken. Wellicht herinnert u zich nog dat het hele onderzoek naar de grondwater in het hele centrumgebied wat hij getrokken heeft, toen er nog sprake was dat het Plantsoen een wadi moest worden, dus hij heeft ook het Plantsoen allemaal getrokken. Van zijn hand is het voorstel voor het opknappen van het eerste gedeelte

van de Laarderweg met nieuw asfalt en het gedeelte tussen de twee rotondes met nieuw asfalt. Hij heeft de eerste tekeningen gemaakt voor de Veldweg en die hebben we dit jaar weer opgepakt. En voor de kruising Minnehof zijn ook verschillende varianten verschenen, alleen die hebben nog niet uw raad bereikt, zoals de wethouder dat zojuist heeft gehoord. Dat zijn uitgaven uit het verleden die er zijn. Daarnaast zijn er nog steeds uitvoeringskredieten beschikbaar, dus voor de kruisingen voor de Braadkamp en dat soort dingen en het Plantsoen. Maar dit zijn echt wel alle onderzoeken en voorbereidingskredieten die er de afgelopen jaren op dit dossier heeft plaatsgevonden. Ik zou soms willen dat ik projectleider was met de uurtarieven die daar tegenwoordig voor gelden. De heer Van den Brink nog. De heer Van den Brink: Daar kwam de vraag dus vandaan. Dus het klopt wel wat ik zei, dat we 210.000 euro hebben uitgegeven zonder dat we eigenlijk een concreet plan hebben. Een fors voorbereidings… De voorzitter: Ik zou naar de GroenLinks commissaris van Noord-Holland kunnen zeggen. Die zei, toen ik zei dat het enige wat u bereikt heeft, is dat de BEL Combinatie is ontstaan, en die antwoordde toen dat bestuurlijke rapporten ook wel degelijk een product zijn. De heer Pouw: Maar voorzitter, met ... De voorzitter: De heer Pouw. De heer Pouw: Met alle respect dat u verwijst nu naar de wateropslag.

Daar zijn toen met enquêtes geweest. Allemaal bur… Dat is acht jaar geleden, dus dat is toch niet iets … Ik weet dat dat aardig wat geld heeft gekost toentertijd. Dat zit hier toch gewoon allemaal in? De voorzitter: Dat zit er allemaal in. De heer Pouw: Ja, precies. Omdat ik alweer proef … Dat is uit de tijd van wethouder Niels Rood, dus zo lang loopt het al. De voorzitter: Of het helemaal uit de heer Rood was. Maar op dit krediet staan nog al die onderzoeken open en dat moeten we een keertje afsluiten. Dus we willen een keertje dat goed opschonen. Dat was ook het voorstel voor dat Plantsoenkrediet van 8000 euro. Jongens, weg met al die oude kredieten en gewoon opnieuw doen. De heer Pouw: Dat was wel degelijk de heer Rood, hoor. De voorzitter: Toen bleek dat sommige mensen de drainage zelf hadden dichtgegooid in hun achtertuin. Laten we dat ook gewoon, niet altijd de gemeente. Heel goed. Ik zie heel vaak hashtag gemeente, dan denk ik hashtag inwoners. Tweede ronde. Tenzij u zegt, als er nog iets is, doe ik het donderdag. De heer Pouw. De heer Pouw: Heel kort eventjes, want u heeft eigenlijk het antwoord al gegeven voor de leges. Dat is niet de schuld van Dorpsbelang. Dat is makkelijk, maar dat komt omdat de bouwers gewoon iets later waren. Helaas is dat in heel Nederland zo. Dus mijn punt over de Noordbuurt is gewoon een punt die ik eerder heb gemaakt.

Dat is de provincie die het gewoon tegenhoudt. Klaar punt uit. Of je nou veel of weinig wil bouwen, dat is allemaal niet im Frage. Wij vinden het gewoon jammer dat we gewoon zo'n terughoudende provincie daarin hebben. Dus dat is de enige opmerking die ik wil maken. De voorzitter: Fractie van het CDA, mevrouw Bunt.

Mevrouw Bunt: Ik was nog even aan het zoeken nog met die BEL hoe dat nou zat, ik keek allemaal moeilijk. Ik zou zeggen, we hebben nu een nadelig effect bij die BEL, dus dan zou ik ergens een positief effect verwachten. Maar die kon ik nog niet helemaal vinden. Maar als je daar nog een antwoord op hebt, graag, maar anders laten we het erbij. Ik had wel nog even een vraag over het proces. Want je gaf wel aan waardoor het dan niet zo lekker heeft gelopen. Maar je zou toch zeggen, voor de BEL zijn dat dezelfde medewerkers en misschien ook die Excelletjes die achter zijn gebleven of dergelijke. Maar misschien heb je daar een goede verklaring voor. De voorzitter: De heer Schade. De heer Schade: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel voor uw steun voor mijn woorden over dat geld eerst verdiend moet worden voordat je het kunt uitgeven. Dank aan de wethouders voor hun beantwoording en met name mijnheer Eek, die mij verheugt met het nu flux aanpakken van het acht jaar oude Braadkamp centrumplan, die daar wat bloembakken neer wil gaan zetten. Ik wijs hem erop dat er al een heleboel bloembakken staan en hangen aan de lantaarnpalen. Maar na het plan-Eek stel ik voor dat we de Binnenhof voorlopig de Keukenhof gaan noemen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van de Partij van de Arbeid, de heer Van den Brink.