Transcript Gemeenteraad 04.11.2024

TRANSCRIPT VAN DE BEGROTINGSRAAD VAN EEMNES 4 november 2024

1.

Opening De voorzitter: Goed, dames en heren, het is halfzes. Dat betekent dat we gaan beginnen met de begrotingsraad zo meteen, voor aanvang van de vergadering nemen altijd even een ogenblik stilte in acht. Dank u wel, dan open ik bij deze de vergadering en hartelijk welkom voor de mensen thuis die meeluisteren, ook voor de rijkelijk gevulde publieke tribune. Ik heb niet het idee dat iedereen uit de Eemnes komt, maar ik zie ook sommige mensen uit politiek actief op de eerste rij zitten. Dus wat dat betreft, hoop ik dat u ook voortzegt hoe leuk die cursus politiek actief wel niet is.

2.

Vaststellen agenda De voorzitter: Dan kom ik bij het agendapunt vaststellen van de agenda en ik wou voorstellen als eerste agendapunt en gelijk als hamerstuk het controleprotocol te doen. Ik neem aan dat u niet vanavond om 10.00 uur daar nog een heel debat over zou willen en ik zou willen voorstellen om bij ronde één eerst de algemene inleiding te doen, daarna kort een reactie namens het college en daarna het ronde gedeelte, want dan trekken we dat een beetje uit elkaar. Kunt u daarmee instemmen? Dan is de agenda bij deze vastgesteld.

3.

Vaststellen besluitenlijst d.d. 30 september De voorzitter: Kom ik bij de besluitenlijst van 30 september. Er zijn geen wijzigingsvoorstellen ingediend, die zijn dan conform vastgesteld.

05.06.03 Controleprotocol, Normenkader in Intern Controleplan 2024 (Hamerstuk) De voorzitter: Kom ik bij het hamerstuk. Dat is het controleprotocol en dat is bij deze vastgesteld. 4.

Algemene beschouwingen + aangekondigde moties en amendementen a.

Programmabegroting 2025 en meerjarenbegroting 2025-2028 gemeente Eemnes

b.

Ombuigingen bij begroting 202-2028

De voorzitter: Kom ik bij de bespreekstukken en dat betreft de programmabegroting, de ombuigingen en wij spreken in volgorde van de fractiegrootte. En dan begin ik bij de fractie van DorpsBelang voor de algemene inleiding. En dan is het woord aan de heer De Zeeuw. De heer De Zeeuw: Hij staat aan. Goedenavond allemaal. Allereerste richt ik me tot de geachte burgemeester en wethouders die allemaal hier aanwezig zijn en die enorm veel werk vooraf hebben gehad. Wij trouwens ook wel een beetje. Het is al sinds 2023 bekend dat de gemeente Eemnes voor de begroting van 2025 en verder een uitdaging heeft, door het wegvallen van de extra rijksbijdrage voor jeugdzorg en ook een lagere uitkering uit het gemeentefonds. Het VNG heeft ons geadviseerd om in de kadernota het effect van deze ontwikkelingen op de financiële positie van Eemnes zichtbaar te maken door het coalitieprogramma zo compleet mogelijk in te dienen. En pas later bij de begroting mogelijke ombuigingen te laten zien. Bij de kadernota in juni was nog sprake van een negatief saldo van 1 miljoen. Zeer teleurstellend is dat bij de

begroting drie maanden later, er sprake is van een tekort van 1,7 miljoen. Niettemin heeft DorpsBelang veel respect voor het ombuigingsprogramma naar een duurzaam evenwicht waarin een zeventigtal ombuigingen en besparingen in sluitende begroting voor 2025 en voor de opvolgende jaren 2026, 2027, 2028 heeft gerealiseerd. Met name dit laatste is in vergelijking met de omliggende gemeentes een sterke prestatie, omdat deze alleen een sluitende begroting voor 2025 hebben. Het overschot van 2027 was weliswaar krap, slechts 26 duizend en dus best een uitdaging. Echter ook tijdens de behandeling van de begroting werden we opnieuw verrast, omdat niet alle bezuinigingen in de berekeningen waren meegenomen. Een voordeel van 250 tot 300 duizend per jaar. Graag horen we wel van het college wat nou de belangrijkste posten zijn geweest die tot een dergelijk groot positief verschil hebben geleid. Dit biedt ook ruimte om later te bekijken of de lasten van de burgers door voorstellen uiteraard hier en daar verlaagd kunnen worden. Ten slotte, elk jaar is de lage solvabiliteitsratio en schuldquota hier ter discussie. Het plan is om de grondexploitatie en bouwprojecten in een aparte BV te plaatsen, waardoor de ratio en quota verbeteren. Een vraag aan het college is, gaat het plan om dit in januari te realiseren ook door? Dus dat is het laatste wat ik daarover heb. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. Gaan we naar de fractie van het CDA. De heer Van Schaik. De heer Van Schaik: Goedenavond voorzitter, college, raadsleden en belangstellenden. Laat ik beginnen dat het best goed gaat in Eemnes. Het voorzieningsniveau is prima op orde. En ook de tevredenheid vanuit bevolking geeft dat aan. Niets te klagen, zou je dus zeggen. Maar gaat het nu ook goed met de gemeente Eemnes? Nou, door een mindere bijdrage uit het gemeentefonds hebben we als gemeente een flinke financiële klap te verwerken de komende jaren. Eemnes is flink financieel geraakt door de herverdeling van de gelden en daardoor is een financieel afwijkend ontstaan in ons gewoonlijk vlakke polder. We kunnen natuurlijk die OZB flink omhoog schroeven. Dat doen andere gemeenten immers ook, maar dat is ons, allen hier aanwezig, verwacht ik, niet de eerste gedachte om dit opgelegde probleem aan te pakken. Wonen en leven in Eemnes moet voor iedereen betaalbaar zijn en blijven. En daar zien we dan ook onze uitdaging. In het programma ombuigingen kunnen we ons over het algemeen prima vinden. Onze complimenten voor het gedane puzzelwerk. En de zeventig ombuiging puzzelstukjes die ons kenbaar maakt. Aan de basis van de puzzel kunnen we helaas weinig doen, want dat zijn de vaste kosten, de langlopende investeringen.

Maar hier en daar is wat ons betreft nog zeker wel een tussenstukje net even anders te leggen of anders in te kleuren. Feit is wel dat als de basiskosten hoger zijn en je totale budget is gekrompen, de bestedingsruimte daardoor flink lager geworden is, waardoor je niet meer alles kan realiseren. Jammer dat de centrale overheid niet voldoende rekening houdt met de stijgende kosten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ga ik naar de fractie van de VVD. En daar begint mevrouw Van der Linde. Mevrouw Van der Linde: Ja, na ontvangst van de initiële begroting hadden wij er een hard hoofd in nog een sluitende begroting tegemoet te kunnen zien met behulp van de beoogde ombuigingen. Mede gezien het coalitieprogramma wat versneld bouwen tegenhoudt. Het is echter gelukt. Nog wel met de kaasschaafmethode en het opgeven van reserves die hier en daar waren ingebouwd. Zitten wij echter nu weer in de groene zone? Nee. De huidige gepresenteerde begroting hangt aan een zijden draadje. Een tegenvaller en het kan verkeerd uitpakken. In zijn algemeenheid zien wij helaas geen beleidskeuzes die leiden tot een structurele verbeterde financiële positie. Wij willen daarom oproepen om als raad een keer een heidag te organiseren, om open het gesprek met elkaar aan te gaan welke beleidskeuzes wij hebben om de begroting meerjarig naar een beter plan te helpen.

Ja, inderdaad, het gaat om keuzes die wij liever niet willen maken, zoals versneld bouwen, fuseren en wat er verder ter tafel komt om Eemnes van een faillissement te redden.

We hebben ondertussen genoeg voorbeelden om ons heen gezien om te weten dat het afkraken van voorstellen geen zoden aan de dijk zet, laten wij met open blik eens met elkaar praten over de mogelijkheden die wij nog hebben en wat wij als raadsleden nog hebben in te brengen, gezien de gemeenschappelijke regelingen die op onze begroting drukken en waar wij weinig zeggenschap over hebben. Wij bedanken in ieder geval het college en de ambtenaren voor alle moeite die zij erin gestoken hebben om alsnog vandaag een sluitende begroting te presenteren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Gaan we naar de fractie van de Partij van de Arbeid, waar de heer Van den Brink tot u zal spreken. De heer Van den Brink: Ja, dank u wel, mijnheer de voorzitter. Eemnes is de afgelopen jaren nog mooier geworden. Er zijn veel dingen bereikt. Ik noem het Huis van Eemnes, de HOV-halte en de nieuwbouw bij de Hilt en de Hink Stap Sprong. De Wakkerendijk ligt er weer netjes bij en we hebben opvang geregeld voor veel vluchtelingen, niet alleen uit de Oekraïne, maar ook van elders. We hebben niet alleen een huis voor ze geregeld, maar dankzij veel vrijwilligers hebben we de mensen een warm welkom verzorgd. Maar dat wil nog niet zeggen dat we klaar zijn in Eemnes. De algemene beschouwingen gaan over wat we als gemeente de komende jaren willen gaan doen en hoe we dat betalen.

Een groot deel van de uitgaven liggen op voorhand vast, maar zijn soms ook moeilijk te voorspellen. Denk bij dat laatste vooral aan het sociaal domein en als een open einde regelingen. Bovendien zijn de kosten de afgelopen jaren flink gestegen. Dat neemt niet weg dat er speelruimte is en dat wil je ook, want je hebt natuurlijk ambities om Eemnes nog mooier te maken. Tenminste, dat zou je verwachten. Niet bij dit college echter. Pappen en nathouden is het devies. En dan toch nog een begroting presenteren met een tekort van 1,7 miljoen. Hoe krijg je het voor elkaar? Dat grote tekort is ook merkwaardig. In de gemeenten om ons heen beginnen de financiën ook te knellen, maar daar zie ik niet die grote tekorten en OZB-verhoging zoals bij ons. Hoe kan dat? Dan worden we nu geacht op de noodrem te trappen met allerlei bezuinigingen en een forse verhoging van de OZB. In de noodrem-nota staan eigenlijk alleen bezuinigingsvoorstellen. Op zich is dat wel handig, want zo valt er wel iets te kiezen. Maar je zou toch van een college mogen verwachten dat ze met nieuwe plannen komen? Niets van dat alles bij de programma's groen en ruimte. Gelukkig zijn er wel een paar lichtpuntjes bij de portefeuille van mevrouw Havinga. Daar komen we later op terug. De voorzitter: Dank u wel. Tot slot de fractie van D66, de heer Defferding gaat u toespreken.

De heer Defferding: Dank u wel, voorzitter en dank ook voor de aanwezigen op de tribune en de ambtenaren die al het werk aan de voorkant hebben gedaan. In onze samenleving verdient iedereen gelijke kansen en dat principe vormt, wat D66 betreft, het fundament van het beleid. D66 gelooft dat iedereen ongeacht achtergrond, inkomen of leeftijd zich thuis moet kunnen voelen in Eemnes. Dit uitgangspunt brengt echter verantwoordelijkheid met zich mee, vooral in tijden van financiële krapte. De gemeente Eemnes staat de komende jaren voor uitdagende keuzes vanwege de beperkte middelen. De huidige begroting legt de nadruk op kostenbeheersing en selectieve bezuinigingen. Voor D66 is het van essentieel belang dat deze keuzes geen afbreuk doen aan de inclusiviteit en de gelijke behandeling van alle inwoners. De begroting toont onder meer de noodzaak van herstructurering aan, waarbij D66 scherp in de gaten zal houden dat de noodzakelijke aanpassingen binnen de verschillende programma's geen nadelige gevolgen hebben voor de meest kwetsbare inwoners. In onze visie mogen deze maatregelen niet leiden tot uitsluiting. Gelijke toegang tot essentiële zorg en ondersteuning moet gewaarborgd blijven. Daarnaast wil D66 dat de gemeente blijft inzetten op preventieve voorzieningen en integrale samenwerking. Vooral nu de behoefte aan veiligheid, zorg, jeugdhulp en betaalbare huisvesting groeit.

Iedereen moet in Eemnes de kans krijgen om zelfstandig en volwaardig mee

te doen en dat vraagt een visie die voorbijgaat aan kortetermijnoplossingen. Dit streven naar sociale gelijkheid omvat ook gelijke toegang tot goed openbaar vervoer, digitale voorzieningen en duurzame woonmogelijkheden. D66 steunt een aantal ombuigingsvoorstellen die het college naar voren heeft gebracht. Tegelijkertijd onderkennen we dat de financiële druk niet mag leiden tot een afname van uitvoeringskracht of de zichtbaarheid van ons lokale bestuur. Regionale samenwerking is onmisbaar, maar de betrokkenheid bij de inwoners moet behouden blijven. D66 staat klaar om bij te dragen aan een toekomstbestendig gelijkwaardig Eemnes waarin ieder individu de kans krijgt om bij te dragen en mee te doen. Laten we ook in 2025 investeren in een inclusieve samenleving waar iedereen zich gezien en gehoord voelt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord namens het college aan de portefeuillehouder Financiën. De heer Van Benthem: Ik zal niet zeggen voorzitter, maar goed. Laten we beginnen met waar het college stond. Dat was natuurlijk vorig jaar al een tekort en dat tekort is door alle inflaties en extra claims en tegenvallers in de P-wet het en een duurder wordende HBEL et cetera, achteruit schuivende bouwplannen, elke keer iets groter geworden.

Maar bij de invulling van de bezuinigingen of ombuigingen heeft het college als uitgangspunt gehanteerd, we zijn een mooie woongemeente, dat willen we overeind houden. Het is prettig leven in Eemnes. We hebben een actief verenigingsleven, dus die kernwaarden van Eemnes hebben we zoveel mogelijk willen ontzien. En dat betekent dat we die hebben proberen te behouden en wat minder ambities hebben terug laten keren in onze meerjarenbegroting. En ik kan me nog herinneren dat toen dit college aantrad, dat we bij over het coalitieprogramma van de Partij van de Arbeid heel veel complimenten kregen, want ze hadden zo'n vooruitstrevend progressief coalitieakkoord of collegeprogramma, zelden gezien. Helaas, gemeentefonds en Rijk zijn bepalend voor onze inkomsten. En daar zien wij toch wel een waterscheiding tussen de Gooi- en Vechtstreek en de provincie Utrecht. En ik begrijp dat de geachte afgevaardigde van de Partij van de Arbeid vooral naar de Gooi- en Vechtstreek nog steeds kijkt. Maar als je kijkt naar de enorme verschillen, dan zie je dat bij de herverdeling gemeentefonds Gooi- en Vechtstreek op een gemeente na er allemaal op vooruitgaan. En de gemeenten in de provincie Utrecht er bijna allemaal op achteruitgaan. Wij leveren 100 euro per inwoner in en dat is dus bijna 1 miljoen voor een kleine gemeente.

Overigens, Baarn heeft nog een tekort van 2 miljoen in 26, in Bunschoten gaat OZB met 20 procent omhoog en moeten ze nog 1 miljoen vinden, dus als u wat meer de blik naar het Eemlandse wendt, dan ziet u wat grotere tekorten. Meerjarig zijn we conservatief geweest. We hebben geen verwachtingen ingeboekt van het Rijk dat die ons alsnog tegemoet komt en de meevallers van de circulaire, daarbij hebben we gezegd, die gaan op aan de herverdeling gemeentefonds en zoals het er nu naar uitziet, gaat ons dat tot en met 2028 gewoon lukken. Het ravijnjaar treft alle gemeenten. We worden wat dat betreft als gemeente twee keer gebeten, dat hebben we nu eigenlijk grosso modo opgelost. En is dat nou eigenlijk luxe? Hebben we het u misschien als raad wat te makkelijk gemaakt? Want ik hoor natuurlijk hier en daar dat u zegt nou, kunnen we niet wat puzzelstukjes minder en kan de lasten voor de burger niet wat minder? Ik wil u wel even voorhouden, er moet wel voor 2 miljoen omgebogen worden. En dat zetten we heel makkelijk op papier, maar we moeten natuurlijk allemaal nog wel realiseren. Dus dank deels voor de complimenten, maar er ligt nog wel een opgave om dit ook daadwerkelijk allemaal te realiseren. Meer dan 70 voorstellen, ik vind dat iets meer dan pappen en nathouden. We gaan ook niet naar een faillissement. Maar het is wel een uitdaging om onze reservepositie te versterken.

De kaders zijn nu eenmaal die van het coalitieakkoord, dus ik zie bij de niet-coalitiepartijen ook wel wat andere accenten of misschien iets meer dan accenten, maar uiteindelijk moet ik, als ik er objectief naar kijk, wel zeggen van het is nog best wel een huzarenstukje, waar ik toch wel alle complimenten ook richting de ambtelijke organisatie en het MT wil uitspreken, onze partners, die hier ook de afgelopen weken en maanden hard aan getrokken hebben om te zorgen dat dit er ook allemaal ligt. Is het dan allemaal goed gegaan? Nee. Want soms heb je van die Excel-duiveltjes dat in totaal tellingen soms bepaalde bezuinigingen

ineens niet meegenomen zijn en soms is het best een beetje puzzelen tussen een begroting en een memo naar een duurzaam evenwicht, dat je denkt van ja, maar hoe moet ik het nou met elkaar lezen? Dus we hebben wat dat betreft bij deze begroting wel wat van u gevraagd. Tegelijkertijd geen bezuinigingen op onze ambtelijke organisatie, dus de uitvoeringskracht blijft overeind. Zijn we dan nu klaar? 90 procent van de meerjarenbegroting staat nu wel zo'n beetje, dus dat geeft, voor de komende jaren, enige rust, waarbij sociaal domein en jeugdzorg een risico zijn, de provincie Utrecht ongetwijfeld enkele bezuinigingen zal schrappen omdat ze die te ambitieus of te weinig onderbouwd vindt. En ik het voorgevoel heb dat een aantal amendementen het misschien vanavond ook nog wel gaan redden. Dus ik denk dat we volgend jaar nog wel een klein stukje te repareren hebben. Maar anno nu, eigenlijk een sluitende meerjarenbegroting neer kunnen leggen, geeft voor volgend jaar best veel rust en dan hoop ik dat we volgend jaar, ik ga het niet helemaal beloven, maar dat we volgend jaar een overzichtelijk en rustig begrotingsproces kunnen doorlopen met elkaar zonder al te grote bezuinigingsopgaves. Dank u wel. En dan stel ik voor dat we overgaan tot de algemene beschouwingen. De voorzitter: Dan begin ik bij de fractie van DorpsBelang. Mevrouw Riemens. Mevrouw Riemens: Aanzetten, dus handig.

Voorzitter, een prettige woonomgeving, dat is hoe we Eemnes ervaren en belangrijk om dat zo te houden en er samen voor te zorgen. Dat samen kan inhouden dat er een stukje groen in zelfbeheer komt, wat op een aantal plekken al gebeurd is. Maar ook als inwoners zorgen voor de directe omgeving van de tuin en de woning, geen overhangend groen op de openbare weg en zwerfvuil in de directe omgeving opruimen, dat is een kleine moeite waarmee we allemaal bijdragen aan een fijne woonomgeving. Ondanks alle noodzakelijke bezuinigingen en de stijgende kosten van beheer en onderhoud van de openbare ruimte, kiest DorpsBelang voor een algemeen en acceptabel beeld van de buitenruimte. Het groenonderhoud op de rotondes kan wat DorpsBelang prima uitbesteed worden, in ruil voor een reclamebordje van een lokale ondernemer die het onderhoud voor zijn of haar rekening neemt. Dit kan wat ons betreft ook mogelijk gelden voor anderen in het zicht liggende groenperken. Het hondenbeleid wat we dit jaar vastgesteld hebben, gaat hopelijk de overlast van hondenpoep verminderen. Daarvoor gaan er nog aanpassingen plaatsvinden in de openbare ruimte en gaat er goed over gecommuniceerd worden. Wat verkeer betreft is er altijd wel werk aan de winkel en zijn er verbeterpunten.

Er is al overleg met de bewoners over de inrichting van de Laarderweg en er gaat aan de plannen voor de zuidelijke ontsluiting via de Eikenlaan gewerkt worden. Belangrijk dat de overlast van worteldruk op fiets- en voetpaden opgelost gaat worden. Dat is een verbetering voor de veiligheid van fietsers en voetgangers. We hopen ook dat kindlinten volgend jaar opgepakt gaan worden. We zijn niet voor het initiatief van deelscooters of deelfietsen, daar vinden we Eemnes te klein voor. We gaan weer aan de slag met wijkschouwen in de Fazanthof, Patrijzenhof en Troeveveen, via participatie worden wensen en ideeën opgehaald om zo deze wijken te vergroenen en de leefbaarheid te verbeteren. Natuurlijk zijn we na al die jaren van ontwerpen, voorbereiding en overleggen, blij met de vrij snelle realisatie van de HOV-haltes en de quick win afslag van de A27. Een deel van de verlichting is afgelopen week gaan werken en we hopen dat de rest snel volgt. Het water- en rioleringsprogramma is kortgeleden vastgesteld, waardoor er in 2025 aan de uitwerking daarvan gewerkt gaat worden, zodat om ook Eemnes klimaatbestendig buitenruimte heeft.

Voorzitter, Eemnes is qua ligging ook heel populair bij niet-Eemnessers, wat de uitdaging geeft hoe bouwen we voor zoveel mogelijk Eemnessers die hier willen blijven wonen of vanuit hun ouderlijk huis graag naar hun eigen huis in Eemnes willen? De tweede uitdaging is de overspannen woningmarkt. In de overspannen woningmarkt is de betaalbaarheid, de bouwkosten en de materialen zijn zo duur geworden dat de betaalbaarheid voor veel mensen helemaal niet meer betaalbaar is. En daar is maar weinig aan te doen. Het woningbouwlocatie onderzoek gaat ons keuzes geven, naast de Zuidpolder-Zuid, waar er nog meer gebouwd kan worden en zo ja, wat? De Zuidpolder-Zuid krijgt nu hopelijk groen licht van de

provincie, daarnaast kijken we naar de bouw van tiny houses en prefab seriewoningen aan de noordkant en hopelijk gaat de provincie daar ook mee akkoord. Wat het voorstel voor intramurale zorgwoningen betreft, zien wij liever zorgwoningen met een lichtere zorg à la de vroegere bejaardenhuizen. Kortom, het belangrijkste bij de woningbouw is bouwen voor de juiste doelgroepen en aandacht voor betaalbaarheid. Isolatiemaatregelen en verduurzaming van woningen en gebouwen blijft heel belangrijk. Van belang is onze inwoners over alle subsidiemogelijkheden te informeren. Ook de overgang naar een nieuwe afvalinzamelaar geeft ons de mogelijkheid om keuze te maken, zodat het restafval vermindert, maar de kosten betaalbaar blijven. De evaluatie van de afvalinzameling komt eind van dit jaar, wanneer we als raad een keuze voor de toekomst kunnen maken. Kortom, naast ook wat bezuiniging op deze programma’s ook positieve impulsen. Bij deze ronde hebben we de volgende amendementen en moties alle drie samen met het CDA. Het amendement Buurtbudgetten, het dictum is het voorstel Buurtbudgetten te schrappen en zodoende 75 duizend euro te besparen in 2025. Een nieuw potje buurtinitiatieven in te stellen, waarnaast een groen initiatief ook andere sociale dingen georganiseerd kunnen worden en daar jaarlijks 20 duizend euro voor te reserveren. Stelpost bestemmingplannen, die is niet overgenomen.

Het dictum zegt, wij stellen voor dit wel te doen en zo een bezuiniging van 75 duizend euro voor 2025 in te boeken. Dan hebben we een motie, rotondes en reclame. Het dictum is, verzoekt het college te onderzoeken welke percelen en of objecten uitbesteed zouden kunnen worden met een voorstel naar de raad te komen om rotondes en eventuele andere geschikte plekken op deze manier uit te besteden. Ik dank u voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel. Amendement Buurtbudgetten is amendement nummertje een, amendementen Stelpost bestemmingsplannen is amendement twee en de motie inzake rotondes is motie nummer een. Dan gaan wij door naar de fractie van het CDA, waar de heer Van Schaik, ik had even moeten zeggen ronde een gaat natuurlijk over onze buitenruimte en over het wonen in Eemnes. De heer Van Schaik pakt nog even de muis. De heer Van Schaik. De heer Van Schaik: Voorzitter, goedenavond weermaal. Ja, onze buitenruimte. Duurzaam en prettig wonen is zeer belangrijk en de natuurlijke kapitaal, zoals we dat noemen, het natuurlijk kapitaal, zorgt voor een prettiger leefomgeving. En dat is ook een must voor een goed samenzijn. En dat moeten we op orde zien te houden. We hebben ook onze vraagtekens over de meerjarenbegroting op dit onderwerp. We zien allereerst een forse stijging in 2025, erna een forse daling.

Hoe realistisch is dat? We zijn met een omslag bezig in het onderhoud en we veranderen. Veranderingen in operatie vraagt dan ook tijd en financiële stabiliteit. Via het ingebrachte amendement stellen we ook voor om de stijging in 2025 wat af te vlakken en daar een deel van het budget naar 26 door te schuiven. Het is dus budgetneutraal. Dit om in de financiële kant van de ombuigingen een wat minder heftige piek te krijgen en daling te krijgen en daarmee de buitendienst wat meer ruimte te geven over de langere termijn. In Soest is men overigens gestopt met het onnodig preventief bestrijden van de processierups, bleek namelijk geen overlast meer te zijn. Misschien is dit een voorbeeld, zoals u ook nog kan kijken naar onze inzet van de buitendienst. Het voorstel is dus om 50K uit de begroting van 25 om te buigen naar een 50K voor 26 erbij, zodat er een zachte landing is. Deelscooters, is net ook al genoemd, we zien hier geen meerwaarde in. Deelstepjes, deelscooters, u mag ze noemen zoals u wilt, het zijn van die dingen die overal in de openbare ruimten blijven hangen, zoals wij ze in grote plaatsen kunnen zien. Het aantal bezoekers dat Eemnes aandoet voor, er komt vaak met eigen vervoer en zeer beperkt zonder eigen vervoer en Eemnes is geen stad met een aantrekkingskracht vergelijkbaar met Amsterdam of Utrecht of Den Haag.

Ze blijken ook daar voor veel problemen te zorgen en zeker niet zo duurzaam te zijn vanwege de omgang dat de gebruiker dan vaak met zo een scootertje heeft. Hij gooit ze zomaar neer ergens. We stelden dan ook voor om in dat programma 2, product 2.2, puntje 4, het opgenomen budget voor onderzoek vanuit deelvervoer te laten vervallen. En aangezien wij niet een nadere specificatie kunnen vinden van hoeveel dat

zou zijn, schatten we in dat het daar een 20 duizend euro op de begroting zal schelen. En deze 20 duizend er kan u al toevoegen aan de algemene reserve. Met betrekking tot de waterhuishouding en het afvalwater, daar hebben we eigenlijk weinig op in te brengen, want het voorstel wat u daar heeft, dat komt goed over. De stijging voortkomend is met een 13 procent eenmalig en daardoor te overzien. En in 2026 zullen we overgaan naar een andere methodiek van belasten en dat geeft opnieuw ruimte om naar de belastingen te kijken die we doorbelasten naar de burger. Het feit is dat het riool gewoon in goede conditie moet zijn en daarvoor hebben we deze uitgaven te doen. Eemnes heeft een mooi evenemententerrein en er worden ook veel leuke dingen georganiseerd en er zijn veel bezochte evenementen aldaar door het jaar heen. Maar daarbuiten is het leeg en stil. Eemnes heeft behoefte aan een plek waar horeca het hele jaar door voor een beleving kan zorgen en voor levendigheid kan zorgen op dit terrein. Want wat is het als er niets te doen is? Dit kan wat ons betreft in combinatie met natuureducatie, samenkomen en bewegen en daarom komen we samen met DorpsBelang, met het amendement voor het ontwikkelen van een kernrandzonevisie, misschien noem ik hem net even verkeerd, maar dan mag u daar zelf wel eventjes op reageren.

Oké en hiervoor wilden we een reservering doen voor een 40 duizend euro in de begroting. De overweging is dus dat er verschillende cafés zijn geweest in het verleden, de laatste café heeft gesloten enige tijd terug, de initiatiefnemers zijn geweest die een idee hebben kenbaar gemaakt, maar tot nu toe nog geen besluit heeft kunnen volgen en er een onderzoek is geweest naar de mogelijkheden tot benutting van het evenemententerrein en daar een aantal locaties uit voort zijn gekomen. Product 3.2 uit programma 3 is dit en de 40K willen we graag in de begroting kenmerken voor het kunnen maken van de kernrandzonevisie. We verwachten overigens een actieve houding van het college hierin. Met betrekking tot wonen en bouwen, in het coalitieprogramma en het daarop gemaakte collegeprogramma hebben we verschillende ontwikkelingen voor woningbouw staan. We zien echter stagnatie in de voortgang van de woningbouw. Voor tiny houses in noord is er nog steeds geen voorstel, voor de Zuidpolder-Zuid blijft het onzeker of er wel een voortgang kan blijven. En ook de voortgang voor locatie … is onbekend. Waarom loopt het anders nu vertraging op? Is onze ambtelijke capaciteit de reden hiervoor of zijn er andere redenen? Dit alles doet ons als gemeenschap geen goed. Eemnes kent een grote woningbehoefte vanuit de bevolking.

We hebben afgelopen periode de alliantie de mogelijkheid gegeven om nieuwbouw te realiseren. Het is fijn dat er een flink aantal woningen, sociale woningen, zo'n 70 stuks op de agenda staan om te bouwen voor de komende periode. Maar hetgeen we bouwen, zien we dan ook graag toegevoegd worden aan de netto voorraad woningen. En daarom hebben we een motie aangaande de prestatieafspraken. Dat verkoop slechts bij voorkeur aan de zittende huurder en de betreffende woning mogelijk is en indien er verkoop bij leegstand is, dat hij dan aan de zittende huurde uit Eemnes bij voorkeur gebeurt en het ongewenst is om versnipperd woningbestand door voor verkoop nog groter te maken. Het omlabelen door liberalisering in de basis niet mag leiden tot minder beschikbaar sociale huurwoningen en het aantal sociale nieuwbouwwoningen in een afspraakperiode gebouwd dan ook netto de toename is van het woningbestand. Dit doen we trouwens in combinatie met DorpsBelang indienen en we verzoeken het college om in de periodiek terugkerende prestatieafspraken met alliantie hier scherp op te zijn, zodat het totale aantal sociale huurwoningen behouden blijft, dat we beschikbaar stellen. Gezien de grondexploitatie hebben we nog even een dingetje eens even te noemen, niet erg bijzonder, maar toch wel even kenmerkend.

Door de situatie van de beperkte financiële toebedeling vanuit het gemeentefonds, het woningtekort en de stagnerende bouwvoortgang zien we als CDA steeds meer de noodzaak om na 2026 toch wel kijken naar wat meer woningen per jaar in de Zuidpolder. En dat is na onze coalitieperiode. Meer woningen bouwen zou dus voor meer inkomsten zorgen en minder financieel risico voor de gemeente. En we hopen dat we allen daar de goedkeuring voor kunnen krijgen, ook vanuit de provincie die daarvoor nodig is. Want het hoeft niet alleen maar in de Zuidpolder te zijn, het gaat hierbij ook om Noord, het gaat ook om Ocriet, dat zijn allemaal stagnerende zaken. Milieu en duurzaamheid, u geeft in de begroting aan aandacht te willen hebben op de duurzaamheidsmaatregelen bij de bouwenaanvragen. In principe prima, maar gezien de vooruitstrevendheid

van elektrificatie op allerlei gebieden, kan de infrastructuur het in Nederland niet aan. Zo zijn er voorbeelden dat de elektrische kraan op een diesel gegaap draait en aangeschafte elektrische dienstauto van hulpdiensten niet opgeladen kunnen worden. Laten we dus niet te vooruitstrevend zijn in dit beleid, is wat ik u mee wil geven. Dank u wel voor uw belangstelling. De voorzitter: Dank u wel. Niet helemaal 5 minuten, maar goed. Amendement 3 is het amendement Natuurlijk kapitaal, amendement 4 is het amendement inzake deelscooters, amendement 5 is de Kernrandzonevisie Evenemententerrein en directe omgeving en motie nummer 2 is 70 nieuwe sociale huurwoningen. Dan gaan we naar de fractie van de VVD en mevrouw Van der Linde zal het woord voeren. Mevrouw Van der Linde: Nou, dan zullen wij de tijd maar weer wat inkorten. Programma 2, buitenruimte onderhouden in Eemnes. Er worden budgetten geschrapt en wij zullen moeten wennen aan een lager voorzieningenniveau in onze openbare ruimte, zolang het groenonderhoud niet insourced kan worden. Dit programma is een van de zijde draadjes. In het verleden hebben wij meermaals moeten bijbetalen omdat facturen hoger opliepen dan gepland. Het versterken van de eigen buitendienst is nog in de planfase en kan langer gaan duren dan gedacht. Vingers crossed.

Misschien wordt volgend jaar wel een minder groeizaam jaar voor de natuur, dan komt dat in ieder geval onze financiën weer ten goede. Programma 3, duurzaam en prettig wonen in Eemnes. Naast de kaasschaaftechniek wordt hier ook vooral de verhogingstactiek toegepast door het verhogen van de leges. Opvallend is dat een aanzienlijk bedrag wordt verplaatst naar de grondexploitatie. Deze truc kun je toepassen, maar uiteindelijk krijg je de kosten terug bij de afsluiting van die grondexploitatie. Geen bezuiniging, maar vooruit schuif of zelfs struisvogelpolitiek. Om het positief af te sluiten, is de VVD wel voorstander van de genoemde modulaire woningbouw en de genoemde rug-aanrugwoningen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mede namens het CDA met de minuten die u heeft overgehouden, gaan wij naar de fractie van de Partij van de Arbeid. Het woord is aan de heer Van den Brink. De heer Van den Brink: Die minuten ga ik nu weer opmaken. Ik heb nog even gekeken naar onze algemene beschouwingen van vorig jaar. De meeste ambities die daar genoemd werden, die spelen nog steeds. Plannen die er al jaren liggen, worden nog eens doorgeschoven. Denk aan de herinrichting van de Braadkamp, de wijk uitvoeringsplannen, de reconstructie van de Laarderweg en het plantsoen. Dat schiet lekker op zo. Maar er zijn ook lichtpuntjes. De smart job is er wel gekomen.

Ook lijken de wijkschouwen nu eindelijk te worden uitgevoerd. Daar heb ik nog wel een aanvullende vraag, mijnheer de wethouder. In de besluitenlijst van het college van 1 oktober staat dat er een voorbereidingstijd van 124 duizend euro beschikbaar wordt gesteld voor de wijkschouwen. Blijft er dan niet weinig over voor de uitvoering zelf? Kunt u dat straks laten specificeren? En dan was ik bij mijn tekst nog iets vergeten, dat is het hondenbeleid. Ook dat staat nu. En het lijkt erop dat hopelijk de overlast van honden minder wordt en dat we ook veel minder kosten hebben aan het opruimen van de hondenpoep en natuurlijk van de inning van belasting. En dan kom ik bij de hobby van de Partij van de Arbeid, wij zullen een amendement indienen om de hondenbelasting af te schaffen, omdat daar naar onze overtuiging ook geen kosten meer aan verbonden zijn. Verkeer, eerst een positieve noot, mijnheer de wethouder. De HOV-halte is gereed en er lijkt intensief gebruik gemaakt te worden van de nieuwe busverbindingen en de verlichting is nu ook bijna helemaal aangesloten. Helaas zijn er nog enkele aandachtspuntjes. De definitieve fietsenstallingen zijn er nog niet en de stoplichten bij de benzinepomp lijken nog niet optimaal in geregeld te zijn.

Kan de wethouder misschien aangeven wanneer deze zaken klaar zijn? Ik lees in de begroting op pagina 3 dat bij de herinrichting van de Laarderweg het de bedoeling is de verkeersdruk te verminderen. Dat is goed nieuws, maar helaas blijkbaar niet meegegeven aan het bureau dat

de plannen moest uitwerken. We hebben allemaal gemerkt dat dat niet tot gedragen plan heeft geleid. Hopelijk komt dat nog goed, maar het had toch een hoop tijd, frustratie en geld gescheeld als de opdracht in eerste instantie helder volgens de wensen van de raad was doorgegeven. De provincie heeft al enkele jaren geleden een plan voor doorgaande fietsroutes opgesteld en daar zijn ook subsidies voor beschikbaar. Daar is in Eemnes nog niets mee gedaan. Kan de wethouder aangeven wanneer we wel concrete plannen tegemoet kunnen zien en of hij met zijn BEL-collega's overleg heeft over de doorgaande snelle fietsroutes? Dan de woningbouw. Bij zijn aantrede kondigde het college aan dat ze op dit gebied weinig ambitie hebben. Dat is te merken. Zo weinig mogelijk huizen bouwen, behalve dan die door het vorige college gelukkig al had mogelijk gemaakt. Plannen eindeloos rekken en zoveel mogelijk bureautjes inhuren om nog eens naar de bekende weg te vragen. En van die 30 tiny houses van het CDA is na twee jaar ook nog niets terechtgekomen. De nieuwbouw van de nieuwe Zuidbuurt zou op iets langere termijn ook financieel verlichting kunnen brengen. Helaas ziet het ernaar uit dat het nog wel even gaat duren voordat daar de eerste schop de grond in gaat. Daarmee valt er een gat tussen de laatste oplevering in de huidige Zuidbuurt en de eerste in de nieuwe.

Het college wijst echter in de ombuigingsnota sneller bouwen volgens voorstel 15 af. Toch doen ze dat eigenlijk wel een beetje door de bouwkavels sneller uit te geven. Ze zondigen dus eigenlijk tegen hun eigen collegeprogramma. Sneller bouwen levert geld op waarmee je de tekorten kan terugdringen. Maar dat is natuurlijk niet de belangrijkste reden. Je doet zo gewoon wat nodig is. Een dak boven je hoofd is toch een eerste vereiste. Bestaanszekerheid is een belangrijk thema in de politiek de laatste tijd. Met de extra opbrengsten kun je op termijn de voorgestelde structurele verhoging van de OZB matigen. De wethouder moet natuurlijk wel meer vaart maken om dit tijdig planologisch mogelijk te maken. We zullen dit samen met de VVD en D66 met een amendement inbrengen. Dan duurzaamheid. Op dit gebied is er al veel bereikt in Eemnes. De dichtheid zonnepanelen is hier zeer hoog. Veel huizen zijn goed geïsoleerd, alle nieuwbouw is van het gras af en we hebben al jaren een zonneveld. Eemnes liep hierin voorop. Helaas nu niet meer. Hoort u nog wel eens iets over Eemnes energieneutraal? Waar is de grote belofte van UDG gebleven? Bij de plannen voor grootschalige energieopwekking in het kader van de RES voert Eemnes een achterhoedegevecht.

Het resultaat lijkt te zijn dat we nog een enorm zonneveld krijgen, waar veel bezwaren tegen bestaan en dat er net over de gemeentegrenzen in Baarn een megawindmolen komt. Daar kunnen we niet meer tegen zijn, omdat de raad het RES-bod van de regio Amersfoort waar deze molen in staat, heeft geaccepteerd. Waren we dan niet beter af geweest met ons voorstel voor enkele kleinere windmolens op de grens met Baarn? Gemeenten zijn de regisseurs van de warmtetransitie. In de transitievisie warmte van 2021 staan de wijkuitvoeringsplannen die nodig zijn voor het aardgas vrij verwarmen van Eemnes. Veel gemeenten werken inmiddels aan de tweede fase, het warmteplan. Dat moet uiterlijk in 2026 klaar zijn. Hoe gaat het college uitvoering geven aan de wijkuitvoeringsplannen en werken aan een warmteplan terwijl op de post klimaatbeleid 140 duizend euro wordt gekort? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Gaan we naar de fractie van D66. De heer Defferding zal zo tot u het woord richten. Mijnheer Defferding. De heer Defferding: Dank u wel, voorzitter. Eemnessers ervaren veel woongenot in een dorpse en landelijke omgeving die bijdraagt aan een kwaliteit van leven. D66 wil deze leefomgeving duurzaam beschermen en verbeteren. Daarbij moet duurzaamheid hand in hand gaan met logische en efficiënte samenwerking bij werkzaamheden.

Toch valt op dat veel doelstellingen momenteel blijven steken bij voorbereiding en ideeën. Concrete uitvoering is er nauwelijks, aangezien veel nog aan de gemeenteraad moet worden voorgelegd. Een positieve uitzondering is de renovatie van de koeienspeelplaats. Maar verder wachten we nog op verbetering in het beheer en onderhoud van de openbare ruimte, juist daar waar inwoners dagelijks mee te maken hebben. Dit onderhoud laat op steeds meer plekken te wensen over en verdient daarom prioriteit. We zijn

tevreden met de uitvoering van het wegen beheersplan en hopen op daadwerkelijke verbeteringen, in tegenstelling tot wat er gebeurde op de Noordersingel. Hoe zit het daar trouwens mee, wethouder? Eemnes is een van de best bereikbare gemeenten en D66 wil de toegankelijkheid voor fietsers verder versterken. De deelscooters laten we liever achterwege. Niet alleen is het financieel vaak onrendabel, maar het levert ook ongewenste straatvervuiling op. De aanpassing van de Meentweg en Stachouwerweg is een goed begin, maar het valt op dat er opnieuw vooral onderzoek wordt gedaan zonder concrete vervolgplannen. D66 hoopt dat deze plannen in 2025 voorgelegd kunnen worden en dat er dan voldoende middelen voor beschikbaar zijn. Ook het doortrekken van de Eikenlaan juichen wij toe. Wel blijven er nog verbeterpunten in het centrum van Eemnes, waar no-regretmaatregelen wel erg voorzichtig klinken. D66 wil ambitie zien in de aanpak van het centrum. Het is positief dat het veranderende klimaat erkend wordt. Het is echter al decennia aan de gang en we willen nu ook concrete actie om schade en overlast te voorkomen waar mogelijk. Laten we in Eemnes de uitdaging aangaan en maatregelen nemen om onze gemeenschap weerbaar te maken tegen de effecten van klimaatverandering. Dat wordt ook gedaan met aanpak van het riool, maar dat kost wel 13 procent verhoging van de belastingen.

De woningvoorraad groeit gestaag, maar voor veel Eemnessers schiet het nog tekort als het gaat om betaalbare woningen. Tegelijkertijd heeft de gemeente nog grote reserves in onbebouwde grond. Wij zien kans om deze grond optimaal te benutten, zeker dichtbij de voorzieningen. Dit vraagt om duidelijke en gedurfde besluiten en we kijken ook vol verwachting uit naar de resultaten van het locatieonderzoek. Wij gaan ervan uit dat ook de coalitie inziet dat we deze kansen moeten grijpen. Hopen bovendien dat reeds besproken plannen snel tot uitvoering worden gebracht, zodat we kunnen inspelen op de woonbehoefte van onze inwoners. Het is positief dat de implementatie van de omgevingswet en het omgevingsplan op de agenda staat. Dat is geen keuze, maar een verplichting, maar het vormt wel een cruciale stap voor de toekomst van Eemnes. De heer Van den Brink, die noemde al een amendement op het gebied van woningbouw wat wij zullen ondersteunen. D66 vindt het belangrijk om de doelstellingen van de regionale energiestrategie na te streven. We zijn trots dat we een bijdrage hebben geleverd aan de opwek van duurzame energie, die door de provincie is geaccepteerd en breed gedragen wordt door onze inwoners. Energie besparen blijft het uitgangspunt, wat je niet verbruikt, hoef je ook niet op te wekken. Wat we wel duurzaam opwekken, komt ten goede aan onze inwoners.

Daarna steunen we maatregelen voor een schonere lucht in Eemnes. We bevinden ons in de nabijheid van twee drukke snelwegen, wat onze invloed enigszins beperkt. Daarom willen we ons extra richten op lokale initiatieven waar we wel het verschil kunnen maken. Het onderwerp afval komt binnenkort uitgebreid aan bod, maar we kunnen alvast aangeven dat wij een keuze willen maken voor efficiënte afvalinzameling die ook de beste resultaten behaalt. Wij steunen initiatieven die inwoners betrekken bij acties tegen zwerfafval. Want samen kunnen we een schoner Eemnes realiseren. De overige voorstellen die qua ombuigingen worden gedaan, kunnen wij ondersteunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. En dan het amendement namens D66, Partij van de Arbeid en VVD over het verhogen van de woningproductie in Zuidpolder-Zuid is amendement 6. Mevrouw …: Voorzitter, hondenbeleid is 6. De voorzitter: Hondenbeleid valt onder programmaronde 2, daar staat hij ook aangekondigd in uw tekst. U heeft hem nu even freewheelend genoemd, maar u wil … twee keer noemen. Ik kijk even naar de heer Schade. De heer Schade: Voorzitter, krijgen wij zo meteen een lijstje met de nummers van de amendementen? De voorzitter: Ja, zo meteen, ja. De heer Schade: Dank u wel.

De voorzitter: Sommigen houden het bij, hoor ik en anderen, het wordt zo meteen in iBabs bijgehouden. Namens het college beginnen we eerst met programma 2, dat is de buitenruimte en daarna programma 3 en dat is het wonen. Wethouder Ten Have. En daarna is het de vrije ronde waarin u op elkaar reageert. De heer Ten Have: Voorzitter, dank u wel. Het is in ieder geval mijn derde keer dat we hier de algemene beschouwingen voeren. En ook deze keer sta ik wederom met genoegen in deze zaal. De begroting is vooruitkijken, logisch. We maken keuzes en wat voor een keuzes maken we dit jaar? Een ombuigingsdocument van 70 vraagt om keuzes. Maar ik heb ook duidelijk naar uw inbrengen geluisterd vanavond en die nopen mij ook om een hele korte terugblik te doen. Want tijdens de vorige algemene beschouwingen van 30 oktober vorig jaar, sprak ik met name over dat we werk in uitvoering zijn en vooral bezig zijn ook met het wegwerken van achterstanden. En ondanks dat dingen niet altijd gaan zoals je gehoopt had, is er eigenlijk het afgelopen jaar ontzettend veel gerealiseerd, waar we nu vooral op door kunnen. Neem het besluit, grootschalige opwek van duurzame energie vlak voor de zomer en ook de reactie van de provincie Utrecht daarop. Daar heeft u allemaal kennis van kunnen nemen.

Maar ook het wegen beheerplan, het water rioleringsplan, een goed draaiend isolatieprogramma, het hondenbeleid en zo kan ik nog eventjes doorgaan. Nee, de heer Van den Brink, ik richt me toch nog maar eventjes dan ook naar u, want ook dat heb ik vorig jaar gedaan. Dit is zeker geen pappen en nathouden en als ik in de dikke Van Dale kijk, dan is pappen en nathouden het zo goed en kwaad mogelijk provisorisch aan de gang houden. En dat idee heb ik op geen enkele manier. U zegt dat u ook nog even naar de algemene beschouwingen voorjaar heeft gekeken. Nou, dan heeft u ook gehoord dat ik u toen nogal zuur vond, in dat kader heb dit keer maar een doosje Rennies meegenomen. Maar wees niet bevreesd, ik vond het nogal meevallen, dus ik hoef ze dit keer niet in te nemen. Dus fijn, want ik hoor ook wel dat we met elkaar het beste en het meest begaan zijn met Eemnes. Alleen sommige zaken verdienen alleen maar wat meer toelichting of we hebben andere accenten gezet. Ook D66 hoorde ik zeggen dat een aantal doelstellingen blijven steken in voorbereiding en ideeën.

Maar ik heb nog niet helemaal gehoord welke u daar dan nou zo mee bedoelt? Als u bedoelt de wijkschouwen, de nota lokaal eigendom waar we op dit moment mee bezig zijn, ontkomen bij duurzame energie, uitvoering van het of althans de voorbereiding van het plantsoen, de veldweg, rioolaanpassingen, et cetera, ik neem niet aan dat u die daarin bedoelt, want die lopen op dit moment in de voorbereiding. En ook de VVD sprak van een lager voorzieningenniveau en dat we daar de komende jaren in de openbare ruimte maar moesten aan wennen of wellicht aan zullen moeten wennen. Zeer zeker niet de bedoeling en die ziet u ook niet in de ombuigingen terug. Er zijn dus ook geen verschraling op dit punt voorgesteld. Wel is het zo dat we de komende jaren en zeker de komende tijd moeten kijken hoe we dat creatief en efficiënt moeten gaan doen en hoe we efficiënt met dat beheer zullen moeten omgaan. Dus uiteindelijk ook onze buitendienst klaar moeten maken voor de toekomst, zodat de kwaliteit van ons groen hoog blijft. Het is immers ons visitekaartje. Dat heb ik u al wel vaker meegegeven. Dus dat moet wel gezegd, daar waar de winkel openblijft tijdens de verbouwing, dus er wordt op dit moment hard gewerkt.

En twee weken geleden hebben we natuurlijk met elkaar hier in de raad een hele goede sessie gehad over hoe we daar met elkaar naar kijken en de raad was vrij uitvoerig daarin om te zeggen we willen houden wat we hebben, het ziet er goed uit. En het kan op plekken best beter, maar doet u daar vooral een aantal voorstellen voor. Die komen in februari van volgend jaar. Dus februari volgend jaar wordt u de voorstellen daarover voorgelegd. Dan kom ik bij de vragen die mij gesteld zijn. Ik begin bij DorpsBelang, die heeft nog iets gezegd over de verlichting bij de HOV, daar komt collega Reijn op terug en u heeft nogmaals aandacht gevraagd voor het goed communiceren over alle mogelijkheden voor subsidie. Subsidiemogelijkheden qua isolatie en verduurzaming. Dat heeft onze permanente aandacht. Binnenkort daarover meer. Pak ik hier ook gelijk de motie mee of hebben we die naar de andere stukken? Dan pak ik even de motie erbij, want daar heeft u een motie ingediend met betrekking tot de rotondes als reclameobject. Dat is niet nieuw in deze gemeente. Daar hebben we natuurlijk al wel eerder, ook als, althans voor mijn tijd, maar

eens eerder over gesproken. En u stelt daar te onderzoeken welke percelen en of objecten uitbesteed zouden kunnen worden en om daarmee een voorstel naar de raad te brengen om de rotondes eventueel anders hier ter plekke op deze manier uit te kunnen besteden. En dat vind ik een heel sympathiek voorstel, sympathieke motie. En daarmee zou ik een oordeel van uw raad willen laten. Ik geef je dan wel aan dat we daar echt nadrukkelijk een onderzoek naar moeten doen, want daar hangen wel aantal hele nauwkeurige regels bij. Het kan niet een eenmalige actie zijn, moet ook aan het beheer sommige eisen stellen. En er moet ook nog wel voldoende interesse in zijn natuurlijk. Dus dat als achtergrond, oordeel aan uw raad. Het CDA heeft mij een vraag gesteld met betrekking tot het preventief bestrijden van de eikenprocessierups. Hoe we dat zien? Het is rustig. Op dit moment gebeurt er niet zo heel erg veel. Dus niet alleen in onze gemeente, maar dat geldt in bijna alle andere gemeenten. U noemde Soest, maar dat zijn er heel veel meer. Alleen het is nog totaal niet bekend wat dat gaat doen op langere termijn. Echt volgend jaar zou die zomaar weer kunnen oppoppen. We hebben op dit moment geen specifiek budget, wat speciaal voor de bestrijding daarvoor bestemd is. Want die komen uit het huidige onderhoudsbudget. We hebben overigens wel, wat u vraagt hoe ik daarnaar kijk.

Ik vind niet dat we dat geheel tot nul moeten brengen, want er is een soort van budget wel nodig, een soort reservering wel nodig, om bijvoorbeeld de nestkasten te onderhouden en alles wat daarmee samenhangt. Dus ik zou dat niet tot nul helemaal willen terugbrengen. U heeft daarbij ook een amendement ingediend. Die wil ik hier ook maar meteen in noemen. Het zogenaamde amendement 3, natuurlijk kapitaal. Ja, dat is een bijzondere en die vraagt toch wel even ietsje meer toelichting. Want ook bij de avond waar ik net aan refereerde, de avond over de kwaliteit openbaar ruimte is u wel meegegeven dat dat eigenlijk een amendement is of een tekst is waar we niet zo goed mee uit de voeten kunnen. Waarom? Omdat namelijk 2025 alles aanbesteed. Dus we hebben daar al contract op de markt gezet, zoals u weet, die is voor 24 en 25 op dit moment onze openbare ruimte beheren en onderhouden. Dus op dat punt zou dat echt wel nadelig zijn. Ik snap uw strekking wel, want we hebben er bij de kadernota van dit jaar aangegeven dat we voor 25 een 20 procent verhogen, dat doen we overigens op Laren en Blaricum voorstellen, zodat we deze 2 jaren met externen onze openbare ruimte kunnen onderhouden. En dat we nu ook tegelijk in een traject zitten waarin we zeggen, vanaf 26 gaan we het allemaal op een nieuwe manier in de markt zetten, gaan we andere keuzes maken.

U bent daarvan op de hoogte en in februari daarover meer. En dan kijken we ook wat er op dat moment nodig is aan kosten en tot waar we kunnen gaan. Dus eigenlijk het volgende zou ik u willen voorstellen, ik heb duidelijk gehoord wat u zegt en ik snap hem ook wel, het is alleen heel lastig uit te voeren, nogmaals omdat 2025 al is aanbesteed. Dus ik zou u het volgende willen voorstellen, of die 50 duizend die u voorstelt, of we die bij de kadernota 2026 kunnen opnemen? Dus dat geeft mij ietsje meer vrijheid om te kijken hoe we daar met huidig contract mee om kunnen gaan. En ik geef u daarbij de harde toezegging dat wij die 50 duizend euro meenemen bij de kadernota van 2026 en daarmee vraag ik u dan wel, met deze harde toezegging, om dit amendement in te trekken. Dat is mijn opmerking bij amendement 3. VVD heb ik geen vragen aan mij gehoord, Partij van de Arbeid. U stelt mij bijvoorbeeld de vraag over de wijkschouwen. Het is goed om wijkschouwen steeds te noemen. Ik heb in de rest van uw bijdrage later ook nog gehoord buurtschouwen, straatschouwen, maar het is echt een wijkschouwen en dat geldt Patrijzenhof, Fazantenhof en de omgeving van de Eemhof en dat zijn alle 3 voor 350 duizend euro neergezet en dat bij elkaar maakt een totaal bedrag van bijna 1,1 miljoen euro.

En aangezien we daar meters willen maken en daar dus ook echt wat voor willen gaan betekenen, hebben we gezegd, dat voorbereidingskrediet hebben we vrijgeven en in dat voorbereidingskrediet zit een aantal dingen in die sowieso noodzakelijk zijn, maar die zijn voor alle drie de wijkschouwen van toepassing. Dat is een zogenaamd subsidieonderzoek zit daarin, het asfalt onderzoek, flora en fauna, klikmeldingen, grondonderzoek, een onderzoek naar parkeerdruk, een 3D-beeld wat wordt gemaakt, want dat is van belang voor de participatie. En ook daar de voorbereiding van zit allemaal in dat voorbereidingskrediet. Dus we maken meters en ook daarover begin volgend jaar het eerste kwartaal meer. We hebben er zin in. U vraagt nog naar de stand van UDG, dat is wellicht een beetje vragen naar de bekende

weg. De U van UDG, ultradiep, is al heel lang issue meer, is ook niet aan de orde en wordt op dit moment ook door niemand als een serieuze optie gebracht. Geothermie zou wel een mogelijkheid kunnen zijn, maar ook daarvoor geldt op dit moment bij Eemnes geen initiatieven. Mocht daar iets uitkomen, dan is die een koppeling en die maken gelijk met uw andere vragen naar het warmteplan, want uiteindelijk haal je warmte omhoog, maar die moet dan wel via een systeem door de grond naar de voordeur en ook daarvoor is zeker nog geen budget en zeker nog geen ondersteuning beschikbaar. Dat geldt ook voor bijna de hele provincie Utrecht. Maar als het gaat over uw vraag, wanneer komt het warmteplan, dat moeten we uiterlijk als vervolg op de transitievisie warmte in 26 gereed hebben. Daar wordt volgend jaar aan gewerkt. En de eerste WUP, wijkuitvoeringsplan, dan gaat het over meervoud, maar het is een enkelvoud in eerste instantie, die wordt ook voor tweede deel van volgend jaar, dus na de zomer gaan we die daar voorbereiden. Heel concreet wordt op dit moment aan gewerkt. U zegt ja, het post klimaatbeleid, daar wordt op bezuinigd, op geen enkele manier. Alle activiteiten vinden gewoon plaats. Alleen er is een andere financieringstitel die we hier moeten herstellen. En dat vindt op een andere manier plaats, bijvoorbeeld vanuit de SPUK, vanuit een anterieure overeenkomst.

Die hadden we allemaal op onze eigen begroting aangegeven, maar die willen we via die manier regelen. En ook de klimaatreserve wordt daarvoor gebruikt. Dus het is alleen het verschuiven van, maar zeer zeker geen bezuiniging. Dan kom ik nog bij D66 als laatste . U vraagt, dat gaan we toch niet zo doen als de Noordersingel, wat is de planning? U weet, zoals gezegd, de Noordersingel, dat deel wat we hebben uitbesteed en wat daar nieuwe laag heeft gebracht, die is afgekeurd. Daar zijn we op dit moment met de aannemer over in gesprek. En de bedoeling is dat die bij het voorjaar van volgend jaar, want het is nu te koud en te nat, daar een nieuwe deklaag overheen legt. Want dit is simpelweg afgekeurd, zoals u ook al wel van mij had begrepen. En dan heeft u als laatste nog, wanneer worden de plannen met betrekking tot de Meentweg en de Stachouwerweg, daar heb ik u van toegezegd dat we ook alternatieven, ook voor eventueel lagere kosten aan u zullen voorleggen. En dat zal in februari 25 hier in uw raad worden voorgelegd. Volgens mij heb ik dan de vragen die mij gesteld waren bediend. De voorzitter: Meer dan uitgebreide beantwoording namens het college. Ik kan me niet voorstellen dat in ronde twee nog iets overblijft. Wethouder Reijn die in min 2 minuten gaat proberen te beantwoorden. De heer Reijn: Dank, voorzitter. Ik probeer het minder dan in 10 minuten. Ja, ik doe mijn best.

Staccato, … kindlinten, onderdeel van de Laarderweg, dus die worden gewoon meegenomen met de Laarderweg. Vraag over deelscooters, deelfietsen, ja, wat betreft die deelscooters, anderen hebben daar ook op gewezen, dat snap ik allemaal wel. Maar deelfietsen en deelauto's is toch even wat anders. Deelmobiliteit is een belangrijk onderdeel, zowel landelijk als provinciaal. We noemen dat tegenwoordig het STOM-principe. Als voorwaarde voor het inrichten van de openbare ruimte. STOM staat voor stappen, dus voetgangers, trappen, fietsers, de O van open openbaar vervoer en M is mobiliteit, wat als service wordt aangeboden, u zegt deel mobiliteit en helemaal op het eind komt de particuliere auto. We zijn er in beide regio volop mee bezig, ook bij woningbouwplannen, maar we kijken natuurlijk wel heel goed wat hoort bij de schaal van Eemnes. Wij zijn geen Amersfoort, wij zijn geen Hilversum, dus moeten we wel goed kijken wat daarbij hoort. Dan heel actueel natuurlijk de verlichting de HOV-halte. Hardnekkig probleem, waar in eerste instantie partijen allemaal naar elkaar toewijzen natuurlijk, zoals dat gaat. Wij hebben er afgelopen tijd bovenop gezeten, want het is gewoon niet aanvaardbaar hoe het allemaal was. En het werpt ook gewoon een smet op de nieuwe halte en de nieuwe HOV. De laatste stand heb ik vanmiddag nog even opgevraagd, er waren vijf kabelbreuken, er zijn er vier nu opgelost.

De vijfde zit onder het asfalt. Nou dat betekent hele asfalt openbreken. Dat gaan we niet doen. Dus we gaan een nieuwe kabel aanleggen, 80 meter, dat is wel een behoorlijke. En daarna moest Stedin sowieso nog een kabel aanleggen. Dus er zijn aggregaten ingezet, dat gewoon alles brandt tot de kabels allemaal hersteld zijn. Dan bouwen voor Eemnessers. Nou, het lukt ons toch iedere keer weer om Eemnessers aan een

woning te helpen, hetzelfde Hilt, Hink Stap Sprong, maar ook Zuidpolder, vorige week 41 koop- en huurwoningen opgeleverd. En daar zijn 33 toegewezen aan Eemnessers en die laten dan ook nog eens 23 woningen achter. Dus die gaan er zo meteen ook weer inzetten. En alles bij elkaar, als we de hele periode Zuidpolder over zien, dan blijven we iedere keer zo tussen de 75 à 80 procent zitten wat er aan Eemnessers komt wonen. Betaalbaarheid is natuurlijk wel een uitdaging, niet alleen vanwege de gestegen loon- en materiaalkosten. Ook de convenanten duurzaam bouwen en groen groeit mee. Die tellen stevig mee bij de mogelijkheid om betaalbaar te bouwen. En daarnaast zit er corporatie inmiddels ook met de afspraken die ze in de woondeal gemaakt hebben. Daar staan ze garant voor, maar ze zitten wel aan het plafond van een investeringscapaciteit. Dus extra vragen, verschillende gemeentes die extra willen bouwen, die worden nu niet gehonoreerd omdat we de eerste afspraken van de woningdeal gaan maken en dat zijn die 70 die wij hier voor Eemnes hebben staan. Het CDA heeft het over stagnatie woningbouw. Nou, Zuidpolder-Zuid hopen we heel snel groen licht van de provincie … , ziet er allemaal best redelijk goed uit. We werken nu aan de voorbereiding en ook begin vorig jaar een aantal zaken ook naar de raad te brengen voor besluitvorming.

Ook die tiny houses wacht natuurlijk op instemming van de provincie, maar daarnaast zijn de gedachten over tiny houses ook wel een beetje gewijzigd in de richting van meer permanente prefab woningen, ook in Eemnes. Ja en Ocriet is een lastig probleem. … natuurlijk bij de verkaveling aan te wonen, we zitten met de zuidelijke ontsluiting, we zitten ook met de afdracht sociaal fonds en de kosten voor de nieuwe weg, het zijn allemaal zaken die meespelen. Wij verwachten, we zijn nu met de ontwikkelaars, met de provincie en de gemeente Baarn in gesprek om afrondende afspraken te maken en in februari in ieder geval met een verkavelingsplan naar u toe te komen. Dus dan gaan we die stap verder zetten. Van de VVD heb ik geen vragen gezien voor mij, heeft wel de instemming om mogelijkheden voor modulair woningbouwen, rug-aan-rug woningen te onderzoek. Nou, daar ben ik blij mee, want juist die kant willen we gewoon opgaan. De PvdA, ja, die herinrichting van de Braadkamp, dat is inmiddels een eindeloos traject geworden. Ik ben het met u eens. Dat heeft zo vaak op de rol gestaan. We werken nu aan een inrichtingsplan. Dat we volgend jaar moeten uitvoeren, samen met de oversteek naar de Minnehof en het vergroenen van de Minnehof.

En wat de Laarderweg betreft, gaan we dit jaar nog aan tafel met stakeholders en dan begin volgend jaar presenteren we het voorlopig ontwerp aan de bewoners tijdens een derde inloopbijeenkomst, zoals ook aangegeven naar de bewoners toe. De HOV-halte, inderdaad intensief gebruik van de nieuwe busverbinding. Zijn we heel erg blij mee. Ook … uiteraard natuurlijk in de provincie. We weten ook inmiddels dat in de nieuwe dienstregeling die in december in gaat, lijn 200, behouden blijft. En we krijgen 321 erbij, die via Laren en Gooise meren naar Amsterdam Zuid toe gaat. Wel wordt de 109 geknipt zo meteen, dus het deel tussen het crematorium en Laren en Eemnes gaat eruit, maar we houden wel het rondje hier gewoon in Eemnes en alleen dat deel over Wakkerendijk, dat is wel lastig hoe we dat zo meteen ook met … en zo kunnen oplossen. De meeste aandachtspunten die er nog waren voor de halte, die worden deze week afgerond. Daarna beginnen we aan de beplanting, bomen, planten, struiken komen er allemaal bij en over die verlichting heb ik natuurlijk al wat gezegd. Dan die fietsstelling, de definitieve, we zijn afhankelijk van de aanbesteding van de provincie. De provincie moet het aanbesteden. Trouwens ook de abri's moet ook de groeien nog komen. Maar die fietsenstalling is wat vervelender. We verwachten medio volgend jaar dat hij geplaatst gaat worden.