Transcript commissie Ruimte 5 september 2022

TRANSCRIPT VAN DE RAADSCOMMISSIE RUIMTE VAN GEMEENTE EEMNES d.d. 5 september 2022

1.

Opening De voorzitter: Ik wil graag beginnen met de vergadering. Hierbij open ik de vadergadering commissie ruimte. Allereerst van harte welkom. Ook de mensen op de tribune weer welkom.

2.

Vaststellen agenda De voorzitter: Vaststellen van de agenda. Ik heb van tevoren aangegeven dat ik iets ga omgooien, omdat mevrouw Van der Linde eerder naar huis toe gaat. Ik wil voorstellen om als eerste agendapunt, van de bespreekstukken dan uiteraard, de afval evaluatie te doen en dan de raadsinformatiebrief over de bermen. En daarna gewoon de rest van de vergadering te volgen zoals die ook in de IBab staat. Ik kijk even rond of dat akkoord is. Dat is het geval. Dan heb ik nog, en dat had ik eigenlijk eerder moeten doen, bericht van verhindering. Van D66 is mevrouw Wiering er niet en die wordt vervangen door mevrouw Wierbos. Van de PvdA is de heer Van den Brink er niet en die wordt vervangen door mevrouw De Boer. En als laatste, bij de VVD is de heer Schade afwezig en die wordt vervangen door de heer Roorda. Welkom.

4.

Inventariseren spreekrecht De voorzitter: Dan kom ik bij het inventariseren van het spreekrecht. Daar hebt u geen sprekers aangemeld. Ik kijk nog even gauw de zaal in of iemand denkt van, nou, die kans grijp ik nu aan. Dat is niet het geval, dus er zijn geen insprekers.

5.

Te bespreken onderwerpen

5.3 Afval evaluatie (30-8-2022) De voorzitter: Dan kom ik bij de te bespreken onderwerpen. En zoals net aangekondigd, het eerste onderwerp is dan afvalevaluatie. En dan begin ik maar meteen met de VVD. Mevrouw Van der Linde, ga uw gang. Mevrouw Van der Linde-Eggenkamp: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik heb een paar losse opmerkingen zeg maar en een beetje meer een, meer een betoog eigenlijk. Van de wat losse punten. De semi-transparante zakken geven het beste resultaat. Maar ik ben een beetje kwijt waar we die kunnen halen. Tenminste, ze zijn niet in alle winkels in alle maten beschikbaar. Dus dat is best wel jammer. In Baarn hebben wij heel lang niet hoeven opgeven of wij uit Eemnes kwamen of niet. En als ik nu naar de stort ga, dan wordt me nog wel om een rijbewijs gevraagd. En dan zeggen ze, oh ja, u komt uit Eemnes. Maar er wordt echt niet gekeken hoeveel kilo of wat wij komen storten daar. Dus ik vermoed dat die hele verdeelsleutel op een theoretische berekening is gebaseerd, op het aantal inwoners of zoiets. Maar dus als wij als Eemnes heel braaf alles scheiden en doen, dan wil dat niet zeggen dat dat precies onze cijfers zijn, naar mijn mening. Textiel staat dat we daar nog wat kunnen verbeteren. Misschien is het iets als we een aparte bak doen voor textiel en een aparte bak voor het goede doel.

Zodat niet bruikbare kleding apart wordt ingezameld van de rest en dat mensen dat niet in die restcontainer gaan dumpen, zoals nu blijkbaar af en toe gebeurt. Dan hebben we het feit dat de nascheidingsinstallaties steeds beter worden. Dat is goed nieuws. Er wordt nu al een rendement gehaald van 51 procent. En binnenkort wordt verwacht dat ze de optimalisatie, 65 procent, gaan behalen. Dat is goed

nieuws. Het slechte nieuws is dat wij in Eemnes de duurste afvalstoffingen hebben bij meerpersoonshuishoudens, terwijl we wel in de kopgroep zitten van het scheidingspercentage binnen Utrecht. En toch kunnen wij die 28 euro per huishouden niet betalen om over te gaan op nascheiden. En het ergste is, het nascheiden, al ons afval gaat al over een scheidingsband. En daar weet het afvalbedrijf nog één kilo uit te halen. Dus ik vraag me echt af, waar zijn wij mee bezig met z’n allen? Het afval gaat al over een nascheidingsinstallatie. Wij halen het in Eemnes evengoed nog apart op. En de reden is het model. De verpakkingsindustrie is zo machtig, dat het financieel gewoon niet interessant is om die nascheidingsinstallatie volledig te gaan gebruiken als Eemnes zijnde. En ik denk dat we dan toch echt verkeerd bezig zijn en dat we toch eens moeten kijken hoe het zit met die lobby. Het lijkt de tabaksindustrie wel. Dus dat is echt bijzonder spijtig. Nou ja, dan nog de enquête. Negentig procent van de panelleden is bekend met nascheiden, dus dat is best goed. En 39 procent geeft de voorkeur aan nascheiden ten opzichte van 33 procent van de huidige methode. Dit kan dus wel inhouden dat die 51 procent die niet bekend is, eigenlijk een grote groep inwoners bevat die hier eigenlijk ook wel een voorkeur voor heeft, maar niet bekend mee is. Nou ja, kortom, nog even samengevat onze argumenten.

Nascheiden geeft een hoger serviceniveau aan onze inwoners. Een bak minder in de tuin scheelt ruimte en verbetert de tuinbeleving. De Zuidpolder krijgt steeds kleinere tuinen, ook de dure kavels. De kosten zijn niet te bepalen voor bronscheiding-nascheiding, want elk jaar is er wel weer iets waardoor de kosten anders uitvallen. Toen we ooit met het systeem begonnen zijn met de oranje bak, zou het echt lager worden de afvalscheiding. Nou die is alleen maar hoger geworden. En dat is niet de schuld van de gemeente Eemnes, maar dat is de schuld van de markt. Elke keer is er weer iets anders. Dan is het een belasting van het Rijk, dan is er minder afval ingezameld waardoor iets anders duurder wordt. Maar eigenlijk valt er geen peil op te trekken op die kosten. Ons restafval loopt al over een nascheidingsband, dus ik vind het eigenlijk dubbelop wat we momenteel doen in termen van efficiëntie. Mensen kunnen ook scheidingsmoe worden. Mensen zijn tenslotte geen robots. De ene dag zijn we wat enthousiaster met scheiden dan een andere dag. Met andere woorden, we zijn niet zo constant als een machine. Het PMD scheiden is complex. Het is vaak niet duidelijk welke kunststof wel of niet in de PMD-bak kan. Zie ook de hoge hoeveelheid kunststof in het restafval. Dat komt eigenlijk omdat mensen denken, hard plastic mag dan niet in die plastic bak, dus gaat dat in die afvalbak.

En eigenlijk weten mensen dan niet precies wat in welke bak mag. En Eemnes heeft de hoogste afvalstoffenheffing in Utrecht voor meerpersoonshuishoudens, terwijl we koplopers zijn bij het bronscheiden. En het is toch wel erg jammer dat wij deze service niet aan de inwoners kunnen leveren. Wij begrijpen het voorstel van het college. Financieel gezien is dit interessanter nog. Maar het is wel heel bijzonder dat ons afval al over die nascheidingsband loopt en dat wij eigenlijk gewoon afgestraft worden en het dubbel zitten te doen. En de inwoners moeten het doen en de machine doet het. Dat zou toch niet lo… Dat zou toch niet zo hoeven zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Voordat ik verder ga naar de volgende, in al mijn enthousiasme gaf ik u het woord, maar ik ben helemaal vergeten dat wij een korte presentatie hebben. Mijn excuses daarvoor, en het lijkt me echt wel zinvol dat we die eerst doen voordat ik het rondje afmaak. Dus … Toch? De heer Vullings: Ja, zeker. Ik zal ze later antwoorden daar waar het … De voorzitter: Precies. Dus mocht u nog naar aanleiding van de presentatie nog vragen hebben, dan kom ik nadat ik het rondje heb afgemaakt als laatste nog bij u terug. Dus die gelegenheid geef ik u uiteraard nog. Dus nogmaals mijn excuses. Als u zichzelf even kunt voorstellen. De heer Vullings: Ja, dat is goed. Mijn naam is …

De voorzitter: Dan moet u alleen als u wilt de microfoon gebruiken. En dat is op zich een vrij makkelijk ding. Op dat knopje drukken en dan goed bij de microfoon, dan moet het allemaal duidelijk overkomen. Dank u wel. De heer Vullings: Dank u wel. Mijn naam is Frans Vullings. Ik ben partner bij een ingenieursbureau, adviesbureau op het gebied van de afvalsector, energiesector. En ik heb jarenlang gewerkt bij een afvalbedrijf hier in Nederland, en dat is het afvalbedrijf waar nu het afval over de band loopt voor de nascheiding. Ik heb een hele korte presentatie om eventjes de kernpunten uit het achtergrondverhaal te lichten. Dan moet ik alleen even kijken hoe ik die op het scherm krijg. Ja, dat is iets wat mij regelmatig overkomt. Ik ben opgeleid als ingenieur en de dames die mogen de softwareproblemen oplossen. Het zijn vier onderwerpen. Tussenevaluatie, de evaluatie van de huidige situatie, verbeteropties, waarbij nascheiden en diftar en dergelijke aan bod komen, en de resultaten van de enquête voor de inwoners. De vorige spreker die zei er al iets over. Als we even kijken naar die tussenevaluatie. Er waren eigenlijk vier onderwerpen die we zouden gaan proberen te realiseren, en dat was om te beginnen GFE-bakje. GFE dat staat voor groente, fruit en etensresten. Het is echt een bakje voor in de keuken op het aanrecht.

En waarom? Omdat we zagen uit de cijfers dat er nog heel veel GFT bij het restafval terechtkomt. Is overigens een landelijk probleem. En in het land wordt er ook op heel veel plekken met zo’n bakje gewerkt om te kijken of de wat zwaardere fractie, dat is dat GFE, om die apart te houden en dan dat bakje te gebruiken om vervolgens dat in de GFT-container te gooien en niet bij het restafval. En dat heeft heel veel te maken ook met de beleving van mensen op het moment dat het een beetje nat is of het oogt een beetje vies, dat mensen toch geneigd zijn het bij de restafval te gooien, terwijl voor zeg maar het maken van compost het juist ideaal spul is. Dus een poging om in ieder geval de GFT-fractie omhoog te krikken. Daarnaast bladkorven. Dat is om te voorkomen dat in het piekseizoen, wanneer de GFT-container vol zit, men bladafval uit de tuin, of maaisel, in de restafvalcontainer gaat gooien, waar dan wel een beetje ruimte is, en op die manier ook organisch materiaal onttrekt van het kunnen verwerken tot compost of er gas mee produceren. Dat hebben we onderzocht. En die conclusie wat de heren daaruit getrokken hebben is dus kijken naar het voordeel. Want het is onmiskenbaar dat het milieuvoordeel heeft. Maar op het moment dat je dat gaat afwegen tegen de kosten die je moet maken, ja, is die balans eigenlijk een beetje zoek.

En dat is ook één van de redenen waarom we gezegd hebben, nou, dat pad dat laten we even voor wat het is. Dan de BEST-tas. Dat is een manier om onder andere aan een aantal componenten te komen die mensen nog weleens bij het restafval weggooien. En er is er eentje bij die mij echt aan het hart gaat, dat is elektronisch afval. Om je een idee te geven van al die spulletjes met batterijtjes en snoertjes waar in negen van de tien gevallen hele waardevolle materialen in zitten waar we zeker onder de huidige omstandigheden iedereen zit te kijken, hoe komen we in hemelsnaam aan die grondstoffen? Vijftig procent van dat materiaal wordt gewoon bij het restafval gegooid en verdwijnt in een afvalbranche. Dat initiatief van de BEST-tas juich ik van harte toe. Het is een manier om op die manier in ieder geval in ieder geval een aantal grondstoffen proberen terug te krijgen die anders gewoon verdwijnen in het restafval. En dan hebben we het voorstel gedaan om PMD, en die ruimte die zat er nog in die containers, om dat in plaats van één keer in de twee weken, één keer in de drie weken te gaan inzamelen. Nou daar zijn ook gesprekken geweest met de inzamelaar. En die had daar natuurlijk niet zoveel zin in, want dat betekent dat die wat minder aan inkomsten heeft als die wat minder vaak rondrijden.

Dus die gingen heel uitgebreid uitleggen waarom het juist duurder zou worden in plaats van goedkoper. Dus dat is echt een onderwerp wat in mijn ogen een keer terug moet komen op het moment dat het contract met de huidige inzamelaar wordt verlengd. En dan heb je een onderhandelingspositie en dan kun je dat voordeel kun je te gelde maken. Dat was de tussenevaluatie. Dan de huidige evaluatie. Wat je ziet is dat eigenlijk in 2017 die vier containersysteem is ingevoerd met één keer in de vier weken restafval. Dat is vanuit de optiek van scheiden heeft dat een enorme sprong veroorzaakt. Dat kunt u ook terugvinden in de stukken. Dus een echte stap geweest in het verhogen van het scheidingsgedrag van de inwoners met absoluut succes. Het geeft een forse reductie op het restafval en je krijgt veel meer

grondstoffen ervoor terug. Heel belangrijk is, had je het niet gedaan, die investering, dan had je aan de andere kant hogere heffingen gehad op met name dat restafval. Wat wij gezien hebben in die evaluatie is dat vorig jaar en het jaar daarvoor in de cijfers hoeveel het restafval, maar ook andere componenten, een stijging zagen. Je ziet de verschuiven van mensen die op kantoor werkten die thuis bleven werken en vervolgens organisch afval hadden, maar ook restafval. En je ziet een duidelijke, significante stijging. En dat is ook iets wat je bij andere gemeentes ziet. Dat is echt een landelijk beeld dat dat een effect heeft gehad. Is gelukkig nu weer een redelijk eind weggeëbd. Zoals straks al werd gememoreerd, Eemnes doet het best goed als je naar die restafvalcijfers kijkt. Het is niet zo, wat straks werd gezegd, dat ze in de kop zitten, maar ze zitten vlakbij de kopgroep. Ze doen het goed, maar er zijn toch een aantal gemeentes die het nog wat beter doen. Als je nou het afval gaat onderzoeken wat nou in die container wordt gegooid, dan zie je dat er toch nog best wel aardig wat componenten in zitten die in één van die andere containers ook prima zou passen. En dan loop je hier tegen de uitdaging aan om te kijken van, hoe krijgen we dat nou op de goede plek. En dat … Er ligt al meteen een link met het advies van communicatie en voorlichting.

Zodat mensen weten van, oh dit moet ik daarin stoppen en dat, oh, kan dat er ook bij? Dat hoor je heel vaak van mensen van dat ze gewoon geen idee hebben dat iets organisch afval is. Dus dat is wel een belangrijk punt denk ik voor de toekomst uit de bevindingen, dat er nog aardig wat verbetermogelijkheden zijn om dat scheidingsgedrag te verhogen. Wat opvalt is de kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen. Die is goed. En ik kan u een heleboel gemeentes aanwijzen waarbij dat niet het geval is. Is echt een hot issue op dit moment in het landelijk beleid dat de kwaliteit van het afval omhoog moet, omdat recyclers er niks mee kunnen of de kwaliteit van de recycling aantast. En als je nou kijkt naar Eemnes in tweeduizend … Moet ik even nadenken, was dat ’18 dat er op een gegeven moment er een piekje zat in de PMD? En daarna is er toch weer echt weinig afkeur gekomen. Scheidingsrendement is dus goed. Alleen wat wel een aandachtspuntje is is uiteraard, dat komt ook uit de cijfers, dat is die afvalstoffenheffing voor meerpersoonshuishoudens die aan de hoge kant is. Mevrouw …: We zijn wel de duurste. De heer Vullings: Ja, klopt. Nou, ik zal er dadelijk nog even iets over zeggen. Dan de resultaten van de enquête. Ik vind persoonlijk daar … Ik heb daar verder geen bemoeienis mee gehad. Ik heb het, om een integraal verhaal te laten zijn, heb ik het meegenomen op verzoek van de gemeente.

Maar ik denk, een kleine kanttekening hierbij is dat het belangrijk is dat inwoners kennis hebben van … Op het moment als je de vraag stelt, wat vindt u van omgekeerd inzamelen of diftar, dat mensen dan ook weten, waar gaat dit over? En op het moment dat mensen dat niet weten dan komt daar logischerwijs uit dat het ook niet de voorkeur heeft. Iets wat je niet kent dat maak je onbemind. Dus hier ligt dus ook weer een link met het voorstel van het college om te gaan werken aan een stukje voorlichting om op die manier een wat gebalanceerde afweging te kunnen maken in de toekomst, maar vooral ook met draagvlak bij inwoners. Dan de vier verbeteropties die er zijn. Er is twee keer al de link gelegd met die communicatie en voorlichting. Dat is absoluut een ding. Komt ook uit het onderzoek zelf. Inwoners die dus zeggen vanuit het panel dat ze daar echt behoefte aan hebben. Dat is één van de vragen die boven kwam drijven. Dus wat dat betreft is denk ik een schot voor open doel. Dan nascheiden. Daar kan ik wel iets over zeggen, ook een beetje alvast antwoord gevend op de spreekster zojuist. Bij zo’n nascheidingsinstallatie, die moet je apart bouwen. Dat zijn miljoeneninvesteringen. Dat zijn echt hele grote installages, hele fabrieken waar dan dat afval overheen loopt.

En dan hebben ze een bepaalde techniek om die kunststoffen eruit te halen, en die worden dan later met dezelfde techniek gesorteerd. Dat afval loopt over die band, en wil dat een beetje effectief zijn, dan moet er natuurlijk wel veel plastic in zitten, want anders dan loopt hij de hele tijd voor niks. Dat gebeurt met het afval van Eemnes. Dus die scheiders die willen ook alleen maar afval het liefst waar zoveel mogelijk plastic in zit. Zit het er niet in, dan is het veel te kostbaar voor ze. Dus zijn er afspraken gemaakt met het afvalfonds dat die gemeenten waarbij je van tevoren weet, oh die

scheiden dit afval niet goed, omdat ze te klein behuisd zijn of in de binnenstad wonen. Neem een Utrecht, Nieuwegein. Geldt ook op andere plekken in Nederland. Dat afval dat wordt naar die nascheidingsinstallaties gebracht. Dan rendeert zo’n investering. En dat is ook de reden waarom zeg maar de afvalfonds graag heeft dat die installaties het afval scheiden wat anders niet gescheiden wordt. En op het moment dat bronscheiding kan, dan heeft dat ook wat het afvalfonds betreft voorkeur. Daarom vergoed met ook de inzameling van die afvalstromen. Dat is in ieder geval wat ik er nu even over wil zeggen. Dan diftar, hot issue. Ongeveer de helft van de gemeentes in Nederland die heeft dat. Dat is een systeem waarbij je een vast tarief betaalt, meestal in de orde van een paar honderd euro. En elke keer als je je container of je zak aan de straat zet dan gaat de teller geeft … Komt er een tik bij en dat registreert de inzamelwagen. En zo probeert men te voorkomen dat mensen zo weinig mogelijk aan de straat zetten. En je ziet gewoon landelijk dat gemiddeld, maar de ene gemeente is de andere niet, maar gemiddeld, A, dat significant minder afval leidt. Als je kijkt naar de gemeentes die minder dan honderd kilo per inwoner produceren in Nederland, is met één uitzondering hebben ze allemaal diftar. Dus die financiële prikkel is wel iets wat gewoon werkt.

En het tweede is dat je ziet dat de huishoudens die hebben over het algemeen gemiddeld weer een lagere afvalstoffenheffing dat degene die geen nascheiden hebben. Dus het heeft financieel een voordeel en als je meer technisch kijkt heeft het ook een voordeel. Maar het heeft ook een aantal belangrijke aandachtspunten. Als je dat doet dan kan het voor inwoners aantrekkelijk zijn om dat afval niet aan de straat te zetten maar ergens anders kwijt zien te raken en dan kom je er heel goedkoop vanaf. En dat is een absoluut aandachtspunt. Dus op het moment dat je dat overweegt moet je dat goed voorbereiden en goed begeleiden. Er zijn in Nederland heel veel gemeentes echt die al tientallen jaren diftar kennen en dit redelijk in de vingers hebben gekregen met begeleiding van hoe stuur je dan dat inwoners dat op een gegeven moment niet doen. Vooral in het begin is het een aandachtspunt. Want dan begint die irritatie over hè verdorie heb ik weer een container aan de straat gezet. Kost me weer, zeg is wat, zes euro, tien euro. En ja, op het moment dat je dat kunt vermijden, wij zijn allemaal Nederlands, dan is dat toch weer mooi meegenomen. Dus dat is echt een uitdaging, maar het kan en dat laat gewoon bijna de helft van de Nederlandse gemeentes zien.

En je ziet nog steeds … Ik had voordat ik hier naartoe ging eens even gekeken, wie zijn nou … Wie staan nou op de nominatie om het volgend jaar in te voeren? En dan zie je toch weer een stuk of zeven-acht gemeentes in het westen van het land die bij best druk bezig zijn met de voorbereidingen om het per 1 januari 2023 in te voeren. Dus het heeft nog steeds … Het gaat heel langzaam, maar je ziet, het is net een soort olievlek die je over Nederland uitrolt. Dan omgekeerd inzamelen. Dat is een systeem waarbij je containers aan huis hebt voor de grondstoffen. Nou dat is hier in Eemnes al het geval. Iedereen heeft vier containers aan huis. En wat doet men nou bij omgekeerd inzamelen? Dan breng je het restafval naar een ondergrondse container in de wijk. Eigenlijk is er dan geen financiële prikkel, maar een fysieke prikkel. Je moet wat verder lopen om van de afval af te komen. Dat werkt. Het werkt niet zo goed als diftar. Het werkt, dat kun je aan de hand van cijfers laten zien. Alleen dat systeem komt nogal eens voor dat men dat dan gaat combineren met diftar, en dat is iets wat ik gemeentes echt ontraad om te doen, want dat is vragen om afvalzakken naast die ondergrondse container waar je het restafval naartoe moet brengen, want dan hoef je er niet voor te betalen.

Dus dat … Er zijn echt schrijnende voorbeelden waarbij je dus heel veel van die bijplaatsingen hebt, zoals dat met een mooi woord heet. Maar het is natuurlijk heel vervelend. Als je omgekeerd inzamelt is mijn advies, doe dat dan niet in combinatie met diftar. Nou dat was mijn … Dat waren mijn vier opties. De voorzitter: Goed, dank u wel voor de heldere presentatie. Ik ga even de commissie langs als er nog aanvullende vragen zijn over de presentatie. Dus daarna doen we de inhoudelijke behandeling. Dan kijk ik even die kant op. CDA?

De heer Van Schaik: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik heb een vraag. U noemt net diftar. Er zijn veel gemeentes die daar gebruik van maken, zo ongeveer de helft. En er gaan ook ieder jaar nog een paar extra bij komen. Die zitten ook rond die honderd kilo of zelfs eronder, wat een gewenst getal is qua afval. Hoe ziet de omgeving van die gemeentes eruit? Zitten de grachten vol, liggen de sloten vol, liggen de weilanden vol met restafval? Of heeft u dat niet in beeld hoe dat daar zeg maar eruit ziet? Dat is vraag één. En vraag twee is, zullen die mensen dat niet stiekem naar de omliggende gemeentes brengen dan waar je het nog wel weg kan brengen zonder ervoor te betalen? En ja, dat is wel een nieuwsgierigheidsvraagje dan of dat ook meegenomen is in het onderzoek. U geeft aan, mensen doen het best goed, restafval gezien. Even kijken of ik dat nog terug kan lezen. Ik heb snel mee lopen schrijven. Maar op het moment dat wij weinig restafval hebben, hebben we gemerkt dat de kiloprijs voor het restafval omhoog gaat. Want die afvalverbrandingsoven die moet gewoon branden en die heeft zijn kostprijs, en die mensen die daar werken die moeten gewoon betaald worden en het onderhoud moet gepleegd worden. Dus betalen we voorheen een tientje bij een 1000 kilo zeg maar gemiddeld, betalen we nu vijftien euro als wij 750 kilo brengen gemiddeld.

Dus ja, lood om oud ijzer, of je nou wel veel of niet veel restafval hebt. Hoe is uw reactie daarop? Daar ben ik nieuwsgierig naar. En u gaf ook aan dat er een BEST-tas bij u als optie staat om wellicht nog elektronica afval in te zamelen. Dan zeg ik, waarom moet daar een tas voor zijn? Zou een beetje informatie niet gewoon helpen? Want die tas is ook weer afval, ook al wordt hij gemaakt uit afval. Ja? Tot zover. De voorzitter: Goed, dat waren een aantal vragen. Als u wilt dan denk ik dat het praktischer is dat u gelijk daar antwoord op geeft. De heer Vullings: Ja prima, graag. Anders moet ik al die vragen onthouden. Omliggende gemeenten. Nou ik heb betrokkenheid gehad bij de invoering in het zuiden van het land bij een gemeente die daar mee begon te experimenteren met dit idee. En dan praten we over de jaren negentig. En op een bepaald moment toen … Er wonen veel medewerkers van Philips in dat plaatsje, en die gingen dan naar hun werk en dan waren ze gewend dat als weggingen van hun werk dat af en toe ze de kofferdeksel open moesten doen om te kijken of ze geen spullen van Philips hadden meegenomen. En nadat die diftar was ingevoerd in die desbetreffende gemeente, als je dan uit die gemeente kwam, dan moest je ook voortaan je koffer open doen als je binnenkwam. Dus dat gedrag om te kijken, kan ik kan ontwijken, ja, dat is algemeen bekend.

En daarmee probeer ik ook een beetje op uw vraag van omliggende gemeentes. Als je kijkt naar de omgevingen van die gemeentes, het mooie is bijvoorbeeld de Noordoostpolder die heeft het pas ingevoerd, 2021. Nou dan zie je rommel, net zoals bij andere gemeentes. Dus je moet, wil je op een gegeven moment die grijze container legen, dan krijg je echt bergen afval, zakken afval. Nou er zijn middelen voor om op een gegeven moment te gaan sturen op het moment dat je het invoert. Een heel bekende truc, handhaving die vindt zo’n zak, die kijkt of er ergens een postwissel in zit en zorgt ervoor dat met hem een fotograaf meegaat. En in het wijkkrantje komt een foto te staan waarbij op een gegeven moment wordt gezegd, oh jee, we hebben een inwoner getraceerd die dit gedaan heeft. Klein beetje geënsceneerd. Maar zo’n verhaal gaat wel rond op alle verjaardagsfeestjes. Het zijn middelen om op een gegeven moment te zorgen dat mensen zich realiseren dat het ook niet altijd zonder risico is als je dat doet. En het is iets wat in een gemeente als Eemnes de voorkeur heeft, omdat hier is weinig anonimiteit, veel sociale controle. Als je dat doet in grotere steden als Utrecht, Nieuwegein, hoog anonimiteitsniveau, ja, dan is dat veel lastiger. Mensen durven niks te zeggen of … Dus dat zijn wel elementen die een rol spelen.

Maar in het begin, wat ik net zei, handhaven is het eerste zeg maar half jaar, drie kwart jaar, is echt wel iets wat je moet doen. En dan langzaam dan ebt het weg. Dan op een gegeven moment zijn mensen weer met andere dingen bezig en dan vindt men het heel normaal. Ik werk ook af en toe in het buitenland en daar zijn andere landen waar men het heel normaal vindt dat je het gewoon naar buiten op straat gooit, het afval. Dat is daar de gewoonte. Maar hier doet bijna niemand dat. Ja, men laat weleens

zwerfafval liggen, maar je afval van je huis dat zet je aan de straat. Dat vindt ook iedereen en daar spreken mensen elkaar ook op aan op het moment dat dat niet gebeurt. Dat is ook een sociaal-cultureel element. Dus terugkomend op je vraag, die omliggende gemeentes die zien er niet vuiler uit dan gemeentes die geen diftar hebben. Het idee dat je een gemeente hebt waar geen zwerfafval is, die vindt je in Nederland niet. Maar de mate waarin is natuurlijk gegradeerd met hoe groter de stad, hoe groter het probleem. Die prijs voor het afval. Die prijs … We hebben nu de afgelopen jaren gezien dat het contract wat de AVU heeft gesloten met de AVR, dat dat fors omhoog is gegaan. En die prijs die komt eigenlijk niet tot stand door hoeveel afval dat je produceert. Die prijs die komt gewoon tot stand in een markt. De gemeente die besteedt aan en je hebt inschrijvers. En die inschrijvers daar hangt op het moment dat ze bijna vol zitten dan denken ze, nou prima, ik hoef het niet per se te hebben, dan vraag ik een wat hogere prijs. Op het moment dat ze wat minder vol zitten en ze hebben het echt moeilijk, dan gaan ze afval uit Engeland halen. Dus dat is echt een markt. En hoe die markt werkt? Ja, je kunt het jammer genoeg nu zien op energiefront. Ja, zo werkt de markt. Dat gebeurt bij afval ook zo.

En wat dat betreft heeft de regio Utrecht die hebben een contract gehad in het verleden wat, ja, het mooiste contract was wat vanuit de optiek van de gemeentes in Nederland je kon sluiten, was minder dan vijftig euro. Echt onvoorstelbaar. Terwijl de kostprijs die ligt daar echt significant boven. En nu zit men ongeveer met die tachtig euro, als je naar de rest van het land kijkt, ongeveer vergelijkbaar met andere gemeentes. Dus dat is een marktkwestie. En dan de BEST-tas. Misschien dat jij … Mevrouw Van Elsäcker: Ja. Ik ben trouwens Elvira van Elsäcker en ik ben medewerker milieu. Dus dat had ik ook nog niet gezegd. Maar ik werk dus bij de BEL-combinatie. De BEST-tas hebben wij, dus die komt in oktober gaan we die uitdelen. En de bedoeling van de BEST-tas is dat mensen aan huis de kleine dingen apart kunnen inzamelen. Dus dat ze niet voor ieder dingetje naar de kringloop hoeven of … Een BEST-tas staat dus voor boeken, elektronica, speelgoed en textiel. Dus daar zit ook het textiel in. Zodat mensen die zak bij de kringloop kunnen inleveren en dan krijgen ze weer een nieuwe zak terug. Dus als het goed is blijft die zak ook in de roulatie. Dus … En ze kunnen hem op laten halen. Ze hoeven het niet weg te brengen. Ook om een stukje bewustwording van oh ja, dat boek, oh dat past wel even bij het oud papier. Nou dat zou nog goed zijn bij het oud papier.

Of even in de restafvalcontainer. Dat ze gewoon bewust worden, oh nee, dat moet ik in die tas doen, dan help ik het milieu nog. Dus ook eigenlijk een triggermiddel. En dat is ook voornamelijk bij appartementen, dat ze gewoon een makkelijke tas hebben. Dus ja, ik hoop dat ik hiermee de vraag een beetje verder verduidelijkt heb. De heer Van Schaik: U heeft hem verduidelijkt, maar of ik daar wat mee kan is nog even een ander ding. Mevrouw Van Elsäcker: Anders hoor ik het graag. De voorzitter: Goed, kijk ik nog naar Dorpsbelang of die aanvullende vragen heeft. Mevrouw Riemens. Mevrouw Riemens: Ja. Als ik uw verhaal hoor, dan lijkt het alsof u een groot voorstander bent van diftar. Maar ik hoor u eigenlijk niet zeggen dat diftar over het algemeen veel duurder is dan elke andere inzameling. Want bij diftar betaal je per jaar een afvalstoffenheffing die ongeveer gelijk is aan wat de gemiddelde gemeente betaald, plus ongeveer zeven euro per leging. Dus je komt eigenlijk veel duurder uit. Dus dat vind ik wel een dingetje. En de aanschaf ervan, dat staat in de stukken ook, is duurder. Bent u het met me eens? De heer Vullings: Ja en nee. Waar ik het niet mee eens ben dat is dat het basistarief bij diftargemeentes dat dat vergelijkbaar zou zijn met het tarief wat andere gemeentes betalen. Je ziet over het algemeen dat dat basistarief ergens tussen de 150 en 200 euro per jaar zit.

En dan komt vervolgens het aantal keren dat je de container aan de straat zet, die komt daar bovenop. En dat varieert per gemeente. Dus dat is altijd een

politieke afweging in gemeenteraden. Maar dat zit ergens tussen de zes en de elf euro per keer dat je dus de container aan de straat zet. En dan heb je weer variaties van is het een 140 liter of een 250 liter container. Maar wat het belangrijkste is, niet zozeer ik, maar Rijkswaterstaat is een geweldige voorstander van de diftar, omdat zij zien dat je daarmee naar die honderd kilo toe kunt. Dus zij promoten dat, steken dat niet onder stoelen of banken. Blijft natuurlijk altijd een afweging voor de gemeentes zelf. Maar het feit dat je dus daar het scheiden heel erg mee bevorderd, dat maakt dat Rijkswaterstaat er een geweldig voorstander van is. En zij hebben ook onderzoeken waarbij ze laten zien dat het gemiddeld goedkoper is voor de inwoner, en dat komt ook uit zeg maar de analyse die ik heb gemaakt. Van alle vier de opties is diftar de enige die leidt tot een verlaging van de afvalstoffenheffing als de rest van de wereld niet verandert. Helaas is dat wat illusoir, want er gebeurt altijd wat, zoals een spreker net zei. Maar diftar is echt … Vergt een investering, maar die verdient zich dubbel en dwars terug omdat je gewoon veel minder restafval produceert. En zeker met die tarieven nu heeft het … Compenseert elkaar dat dik. Dat is mijn reactie. De voorzitter: Ik maak eerst even het rondje af. Ja, nou vooruit dan maar. De heer …: Dank u wel, voorzitter.

Een aanvullende … De voorzitter: Graag even kort en krachtig. De heer …: Een aanvullende vraag. Diftar wordt net een vraag over gesteld. U noemt zeg maar afvalscheiding en kosten, et cetera. Maar diftar, als ik daarnaar kijk dan zitten er chips in die vuilnisbakken, er zitten uitleesunits in. Er is een database die je moet draaien, er is energie die gebruikt wordt, de verrekening moet gedaan worden, allemaal elektronisch. Heel Google datacenter draait erop. En de chips hebben we hard nodig in de andere industrieën. Neemt dat u dat ook mee in uw verhaal met betrekking tot diftar? Of dat gewoon allemaal buitengesloten, additionele kosten en ook nog additionale zeg maar grondstoffen gebruiken, et cetera, et cetera? De heer Vullings: Nee, nee, nee. Wat in het verhaal zit is dat in die kostenvergelijking hebben we het vooral over software. En je hebt op de wagen registratieapparatuur zitten voor die chip. Die chip dat stelt niet zo heel veel voor. Het is dezelfde chip die je gebruikt als je in Frankrijk op de autoroute de tolwegen wilt passeren. Het zijn hele basischips. Die registratie vindt op die vuilniswagen plaats. Nou dat is eigenlijk tellen van hoe vaak … En hij kijkt, oh dit is die chip, dan weet je, oh dat hoort bij dat adres. En dan daarachter is het hoofdzakelijk software. En dat is software die vrij courant inmiddels.

In het begin was dat best wel complex om dat allemaal goed te doen. Maar het is redelijk gestandaardiseerd. En zoals je weet, in principe is software geen materialen vragend iets. Je hebt er wel hardware voor nodig, dat geef ik toe. Ja, ja. Nee, maar dat is ook zo. Maar daar gelden ook hele strikte privacy- en veiligheidsregelgeving omheen. Dus je mag als gemeente ook die data die mag je niet te lang bewaren en zo om juist die … En dat is wat dat betreft denk ik ook heel goed dat je het databeslag dat je dat op die manier ook beperkt kunt houden. Ja. Je moet gewoon binnen de zoveel tijd moet die data allemaal weer gewist worden en vervangen en … De voorzitter: Ik wou het even het rondje afmaken. Dus ik kijk nu even D66 aan voor aanvullende vragen. Mevrouw Wierbos: Dank u wel. Ik had nog wel even een vraagje nog weer over die diftar. U vertelde net over een tik. En ik ben nog heel even nieuwsgierig. Is dat nou … Begrijp ik het goed dat het de tik dan per kilo of gaat het dan per bak? Of hoe gaat dat dan? En hoe ziet dat er dan uit dat bedrag tussen de zes en elf euro?

De heer Vullings: Ja, dat is inderdaad een tik van de keren dat je de container aan de straat zet. Hij registreert de container. Niet hoeveel afval, of je hem vol gedaan hebt of niet. Negen van de tien mensen die douwen dat ding hartstikke vol, want je moet iedere keer betalen. Dus men probeert het gewoon zo weinig mogelijk aan straat te zetten. En dan registreert hij die … Die chip die registreert, oh dat is nummer twaalf. Weet ik niet wie daar woont of …. Die informatie zit in die chip, twaalf. En dan komt in die database waar we het net over hadden komt, oh twaalf heeft deze maand een container aan de straat gezet. Nou en die telt hij op en dan krijg je een … Net zoals bij de elektriciteit, water, gas, krijg je dus een … Afhankelijk van je gebruik krijg je dus een afvalstoffenheffing. Die varieert dus in de loop van het jaar. De voorzitter: Verder nog aanvullende vragen van D66? Mevrouw Wierbos: Ja, ik vroeg me nog … In uw verhaal vertelde u over nascheiding en ook over dat het u aan het hard gaat dat vijftig procent van het elektronisch afval toch nog teruggevonden wordt bij het restafval. Hoe dat met dat nascheiden? Wordt dat daar niet uitgehaald? Of hoe werkt dat? De heer Vullings: Met deze vraag ben ik blij, want bij dat nascheiden gaat het echt alleen maar om het PMD.

Dus al die andere spulletjes die daarin zitten die worden … Behalve metalen, die kunnen er ook uitgehaald worden. Maar voor de rest is het zuiver PMD wat apart … Daar worden die installaties op uitgelegd zeg maar om dat plastic eruit te vissen. En … Maar dat elektronische afval dat … Als er geen metalen aanzitten, dan worden ze niet gedetecteerd en dan gaan ze zo de restafvalcontainer in. Ja. Mevrouw Wierbos: Oké. En als dat dan zo is. Stel dat we kiezen voor nascheiden, zijn we dan straks die PMDbakken, zijn we die dan kwijt? De heer Vullings: Ja, zeker. Mevrouw Wierbos: Ja. Dus dan hebben we drie bakken nog staan. De heer Vullings: Ja. Mevrouw Wierbos: Ja. De heer Vullings: Zeker. De voorzitter: Goed, dank u wel. Dan gaan ik naar PvdA, mevrouw De Boer. Mevrouw De Boer-Leijsma: Dank voor de presentatie. Er zijn al een heleboel vragen gesteld, dus veel is ook al duidelijk. Uit uw verhaal trek ik de conclusie dat nascheiden eigenlijk vooral voor grote steden is waar bronscheiding niet kan en dat het beste voor het milieu toch diftar is. En daarbij zijn dan twee zaken die gemeten worden, het milieurendement en de kwaliteit van de ingezamelde stoffen.

Hoe heeft dat effect op elkaar en worden die beiden dan gemeten? En klopt mijn conclusie dan dat diftar het beste is voor het milieu? De heer Vullings: Ja, dat laatste, dus los even van de financiële kant van de zaak en de service enzovoort, vanuit de optiek van ik wil eigenlijk zo weinig mogelijk restafval produceren en zoveel mogelijk grondstoffen, dan is mijn antwoord volmondig ja. Dan heeft diftar duidelijk de voorkeur. Zeker, ja. Ja? De voorzitter: En dan waren die vragen, beide vragen, beantwoord? Oké. En bij de VVD. Niet? Oké. Nou dank voor uw presentatie, het was helder. Ook dank voor de beantwoording. Oh, dan gaan we over tot de

inhoudelijke beantwoording. Ik had de VVD al het woord gegeven, dus ik ga verder met het rondje. Partij van de Arbeid, mevrouw De Boer, ga uw gang. Mevrouw De Boer-Leijsma: Dank u wel. Nou het is in ieder geval fijn dat deze evaluatie er nu is. Er is ook al een tussenevaluatie geweest, dus dat is een zorgvuldig proces. En we zijn ook al van start gegaan naar aanleiding van die tussenevaluatie, moeilijk woord, met de bakjes, de GFT-bakjes. Dat was best een succes volgens mij. De voorlichtingscampagne is gestart, onder andere in de Rotonde, met wat moet waarin. En dat is ook heel gemakkelijk op de PreZero app. Als je een twijfelt dan … De BEST-tassen, nou, die komen binnenkort. Dus volgens mij zijn we daar al heel mooi mee bezig. De mensen zijn volgens mij ook niet heel erg ontevreden. Die zijn al een beetje gewend aan al die containers. Dus in die zin is er niet zoveel reden om nu iets te gaan veranderen. Ware het niet dat wij als Partij van de Arbeid graag zouden willen dat we naartoe werken wat het beste is voor het milieu. Met andere woorden, op welke wijze komen wij het snelst tot een zoveel mogelijk circulaire samenleving. En als ik dan de presentatie beluister, dan is dat toch diftar de beste methode om dat te doen. Dus ik ben ook wel benieuwd hoe de andere fracties daarin staan.

Bent u … Wilt u net als ik van de Partij van de Arbeid, of mijn fractie, naar een zo milieuvriendelijk mogelijke manier van afval inzamelen en gaan we daar dan naartoe werken? Of kijken we vooral naar de kosten of de service van de inwoners? De voorzitter: Goed, dank je wel. D66, mevrouw Wierbos. Mevrouw Wierbos: Dank u wel. Nou in aanvulling op wat onze collega’s van de Partij van de Arbeid zeggen, dat stuk had ik ook voorbereid, dus dat kan ik alleen maar beamen. We hebben nog wel een vraag over een stuk wat erin staat, over het voorstel naar een hoger niveau. Daar gaat het over communicatie en een budget tussen de tien- en zestigduizend euro wat terugverdiend moet worden in vijf jaar. Nou ik vind dat nog wel een verschil, tussen de tien- en zestigduizend euro, en ik ben wel benieuwd hoe dat verder ingezet gaat worden. Als we dan kijken, ook wij zijn voor het milieu. Ook wij willen kijken naar wat goed is. Wij neigen ook wel erg naar diftar. Alleen zijn we wel benieuwd of wij onze achterban daarin meekrijgen, maar ook de mensen, omdat diftar toch wel wat vraagt van de inwoners van Eemnes. De voorzitter: Goed, dank je wel. CDA. De heer Van Schaik: Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: De heer Van Schaik.

De heer Van Schaik: Ja, als we de beetjes bruikbaar afval, zoals plastic, glas en papier, nu uit het grijs weten te halen, dan kruipen we aardig richting de honderd kilo per huishouden, maak ik op uit de stukken die ik lees. We doen het dus best goed. Wat me dan wel nieuwsgierig maakt, is hoe het kan dat vergelijkbare gemeentes, gezien de afval die zij produceren per huishouden, zoals De Bilt en Houten, het voor veel minder geld kunnen doen? Zit dat dan in ophaalfrequentie? Hebben ze een beter contract weten te onderhandelen? Hebben ze meer bruikbare opbrengsten of is hun gemeentelijk scheidingsstation veel goedkoper dat het station dat wij gezamenlijk hebben met Baarn? Ik ben reuze benieuwd of hier zicht op is. Wij zijn immers de duurste gemeente in Utrecht als het om afvalstoffenheffing gaat. Als ik het concludeer zeg ik, gewoon door blijven gaan met het huidige systeem en verbeteren van afvalscheiding middels communicatie. Communicatie jaarlijks herhalen, verspreiding herhalen van die communicatie in de zin van jaarlijks zeg maar op de site en ook zeg maar in het Engels weergeven, omdat we niet alleen Nederlandstalige mensen in Eemnes hebben, maar ook buitenlandstalige mensen. En dan hoop ik dat het uiteindelijk, ja, om de balans tussen kosten en milieu en gemak voor onze inwoners gaat en dat we daar een keuze straks op maken.

De voorzitter: Dank u wel. En als laatste Dorpsbelang. Mevrouw Riemens, ga uw gang. Mevrouw Riemens: Ja. Dank u wel, voorzitter. Allereerst dank voor deze duidelijk leesbare evaluatie. De uitkomst is positief, in de zin van Eemnessers doen het helemaal niet slecht met afval scheiden. Alleen het restafval, daar zitten we vergeleken met de landelijke doelstelling nog boven. Maar zoals al eerder gememoreerd, we zitten in de kopgroep met weinig restafval. De vorige keren dat afval ter sprake kwam, waren wij als dorpsbelang voorstander van nascheiding. Dus plastic container weg, alles in grijs, omdat wij begrepen dat er bij plastic zelf nog zoveel na te scheiden is. Dat er kortom een heleboel niet geschikt plastic in de plastic container belandt. Uit deze stukken blijkt dat wij heel goed plastic scheiden en dat daar geen sprake van is. Is dat juist? Want landelijk is de neiging naar nascheiden, omdat er zoveel verkeerd plastic in de oranje containers zit. Wat betreft de enquête een paar kleine opmerkingen. Ik begrijp dat de wethouder zelf de vragen niet bedenkt, maar toen ik de vragen zelf zag, kon ik de uitkomst wel voorspellen. Ze zijn namelijk erg richtinggevend. Een vraag, wilt u meer scheiden en minder betalen? Ja, dan zegt natuurlijk 73 procent daar ja op.

We hadden in maart de vraag gesteld wat het kost om het contract te wijzigingen in nascheiding, afgezien van die kosten voor een container ophalen. En dat antwoord dat heb ik eigenlijk gemist. Wat ons betreft is de inzet op communicatie prima, waarbij staat dat mogelijk tot afvalstoffenheffingverlaging zal komen. Maar dat klinkt heel mooi en dat zouden we ook wel willen, maar gezien het feit dat elk jaar die verwerken steeds duurder wordt, en niet meer zo’n klein beetje ook, zou mijn hoop zijn met de inzet van communicatie, dus methode A, om de heffing ongeveer op hetzelfde niveau te houden. Ik sluit me overigens aan bij de vragen van het CDA over waarom wij zulke hoge kosten hebben. En met communicatie denk ik ook aan tips. Inwoners hebben problemen met stank en maden in de zomer, in de winter met vastvriezen. Daar zijn allerlei oplossingen voor. Je keukenafval in kleine GTE-zakjes doen, een stokje tussen de groene container en het restafval ook in zakken. Maar waar we wel een vraag over hebben en aandacht hebben een aandacht voor vragen is luiers en incontinentiemateriaal. Wat is daar nu de oplossing voor? Veel gemeentes, ik weet in ieder geval van Nijkerk, hebben dat prima opgelost. Zelfde afvalsysteem als wij, met aantal containers, maar in de buurt van scholen staan van die grote metaalkleurige containers voor luiers en incontinentiemateriaal.

En in geval van grote gezinnen die een probleem hebben met die grijze container één keer per vier weken, is daar nou een adequate oplossing voor, en zijn de inwoners daar ook van op de hoogte? Want ik meen dat je daar een pasje voor één van de ondergrondse containers kon aanvragen. Klopt dat? Verder wilde ik nog meegeven dat op meerdere plekken mensen ervoor kiezen om die grote hoeveelheid containers op het achterpad te plaatsen. En misschien kan daar ook weer aandacht zijn voor in de communicatie. Kortom, in te zetten op verbetering communicatie, in 2024 volgen we de landelijke ontwikkelingen en we zien uit naar een nieuwe aanbesteding in juli 2026. En dan, wat ons betreft is scheiden prima, maar de balans tussen kosten en service naar de inwoner. Zoals ik al aangaf, mijn kennis over diftar in een heel aantal gemeentes is dat ze echt veel duurder uit zijn dan hier in Eemnes. Dank u wel. De voorzitter: Goed, dank u. Dan is het woord aan de wethouder. Ga uw gang. Mevrouw Van der Linde-Eggenkamp: Mag ik zo ook nog even een reactie geven op de vragen van mevrouw De Boer en op de presentatie? De voorzitter: Ja, is goed, doen we dat eerst. Ga uw gang maar. Mevrouw Van der Linde-Eggenkamp: Ja? Bedankt. De voorzitter: Dus mevrouw De Boer heeft gevraagd of diftar vanwege het milieu een voorkeur is en hoe andere fracties daarin staan.

De anderen hebben dat aangegeven, dus u heeft gelijk. Ga uw gang.

Mevrouw Van der Linde-Eggenkamp: Nou, onze voorkeur ligt absoluut niet bij diftar. Ik citeer hier het internet van de publieke omroep van afgelopen juli. In Arnhem was het chagrijnen over diftar zo groot dat de lokale SP er een referendum over organiseren waardoor het weer werd afgeschaft. Het was een enorme bende op straat, we verzopen in het afval. Er ligt nu veel minder troep op straat en veel minder plastic vervuild is met het restafval, vertelt hij. Dus zij zijn weer overgegaan op nascheiding ook. De meningen blijven overal verdeeld. En dat bedoelde ik met die lobby ook. Het gaat zo hard tegen hard. Ergens moet er een gulden middenweg zijn. En verder vinden wij eigenlijk … De voorzitter: Ik denk dat dit uitnodigt tot een reactie, dus … Mevrouw Van der Linde-Eggenkamp: Dat diftar niet zo sociaal is. Als je mensen weer extra gaat belasten voor diftar, niet iedereen kan dat, ja, zich veroorloven, en ik ben bang dat er dan weer gedumpt gaat worden. En ik wil ook die mensen niet met extra kosten opzadelen. Mevrouw De Boer-Leijsma: Ik wil even reageren als dat mag, anders is het moment voorbij. Ja, u haalt nu Arnhem aan, maar dat is natuurlijk een grote stad. En juist in die grote steden zou je misschien met uw voorstel van nascheiden heel goed weg kunnen. Ik denk dat dat hier heel anders is. Mevrouw Van der Linde-Eggenkamp: Maar het ging om het principe van diftar.

Mevrouw De Boer-Leijsma: Maar uiteraard is het nooit de bedoeling van de Partij van de Arbeid dat het voor mensen persoonlijk duurder gaat worden. Dus dat is … Mevrouw Van der Linde-Eggenkamp: Ja. Mevrouw De Boer-Leijsma: Dat moet je zeker meenemen. Maar het belang van een circulaire samenleving vinden wij heel erg belangrijk en dat kun je bij diftar het beste halen, dus daarom was dat de vraag. Mevrouw Van der Linde-Eggenkamp: Ja. Nou wat ons betreft dus niet de voorkeur. Dan nog even in reactie op de presentatie. Ja, wat ons betreft blijft het een kip en een ei-verhaal. We geven geld voor bronscheiding en zo zal een installatie nooit rendabel gaan worden. Dus dan gaat die marktwerking niet werken. Een voorbeeld van omgekeerd inzamelen. Nou ik heb er persoonlijk ervaring mee in Frankrijk. Dat is super handig als je op vakantie gaat. Je gaat weg, je brengt je afval weg, helemaal klaar. Alleen de ervaring is ook wel dat tussendoor zie je iedereen met de auto naar die afvalbakken gaan. Dus ik vraag me toch af of dat nou zo’n goede oplossing is. Want als jij toch honderd meter met één of twee of drie zakken van alle verschillende fracties loopt, kan ik u verzekeren, dat wordt best zwaar, al is het niet ver.

Ja, en dan had u ook nog een opmerking over, ja, hoe werkt de markt dan? Nou in Nederland gaat het afval zo ver ik weet eerst netjes naar Duitsland, maar daarna is de Nederlandse wetge… Ja, misschien naar een nader land. Maar het gaat eerst netjes naar een ander land, volgens alle regels, netjes volgens de wet. Maar daarna gaat het alsnog naar Azië en andere landen waar het toch redelijk gedumpt wordt. Dus ja, wat is de markt? Het is een hele bewerkelijke markt. En wat ons betreft blijft bij ons de vraag, waar zijn wij mee bezig met ons afval? Dank u wel. De voorzitter: Goed, dank u wel. Nou heel korte opmerking. Mevrouw Van der Linde-Eggenkamp: Ja. De voorzitter: want ik wil echt anders …

Mevrouw Van der Linde-Eggenkamp: Ja, snap ik. De voorzitter: We komen ook nog aan een tweede termijn. En ik wil toch graag de beantwoording van alle vragen. Mevrouw Van der Linde-Eggenkamp: Nee, ik wou nog even aanvullen dat één van de punten van diftar is dat je pas een jaar later je containerlegingen betaalt. Dus je hebt dit jaar betaal je een aantal wegingen en volgend jaar krijg je die rekening. Dus dat vind ik ook best wel een belasting, zeker voor mensen met een laag inkomen. De voorzitter: Goed, dan gaan we nu naar de beantwoording vanuit de wethouder. De heer Ten Have, ga uw gang. De heer Ten Have: Voorzitter, dank u wel. Nou in ieder geval aan de hoeveelheid vragen en aan de passie die daaromheen zit kan ik wel zeggen dat afval leeft. En dat is niet alleen van afval, ik ben er vanaf, maar ook het afval zoveel mogelijk aan de bron scheiden, wat mij betreft. Datgene wat wij hier in Eemnes doen. Ik denk dat dat toch wel genoemd mag worden. Het onderzoek laat dat ook zien. Dat geeft ook wat mij betreft geen … Wat ons betreft ook geen aanleiding om op een ander systeem voorlopig over te schakelen. Maar ik denk dat wij trots mogen zijn op hoe wij het hier in Eemnes doen. We doen we het goed, maar het kan altijd beter. En met een scheidingsrendement van 78 procent denk ik dat wij echt daar goed tegen die kopgroep aan zitten.

Daarbij moet wel gezegd worden dat wij natuurlijk zo’n 160 kilo per huishouden momenteel afvoeren. En daar zit natuurlijk ook een coronaeffect zit daarin. Dat moet wel hier ook gezegd worden. Dus dat geeft een ietwat vertekend beeld. Wat daarbij ook speelt dat is dat natuurlijk gekeken is naar van waar kunnen we dan nog op besparen, zeg ik dan maar even hè. Dus waar kun je nog in verminderen. En dat blijkt in het … En dat blijkt in het restafval te zitten. Dus datgene wat er in het restafval zit, daar ligt voor ons een uitdaging. En voor mij is ook steeds, en voor ons als college ook steeds, de afweging geweest van een goede balans tussen milieu, de kosten en het serviceniveau. Dus als je kijkt naar de, en daarom ben ik blij dat in dit onderzoek, en dat heeft Frans ook net nog eens heel kort neergezet, namelijk dat in dit onderzoek de vier methodes zijn genoemd. Want er wordt hier over diftar gesproken, omgekeerd inzamelen, bronscheiding, zoals we het nu doen, en nascheiding. En ik ben blij dat we die vier scherp in beeld hebben gekregen. Want voor mij is het nu niet aan de orde. Wat ons betreft is het nu niet aan de orde om op een ander systeem over te schakelen. Ik zeg erbij dat we eerst dus de hoeveelheden restafval omlaag kunnen krijgen en daar een communicatietraject op kunnen zetten.

En dat communicatietraject daar heb ik voldoende vertrouwen in als we dat ook innovatief, dus niet alleen maar met een foldertje in de bus, maar ook innovatief langs allerlei verschillende wegen kunnen communiceren, dat we daar effect van hebben. Toevallig kreeg ik van het weekend nog de vraag van iemand, en die had het over het wellicht beroemde sinaasappelnetje. En die zei tegen mij van, goh kan ik dat ook bij het plastic afval doen. En toen zei ik, nou het labeltje wel, maar het netje zelf niet, want dat kunnen de apparaten niet aan. Dus ik denk dat op dat vlak, en dan natuurlijk in vele malen grotere aantallen, er nog flink veel winst te halen valt. Laten we daar vooral op inzetten. En dat ziet u ook straks bij de begroting ziet u dat terug dat we daar zo’n tienduizend euro voor hebben ingeboekt en dat ook op die manier met de AVU samen kunnen uitlopen die daar veel verstand en kennis en kunde van hebben. Nou goed, daarover wellicht later meer. En nog één ding, dat is dat, en dat is naar een aantal van uw sprekers gericht, omdat daar ook inderdaad heel specifiek over het nascheiden werd gesproken. Wat ik al zei, voor mij geldt klimaat, kosten, de verhouding daartussen, klimaat, kosten en service. Als dat gaat om nascheiden dan is de service maar heel beperkt moet ik heel eerlijk zeggen. Het zou van vier containers teruggaan naar drie.

Dus je levert eigenlijk één container in. Maar daarmee ben je de afschrijving van die containers ben je nog niet kwijt. Daar is natuurlijk in geïnvesteerd en daar zit een langere afschrijvingstermijn op. Dus als je dat vandaag zou doen, dan moet je die

kosten natuurlijk wel meenemen. En die zijn nog niet afgeschreven, kan ik u vertellen. En het tweede is, en dat is met name klimaat. Als u in één van die schema’s kijkt, dan ziet u dat op dat punt het gelijk uitpakt met de bronscheiding zoals we hem nu kennen. Dus daar zijn de winsten ook niet te halen. En voor wat betreft de kosten. Ja, het is jammer dat mevrouw Van der Linde helaas weg moest. Maar daar is een prachtig schemaatje van. Wij hebben natuurlijk als je aan bronscheiding doet, kennen wij het afvalfonds. Frans die noemde daar al het één en ander van. Sorry? De voorzitter: Achternaam graag gebruiken. De heer Ten Have: Dan moet ik even kijken wat zijn achternaam ook alweer was. De voorzitter: Vullings. De heer Ten Have: Vullings. Sorry. Sorry, de heer Vullings. Dat wij uit dat afvalfonds … Daar wordt natuurlijk een vergoeding, als je aan bronscheiding doet, wordt daar een vergoeding voor gegeven. En in ons geval, en dat is misschien wel heel typerend om dat toch even hier te schetsen, dat is dat Eemnes heeft in 2021 zo’n 335,5 ton ingezameld. En als dat op basis van de vergoeding die wij krijgen van het afvalfonds, als je dat voor bronscheiding naar ons omrekent, dan krijgen wij daar … Of althans, kregen wij daar in 2021 een vergoeding van een kleine 83 duizend euro.

Als wij hem in nascheiding hadden gebracht, dus de nascheiding waar we de inkomsten van dat afvalfonds niet krijgen, dan zou de ontvangen vergoeding niet meer zijn dan een kleine drieduizend euro. Dus het verschil in financiën, in kosten, die is gigantisch wat mij betreft. En dus zeg ik … En dus hebben wij ook in dit voorstel aangegeven het komende jaar op communicatie in te zetten. En in 2024, waarbij er nogmaals een evaluatie zal worden gehouden en we dat in perspectief kunnen bekijken tot datgene wat zich in Nederland ook afspeelt, nou de ontwikkelingen in Nederland, we zijn niet een eiland immers, en wat de kosten daar zijn, dan wegen we daar alsnog af. En dan hopen we dat we in ieder geval in het restafval flink lager zijn gaan zitten, of hebben kunnen zitten door middel van extra communicatie en voorlichting. Dat voor wat betreft het voorstel en datgene wat u in de informatienota terug kunt vinden. Een aantal vragen die zijn dusdanig technisch van aard, daarvan kijk even naar ik denk Elvira. Want één van die vragen was, waar kunnen de semi-transparante zakken, ik geloof van mevrouw Van der Linde, tegenwoordig worden afgehaald of gekocht. Ik zou het niet weten. Dus ik denk wellicht Elvira. Ik loop ze even langs en dan komen de laatste vragen bij jou. Dat geldt ook voor de stort in Baarn, op basis van welke verdeling.

Ik hoor er goede verhalen over dat Baarn op die manier ons afval ook inzamelt, maar ik heb er zelf nog niks heen gebracht, dus ik weet niet exact hoe dat daar op dit moment werkt. En ik weet ook dus niet in welke verdeling dat is. Wellicht bij mevrouw Van Elsäcker. Een aparte bak voor textiel en het goede doel werd nog genoemd. Ik dacht dat alles in één bak al richting het goede doel, dat is de kringloop, hier werd gebracht. Dus daar zie ik niet verder geen heil in. Anders moeten we daar weer aparte bakken in de openbare ruimte worden geplaatst. En de kringloop is er nu eigenlijk ontzettend blij mee, want die brengen ze ook weer in roulatie en in verkoop. Als het gaat om, even kijken, de PMD is complex. Dat ben ik volledig met mevrouw Van der Linde eens. Dus daarom ook in de communicatie gaan wij op dat punt een extra zoeklicht plaatsen. De Partij van de Arbeid, ga voor het beste voor het milieu. Nou dat willen we denk ik allemaal. Alleen ik vind het ook bijzonder sociaal om ook te kijken hoe we in de kosten een goede verdeling kunnen maken. Het diftarsysteem dat heeft de heer Vullings duidelijk uitgelegd. Daar ben ik ook blij mee, dank je wel. Maar het is op dit moment een simpelweg te grote investering voor Eemnes om dat nu al op tafel te leggen.

Ik wil niet zeggen dat dat over twee jaar in 2024 niet op tafel kan liggen, maar nu biedt zeg maar dat evaluatie en het onderzoeksrapport mij daar geen enkele aanleiding toe om te schakelen naar het diftarsysteem. D66 had het over een budget tussen de tien- en de zestigduizend euro. Nou ja, ik weet, we zijn natuurlijk met de begroting bezig. Of althans, wat is het, de

perspectiefnota en die kant van het verhaal. En daarvan weet ik dat wij in ieder geval die tienduizend euro daar wilden opnemen ten behoeve van de communicatie, zoals we hem net voorstelden. Dus daar komt dat bedrag vandaan. En uw laatste vraag daar was, en dat is ook een beetje ook in antwoord op wat mevrouw De Boer vroeg, namelijk of … U twijfelt of u diftar, of u daar voldoende de handen voor op elkaar kreeg. Zo heb ik het maar even gehoord. Ja, dat is inderdaad de vraag. Ik denk dat als dat milieuwinst kent, klimaatwinst, dan vast wel. Maar als men geconfronteerd wordt met een rekening, want uiteindelijk zijn er forse aanloopkosten, hebben we ook gehoord, dan neem ik aan dat dat draagvlak snel zal aflopen, stel ik mij zomaar voor. Het CDA heeft de vraag gesteld waarom in De Bilt of in Houten de heffing zo lager uitvalt, ik dacht zo honderd euro in De Bilt en in Houten zo’n zestig euro, of net omgekeerd. Ja, daarvoor kijk ik voor de helft van het antwoord kijk ik even naar de tafel daar, en de andere helft zou ik kunnen verklaren doordat wij in de tarieven ook de vuilstort van Baarn hebben meegenomen. En aangezien dat een state of the art stortplaats is wat ook zo zijn kosten kent, stel ik mij voor dat dat in onze tarieven zit versleuteld. Of dat het geheel is, dat durf ik zo niet te zeggen. Dus voor dat deel ik even naar de andere kant.

En u zegt, ja, zet dan vooral in op die voorlichting en betrek daar ook voorlichting in het Engels bij. En dat is exact wat de bedoeling ook was. Dus dat zal tweetalig gebeuren. Dorpsbelang zegt, nog even in het kader van plastic, hoe kunnen we al dat verkeerde, ik zeg het maar even tussen aanhalingstekens, verkeerde plastic in de bak, hoe kunnen we dat tegengaan? Nou, dat … Dus wat moeilijk verwerkbaar is, wat daar niet in thuishoort. Dat maakt onderdeel uit van de voorlichting van het communicatietraject van over welke soorten plastic hebben we het dan en hoe biedt u dat aan. Dan zegt u van, hoeveel kost het, omdat dat een vraag die kennelijk voor mijn tijd nog is gesteld, maar hoeveel kost het om het contract open te breken ten behoeve van nascheiding? Zo heb ik het goed begrepen hè? Dan kijk ik ook even naar de overkant, want ik weet dat die daarnaar hebben gekeken. En hoe komen wij aan zulke kosten? Dat is analoog aan wat het CDA net ook vroeg. Dus daar verwijs ik voor dat antwoord. Dan zei u nog over de luiers en de incontinentie. Ja, ik had er eigenlijk niet eens zozeer bij nagedacht eerlijk gezegd. Maar dat bestaat natuurlijk. Ik kan me voorstellen dat je bij een woonzorgcentrum, dat daar de vraag groter is. Maar ook bij een kinderdagverblijf of scholen.

En voor dat onderdeel kijk ik ook even naar de overkant, want die hebben mij verzekerd dat er ook andere gemeenten zijn waar dit ook zo is, of niet is, maar wat daar de ervaringen mee zijn. En het verbeteren van de communicatie is onze bedoeling. Tot zover de vragen. De voorzitter: Goed, ik denk dat u alle vragen heeft afgepeld. En dan ga ik ook even naar de overkant. Mevrouw Elsäcker. Mevrouw Elsäcker: Nou, dan neem ik hem even over. Ik begin ook maar gewoon bovenaan van het lijstje. Die semi-transparante zakken die zijn nog steeds verkrijgbaar. De voorzitter: Zou u alleen iets de microfoon naar u toe kunnen halen? Dan is het … Mevrouw Elsäcker: Ik heb zelf al een harde stem. De PMD-zakken zijn nog steeds verkrijgbaar, hier of op het BEL-kantoor of op de gemeentewerf. En daarnaast zijn ze ook verkrijgbaar bij de Plus. Daar kan je ze achter de servicebalie gewoon halen. Het staat op de site vermeld en ze zijn nog steeds kosteloos. Dus voor de gemeente Eemnes zijn ze nog steeds verkrijgbaar. Maar daar zullen wij ook beter onze aandacht aan geven. We dachten dat, ja, dat op de site genoeg stond, maar misschien dat we dat ook op de afvalwijzer gaan vermelden. Dat we dat meenemen, dat dat ook vaststaat. Dus dat is gewoon nog een goeie om aan te geven dat het dus nog niet zo bekend is. Dan in Baarn.