Kadernota 2022 EMS v6 docx

Standpunt college Uitgangspunt is uitvoering binnen het budget

Jeugd- en Gezinsteam Eemnes (JGT) € 114.800 (S) Er wordt steeds meer beroep gedaan op inzet van het JGT; dit bij een gelijkblijvende formatie. De consulenten van het JGT ervaren daarbij een toename van complexiteit van hulpvragen waarbij casusregie nodig is en hiermee neemt ook de werkdruk toe. Sinds eind 2019 is er een wachttijd voor inzet vanuit het JGT ontstaan en dit heeft uiteindelijk geresulteerd in een wachtlijst voor nieuwe hulpvragen. In de Kadernota Ombuigen 2021-2024 is als voorgestelde bezuiniging het inzetten van meer eigen begeleiding door het JGT van Eemnes opgenomen. Met een passende formatie en de uitvoering van aanbevelingen conform het rapport van AEF kan het JGT de taakuitvoering, werkprocessen en efficiency verbeteren. Daarbij is het tevens mogelijk te komen tot kostenreductie door het inzetten van eigen begeleiding. Beoogd wordt kosten voor jeugdzorg duurzaam te beheersen door het JGT optimaal in te zetten. De structurele lasten voor 2022 en verder worden opgenomen in de meerjarenbegroting 2022-2025 en bedragen € 114.800. Deze zijn als volgt opgebouwd: Er is in de huidige begroting voor de inzet JGT rekening gehouden met € 375.700. Met de voorgestelde uitbreiding komt de totale last voor 5,75 fte op € 470.500.

Het verschil van € 94.800 bestaat uit:  Verhoging fte met 0,58 met als bedrag € 47.500  Bijgestelde formatieberekening van € 22.550  Opslag voor niet compenseerbare BTW op salariskosten ad € 24.750 Totaal € 94.800 De flexibele schil van 0,25 fte geeft als financiële last

61

€ 20.000 € 114.800

Standpunt college De analyse van AEF laat zien dat voor de werkvoorraad van het JGT een uitbreiding van de formatie noodzakelijk is. Naar verwachting ontvangen we meerjarig een compensatie voor de kosten door het Rijk. Het uitbreiden van de formatie voorkomt wachtlijsten en voorkomt dat huisartsen dan maar zelf doorverwijzen of dat de problematiek erger wordt.

In de opgave voortgang Kadernota Ombuigingen is reeds de besparing van € 100.000, zoals deze is gebaseerd op uitbreiding van 2 fte, gehalveerd. Reden hiervoor is dat rekening gehouden wordt met 1 fte uitbreiding, dus is er een lager bedrag aan bezuinigingen te realiseren van € 50.000. Salariskosten Besparing Netto besparing Reeds opgenomen besparing Netto last

€ 80.000 € 130.000 € 50.000 € 100.000 € 50.000 (meegenomen bij actualisatie bezuinigingen)

Standpunt college De business case opgesteld door AEF is gebaseerd op hun analyse en kennis bij andere gemeenten. Voor een periode van twee jaar huren we die expertise in, waardoor in die tussentijd gekeken kan worden of samen met andere gemeenten deze hulpverlening structureel ingekocht kan worden.

Méér muziek in de klas PM Muziek draagt op een unieke manier bij aan de ontwikkeling van kinderen – wetenschappelijk onderzoek toont dat keer op keer aan. Het bevordert bijvoorbeeld de sociaal-emotionele ontwikkeling en de ontwikkeling van het brein. Daarom is muziekonderwijs op de basisschool zo belangrijk. Via de Stichting Méér Muziek in de Klas wordt het doel nagestreefd om structureel muziekonderwijs voor alle basisschoolkinderen in Nederland. In 2015 is er vanuit OCW een impuls muziekonderwijs gestart, waarvoor in Eemnes de Zuidwend en De Wegwijzer een (gehonoreerde) aanvraag hebben ingediend. Inmiddels is die regeling omgezet in een nieuwe opzet, waarbij scholen, kinderopvang, culturele instellingen (m.n. muziekschool en lokale muziekverenigingen) en gemeente een Muziekakkoord sluiten om structureel middelen voor muziekonderwijs beschikbaar te stellen. Het convenant is de eerste jaren op basis van cofinanciering (1/3e gemeente, 1/3e scholen en 1/3e fondsen1) en kan worden aangevuld vanuit MuziekMatch van het ministerie van OCW (tot 2020 waarschijnlijk verlengd). Het programma Méér Muziek in de Klas Lokaal zet in op duurzame verankering van muziekonderwijs in de regio. Dit doen ze door alle regionale partijen die hiervoor nodig zijn

1 Prins Bernhard Cultuurfonds, VSB fonds, VandenEnde Foundation, BankGiroLoterij

62

aan elkaar te verbinden en te laten samenwerken. Betrokken partijen zijn, naast uiteraard het onderwijs, bijvoorbeeld de muziekverenigingen, regionale overheden, bedrijven, serviceclubs, poppodia, pabo’s en conservatoria. Op dit moment zijn er dertien MuziekAkkoorden ondertekend en staan vele regio's in de startblokken. Belangrijk in het programma Méér Muziek in de Klas Lokaal is dat de wensen en behoeften van scholen leidend zijn. De regio’s bepalen met de Muziektafel (de stuurgroep), met daarin vertegenwoordigers van de scholen, waar zij het geld vanuit de MuziekMatch aan willen besteden, maar altijd met het verduurzamen van het muziekonderwijs als doel. Dat kan bijvoorbeeld met:       

Personeel (inzet vakleerkracht, die bijvoorbeeld ook het leerkrachtenteam ondersteunt) Materialen (instrumenten, lesmethode) Deskundigheidsbevordering van groepsleerkrachten Ruimte geschikt maken voor muziekles Inkopen van aanbod van muziekaanbieders Netwerkvorming en samenwerkingen met derden, zoals muziekverenigingen, maar ook private partijen Inzet van een regionale projectleider of kwartiermaker of het opdoen of inhuren van expertise op het gebied van het werven van private gevers

We willen dit als Eemnes graag oppakken, maar dan is een convenant op regionaal niveau belangrijk. Dat kan op het niveau van de BEL-gemeenten, maar ook de Regio Gooi & Vecht. Het bewegingsonderwijs subsidiëren we nu jaarlijks voor € 38.000. Afhankelijk van de invulling zal hierover een regionale afspraak gemaakt worden. Zo is het ook mogelijk om de combinatiefunctionaris van VWS hiervoor ook in te zetten, op dit moment zijn die in BEL-verband volledig gericht op sport en bewegen. Uitgaande van een start m.i.v. schooljaar 2022 – 2023 zouden we met een bedrag van € 20.000 structureel een behoorlijke impuls kunnen geven. Meer muziek in de klas Regionaal Muziekakkoord

2022 10.000

2023 20.000

2024 20.000

2025 20.000

Begroting 2022 - 2025

10.000

20.000

20.000

20.000

Standpunt college Het is logisch om aan te haken bij dit landelijke project en te onderzoeken of hiervoor primair bij de scholen en de andere gemeenten draagvlak voor is. Door de brede opzet profiteren ook muziekverenigingen, muziekscholen, muzikanten etc. van een regionaal Muziekakkoord. In deze kadernota is geen middelen hiervoor gereserveerd. Bij het opstellen van de programmabegroting 2022 wordt nog overwogen om hiervoor middelen te reserveren.

63

Jeugdhulp in de school OJA

PM

In Enschede is een driejarige pilot Onderwijs Jeugdhulp Arrangement (OJA) gestart. Zo wordt extra ondersteuning op de scholen geboden, bijvoorbeeld bij gedragsproblemen. Normaal gesproken zou een leerling doorverwezen worden naar de tweede lijn, maar in Enschede wordt hij gewoon op school geholpen doordat er een jeugdhulpspecialist op de scholen aanwezig is.

Of het nu gaat om psychische problemen, gedragsproblematiek of problematische thuissituaties: een van onze jeugdhulpverleners op school is het eerste aanspreekpunt. Is er sprake van zwaardere problematiek? Dan roept de jeugdhulpverlener er een gedragswetenschapper van Intermetzo bij. Zo wordt voor elk kind ingeschat welke hulp het beste past. Deze hulp vindt zoveel mogelijk plaats op school, waarbij de regie ligt bij onze jeugdhulpverlener. De geboden ondersteuning is - waar het kan - groepsgericht. En individueel, zodra nodig. We kunnen van alles inzetten. Van een groepstraining omgaan met faalangst tot psychomotorische therapie en EMDR. Maar ook hulpverlening aan het hele systeem, door ambulante gezinsbehandeling of systeemtherapie. Zo hopen we te voorkomen dat issues over opvoeden en opgroeien, uitgroeien tot serieuzere problemen.

School is de plek om zo vroeg, snel en effectief mogelijk hulp te bieden. Problemen worden hier vaak al op jonge leeftijd gesignaleerd. Het is handig als een jeugdhulpverlener meteen even kan meekijken in de klas als een leerkracht ergen tegenaan loopt. Voor kinderen, jongeren en ouders is de jeugdhulpverlener bovendien een vertrouwd gezicht. De zorgaanbieders die geselecteerd zijn weten precies op welk bedrag zij de komende drie jaar kunnen rekenen. Het is aan hen om de hulpverlening zo kosteneffectief mogelijk in te richten. Dit model geeft de zorgaanbieders zekerheid. De gemeente krijgt meer grip op de uitgaven aan jeugdhulp. Bovendien scheelt het bureaucratie en administratieve lasten. De zorg aan kinderen en jongeren wordt er echt beter door. Je haalt expertise de school binnen. Er komt een hechtere samenwerking tussen ouders, school en hulpverlening tot stand. Ook normaliseren we zo opgroei- en opvoedproblemen, want we hebben in Nederland nog te veel de neiging om kinderen snel een stempel te geven. Met de OJA’s bouwen we met enthousiasme en het volste vertrouwen aan de transformatie in het sociaal domein, aan een betere grip op de kosten van jeugdhulp en bovenal aan een goede toekomst voor de kinderen in onze stad. Veel leerlingen van onze school hebben extra ondersteuning nodig, bijvoorbeeld vanwege gedragsproblemen.

We werken hiervoor nu samen met één aanbieder, Intermetzo. Die hebben we zelf geselecteerd in nauw overleg met ons team en de ouders. Zo is er nu één vertrouwd gezicht binnen onze school waar iedereen terecht kan. Zonder indicatie. En moet er opgeschaald worden naar gezinsondersteuning of behandeling? Dan is dat snel geregeld. Geen wachttijd van maanden meer. We kunnen zo dus met elkaar sneller ingrijpen. Dat is goed, want uit onderzoek blijkt dat hoe jonger een kind is als er hulp komt, des te meer effect het heeft. 64

Leidende principes 

Zorg nabij: Ondersteuning op school, op de plaats waar kinderen zich bevinden (school als werkplaats).



De ondersteuning gebeurt groepsgericht (en preventief) waar het kan en individueel waar het moet.



Sneller passende ondersteuning op maat bieden, korte lijnen met gespecialiseerde jeugdhulp.



Gerichte preventieve inzet om zwaardere zorg later te voorkomen (van curatief naar preventief).



Samenhangende ondersteuning van onderwijsondersteuning en jeugdhulp.



1kind/1gezin-1plan-1regisseur.



Normaliseren, ontzorgen en niet onnodig medicaliseren, door onder meer het opvoedkundig klimaat te versterken in gezinnen en scholen



Meer ruimte voor professionals om de juiste hulp te bieden door vermindering van (administratieve) regeldruk, jeugdhulp zonder verwijzing (individuele beschikking)

Standpunt college De pilot in Enschede lijkt een logische en kosteneffectieve invulling van de jeugdhulp op te leveren, gecombineerd met het ondersteunen van scholen en het bieden van vroegtijdige hulp. We willen graag onderzoeken of in Eemnes, of in de regio Amersfoort, dit navolging kan krijgen. De allereerste opzet vergt tijdelijk extra kosten (overleg, afstemming etc.). Maar de OJA arrangementen zijn feitelijk het voor 3 of 5-jaar bekostigen van jeugdhulp per school. Meer grip op de kosten en minder werkdruk voor het JGT omdat veel jeugdhulp al eerder wordt opgepakt en door de vroegsignalering kan sneller en effectiever worden ingegrepen.

Autonome ontwikkelingen GGD Utrecht € 3.000 (S) De begroting van de GGD valt in 2022 € 3.000 hoger uit dan is geraamd in de meerjarenbegroting. In deze kadernota wordt hier rekening mee gehouden. Regio G&V -/- € 4.457 (S) De begroting van de Regio G&V valt in 2022 ruim € 4.000 lager uit dan is geraamd in de meerjarenbegroting. In deze kadernota wordt hier rekening mee gehouden. Normatieve Huisvestingscomponent (NHC) JeugdzorgPlus € 7.784 (S) Vanaf 2021 moeten gemeenten de vastgestelde NHC voor de JeugdzorgPlus opnemen in de hun tarieven. Voor de instelling zijn dit geen extra middelen, maar gaat het om een verschuiving van Rijksfinanciering naar gemeentelijke financiering. Bij de meicirculaire 2016 is hiervoor met ingang van 2021 een bedrag van € 18,6 miljoen toegevoegd aan het macrobudget jeugd in het gemeentefonds. 65

De NHC regeling stond alleen open voor de instellingen met accommodaties voor gesloten jeugdhulp die op 1 januari 2015 geregistreerd stonden als gesloten accommodatie. Voor de regio Amersfoort betreft dit Pluryn en Horizon. Het tarief van de jeugdzorgplus zal met terugwerkende kracht per 1 januari worden opgehoogd met de NHC component. Follow-up Kadernota Ombuigen 2021-2024 Opgroeien in Eemnes Kadernota Ombuigen 2021 - 2024 Actualisatie ombuigingen Mutaties ombuigingen

2021 -191.850 -166.850 25.000

2022 -254.350 -204.350 50.000

2023 -240.200 -190.200 50.000

2024 -240.200 -190.200 50.000

2025 -240.200 -190.200 50.000

25.000

50.000

50.000

50.000

50.000

Specificatie verschil JGT meer begeleiding en ambulante zorg verlenen

Toelichting follow-up (afwijkingen) kadernota ombuigen 2021 – 2024 JGT meer begeleiding en ambulante zorg verlenen Er is een analyse door AEF uitgevoerd en de businesscase op dit onderdeel laat zien dat met een investering van 0,7 fte aan extra capaciteit een mogelijke besparing van € 43.000 per jaar te realiseren is. Daarbij wordt uitgegaan van de gemiddelde kosten van een consulent in loondienst van ongeveer € 70.000 per fte. Wij kiezen ervoor 1 fte in vanaf het tweede helft van 2021. In de businesscase is uitgegaan van een gemiddeld salaris schaal 9. Wij verwachten echter dat de invulling van de mogelijke vacature ingeschaald gaat worden in schaal 10. Daarnaast moeten we rekening houden met een deel niet compenseerbare BTW. Op basis van bovenstaande wordt de bezuiniging alleen voor de helft gerealiseerd.

Standpunt college De wijze waarop de POH in andere gemeenten is ingevoerd biedt als poortwachter mogelijkheden om de kosten te beheersen zonder afbreuk te doen aan de zorg. Op dit moment worden de huisartsen al ondersteund door een GGZ-verpleegkundige.

66

Ontwikkeling Financieel perspectief 2022 – 2025 Kadernota 2022

2022

2023

2024

2025

0

0

0

0

Sociale Samenhang Stijging Uitvoeringskosten HBEL verstrekkingen in natura maatwerk 18+ begeleiding 3 jr gem. maatwerk materieel

66.689 120.000 41.000 25.000

71.689 120.000 41.000 25.000

79.689 120.000 41.000 25.000

79.689 120.000 41.000 25.000

Follow-up Kadernota Ombuigen 2021 - 2024 Aanvullende bezuinigingen & kosten Besluitvorming college

-135.000 28.000 0

-125.100 12.000 0

-134.500 -4.000 0

-134.500 -4.000 0

Sport, cultuur en vrije tijd Doorwerken cao en indexering in subsidies

40.000

40.000

40.000

40.000

Follow-up Kadernota Ombuigen 2021 - 2024 Besluitvorming college

0 0

0 0

0 0

0 0

Opgroeien in Eemnes Jeugd- en Gezinsteam Eemnes (JGT) GGD Utrecht Regio G&V Normatieve Huisvestingscomponent (NHC) JeugdzorgPlus

114.800 3.000 -4.457 7.784

114.800 3.000 -4.182 7.784

114.800 3.000 -3.900 7.784

114.800 3.000 -3.711 7.784

Follow-up Kadernota Ombuigen 2021 - 2024 Besluitvorming college

50.000 0

50.000 0

50.000 0

50.000 0

Totaal mutaties

356.816

355.991

338.873

339.062

Onze Inwoners Werk en inkomen / Participatie Follow-up Kadernota Ombuigen 2021 - 2024

67

Onze inkomsten Kaderstellende ontwikkelingen Hondenbelasting Op basis van de belastingverordeningen wordt onder andere hondenbelasting geheven over het aantal honden dat een hondenbezitter heeft. Tot op heden is er één tarief vastgesteld per hond. In artikel drie van de verordening zijn de huidige vrijstellingsvoorwaarden opgenomen. In de huidige begroting is (structureel) rekening gehouden met een belastingopbrengst van € 62.000 op basis van een tarief van € 89,87 (Verordening hondenbelasting 2021). Ervaring leert dat de werkelijke opbrengst hondenbelasting rondom € 55.000 blijft steken. De opbouw van de begroting hondenbelasting ziet er als volgt uit: Hondenbelasting Eemnes 2022 Eén hond Twee honden Drie Honden Vier honden Kennels Correctie: begroting (deels) aansluiten op realisatie Totaal Hondenbelasting Eemnes

Aantal Bepaling tarief Huishoudens 544 1 hond x € 89,87 = 78 2 honden x € 89,87 = 6 3 honden x € 89,87 = 1 4 honden x € 89,87 = 4

Tarief

Heffing

€ 89,87 € 179,74 € 269,61 € 359,48 € 262,00

48.889 14.020 1.618 359 1.048 -3.934 62.000

633

Op basis van ongewijzigd beleid is de kostendekkendheid van de hondenbelasting 80%. In het volgende overzicht is de kostendekkendheid weergegeven: Kostendekkenheid Hondenbelasting

2022

Hondenbelasting begroot Verwachte nadelig resultaat Hondenbelasting Opbrengsten Hondenbelasting

-62.000 7.000 -55.000

Kosten Hondenbeleid: Uren heffen belastingen (125 uur) Uren Hondenbeleid (milieu) (30 uur) Uren Gebiedsgericht toezicht BOA's (20 uur = voorzichtige schatting) Uren Reactief (ad hoc) toezicht BOA's (10 uur = voorzichtige schatting) Overhead op uren Kosten DepotDogs Integraal beheer - Hondenoverlast (incl. zakjes) Overige kosten onderhouden velden, borden, etc. Perceptiekosten e.d. Kosten Hondenbelasting en -beleid

9.470 3.244 1.419 710 12.654 3.553 33.500 P.M. 4.100 68.650

Resultaat Hondenbelasting Kostendekkende percentage Hondenbelasting

13.650 80%

68

Er zijn verschillende scenario’s die kunnen worden geschetst om de hondenbelasting (deels) af te schaffen. Een aantal varianten wordt hieronder weergegeven (inclusief de financiële gevolgen): -

Het volledig afschaffen van de hondenbelasting leidt tot een structureel nadeel van € 62.000. De eerste hond wordt vrijgesteld van hondenbelasting. De leidt tot een nadeel van € 48.889. Tarieven conform Baarn leidt tot een nadeel van € 14.966. Eerste hond vrijstellen van hondenbelasting en het hanteren van een gedifferentieerd tarief voor de overige hondenbezitters. Op basis van de huidige hondenbezitters leidt dit tot een nadeel van € 43.450 (= € 62.000 -/- € 18.550). Deze berekening is gebaseerd op onderstaande tariefsopbouw per categorie hondenbezitter:

Tarieven conform Baarn: Hondenbelasting Eemnes 2022 Eén hond Twee honden Drie Honden Vier honden Kennels Totaal Hondenbelasting Eemnes

Aantal Huishoudens 544 78 6 1 4 633

Tarief

Heffing

€ 56,52 € 169,68 € 282,84 € 282,84 € 268,16

30.747 13.235 1.697 283 1.073 47.034

Tarief

Heffing

€ € 190,00 € 290,00 € 390,00 € 400,00

0 14.820 1.740 390 1.600 18.550

Eerste hond vrijgesteld: Hondenbelasting Eemnes 2022 Eén hond Twee honden Drie Honden Vier honden Kennels Totaal Hondenbelasting Eemnes

Aantal Huishoudens 544 78 6 1 4 633

Hondenbezitters met 1 hond worden dan vrijgesteld van hondenbelasting. Daarentegen stijgt het tarief van hondenbezitters met meerdere honden. De lastenverzwaring om meerdere honden te bezitten ziet er als volgt uit: Hondenbezitter

Tarief 2021

Eén hond Twee honden Drie Honden Vier honden Kennels

€ 89,87 € 179,74 € 269,61 € 359,48 € 262,00

Voorstel 2022 € € 190,00 € 290,00 € 390,00 € 400,00

Absolute %-verschil verschil € -89,87 € 10,26 6% € 20,39 8% € 30,52 8% € 138,00 53%

In deze lastenverzwaring voor hondenbezitters met meerdere honden is reeds rekening gehouden met 1,6% inflatiecorrectie.

69

Verwacht resultaat van beleid Tarieven Hondenbelasting 2022 vast te stellen op het niveau zoals in het voorgaande tabel is opgenomen. Hiermee wordt de brede wens vanuit de raad deels gerealiseerd. 86% van hondeneigenaren worden hiermee ontzien voor hondenbelasting.

In het volgende overzicht wordt een vergelijking van de tarieven hondenbelasting in de regio weergegeven: Tarieven hondenbelasting in de regio

Eén hond

Twee honden

Drie honden

Kennels Bijzonderheden

Eemnes

€ 89,87

€ 179,74

€ 269,61

Blaricum

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Laren

€ 95,79

€ 191,58

€ 287,37

Baarn

€ 56,52

€ 169,68

€ 282,84

Huizen

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

€ 107,28 n.v.t.

€ 179,88 n.v.t.

€ 246,72 n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Wijdemeren

€ 86,28

€ 194,88

€ 303,48

Bunschoten

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Soest

€ 79,00

€ 195,50

€ 312,00

Amersfoort

€ 91,56

€ 183,12

€ 274,68

€ 262,00 Voor elke hond wordt € 89,87 in rekening gebracht n.v.t. Geen hondenbelasting wordt geheven € 438,84 Voor elke hond wordt € 95,79 in rekening gebracht € 268,16 Tarieven hebben betrekking op 2020. Voor elk volgende hond wordt € 113,16 in rekening gebracht n.v.t. Geen hondenbelasting wordt geheven € 274,68 n.v.t. Geen hondenbelasting wordt geheven n.v.t. Geen hondenbelasting wordt geheven € 283,68 Voor elk volgende hond wordt € 108,60 in rekening gebracht n.v.t. Geen hondenbelasting wordt geheven € 380,00 Voor elk volgende hond wordt € 116,50 in rekening gebracht € 183,12 Voor elke hond wordt € 91,56 geheven

Hilversum Gooise Meren Weesp

Standpunt college Anders dan andere huisdieren veroorzaken honden als huisdier voor de gemeente kosten. Die verhalen op de veroorzaker is een logische benadering. Tegelijk kan een hond ook gezien worden als een sociaal element in een huishouden. De benadering in Baarn dat de 1e hond een lager tarief krijgt en de rest zwaarder belast geeft daar uiting aan. Ook met de aanstaande belastingsamenwerking met Baarn is een gelijkluidende benadering handig. Het tarief van Baarn betekent voor de eerste hond een 37% lager tarief en is met € 15.000 als gemiste opbrengsten voor nu behapbaar.

70

Algemene reserve In de Kadernota Ombuigen is aandacht besteed aan onze Algemene Reserve en zijn enkele voorstellen gedaan (en overgenomen) om de Algemene Reserve eind 2024 op ca. € 3,4 mln. te laten uitkomen. Resultaat 2020 In de Kadernota Ombuigen werd uitgegaan van een negatief resultaat voor 2020 van € 750.000, vooral door de doorwerking vanuit 2019 en de maatregelen om de kosten te beheersen die pas in 2021 en verder in gaan. Het resultaat van 2020 was nog negatiever dan verwacht, zowel vanuit het sociaal domein/jeugd als toch nog fors als gevolg van de corona-opleving in het najaar en door de nieuwe maatregelen na oktober. Daarnaast enkele eenmalige posten. Dat betekent een ‘aanslag’ op de algemene reserve van ca. € 1 mln. Hiermee komt de reserve c.p. eind 2024 op € 2,4 mln. in plaats van de gewenste € 3,5 mln. (aangenomen motie CDA in 2019). Meerjarenbegroting 2022 – 2024 De begroting 2021 en meerjarenraming tot en met 2024 inclusief de keuzes/maatregelen uit de Kadernota Ombuigen gaven een bescheiden positief saldo te zien oplopend van € 94.457 in 2022, naar € 116.950 in 2023 en in 2024 € 215.279. Een cijferreeks gebaseerd op een pakket aan ombuigingen van ca. € 1,5 mln. De doorwerking van de oplopende kosten sociaal domein geven aanleiding voor een aanvullende taakstelling bij de begroting 2022 als er geen afdoende compensatie komt van het Rijk.

Gelet op die al ingeboekt bezuinigingen gaan die keuzes echt pijn doen. Versterken eigen vermogen: winsten exploitatie De gemeente Eemnes staat voor een behoorlijke opgave om de ambities uit de Kadernota Ombuigen en deze Kadernota te vertalen in een uiterlijk in 2025 sluitende begroting. Het is niet reëel om uit te gaan van een positief resultaat de komende vier jaren. Zelfs wanneer dat op begrotingsbasis het geval is, moeten we rekening houden met tegenvallers in het sociaal domein en de jeugdzorg omdat de beïnvloedbaarheid van de uitgaven beperkt is. Dat vergt op de andere terreinen een stringent budgetbeheer. De ambities worden dan begrenst door de beschikbare middelen. Kortom de mogelijkheden om het eigen vermogen vanuit de exploitatie te versterken zijn beperkt. Budgetreserve Afhankelijk van de uitkomsten van de mei (juni) circulaire en de keuzes van het nieuwe kabinet, is ons beeld bij de begroting 2022 helderder dan nu. Als het beeld negatief blijft of duidelijkheid uitblijft, dan stellen we voor een budgettaire reserve in te bouwen. Dat betekent dat we van de beïnvloedbare (vrije) uitgavenbudgetten 85% ter beschikking stellen aan de ambtelijke organisatie. 71

Op basis van de realisatie van de eerste 8 maanden kunnen deze budgetten dan worden vrijgegeven of definitief gekort bij tegenvallers. Het is dus geen formele reserve, maar een boekhoudkundige. Bij de begroting 2022 zullen we indicatief aangeven voor welke budgetten dit van kracht is. Winsten De mogelijkheden voor gemeenten om inkomsten te genereren zijn fors beperkt, de precariobelasting is afgeschaft (€ 563.500 aan inkomsten valt m.i.v. 2022 weg) en beleggen is niet langer toegestaan (hiermee zijn enkele miljoenen verdiend). De kans dat we bij de huidige inzichten eenvoudig een positief rekeningresultaat gaan behalen is niet reëel. Wat blijft dan over? Grondexploitaties en belastingverhoging. Vanuit de winsten van de GREX HSS en Hilt zijn inhoudelijke politieke keuzes mogelijk gemaakt, namelijk het investeren van de winst zoals in het IHP Onderwijs en in de realisatie van het Huis van Eemnes. Ook bij de Zuidpolder zijn politieke keuzes leidend geweest (verduurzamen, sociale woningbouw, bouwtempo). De belastingen zijn ofwel (bijna) kostendekkend (afval en riool) of alleen verhoogd met de inflatiecorrectie. Ook bij de Kadernota Ombuigen hebben we de belastingtarieven ontzien. Voor nietwoningen hebben we inmiddels het op één na laagste tarief vergeleken met buurgemeenten.

Het tarief voor woningen (2011) in Nederland is 0,1043% en in Eemnes 0,1094% dus 5% hoger dan het landelijke gemiddelde. Hier is dus hooguit ruimte voor het verhogen van de OZB voor de nietwoningen en aangezien we weinig niet-woningen hebben is de opbrengst daarvan gering (tenzij het Blaricumse tarief wordt gehanteerd). Bovendien is het midden in de doorstart van de COVID-crisis niet het meest logisch. De gemeente Eemnes beschikt over stille reserves op gronden en bij het omzetten van die reserves de komende jaren (2022 – 2040) zal naast de inhoud wel degelijk ook een taakstellende financiële bate leidend moeten zijn. Op basis van de Toekomstvisie 2030 en de vertaling daarvan in ruimtelijke ambities zal er bij de begroting een indicatie worden gegeven. Verwacht resultaat van beleid Een algemene reserve die minimaal € 3,5 mln. groot is eind 2025 en door groeit naar € 15 mln. in 2035/2040

Standpunt college De risico’s van de gemeente zijn met de lastig beheersbare portefeuilles sociaal domein en jeugdzorg fors toegenomen. Gelet op de forse tekorten in 2019 en 2020 is een behoorlijke buffer noodzakelijk, waarbij € 3,5 mln. de ondergrens is, en omdat we omwille van toekomstige generaties een solide buffer willen opbouwen. De gronden in gemeentelijk eigendom kunnen immers slechts eenmaal omgezet worden in geld. Dat vergt dat we investeringen die allen ten goede komen hieruit kunnen en mogen financieren, maar dat we terughoudend moeten zijn om dat bij particulieren, corporaties of ondernemingen terecht te laten komen.

72

Autonome ontwikkelingen Inflatiecorrectie 2022 De consumentenprijsindex (CPI) is de maatstaf waarmee we jaarlijks inflatie meten. Om de CPI voor 2022 te bepalen is gebruik gemaakt van gegevens van het Centraal Plan Bureau en het Centraal Bureau voor de Statistiek. Op basis van de Macro Economische Verkenning 2021 is de CPI 1,6%. Zowel de BEL Combinatie als de BEL gemeenten maken gebruik van dit inflatiepercentage in de begroting 2022.

Ontwikkeling Algemene uitkering Eemnes Ontwikkeling gemeentefonds

2022

2023

2024

2025

Meerjarenraming o.b.v. begroting '21 Mutaties septembercirculaire '20 Mutaties decembercirculaire '20

-11.321.342 -11.427.738 -11.564.970 -11.564.970 46.263 66.921 60.467 60.467 17.466 2.141 23.632 23.632

Meerjarenraming kadernota 2022

-11.257.614 -11.358.676 -11.480.871 -11.480.871

Verschil t.o.v. begroting '21 (+ = nadeel)

63.728

69.062

84.099

84.099

In de begroting 2021 is de meerjarenraming voor de uitkering uit het gemeentefonds opgenomen. De begroting is vastgesteld op basis van de meicirculaire 2020. Daarnaast zijn de aanpassingen omtrent de meerjarenraming uit de 1e begrotingswijziging van 2021 opgenomen. Sinds de vaststelling van de meerjarenraming is de gemeente via de september- en decembercirculaire geïnformeerd over nieuwe ontwikkelingen aangaande de uitkering vanuit het gemeentefonds. Voor de kadernota 2022 zijn deze mutaties verwerkt. Voor alle jaren in de periode 2022 t/m 2025 valt de uitkering lager uit dan in eerste instantie is geraamd. De voornaamste reden voor de daling is een negatieve ontwikkeling van de uitkeringsbasis. De totale negatieve ontwikkeling van de uitkeringsbasis is groter dan in bovenstaand staatje is te zien. Dit komt omdat er extra middelen beschikbaar zijn gesteld voor de buurtsportcoaches en de versterking van de omgevingsveiligheidsdiensten. Daarnaast is in de decembercirculaire voor de periode voor 2022 t/m 2025 een verhoging van de suppletie-uitkering voor het sociaal domein opgenomen. Hetgeen een licht dempend effect heeft.

Standpunt college In het hoofdstuk ontwikkelingen Rijk, gemeenten en Eemnes is aangegeven dat we op basis van de VNG adviezen uitgaan van een compensatie voor de verschillende claims van gemeenten van structureel € 180.000. Dat is een ruwe inschatting die mee kan vallen, maar ook tegen kan vallen.

In mei 2021 ontvangen wij de meicirculaire. Deze meicirculaire is de basis voor de begroting 2022. In de meicirculaire worden de gegevens van alle gemeenten geactualiseerd en wordt normaal gesproken 73

de inflatiecorrectie voor gemeenten voor het volgende dienstjaar (2022) doorgevoerd in de bedragen per ijkpunt.

Standpunt college In voorgaande jaren kregen gemeenten dus een surplus vanuit de meicirculaire voor inflatie, mutaties in inwoners en de andere ijkpunten (woningen, jongeren, ouderen). Door de invoering van trap-op-trap-af is die bijstelling naar boven grotendeels teniet gedaan door een neerwaartse bijstelling door achterblijvende Rijksuitgaven. Een inflatiecorrectie van 1% van de AU betekent ca. € 110.000. Bij de behandeling van de Kadernota is de uitkomst van de meicirculaire bekend en kan deze worden meegenomen. Eemnes is in 2020 t.o.v. Nederland iets sneller gegroeid dus de bijstelling in de meicirculaire is naar verwachting positief. Alleen COVID en het buiten de systematiek plaatsen van de diverse steunmaatregelen maken het lastig in te schatten. Voorts hebben stikstof en PFAS een vertragend effect op de investeringen in infrastructuur (trap af). We ramen voorlopig een 0-saldo voor de AU, dat betekent dat we inschatten dat de inflatie en nieuwe aantallen het nadeel van de september- en decembercirculaire compenseren. De raming van de AU voor 2021 in deze Kadernota is dus nog gebaseerd op de inschatting van het CBS voor Eemnes. De werkelijke aantallen liggen echter hoger. In het model wordt uitgegaan van 9.323 inwoners in Eemnes op 1-1-2021, terwijl het werkelijke aantal op 9.361 is uitgekomen.

Daar waar Eemnes met 1,2% groeide, is de groei van Nederland door COVID (oversterfte) en alle immigratiebeperkingen gehalveerd tot ‘slechts’ 67.108 inwoners oftewel 0,4%. Relatief dus positief voor Eemnes. In 2020 zijn twee deelplannen opgeleverd in Zuidpolder, waardoor het aantal woningen op 4.091 is uitgekomen versus de CBS-raming van 4.056. Een groei met 2,1% versus een groei in Nederland van 0,9%. Hetzelfde gaat op voor de niet-woningen waar we in 2020 de opleveringen van Bedrijventerrein Zuidpolder hebben gezien. Het aantal niet-woningen is met 5,5% gegroeid naar 571 versus een groei in Nederland met 0,8%. Voor de relatieve positie van Eemnes binnen het gemeentefonds was 2020 dus een positief jaar. Dat zou in de meicirculaire dus een positieve ontwikkeling moeten opleveren.

Per 2023 staat ook de herijking van het gemeentefonds gepland. Naar verwachting heeft dit voor Eemnes een negatief effect op de uitkering vanuit het gemeentefonds. Om reden van de lopende discussie en de grote mate van onzekerheid over de daadwerkelijke herverdelingseffecten, is de herijking niet opgenomen in de cijfermatige onderbouwing. Die eerste doorrekening is gebaseerd op het jaar 2017 en gaf voor Eemnes een nadeel van € 6 per inwoner. In de meicirculaire 2021 worden de cijfers geactualiseerd naar het jaar 2019 (dan wel medio juni gepubliceerd).

74

Standpunt college In juni verwachten we hierover meer duidelijkheid en dat betekent dat we nu geen stelpost opnemen. De herverdeling zal met ingang van de begroting 2023 wel opgevangen moeten worden. De planning van BZK is nu dat het aanvullende onderzoek (medio) juni gereed is en de nieuwe bedragen per gemeente gepubliceerd worden als de aangepaste adviesaanvraag naar de ROB gaat in juli. Na ommekomst van dat ROB-advies verwacht BZK de consultatie van VNG en gemeenten in september te gaan starten. Pas in de meicirculaire van 2022 verwacht BZK definitief duidelijkheid te geven, hetgeen dan al per 2023 in zal gaan. In de begroting zullen we op basis van de nieuwe doorrekening een stelpost opnemen.

Groei van Eemnes In de Kadernota Ombuigen is met ingang van 2024 rekening gehouden met de areaaluitbreiding voor de transformatie van Ocriet/Sterk naar woningen. Bij het opstellen van de begroting 2022 hebben we zicht op de nieuwe maatstaven en daaraan gekoppelde bedragen die samen de algemene uitkering opleveren. Dat betekent dat we in plaats van op de CBS cijfers kunnen rekenen met onze concrete woningbouwprojecten. Ook in het nieuwe verdeelmodel blijven het aantal inwoners, ouderen, jongeren en hun sociaal-economische kenmerken, alsmede het aantal woningen en bebouwingsdichtheid belangrijke onderdelen waaruit de Algemene Uitkering wordt opgebouwd. In Eemnes staat een aantal projecten op de planning (de Garage, HSS, Hilt, Zuidpolder en Ocriet) die we reëel kunnen inplannen. Het CBS, waarop het meerjarenbeeld van de algemene uitkering is gebaseerd, gaat de komende 4 jaar uit van een groei met 34 woningen per jaar en 63 inwoners per jaar. Dat is al het gemiddelde Zuidpolder, dus de extra projecten leiden tot een bescheiden extra aanwas van Eemnes. De harde plannen waarvoor bestemmingsplannen al gereed zijn c.q. in 2021 worden vastgesteld: De planning die we kunnen hanteren is gebaseerd op de allonge 2 Zuidpolder, 29 woningen in deelplan 4.3 (verkoop 2020, oplevering 2021). Deelplan 3.4 verkoop 2021 en oplevering 2022. In 2022 geen verkopen.

In 2023 en 2024 de rest van Zuidpolder (oplevering 2024 en 2025). In 2026 dan Zuidpolder II (valt buiten de meerjarenraming). We verwachten dat voor de Garage (vh Koot) start bouw 2021 oplevering 2022: 14 woningen In december 2021 voorzien we start bouw HSS met 38 woningen en oplevering in 2023. Voor de Hilt start medio 2022 met de bouw van 53 woningen en oplevering in 2023. Tot slot verwachten we op basis van de planning van de ontwikkelaar in 2023 de start bouw van de herontwikkeling Ocriet/Sterk en oplevering in 2024. Concrete bouwplannen Eemnes Mutatie voor de algemene uitkering

2022 -64.381

2023 -76.533

2024 -176.190

2025 -346.921

Begroting 2022 - 2025

-64.381

-76.533

-176.190

-346.921

75

Standpunt college In augustus gaan we op basis van de bestaande plannen en het tempo t.o.v. de CBS raming een nauwkeurige inschatting maken van de verwachte ontwikkeling van Eemnes. Voor deze Kadernota is een globale inschatting gemaakt, waarbij voor de verschillende componenten (jongeren, ouderen, type huishoudens etc.) is uitgegaan van de %-verdeling van de septembercirculaire 2020. Voor een kleine gemeente is die aanpassing op basis van de harde plannen logisch, omdat het CBS uitgaat van het gemiddelde uit het verleden en we in Eemnes een aantal herontwikkellocaties hebben die door vertragingen nu redelijk op hetzelfde moment tot realisatie komen. In 2020 groeide Nederland met 75.000 woningen (ca. 1%) en de woningvoorraad in de provincie Utrecht met 1,1%. Als een gemeente het gelijke relatieve aandeel wil behouden in het Gemeentefonds, dan zou je jaarlijks met het Nederlandse gemiddelde moeten groeien. De landelijke ambitie om voor 2030 1.000.000 woningen per jaar te bouwen, komt neer op 1,5% groei per jaar. Die ambitie lijkt (te) hoog. De nieuwbouw en transformatie die in 2020 tot 75.000 nieuwe woningen heeft geleid lijkt gemiddeld een realistischer scenario. Tot de kredietcrisis van 2009 was de jaarlijkse groei van de woningvoorraad ook ca. 1%.

De doorrekening van onze concrete plannen heeft op korte termijn een fors positief effect op de algemene uitkering die we als gemeente ontvangen. Kijken we naar de historische groei van Eemnes dan zijn we de afgelopen periode (2000-2019) qua inwoners met 7% gegroeid tot 9.247 inwoners op 1-1-2020, landelijk was er 10% groei. Zoals bekend is de verdeling van de middelen uit het gemeentefonds over gemeenten voor 77% gebaseerd op inwoners en hun kenmerken (jong, oud, inkomen, type huishouden etc.) en het aantal woningen. De inhaalslag die we qua woningen realiseren met HSS en Hilt betekent dat we die achterstand wat inlopen.

OZB Woningen Uitgangspunt vanuit het collegeprogramma is dat de OZB-opbrengsten alleen geïndexeerd worden met een inflatiecorrectie. Hiermee stijgen de algemene dekkingsmiddelen met circa € 30.000. OZB Woningen Geraamde OZB-opbrengsten Woningen Inflatiecorrectie 1,6% van de opbrengsten

2022 2023 2024 2025 -1.785.232 -1.815.732 -1.868.232 -1.868.232 -28.564 -29.052 -29.892 -29.892

Standpunt college In de Kadernota Ombuigen is een inschatting gemaakt van de nieuwe bouwlocaties en de WOZwaarde van deze areaaluitbreiding. Op basis van de VON-gegevens van de Garage, HSS en Hilt kan een nadere inschatting gemaakt worden. Ook wordt rekening gehouden met de nieuwe allonge voor bouwtempo Zuidpolder. Dat leidt tot de volgende mutaties: In 2023 meeropbrengst € 9.000 In 2024 meeropbrengst € 16.000 In 2025 meeropbrengst € 19.500 76

OZB Niet-woningen Uitgangspunt vanuit het collegeprogramma is dat de OZB-opbrengsten alleen geïndexeerd worden met een inflatiecorrectie. Hiermee stijgen de algemene dekkingsmiddelen met ruim € 10.000. OZB Niet-woningen Geraamde OZB-opbrengsten Niet-woningen Inflatiecorrectie 1,6% van de opbrengsten

2022 -646.544 -10.345

2023 -651.544 -10.425

2024 -651.544 -10.425

2025 -651.544 -10.425

Standpunt college De uitbreiding van het bestaande bedrijventerrein heeft geleid tot een areaaluitbreiding in 2020 en 2021 die doorwerkt in 2022 en volgende jaren. Tevens is bij het tarief OZB 2021 voor deze areaaluitbreiding gecorrigeerd. Het effect hiervan is € 25.000 structureel. We gaan voor 2024 uit van de start van uitgifte en start bouw. De bouwrijpe kavels zijn dan per 2025 belastingplichtig (peiljaar 1-1-2024) en de eerste gebouwen tellen in 2026 en verder mee voor de OZB. We hanteren een voorzichtige 1e schatting van € 25.000 (2025)

Niet-Woningen

eigenaar

gebruiker totaal

250.000

Eemnes 100 95%

Huizen

0,1670

0,1402

0,3072

768,00

Eemnes

0,3246

0,0000

0,3246

811,50

Bunschoten

0,1903

0,1522

0,3425

856,25

106%

Laren

0,2146

0,1468

0,3613

903,31

111%

Baarn

0,2248

0,1900

0,4148

1.037,00

128%

Soest

0,2324

0,1844

0,4168

1.042,00

128%

Hilversum

0,2808

0,1875

0,4683

1.170,75

144%

Blaricum

0,3563

0,2664

0,6227

1.556,83

192%

Gerangschikt naar het tarief wat Eemnes (gebruiker en eigenaar) hanteert, dan hebben we op de gemeente Huizen na het laagste tarief t.o.v. omliggende gemeenten. De bedrijven in Eemnes profiteren ook mee van de investeringen in HOV, Quick-win A27 en op termijn doortrekken Zuidersingel. Gelet op de stand van de economie door COVID (deels zwaar getroffen en deels niet) stellen we voor voorlopig alleen inflatiecorrectie toe te passen. Door het Eemnesser systeem om de aanslag op te leggen bij de eigenaar zijn de gebruikers (huurders) van bedrijfsgebouwen in 2020 en 2021 feitelijk ontzien.

77

Follow-up Kadernota Ombuigen 2021-2024 Onze Inkomsten Kadernota Ombuigen 2021 - 2024 Actualisatie ombuigingen Mutaties ombuigingen

2021 -104.000 -104.000 0

2022 -171.000 -171.000 0

2023 -189.000 -189.000 0

2024 -298.000 -298.000 0

2025 -298.000 -298.000 0

Besluitvorming college Hondenbelasting tarief Baarn i.p.v. afschaffen

2022 -28.450

2023 -28.450

2024 -28.450

2025 -28.450

Begroting 2022 - 2025

-28.450

-28.450

-28.450

-28.450

Specificatie verschil N.v.t.

Oordeel college over aangedragen voorstellen

78

Ontwikkeling Financieel perspectief 2022 – 2025 Kadernota 2022

2022

2023

2024

2025

63.728 -180.000 -63.728 -64.381

69.062 -180.000 -69.062 -76.533

84.099 -180.000 -84.099 -176.190

84.099 -180.000 -84.099 -346.921

Opbrengsten OZB-opbrengsten Woningen indexeren met inflatie -28.564 Woningen uitbreiding areaal - OZB-opbrengst 0 Opbrengsten OZB-opbrengsten Niet-Woningen indexeren met inflatie -10.345 Niet-Woningen uitbreiding areaal - OZB-opbrengst 2021 -25.000 Niet-Woningen uitbreiding areaal - OZB ZP II

-29.052 -9.000 -10.425 -25.000

-29.892 -16.000 -10.425 -25.000

-29.892 -19.500 -10.425 -25.000 -25.000

Hondenbelasting

43.450

43.450

43.450

43.450

Follow-up Kadernota Ombuigen 2021 - 2024 Besluitvorming college

0 -28.450

0 -28.450

0 -28.450

0 -28.450

Totaal mutaties

-293.289

-315.009

-422.506

-621.737

Onze Inkomsten Algemene Uitkering Compensatie jeugdzorg /trap af / opschalingskorting Uitkomsten meicurculaire = compenstaie sept + dec Uitkomsten bouwplannen voor AU

79

Ons financieel perspectief Kadernota 2022

2022

2023

2024

2025

Vastgestelde begroting 2021

-94.457

-116.950

-215.279

-215.279

Onze Gemeente Onze Ruimte Onze Inwoners Onze Inkomsten

240.812 49.206 356.816 -293.289

197.485 83.505 355.991 -315.009

206.924 116.002 338.873 -422.506

200.923 116.002 339.062 -621.737

Begroting 2022 - 2025

259.088

205.022

24.014

-181.029

Een sluitend perspectief? In deze Kadernota 2022 zijn op hoofdlijnen de belangrijkste mee- en vooral tegenvallers opgenomen. Er is nog niet ingezet op forse extra ombuigingen, omdat we eerst duidelijkheid vanuit het Rijk moeten krijgen. Die duidelijkheid verwachten we in juni voor wat betreft (uitgestelde) meicirculaire en de herverdeling gemeentefonds. Het nieuwe kabinet heeft een aantal belangrijke besluiten te nemen in relatie tot de financiën van de gemeenten. Het tempo van de kabinetsformatie lijkt er echter toe te leiden dat pas bij de septembercirculaire duidelijkheid wordt gegeven. Als dat het geval is, dan zullen we ons bij de begroting 2022 richten op 2022 (op basis van de tijdelijke maatregelen van het kabinet voor 2022 hetgeen als het goed is enige duidelijkheid geeft). Op basis van de huidige inzichten komen we in 2024 (bijna) en in het jaar 2025 uit op een positief saldo. De aannames die daaraan ten grondslag liggen zijn reëel. Echter dat is een raming met vele onzekerheden, zoals de herverdeling gemeentefonds, de doorrekening van de meicirculaire 2021, de plannen van het nieuwe kabinet. Omdat de bezuinigingen slechts geleidelijk worden gerealiseerd, verwachten we in 2022 en 2023 dus nog een tekort.

In de Kadernota Ombuigen zijn nog diverse niet overgenomen maatregelen opgenomen die in beeld komen om dat toch (deels) te dekken en tevens als inkomsten en uitgaven toch verder tegenvallen bij het opstellen van de begroting 2022.

80