Jaarverslag 2022 PDF (1)

Jaarverslag Uitvoeringsprogramma VTH 2022

BEL Combinatie juli 2023

Samenvatting Met dit jaarverslag wordt verantwoording afgelegd over de uitvoering van de diverse taken op het gebied van het omgevingsrecht door de BEL Combinatie in 2022, namens de gemeente Blaricum, Eemnes en Laren. De uitvoering van de taken ligt primair bij de clusters Vergunningen en Handhaving van het team Vergunningen, Handhaving en Juridische Zaken (VHJZ) en draagt bij aan het beschermen en waar mogelijk verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving. Het verslag geeft inzicht in de wijze waarop uitvoering wordt gegeven aan de taken op het gebied van Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) van het omgevingsrecht zoals deze zijn vastgesteld in het BEL Uitvoeringsprogramma VTH 2022. Daarnaast geeft het verslag inzicht in andere taken die worden uitgevoerd door de clusters Vergunningen en Handhaving van het team VHJZ. Hierbij kan gedacht worden aan taken op het gebied van de Alcoholwet, de Algemene Plaatselijke Verordening en de werkzaamheden van onze Buitengewoon Opsporingsambtenaren. De taken op milieugebied worden uitgevoerd door de omgevingsdiensten OFGV (Blaricum en Laren) en de RUD Utrecht (Eemnes). De jaarverslagen van de omgevingsdiensten zijn bij het Milieujaarverslag 2022 als bijlage toegevoegd. De taken in het kader van brandveilig(gebruik) worden uitgevoerd door de brandweer van de Veiligheidsregio’s Gooi- en Vechtstreek en Utrecht.

In 2020 werden we geconfronteerd met het Coronavirus, dat in het 1e kwartaal van 2022 nog steeds gevolgen heeft gehad voor de wijze van toezicht. Door de beperkende maatregelen was fysieke controle niet altijd mogelijk en liepen bepaalde zaken daardoor enige vertraging op. Tevens werd in het eerste kwartaal van 2022 een deel van de capaciteit van onze toezicht en handhaving ingezet op het toezicht en handhaven op de regels die werden afgekondigd door het kabinet ter beheersing van de Coronapandemie. Jaarlijks wordt in het kader van Interbestuurlijk toezicht door de provincies Noord-Holland en Utrecht gekeken hoe de BEL Combinatie (en partijen als omgevingsdiensten namens haar) haar wettelijke taken rondom onder andere het Omgevingsrecht uitvoert. De nadruk wordt gelegd op de vakgebieden Ruimtelijke Ordening (RO), Bouw- en Woningtoezicht (VTH) en Milieu. De provincie Noord-Holland heeft de gemeenten Blaricum en Laren onder versoberd toezicht geplaatst vanwege hun in meerderheid positieve beoordelingen in eerdere jaren. De provincie Utrecht heeft de gemeente Eemnes voor de uitvoering van haar taken op het gebied van het Omgevingsrecht en Monumenten en Archeologie beoordeeld als “voldoet”. Toch zijn er ook zeker verbeterpunten te benoemen, die u onder 3.2 aantreft. In 2022 zijn waar mogelijk de verbeterpunten van de vorige IBT-cyclus aangepakt.

Dit wordt ook onderkend door de provincies, zie hiervoor IBT Noord-Holland beoordeling Blaricum 2022; IBT Noord Holland beoordeling Laren 2022 en IBT Utrecht Toezichtbrief Eemnes 2021-2022. Wanneer we kijken naar de voor 2022 gestelde doelen op het terrein van de uitvoering van de VTH taken, kunnen we vaststellen dat we daar grotendeels aan hebben voldaan. We hebben in nagenoeg alle gevallen de vergunningen binnen de wettelijke termijnen afgehandeld. In twee gevallen is er sprake geweest van een van rechtswege verleende vergunning, maar ook in die gevallen zou de vergunning door ons zijn verleend. We hadden ons tevens als doel gesteld dat bij 95% van de ingediende bezwaarschriften het primaire besluit in stand zou blijven. Gebleken is dat in 92% van die zaken het besluit in stand is gebleven. Dit is een goede score ten opzichte van eerdere jaren, maar voldoet nog niet aan de doelstelling. Gedurende de periode 2019-2023 stelden we ons daarnaast tot doel dat de klanttevredenheid minimaal op het niveau van 2018 zou blijven. We kunnen vaststellen dat we daaraan inderdaad hebben voldaan en ondanks alles zien we zelfs een lichte verhoging van de klanttevredenheid bij alle drie de gemeenten.

Qua toezicht en handhaving hebben we ons als doel gesteld dat we in 90% van de gevallen MOR-meldingen (meldingen openbare ruimte) die de Boa’s moeten afhandelen binnen 5 werkdagen in behandeling nemen en bij voorkeur ook binnen vijf werkdagen afhandelen. We kunnen vaststellen dat daaraan technisch wordt voldaan. Echter we stellen ook vast dat we rondom alle Mor-meldingen onze inwoners frequenter op de hoogte moeten houden van de voortgang van de door hen ingediende vraag of melding. Voor het omgevingsrecht hebben we ons als doel gesteld dat in 90% van de handhavingszaken, na een eerste aanschrijving de geconstateerde overtreding ongedaan is gemaakt. We kunnen vaststellen dat daaraan wordt voldaan. Onze doelstelling dat in 70% van de controles er geen overredingen worden vastgesteld, konden we in 2022 met de bestaande inrichting van

Jaarverslag Uitvoeringsprogramma VTH 2022

2

onze IT-systemen niet betrouwbaar analyseren en rapporteren, dus kunnen daar nu geen oordeel over vellen of we deze doestellingen hebben behaald. We zijn als organisatie goed op weg en hebben binnen het team Vergunningen, Handhaving en Juridische zaken de basis op orde. Echter we zien ook zelf dat we de komende jaren nog de nodige verbeteringen hebben door te voeren en ook graag willen doorvoeren. Stevig investeren in onze bestaande medewerkers en in het vinden en behouden van nieuwe collega’s. We zullen bewuster en specifieker keuzes moeten maken wat we wel doen en wat niet op basis van hanteerbare keuzemodellen en gefaciliteerd door een betere inrichting en gebruik van de bestaande informatiesystemen. We zullen onze capaciteit binnen toezicht en handhaving specifieker in beeld brengen en ook daar heldere keuzes moeten maken wat we doen teneinde een maximale impact te hebben op de feitelijke èn ervaren kwaliteit van onze dienstverlening.

De implementatie van de Omgevingswet, de gevolgen van het stikstofbeleid en de verdergaande verduurzaming van onze buitenwereld; de noodzakelijke nauwere samenwerking op data-gebied en kennisniveau met externe partners; de steeds toenemende verwachtingen van onze inwoners, bedrijven en instellingen op het gebeid van transparantie, informatievoorziening en participatie; de buitengewoon lastige omstandigheden op de arbeidsmarkt maken dat we als organisatie veel te ontwikkelen hebben de komende jaren. Het is daarom aan ons allen, zowel medewerkers als management en het bestuur van de BEL Combinatie om de medewerkers daarin ook in voldoende mate te ondersteunen. Daar hebben we echter veel vertrouwen in en zien we de afgelopen jaren ook dagelijks terug. De BEL Combinatie, never a dull moment.

Jaarverslag Uitvoeringsprogramma VTH 2022

3

Inhoud Samenvatting ................................................................................................................... 2 1 Inleiding ......................................................................................................................... 5 1.1 Wat is het jaarverslag .................................................................................... 5 1.2 Waarom dit jaarverslag .................................................................................. 5 1.3 Leeswijzer .................................................................................................... 5 1.5 Team ........................................................................................................... 5 1.6 Monitoren en registratie ................................................................................. 6

2 Wat hebben we gedaan? ................................................................................................ 7 2.1 Vergunningen ............................................................................................... 7

2.1.2 Doelen vergunningverlening .................................................................................................................................. 8 2.1.3 Cijfers ...............................................................................................................................................................................10 2.2 Toezicht en Handhaving ............................................................................... 11

2.2.1 Uren ..................................................................................................................................................................................11 2.2.3 Toezicht ..........................................................................................................................................................................12 2.2.4 Handhaving ..................................................................................................................................................................19 2.2.5 Cijfers ...............................................................................................................................................................................22

3 Beleid en kwaliteit ....................................................................................................... 24 4 Evaluatie en conclusies................................................................................................. 26 Bijlage I Ureninzet 2022 ....................................................................................................................................................28 Bijlage III Bezwaar en Beroep.........................................................................................................................................33 ............................................................................................................................................................................................................. Bijlage A: Terugblik Boa actieplan 2022 ...................................................................................................................36 Bijlage B: Cijfers uitvoering werkzaamheden brandveiligheid/risicobeheersing ..................................51

Jaarverslag Uitvoeringsprogramma VTH 2022

4

1 Inleiding 1.1 Wat is het jaarverslag Jaarlijks stelt het college een uitvoeringsprogramma Vergunningen, Handhaving en Toezicht vast. In het uitvoeringsprogramma zijn activiteiten op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving op gebieden van bouwen, ruimtelijke ordening, brandveiligheid en APV/bijzondere wetgeving weergegeven. Het programma is de jaarlijkse uitwerking van het BEL Beleidsplan VTH 2019-2022. Inmiddels is het nieuwe BEL Uitvoerings- en handhavingsstrategie VTH 2023-2026 vastgesteld.

1.2 Waarom dit jaarverslag Het jaarverslag geeft inzicht in hoeverre de geformuleerde taken uit het Uitvoeringsprogramma 2022 zijn uitgevoerd en hoe de capaciteit is ingezet. Vanuit het Besluit omgevingsrecht (Bor) en de Ministeriële regeling omgevingsrecht (mor) is het verplicht om de VTH-taken jaarlijks te evalueren en in hoeverre deze activiteiten hebben bijgedragen aan het bereiken van de doelen zoals opgenomen in het BEL Beleidsplan VTH 2019-2022. Het college verstrekt dit verslag aan de gemeenteraad en stuurt een afschrift van het jaarverslag aan de provincie in het kader van Interbestuurlijk Toezicht (IBT).

1.3 Leeswijzer In dit verslag kijken we terug naar de uitgevoerde werkzaamheden op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. In dit jaarverslag komen aan de orde: Hoofdstuk 1 – Inleiding Hoofdstuk 2 – Wat hebben we gedaan Hoofdstuk 3 – Beleid en Kwaliteit Hoofdstuk 4 – Conclusies

1.4 Doelstellingen VTH Vergunningverlening, toezicht en handhaving van wet- en regelgeving met betrekking tot de bebouwde en onbebouwde leefomgeving heeft als doel de kwaliteit van de leefomgeving te beschermen en daar waar mogelijk te verbeteren. Het wettelijk kader betreft hier de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: Wabo), Bor, Wet Vergunningen, Toezicht en Handhaving (hierna Wet VTH), de Algemene plaatselijke verordening (hierna: APV) en bijzondere wetten. Het BEL beleidsplan VTH 2019-2022 heeft betrekking op vergunningverlening, toezicht en handhaving van weten regelgeving in de bebouwde en onbebouwde leefomgeving op de gebieden Wabo en APV. In dit beleid staat naleving van normen centraal evenals dat inwoners en bedrijven hun eigen verantwoordelijkheid dragen. Hierbij richt de inzet van vergunningverlening, toezicht en handhaving zich op verbetering van naleefgedrag en heeft preventieve handhaving de voorkeur boven repressieve handhaving. De colleges van Blaricum, Eemnes en Laren willen een veilige, schone en gezonde woon-, werk- en leefomgeving voor hun inwoners en bedrijven. Om deze doelstellingen te behalen is het van belang dat de omgevingsvergunningen in de categorieën bouw, aanleg, sloop en (wijzigen) monument tijdig worden behandeld en van goede kwaliteit zijn.

Dit wordt bereikt door kwalitatief goede vergunningen te verlenen en erop toe te zien dat regels worden nageleefd en waar nodig gehandhaafd. De eigen verantwoordelijkheid en betrokkenheid van burgers en bedrijven worden gestimuleerd bij het oplossen van onderlinge vraagstukken.

1.5 Team Het Team Vergunningen, Handhaving en Juridische Zaken (VHJZ) bestaat uit vier clusters, te weten Vergunningen, Handhaving, Boa en Juridische Zaken. Dit jaarverslag ziet op de clusters Vergunningen, Handhaving en de Boa’s. Deze clusters bestaan uit vergunningverleners, Buitengewoon Opsporingsambtenaren (Boa’s), toezichthouders omgevingsrecht, handhavingsjuristen en juristen bezwaar en beroep Omgevingsrecht.

Jaarverslag Uitvoeringsprogramma VTH 2022

5

Een aantal vergunningen-, toezicht- en handhavingstaken (hierna: VTH-taken) zijn gemandateerd aan de regionale uitvoeringsorganisaties. Milieu gerelateerde VTH-taken worden uitgevoerd door de Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek (OFGV) voor wat betreft de gemeente Blaricum en Laren. De Regionale uitvoeringsdienst (RUD) Utrecht voert deze taken uit voor de gemeente Eemnes. Toezicht op brandveilig gebruik wordt uitgevoerd door de Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek voor Blaricum en Laren en de Veiligheidsregio Utrecht voor de gemeente Eemnes. Het toezicht op de Alcoholwet wordt uitgevoerd door Boa’s van de regionale pool, ondergebracht bij de gemeente Hilversum. De gemeenten zijn als bevoegd gezag verantwoordelijk voor de uit te voeren taken en sturen op basis van een Dienstverleningsovereenkomst (DVO) via opdrachtgevers op de uitvoering van deze taken.

1.6 Monitoren en registratie De clusters Vergunningen, Handhaving en de Boa’s monitoren de resultaten en voortgang van de uitvoering van het VTH-beleid en uitvoeringsprogramma. De monitoringsresultaten worden gebruikt voor bijsturing van de operationele cyclus en input op de beleidsevaluatie. De voortgang van het VTH-uitvoeringsprogramma wordt periodiek in de gaten gehouden. Waar nodig wordt het uitvoeringsprogramma aangepast. Ditzelfde geldt voor de uitvoeringsprogramma’s van de omgevingsdiensten. Regelmatig vinden gesprekken plaats met de Accounthouders van de omgevingsdiensten om te kijken waar ze staan met het ten uitvoer brengen van de uitvoeringsprogramma’s. Hierdoor vindt regie plaats op de uitvoer en zijn wij als BEL Combinatie op de hoogte van de belangrijkste dossiers in een gemeente en is in een vroeg stadium bekend of de taken per gemeente binnen de geraamde kosten blijven. Informatiesystemen In de IT-applicaties OpenWave en Corsa worden aanvragen geregistreerd, dossiers aangemaakt en de voortgang per medewerker bewaakt. Voor het cluster Boa worden de meldingen in de applicatie Topdesk geregistreerd en de handhavingsactiviteiten van de Boa’s zoals waarschuwingen en processen verbaal in de applicatie By Spy. De ingezette uren registeren en monitoren we aan de hand van de applicatie TIM.

Daarin registreren alle medewerkers de uren die zijn gemaakt op de daarvoor bestemde posten. Door de gegevens uit deze applicaties te combineren kan tussentijds worden gemonitord in hoeverre het uitvoeringsprogramma volgens planning verloopt en waar bijsturing plaats dient te vinden. Informatieplan VHJZ De komende jaren is de ambitie om deze programma’s verder te optimaliseren en te gaan benutten ten behoeve van verdere digitalisering en informatie gestuurd werken. In onze maatschappij vinden steeds vaker en sneller grote veranderingen plaats. Veel van de veranderingen hebben invloed op de taken en de uitvoering van die taken door gemeenten die ingrijpen op onze digitale dienstverlening naar inwoners, bedrijven en instellingen. Daarnaast zijn er nieuwe wettelijke verplichtingen waaraan we moeten voldoen. Hierbij speelt de informatievoorziening een prominente rol. Zo betekent de komst van de Omgevingswet en het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) dat inwoners eenvoudiger informatie digitaal kunnen opvragen en na kunnen gaan of activiteiten wel of niet vergunning- of meldingsplicht zijn. Er komt hiermee meer verantwoordelijkheid te liggen bij onze inwoners. Tegelijkertijd wordt meer informatie automatisch gepubliceerd, wat het handelen van de overheid transparanter maakt.

Jaarverslag Uitvoeringsprogramma VTH 2022

6

2 Wat hebben we gedaan? 2.1 Vergunningen In 2022 zijn er in totaal 1553 aanvragen (in 2021: 1898) bij het cluster Vergunningen binnengekomen. Deze vergunningen zijn onderverdeeld in 1150 WABO-aanvragen en 403 APV/BW-aanvragen.

2.1.1 Uren In 2022 is BEL breed voor Vergunningen 115% van de jaarlijkse beschikbare formatie-uren ingezet. De uren zijn gerelateerd aan de beschikbare uren op basis van het Uitvoeringsprogramma 2022 met daarnaast aanvullende inhuur in verband met het grote aantal aanvragen en de noodzaak om binnen wettelijke termijnen de vele aanvragen te behandelen.  Het totaal aantal aangevraagde vergunningen lijkt in 2022 met 18% te zijn gedaald. We hebben echter in de loop van 2022 het vergunningensysteem OpenWave, ter voorbereiding op de komst van de Omgevingswet, deels nieuw ingericht. Daarmee kunnen we nu efficiënter, betrouwbaarder en toekomstbestendiger onze gegevens registeren, vergunningsprocessen monitoren en gegevens duurzaam en betrouwbaar rapporteren. Met de optimalisatie van het systeem worden gegevens nu anders en betrouwbaarder ingevoerd. Meer automatisch, minder handwerk en daarmee minder kans op menselijke fouten. In paragraaf 2.1.3 gaan we hier uitvoeriger op in om te zien wat hiervan het effect is geweest.  2021 was een exceptioneel jaar qua aantal vergunningaanvragen gedurende de Corona-pandemie. Veel mensen zaten de hele dag thuis en hielden financiële middelen over door het gebrek aan vakanties. Regelmatig werd dit vervolgens geïnvesteerd in en om de woning. Daarnaast bleef in 2021 de hypotheekrente historisch laag.

In 2022 kwam het gewone leven langzamerhand weer op gang. Er werd weer volop gereisd en de hypotheekrente steeg langzamerhand. Daarnaast heeft de oorlog in Oekraïne en de daarmee gepaard gaande kostenstijgingen voor o.a. energie, mogelijk een rem gezet op het aantal verbouwingen. Vele externe factoren (ook de komst van de Omgevingswet) maken het wat ongewis welke effecten dat zal hebben op het aantal vergunningaanvragen de komende jaren.  Ook in 2022 is de verdere uitvoering van de ombuigingsverplichting (BEL Ombuigingen 2021-2024) binnen het team VHJZ gerealiseerd. In 2020 was via natuurlijke weg afscheid genomen van één van onze collega’s bij APV vergunningverlening. Eind 2022 heeft dat ook plaatsgevonden (afname 0,5 fte) binnen het domein toezicht omgevingsrecht. Deze formatiereductie werd mogelijk geacht vanuit de gedachte dat de Omgevingswet ook daadwerkelijk per 2021 haar intrede zou doen. Die Omgevingswet maakt dat bepaalde gemeentelijke VTH taken worden overgeheveld naar private partijen. We zien dus dat binnen het team VHJZ wel de formatie is teruggebracht, maar dat door de uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet de werkzaamheden onverminderd zijn gebleven. Dat maakt ook dat we nu met een te krappe formatie de werkzaamheden moeten uitvoeren, waardoor aanvullende inhuur noodzakelijk is gebleken en zal blijken, ook in 2023 en mogelijk daarna.

Daarnaast levert de voorbereiding van de komst van de Omgevingswet een extra werkdruk op bij de VTH medewerkers. In 2023 zal er daarom een beroep worden gedaan op de inzet van de implementatiemiddelen Omgevingswet zoals door het rijk toegezegd via de meicirculaire 2023.  In 2022 is een grote inhaalslag gemaakt met het afronden van veelal langlopende werkdossiers. Dit is mogelijk gemaakt door de beschikbare capaciteit bij de Wabo vergunningverlening gedurende het lopende jaar 2022 meer op orde te brengen. Vanaf juni 2022 (inclusief aanvullende inhuur) is dit toereikend gebleken.  In 2021 is de bestaande formatie van het cluster Vergunningen geanalyseerd. Deze analyse heeft tot een aanpassing van functies geleid en deels verschuiving van formatie. Per medio 2022 is de functie strategisch beleidsadviseur Vergunningen opgeheven en in de plaats daarvan zijn er twee formatieplaatsen Beleidsadviseur Vergunningen gecreëerd. Deze functie wordt voor 50% ingezet op beleidsmatige onderwerpen en voor 50% op complexe vergunningendossiers. Deze omzetting biedt ons een beter ontwikkelperspectief binnen het cluster voor onze medewerkers en biedt de kans om twee functionarissen aan te stellen in plaats van slechts een. Dat gegeven zorgt voor vermindering van de kwetsbaarheid binnen het team en daarmee ook voor een betere borging van de kwaliteit.

 Sinds de professionalisering van de afdeling, mede door de aanstelling van de functioneel beheerder VTH voor 0,5 fte, is een forse verbeterslag gemaakt op correcte invoer van gegevens, het structureren van processen en het kunnen opstellen van betrouwbare rapportages. Hierdoor is er sprake van een Jaarverslag Uitvoeringsprogramma VTH 2022

7

scherpere analyse van de aan te leveren cijfers. De vertroebeling door bijvoorbeeld informatieverzoeken en niet bestaande meldingen zijn hierdoor in de toekomst uitgesloten binnen het systeem en uit de rapportages verdwenen. Door het scherper rapporteren is het aantal aanvragen ogenschijnlijk significant minder ten opzichte van voorgaande jaren, maar daarover in paragraaf 2.1.3 meer. Een onderverdeling van de uren per gemeente is weergegeven in bijlage I.

2.1.2 Doelen vergunningverlening In het uitvoeringsprogramma 2022 waren de volgende doelstellingen en activiteiten opgenomen voor het cluster Vergunningen. De doelstellingen en activiteiten vloeien voort uit de doelen die zijn opgenomen in het VTH-beleid 2019-2022. Het resultaat is bij de doelen vermeld.  

Alle aanvragen om vergunningen, meldingen en ontheffingen worden binnen de (wettelijke) termijnen afgehandeld. Bij voorkeur gebeurt dit nog sneller. Van rechtswege verleende vergunningen worden voorkomen.

In 2022 is nagenoeg 100% van de binnengekomen aanvragen, zowel binnen Wabo als APV-domein binnen de termijn afgehandeld, waarbij wel opgemerkt moet worden dat het in sommige gevallen noodzakelijk is geweest de beslistermijn te verlengen binnen de mogelijkheden die de wet hiervoor biedt. Desalniettemin een knap resultaat gelet op de grote hoeveelheid ontvangen aanvragen, de complexiteit van sommige van deze aanvragen en de wisseling in medewerkers. BEL breed zijn er twee vergunningen van rechtswege verleend. In 2021 was dit er één. In het kader van veiligheid, ruimtelijke impact of anderszins is het niet wenselijk dat vergunningen verleend moeten worden zonder dat het juiste proces is doorlopen en inhoudelijke toetsing heeft plaatsgevonden. De van rechtswege verleende vergunning betrof een omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen. Een ontwikkeling die op basis van de bestaande wet- en regelgeving (apv, bestemmingsplan, welstand) ook verleend zou zijn, indien het vergunningverleningsproces wel op de juiste wijze doorlopen zou zijn geweest. We stellen vast dat de opgenomen doelstellingen nagenoeg zijn behaald en dat er geen nadere maatregelen nodig zijn om dit ook in 2023 te continueren. 

95% van de verleende vergunningen houden stand in een eventuele bezwaar- en of beroepsprocedure.

In het BEL Beleidsplan VTH 2019-2022 is de doelstelling opgenomen dat 95% van de verleende omgevingsvergunningen stand houden in een eventuele bezwaar- of beroepsprocedure. Met deze norm wordt een hoge kwaliteit van de primaire besluiten nagestreefd maar worden lastige dossiers niet uit de weg gegaan. In 2022 zijn 79 bezwaarschriften ingediend tegen een besluit op een vergunningaanvraag. Van dit aantal werden 11 bezwaren gegrond verklaard. Dat betekent dat 14% van de bezwaren in 2022 gegrond verklaard zijn. In die aantallen zijn echter 9 bezwaren gericht tegen één en dezelfde vergunning. Als we die correctie toepassen is er geen sprake geweest van 11 gegronde bezwaarschriften maar slechts 4. En dat zou betekenen dat in 5% van de bestreden besluiten het besluit gegrond moest worden verklaard. Dit houdt in dat we voldoen aan de doelstelling om 95% van de verleende vergunningen in stand te houden in een eventuele bezwaar- en/of beroepsprocedure. 

Huidige klanttevredenheid blijft gedurende de beleidsperiode minimaal behouden op het niveau van 2018 en waar mogelijk verbeterd.

In het uitvoeringsprogramma 2020 was reeds opgenomen dat zal worden gewerkt aan het inzichtelijk maken van de klanttevredenheid op een wijze die het mogelijk maakt deze blijvend te kunnen monitoren. Daarvoor gebruiken we op dit moment de data van www.waarstaatjegemeente.nl. Daarnaast werden er in 2020-2021 burgerpeilingen ingericht. Voor de gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren zijn per gemeente honderden inwoners lid van hun gemeente specifieke burgerpeiling. Deze leden worden pro-actief aangeschreven om deel te nemen aan diverse gemeentelijke enquêtes. Zo werden enquêtes uitgezet om te peilen hoe men staat tegenover het gebruik van vuurwerk en vuurwerkvrije zones en werd eind 2022 ook in beeld gebracht welke thema’s voor onze inwoners van belang zijn voor een adequate vergunningverlening en handhaving, specifiek voor de gemeente Laren.

Jaarverslag Uitvoeringsprogramma VTH 2022

8

De uitkomsten van die laatste enquête hebben we verwerkt in het vaststellen van speerpunten van aandacht en uitvoering en opgenomen in het BEL Uitvoeringsprogramma VTH 2023. Als we enkel kijken naar de resultaten uit Waarstaatjegemeente.nl, dan is er geen indicator specifiek gericht op de VTH-taken. Wanneer we de waardering van de algehele dienstverlening onder de loupe nemen en de waardering voor onze gemeentelijk communicatie en voorlichting, dan zien we het volgende beeld:

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl Op deze indicatoren scoren alle drie de gemeenten goed ten opzichte van de doelstelling en goed ten opzichte van het gemiddelde van de Nederlandse gemeenten. Maar er zijn zeker ook verbeterpunten te benoemen: Een snellere afhandeltijd, duidelijkere informatieverstrekking en bovenal het beter op de hoogte houden van de aanvragen over het verloop van de procedure en afhandeling van hun aanvraag. Vergunningen APV en Bijzondere Wetten Naast vergunningen op basis van de Wabo worden er door het cluster Vergunningen ook honderden aanvragen behandeld in het kader van de APV en Bijzondere wetten. Dit zijn de evenementenvergunningen, horeca gerelateerde vergunningen, vergunningen voor kansspelen, parkeervergunningen en overige vergunningen op basis van de APV en bijzondere wetten. Het is geen verrassing dat de coronacrisis gevolgen heeft gehad voor het aantal verleende vergunningen, ook nog in 2022. Evenementen waren in het begin van 2022 nog niet of in beperkte mate toegestaan. Langzamerhand zagen we in 2022 weer een stevige toename in het aantal aanvragen rondom evenementen. Gedurende 2022 hebben we een stevige digitaliseringsslag gemaakt binnen het domein van APV. Inmiddels kunnen onze inwoners voor 11 gemeentelijke APV producten de aanvragen 24/7 digitaal via de website en een eformulier indienen.

Deze aanvragen, 170 in 2022, werden door het team Publiek in de Frontoffice afgehandeld, vanwege het eenvoudige en geautomatiseerde karakter en de procesmatig vereenvoudigde procesgang. Wanneer we deze aanvragen optellen bij het door het cluster Vergunningen afgegeven aantal APV-vergunningen, dan zien we een stevige groei van het aantal aanvragen in 2022 ten opzichte van eerdere jaren. Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (“Welstandscommissie”) De gemeente heeft de wettelijke taak om te zorgen voor een goede omgevingskwaliteit. Eén van de instrumenten die de gemeente tot haar beschikking heeft is het welstandsbeleid. Hiervoor is door de BEL-gemeenten de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (MooiSticht) ingesteld, in de volksmond nog vaak de welstandscommissie genoemd. Deze commissie is een onafhankelijke commissie die aan burgemeester en wethouders advies uitbrengt ten aanzien van de vraag of het uiterlijk of de plaatsing van een bouwwerk waarvoor een aanvraag van een omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen is ingediend, al dan niet in strijd is met de redelijke eisen van welstand zoals in het welstandsbeleid bepaald. Dit beleid is specifiek bedoeld voor het uiterlijk van bouwwerken te beoordelen in relatie met de omgeving waarin het zich bevindt. Het advies van de commissie is leidend bij het beoordelen van aanvragen.

Jaarverslag Uitvoeringsprogramma VTH 2022

9

Minder complexe bouwplannen (inclusief het vooroverleg) worden afgedaan door de secretaris van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit BEL Combinatie, zolang deze binnen het daarvoor afgegeven mandaat vallen. In 2022 zijn er 437 adviezen gegeven (2021: 467). Door de colleges is in 2022 éénmalig afgeweken van het advies van de commissie. De adviezen gegeven door de commissie zijn deskundig en onafhankelijk van aard. Het hoge niveau blijkt ook uit het in stand houden van het advies in bestuurlijke procedures.

2.1.3 Cijfers Uren 2022 Taak

Vergunningverlener Wabo Vergunningverlener APV/BW Vergunning aanvragen Totaal aantal aanvragen Wabo aanvragen (al dan niet gecombineerd) Aanvragen APV/bijz. wetgeving Van rechtswege verleende vergunningen

Formatie (in uren) 2022 8.130 4.420

Formatie (in uren) 2021 8.130 4.606

Inzet uren 2021 10.786 2.740

2022 1553 1150

2021 1898 1431

2020 1626 1248

403 2

467 1

378 8

Inzet uren 2022 9.349 3.220

In de loop van 2022 heeft een uitvoerige optimalisatie plaatsgevonden op het vergunningensysteem ter voorbereiding op de komst van de Omgevingswet. Daarbij is kritisch gekeken naar de data en de wijze waarop die ook vanuit oudere systemen is vastgelegd. We concluderen dat in eerdere jaren ook informatieaanvragen (soms grote) door het systeem werden herkend als een vergunningendossier en daarin werden meegeteld. Als we deze informatieaanvragen (circa 350 stuks over 2022 van de “echte” WABO-aanvragen) aftrekken komen we op een ogenschijnlijk stevig lager aantal aangevraagde vergunningen in 2022 dan in 2021. De komende jaren kunnen we met het nieuw ingerichte systeem nauwlettend en meer betrouwbaar rapporteren over specifieke aantallen producten. Met de nieuwe analyse zien we in 2022 een lichte daling van circa 7% in het aantal Wabo vergunningaanvragen ten opzichte van 2021. Dat is in lijn met de door het CBS landelijk vastgestelde daling van 6,5% in 2022 ten opzichte van 2021. Ook is die daling in lijn met het aantal uitgebrachte welstandadviezen van 467 in 2021 naar 437 in 2022. In tabellen elders in dit jaarverslag geldt daarom hetzelfde voorbehoud.

2022

2021

2020

437

467

408

Welstand: afgegeven adviezen

Voor verdere uitsplitsing op gemeentelijk niveau zie bijlage I en bijlage II.

Jaarverslag Uitvoeringsprogramma VTH 2022

10

2.2 Toezicht en Handhaving 2.2.1 Uren In 2022 is BEL breed voor het cluster Handhaving 110% van de jaarlijkse beschikbare uren ingezet. Dat komt voort uit deels overwerk van de collega’s maar ook door het extra inhuren van capaciteit in verband met de vele lopende zaken en de daarbij behorende wettelijke termijnen. De uren zijn gerelateerd aan de beschikbare uren op basis van het Uitvoeringsprogramma 2022. De prognose en realisatie van de uren treft u aan in de tabel onder paragraaf “2.2.5. Cijfers”. De bezetting was in 2022 in lijn met de beschikbare budgetten. Met de 2e begrotingswijziging BEL Combinatie 2022 is eind 2022 de structurele formatie voor Boa-capaciteit in de BEL-begroting gerealiseerd. Hiermee komen wij op de volgende beschikbare Boa-capaciteit: Blaricum 3 Fte, Eemnes 2,4 fte en Laren 3 fte. Vooruitlopend op deze wijzigingen en vanwege het vertrek van collega’s is tijdig de extra vacatureruimte opengesteld waardoor deze vacatures in augustus en oktober zijn opgevuld en de capaciteit in overeenstemming is gebracht met het door de gemeenten beschikbaar gestelde budget.



Er is bij het cluster Bezwaar en Beroep een grote overschrijding van het aantal uren. In 2021 is veel gevraagd van dit cluster. Om dit het hoofd te kunnen bieden zijn door onze medewerker met een al bestaande dubbelfunctie in dit taakveld meer uren ingezet bij dit cluster. Dit valt terug te zien in het aantal uren ingezet bij het cluster juridisch medewerker handhaving. Daarnaast is een administratief juridisch medewerker aangenomen om dit cluster bij te staan. Dit was mogelijk binnen de bestaande formatie.



Ook voor het cluster Toezicht en Handhaving geldt dat sinds de professionalisering van de afdeling, mede door de aanstelling van de functioneel beheerder VTH voor 0,5 fte, een forse verbeterslag is gemaakt op correcte invoer van gegevens, het structureren van processen en het kunnen opstellen van betrouwbare rapportages. Hierdoor is er sprake van een scherpere analyse van de aan te leveren cijfers. De vertroebeling door bijvoorbeeld informatieverzoeken en niet bestaande meldingen zijn hierdoor in de toekomst uitgesloten binnen het systeem en uit de rapportages verdwenen. Door het scherper rapporteren is het aantal verzoeken om handhaving ogenschijnlijk significant minder ten opzichte van voorgaande jaren, maar daarover in paragraaf 2.2.4 meer.

2.2.2 Doelen In het Uitvoeringsprogramma 2022 waren de volgende doelstellingen en activiteiten opgenomen voor cluster Handhaving. De doelstellingen en activiteiten vloeien voort uit de doelen die zijn opgenomen in het VTH-beleid 2019-2022. Het resultaat is bij de doelen vermeld. -

95% van alle meldingen met betrekking tot de openbare ruimte (MOR-meldingen) worden binnen 5 werkdagen in behandeling genomen en zo snel mogelijk afgehandeld. Na afhandeling, en tijdens de behandeling indien deze meer tijd in beslag neemt, wordt de melder op de hoogte gesteld van de bevindingen/resultaten. Voor cluster Handhaving geldt dat de meeste MOR-meldingen worden behandeld door onze Boa’s. Het is lastig gebleken om ten tijde van de coronacrisis aan deze servicenorm van vijf werkdagen te voldoen. De prioriteit lag in deze periode bij het handhaven van de coronamaatregelen. In lijn met de servicenorm zijn melders op de hoogte gebracht indien niet mogelijk bleek een melding binnen 5 (werk-)dagen in behandeling te nemen of af te handelen. Het aantal meldingen dat binnen de servicenorm is afgehandeld is 90%. De meeste meldingen worden binnen de servicenorm opgepakt en afgehandeld. Langer lopende zaken worden wel opgepakt maar blijven langer open staan in het systeem. -

De registratie van toezicht en handhaving wordt verbeterd en het naleefgedrag wordt inzichtelijk gemaakt, zodat uiterlijk in 2022 het naleefgedrag op de diverse gebieden inzichtelijk is. De doelstelling voor 2022 ten aanzien van het naleefgedrag wordt gesteld op tenminste 70% spontane naleving en 90% naleving na een eerste aanschrijving.

Jaarverslag Uitvoeringsprogramma VTH 2022

11

-

Het ontwikkelen van een toetssteen op grond waarvan het naleefgedrag in de gemeenten kan worden gemonitord om vast te stellen of er sprake is van een verbetering van naleefgedrag en dat de gekozen (operationele) doelen, thema’s en prioriteiten werken .

Het verbeteren van de registratie van toezicht en handhaving is een continu proces. Samen met de adviseur Kwaliteitszorg en de functioneel beheerder VTH is met het oog op de komst van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging kritisch gekeken naar bestaande T&H werkprocessen en welke gevolgen de inwerkingtreding van de wetten hebben. In 2022 zijn gelijktijdig met het actualiseren van het huidige uitvoerings- en handhaving beleidsplan én ter voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging verdere stappen genomen in het (digitaliseren) van de werkprocessen. Hierbij zal ook gekeken worden naar het doorontwikkelen van de bestaande escalatieladder die in combinatie met de risicomatrix richting geeft bij het efficiënt en effectief uitvoeren van onze toezichthoudende en handhavende taken. Het opstellen van een leidraad voor het vaststellen van dwangsommen. In 2022 is gestart met het opstellen van een leidraad voor het vaststellen van dwangsommen. In de loop van 2023 zal deze naar verwachting ter besluitvorming worden aangeboden aan de colleges. Door middel van het werken met een leidraad en het communiceren daarvan naar onze inwoners bieden we inzicht in welke stappen verwacht mogen worden wanneer overtredingen plaatsvinden. Het inzicht geven in mogelijke gevolgen bij overtredingen moet een positieve impuls geven aan het naleefgedrag.

Ongebruikte vergunningen ouder dan een jaar worden ingetrokken. Periodiek wordt aan de hand van de bij de gemeente beschikbare gegevens een controle hierop uitgevoerd. De controle hierop is een blijvend onderdeel van de reguliere werkzaamheden van het team.

2.2.3 Toezicht De regelgeving op het gebied van Toezicht en handhaving Wabo is opgenomen in onder andere de Wabo, de Woningwet en het Bouwbesluit. Hieronder vallen tevens de planologische voorschriften op basis van de Wet ruimtelijke ordening, opgenomen in bestemmingsplannen en het toezicht op de naleving van de gebruiksvergunningen en gebruiksmeldingen. Toezicht vindt plaats op basis van risico gestuurd toezicht. Risico gestuurd toezicht houdt in dat de controlefrequentie is gekoppeld aan de hoogte van het risico dat een omstandigheid plaatsvindt, gecombineerd met het (negatief) effect maal het naleefgedrag. Hiermee wordt gehandeld in lijn met de landelijke naleefstrategie. Toezichts- en handhavingswerkzaamheden zijn ook dit jaar weer uitgevoerd op basis van actief en reactief toezicht/handhaving. Actief toezicht wordt door de toezichthouder zelf geïnitieerd, op basis van verleende vergunningen, een werkplan of een jaarlijks controleprogramma op basis van een risico inschatting.

projectmatig toezicht toezicht op tijdelijke activiteiten

routinematig toezicht

Surveillance/ schouw

Actief toezicht

Administratief toezicht/ audits

Jaarverslag Uitvoeringsprogramma VTH 2022

12

Reactief of ad hoc toezicht vindt plaats op grond van signalen vanuit inwoners, bedrijven en instellingen die jaarlijks meldingen en/of meldingen indienen met betrekking tot een breed scala aan onderwerpen.

verzoek om handhaving

Reactief toezicht

calamiteiten

meldingen

Klachten

Het resultaat van de inzet op deze vormen van toezicht staat hieronder vermeld. Routinematig toezicht Routinematig toezicht is gericht op bestaande objecten tijdens de gebruiksfase. Toezicht vindt periodiek plaats op grond van een verleende vergunning (controleren op voorschriften) of algemeen geldende voorschriften (bijvoorbeeld het Acitiviteitenbesluit). De complexiteit en het risico van een object bepaalt het benodigde kennisniveau van de toezichthouder en de controlefrequentie van het aantal controles. De te controleren objecten kunnen worden onderverdeeld in brandveiligheid, milieu en bouw (incl. sloop en gebruik). Hierbij is de doelstelling dat met deze vorm van toezicht de kwaliteit van bouwwerken, inrichtingen en evenementen tijdens het gebruik gewaarborgd is op het gebied van (brand-)veiligheid, milieu en leefbaarheid. Brandveiligheid Veiligheidsregio De taken op het gebied van de brandveiligheid worden uitgevoerd door de Veiligheidsregio Utrecht en door de Veiligheidsregio Gooi- en Vechtstreek (Brandweer). Werkzaamheden variëren van advisering (omgevingsvergunningen, evenementen, ingebruikneming panden) tot controles/toezicht (bij inrichtingen, bedrijven en evenementen).

Tijdens het routinematig (ook objectgericht) toezicht wordt er in dit kader met name gecontroleerd op: - de aanwezigheid van een vergunning brandveilig gebruik/melding Bouwbesluit 2012; - de voorschriften van een vergunning brandveilig gebruik/gebruiksmelding; - de aanwezigheid van vereiste documenten, logboeken en certificaten; - (brandende) nood- en transparantverlichting; - het blokkeren, afsluiten en niet functioneren van vluchtroutes, nooduitgangen, blusmiddelen, rookbrandscheidingen en ontruimings-, brandmeld- en rook-/warmteafvoerinstallaties. Er worden weinig overtredingen geconstateerd. De tekortkomingen die wel worden geconstateerd zijn niet ernstig van aard en brengen de brandveiligheid niet in gevaar. Het betreffen veelal makkelijk te verhelpen constateringen als niet juist aangegeven of defecte vluchtrouteaanduidingen of het belemmeren van vluchtroutes. Betrokkenen wordt in dergelijke gevallen opgedragen deze direct op te lossen. Bij her-controles is gebleken dat tekortkomingen zijn opgelost. Het is niet nodig geweest een handhavingsprocedure op te starten in 2022. Voor een volledig overzicht van de uitgevoerde taken in het kader van brandveiligheid(toezicht)/risicobeheersing door de Veiligheidsregio, zie bijlage B.

Milieu De uitvoerende taken (vergunningverlening, toezicht en handhaving) op het gebied van milieu zijn allemaal ondergebracht bij de omgevingsdienst RUD Utrecht (Eemnes) en de OFGV (Blaricum en Laren). Het gaat hierbij om

Jaarverslag Uitvoeringsprogramma VTH 2022

13

periodieke controles waarbij de frequentie afhangt van de milieucategorie waarin het bedrijf zich bevindt. Milieubelastende activiteiten worden op deze manier gemonitord. Voor de taken die worden uitgevoerd door de omgevingsdiensten wordt jaarlijks een uitvoeringsprogramma vastgesteld. Voor het totaaloverzicht van de uitgevoerde taken wordt kortheidshalve verwezen naar het jaarverslag van de omgevingsdiensten. Deze worden als bijlage toegevoegd aan het jaarverslag Milieu, team RO/OR. Toezicht tijdelijke activiteiten Dit betreft toezicht op de uitvoering van verleende omgevingsvergunningen voor activiteiten bouwen, slopen, aanleggen en/of wijzigen van monumenten. Daarnaast is er ook sprake van administratief toezicht. Deze vorm van toezicht richt zich op de controle van (constructie)berekeningen, vrijwaringsbewijzen asbest en andere bescheiden die na vergunningverlening of het doen van meldingen moeten worden aangeleverd om aan te tonen dat aan wet- en regelgeving wordt voldaan. Tot slot vallen ook controles in het kader van de Wet basisregistratie adressen en gebouwen (BAG) hieronder. Met deze vormen van toezicht wordt beoogd dat in overeenstemming met verleende vergunningen en meldingen wordt gehandeld. Toezicht hierop wordt primair uitgevoerd door onze technisch medewerkers handhaving (bouwtoezicht).

Alle gestarte bouwwerkzaamheden met hoge prioriteit op basis van de prioriteitenmatrix zijn minstens eenmaal en in veel gevallen vaker door een toezichthouder bezocht. Hiermee wordt voldaan aan de doelstelling een bijdrage te leveren aan een veilige woon- en leefomgeving. Gebiedsgericht toezicht Gebiedsgericht toezicht heeft betrekking op toezicht en handhaving van activiteiten die zijn gerelateerd aan geografische gebieden en is in beginsel gericht op naleving van de Algemeen Plaatselijke Verordening en bouwregelgeving. Hierbinnen zijn de volgende thema’s te onderscheiden: - Toezicht op APV en niet inrichting gebonden milieuactiviteiten; - Toezicht op (strijdig) gebruik en illegaal oprichten van bouwwerken; - Toezicht op de kwaliteit en veiligheid van de openbare weg en ruimte. Toezicht hierop vindt plaats door onze Boa’s en de technisch medewerkers handhaving. De werkzaamheden en activiteiten van de Boa’s worden uitgevoerd en gepland op grond van het uitvoeringsprogramma VTH en de bijbehorende boa actieplannen van dat jaar. In 2022 hebben wij ons reguliere werk weer opgepakt en is de samenwerking gezocht met onze ketenpartners.

Naast de handhavende en toezichthoudende taken zijn in samenwerking met diverse team, zoals team Communicatie, diverse acties uitgevoerd zoals de inzet van toezichthouders op hotspots (Blaricum: Stichtse Strand en de kermis, Eemnes: jeugdoverlast, Laren: blauwe zone en markt), op hottimes (dit zijn de tijden waarin de overlast plaatsvindt). Voor een volledig overzicht van het jaar van onze Boa’s wordt verwezen naar bijlage A: terugblik Boa actieplan 2022. Gebiedsgerichte controles uitgevoerd door de technisch medewerkers handhaving zijn voornamelijk gericht op illegale bouw of gebruik en (het registreren van) vergunningvrije bouwwerken. In het BEL Beleidsplan VTH 20192022 wordt uitgegaan van de eigen verantwoordelijkheid van onze inwoners op het naleven van de regels. Er wordt gestreefd naar een naleefgedrag van tenminste 70% spontane naleving en 90% naleving op eerste aanschrijving. Eén van de middelen om dit te realiseren is er voor te zorgen dat bewoners merken dat vanuit de gemeente hier voldoende op wordt gecontroleerd. Gebiedsgericht toezicht wordt zoveel mogelijk projectmatig opgepakt waarbij op basis van meerdere meldingen of het aanwijzen van geografische gebieden toezicht plaatsvindt. Hierbij kan worden gedacht aan het oprichten/aanleggen van bouwwerken in strijd met het bestemmingsplan of redelijke eisen van welstand.

We merken dat het lastig is te prioriteren op gebiedsgericht toezicht door het grote aantal reguliere meldingen die wij ontvangen en de omvang van verleende vergunningen met bijkomende benodigde controles. De verwachting is dat deze lijn de komende jaren blijft bestaan. Mede ter voorbereiding op de inwerkingtreding van de Wet Kwaliteitsborging is het aantal fte technisch medewerkers handhaving (toezichthouders omgevingsrecht) terugbracht van 3 naar 2 fte per 2022. Dit in lijn met de opdracht vanuit de ombuigingsoperatie die in 2021 werd doorgevoerd (BEL ombuigingen 2021-2024) en aan het team VHJZ werd opgedragen. Jaarverslag Uitvoeringsprogramma VTH 2022

14

De taakstelling die het team VHJZ heeft meegekregen in 2021 was realistisch vanuit de gedachte dat de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1-1-2022 ook zou leiden tot een afname van enkele taken die dan zou worden uitgevoerd door private partijen in plaats van door de gemeenten. De inwerkintreding van de Omgevingswet is echter diverse keren uitgesteld, waardoor we in 2022 feitelijk met een te beperkte formatie het toezicht omgevingsrecht moesten uitvoeren hetgeen betekent dat er geen tot nagenoeg geen ruimte beschikbaar was voor het oppakken van gebiedsgerichte of projectmatige toezichtsprojecten.

Jaarverslag Uitvoeringsprogramma VTH 2022

15

Thematisch toezicht Binnen thematisch toezicht is ingezet op speerpunten voor toezicht en handhaving die voor 2022 in het uitvoeringsprogramma zijn opgenomen. Blaricum De Kampen In een 'gebiedsakkoord' is voor het gebied de kampen (poldergebied van circa 200 hectare, gelegen ten zuidoosten van de A27) afgesproken dat handelingen worden verricht gericht op het behoud, herstel en ontwikkelingen van de in dit gebied voorkomende natuur- en landschapswaarden. Doel Het gebied in overeenstemming brengen met het geldende bestemmignsplan ten behoeve van behoud, herstel en ontwikkelingen van de in dit gebied voorkomende natuur- en landschapswaarden. Wat hebben we gedaan In verband met de coronacrisis, het verschuiven van prioriteiten en werkzaamheden als ook een toename in de reguliere werkzaamheden is dit streefpunt met een jaar uitgesteld en opgenomen in het uitvoeringsprogramma VTH 2022. Parkeeroverlast- Blauwe zone/schoolzones In en rondom de dorpskern (blauwe zone), maar ook rondom scholen en andere gebouwen met een publiekstrekkende functie, wordt regelmatig geparkeerd op plaatsen waar dit niet is toegestaan. Dit leidt tot ergernissen, hinderlijk en soms gevaarlijke situaties. Doel Het beperken van hufterparkeren in en rondom de dorpskern en scholen om de verkeersveiligheid in deze gebieden te vergroten.

Wat hebben we gedaan De dorpskern van Blaricum is regelmatig meegenomen tijdens de gebiedsgerichte controles. Het team is zichtbaar aanwezig geweest en heeft geverbaliseerd wanneer noodzakelijk. Bermen-overhangend groen Blaricum Dorp en Villagebieden We ontvangen (meer) signalen vanuit inwoners en onze toezichthouders over in gebruik genomen of afgesloten bermen in het dorp. Dit zorgt niet alleen voor hinder maar ook van overlast en/of gevaarlijke situaties. Daarnaast blijft overhangend groen onze aandacht houden. Omdat voertuigen niet in de bermen kunnen worden geparkeerd, wordt dit (deels)op de weg gedaan. Dit leidt tot smallere wegen en belemmert de verkeersdoorstroming. Dit kan tot gevaarlijke situaties leiden, o.a. omdat hulpdiensten onvoldoende (snel) gebruik kunnen maken van de wegen Doel Het beperken van onjuist gebruik van de bermen en het tegengaan van overhangend groen ter verbetering van de verkeersdoorstroming en veiligheid in Blaricum dorp. Wat hebben we gedaan Aan de hand van een uitgevoerde inventarisatie worden inwoners aangesproken op het gebruik van de bermen. Indien dit niet leidt tot vrijgeven van de bermen zal handhavend opgetreden worden. In 2022 wordt dit thema doorgezet en staat het actualiseren van het bermenbeleid op het programma.

16 Jaarverslag Uitvoeringsprogramma VTH 2022

Eemnes Projectmatige aanpak gebiedsgericht toezicht Vanuit college, raad en inwoners is de wens uitgesproken (meer) prioriteit te geven aan het gebiedsgericht toezicht. In het bijzonder dient aandacht te worden gegeven aan het zonder daarvoor benodigd oprichten van bouwwerken en strijdig gebruik in het buitengebied. Doel Het behouden van de karakteristieke eigenschappen van de gemeente Eemnes in de polder, natuurgebieden en bebouwde omgeving. Daarnaast draagt het bij aan het verbeteren van het naleefgedrag bij onze inwoners. Wat hebben we gedaan Begin 2020 is een plan van aanpak gebiedsgericht toezicht opgesteld. Om de beschikbare toezichtscapaciteit zo efficiënt mogelijk in te zetten en een kwaliteitslag te maken ten aanzien van het gebiedsgericht toezicht, is er voor gekozen om dit op projectmatige wijze aan te pakken. Het buitengebied van Eemnes is in deelgebieden verdeeld. Op deze manier wordt er naar gestreefd om eind 2022 het gehele buitengebied van Eemnes in kaart te hebben gebracht. De coronacrisis en het groot aantal vergunde omgevingsvergunningen werken vertragend binnen dit project. Op dit moment verwachten we niet de doelstelling van eind 2022 te halen. De komende jaren zal dit project een blijvend onderdeel zijn van het jaarlijkse uitvoeringsprogramma. Over planning gaan we in gesprek met de portefeuillehouder.

Laren Bermen-Overhangend groen We ontvangen signalen vanuit inwoners en toezichthouders over in gebruik genomen of afgesloten bermen in het dorp. Dit zorgt voor hinder, overlast en/of gevaarlijke situaties. Daarnaast blijft overhangend groen onze aandacht houden Doel Het beperken van onjuist gebruik van de bermen en het tegengaan van overhangend groen ter verbetering van de verkeersdoorstroming en veiligheid. Wat hebben we gedaan Inwoners worden aangesproken op het gebruik van bermen en overhangend groen. Indien dit niet leidt tot vrijgeven van de bermen/snoeien van overhangend groen, dan is er handhavend opgetreden. Naleving herplantplicht Opgelegde herplantverplichtingen worden niet altijd actief nageleefd. Dit betekent dat vanuit Handhaving uren ingezet moeten worden om naleving te realiseren. Dit kost uren en inzet Doel Het spontane naleefgedrag bij herplantverplichtigen verhogen Wat hebben we gedaan In 2021 is intern het proces van opleggen herplantplicht tot uitvoering kritisch bekeken en geoptimaliseerd in lijn met het nieuw vastgestelde kapbeleid. In 2022 worden verdere stappen genomen in het digitaliseren van deze werkprocessen zodat op een efficientere wijze de controle op herplantplicht kan plaatsvinden. Jaarverslag Uitvoeringsprogramma VTH 2022

17

Naleving regels gebruik en herstel openbare ruimte bij ruimtelijke ontwikkelingen Het komt voor dat er schade ontstaat aan bermen, bestrating e.d. Dit soort situaties kunnen leiden tot extra kosten voor de gemeente. Met name bij kleinere bouwactiviteiten is het lastig om te achterhalen aan wie schade moet worden toegerekend. Doel Ontstane schade aan de openbare ruimte worden verhaald op de veroorzaker. Wat hebben we gedaan Aan dit streefpunt is geen uitvoering gegeven. Dit thema is meegenomen in het uitvoeringsprogramma VTH 2022. In 2022 wordt onderzoek gedaan naar de omvang van de problematiek en welke extra mogelijkheden er zijn om hier tegen op te treden. Parkeren/blauwe-zone In en rondom de dorpskern (blauwe zone) wordt regelmatig geparkeerd op plaatsen waar dit niet is toegestaan. Dit leidt tot ergernissen, hinderlijk en soms gevaarlijke situaties. Doel Het beperken van ‘hufterparkeren’ in en rondom de dorpskern om de verkeersveiligheid en doorstroming verkeer/parkeren te verbeteren Wat hebben we gedaan In 2022 is er weer meer inzet gepleegd op parkeren in en rondom de dorpskern. Zichtbaar aanwezig zijn werkt preventief, het naleefgedrag wordt verbeterd. In het geval van een overtreding of excess is er handhavend opgetreden door middel van het uitschrijven van een proces verbaal.

Jaarverslag Uitvoeringsprogramma VTH 2022

18

2.2.4 Handhaving Als overtredingen bij de bouw of gebruik worden geconstateerd wordt, waar mogelijk en indien de situatie het toelaat, door middel van mondelinge aanwijzingen van de toezichthouder handhavend opgetreden. Daarna volgt een constateringsbrief/waarschuwing. Mocht de overtreding dan nog niet zijn weggenomen dan volgt een voorgenomen handhavingsbesluit en een definitief handhavingsbesluit. In spoedeisende gevallen of bij onomkeerbare zaken wordt direct een bouwstop en/of last onder dwangsom opgelegd. In het formele handhavingstraject wordt voor zo ver mogelijk middels overleg of mediation getracht om naleving te bereiken zonder lange en kostbare juridische procedures. Handhavingszaken Omgevingsrecht WABO Naar aanleiding van geconstateerde overtredingen, meldingen/verzoeken om handhaving en bouwen in afwijking van de vergunning kan de gemeente overgaan tot handhaving. In 2022 zijn er in totaal 190 handhavingsdossiers in behandeling geweest. Deze zijn als volgt verdeeld over de gemeenten: Blaricum 64 (2021, 72), Eemnes 36 (2021, 70) en Laren 90 (2021, 96). Dit betreffen dossiers waar bestuurlijke handhaving in de vorm van een waarschuwing/constatering, last onder dwangsom of bestuursdwang ingezet wordt om naleving af te dwingen. Het aantal handhavingszaken in de drie gemeenten is onverminderd hoog.

Dit is vooral te wijten aan het hoge aantal verzoeken om handhaving dat jaarlijks wordt ontvangen. In 2022 is een lichte stijging te zien in het aantal verzoeken om handhaving. (79, 2021:73). Ook dit jaar is te zien dat alle drie de gemeenten hierin proportionele bijdrage aan leveren (Blaricum, 24, Eemnes, 19, Laren, 36). Handhavingsverzoeken zijn vraag gestuurde producten waarbij het college als bevoegd gezag verplicht is binnen een redelijke termijn een besluit te nemen. Dit betekent dat voor het behandelen van deze verzoeken uren moeten worden ingezet die vervolgens niet meer kunnen worden ingezet op (bestuurlijke) prioriteiten/thema’s.

34%

40%

47%

19%

Blaricum

Eemnes

30%

30% Laren

Figuur 1. Verdeling handhavingszaken 2022

Blaricum

Eemnes

Laren

Figuur 2. Verdeling handhavingszaken 2021

Namens de BEL gemeenten zijn in 2022 - 7 dwangsommen verbeurd; - 2 lasten onder bestuursdwang opgelegd (niet zijnde wegslepers); - in 7 gevallen een bouwstop opgelegd. Het is in verreweg de meeste gevallen niet nodig om over te gaan tot het opleggen van een dwangsom dan wel dat een dwangsom wordt verbeurd. Jaarlijks worden er bouwstops opgelegd. Veelal blijkt in dergelijke gevallen dat er sprake is van verkeerde voorlichting van aannemers/architecten of dat men in de veronderstelling was dat de werkzaamheden vergunningvrij waren. Na het opleggen van een bouwstop wordt het gesprek aangegaan met betrokkenen en indien nodig en mogelijk een legaliseringstraject opgestart. Het is niet voorgekomen dat na een bouwstop doorgebouwd is en een dwangsom is verbeurd. Geconcludeerd kan worden dat meer dan 90% van de handhavingszaken na de eerste aanschrijving opgelost wordt. Dit wil zeggen, de illegaliteit wordt ongedaan gemaakt/hersteld of gelegaliseerd. Hiermee wordt voldaan aan de hiervoor opgenomen doelstelling in het BEL Beleidsplan VTH 2019-2022. Een van onze andere doelstellingen is om 70% spontane naleving te bereiken. Jaarverslag Uitvoeringsprogramma VTH 2022

We hebben al eerder aangegeven dat aan de hand van de huidige stuurinformatie (beschikbare gegevens bij de BEL Combinatie) lastig is vast te stellen of en in welke mate deze doelstelling wordt behaald. Er wordt naar gestreefd om het vergunningensysteem OpenWave in 2023 verder te ontwikkelen zodat de applicatie ook voor toezicht en handhaving qua stuurgegevens nog specifieker kan worden ingezet. Dit doen we om op basis van de opgehaalde informatie, informatie gestuurd toezicht te kunnen plegen en de beschikbare middelen het meest efficiënt kunnen inzetten. Bezwaar en beroep Het verlenen van vergunningen, toezicht houden en uiteindelijk handhaving zijn zaken waar de mogelijkheden voor bezwaar en beroep openstaan bij de commissie voor de bezwaarschriften en de beroepsrechter. Bestuursrechtelijke procedures kunnen soms lang duren. Dit betekent dat het niet altijd mogelijk is deze procedures in hetzelfde kwartaal of zelfs jaar af te ronden. In het BEL Beleidsplan VTH 2019-2022 is als doelstelling opgenomen dat: -

95% van de handhavingsbeschikkingen stand houden in een eventuele bezwaar- of beroepsprocedure.

Met deze norm wordt een hoge kwaliteit nagestreefd maar worden lastige dossiers niet uit de weg gegaan. In vergelijking met eerdere jaren lag het aantal bestuursrechtelijke procedures voor een handhavingsbeschikking met een verdubbeling fors hoger dan we gewend zijn. Voor de gemeenten Blaricum en Laren zijn de percentages gegrond verklaarde bezwaarschriften en beroepschriften, van zowel vergunningsprocedures als handhavingsprocedures, stevig gedaald. In Blaricum daalde dit van 38% naar 7% en in Laren van 16% naar 10%. De verhoging van het aantal gegrond verklaarden bezwaarschriften en beroepsschriften zien we enkel in Eemnes van 14% in 2021 naar 31% in 2022. Daarbij moet wel aangetekend dat in één dossier de bezwaren van negen verschillende bezwaarmakers met éénzelfde onderwerp gegrond zijn verklaard. Indien de 9 bezwaardossiers op hetzelfde adres als één gegrondverklaring wordt gezien, komt het percentage voor 2022 uit op 9% voor de gemeente Eemnes en ook dan hadden we dus een daling gezien in het percentage van (deels) gegrond verklaarde bezwaar- en beroepsschriften. Met andere woorden, we mogen stellen dat de kwaliteit van de primaire besluiten is toegenomen, immers er blijven na behandeling van de bezwaar- en beroepsschriften meer primaire besluiten in stand dan in 2021.

Wanneer we de Eemnesser zaak met 9 bezwaarschriften als één aangevochten primair besluit tellen, komen we voor de drie gemeenten uit op een gemiddeld percentage van 91% van de primaire besluiten die in stand blijven. Dat is redelijk richting de 95% maar daarmee is de doelstelling niet behaald. Als we specifiek inzoomen op de handhavingsbesluiten zien we dat in 3 van de 15 zaken is bepaald dat sprake is van gegrond bezwaar. Dat betekent dat in 80% van de gevallen de primaire handhavingsbesluiten in stand zijn gebleven. Dat is minder dan ons doel van 95%. Dit betekent dat we ook in 2023 en volgende jaren extra zullen moeten inzetten op een verhoging van de kwaliteit van de primaire besluiten. Daartoe zetten we opleidingsfaciliteiten in maar bijvoorbeeld ook door het in 2023 systemisch hebben ingericht van een verplichte inhoudelijke collegiale toets (4-ogen principe) alvorens de vergunning wordt afgegeven. Daarmee verwachten we veel eenvoudige onvolkomenheden (te beperkte motivering van het besluit bijv.) te voorkomen.