Document · PDF

Jaarstukken 2020 Eemnes - Deel A DEFINITIEF (drukversie)

Gemeenteraad 28 juni 2021, gemeente eemnesBij agendapunt: Jaarstukken 2020 gemeente Eemnes31.400 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Gemeente Eemnes

-56-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

Maatwerkvoorzieningen € 84.600 N Er zijn hogere kosten geweest aan de verstrekkingen van hulpmiddelen en aanpassingen aan woningen. Deze kosten zijn afhankelijk van de vraag en laten een wisselend uitgavenpatroon zien. In 2020 is op alle kosten, woonvoorzieningen (€ 38.500 N voornamelijk trapliften), rolstoelen (€ 19.000 N) en vervoervoorzieningen zoals de Wmo taxi (€ 23.800 N) een overschrijding ontstaan. Dit kan nog met de aanzuigende werking van de verlaging van de eigen bijdrage te maken hebben. Bij de Wmo taxi gaat het om een continuïteitsbijdrage in verband met coronatijd. Daarnaast zorgen overige lasten voor een overschrijding van € 3.400. Eigen bijdrage Wmo € 14.200 N Door de coronacrisis is er minder gebruik gemaakt van de Wmo taxi. Dit heeft geleid tot minder inkomsten voor de gemeente. Maatwerkdienstverleningen 18+ € 340.500 N Deze overschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door huishoudelijke hulp (€ 111.600 N). Daarnaast zorgt de begeleiding ook voor een overschrijding (€ 117.300 N). Beide overschrijdingen hebben te maken met een stijging in het aantal cliënten en verleningen van beschikkingen. Op de regeling RTC is fors overschreden (€ 48.300 N). Dit is het gevolg van betalingen betreffende voorgaande jaren (2015 t/m 2019 in totaal € 38.000). In de begroting stond nog een rijksbijdrage collectief vervoer die is komen te vervallen (€ 26.900 N).

Op de persoonsgebonden budgetten is een nadeel ontstaan van € 27.800 (N). Tot slot zijn er kleine verschillen die leiden tot een nadelig resultaat van € 8.600. Openbare gezondheidszorg € 13.600 V In de kadernota 2018 is extra ingezet op preventie binnen het gezondheidsbeleid. Hier wordt nog maar matig gebruik van gemaakt. € 1.700 V

Diverse overige

Mutaties met de reserves Reserve Algemene reserve

Omschrijving Kleinschalige activiteiten

Begroot I/S Onttrekking Storting S

Eindtotaal

Rekening Onttrekking Storting

12.000

De mutaties reserve betreft zorgkosten zijn opgenomen op programma 8.

Gemeente Eemnes

-57-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

PROGRAMMA 10 – SPORT, CULTUUR EN VRIJE TIJD Wat hebben we bereikt?

Huis van Eemnes Het Huis van Eemnes is in januari 2020 feestelijk geopend en goed van start gegaan. Voor de Eemnesser inwoners is hiermee een laagdrempelig ontmoetingsplek gecreëerd. Het Huis van Eemnes is het kloppend hart voor georganiseerde en spontane activiteiten op het gebied van educatie, informatie, sport, cultuur, recreatie, welzijn en participatie. In het eerste jaar van de opening zijn veel activiteiten door corona niet doorgegaan. Het Huis van Eemnes is gedurende 2020 een aantal keer dichtgegaan. De dagbesteding voor de sociaal kwetsbaren en ouderen (werkbegeleiding) is deels doorgegaan, rekening houdend met de coronamaatregelen. Het Serviceplein in Huis van Eemnes is alleen online bereikbaar voor maatschappelijke vragen. Voor de jeugd tot en met 12 jaar zijn in de zomerperiode activiteiten georganiseerd, zoals knutselen en pizza bakken. De exposities in het Huis van Eemnes zijn gedurende het jaar doorgegaan, rekening houdend met de coronabeperkingen. Bibliotheek Ondanks de verplichte sluiting van de bibliotheek bleef de online dienstverlening voor jeugd en volwassenen beschikbaar. Een online helpdesk bood hulp bij vragen en ondersteuning bij de online diensten. Leden, bezoekers en externe samenwerkingspartners zijn via social media en wekelijkse digitale nieuwsbrieven geïnformeerd over de coronamaatregelen en wat dit betekent voor de dienstverlening.

De bibliotheek is samen met vrijwilligers gestart met een bezorgdienst voor kwetsbare ouderen en gezinnen. Kranten en tijdschriften zijn door vrijwilligers onder de zelfstandig wonende (kwetsbare) ouderen en verzorgingstehuizen verspreid. Ook voor de ouderen, die al boeken thuis bezorgd kregen is deze dienstverlening voortgezet. Daarnaast is er gestart met een ophaalservice om gereserveerde boeken op te halen op vooraf geplande data en tijden. De website van Digi &Taalhuis biedt gratis lesstof aan in verschillende basisvaardigheden voor mensen die de Nederlandse taal niet spreken, zowel in taal als digitaal. Sportakkoord In 2020 is het Sportakkoord opgesteld. Dit hebben we gezamenlijk als BEL-gemeenten opgepakt met diverse partners in het werkveld. Er is een akkoord gesloten waarop de komende jaren wordt voortgeborduurd. De uitvoering van dit akkoord volgt vanaf 2021. Gemeente Eemnes

-58-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

Dit jaar is er alleen ingezet in het onderwijs, omdat deze groep nog wel via de reguliere wijze te benaderen was. Naar verwachting kunnen de activiteiten voor andere doelgroepen wel in 2021 plaatsvinden. Volwassenenfonds Sport en Cultuur Naar aanleiding van de motie Sport voor iedereen zijn er in 2019 en 2020 gesprekken gevoerd met aanbieder van een dergelijke regeling. Er is besloten om met dezelfde aanbieder die ook het Jeugdfonds Sport en Cultuur aanbiedt in de BEL te werken aan een Volwassenenfonds Sport en Cultuur. Per 2020 heeft deze organisatie ook een Volwassenenfonds waar gemeenten aan kunnen deelnemen. Eemnes sluit in 2021 hierbij aan. Subsidies sportverenigingen We hebben onderzoek gedaan om de subsidies voor sportverenigingen eerlijker en meer gelijk over de verschillende verenigingen te verdelen. Daarnaast willen we met het nieuwe subsidiebeleid de verenigingen stimuleren meer activiteiten voor Eemnesser jeugd in het algemeen te organiseren en voor speciale doelgroepen. In verband met de coronacrisis en de impact hiervan op de sportverenigingen zijn de wijzigingen een jaar uitgesteld. Vanaf 2022 gaan wij de wijzigingen doorvoeren.

Wat ging goed / wat ging minder goed? Wat ging goed? - Ondanks corona zijn er veel sportactiviteiten voor jongeren doorgegaan. Wat ging minder goed? - De site meedoen.nl is een pilot van de HBEL-gemeenten. Veel verenigingen in Eemnes geven aan dat het moeilijk is hierop goed aan te sluiten. - In het eerste jaar van de opening van het Huis van Eemnes zijn veel activiteiten door corona niet doorgegaan. Dat maakt het voor het Huis van Eemnes in 2020 een moeilijk startjaar.

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. 10. Sport, cultuur en vrije tijd Lasten

Realisatie 2019 1.857.035

Begr. 2020 voor wijziging 2.045.830

Begr. 2020 na wijziging 2.050.830

Realisatie 2020 2.284.132

Verschil

Baten

-473.843

-730.294

-384.397

345.897

Saldo

1.383.192

1.315.536

1.320.536

1.899.735

579.199

233.302

Toelichting diverse afwijkingen Het programma Sport, Cultuur en Vrije Tijd laat een nadelig saldo zien van € 579.200. Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht.

Gemeente Eemnes

-59-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

BEL zwembad € 43.800 N In 2020 is als voorschot de maximale geïndexeerde bijdrage aan het BEL zwembad betaald van € 143.800. Stichting Binnensportaccommodaties Laren (SBL), die mede het zwembad exploiteert, heeft nog geen afrekening 2020 aangeleverd. Op basis van het kwartaaloverleg blijkt een oplopend tekort waardoor geen voordelige afrekening verwacht mag worden. Overigens draagt de gemeente Laren, conform afspraak, het aanvullende tekort. Subsidie sportverenigingen € 25.000 V Vanuit de kadernota 2018 is budget gereserveerd voor de sportstimulans. Op dit programma is dat een bedrag van € 25.000. Dit budget moest ingezet worden voor verhoging van het basisbedrag subsidie per sportvereniging en verhogen van het subsidie-deel per jeugdlid binnensport. In de raming bij de subsidies van de sportverenigingen was het basisbedrag bij 5 verenigingen al meegenomen.

De Hilt € 375.400 N Personeelslasten € 393.500 N De gemeente Eemnes detacheert personeel aan de Stichting Huis van Eemnes. Als gevolg van de coronacrisis worden de personeelslasten 2020 voor een overgroot deel niet doorbelast aan de Stichting Huis van Eemnes. Op deze wijze wordt de stichting financieel gesteund door de gemeente. Voor de gemeente betekent dit wel dat de geraamde opbrengsten niet worden gerealiseerd. De stichting kon alleen in beperkte mate gebruik maken van de Covid-tegemoetkomingen vanuit het Rijk. Daarom zijn deze kosten niet doorbelast. Advieskosten € 12.500 N In 2020 is nog een aantal maanden de kwartiermaker ingezet voor de overgang van De Hilt naar Huis van Eemnes (€ 12.500 N). Deze kosten waren niet begroot. Huis van Eemnes € 185.900 N Vastgoed € 15.300 V Dit voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt door het overdragen van de activa die niet grond- of nagelvast is. Hierdoor zijn de kapitaallasten € 94.200 lager uitgekomen dan begroot. Hier tegenover staat een extra last van € 59.100 ter compensatie voor de extra kapitaallasten bij Huis van Eemnes. De onderhoudskosten vallen hoger uit dan begroot door nieuwe afspraken over verantwoordelijkheden van huurder en verhuurder (€ 15.200 N). Personeelslasten € 5.700 N Bij huis van Eemnes zijn de personeelslasten met daar tegenover een vergoeding voor personeel begoot. De realisatie is opgenomen bij De Hilt.

Subsidie € 195.400 N Als gevolg van corona is het Huis van Eemnes in 2020 een lange periode gesloten geweest. Hierdoor is het resultaat 2020 van de Stichting Huis van Eemnes negatief uitgekomen met als gevolg een negatief eigen vermogen. Als gevolg hiervan heeft de gemeente Eemnes in deze jaarrekening al rekening gehouden met het aanvullen van het negatieve eigen vermogen van de stichting tot € 0 door een extra last te reserveren van € 156.700. Gemeente Eemnes

-60-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

De resterende overschrijding is voornamelijk ontstaan door de subsidie programmaraad van 2019 die in 2020 verantwoord is (€ 33.800 N). Hiervoor is ten onrechte geen stelpost in de jaarrekening 2019 opgenomen. Kernrandvisie Goyergracht € 5.000 V Van het budget dat in 2019 overgeheveld is naar 2020 is geen gebruik gemaakt (€5.000 V). Er zijn geen concrete initiatieven ingediend. € 4.100 N

Diverse overige

Mutaties met de reserves

Reserve

Omschrijving

Begroot I/S Onttrekking Storting

Reserve Landschapsontwikkelingsplan Bijdrage ( Gastvrije randmeren (Blauwe As)I Reserve Kapitaallasten

10.300

Huis van Eemnes tlv res kaplasten

75.000

Kunstgrasvelden Bovenbouw

100.273

Kunstgrasvelden Onderbouw

8.256

Kunstgrasvelden Hekwerk etc

15.811

De Hilt

Eindtotaal

Gemeente Eemnes

Rekening Onttrekking Storting

-61-

88.137

297.777

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

PROGRAMMA 11 – OPGROEIEN IN EEMNES Wat hebben we bereikt?

Binnenklimaatproblematiek clusterschool Het onderzoek naar de binnenklimaatproblematiek is afgerond in 2020. De resultaten met verbetermaat-regelen hebben we gedeeld met de betrokkenen. De afrondende gesprekken over de definitief te nemen maatregelen vinden in het eerste kwartaal van 2021 plaats. Ook is er overeenstemming over het beheer door Stichting Villa Primair. Gymvervoer clusterschool naar het Huis van Eemnes De verschillende opties zijn uitgebreid besproken met de betrokken scholen. Vanwege corona duurde het traject langer dan verwacht, de verwachting is dat een gezamenlijk gedragen oplossing wordt gevonden in 2021. Ventilatie Uit onderzoek blijkt dat de scholen over het algemeen voldoen aan de geldende normen en regelgeving. Alleen bij de Clusterschool zijn er verbeteringen wenselijk voor de ventilatie in het schoolgebouw. In het eerste kwartaal van 2021 wordt hiervoor een subsidieaanvraag ingediend voor de landelijk beschikbaar gestelde middelen. Vervolgens wordt dit in het traject rondom het binnenklimaat meegenomen. Jeugd- en Gezinsteam (JGT) In 2020 is er een groot beroep gedaan op de consulenten van het JGT. Begin 2020 was het aantal cliënten met een hulpvraag hoog. Door wachttijden bij jeugdhulp en jeugdzorginstellingen hebben de consulenten langer ondersteuning en regievoering moeten bieden aan cliënten.

Toenemende zwaarte van de problematiek heeft voor meer werkdruk bij de consulenten gezorgd en voor wachttijden voor cliënten. Ook waren er wisselingen en tijdelijke uitval van personeel. Hierdoor is er, minder dan gewenst, ingezet op de uitvoering van de preventietaak en de eigen begeleiding. In de loop van 2020 is een wachtlijst voor inzet vanuit het JGT ingevoerd. Via wachtlijstbeheer en verwijzing voor indicatiestelling naar huisartsen stond de voortgang van hulpverlening aan en veiligheid van cliënten steeds centraal. Als gevolg hiervan is minder regie gevoerd op de inzet van zorgaanbieders en het beheersbaar houden van de zorgkosten. Gemeente Eemnes

-62-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

Ook heeft de coronapandemie zijn weerslag gehad op de taakuitvoering van het JGT. De medewerkers van het JGT hebben zich ingespannen om alle taken en hulpvragen ook op afstand zo goed mogelijk uit te voeren. Zo is er voor de uitvoering van de preventietaak een aanbod via webinars voor ouders georganiseerd. Eén daarvan was speciaal gericht op de gevolgen van corona voor kinderen en ouders. Tijdens de lockdown zorgden de consulenten van het JGT er mede voor dat kwetsbare kinderen gebruik konden maken van noodopvang op kinderopvang en scholen. Ondanks de beperkingen vanwege corona hebben de consulenten van het JGT zich kunnen blijven verbinden en integraal samen kunnen werken met lokale partijen in het voorveld, huisartsen, scholen en opvangorganisaties. Verschillende bijeenkomsten met samenwerkingspartijen, zoals medewerkers van de uitvoeringsdienst HBEL en het sociaal team zijn voortgezet en positief geëvalueerd. Jeugdhulp Het beroep dat op jeugdhulpvoorzieningen wordt gedaan is, net als de landelijke tendens, ook in Eemnes in 2020 toegenomen. De regionale samenwerking met het collectief Breed Spectrum Aanbieders (BSA) voor (specialistische) jeugdhulp richt zich op het verbeteren van de gezondheid van jongeren met complexe problematiek. Daarbij wil BSA ervoor zorgen dat de zorg en ondersteuning betaalbaar kan worden ingezet.

Vanwege het toenemend beroep op jeugdhulp ontstonden in 2019 wachttijden bij de aanbieders van het BSA-collectief. In 2020 is mede hierdoor noodzakelijk gebleken om een extra vergoeding toe te kennen. Deze ontwikkelingen veroorzaakten een tekort op het budget voor maatwerkvoorzieningen. Om de jeugdhulp ook op lange termijn betaalbaar te houden, zijn maatregelen noodzakelijk. Vanuit het Regionale Inkoop en Subsidie Bureau (RISB) wordt hier regionaal op ingezet. Voorbeeld daarvan is de in 2020 ingezette maatregel ´aanscherping toewijzing ambulante behandeling´. Het actieplan dat de transformatiemanagers van de gemeenten en de BSA samen met lokale teams uitvoeren is gericht op het dichter bij de lokale werkuitvoering brengen van de BSA. Daarmee willen we de samenwerking en regievoering intensiveren en verbeteren. Beleidsregels toezicht en handhaving kinderopvang Begin 2020 zijn de beleidsregels toezicht en handhaving kinderopvang vastgesteld. De kern van het beleid is 'meer toezicht waar nodig, minder waar mogelijk'. Handhaving is het sluitstuk en wordt ingezet als toezicht niet tot het gewenste resultaat leidt. Door corona is de inwerkingtreding van het beleid opgeschoven naar 1 september 2020. Vanaf september wordt het beleid toegepast bij alle reguliere inspecties. In de periode tot en met 31 december 2020 heeft het college niet handhavend hoeven op te treden.

A-status kinderopvang De gemeente Eemnes legt jaarlijks verantwoording af aan het ministerie van OCW over de uitvoering van de Wet kinderopvang. Daaruit blijkt dat Eemnes voldoet aan het naleven van haar wettelijke taak om toe te zien op de kwaliteit van de diverse vormen van kinderopvang. Wij hebben van de Inspectie van het Onderwijs ook in 2020 wederom de A-status toegekend gekregen. Voor- en vroegschoolse educatie Met de betrokken partners is in 2020 het gemeentelijk beleid en de samenwerking geactualiseerd in

Gemeente Eemnes

-63-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

een nieuw convenant. Dit convenant wordt in 2021 afgerond. De partners zijn de interne Begeleiders (IB’ers) van de basisscholen, de voorziening voor voorschoolse educatie (peuteropvang BELhamels) en de GGD. Kindarrangement minimabeleid Sinds september 2019 bieden we het kindarrangement aan via het digitaal platform MeedoenHBEL. Het (gebruik van het) platform is in het eerste kwartaal van 2020 geëvalueerd via een vragenlijst aan inwoners en partijen die meedoen aan het platform, zoals verenigingen en leveranciers van bijvoorbeeld het kledingpakket. Hieruit blijkt at circa. 30% meer rechthebbenden gebruik maken van het kindarrangement. Verder blijkt dat met name de vrijheid in de samenstelling van het kledingpakket niet naar wens is en dat een aantal verenigingen niet aangesloten zijn bij het platform. Aan verbeteringen wordt gewerkt.

Wat ging goed / wat ging minder goed? Wat ging goed?  Het JGT heeft in de coronaperiode de hulpverlening goed voort kunnen zetten. Ook is een aangepast preventief aanbod via webinars aangeboden.  De consulenten van het JGT hebben bemiddeling geboden waardoor kwetsbare kinderen gebruik konden maken van noodopvang op kinderopvang en scholen. Wat ging minder goed?  Het langdurig wegvallen van één van de jongerenwerkers vanuit Versa heeft samenwerking in het preventieve voorveld bemoeilijkt.  Door de toenemende vraag en complexiteit van hulpvragen, problemen in de personele bezetting en door de gevolgen van de corona-pandemie is er minder aandacht geweest dan gewenst voor de uitvoering van preventieve taken en het inzetten van eigen begeleidingstrajecten van het JGT.  Vraagstukken van het gymvervoer worden na de zomervakantie opgepakt mede door corona-omstandigheden.

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. 11. Opgroeien in Eemnes

Begr. 2020 voor wijziging 3.727.039

Begr. 2020 na wijziging 3.737.039

Realisatie 2020 4.388.091

Verschil

Lasten

Realisatie 2019 3.934.351

Baten

-200.820

-830.280

-305.381

524.899

Saldo

3.733.532

2.896.759

2.906.759

4.082.710

1.175.951

651.052

Toelichting diverse afwijkingen Het programma Opgroeien in Eemnes laat een nadelig saldo zien van € 1.176.000. Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht. NB: De gepresenteerde cijfers betreffen de gedeclareerde zorgkosten en een inschatting van het onderhanden werk. Verschillen tussen de definitieve cijfers vanuit Regio Amersfoort (en voor een Gemeente Eemnes

-64-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

klein deel regio Gooi & Vechtstreek) en de opgenomen prognose bij het opstellen van deze jaarrekening worden verwerkt in de jaarcijfers van 2021. Eerste opvang onderwijs € 13.700 V Minder leerlingen dan geraamd hebben gebruik gemaakt van het eerste opvangonderwijs. Oude pand Hink Stap Sprong € 572.700 N De verkoop van het terrein van het oude Hink Stap Sprong is uitgesteld naar 2021. Hierdoor is de baat voor de verkoop niet gerealiseerd (€ 570.000 N) en de kapitaallasten zijn over 2020 doorgelopen (€ 2.700 N). Kapitaallasten onderwijsgebouwen en bijdrage Partou € 15.300 V Het per saldo voordeel is veroorzaakt door: hogere boekwaarde voor de verbouwing clusterschool de kapitaallasten van de verhuiskosten clusterschool, die geraamd staan op PRG 7 geen uitgaven voor het dakonderhoud Hobbitstee Noorderlicht meerwerk clusterschool op verzoek van Partou Voor de kapitaallasten van het meerwerk clusterschool wordt gedurende 10 jaar een bijdrage van € 20.000 per jaar ontvangen. Onderhoud en huur clusterschool en peuterspeelzaal € 101.000 V In december 2020 zijn de huurovereenkomst en vaststellingsovereenkomst getekend betreft Vierkante Bosje 33A. De overeenkomst is in 2018 ingegaan. De afrekening voor Partou 2018 leidt tot een positief resultaat van € 33.100 (V). De onderhoudskosten worden met ingang van 2020 direct in rekening gebracht bij de scholen.

In 2019 was er een post als nog te betalen onderhoud opgenomen, welke in 2020 vrijvalt. Dit leidt tot lagere kosten (€ 67.800 V). Onderwijs algemeen € 8.900 N Als gevolg van corona zijn er hogere kosten gemaakt voor coronaondersteuning Stichting Het Spookbos (€ 8.900 N). Leerlingenvervoer € 20.700 V Het leerlingenvervoer laat een positief resultaat zien. Voor regionaal gecontracteerde aanbieders van leerlingenvervoer is vanaf 1 maart 2020 tot 1 juli 2020 de continuïteitsbijdrage 80% van de reguliere omzet uitbetaald. Dit om de volledige uitval van leerlingenvervoer door sluiting van de scholen te compenseren. Kinderdagverblijven € 47.300 V In 2020 is er alleen nog aan de BELhamels subsidie verstrekt en was de rijksbijdrage hoger dan geraamd (€ 47.300 V). Algemene voorzieningen jeugd € 12.100 V De subsidie betreft weerbaarheidstrainingen worden niet meer afgenomen bij Welzin. Hier stond nog wel een bedrag in de begroting opgenomen (€ 6.800 V). Daarnaast is op incidentele subsidies een lager bedrag uitgegeven dan begroot (€ 3.500 V) en een aantal kleine verschillen zorgt voor een voordelig resultaat van € 1.800 (V).

Gemeente Eemnes

-65-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

Sport bewegen en meedoen € 22.700 V In de Kadernota 2020 is een bedrag opgenomen van € 32.500 om verenigingen te ondersteunen. Deze ondersteuning is niet aangevraagd door de verenigingen. Daarnaast heeft corona voor een vermindering van activiteiten door de buurtsportcoaches gezorgd (€ 12.700 V). Daar tegenover heeft corona ook geleid tot hogere lasten of minder baten (€ 13.500 N). Op deze post wordt ook de subsidie voor uitvoering van het lokaal sportakkoord opgenomen (€ 25.700 N). Hier staat een vergoeding van het Rijk tegenover (€ 16.700 V). Eerstelijnsloket jeugd € 118.600 N De kosten voor het Jeugd Gezins Team (JGT) zijn in 2020 overschreden op budget. De belangrijkste redenen hiervoor zijn: ziektevervanging en inlopen van wachtlijsten (€ 99.000 N), niet verrekenbare BTW op doorbelaste personeelskosten (€ 11.400 N) en onderhoud en beheer van software (€ 9.000 N). Daarnaast zorgen de exploitatiekosten voor een lagere last dan begroot (€ 6.500 V) en de projecten (met name vergoeding kindopvang voor crisissituaties) voor een overschrijding op de begroting (€ 5.700 N). Jeugdzorg € 714.500 N Onderstaand staan de voornaamste oorzaken vermeld. De kosten laten een forse stijging zijn. De stijging die in 2019 is ontstaan (€ 481.000 N ) zet door in 2020 naar € 714.500 overschrijding ten opzichte van de begroting.

Deze stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door maatwerkdienstverlening 18- (€ 569.800 N). Hierin zit een nabetaling voor 2018 van € 26.000. Op de geëscaleerde jeugdzorg is een overschrijding te zien van € 193.000 (N). En de persoonsgebonden budgetten (PGB) zijn in de afgelopen jaren sterk afgenomen en zorgt in 2020 voor een positief resultaat van € 48.300 (V). Jeugdgezondheidszorg € 6.700 V Er is op dit programma een deel van de kosten voor GGD niet geboekt. Dit betreft echter een verschuiving met andere programma's (€ 10.300 V). Daarnaast is het abonnement op Zorgmail niet begroot en leidt tot een budgetoverschrijding van € 3.600 (N). € 500 N

Diverse overige

Mutaties met de reserves Reserve

Omschrijving

Begroot I/S Onttrekking Storting

Rekening Onttrekking Storting

Reserve Sociaal Domein

Plaatsing JOP (via overhevelingsvoorstel) I

10.000

Reserve Kapitaallasten

De Hobbitstee

24.989

Het Noorderlicht

713

714

Hink Stap Sprong

2.700

Clusterschool en klimaatbeheersing

214.557

Verkoopopbrengst HSS

Eindtotaal

Gemeente Eemnes

250.259

-66-

211.013 570.000 570.000

249.415

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN Wat hebben we bereikt? Algemene uitkering Het overgrote deel van de gemeentelijke inkomsten komen uit de algemene uitkering van het Rijk. De Algemene uitkering van het Rijk betreft een deel van de uitkering uit het gemeentefonds. Het gemeentefonds bestaat uit de algemene uitkering en een aantal decentralisatie- en doeluitkeringen. Onderstaande omschrijving betreft de totale uitkering uit het gemeentefonds. Over het algemeen staan tegenover hogere inkomsten uit het gemeentefonds ook hogere uitgaven. De inkomsten uit het gemeentefonds zijn in 2020 fors hoger dan begroot (€ 499.500 V), dit is ca 4,7% ten opzichte van de raming. Van dit bedrag heeft € 485.700 (V) betrekking op 2020 en € 13.800 (V) op voorgaande jaren. Twee belangrijke factoren zijn: - Ontvangen coronasteun (€230.900 V) - Ontwikkeling uitkeringsbasis (€ 102.500 V) Een verdere onderbouwing van het verschil tussen de begrote en de daadwerkelijk ontvangen bedragen vanuit de Algemene uitkering is te vinden onder de toelichting diverse afwijkingen. Tijdens de decembercirculaire 2020 heeft het rijk een aanvullend pakket coronasteun van in totaal € 443 miljoen aangekondigd. De daadwerkelijke hoogte van de uitkering per gemeente wordt bekend gemaakt onder andere op basis van de inkomstenderving 2020. Op dit moment is nog niet met zekerheid te zeggen welk bedrag de BEL-gemeenten zullen ontvangen.

In lijn met de uitspraak van de Commissie BBV zijn de inkomsten vanuit dit aanvullende pakket coronasteun niet opgenomen in de jaarrekening 2020. De compensatie wordt verwerkt in 2021 nadat het ministerie de bedragen per gemeente heeft bepaald en beschikt. Resultaat en controleverklaring Het gerealiseerd resultaat bedraagt € 1.398.691 nadelig. De controleverklaring wordt voorafgaand aan de vaststelling door de gemeenteraad afzonderlijk aan de jaarstukken 2020 toegevoegd. Overzicht algemene dekkingsmiddelen Het overzicht van de algemene dekkingsmiddelen bestaat uit een aantal verplichte componenten, zoals opgenomen in de BBV. Het betreft hier de inkomsten van de gemeente, waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald. In onderstaand overzicht is per algemeen dekkingsmiddel het saldo van de baten en lasten weergegeven.

Gemeente Eemnes

-67-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

Realisatie Begr. 2020 v. Begr. 2020 2019 wijziging na wijziging Omschrijving inclusief taakveld

Realisatie Verschil 2020 realisatie -/Begr. na wijz.

Saldo

-128.773

-355.540

-369.737

-220.744

148.993

-1.365.060

-1.476.237

-1.404.902 -1.393.674

11.228

OZB niet-woningen (0.62)

-579.171

-535.726

-533.257

2.469

Belastingen overig (0.64)

-627.923

-613.919

-614.479

-560

Gemeentefonds algemene uitkering (0.7) -10.369.003 -10.599.173 -10.599.173 -11.098.689

-499.516

Treasury (0.5) OZB woningen (0.61)

Overige baten en lasten (0.8)

1.981

-72.226 -104.752 -104.752 -60.404 -12.982.693 -13.685.347 -13.628.209 -13.919.265

44.348

159.462

Economische promotie (3.4) Totaal algemene dekkingsmiddelen

-291.056

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen verbonden zijn. Begr. 2020 voor wijziging 359.184

Begr. 2020 na wijziging 428.322

Realisatie 2020 521.415

Verschil

Lasten

Realisatie 2019 707.935

Baten

-13.690.628

-14.044.531

-14.056.531

-14.440.680

-384.149

Saldo

-12.982.693

-13.685.347

-13.628.209

-13.919.265

-291.056

93.093

Toelichting diverse afwijkingen Algemene dekkingsmiddelen laat een voordelig saldo zien van € 291.100. Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht. Treasury € 149.000 N Het saldo van de gerealiseerde rentelasten en rentebaten wordt via het taakveld treasury verdeeld over de activa. Het renteresultaat op dit taakveld is daardoor in de begroting in principe neutraal, tenzij er gekozen is voor rentetoerekening aan de reserves en voorzieningen. In dat geval blijft deze rentebaat als saldo op dit taakveld staan. Eemnes heeft voor deze werkwijze gekozen. In de realisatie kan ook het toegepaste rente omslag-percentage een effect hebben op het renteresultaat. Renteresultaat € 29.000 N Het renteresultaat 2020 ten opzichte van de raming bedraagt € 29.000 nadelig. Dit bestaat uit de volgende onderdelen: - Rente-omslagpercentage (€ 21.200 N) Het BBV schrijft voor dat het rente-omslagpercentage van de begroting (1,5%) niet aangepast hoeft te worden in de realisatie, als de afwijking van de rentelasten kleiner is dan 25% van de Gemeente Eemnes

-68-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

geraamde rentelasten. De afwijking in de realisatie 2020 is 2,9%. Het percentage is daarom niet aangepast. Het feit dat er minder rente is verdeeld dan het saldo van rentelasten en rentebaten, leidt tot een rentevoordeel bij de activa op de taakvelden en een nadelig resultaat op dit taakveld. - Rente Investeringsplan (€ 7.800 N) Bij het opstellen van de begroting 2020 is de boekwaarde van de investeringsplanning niet meegenomen in de berekening van de renteomslag, waardoor er in de begroting een rentevoordeel is ontstaan. In de realisatie is dit voordeel uiteraard niet gerealiseerd.

Dividend en winstuitkering € 120.000 N In 2020 is € 100.000 aan dividend geraamd voor de aandelen van de CV/BV. De besluitvorming heeft niet plaatsgevonden in 2020, waardoor de uitbetaling van dividend niet kon plaatsvinden. In 2020 is € 20.000 aan dividend geraamd voor de aandelen Vitens. Er heeft in 2020 geen uitbetaling van dividend plaatsgevonden. OZB woningen en niet-woningen € 37.200 V In 2020 zijn er meer inkomsten gerealiseerd op de OZB woningen en niet-woningen. Dit voordeel kan worden toegerekend aan de hogere definitieve waardeontwikkeling ten opzichte van de geschatte waardestijging bij het vaststellen van de tarieven (€ 46.100 V). Diverse overige kleine verschillen, waaronder uitvoeringskosten voor taxaties, leveren een nadeel op van € 8.900 (N). Proceskosten € 51.200 N Het nadeel op de vergoeding voor de proceskosten is uitsluitend veroorzaakt door "WOZ-bureaus", die op basis van no cure no pay, namens burgers bezwaren indienen bij de gemeente. De laatste jaren is een toename van het aantal bezwaren te zien, wat een verdubbeling van de proceskosten ten opzichte van 2019 veroorzaakt. Toeristenbelasting Het nadeel op de toeristenbelasting is voornamelijk veroorzaakt door de coronacrisis.

€ 43.500 N

Algemene uitkering € 499.500 V Ten opzichte van de raming is een voordeel ontstaan van € 499.500. Hiervan heeft € 485.700 betrekking op het jaar 2020 en € 13.800 op verrekeningen over de jaren 2017, 2018 en 2019. Het voornaamste verschil tussen het begrote bedrag en de werkelijke inkomsten is de ontvangen coronasteun. Het totaal ontvangen coronasteunpakket over 2020 bedraagt € 230.900 (V). Op basis van de trap-op-trap-af systematiek is er extra geld ontvangen door Accres, uitkeringsfactor, loon- en prijsbijstellingen (€ 84.000 V). Door de positieve ontwikkeling van de uitkeringsbasis en inzet verdeelreserve is een voordeel van € 102.500 (V) ontstaan. Ook vallen de decentralisatie-uitkeringen voor de Awbz naar Wmo, Participatiewet, Jeugdwet hoger uit (€ 70.500 V). Een samenvatting van de verschillen ten opzichte van de raming 2020 (meicirculaire 2019) is hieronder opgenomen. Gemeente Eemnes

-69-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

Samenvatting Accres, uitkeringsfactor, loon- en prijsbijstellingen Ontwikkeling uitkeringsbasis en inzet verdeelreserve WOZ waarden mutaties Plafond BTW Compensatiefonds Overige decentralisatie en integratie-uitkeringen Corona steunpakket Suppletie-uitkering integratie Sociaal Domein 3 D's in het sociaal domein Extra groei Eemnes (stelpost) * Diverse kleine verschillen

Bedrag -84.000 -102.500 41.300 -52.100 -53.800 -230.900 24.200 -70.500 40.000 2.600

V/N

Totaal

-485.700

Ontvangen verrekenbedragen over voorgaande jaren

-13.800

Totaal verschil werkelijk t.o.v. begroot

-499.500

V V N V V V N V N N

N.B. Voor 2023 staat een herijking van het gemeentefonds gepland. Het is vooralsnog niet met zekerheid te zeggen welke van de bovenstaande wijzigingen in de uitkering van het gemeentefonds een structureel karakter hebben. * De stelpost Extra groei Eemnes die we hadden opgenomen is achteraf te voorzichtig geweest. Incidentele lasten en baten € 2.000 N Evenals voorgaande jaren is het niet compensabele deel van de BTW uit de doorbelastingen van de BEL Combinatie integraal verantwoord (€ 37.200 N). In 2020 heeft de BEL Combinatie op verzoek van Blaricum, Eemnes en Laren een onderzoek laten uitvoeren naar de DVO-verdeling. Eemnes heeft 1/3-deel van dit onderzoek bekostigd (€ 5.600 N). De voorziening dubieuze debiteuren is ultimo 2020 opnieuw bepaald. Als gevolg hiervan is een bedrag van € 2.200 (V) vrijgevallen uit de voorziening. Omdat er per saldo meer uren zijn besteed aan projecten (= investeringen en grondexploitaties), is er een voordeel ontstaan in de exploitatie (€ 38.600 V). Analyse kapitaallasten De kapitaallasten bestaan uit rente en afschrijving. De berekende rentelasten vanuit het taakveld treasury worden verdeeld over de activa, waardoor het rentedeel van de kapitaallasten neutraal over alle programma’s door de jaarrekening heen loopt. Dit geldt zowel voor de raming als voor de realisatie.

Het BBV schrijft voor dat er bij de realisatie aanpassing van het renteomslagpercentage nodig is, indien de aan de taakvelden toegerekende rente, meer dan 25% afwijkt van de werkelijke rente. Voor Eemnes is de afwijking berekend op 2,9%. Het in de raming opgenomen rentepercentage van 1,5% hoefde dus niet aangepast te worden. De afwijking leidt uiteraard wel tot een renteresultaat ten opzichte van het geraamde renteresultaat op het taakveld treasury.

Gemeente Eemnes

-70-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

Het afschrijvingsdeel heeft direct effect op het resultaat, wanneer dit afwijkt van de raming. Over alle programma’s heen is er ten opzichte van de raming een voordelig resultaat op de afschrijvingslasten van € 247.200, opgebouwd als volgt: - Afschrijvingslasten via staat activa € 179.400 V - Afschrijvingen projectinvesteringen € 53.400 V - Investeringsplanning 2020 geraamd € 14.400 V € 247.200 V Op hoofdlijnen zijn de volgende oorzaken aan te geven: Investering wel geraamd, maar geen uitgaven (o.a. dakonderhoud Hobbistee-Noorderlicht) Niet geraamde investeringen/boekwaarden Investeringen niet gereed; afschrijving verschoven (o.a. uitvoering 1e fase groenplan) Kleine verschillen in boekwaarden Huis van Eemnes afschrijvingen gestart, maar investering nog niet gereed Verkoop Kingloopwinkel vertraagd en niet begrote afschrijvingslast

€ 28.500 4.400 238.400 1.800 53.400 70.500 247.200

Mutaties met de reserves Reserve Algemene reserve

Omschrijving

Extra bijdrage financiering belastingtakenI

Eindtotaal

Gemeente Eemnes

Begroot I/S Onttrekking Storting

-71-

Rekening Onttrekking Storting

71.335

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

ONVOORZIEN Toelichting In de begroting 2019 was zoals gebruikelijk een post onvoorzien opgenomen van € 10.000 voor structurele onvoorziene uitgaven. Van de post onvoorzien wordt slechts gebruik gemaakt als er sprake is van de drie O's: Onvoorzien, Onvermijdelijk en Onuitstelbaar. Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het onderdeel Onvoorzien verbonden zijn. Begr. 2020 voor wijziging 10.000

Begr. 2020 na wijziging 10.000

Realisatie 2020 -

Verschil

Lasten

Realisatie 2019 -

Baten

Saldo

10.000

-10.000

In 2020 zijn er geen onvoorziene uitgaven geweest.

Gemeente Eemnes

-72-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

OVERHEAD Toelichting De overhead in Eemnes bestaat voor het grootste deel uit de overhead van de DVO BEL-Combinatie en de lasten van bestuursondersteuning. Maar ook de overheadlasten van andere verbonden partijen is hier geraamd en verantwoord. De kosten in overhead opgenomen zijn als volgt. 1. Kosten van de gemeente zelf: • Huisvestingskosten gemeentehuis • Bestuursondersteuning/Staf • Overige ondersteuning College en Representatie 2. Alle overhead van de BEL-combinatie Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het onderdeel Overhead verbonden zijn. Begr. 2020 voor wijziging 3.598.607

Begr. 2020 na wijziging 3.598.607

Realisatie 2020 3.695.091

Verschil

Lasten

Realisatie 2019 3.585.998

Baten

-15.864

-17.702

-62.348

-44.646

Saldo

3.570.135

3.580.905

3.632.743

51.838

96.484

In onderstaande tabel is de overhead verdeeld naar de gemeente en de gemeenschappelijke regelingen. Specificatie Overhead

Gemeente Eemnes BEL Combinatie Regio Gooi & Vechtstreek Saldo overhead

Begroting 2020 voor wijziging

Begroting 2020 na wijziging

Realisatie 2020

Verschil

452.092 3.122.024 6.789 3.580.905

543.145 3.082.809 6.789 3.632.743

91.053 -39.215 0 51.838

Voetnoot: Vanaf 2017 wordt de overhead niet meer verantwoord op de overige taakvelden, maar binnen dit verplichte centrale onderdeel Overhead. Daar waar overheadkosten aan derden worden doorberekend wordt dat extracomptabel gedaan. Toerekening van de overhead vindt dan plaats door berekening van een gemiddeld overheadbedrag per uur. Dit bedrag wordt doorberekend op basis van het aantal bestede uren. De overhead op de inzet van uren wordt doorbelast in de gevallen van de lokale heffingen (met name riool- en afvalstoffenheffing) en de toerekening aan de grondexploitaties.

Gemeente Eemnes

-73-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

Toelichting diverse afwijkingen Overhead laat een nadelig saldo zien van € 51.800. Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht. Gemeentehuis In 2020 is het voorschotbedrag voor servicekosten € 18.100 hoger dan begroot.

€ 17.700 N

Salarislasten € 53.400 N De afspraken met betrekking tot de tijdelijke overgang directieraad naar algemeen directeur en de inhuur van de gemeentesecretaris leiden tot een extra last van € 103.900. Een deel van de kosten is doorbelast aan gemeente Blaricum en gemeente Laren € 50.400 (V). Overhead BEL Combinatie € 40.900 V In 2020 zijn er meer projecturen gerealiseerd dan geraamd. Dit levert een voordeel op van € 40.900. Baten interne doorbelasting € 10.000 N De geraamde baat ad € 10.000 betreft de interne doorbelasting van de werkplekken Zuidersingel 1 aan Projectbureau Zuidpolder. Deze heeft niet plaatsgevonden, omdat het projectbureau in 2019 is verhuisd naar kantoorruimte binnen BEL Combinatie, Zuidersingel 5. € 11.600 N

Diverse overige

Mutaties met de reserves Reserve Reserve Kapitaallasten

Omschrijving Bestuursvleugel

Eindtotaal

Gemeente Eemnes

Begroot I/S Onttrekking Storting

-74-

Rekening Onttrekking Storting

24.932

24.567

24.932

24.567

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

VENNOOTSCHAPSBELASTING Toelichting Per 1 januari 2016 is de belastingplicht in de vennootschapsbelasting uitgebreid voor overheidslichamen en daarmee ook voor gemeenten. Deze belastingplicht geldt bij die activiteiten waarbij de gemeente deelneemt aan het economisch verkeer en in concurrentie treedt met private partijen. Het doel van de wijziging van de wet is om een gelijk speelveld te creëren tussen publieke en private partijen.

Gemeenten zijn nu belastingplichtig indien en voor zover zij een onderneming drijven, zo luidt het wettelijk criterium. Praktisch gezien betekent dit dat alleen die activiteiten van de gemeente in de heffing worden betrokken die als ‘zelfstandig onderdeel’ kunnen worden beschouwd en die voldoen aan de voorwaarden om als –belaste- onderneming te worden aangemerkt.

Belaste activiteiten : De gemeente is met ingang van 2016 belastingplichtig voor haar actieve grondexploitatie bestaande uit Zuidpolder (bedrijventerrein), de ontvangen rentevergoedingen uit de grondbank, de lening aan de participatiemaatschappij en de inkomsten uit reststromen afval. De resultaten van deze verschillende activiteiten kunnen onderling met elkaar worden verrekend.

De gemeente is slechts belastingplichtig voor de resultaten van het grondbedrijf behaald vanaf 1 januari 2016. De resultaten behaald tot 31 december 2015 zijn vrijgesteld van belastingen. In de praktijk betekent dit dat verliezen uit het verleden op grondexploitaties niet in het fiscale resultaat zullen worden meegenomen; winsten uit het verleden worden evenmin belast.

Het fiscale resultaat wordt beoordeeld aan de hand van de gerealiseerde opbrengst in het boekjaar waar de fiscale boekwaarde van de verkochte hoeveelheid tegenover wordt gezet. Daarnaast wordt rekening gehouden met toekomstig te maken kosten waar een winstuitstelpost voor wordt gevormd. Dit laatste is bevestigd in een notitie van de SVLO van 8 februari 2018. Het resultaat van de rentevergoeding bij de grondbank is bepaald op basis van een scenario waarbij wordt uitgegaan van de situatie dat een deel van de rentebetaling een risicovergoeding is welke wordt belast.

Voor de actieve grexen per 1 januari 2016 is een Vaststellingsovereenkomst (VSO) met de Belastingdienst afgesloten betreffende de vaststelling van de waarde voor de fiscale openingsbalans en de wijze van fiscaal toerekenen van rente. De uitgangspunten van deze VSO leidt tot zeer

Gemeente Eemnes

-75-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

beperkte verschillen met de reeds ingediende aangifte maar leidt wel tot zekerheid over de afhandeling. Ook over de wijze van verantwoording van de rentebaten uit de participatiemaatschappij en de reststromen afval bestaat geen discussie met de belastingdienst.

Met betrekking tot de verantwoording van de rentebaten uit de grondbank bestaat wel een discussie met de fiscus. Hiertoe is tegen de definitieve aanslag vennootschapsbelasting 2016 bezwaar aangetekend. De enige overgebleven discussie draait om de waarde in het economische verkeer van de vordering van de gemeente op de CV. Het verschil tussen de hogere waarde in het economische verkeer van de vordering en de nominale waarde zal als agio ten laste van het resultaat worden gebracht. Om uit de impasse te geraken is een compromisvoorstel gedaan richting belastinginspecteur waar nog een reactie op dient te komen. In de ingediende aangifte is nog geen rekening gehouden met het compromisvoorstel. Het compromisvoorstel leidt ten opzichte van de oorspronkelijke berekening tot een belastingnadeel van circa € 90.000 over de gehele looptijd van de vordering. De schatting voor het jaar 2020 is gebaseerd op het gedane compromisvoorstel.

Op moment van opstelling van de jaarrekening 2020 zijn de aangiften t/m 2018 ingediend en wordt de aangifte voor 2019 voorbereid. De belastingaangiften 2019 en 2020 worden verwerkt conform de ingediende uitgangspunten van de voorgaande jaren (inclusief uitgangspunten VSO). Voor 2020 is er een materiële belastingplicht berekend van € 19.052 (ex forfaitaire kostenaftrekbeperking) In de jaarrekening van 2020 wordt als VPB plicht een bedrag opgenomen van € 48.534 (inclusief restant vpb plicht voorgaande jaren). Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het onderdeel Vennootschapsbelasting verbonden zijn. Begr. 2020 voor wijziging 20.500

Begr. 2020 na wijziging 20.500

Realisatie 2020 48.693

Verschil

Lasten

Realisatie 2019 43.419

Baten

Saldo

43.419

20.500

48.693

28.193

Toelichting diverse afwijkingen € 28.200 N

Vennootschapsbelasting

Dit betreft voornamelijk de schatting voor de vennootschapsbelasting voor 2020. De vennootschapsbelasting is direct gerelateerd aan de verkoopopbrengst van bouwgrond en een verwaarloosbaar deel voor afvalstoffen. Het deel van de vennootschapsbelasting dat betrekking heeft op Zuidpolder wordt verrekend met de reserve Zuidpolder.

Gemeente Eemnes

-76-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

Mutaties met de reserves Reserve Reserve Zuidpolder

Omschrijving VPB

Eindtotaal

Gemeente Eemnes

Begroot I/S Onttrekking Storting

-77-

Rekening Onttrekking Storting

62.976

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

MUTATIES RESERVES Toelichting De mutaties op de reserves worden op basis van het BBV afzonderlijk inzichtelijk gemaakt. In de toelichting op de balans onder de passiva zijn de reserves nader beschreven en is een overzicht opgenomen van de geraamde en gerealiseerde mutaties op de reserves in 2020. In de toelichting op de balans is onder 4.7 Overzicht reserves, het verloop van de reserves opgenomen.

Wat heeft het gekost?

Lasten

Realisatie 2019 2.122.485

Begr. 2020 voor wijziging 1.711.094

Begr. 2020 na wijziging 1.805.467

Realisatie 2020 1.071.386

Verschil -734.081

Baten

-2.577.042

-2.440.503

-2.651.255

-1.942.149

709.106

Saldo

-454.577

-729.409

-845.788

-847.963

-24.975

Toelichting diverse afwijkingen € 25.000 V

Mutatie reserves

Zowel de lasten als de baten worden hieronder apart toegelicht. Het resultaat uit 2019 is in de mutaties reserves niet meegenomen. Lasten Geraamd was een dotatie aan de reserves van € 1.805.500 en gerealiseerd is € 1.071.400, een voordeel van € 734.100. Dit voordeel is grotendeels veroorzaakt door de uitstel van de verkoop De Hilt (€ 570.000 V) en het verkoopresultaat van de Kringloopwinkel (€ 79.600 V). Daarnaast zorgt de reserve MIP voor een nadeel van € 160.100 (V). In de nota reserves en voorzieningen is besloten om deze reserve te laten vervallen. Toevoeging heeft dus niet plaatsgevonden in 2020. Daarnaast is de opbrengst van de verkoop van de bibliotheek hoger uitgevallen door een hogere taxatie, waardoor € 62.000 (N) meer kon worden gestort in de reserve kapitaallasten. Overige kleine mutaties leiden tot een nadelig resultaat van € 1.400. Een verschuiving tussen de baten en lasten in de begroting zorgt voor een verschil van € 15.000 N. Baten Geraamd was een onttrekking aan de reserves van € 2.651.300 en gerealiseerd is € 1.942.100, een nadeel van € 709.100. De belangrijkste oorzaak is geen uitgaven of lagere uitgaven, waardoor er geen of lagere onttrekking heeft plaatsgevonden aan de reserves voor onder andere: Gemeente Eemnes

-78-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

Jaarlijkse onttrekking tbv alg voorz Wmo Implementatie Omgevingswet Inzet meerjarendotatie MIP HOV halte Div projecten klimaatbeleid Kapitaallasten staat C en investeringsplan Div projecten LOP Toekomstvisie Eemnes Haalbaarheidsstudie Veenweg Zuid Beheerskosten projectbureau ZP

€ 12.000 N € 48.800 N € 160.100 N € 141.900 N € 130.000 N € 233.300 N € 7.500 N € 24.400 N € 24.000 N € 57.900 V

Een verschuiving tussen de baten en lasten in de begroting zorgt voor een verschil van € 15.000 V. Het feit dat er geen of lagere uitgaven hebben plaatsgevonden betekent uiteraard een voordeel op de betreffende taakvelden waar deze onderwerpen zijn geraamd.

Mutaties met de reserves Hieronder zijn de mutaties met de reserves opgenomen, die niet specifiek aan een programma zijn toe te wijzen. Het betreffen mutaties tussen reserves onderling. Reserve Reserve MIP

Omschrijving Meerjarendotatie

Begroot I/S Onttrekking Storting I

Inzet meerjarendotatie in Kadernota 2020I

Rekening Onttrekking Storting

160.105 160.105

Reserve duurzaamheid

Res duurzaamheid tlv res kaplasten

45.000

Reserve Klimaatbeleid

Vormen reserve klimaatbeleid

300.000

Reserve Kapitaallasten

Onttr res kapl tbv res duurzaamheid

45.000

Onttr. res kaplasten tbv klimaat

300.000

Eindtotaal

Gemeente Eemnes

505.105

-79-

505.105

345.000

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

2. Paragrafen Inleiding De voorgeschreven paragrafen beogen een “dwarsdoorsnede” te geven van de programmabegroting, bezien van uit een bepaald perspectief. Het hoofddoel van de paragrafen is om de raad in staat te stellen een aantal wezenlijke beleidslijnen vast te stellen en de hoofdlijnen van de uitvoering te controleren. De paragrafen richten zich voornamelijk op de beleidscontouren van het beheersproces die niet direct extern (of naar de burger toe) gericht is. De informatie die per paragraaf verstrekt wordt was voorheen op meerdere plaatsen in de begroting (versnipperd) terug te vinden. Door de paragrafen wordt de begroting dus inzichtelijker voor deze onderwerpen. Met de paragrafen heeft de raad een extra instrument (naast de programma´s) om de uitvoering te kunnen controleren. De volgende paragrafen zijn opgenomen: A. B. C. D. E. F. G.

Weerstandsvermogen en risicomanagement Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen en participaties Grondbeleid Lokale heffingen

Waar mogelijk zijn de paragrafen gebaseerd op het reeds vastgestelde beleid voor het betrokken terrein. In dat geval wordt dan ook verwezen naar de relevante beleidsnota´s.

Gemeente Eemnes

-80-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing

1.1

Algemeen

Waarom is weerstandsvermogen van belang? Informatie over het weerstandsvermogen is belangrijk om te weten of én in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen zodat de gemeente Eemnes kan zorgen dat de uitvoering van het bestaande beleid en voorzieningen doorgang blijft vinden. Ook bij goed financieel beheer kunnen onverwachte financiële gevolgen optreden. Deze tegenvallers kunnen structureel of incidenteel van aard zijn, maar hebben altijd invloed op de financiële positie van de gemeente. Wat zijn de normen? Vanuit de provincie Utrecht zijn geen directe normen voor het weerstandsvermogen aangegeven. Opvangen van structurele, incidentele tegenvallers en restrisico’s De mate van flexibiliteit van de baten en lasten in de gemeentebegroting speelt een belangrijke rol bij de bepaling van het weerstandvermogen: hoe snel kunnen (structurele) tegenvallers worden opgevangen door ombuigingen van bestaand beleid al dan niet in combinatie met belastingverhogingen (het benutten van de onbenutte belastingcapaciteit). Daarnaast kunnen incidentele tegenvallers opgevangen worden door het inzetten van de algemene reserve en/of door het niet-beklemde deel van de bestemmingsreserves anders in te zetten. Restrisico’s kan de gemeente dus dragen door het achter de hand hebben van voldoende weerstandscapaciteit.

Een precies sluitende begroting (zonder enige mate van flexibiliteit) en geen weerstandscapaciteit betekent dat iedere financiële tegenvaller een probleem gaat opleveren, als er geen even grote meevallers tegenover staan. Hoe hoog moet weerstandscapaciteit zijn? De begrotingsprogramma’s en daarmee het beleid van de gemeente staan dan permanent onder druk. Weerstandscapaciteit als financiële buffer is daarom noodzakelijk. Hoe hoog de weerstandscapaciteit zou moeten zijn, is niet exact aan te geven. De omvang is namelijk afhankelijk van de financiële restrisico’s die de gemeente (op enig moment) loopt en de kans dat de risico’s daadwerkelijk effectief worden: dit wijzigt in de tijd. Wat staat in deze paragraaf? 1.2 Beleid inzake weerstandscapaciteit en de risico’s 1.3 Weerstandsvermogen 1.4 Inventarisatie van de weerstandcapaciteit 1.5 Risico’s 1.6 Confrontatie risico’s met beschikbaar weerstandsvermogen 1.7 Kengetallen

Gemeente Eemnes

-81-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

1.2

Beleid inzake weerstandscapaciteit en de risico’s

Wat is het beleid? Het beleid is vastgelegd in de “Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen Blaricum, Eemnes, Laren en BEL Combinatie” en is door de raad vastgesteld op 22 oktober 2012. De tekst in deze rekening is beperkt omdat er al vastgesteld beleid is. Wat staan de begrippen voor? In de nota zijn de volgende begrippen gedefinieerd: Begrip Weerstandscapaciteit Risico’s

Weerstandsvermogen Risicomanagement

Beheersmaatregelen

Toelichting Dit zijn de middelen en de mogelijkheden waarover een gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Een risico is een kans op het optreden van een positieve dan wel negatieve gebeurtenis van materieel belang die niet voorzien is in de begroting van enig jaar. Dit is de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s die zich binnen de gemeente kunnen manifesteren Het identificeren en kwantificeren van risico’s en het bepalen van activiteiten die de kans van optreden van de risico’s en/of de gevolgen van de risico’s beheersbaar houdt. Het stelsel van maatregelen en procedures die worden genomen om de onderkende risico’s te ondervangen dan wel om de opkomende risico’s te signaleren en het effect hiervan te beperken.

Alle gemeenten moeten een tabel met financiële kengetallen opnemen in deze paragraaf. Deze cijfers geven de gemeenteraad een globaal inzicht in de financiële ontwikkelingen in de gemeente. Voor de financiële kengetallen zijn geen landelijke normen vastgesteld omdat deze erg afhankelijk zijn van de lokale situatie. Cyclische aanpak Gekozen is voor een cyclische aanpak bij het risicomanagement. In de nota risicomanagement zijn de volgende fasen beschreven: Fase Fase 1: Kaderstelling en strategie Fase 2: Risico-analyse

Gemeente Eemnes

Activiteiten Het vastleggen van de kaders in de nota risicomanagement en weerstandsvermogen Inventariseren van de potentiële risico’s en deze vastleggen in een risicokaart. Een samenvatting van het resultaat wordt in deze paragraaf weergegeven. Per risico wordt inzicht gegeven in de kans dat een risico zich voordoet (verdeeld in 5 klassen) en het inschatten van het financiële gevolg (verdeeld in 5 klassen). De kans vermenigvuldigt met het financieel gevolg bepaald de risico-score.

-82-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

Fase Fase 3: Beheersmaatregelen

Fase 4: Monitoren en toetsen Fase 5: Toezicht en toetsen Fase 6: Continue verbetering

Activiteiten Om de risico’s af te dekken worden beheersmaatregelen gedefinieerd en wordt een risico-eigenaar benoemd. Voor het omgaan met risico’s is een aantal basisstrategieën: - Accepteren - Reduceren - Elimineren - Overdragen/verzekeren In deze fase wordt informatie verstrekt, worden ontwikkelingen in beeld gebracht en resultaten beoordeeld. Risico’s worden (mede in het kader van interne controle) in verband gebracht met de beheersmaatregelen en het beschikbare weerstandvermogen. Op basis van (tussentijdse) resultaten kan beleid en methodiek worden bijgesteld.

Rolverdeling De volgende actoren hebben een rol bij risicomanagement: De raad stelt het beleid vast en stelt de paragraaf weerstandsvermogen in de begroting en jaarrekening vast. Het college ziet toe op een juiste uitvoering van risicomanagement en de verantwoording daarover. Het management en het ambtelijk apparaat van de gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van het risicomanagement waarbij het identificeren van de risico’s en het uitvoeren van beheersmaatregelen de kern vormt.

1.3

Weerstandsvermogen

Om het weerstandsvermogen in relatie tot de risico’s te kunnen beoordelen is een ratio weerstandsvermogen gedefinieerd: Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen = Benodigde weerstandscapaciteit De ratio kan ingedeeld worden volgens onderstaande waarderingstabel. Waarderingscijfer A B C D E F

Ratio weerstandsvermogen ≥ 2,0 1,4 ≤ x < 2,0 1,0 ≤ x < 1,4 0,8 ≤ x < 1,0 0,6 ≤ x < 0,8 < 0,6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

De gemeente Eemnes streeft er naar om deze ratio tussen de 1 en 2 te houden. Dat betekent dat de gekwantificeerde risico’s gedekt worden door het aanwezige weerstandsvermogen.

Gemeente Eemnes

-83-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

1.4 Inventarisatie van de weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit structurele weerstandscapaciteit en incidentele weerstandscapaciteit.

1.4.1 Structurele weerstandscapaciteit De structurele weerstandscapaciteit (in de exploitatie) bestaat uit de volgende onderdelen: Nr. 1 2 3 4

Post Onroerende Zaakbelasting (onbenutte belastingcapaciteit) Rioolheffing Afvalstoffenheffing Onvoorzien Totaal structureel weerstandsvermogen

Bedrag 1.191.876 45.586 31.564 10.000 1.279.026

Toelichting 1. Onroerende zaakbelasting De onbenutte belastingcapaciteit zijn de extra structurele middelen die gegenereerd kunnen worden door de OZB te verhogen. De onbenutte belastingcapaciteit wordt berekend door de landelijke norm belastingtarieven te vergelijken met de belastingtarieven in de gemeente. Voor de belastingtarieven wordt gebruik gemaakt van de normen voor het zogenaamde artikel 12-beleid. Een gemeente met een artikel 12-status is een Nederlandse gemeente die onder financiële curatele is gesteld door het Rijk vanwege een structureel slechte financiële situatie. Deze gemeenten moeten hun tarieven verhogen tot een “redelijk peil eigen heffingen”, willen zij in aanmerking kunnen komen voor rijkssteun. De actuele normen voor dit artikel 12-beleid staan steeds in de meicirculaire van het Gemeentefonds. Voor het jaar 2020 is dit percentage vastgesteld op 0,1853%. Cat. Eigenaren woning Eigenaren niet-woningen Gebruikers niet-woningen Totaal

Redelijk peil artikel 12 Tarieven 0,1853 0,1853 0,1853

0,1147 0,2992 0

Opbrengst Onbenutte belastingcapaciteit 2020 1.712.150 1.053.860 578.353 -220.168 0 358.185 1.191.876

Het verschil van de tarieven in de verordening 2020 en het rekentarief voor 2020 uit de meicirculaire 2019 geeft een onbenutte capaciteit in 2020 van € 1.191.876. Theoretisch zou dit ruimte bieden voor een tariefsverhoging ter grootte van dit bedrag. Voordat de gemeente een beroep kan doen op de status van artikel 12, moeten de tarieven voor de OZB naar dat (forse) niveau worden verhoogd. 2. Rioolheffing De rioolheffing is niet 100% kostendekkend. In de rekening 2020 zijn de lasten € 45.586 hoger dan de baten. In de rioolheffing 2020 zat dus ruimte wegens niet 100% kostendekkendheid.

Gemeente Eemnes

-84-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

3. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is niet 100% kostendekkend. In de rekening 2020 zijn de lasten € 31.564 hoger dan de baten. In de afvalstoffenheffing 2020 zat dus ruimte wegens niet 100% kostendekkendheid. 4. Onvoorzien In de begroting 2020 was een post onvoorzien voor structurele uitgaven ad € 10.000 opgenomen. Er mag alleen van de post onvoorzien gebruik gemaakt worden als er sprake is van de drie O’s: Onvoorzien, Onvermijdelijk en Onuitstelbaar.

1.4.2 Incidentele weerstandscapaciteit De incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit het vermogen om tegenvallers eenmalig op te vangen zonder dat dit invloed heeft op het voortzetten van bestaand beleid. In het onderstaande overzicht wordt de stand gegeven conform de rekening 2020. Nr. 1 2 3

Reserve Algemene reserve (vóór resultaatbestemming) Bestemmingsreserves (niet beklemd) Totaal reserves Stille reserves Totaal incidenteel weerstandsvermogen

Stand per 31-12-2020 1.124.173 0 1.124.173 0 1.124.173

Toelichting 1. Algemene reserve Deze reserve is bedoeld voor het opvangen van onvoorziene uitgaven voortvloeiende uit: opkomende verplichtingen calamiteiten het opvangen van rekeningtekorten 2. Vrij besteedbare deel van de bestemmingsreserves De bestemmingsreserves nemen een bijzondere plaats in. De raad heeft de bestemming van deze reserves vastgelegd. In die zin kunnen de saldi niet zondermeer bij het beschikbare weerstandsvermogen worden opgeteld. Anderzijds is de raad bevoegd om de bestemming van reserves te wijzigen. Bij grote calamiteiten, waarbij het vrij aanwendbare deel van de algemene reserve niet toereikend is, kan de raad besluiten ook bestemmingsreserves anders in te zetten. Voor de berekening van het weerstandsvermogen worden geen reserves meegenomen. Reserve Niet van toepassing Bestemmingsreserves - niet beklemd

Gemeente Eemnes

Stand per 31-12-2020 0 0

-85-

Jaarverslag (deel A) en jaarrekening 2020

3. Stille reserves De stille reserves betreffen een aantal onroerende zaken die reeds (voor een groot deel) zijn afgeschreven. Per object wordt de WOZ-waarde gecorrigeerd met aanwezige boekwaarden vermeld. Een belangrijke voorwaarde is dat het een en ander binnen afzienbare tijd verkoopbaar is. Object

Adres

De Hilt Jongerengebouwtje Impuls Hink Stap Sprong Bibliotheek Totaal

Hasselaarlaan 1 c Noordersingel 4b Aartseveen 96 Raadhuislaan 49 b

Woz-waarde waardedatum 01-01-2020 (1)

Boekwaarde

Stille reserve

01-01-2021 (2)

(1-2)

1.700.000 128.000 821.000 381.000

0 498.116 0 -

P.M. P.M. P.M. P.M. 0

Voor de bibliotheek, Hink Stap Sprong en De Hilt geldt dat hiervan t.b.v. het IHP onderwijs en de bouw van het Huis van Eemnes taakstellende opbrengsten zijn opgenomen. Deze stille reserves worden dus nog omgezet in geld en ook aangewend. Impuls is in 2020 volledig gerenoveerd. Hierdoor stijgt de boekwaarde. Echter, de WOZ-waarde is nog gebaseerd op de situatie vóór de renovatie. Geen of beperkte boekwaarde: Kerktorens Eemnes Binnen en Eemnes Buiten Gronddepot Diverse percelen (openbaar gebied) Noordbuurt 7,5 ha (agrarische grond, toekomstige uitbreidingslocatie)

1.5

Risico’s

De gemeente probeert haar doelstellingen te bereiken maar hierbij kunnen zich risico’s voordoen die er voor kunnen zorgen dat het behalen van die doelstellingen negatief wordt beïnvloed. Voor een groot aantal geïdentificeerde risico’s zijn maatregelen getroffen om de kans en/of het gevolg te verminderen. Voor een aantal risico’s is dit om verschillende redenen (bewust) niet gedaan of kunnen de beheersmaatregelen niet geheel effectief zijn (voor de kans en/of het gevolg): dit zijn de zogenaamde restrisico’s. Restrisico’s De risico’s relevant voor de bepaling van het weerstandsvermogen zijn die risico’s die niet zijn of konden worden ondervangen met beheersmaatregelen (zogenaamde restrisico’s). Er heeft een gemeentebrede risico-inventarisatie plaatsgevonden waarbij alle teams de processen zijn beoordeeld op mogelijke nog niet afgedekte risico’s. De ‘gevonden’ restrisico’s zijn vervolgens voor zover mogelijk gekwantificeerd. Het financieel effect is berekend door de kans te vermenigvuldigen met het ingeschatte financiële gevolg.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10337054/1