Gemeente Eemnes Commissie Ruimte 09.09.2024

Dat inzicht is ook destijds, maar heel laat, pas in 1906 of zo, door de Amsterdamse gemeenteraad gebruikt om een rioleringssysteem aan te leggen. Want voor die tijd werd de poep in de grachten gedumpt en dat was een mooie bron van ziektes en allerlei ellende. Het heeft overigens geloof ik tot 1956 geduurd voordat de laatste grachtenpanden aangesloten waren. Nou zou u zeggen: dat is Amsterdam, maar in Eemnes heeft het tot 2004 geduurd voordat alle huizen aangesloten waren op het rioleringssysteem. Ik wil daar maar eens mee zeggen dat een goed rioleringssysteem gewoon superbelangrijk is. Mevrouw Riemens zei het al, het ligt onder de grond en je ziet het niet en dan wil je daar ook niet voor betalen. Zo is het meestal. Maar ja, het zal wel bekostigd moeten worden. En nogmaals, het is een omvangrijk en duur systeem. Gelukkig blijkt uit de aantekeningen dat het voor 90-95 procent robuust is. Dat is natuurlijk heel mooi. Dat betekent dat er eigenlijk alleen onderhoud aan gepleegd moet worden. Ook dat gaat veel geld kosten. Het gaat niet alleen om een goede afvoer van rioolwater, maar het gaat natuurlijk ook om het klimaat. Er zitten een aantal risicofactoren, die zijn ook in de nota verwerkt en die zijn ook goed verwerkt, moet ik zeggen.

Ik heb nog even de gegevens van het KNMI, dat is toch gezaghebbend, denk ik, op dit gebied, erop nageslagen en die zeggen: 50 millimeter per uur in een regenbui, dat is echt een extreme regenbui. En die vallen wel in Nederland, maar verspreid over heel Nederland en een kleine oppervlakte. Dus de kans dat je daar toevallig, dat dat in Eemnes gebeurt, is wel heel klein. Dus die schatting van 1 keer in de 100 jaar is niet zo’n gek. Nou is het wel zo dat door de opwarming van de aarde, zal de kans mogelijk toenemen. Dat is natuurlijk logisch, zou ik bijna zeggen. Maar zelfs dan zie je dat dat toch maar een zeer beperkte invloed heeft. Dus heel veel rekening houden met het klimaat, onder voorbehoud laat ik zeggen, dat is misschien niet zo noodzakelijk. Hoe kan je burgers daar nou bij betrekken? Ik denk dat burgers dagelijks

geïnformeerd worden over hoe het staat met het klimaat en wat daarvan de gevaren zijn. Dus die worden daar best wel door goed geïnformeerd. Maar je zou wel kunnen kijken, bijvoorbeeld we hebben eens zo'n actie gehad om regentonnen uit te delen, of dat te subsidiëren op een of andere manier. Waarmee je burgers natuurlijk wel meer bewust kan maken en ook kan zorgen dat regenwater opgevangen wordt en weer gebruikt wordt voor de tuin, om maar eens een voorbeeld te noemen. Wat mij verder opviel - ik was toch even aan het kijken, maar dat is meer een opmerking terzijde - dat op de website van de gemeente Eemnes de tarieven staan van de gemeente Baarn, 269 euro, dus de gemeente Baarn zit wat hoger. Dat is misschien toch wel handig als daar de tarieven van Eemnes op staan en niet die van Baarn. Dus dat is misschien een tip om daar nog even naar te kijken. Dus wat ons betreft, maar dat is al eerder gezegd: die stijging is best wel behoorlijk. Het wordt in de nota een beetje afgedaan van: de gemiddelde belasting is 225 euro in Nederland. Met andere woorden: we betalen eigenlijk al te weinig. Ja, je betaalt dan 7 euro minder, maar het voorstel is om 38 euro meer te gaan betalen en dan behoren we tot de duurste gemeente in de regio. Ook ons pleidooi zou zijn om te kijken of je dat niet over de jaren kan spreiden en dat niet in een jaar kan doen. Dat was het voorzitter. Dank u wel.

De voorzitter: Dank voor uw bijdrage. Dan wethouder Ten Have. En wanneer de vragen óf technisch zijn, óf dat u zegt die spelen we door, dan speelt u ze zelf door naar de overkant. De heer Ten Have: Zeker voorzitter. Want zoals een raadslid hier net zei ‘ik ben geen techneut’, is deze wethouder dat ook niet. En ik heb hele goede vragen gehoord. Echt zeer capabel en zeer to the point vragen. Maar die zijn inderdaad dusdanig technisch van aard, daar heb ik uitstekende ondersteuning voor. Ik zou wel zelf deze aftrap willen doen en dan gaat hij naar jullie toe. Twee dingen. Eén. Ook hiervoor: ik heb in het afgelopen jaar gezegd, we moeten orde op zaken stellen en dat betekent dat we met een aantal zaken die er in het verleden wat bij zijn gebleven nu meters maken. Of dat nou het wegenbeheerplan is… Maar dat geldt ook voor dit plan, want we zijn al best wel over tijd wat dat betreft. Het vorige plan is al wat ouder en laat nou net in die tussentijd er van alles spelen. Klimaat. We weten hoe de zomer begon, we weten ook hoe het voorjaar was. Als je nu een mud aardappelen wil kopen, dan is de prijs best wel fiks. Er zijn natuurlijk best wel veel… Er is veel wateroverlast geweest, waardoor je dat natuurlijk rechtstreeks terugziet. Dus we hebben best wel heel veel water gehad.

En wat er dus in de tussentijd nog gebeurd is, is dat we zien dat er gebieden zijn… De heer Seldenrijk kwam daar ook al op. We hebben vorig jaar september met de gezamenlijke raden hier met elkaar bij stilgestaan, van wat dat nou betekent. Dus als je inderdaad in één keer een stortbui hebt, dan gaat het om 70 millimeter dacht ik. Ja dat is echt fors. Er is bijna geen stelsel meer die dat aankan. Dus dan moet je ook met elkaar zeggen: wil ik dat niet, willen we daar dus gelijk waterafvoer hebben, daar raak je zowat failliet op. Of zeggen we met elkaar: er zijn bepaalde gebieden waar dat kan, als het een hinder is en het dan ook na verloop van tijd weer weggaan. Nou, daar is een norm voor, die zit keurig in dit WRP opgenomen. Dit even vooraf, omdat het dus niet meer alleen gaat over hoe persen we ons riool vuil water weg, maar er is heel veel meer bij gekomen qua waterberging, wateropvang, gescheiden stelsels. Noem het allemaal maar op. Dat zit hier in. Dus ik ben hartstikke blij dat we - en dat is trouwens ook in Laren gebeurd voor de zomer en in het voorjaar in Blaricum - als BEL-gemeenten dus het WRP ‘24‘28 nu voor hebben. Er is ook net gezegd van: dank en we zijn daar goed in meegenomen. Dus dat omarm ik en dat zeg ik ook nog even naar jullie toe. Dank. Dus dat is één. Daar zitten heel veel technische vragen dus omheen.

Wat gaat er nou daadwerkelijk veranderen? Ik heb jullie zien meeschrijven, dus dan geef ik dat aan jullie. En het tweede is - en ja, dat is helemaal waar. Dat had ik natuurlijk ook zo ingeschat. Als je kijkt naar de tariefstijging, ja, die is flink. Dat kan ik niet ontkennen. We hebben het hier dan wel overigens ook voor de meerpersoonshuishouden, dus dit is het tarief voor de meerpersoonshuishoudens. Je hebt ook nog de enkelvoudige huishoudens en bedrijven. Dat zijn nog weer andere verhoudingen. En de hoogte van dat tarief. We hebben nu het maximum weergegeven, dus wat is het tarief bij 100 procent kostendekkendheid. Dat is wat ook als basis zit in dit WRP. Hoe hoog dat tarief er uiteindelijk uit gaat zien, dat is natuurlijk een discussie die we bij de begroting voeren. Dus dat wil ik hier nog

wel gezegd hebben: het is lastig om hier nu te zeggen 20 procent eraf of andere verhoudingen. Ik denk dat dat goed is om die voor de begroting te bewaren. Het enige wat ik er wel bij wil zeggen, dat is dat we natuurlijk in de afgelopen jaren best wel verwend zijn geraakt hier in Eemnes. Als ik kijk naar hoe het tarief is opgebouwd, dan is die behoorlijk gedempt geweest de afgelopen jaren en heeft datgene wat dan tot 100 procent dekkendheid optelt, heeft de gemeente uit de voorziening gehaald, dus heeft de gemeente bijgelegd. Dat gebeurt in heel veel gemeenten, dus dat hebben we met elkaar zo gedaan. Maar u weet, de financiën zijn niet heel rooskleurig. We gaan toe naar een ravijnjaar, dus dat betekent dat we toch heel scherp moeten kijken hoe we dit gaan doen. Maar nogmaals, hoe hoog dat tarief eruitziet en of de verdeling die daarachter zit ook nog van deze tijd is – ik bedoel je kunt op van alles en nog wat ingaan - maar de lasten voor wat ik zeg meerpersoons- of enkelvoudige huishoudens, daar kun je de verhouding over twisten. Je kunt kijken of je iets met een eigenarentarief doet, je kunt kijken hoe het zit met vastrecht. Allemaal zaken die een tarief opbouwen en die iets dempen of die iets doen stijgen. Dat is iets, ook hoe je tussen bepaalde doelgroepen schuift, die zou ik hier even buiten willen houden.

Om het heel sec aan te geven, als we zouden zeggen van alles wat in dat WRP staat - en dat is best een heel plan en sommige punten ook urgent - dan denk ik dat die stijging noodzakelijk is. Ik kan dat niet heel veel anders maken, mooier maken dan dat dat zo is. Dus de voorgestelde verhoging is ook zo groot omdat het tarief al niet 100 procent kostendekkend was. En de voorziening die we daarvoor hadden die is nu leeg. Maar goed, dat zeg ik maar vooraf. Ik denk dat het goed is om op de technische kant in te gaan en dan kijk ik toch naar mevrouw Schepers en de heer Van Nus. Mag ik dat aan jullie geven? Mevrouw Schepers: Dank je wel. Ik heb meegeschreven. Ik hoop dat ik compleet ben en anders dan hoor ik het wel. De risicogebieden en hoe gaat dat in de praktijk. Dan kom ik even op dat hinder en overlast. Het verschil tussen hinder is: iedereen heeft er even last van en dat mag vier uur zijn. Dat is een inschatting, dat is iets wat landelijk toegepast wordt en daarom ook in dit plan staat. Overigens ook bij de andere BEL-gemeenten, dus Blaricum en Laren passen dit ook toe. Overlast is dat er inderdaad wegen niet meer begaanbaar zijn. Dat is bij hinder niet zo. Dan is het gewoon even vervelend dat er water staat, maar het leidt niet tot overlast. Dus de auto's kunnen er gewoon nog door.

Op het moment dat er overlast is, dan zijn er bijvoorbeeld wegen afgesloten of er staat langdurig water ergens. Dus dat is het verschil tussen hinder en overlast. Dan over het regenwater. U noemde twee verschillende systemen. Het drukriool, dat is een systeem waarbij regenwater verboden is om aan te sluiten. Maar dat gebeurt in de praktijk wel, dus dat is een probleem. Bij vrijvervalriool, het grootste deel van de hele gemeente, is wel regenwater aangesloten op riool en veelal op een gemengd riool. Dus daar komt het vuile water en het regenwater bij elkaar. Daar willen we graag het regenwater af hebben en apart afvoeren, rechtstreeks naar oppervlaktewater en naar het grondwater waar het maar kan, maar scheiden van dat vuile water. Dat heeft heel veel voordelen. Voor de RWZI, voor de zuivering, maar ook voor de inhoud in je stelsel. Want dat wordt niet in kuubs meer, maar wel een millimeters, dus dat is iets waar we naar streven. Bij ieder project proberen we dat zoveel mogelijk te doen. Openbaar gebied uiteraard direct en woningen ook, die proberen we mee te nemen, alleen dat is niet verplicht. Dus we zullen nooit een inwoner daarvoor verplichten. Hoe het precies met de kosten zit, dat weet ik niet. Of dat op eigen kosten of dat de gemeente dat draagt, gaat Ron zo even vertellen. De rioolheffing, daar heeft de wethouder eigenlijk al veel over verteld.

Het tarief was niet volledig kostendekkend. Ik weet eigenlijk niet meer welke partij dat zei, maar dat het landelijk gemiddelde wordt benoemd. Dat is natuurlijk wel zo, dat 208 euro voor een gemeente als Eemnes met heel veel areaal en relatief weinig inwoners aan de lage kant is, als je die vergelijkt met andere gemeenten met ook lage inwonersaantallen en veel areaal. Die zie je ook veel in het noorden van het land, daar kom ik dan vandaan. Daar zijn de rioolheffingen ook hoger. Dus dat is wel goed te verklaren. Wat als we niets doen? Dat was ook een vraag. Een terechte vraag, denk ik. Het is denk ik goed om uit te leggen dat er op dit thema, water en riolering, is er maar één kwaliteit. Er is alleen maar de technische kwaliteit. Er zal nooit een riool vervangen worden omdat hij niet meer mooi is. Er wordt alleen maar een riool vervangen omdat hij slecht is van kwaliteit. Daar gaan inspectiewagens door en die worden

wel op 30 of 40 thema's beoordeeld. Daar gaan echt... Dat is een wereld apart. Het is best leuk om dat eens een keer te zien. Op verschillende onderdelen worden die - op afstroming, op waterdichtheid, op stabiliteit - wordt het allemaal beoordeeld en cijfers gegeven en die cijfers leiden uiteindelijk tot ‘deze kan nog wel 10 jaar mee’ of ‘deze kan nog wel 20 jaar mee’. Dus op die manier wordt dat beoordeeld. Om maar terug te komen op het programma dat er ligt: als er een riool geprogrammeerd wordt voor vervanging, dan is dat omdat hij echt slecht is van kwaliteit en nooit anders. Of er moet een herinrichting zijn of iets en dan... Dus dat is de reden waarom. Dus als er gevraagd wordt: wat als we het niet doen? Nou, dan krijg je risico op instorting. Als dat op een drukke weg is, dan is dat ook echt wel met veel gevaar. Als het in een rustige woonwijk is, dan is dat misschien iets minder erg. Maar goed, het is wel iets wat… Er is al op deze manier naar gekeken, er wordt ook niet op een andere manier naar gekeken. Dus als er wordt gevraagd over keuzes, eigenlijk zijn die er dan niet. Dat is dan misschien een beetje raar gezegd, maar die afweging wordt al op technisch vlak gemaakt. Dan heb ik nog over het waterschap, dat ga jij zo weer vertellen, Ron. De personele beschikbaarheid. Dat is een groot probleem in het hele land.

Dat is iets wat… Er zijn gemeenten die hebben vacatures staan, echt prachtige vacatures. Nul reacties. Dus ja, dat is een probleem. Ik kan ook niet zeggen van: dat valt wel mee. Een groeiend probleem. Communicatie, hevige neerslag had ik nog op… Bewustwording. Het is natuurlijk wel zo: het grootste deel van de gemeente is in handen of in bezit van particulieren en bedrijven. En klimaatverandering, dat treft onze hele samenleving. Niet alleen de gemeente is hier aan zet, maar iedereen mag best wel een steentje bijdragen. En dat proberen we eigenlijk te bereiken met de communicatieprogramma's. Dat iedereen zich bewust wordt van: als ik nou mijn tuin iets minder verhard, dan draag ik ook bij aan klimaatadaptatie. Dus dat is een programma dat we de komende planperiode willen inzetten. Landelijk is er van alles waarbij we kunnen aansluiten, maar ook in de samenwerking in de regio in de waterketen. Dus we zullen alles niet zelf bedenken. En anders in BEL-verband. Wat ga je nou communiceren over hevige neerslag? Ja, ook dat, want het is toch wel iets. Elke keer als er nieuwe rapporten komen dan gaat het toch sneller dan gedacht en het valt altijd tegen. We rekenen nu met 70 millimeter, een tijdje geleden was dat nog 40 of 50 en er zijn al gemeenten die rekenen met 90. Dit is nu de landelijke norm. In BEL-verband hebben we dit ook toegepast.

Maar het kan best zijn dat we over een paar jaar terugkomen en zeggen: dat hebben we echt te laag ingeschat. Dat weet ik niet. Ik kan niet in de toekomst kijken. Dat maakt wel dat die stijging noodzakelijk is van de rioolheffing. Dat heeft de wethouder denk ik al uitgelegd. De heer Van Nus: Even terugkomen op het waterschap polderpeil, wat u noemt. Wij zijn betrokken inderdaad bij het Project Polderpeil. Besluit. Waterschap is ook betrokken bij dit hele plan, heeft er toestemming voor gekregen en ook dit plan voor hun intern goedgekeurd. In die zin dat wij dus daadwerkelijk rekening hebben gehouden met wat het polderpeil eventueel zou kunnen gaan doen. Dat zit hier in dit plan betrokken. En waar moet je dan aan denken? Die vraag is ook gesteld van, hoe zien we dat buiten? Technische mogelijkheden. Infiltreren in Eemnes is lastig, maar het is wel een mogelijkheid om in de bovenste laag wel iets te kunnen realiseren, wat je eigenlijk niet ziet. Je kan ook denken aan onderwaterbuffers onder de grond te maken. Dat zijn allemaal ideeën wat leeft en verdere uitwerking vergt. Landelijk zijn er natuurlijk wel oplossingen, ook in dit soort gebieden waar Eemnes zich bevindt en daar kijken we gewoon naar. Als je kijkt naar het project Zuidpolder bijvoorbeeld. Zuidpolder Zuid zit niet in dit plan, kijken natuurlijk wel mee. Ook een idee om water van bewoners te kunnen hergebruiken.

Dus ook daar zullen we naar gaan kijken in bestaande gebieden: zijn er mogelijkheden om water te hergebruiken voor de bewoners? Trekdoorspoelingen, dat soort zaken, dat zou kunnen. Andere vraag was van eventueel de kosten voor bewoners om af te koppelen. Het is zo dat wij het aan gaan bieden als wij reconstructie gaan doen, waar we regenwater willen gaan aanleggen, daar bieden wij gewoon wel een aansluiting aan op de erfgrens. Zelfde als het vuilwaterriool. Bewoners kunnen zelf op eigen verzoek daar aanleggen. En wij zullen wel mee participeren van: welke aannemer zou je kunnen doen, misschien werk met werk maken. Maar de kosten op eigen terrein, dat blijft altijd voor de bewoners tot nu toe. Daar is voor gekozen.

Mevrouw Schepers: Ik zag nog in mijn aantekeningen over de Omgevingswet. De zorgplichten die de gemeente heeft op het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater zijn één op één overgegaan naar de Omgevingswet. De planverplichting is vervallen. Het was voorheen verplicht om een gemeentelijk rioleringsplan te hebben. Dat hoeft niet meer, maar omdat die zorgplichten over zijn gegaan en er een rioolheffing is en dit plan de onderbouwing is van de rioolheffing, wordt het doorgaans wel door alle gemeenten ook nog vastgesteld door de gemeenteraad. Dat hoeft eigenlijk ook niet eens. Dus om die reden is daarvoor gekozen. Maar uiteindelijk zal het grootste deel een plekje moeten krijgen in het Omgevingsplan. Er is nog geen gemeente die zover is. De voorzitter: Dat gaat waarschijnlijk nog wel even duren, gok ik. Eerst de visie en dan een plan. Ik denk dat alle antwoorden zowel door u als door de ambtenaren zijn meegenomen. Of heeft u op de eerste termijn, want anders doe ik nog een tweede rondje. De heer Ten Have: Nee hoor. Ik wilde alleen daar nog aan toevoegen, maar ik moest mijn blad nog omdraaien, dat de Partij van de Arbeid had gezegd van er staat een tarief van Baarn op de website. Als dat zo is, dan moet dat natuurlijk worden aangepast. Zij voeren natuurlijk onze belastinginning uit, dus misschien is dat daar mis gegaan. Dat kan, dus dat moet worden hersteld. Ja, zeker.

Die miste ik nog in de beantwoording. De voorzitter: Dat klopt en dan is inderdaad alles in ieder geval aangestipt of meegenomen. Dan ga ik toch even een tweede rondje doen en dan begin ik weer bij de VVD. Mevrouw Van der Linde. Mevrouw Van der Linde: Het is natuurlijk fijn te horen dat niemand verplicht gaat worden om van het hemelwater afgesloten te worden, maar dat dat een vrije keuze blijft. Als daar een prijskaartje tegenover staat, lijkt me dat wel reëel. Heb ik nu goed begrepen dat je kunt kiezen: wel of niet aansluiten op dat riool? Waarom hebben we het dan over voorzieningen op eigen terrein? Want als je al aangesloten bent op het riool, heb je toch geen extra voorzieningen meer nodig, lijkt me? En anders zijn daar al ideeën en constructies voor om dat op eigen terrein te doen, want als ik dan denk aan een waterberging op eigen terrein, wordt dat best lastig in je achtertuin, om dat nog even te realiseren. Vandaar dat ik me dat afvraag hoe dat dan wordt gezien. Ik zat me te bedenken dat best lang geleden een van de vorige wethouders ooit een keer heeft gezegd: de rioolheffing, de voorziening, daar zit geld in, dat gaan we teruggeven aan de inwoners, want dat hoeven we allemaal niet te bewaren. Dus ik zit eigenlijk nu te denken: we hebben het erover van in één keer zo fors verhogen, dat is ook niet zo heel prettig.

We kunnen natuurlijk ook een constructie doen dat we langzamer verhogen, daarna wel op dat niveau blijven - want er wordt gezegd daarna kunnen we weer omlaag, laten we dat niet doen - maar dat we dan weer eventueel een voorziening opbouwen, want de volgende vervangingen gaan er ook aankomen. Zoals ook werd gezegd, het is geen keuzevrijheid. Riolering gaat technisch gezien ongeveer zestig jaar mee, het vrijvervalriool dan. Als je bij die termijn bent gekomen... Misschien dat hij nog wat langer meegaat als uit de inspectie blijkt dat het echt een top riool was. Maar dan houdt het op. Dus we weten nu wat er aan gaat komen aan vervangingen, dus dan kunnen we daar ook beter op gaan inspelen. En dan is het misschien wat geleidelijker voor iedereen en hoeven we ook niet tot de duurste gemeente te gaan horen. Dat waren nog even mijn opmerkingen. De voorzitter: Goed, helder. Dorpsbelang nog. Mevrouw Riemens: Dank u wel. Als we nou… 95 procent van het hele spul is in orde en 5 procent is niet in orde en we moeten daar in 4 jaar tijd voor die 5 procent zo verschrikkelijk veel geld uitgeven. Ik ga ervan uit dat jullie dat allemaal prima berekend hebben. Maar ik vind het wel giga. En ik heb eigenlijk geen antwoord gekregen, maar misschien is dat er ook niet. Zijn er keuzes die we kunnen maken? Maar blijkbaar zijn er dus geen keuzes, dat die kosten wat lager worden.

De voorzitter: Dat antwoord is gegeven. Mevrouw Riemens: Ja, dat zeg ik. De voorzitter: Zei ik heb geen antwoord op de vraag gehad en dat antwoord is gegeven. Mevrouw Riemens: Nee, dat zei ik niet. Maar goed. Ik zei dat er keuzes… Er zijn geen keuzes die we kunnen maken om iets niet te doen en de kosten dus wat lager te laten maken. Dus is er dan helemaal niets, is er dan echt niets wat we kunnen besluiten om het voor de inwoners niet zo'n giga verhoging te laten zijn? Ik vind het nogal wat, twintig procent. Dat vind ik echt wel lastig. Daarnaast had ik nog vragen. Mevrouw : Mag ik interrumperen? De voorzitter: Ja, dat mag zeker. Mevrouw : Ik ben bang dat de enige keuze die we hebben, is dat we dan een keer, zoals ook aangegeven werd, een rioolbreuk krijgen. En dan zijn we eigenlijk verder van huis. Gaat het ook meer kosten dan dat we toch het onderhoud plegen. Mevrouw Riemens: Dat begrijp ik wel, maar ik zit gewoon nog met het feit: we hebben het nu over vijf procent, wat niet oké is en dan gaan we in vier jaar tijd, afgerond. Drieënhalf. Mevrouw : Dat is nog de planning. En heel misschien als tijdens de inspectie blijkt dat we nog één of twee jaar kunnen uitstellen, wordt dat over iets langere tijd uitgesmeerd. Mevrouw Riemens: Dat was dus mijn vraag: kun je dan niet gewoon toch iets stapsgewijs doen? Ik weet niet. Mevrouw : We hebben nu een begroting nodig.

Mevrouw Riemens: Dat begrijp ik. De voorzitter: Maar ik heb de wethouder ook horen zeggen dat bij de begroting worden natuurlijk de tarieven vast... Althans, wordt het formeel vastgesteld. De wethouder heeft ook aangekeken, heeft onder andere gekeken naar andere systematiek van het berekenen-tot. Mevrouw Riemens: Maar dat ging er dit jaar niet komen, toch? Andere systematiek voor de rioolheffingberekening. Dat is toch niet voor dit jaar aan de orde, voor het komend jaar? De heer Ten Have: Dat zou zomaar kunnen. Ik heb gezegd: als we het nu gaan hebben, moet het een beetje meer beetje minder zijn, dan komen we te ver van de inhoud af. Dus ik probeer te schetsen wat dat betekent als we naar die honderd procent dekkendheid gaan. Maar ik heb u ook proberen aan te geven dat de discussie over hoe hoog we hem dan met elkaar, dat is ook gewoon een politieke keuze dan met elkaar, hoe hoog we dat met elkaar willen stellen, dat dat bij de begroting plaatsvindt. En in aanloop naar de begroting heb ik u proberen voor te houden dat als ik kijk naar hoe wij de systematiek in Eemnes qua tariefstelling hebben ingeregeld, dat ik denk dat wellicht daar nog wat mogelijkheden zijn, nog wat knoppen zijn om aan te draaien.

En dan heb ik u meegegeven dat we kunnen kijken: de verhouding meerpersoons- enkelvoudig, dan kunnen we kijken naar een stukje vastrecht, dan kunnen we kijken naar een stukje eigendomsrecht. Daar zou je misschien een demping uit kunnen opmaken. Maar dat wordt op dit moment wel voorbereid.

Mevrouw Riemens: Ik had niet begrepen dat dat voor het komend jaar al was. Dank u wel. Ik had nog gevraagd: u geeft aan dat er inwoners betrokken zullen worden, wat ze zelf kunnen doen. Wat is dat dan? U gaf al aan: verstening. Nou heb ik twee vragen. Maakt dat dat de kosten eventueel naar beneden zouden gaan? Daar heb ik geen antwoord op gehad. En is dan de Stichting Steenbreek daar bijvoorbeeld de aangewezen stichting voor om bij te betrekken? De voorzitter: De heer Seldenrijk van het CDA nog iets voor de tweede termijn? De heer Seldenrijk: Dank u wel voorzitter. Eerst maar even over de centjes. Ik weet nog dat de vorige coalitie die hier zat, heeft toen bewust wat afschrijvingen verleend. En daar is natuurlijk de tarieven vrij laag gebleven en daar plukken we nu de vruchten van. Want feitelijk komen we nu geld tekort eigenlijk, hè. Zo mag je het ook wel een beetje zien natuurlijk. Dat maakt het voor mij ook wel best een beetje lastig. Ik vind het ook een forse verhoging in één keer door te voeren, liefst voor de langere termijn. Alleen we zitten natuurlijk wel met een plan van 20242028. Dus op het moment dat wij het in vier jaar doen, dan in de periode afgelopen en dan zitten we pas op het tarief, dus dat wordt ook een beetje lastig. Verder, ik vond toch wel dat de wethouder het een beetje bagatelliseerde, die tariefverhoging.

Van ja, we kunnen het op een andere manier verrekenen en blabediebla, maar uiteindelijk, het totale bedrag moet toch betaald worden. Het moet ergens vandaan komen, links- of rechtsom. Ik heb maar één portemonnee, dus of er een beetje van de ene kant wordt getrokken of de andere kant, uiteindelijk gaat het wel eruit en dat is voor mij bij de gemeente net zo. Ook met dit soort lasten. Dus ik vind het mooi, maar op het moment dat jij zegt van het tarief moet omlaag, dan zou ik echt ergens moeten bezuinigen binnen het plan zelf in plaats van een beetje te lopen schuiven. Misschien is het heel goed om daar naar te kijken hoor. Maar dat vind ik een andere discussie. Dus dat maakt het voor mij ook een beetje lastig. Ik heb natuurlijk in mijn eerste termijn ook wel gezegd: wat zijn nou daadwerkelijk de politieke keuzes? Ik heb ook al een beetje gehoord: er zijn niet zoveel politieke keuzes in het geheel, want dat zijn allemaal normen die ook met de buurgemeentes eigenlijk toch een beetje in het algemene wordt aangehouden. Dus dat wordt wel erg lastig. Dus dat laat ik ook maar even hierbij op dit moment. Ik werd nog wel even getriggerd door het scheiden van het hemelwater van het riool af. De mensen worden niet gedwongen. Ik zit zelf aan de dijk en uiteindelijk, wij zijn gedwongen van: hemelwater zorg je maar dat het op een andere manier wordt afgevoerd, maar niet op het persriool.

De gemeente heeft daar behoorlijk hard op ingezet, is de hele buurt langs geweest. Alles is doorgemeten met rook en met die autootjes erin, weet ik wat voor spul allemaal, zijn ze er doorheen gegaan. Dus daar is best hard op ingegrepen. Iedereen is erop aangesproken en op het moment dat je het niet doet, pats boete eroverheen. Om dat nu voor heel Eemnes te doen, gaat me ook iets te ver. Maar ik ben toch benieuwd van op het moment dat jij toch bezig bent met een riool vervangen in een wijk en jij zet daar een tegemoetkoming richting de inwoners toe, wat daar de mogelijkheden zijn. Want uiteindelijk voor de langere termijn zijn we natuurlijk beter af op het moment dat je nieuw riool neerlegt voor nieuwe wijken, dat je zegt we gaan de inwoners niet dwingen, dus iedereen blijft voorlopig alles op hetzelfde riool. Daar praat je dan over meters in plaats van millimeters. Dus daar is echt heel veel winst te behalen, ook op de langere termijn. Die discussie speelt natuurlijk elders ook al. Waarom, op het moment dat we aan vervangen toe zijn, die discussie zal toch moeten lopen. Daarin wil ik best de bewoners tegemoet komen door het helpen financieel met de aanleg. Want uiteindelijk is het ook geen groot iets. Uiteindelijk moet de tuin iets overhoop, maar dat valt ook wel mee.

Dus ik zou die discussie toch wel iets open willen trekken op dit moment in plaats van het dwingend toch wel licht dwingend om dat toch voor elkaar te krijgen. Want daar zit wel de winst voor de komende jaren, denk ik. Dank u wel. De voorzitter: D66 nog iets voor de tweede termijn?

De heer Defferding: Dank u wel voorzitter. Dank aan de wethouder en de ambtelijke ondersteuning voor de heldere antwoorden. Om even verder te gaan op wat mijnheer Seldenrijk zegt, daar zie ik eigenlijk ook wel wat in. We kunnen ook glasvezelkabels tot aan je voordeur erin duwen. Nou snap ik dat dat iets anders is dan een riool. Maar het lijkt er toch wel een klein beetje op en misschien dat het tegen die tijd dat het aan de orde is, dat daar eens over nagedacht kan worden. We zijn ook blij dat die grijswatervoorziening nog even genoemd werd. Die kreeg ik nog even gesouffleerd van mijn collega dat ik die vergeten was om te vragen, maar u kwam er zelf al mee. Dus dat is hartstikke mooi. Die kostenstijging, daar gaat het ook wel een beetje om steeds. Mevrouw Van der Linde ging daarop in en andere collega’s ook. Het zou dan in één keer een stijging van twintig procent zijn en de jaren daarna met slechts één procent. Dus vandaar ook waarschijnlijk dat een aantal collega's het hadden over: kan dat niet gedeeltelijk in kleinere stapjes? Dan ben je over vier jaar of drieënhalf jaar, zit je misschien op hetzelfde en is dat voor de inwoners beter te begrijpen en voor ons makkelijker uit te leggen. Ik zat ook nog even naar het raadsbesluit te kijken. Misschien kan de wethouder daar nog even mee helpen.

Daar wordt natuurlijk wel in genoemd dat wij nu een bedrag beschikbaar gaan stellen voor dit jaar, maar voor de komende jaren gaan we dat in de begrotingen opnemen en dan kunnen we daar dus nog in kiezen over welke bedragen dat gaat. Dus in dit besluit stellen we alleen een bedrag van 96.000 euro vast en de rest daar gaan we het nog een keertje over hebben, maar de kans is groot dat dat meer zal zijn dan wat nu genoemd wordt. Maar dan weten we in ieder geval waar we dan tijdens de gemeenteraadsvergadering voor gaan kiezen. Dat was hem, dank u wel. De voorzitter: Ik zou meteen… Wou u meteen kort en krachtig hierop? De heer Ten Have: Nee, het klopt zoals de Defferding zegt. Ik hoor hier rechts van mij: kan je die 96 niet inzetten? Maar dat is het uitvoeren van het kolkenbestek en dat is het onderzoeksbudget. Dat bij elkaar opgeteld is 40 plus 56 is 96.000. De voorzitter: Ik was gebleven bij PvdA, de heer Overbeeke. De heer Overbeeke: Dank u wel voorzitter en bedankt voor de heldere beantwoording, ook van de ambtenaren, heel erg duidelijk. Wij hebben al gezegd dat wij begrijpen dat het hebben van dit rioolsysteem ontzettend belangrijk is. Dat blijft ook belangrijk.

We begrijpen ook dat dat op een gegeven moment ook duurder wordt, zeker als de voorstellen van de collega's uitgevoerd worden, denk ik, door een dubbel systeem aan te leggen, dan krijgen we nog heel andere bedragen, maar dat zien we dan tegen die tijd wel weer. Ons pleidooi was ook inderdaad: het gaat nu 26 procent omhoog, althans dat is de calculatie. Dat is nog niet het besluit, dat is de calculatie. 26 procent en de jaren daarna 1 procent. Dus kijk of je dat een klein beetje kan spreiden. En een tweede, ik had het even over die regentonnen, daar had ik geen antwoord op. Maar maatregel als tegelwippen, groene daken en regentonnen helpen natuurlijk ook om het regenwater buiten het riool te houden. Dus neem dat ook mee in de communicatie. Dank u wel. De voorzitter: Goed. Dat was dan de tweede termijn. Dan denk ik eerst dat de wethouder een aantal op zich neemt en ook ambtelijk wat nog doorspeelt, ga ik vanuit. Dat laat ik aan u over. De heer Ten Have: Zeker, absoluut, want hier zitten toch nog weer wat technische aspecten in. Dat kan ambtelijk echt heel goed en nog scherper worden beantwoord. Het gaat heel erg inderdaad over dat tarief. We weten ook niet wat het afvaltarief gaat doen en we weten ook nog niet wat bepaalde leges gaan doen. Dat is straks de afweging bij de begroting. Daarom zei ik ook: ik denk dat het goed is om hem daar met elkaar te voeren.

Ik bagatelliseer niks, althans als ik dat zo heb uitgestraald, dan is dat niet mijn bedoeling. Ik zie ook dat het zo'n twintig procent of meer is. Ik constateer alleen dat het goed is dat als we met elkaar een WRP vaststellen voor de komende jaren, en daar hangt vanuit die honderd procent kostendekkendheid dit plaatje aan, is het denk ik goed

en eerlijk om dat te schetsen. Dus dat is vanuit de technische kant. Zoals mevrouw Schepers ook zei, de afweging is eigenlijk op technisch vlak al gemaakt. Dus daar kom je dan tot op dat tarief. Hoe we daar vervolgens politiek mee omgaan, daar hebben we ook met elkaar het gesprek over te voeren. Dus vandaar dat ik het nu wel wil schetsen en ik geef op geen enkele manier aan van ‘het is maar twintig procent’. Nee, het is wel zeker vijfde erbij, dus dat moeten we dan eerlijk aangeven. Dus zeker geen bagatellisering en daarom wil ik ook echt kijken aan welke knoppen we kunnen draaien en waar we op uit kunnen komen. Nogmaals, we doen het nu op basis van de meerpersoonshuishoudens, maar we hebben natuurlijk ook andere vormen van huishoudens binnen de gemeente. Daar wil ik ook naar kijken. In het verleden is er ook gekeken of bijvoorbeeld huurders hier wat gedempt kunnen worden. Kunnen we ook naar kijken, hoe we dat met elkaar gaan vormgeven. Kortom, ik denk niet dat we dat hier nog verder moeten doen. Maar om hem echt breder in te steken. Daar kom ik mee terug bij u in de brede discussie over hoe we dat goed kunnen verdelen en welke constructies daarvoor mogelijk zijn. Ik kijk inderdaad ambtelijk nog een keer schuin, want het is goed.

Ik hoor een paar keer hier zeggen: kunnen we zeggen van je groeit in naar volgend jaar met die twintig procent zo’n beetje, of is er gemakshalve stapsgewijs iets mogelijk? Dus ik vraag of u daar nog het scherpst mogelijke antwoord voor zou kunnen geven. Ik hoorde bij Dorpsbelang nog een aantal vragen: hoe komt die 96.000 dan? Want dat is ook naar de heer Defferding. Die 96.000 dat is de optelsom die we bij de slotwijziging geregeld willen hebben naar het uitvoeren van het kolkenbestek maar ook de onderzoeken die op dit moment plaatsvinden. Dat moet je doen om te weten wat de stand van zaken is. Zo hebben we bijvoorbeeld ook onderzocht wat het riool onder de Laarderweg doet en daar blijkt gewoon dat dat nog zo'n 10-12 jaar meegaat. Ook met u gedeeld. Maar dat zijn natuurlijk onderzoeken, het zijn ook best wel dure onderzoeken. Vandaar dat daar voor ‘24 dit aan u gevraagd wordt. Dus dat is die 94k. De voorzitter: Nieuwe interruptie van mevrouw Riemens. Mevrouw Riemens: U zegt het nou zelf. In de memo financiën staat 94.000. Dat is natuurlijk peanuts, maar het klopt niet met elkaar. Vandaar dat ik over die 94 zat. De heer Ten Have: Wat zei u? Mevrouw Riemens: Die toegevoegde memo financiën, daar staat 94.000. Ik kan er niet. De heer Ten Have: Ja, daar zit twee tussen. Scherp van u, zo ken ik u ook. Dus dan moeten we dat goed op deze manier in het definitieve besluit vormgeven.

Dus dank daarvoor. Zo had ik het nog niet gezien. Het CDA heeft gevraagd: kunnen we ook niet een soort arrangement naar bewoners doen, om ze daar wat meer in te ondersteunen? Daar kijk ik echt naar jullie of jullie daar gedachten bij hebben of dat dat in andere delen van het land ook al… De voorzitter: CDA. De heer Seldenrijk: Het is juist een politieke vraag, geen ambtelijke vraag. Wat is uw mening op dat onderwerp? De heer Ten Have: Ik heb mij daar eerlijk gezegd nog geen mening over gevormd. Ik denk dat ik dat gewoon eerlijk moet zeggen. Dit is echt een ingewikkeld onderwerp waarvan we zeggen: de wijkschouwen, zoals u weet dat we daar ook plannen voor aan het maken zijn. Daar zit dit niet in. Blijkt ook daarvoor wat betreft de Noordbuurt ook niet nodig te zijn. Het onderzoek blijkt ook dat daar voor wat betreft het riool echt ook nog wel een aantal jaren dat mee kan, want anders gaan we daar natuurlijk niet boven de grond doen. En of daar een arrangement in zit en of je daar… We doen… Als het gaat om duurzaamheid hebben we ook duurzaamheidsleningen. Als het gaat om asbest hebben we ook asbestleningen. Dus ik kan me voorstellen dat je op dit punt best een

ondersteuningsprogramma opzet of inwoners wil verleiden. Prima. Maar ik vind dat echt nog een brug te ver om te zeggen: dat gaan we helemaal uitwerken. Want ik weet helemaal niet aan welke grootheden ik dan moet denken, eigenlijk ook niet aan welke techniek, dus dan ga ik hier zitten freestylen. Dat past niet. De voorzitter: De heer Seldenrijk, kort. De heer Seldenrijk: Het begint natuurlijk met de gedachte: wil je het helemaal vrijwillig laten, of wil jij toch een lichte dwang toepassen om Eemnes voor de toekomst duurzamer te maken? Want daar draait het natuurlijk om. Op het moment dat je zegt: jongens, we laten alles vrijheid blijheid en op het moment dat het riool vervangen wordt, zoek zelf maar uit of je dat wil of niet. Of je zegt: wij vinden dat als gemeente heel belangrijk en wij willen daar wat aan gaan doen. En dat is de politieke keuze die hier voorligt. De heer Ten Have: Zo snap ik hem ook en dat is ook fijn dat u dat hier opgooit. Vanuit een duurzaamheidskarakter mag u bij deze wethouder duurzaamheid absoluut die vraag stellen. Bij sommige ontwikkelingen hebben mensen wel een zetje nodig, een duwtje in de rug nodig. Ik ben best bereid om dat te onderzoeken om te kijken tot welk arrangement we daar kunnen komen.

Maar ik denk dat het dan wel goed is om dat in een totaalverband, al dan niet in een uitwerking, een brief, een memo daar eens met u over van gedachten te wisselen. Ik denk dat dat het beste is. Anders gaan we hier zitten freestylen op een regeling die er misschien al is of niet is. Ik ken daar onvoldoende de details van. De heer Seldenrijk: In ieder geval dank voor memo, voor de toezegging. De heer Ten Have: Als we die in zijn geheel kunnen meenemen, helemaal prima. Ik denk dat we dat best kunnen doen. De voorzitter: Ik denk dat u naar de overkant. De heer Ten Have: Nou ja, nee. De Partij van de Arbeid heeft nog gesteld of ook de regentonnen, sedumdaken noem ik hem nog even van het verleden. Het is voor mijn tijd. Ik weet niet of dat nou zo'n doorslaand succes was. Het enige wat ik weet is dat toen bij de regentonnen dat de files enorm waren van mensen die een regenton kwamen halen. Dus dat weet ik wel, uit de overlevering meegekregen. Maar dat is prima om ook op dat soort dingen... Dat zijn natuurlijk kleine maatregelen, maar daar zit ook stukje bewustwording in. Het sedum is eraf, hoor ik. Ik hoorde hier nog actie Steenbreek bij Dorpsbelang. Dat is ook een bekende: tegel eruit, groen erin. Daar zijn we ook lid van, dus dat is ook elk jaar, komt dat terug. Dat blijft natuurlijk hartstikke belangrijk. Het ontgrijzen en het vergroenen. Dat heeft direct hier invloed op.

Tot zover. De voorzitter: En dan had u nog op een paar vragen open staan. Mevrouw Schepers: Met name over de rioolheffing, begrijp ik, het stapsgewijs verhogen. Op het moment dat zo'n plan gemaakt wordt en de rioolheffingsberekeningen gemaakt moeten worden, worden alle gegevens opgevraagd van Financiën. Dan krijgen we de stand van de voorziening en die is leeg. Dat is wel iets wat niet zo vaak voorkomt bij gemeenten. Meestal zit er wel wat in, soms zitten er echt miljoenen in. Misschien hebben jullie dat ook wel gekend die tijd, maar dat is nu niet zo. En dat biedt de mogelijkheid om stapsgewijs te verhogen. De afgelopen jaren is er elke keer eigenlijk voor gekozen om dat niet te doen, geld terug te geven aan de burger, en daar is ook wat voor te zeggen. Dat is dus iets wat... Je wil niet meer ophalen dan je nodig hebt. Dus dat is ook prima beleid. Maar dat betekent wel, als de kosten stijgen, dat je dat direct voelt in de rioolheffing. Dus wil je 100 procent kostendekkend zijn, dan zal dat tarief moeten stijgen naar 263 euro. Je mag nooit meer dan 100 procent

kostendekkend zijn, maar je mag wel minder dan 100 procent kostendekkend zijn. En dat is de keus die dan aan jullie voorligt om stapsgewijs te verhogen. Wat mijnheer van het CDA al zei: het geld moet ergens vandaan komen, dus dat zal dan uit een ander potje moeten komen. Die kan dus niet uit de voorziening. Dat is helemaal helder. Nog de vragen over de 90-95 procent. Hoe kan het dan… Dat stelsel is toch goed op orde, hoe kunnen nou die kosten zo stijgen? Dat heeft verschillende oorzaken. Enerzijds we hebben die nieuwe normen. Daar voldoet het stelsel dus nog niet aan en dat maakt wel dat daar nog optimalisatiemaatregelen noodzakelijk zijn. Die 90-95 procent is vooral het systeem zoals het nu ligt, functioneert dat goed. Maar we moeten een stapje omhoog, dus dat brengt een verhoging met zich mee. Tegelijkertijd is ervoor gekozen om investeringen langjarig af te schrijven. En dat betekent, ook al zal je nu niks investeren, blijft de rioolheffing hetzelfde, omdat er nog lasten lopen die niet afbetaald zijn. Dat is net als je hypotheek. Als je hem dan voor 30 jaar afsluit en je denkt… Maar die lasten lopen gewoon door, ook al doe je niks. En sowieso vaste lasten als personeel en overhead en btw en alles, dat zit in dat potje rioolheffing. Dat maakt sowieso al dat er heel weinig mogelijkheden zijn om te draaien aan knoppen.

En dan mag u ervan uitgaan en erop vertrouwen dat er al aan de knoppen is gedraaid. Zo min mogelijk. Niemand heeft daar belang bij. Ook vanwege de personele ondercapaciteit om extra projecten naar ons toe. Waarom zouden we dat doen? Daar is geen enkele reden voor. Dus het is wat dat betreft ook zoals iedere andere gemeente het doet. Gemeente Eemnes doet wat dat betreft hetzelfde, in BEL-verband, maar ook gewoon landelijk. Dit is wat iedereen doet. Steenbreek. Daar zijn we inderdaad lid van, die hebben ook acties. Misschien is dat ook personele capaciteit probleem dat dat niet vaak is aangesloten, maar dat zal in deze planperiode dan waarschijnlijk meer aandacht gaan krijgen vanwege ook die bewustwording. Het is inderdaad een politieke keuze om wel of niet bewoners te dwingen om regenwater af te koppelen als de gemeente daar aan de gang gaat. Daar is wel een verordening voor nodig en een verordening die is er ook, veel gemeenten hebben die ook wel. Dan kan je afdwingen dat mensen hun regenwater moeten afkoppelen. Maar dan, wat mevrouw van VVD zei, dan is het niet meer vrijwillig en dan zadel je wel mensen met kosten op. Waarvan ik niet precies weet wat het is. Dat is natuurlijk ook per pand verschillend. Maar dat is dan de consequentie en dat is hartstikke politiek, dus dat laat ik graag aan jullie. Wat had ik nog meer opschreven? Dat was het.

Volgens mij had jij nog een aanvulling. De heer Van Nus: Misschien nog even een aanvulling over dat afkoppelen. Er is wel verschil tussen nieuwbouw en bestaande gebouwen. Nieuwbouw is verplicht alles af te koppelen. Bij bestaande bouw proberen we zoveel mogelijk af te koppelen. U zei terecht al, ik heb een kleine tuin bijvoorbeeld, ik kan geen waterbuffer creëren. Dat dat snappen we ook. Dat is ook de reden waarom we zeggen: als het echt niet anders kan, dan bieden we het gewoon aan. De voorzitter: Dank u wel. Ik zit alleen even, want ik wil afconcluderen richting de raad. En ik heb toezeggingen, of een memo van de heer Seldenrijk. Nee, afconcluderen dat we naar de raad gaan, mevrouw Riemens. Je gaat je best doen. Maar dat heeft niet met het besluit te maken, dus die komt te zijner tijd, precies. Maar ik zit even hardop denkend, want het gaat de hele tijd over de tarieven en er is ook geschetst dat we dat bij de begroting mee kunnen nemen. Ik wil alleen wel duidelijkheid aan u dat de wethouder duidelijkheid aan de commissie geeft voordat de besluitvorming in de raad komt.

Dat als zo meteen de raad in de eerstvolgende raadsvergadering dit plan goedkeurt, dan zit je natuurlijk wel aan het plan in de kostenstructuur vast en welke keuzevrijheid – even los van de systematiek - is er dan ook daadwerkelijk bij de begrotingsraad? De heer Seldenrijk: Voor mij, mijnheer de voorzitter, is de keuze die hebt: doe je het 100 procent dekkend, zoals dat al geformuleerd wordt, of zeg je 90 procent dekkend en we halen 10 procent ergens anders vandaan. Dat is de keuze die we hebben bij de begroting.

De voorzitter: Prima. Dan is die beantwoord bij dezen, dan is die ook helder bij eenieder. Zal ik hem afconcluderen? Had iemand nog een laatste nabrander? Nee, goed. Dan dank ik de ambtelijke ondersteuning in dezen en dan gaat deze naar de raad. Ik denk niet dat het een hamerstuk gaat worden dus dat wordt uiteraard een bespreekstuk. Dank u wel, nogmaals. 05.04

Beantwoording schriftelijke vragen PvdA m.b.t. Isolatieprogramma

De voorzitter: Dan gaan wij over naar het volgende agendapunt. Dat was de beantwoording van de schriftelijke vragen van de van de PvdA met betrekking tot het isolatieprogramma. Die stond op de raad voor het zomerreces. Omdat die niet helemaal beantwoord waren, is die met uitzondering nu geagendeerd voor de commissie. Zoals de burgemeester bij de raadsvergadering bij schriftelijke vragen altijd vraagt: geeft de beantwoording op de vragen nog aanvullend iets te vragen, dan is nu de mogelijkheid. En van deze voorzitter graag het verzoek: kort en krachtig. Dat kunt u heel goed, mijnheer Overbeeke, gaat uw gang. De heer Overbeeke: Ja oké, ik zat even te wachten. Dank u wel voorzitter. Kort en krachtig, denk ik, vind ik dat de vragen goed beantwoord zijn, deskundig beantwoord zijn. Dus ik ga niet... Ik heb wel een aantal detailvraagjes, maar die laat ik even mooi achterwege. Ik constateer in ieder geval dat er nog veel geld in de pot zit om maatregelen te nemen. Dus ik verwacht ook dat we daar binnenkort wel wat meer over horen wat dan precies gaat gebeuren. Wat ik ook kan constateren is dat voor de maatregelen die wel uitgekeerd zijn, de subsidies die wel uitgekeerd zijn, het gemiddeld gaat om een bedrag van 1790 euro en dat is ver boven het gemiddelde. Dat is mooi op zich. Van 1400 euro, wat landelijk een beetje de norm was.

Dus wat dat aangaat, als het ingezet wordt, wordt het ook ruim ingezet en ruimhartig ingezet. Dat is ook mooi. Voor de rest is het denk ik een zaak dat er goede informatie en voorlichting komt naar de burgers. Klein puntje van kritiek is dat de informatie op de website wel heel erg summier is, ook als je het vergelijkt met de andere gemeentes. Ik denk dat het belangrijk voor bewoners, eigenaren is, want daar richten we onze vragen op, dat de kans om op een voordelige manier iets te doen aan verduurzaming van je woning eigenlijk nu is. Er zijn eigenlijk nu is, op dit moment, het komende jaar, komende twee jaar. Er is een ruime subsidievoorziening. Jetten heeft op de valreep nog heel veel geld vrijgemaakt daarvoor. Er is een mogelijkheid om subsidies te schakelen dus de SDE-subsidie voor een warmtepomp mag je schakelen met bijvoorbeeld een subsidie vanuit het Nationale Isolatieplan. Er zijn provinciale bijdragen. Dus als we die boodschap kunnen overbrengen, van als je wil verduurzamen doe het dan nu, want dat is het meest voordelig. En sommige gemeentes gaan daar heel ver in, bijvoorbeeld de gemeente Arnhem, die ook een beetje met het probleem zat dat te weinig gebruik werd gemaakt van die regeling, omdat de mensen die weinig inkomen hebben, ook weinig middelen hebben om dat in te zetten.

Dat de gemeente Arnhem op een gegeven moment gezegd heeft: we gaan het bedrag voorschieten aan de bewoners en wij gaan zorgen dat die subsidies binnenkomen. De bewoners machtigen de gemeente dat zij die subsidies innen. Dan ontzorg je de mensen op een geweldige manier natuurlijk en dan gaat het lopen. Zo zijn er talrijke ideeën hoe je dat zou kunnen doen. En dat was ook een beetje de achtergrond van de vragen: hoe zit het nou precies met die subsidies? Wat is ermee gebeurd? Dan kan je zien dat het zorgvuldig en rechtmatig uitgegeven wordt maar dat er eigenlijk te weinig gebruik gemaakt van gemaakt wordt. Dus dat zouden we een beetje moeten bevorderen. Daar heeft de gemeente een rol in, hebben mensen zelf een rol in. Ook een Eemnes Energie kan daar natuurlijk een geweldig goede rol in spelen. En ik begrijp dat er regulier overleg is tussen Eemnes Energie en de gemeente, op ambtelijk niveau maar ook op wethoudersniveau. Dus ik verwacht dat die boodschap daar ook wel overgebracht wordt, van jongens kom op met het initiatief om dat werkelijk groter te maken. Want als je kijkt naar - en dan sluit ik daarbij - als je kijkt naar de… Ja, mag dat nog even? De heer : Kort en krachtig is al geweest.

De heer Overbeeke: Ja. Ik moet toch even die boodschap kwijt. Het gaat denk ik met de energietransitie op zich best wel redelijk goed, zeker ook in Eemnes. Maar die transitiesnelheid, de manier waarop die transitie voortgang vindt, die kan wel wat hoger. Dank u wel voorzitter, ook voor de tijd. De voorzitter: Graag gedaan. Dan kijk ik de andere commissieleden aan of die nog aanvullende vragen hebben. Nee, dat is niet het geval. Kijk ik toch even naar de wethouder of die... Staat niet echt een vraag bij, maar misschien wel een opmerking waar u misschien kort en krachtig nog iets... De heer Ten Have: Ik hou het dan bij een kleine reflectie. Ik heb duidelijk gehoord: u zegt dank voor de goede beantwoording. Dat zal ik ook ambtelijk terugleggen, want er wordt namelijk hartstikke hard gewerkt. Je hebt de Jettengelden, je hebt de vouchers vanuit de provincie en we hebben natuurlijk met elkaar gezegd, je kunt alles hapsnap wegzetten, maar je kan het ook bij elkaar leggen. Dan maak je een grote pot en dan kun je vanuit die pot steeds gericht aansturen en daarmee aan de slag gaan tot aan die WOZ-waarde van die 490.000. Daar zijn we ook ruimhartig mee geweest. Als ik kijk naar de update, dan was die per 29 augustus, dan is er bij 39 woningen zo'n isolatiemaatregel uitgevoerd en lopen er op dit moment nog een kleine 30. Dat vind ik toch wel hartstikke mooi.

We gaan daar verder mee door in het najaar totdat we aan die grens van die 490 zitten. En waarom in Huizen een ander? Daar hebben ze gewoon een laag gemiddelde WOZ-waarde. Ik bedoel, Huizen kent een andere opbouw. We komen nog met van alles in het najaar. Ik denk dat het goed is... Daar kan ik ook de volgende keer wel iets meer over zeggen. Maar bijvoorbeeld de warmtescans, om maar wat te noemen, daar gaan we nog grootschalig mee aan de slag in het najaar. Dus dat is iets. Er komt een grote communicatiecampagne aan. Mochten mensen nog echt niet weten dat er wat te halen is of weten waar ze op een beroep kunnen doen. Dus dat gaan we ook zeker doen. Er is afstemming met Eemnes Energie, absoluut waar. Alleen die moeten het ook allemaal maar net kunnen bolwerken. Dus als het gaat over die warmtescans, daarvan hebben ze mij aangegeven dat Eemnes Energie dat niet aankan. Dus daarom doen wij dat via een andere invulling, andere insteek. En de actie met Duurzaam Bouwloket, zoals gezegd, voeren we ook nog op, zodat we in het najaar hopelijk tot aan die 490 zitten en nog zoveel mogelijk mensen hierin kunnen meekrijgen. Ondertussen weten we ook dat het SMP langzamerhand loopt. Ik kijk maar even naar de heer Overbeeke, maar dat ronden we ook zo snel als mogelijk af.

Waarbij we, als we volgend jaar dat SMP hebben, met betrekking tot vleermuizen om wat te noemen, dan kunnen we daarna ook grootschalig aan de isolatie. Dus blok voor blok. Misschien is dat hier denk ik genoeg als aanvulling. De voorzitter: Dat denk ik ook. 6.

Mededelingen college

De voorzitter: Dan gaan we naar het volgende agendapunt. Dat is de mededelingen vanuit het college en die zijn er niet. 7.

Toezeggingenlijst

De voorzitter: Dan ga ik naar de toezeggingenlijst. Er staan een aantal items op die gereed zijn en met de uitleg. Ik neem ze even kort met u door. Dat is de… Moet ik even het goede bij pakken. Gereed is de toezegging over de verkeersmeldingen. Daar is een aparte memo van bij. Dus ik neem aan dat hij eraf kan. Dat kan zo. Dan over de hekjes achter het Huis van Eemnes die blijft er even op staan totdat die in het hondenbeleid verwerkt zit. Dan staat gereed bij de opwek duurzame energie, want die is behandeld bij de raadsvergadering, dus die kan er ook vanaf. Het wegenbeheerplan daar zit ook een memo van bijgevoegd. Hetzelfde geldt voor de snelfietspaden. Die memo zit er ook bij dus die kan er ook vanaf. En dan het pleintje van de Wolfstedelaan, die is ook gereed omdat die

schriftelijke vragen et cetera zijn afgehandeld in de laatste raad voor het zomerreces. Dus er kan een hoop vanaf. Ik kijk iedereen rond, het is akkoord. 8.

Rondvraag

De voorzitter: Dan kom ik bij het een na laatste agendapunt en dat is de rondvraag. Dan kijk ik naar Dorpsbelang want daar was ik gebleven. Mevrouw Riemens. Mevrouw Riemens: Dank u wel voorzitter. Mijn rondvraag was over de succesvolle en prachtige hov-halte. Maar het meeste is beantwoord in de afgelopen Rotonde. Daar staat natuurlijk geen planning bij. Een aantal zaken zijn wel urgent, zoals de verlichting. Kunt u daar toch iets meer over zeggen? Want dat is natuurlijk best wel, zeker voor mensen die, nou ja, dat is gewoon lastig, die verlichting. We krijgen deze week over zaken die we vanavond moesten bespreken al persberichten. Onze suggestie is om hierover ook een persbericht te wijden. De voorzitter: Meteen maar beantwoording, dat lijkt me wat praktischer. De heer Ten Have: Ja. Ik was nog even aan het schrijven. Terecht. We hebben met de BAM, de uitvoerder, afspraken gemaakt, want er zijn nog een aantal andere zaken die… Dat geldt ook voor de geleidingsrail waar je je aan vast kan houden, staat er ook nog tijdelijk. We zien daar de fietsenrekken staan, die staan daar ook nog maar tijdelijk, omdat daar een goede - of dat nietjes zijn of deels overdekt - in ieder geval daar komen wat grootschalige mogelijkheden, want we zien dat het een succes is.

De burgemeester heeft van de week ook gezegd, we hebben van Transdev inmiddels gehoord dat er meer dan honderd in- en uitstappers al per dag zijn. Dat is een fantastisch resultaat. Zij het in anderhalve maand en nog de zomer. Dus het voorziet echt in een behoefte. Dus superfijn. De verlichting. Wat u terecht zegt, is een aandachtspunt is met de BAM besproken. Dus die zijn daar nu mee bezig. Het gaat geloof ik om de aanbesteding van die armaturen. Op dit moment is men daar druk mee bezig. Dat geldt overigens ook voor de aanpassingen voor blinden en slechtzienden. Dat vergeten wij eigenlijk wel eens. Maar dat is ook noodzakelijk om niet in één keer als je te ver doorloopt dat je ineens op de A27 staat. Dat mag nooit gebeuren. En daar moet een kleine aanpassing gebeuren om dat echt even goed te regelen. Dus er zijn een paar aanpassingen die daar moeten worden gedaan. Of dat een persbericht moet zijn of dat we daar in de komende Rotonde of anderszins of communiceren. Ja, ik wil daar wel iets meer over zeggen dan ‘we passen het aan en daarmee is het zover’. Ik kan me voorstellen dat we er iets meer aandacht aan besteden. Dat ben ik met u eens. Mevrouw Riemens: Ja oké. Want het staat in de Rotonde, deze Rotonde. De heer Ten Have: Staan daar nu ook al? Ik heb hem nog niet gelezen.

Mevrouw Riemens: Deze Rotonde staat… Mijn vragen gingen over van alles, over die nietjes en over… Maar dat staat er allemaal in, alleen die verlichting heb ik wel zoiets van, dat is eigenlijk wel heel urgent. De heer Ten Have: Ben ik met u eens. Ik zal kijken wat ik daarin kan doen. De voorzitter: Nog een andere rondvraag vanuit Dorpsbelang? Nee. CDA iets voor de rondvraag? Nee. D66 wel, zie ik. De heer Defferding: Ik had schriftelijke vragen gesteld. Dus die zie ik te zijner tijd wel tegemoet, de beantwoording daarvan. Over de Noordersingel. Maar die zijn gevonden.

De voorzitter: Maar dat zijn schriftelijke vragen voor de raad, dus die komen niet aan de raad toe, neem ik aan. Prima. Maar u kondigt ze al aan, hebben wij. Oké, helder. Duidelijk. PvdA, de heer Lutterman. De heer Lutterman: Even aansluitend op de rondvraag van Dorpsbelang. Van de week was bus 200, dus de bus naar de Uithof, die stond dus volledig vol en de bus was ook volledig vol en er bleven zelfs mensen staan. Nee, hij was niet doorgereden, gelukkig. Er waren een aantal mensen die nog in konden stappen. Maar de bleven ze… Dus ja, als je het hebt over succes, dan heeft dit wel succes. Moet je eens even kijken hoe dat dan… En zijn wij dan van plan om die 200 af te schaffen na 1 januari? De voorzitter: Meteen maar een antwoord? De heer Ten Have: Dat het een succes is, daar zijn we hartstikke blij mee. En kijk als je, en dat is heel vervelend hè, als die bus aankomt en je kunt niet instappen, dat is vervelend. Gelukkig gaat die eens in de 10 minuten, dus binnen 10 minuten staat de volgende dan voor je neus. Dat moet ik er dan ook meteen bij zeggen. Maar goed, dat is heel vervelend en ik weet dat we met Transdev het gesprek... Ja, dat hebben opgegooid of ze niet langere bussen moeten doen of van die harmonicabussen. Daar moeten ze kijken hoe die capaciteit kan worden ingezet. Maar dit is inderdaad een punt.

's Ochtends schoolgaande jongeren hebben daar ook al wat melding van gemaakt. Er is zelfs een motie aangenomen voor de zomer en zoals u weet, en misschien ook niet, maar dan zeg ik het bij dezen, daarvan is gezegd dat buslijn 200 in ieder geval in ‘25 zoals we hem kennen, blijft rijden. Alleen dat na ‘25 dat onzeker is en dat betekent dat we op dat punt de lobby moeten aanstrakken om te zorgen dat die ook na ‘25 blijft rijden. Dus dat is ook om uitvoering te geven aan die motie. De voorzitter: Andere rondvragen nog? Nee. Dan kijk bij de VVD, nog iets voor de rondvraag? Mevrouw Van der Linde. Mevrouw Van der Linde: Ik wil eigenlijk alleen maar een opmerking maken. Het is de eerste week van het nieuwe collegejaar. Dan is het altijd wat drukker dan de rest van het jaar. Dus ik denk dat we over een paar weken nog een keer moeten evalueren. Hoe druk het is in de bus. Sorry. De heer Ten Have: Ja oké, ik dacht dan doen we nog een evaluatie, maar om nog eens even goed te kijken, ja dat zal er dan anders wellicht uitzien. 9.

Sluiting

De voorzitter: Dan hebben we de rondvraag gehad en kom ik bij het laatste agendapunt en dat is de sluiting. Dan wens ik u… Dank ik u voor de vergadering en dan wens ik u allen wel thuis. Dan sluit ik bij dezen vergadering.