Eemnes Begroting 2024 Deel A def

PROGRAMMABEGROTING 2024 MEERJARENRAMING 2025-2027 Deel A

Dit is een uitgave van de Gemeente Eemnes Zuidersingel 1 3755 AZ Eemnes Postbus 71 3755 ZH Eemnes Tel. 14 035 info@eemnes.nl

INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE AANBIEDING LEESWIJZER

3 5 9

BEGROTING IN ÉÉN OOGOPSLAG INFOGRAPHIC FINANCIËLE BEGROTING IN ÉÉN OOGOPSLAG

11 12 13

BELEIDSBEGROTING 1. PROGRAMMAPLAN UITGANGSPUNTEN VERPLICHTE BELEIDSINDICATOREN PROGRAMMA 1 – BESTUUR VAN DE GEMEENSCHAP PROGRAMMA 2 - VEILIGHEID PROGRAMMA 3 - PUBLIEK, VERGUNNING EN HANDHAVING PROGRAMMA 4 - MOBILITEIT PROGRAMMA 5 - GROENE LEEFOMGEVING PROGRAMMA 6 - MILIEU EN KLIMAAT PROGRAMMA 7 - RUIMTELIJKE ORDENING EN WONEN PROGRAMMA 8 – WERK EN INKOMEN PROGRAMMA 9 – SOCIALE SAMENHANG PROGRAMMA 10 - SPORT, CULTUUR EN VRIJE TIJD PROGRAMMA 11 - OPGROEIEN IN EEMNES ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN OVERHEAD ONVOORZIEN VENNOOTSCHAPSBESLASTING MUTATIE RESERVES 2. PARAGRAFEN A. PARAGRAAF LOKALE HEFFINGEN B. PARAGRAAF WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING C. PARAGRAAF ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN D. PARAGRAAF FINANCIERING E. PARAGRAAF BEDRIJFSVOERING F. PARAGRAAF VERBONDEN PARTIJEN G. PARAGRAAF GRONDBELEID H. PARAGRAAF OPENBAARHEID

15 16 17 18 22 27 34 41 46 52 59 65 69 76 81 88 91 93 94 95 96 97 104 118 124 129 130 142 145

FINANCIËLE BEGROTING 3. OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN 3.1 Meerjarenbegroting 2024-2027 3.2 Incidentele baten en lasten 3.3 Structurele mutatie reserves 3.4 Structureel en reëel evenwicht 4. UITEENZETTING FINANCIËLE POSITIE 4.1 Geprognosticeerde begin- en eindbalans 4.2 Toelichting geprognosticeerde balans

147 148 148 149 152 153 154 154 155

Gemeente Eemnes

- 3-

Programmabegroting 2024

4.3 4.4 4.5 4.6

Investeringsplanning 2024 – 2027 Staat van de reserves 2024 - 2027 Staat van de voorzieningen EMU-saldo 2024 - 2027

157 160 165 167

BIJLAGEN 169 Bijlage 1 Baten en Lasten per taakveld

171

Gemeente Eemnes

- 4-

Programmabegroting 2024

AANBIEDING

2024: aan de slag! In de vorige begroting (2023) staan, op basis van het collegeprogramma “Perspectief 2023 – 2026 Samen onderweg naar een duurzaam 2030”, diverse stelposten die we benutten om de wensen in 2024 en verder daadwerkelijk (financieel) mogelijk te maken. Daarbij is ook rekening gehouden met een forse stelpost voor de hoge inflatie. Samen met de Loon- en Prijsontwikkeling in de Algemene Uitkering maakt dat we de jaren 2024 en 2025 een positief saldo kunnen presenteren.

In het najaar van 2023 stemden de drie BEL-raden in met het versterken van onze ambtelijke organisatie, de BEL Combinatie. In 2023 is hiervoor de verdere uitwerking ter hand genomen, om de teams gericht te versterken. Een mix van formatie-uitbreiding, het werk anders organiseren en slim gebruik maken van de mogelijkheden die digitalisering ons biedt. We slagen er ondanks de krapte op de arbeidsmarkt toch in om nieuw personeel aan ons te binden. De ‘Vibe’ zit er goed in. Natuurlijk zijn er nog enkele kwetsbare teams, maar daarin zijn we niet uniek en elke gemeente vist toch een beetje in dezelfde arbeidsvijver. De meeste teams zijn medio 2023 op orde. Bij het tot stand komen van de begroting 2024 en de daarin opgenomen ambities heeft er goede afstemming met de teamleiders plaatsgevonden, dus de opgenomen acties en voornemens kunnen met de bezetting gerealiseerd worden. We gaan voortvarend verder met het uitvoeren van het collegeprogramma.

Gemeente Eemnes

- 5-

Programmabegroting 2024

Onze ambities We blijven investeren in ons Eemnes. Dat gebeurt zichtbaar en soms minder zichtbaar. Een greep uit de investeringen die we in 2024 verwachten waar te maken:  Oplevering HOV-halte en toekomstbestendige afrit A27  Herinrichting kruising Braadkamp – Noordersingel – Laarderweg  Vergroenen en aangenaam verblijfsgebied voorplein Minnehof en Braadkamp  Opknappen park Karwij  Opknappen plein Willemserf  1e wijkschouw Noordbuurt  Aanpakken Wortelopdruk  Laatste woningen Zuidpolder in de verkoop  Verkoop (2e fase) en (deels) oplevering woningen Hilt  Woningbouwplannen Molenweg, Ocriet en ruimte voor Tiny houses  Eerste wijkuitvoeringsplan Warmte  Evaluatie afvalsysteem: op weg naar minder afval en meer hergebruik/circulariteit  Nieuwe regelingen sociaal domein (dichtbij, ruimhartig voor hen die het nodig hebben, toekomstbestendig maken)  Verder ontwikkelen van de hervormingsagenda jeugdzorg  Nieuwe beheersplannen openbare ruimte (en wegwerken eventuele achterstanden)  Goede inwonersbetrokkenheid en toegankelijke website  Woonvisie met zorgcomponent vaststellen en uitvoeringsagenda opstellen  Planvorming nieuwe woningbouwlocatie Zuidpolder Zuid  Investeren in een gezonde leefstijl  Behoud vitaliteit van Eemnes: verenigingen en voorzieningen  Investeren in onderwijs: van huisvesting tot ontwikkeling (cultuur, onderwijs, bewegen)  Plaatsen van een tweede

Smart JOP

Gemeente Eemnes

- 6-

Programmabegroting 2024

Lokale lasten Voor het jaar 2023 kozen we ervoor om de hoge inflatie maar beperkt door te berekenen in de OZB. We zien naast de prijsstijgingen ook forse stijgingen van de cao-lonen, zowel voor ons eigen personeel maar ook in de zorg, welzijn en andere sectoren. Dat betekent dat we voor 2024 fors hogere subsidieaanvragen hebben ontvangen. Deels moeten we die honoreren, deels kijken we of de ambitie wat omlaag kan. We hebben met die stijgingen gelukkig al deels rekening gehouden in de begroting 2023. Voor 2024 stellen we voor om de tarieven voor afval en riool te beperken tot een verhoging van 3% en 2,3%. Hierdoor komen we niet helemaal uit op 100% kostendekkendheid, maar door de reserve te gebruiken valt de schade voor de begroting mee en houden we de lastenstijging voor onze inwoners beperkt. Pas in december/begin 2024 verwachten we een nieuw “Rioolplan”, we verwachten hierin nieuwe investeringen maar ook dat een aantal geraamde investeringen niet nodig zijn omdat het riool nog prima een aantal jaren mee kan. Dus in 2024 gaan we onze ambities en wat dat betekent voor het riooltarief met u bespreken. Voor afval geldt dat we nog lang niet op het doel 100kg fijn en grof restafval (grijze bak) per inwoner per jaar zitten , in combinatie met 75% afvalscheiding (en met minimale afkeuring). Dat doel stond voor 2020 en de ambitie was verder omlaag richting 2025.

84% van de gemeenten hebben de 100 kilo doelstelling nog niet gehaald. We evalueren het afvalsysteem in 2024 en kijken wat we kunnen verbeteren. Minder afval is ook minder kosten. In 2024 gaan we kijken naar de ambities en willen we kritisch kijken naar de kosten van de huidige manier van inzamelen. Tegenover de service van nu, staan ook de kosten. Uiteraard een traject waarbij we met onze inwoners het gesprek aan willen gaan. Voor de WOZ willen we voorstellen om een beperkte inhaalslag te doen vanwege de hoge inflatie. De inflatieraming voor 2024 bedraagt volgens het CPB (augustusraming) 3,9% voor de geharmoniseerde consumentenprijsindex. Dat is de index die de inwoner in zijn portemonnee voelt. We stellen voor de OZB met 6,6% te verhogen, dus 2,7% meer om de hoge inflatie van 2022 (11,6%) en 2023 (4,1%) deels te compenseren. Gemiddeld betekent dit voor een meerpersoonshuishouden met een woning met WOZ-waarde € 400.000 dan een stijging van de lokale lasten met 4,1% en bij een WOZ-waarde van € 600.000 is het 4,5%. Voor een eenpersoonshuishouden valt de verhoging 0,5% hoger uit, omdat men een laag riooltarief betaalt. Daarmee komt de stijging van de lokale lasten voor de meeste huishoudens (riool, afval en OZB) dan tussen de 4 en 4,5% uit. Oftewel dicht bij de geraamde inflatie van 3,9%. Uiteraard dragen de sterkste lasten (hoge woningwaarde) de zwaardere lasten.

2026 – 2027: ravijn Gemeenten stevenen, als het kabinet niet bijstuurt, af op een korting van € 3 miljard in 2026. De financiële zorgen bij gemeenten nemen fors toe. Het, nu demissionaire, kabinet haalt in 2026 flink wat geld uit het gemeentefonds. Dit jaar zit er nog ruim 35 miljard euro aan algemene uitkering in de pot. Gecorrigeerd voor loon- en prijsstijgingen loopt dat op naar 36,5 miljard in 2025. Maar in 2026 valt het terug naar 33,5 miljard. Een overzicht van de oorzaken:  Afschaffen trap-op-trap-af systematiek (eenzijdig door het kabinet) levert een min van 2,2 miljard euro op in 2026. In de voorjaarsnota kwam er nog wel één miljard bij;  De opschalingskorting is t/m 2025 bevroren. In 2026 staat echter het hele bedrag als korting in de boeken: een min van 675 miljoen euro;  Het kabinet introduceert een andere manier om de loon- en prijsontwikkeling te compenseren. Die andere berekening levert een min op van 360 miljoen in 2026 en 530 miljoen een jaar later.

Gemeente Eemnes

- 7-

Programmabegroting 2024



Het aantal inwoners in Nederland groeit, het aantal ouderen (vergrijzing) ook, er zijn meer uitkeringen, etc. Al deze volumewijzigingen kregen we als gemeenten gecompenseerd. Dat volumeaccres ontbreekt in 2026. En vanaf 2027 wordt overgestapt naar een nieuwe berekeningsmethode gebaseerd op de ontwikkeling van het BBP. Die methode levert een lager accres op. De korting loopt op van 760 miljoen in 2026 naar 1,7 miljard in 2028.

In 2026 scheelt dat volgens berekening van de VNG € 3,07 miljard, wat oploopt naar € 3,63 miljard en 2028 € 4,1 miljard. De meicirculaire 2023 is de basis voor onze meerjarenraming. Bij het opstellen van de begroting 2023 hielden we in 2026 nog rekening met een compensatie voor het ravijnjaar. Die stelpost hebben we geschrapt, zodat het effect nu volledig in de begroting is opgenomen voor 2026 en 2027. Conform de oproep van de VNG hebben we geen bezuinigingen of heroverwegingen doorgevoerd. Als het nieuwe kabinet niet met een oplossing – handreiking komt, dan zullen we enkele grotere ambities (bijvoorbeeld Centrumplan) moeten heroverwegen. Ook zullen we dan de ambities op andere terreinen naar beneden moeten bijstellen of gewoon taakstellende bezuinigingen doorvoeren. Na de ROB, de VNG, de commissie Rinnooy Kan heeft nu ook de Raad van State in hun advies over de Rijksbegroting aangegeven dat voldoende financiering voor de decentrale overheden een randvoorwaarde is om ook de landelijke doelstellingen (woningbouw, energie transitie, asielopvang, bereikbaarheid) te realiseren.

Prinsjesdag 2023 De Miljoenennota en de begroting van het Gemeentefonds laten een ongewijzigd beeld zien. Aan het Gemeentefonds is het accres 2024 (Loon-en prijsontwikkeling, LPO) toegevoegd € 433 mln. in 2024 (aflopende naar € 338 mln. in 2026). Hierdoor neemt het ravijn wel af, in 2025 is het Gemeentefonds € 40,3 miljard en in 2026 nog maar € 38,3 miljard. De definitieve invulling van de nieuwe systematiek met ingang van 2027 is nu opgenomen als stelpost in afwachting van de definitieve afspraken rondom de bbp-indexatie. Dat geeft in 2027 en 2028 weer wat lucht, maar in de ogen van de VNG onvoldoende, omdat uit die indexatie zowel de volume-ontwikkeling moet worden gefinancierd als de LPO. De groei van het BBP kan ook negatief zijn, terwijl dat voor de kosten dan juist andersom het geval kan zijn (meer uitkeringen). Een hele ruwe eerste schets van de gevolgen van Prinsjesdag 2023 voor de algemene uitkering levert een plus op van € 200.000 voor de komende jaren voor Eemnes. Dat geeft wat ruimte, maar is nog lang niet genoeg. Veel zal ook afhangen van de nieuwe systematiek met ingang van 2027. Ook worden in 2024 de uitkomsten verwacht van de onderzoeken naar de herverdeling van het Gemeentefonds. Wij hebben nog een potentieel nadeel van € 600.000 te verwerken als de systematiek niet wordt aangepast.

2024 moedig voorwaarts We blijven investeren in een aangenaam woon- en leefklimaat in ons Eemnes. We blijven investeren in het bieden van gelijke kansen voor onze inwoners. We koesteren ons voorzieningenniveau. Kortom: we zijn samen onderweg naar een duurzaam 2030 en gaan door op de ingeslagen weg. Namens het college, Roland van Benthem Portefeuillehouder Financiën

Gemeente Eemnes

- 8-

Programmabegroting 2024

LEESWIJZER De programmabegroting 2024 bestaat uit de begroting in één oogopslag, de beleidsbegroting en de financiële begroting. Tenzij anders vermeld, zijn alle bedragen in euro’s en afgerond op hele getallen. Door deze afronding kan een optelverschil ontstaan. Duiding ‘resultaat’ in de financiële tabellen: Bedrag + : Bedrag - :

resultaat is negatief (verlies) resultaat is positief (winst)

méér uitgaven of minder inkomsten dan begroot minder uitgaven of méér inkomsten dan begroot

Hieronder worden kort de verschillende onderdelen van de programmabegroting beschreven. Begroting in één oogopslag Bij de begroting in één oogopslag is op hoofdlijnen inzicht in de financiële positie van de gemeente gegeven voor de komende jaren. Ook wordt een beeld gegeven van de belangrijkste inkomsten en uitgaven van de gemeente Eemnes. Beleidsbegroting De beleidsbegroting bestaat uit het programmaplan en de paragrafen. 1. Programmaplan In het programmaplan gaan we per programma in op de maatschappelijke opgave, de ambities en de wijze waarop er gestreefd wordt om die ambities te realiseren. Naast de programma’s bevat het programmaplan een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, een overzicht van de overheadkosten, het bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting, het bedrag voor onvoorzien en een overzicht met de mutaties reserves. 2. Paragrafen In de paragrafen worden de onderwerpen behandeld die van belang zijn voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente Eemnes. De voorgeschreven paragrafen betreffen: lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en grondbeleid. Financiële begroting De financiële begroting bestaat uit het overzicht van baten en lasten en de uiteenzetting van de financiële positie. 3.

Overzicht van baten en lasten Het overzicht van de baten en lasten bestaat uit de meerjarenraming 2024-2027 waarmee inzicht wordt gegeven van de totale baten en lasten per programma. Daarnaast is in een overzicht het totaal van alle mutaties na de programmabegroting 2023 gegeven. Beide overzichten sluiten aan met de cijfers en toelichtingen zoals opgenomen in het programmaplan. Ook zijn de incidentele baten en lasten, de structurele mutaties in de reserves en de analyse op het structureel en reëel evenwicht van de begroting gepresenteerd. 4. Uiteenzetting van de financiële positie Samen met het overzicht van baten en lasten, is de ‘uiteenzetting van de financiële positie’ het begrotingsdeel dat de basis is voor de rechtmatigheidscontrole en het oordeel over het getrouwe beeld van de jaarrekening door de accountant. Dit onderdeel (de ‘uiteenzetting van de financiële positie’) bestaat uit de meerjarige geprognosticeerde balans, de investeringsplanning, een overzicht van de reserves en voorzieningen en tot slot het overzicht van het EMU-saldo.

Gemeente Eemnes

- 9-

Programmabegroting 2024

Bijlagen De bijlage bestaat uit: • Baten en lasten per taakveld

Gemeente Eemnes

- 10 -

Programmabegroting 2024

BEGROTING IN ÉÉN OOGOPSLAG

INFOGRAPHIC WAAR KOMT HET GELD VANDAAN? x € 1.000

Bedragen

JAARREKENING 2021 GEMEENTE EEMNES Ontvangsten Rijk

€ 17.759

WAAR KOMT HET GELD VANDAAN? Lokale heffingen

€ 7.342

Onroerende zaakbelasting (OZB) € 3.218 RIJK JAARREKENING 2021 GEMEENTE EEMNES

Afvalstoffenheffing Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Rioolheffing

€

12.715.830

€ 900

WAAR KOMT HET GELD VANDAAN? Leges omgevingsvergunning LOKALE HEFFINGEN RIJK Overige leges en heffingen

OZB Algemene uitkering en overige Leges Overige inkomsten uitkeringen gemeentefonds Afvalstoffenheffing Rioolheffing Onttrekkingen reserve(s) LOKALE HEFFINGEN Hondenbelasting OZB Begraafplaatsen Pachten en huren Leges Toeristenbelasting Rente en dividenden Afvalstoffenheffing Parkeerkosten Rioolheffing Overige inkomsten Hondenbelasting OVERIGE INKOMSTEN Begraafplaatsen Bijdrage uit de reserves Toeristenbelasting Pacht / huur inkomsten Parkeerkosten Overige inkomsten

€ € € € € € € € € € € € € € € € €

OVERIGE INKOMSTEN WAAR GAAT HET GELD NAARTOE? Bijdrage uit de reserves €

€ 1.533 € 1.465

2.486.482 12.715.830 2.206.183 1.419.866 915.639 54.476 2.486.482 35.217 2.206.183 31.274 1.419.866 1.046 915.639 54.476 35.217 7.512.423 31.274 802.509 1.046 9.634.888

7.512.423 802.509 9.634.888

€ 226 € 5.158 € 998 € 958 € 103 € 3.099

€ 30.259 € 37.815.832

WAAR GAAT HET GELD NAARTOE?

Pacht / huur inkomsten Programma's Overige inkomsten PROGRAMMA'S

€ €

1. Bestuur van de gemeenschap 01. Bestuur van de gemeenschap € 834.745 02. Veiligheid € 875.698 2. Veiligheid WAAR GAAT HET GELD NAARTOE? 03. Publiek, vergunning en handhaving € 1.388.200 3. Publiek, Vergunning en Handhaving 04. Mobiliteit € 1.577.563 4. Mobiliteit PROGRAMMA'S 05. Groene leefomgeving € 1.324.594 01. Milieu Bestuurenvan de gemeenschap 834.745 06. klimaat 5. Groene leefomgeving € 2.506.511 02. Ruimtelijke Veiligheid ordening en wonen 875.698 07. € 7.179.785 6. Milieu en klimaat 03. Werk Publiek, 1.388.200 08. en vergunning inkomen en handhaving € 2.984.109 7. Ruimtelijke ordening en €wonen 04. Sociale Mobiliteit 1.577.563 09. samenhang 2.161.202 05. Sport, Groenecultuur leefomgeving 1.324.594 8. Werk en inkomen 10. en vrije tijd € 2.081.880 06. Opgroeien Milieu en 9. klimaat 2.506.511 11. inSociale EemnesSamenhang € 5.243.525 07. Ruimtelijke ordening en wonen € 7.179.785 Algemene dekkingsmiddelen 933.306 10. Sport, cultuur en vrije tijd 08. Werk en inkomen 2.984.109 Onvoorzien € 09. Sociale samenhang 2.161.202 Overhead € 2.815.510 11. Opgroeien in Eemnes 10. Sport, cultuur en vrije tijd 2.081.880 Vennootschapsbelasting € 171.538 Overige onderdelen 11.

Opgroeien in Eemnes € 5.694.897 5.243.525 Storting in de reserves Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen € 933.306 Onvoorzien Overhead € Overhead € 2.815.510 RESULTAAT Onvoorzien Vennootschapsbelasting € 171.538 Storting in deVennootschapsbelasting reserves € 5.694.897 Stortingen reserve(s)

€ 37.815.832

€ 24.368 € 932 € 1.007 € 1.586 € 2.765 € 1.456 € 2.405 € 1.088 € 2.522 € 2.762 € 2.169 € 5.677

€ 37.773.061

€ 5.580 € 683 € 4.802 € 10 €0 € 85

€ 37.773.061 € 42.771

RESULTAAT

€

RESULTAAT

€ 29.948 42.771 € 311

Gemeente Eemnes

- 12 -

Programmabegroting 2024

FINANCIËLE BEGROTING IN ÉÉN OOGOPSLAG De begroting 2024 sluit met een voordelig saldo van € 311.000. Dit resultaat is een optelling van de bestaande meerjarenbegroting conform de meerjarenbegroting 2023-2026, de kadernota 2024, de zomernota 2023 en de diverse autonome ontwikkelingen. Hieronder is de opbouw van de begroting 2024 en het meerjarenperspectief 2025-2027: Meerjarenperspectief

2024

2025

2026

2027

Saldo meerjarenbegroting 2023 incl perspeciefnota Mutatie kadernota 2024 Saldo na kadernota 2024

-168.481 1.260.519 1.092.519

-564.511 1.519.489 955.489

-401.015 1.847.985 1.446.985

-401.015 1.909.985 1.508.985

1. Ontwikkelingen na kadernota 2024 2. Meicirculaire 2023 3. OZB mutaties 4. Verwerking DVO 2024 (BEL begroting 2024) 5. Technische bezuinigingen

-102.719 -226.000 -164.000 -362.126 -549.053

301.884 -282.000 -172.000 -353.132 -563.870

454.704 -60.000 -285.000 -353.132 -552.546

739.902 137.000 -461.000 -353.132 -552.546

Meerjarenperspectief 2024 - 2027 (geraamd resultaat)

-311.379

-113.629

651.011

1.019.209

1. Ontwikkelingen na kadernota 2024 Na het vaststellen van de kadernota 2024 hebben zich nog een aantal ontwikkelingen voorgedaan met een negatief financieel effect op het meerjarenperspectief. De belangrijkste hierin is de stijging van de kosten Jeugdzorg van € 286.000 in 2024 aflopend naar € 85.000 in 2027, de stijging van de kosten uitbesteding belastingtaken Baarn van € 67.000, de stijging van de kosten WMO maatwerkdienstverlening 18+ van € 50.000, de verwachte stijgen van de rentekosten als gevolg van de stijging in de rentetarieven van € 63.000 vanaf 2025 oplopend naar € 253.000 in 2027, de verwachte stijging van het leerlingenvervoer en leerplicht van € 42.000 en de stijging van de kosten arbeidsparticipatie en minimabeleid van € 48.000. 2. Meicirculaire 2023 In de kadernota 2024 was reeds een voorschot genomen op de uitkomsten van de meicircualire ten aanzien van de tegemoetkoming in de CAO loonstijging. Deze pakt uiteindelijk in de publicatie van de meicirculaire voor de jaren 2024 tot en met 2026 voordeliger uit. En in 2027 nadeliger uit. 3. OZB mutaties Voor de komende jaren is het uitgangspunt dat de totale opbrengst uit de OZB gelijk blijft, met uitzondering van de areaaluitbreiding (incl. waardensprong) en de inflatiecorrectie. De inflatiecorrectie voor het jaar 2024 komt uit op 6,6% conform de VRU systematiek en levert aan inkomsten € 203.000 op.

De waardensprong en de uitbreiding van het areaal leidt tot een neerwaartse aanpassing van de raming opgesteld bij de begroting 2023. Doordat enkele projecten wat later worden opgeleverd, wordt de geraamde opbrengst in 2024 verlaagd met € 39.000. In 2025 verlaagd met € 31.000, de latere opleveringen leiden in 2026 en 2027 weer tot hogere opbrengsten.

Gemeente Eemnes

- 13 -

Programmabegroting 2024

Voor 2024 leidt dat tot een mutaties van per saldo € 164.000 (inflatie € 203.000 – areaal € 39.000). 4. Bijdrage BEL Combinatie In de kadernota 2024 is een stijging van de DVO-bijdrage en het maatwerk aan de BEL Combinatie opgenomen. Op basis van de definitieve begroting van de BEL Combinatie voor 2024 kan een deel van deze stelposten vrij vallen. 5. Technische bezuinigingen Om de begroting sluitend te maken is langs twee sporen gekeken naar de begroting. Allereerst wordt er reëel geraamd en daarnaast zijn de verschillende stelposten (inflatiecorrectie 2023 en stelposten Collegeprogramma) nader beoordeeld. Reëel ramen Hiervoor hebben we een analyse uitgevoerd naar de verschillen tussen begrote baten en lasten en de realisatie ervan in de afgelopen drie jaar. Hierbij is gekeken naar structurele onderschrijdingen. Deze analyse levert een besparing op van circa € 250.000 per jaar. De raad ziet erop toe dat de begroting in evenwicht is en kan hiervan afwijken indien aannemelijk is dat het evenwicht in de begroting de eerstvolgende jaren tot stand zal worden gebracht. Dit betekent dat bijvoorbeeld in enig jaar een tekort mag bestaan mits maatregelen worden genomen om die tekorten weg te werken. De provincie toetst of dit adequaat gebeurt. De tabel voor de bepaling van het structurele evenwicht staat hieronder.

Belangrijk is om te bepalen of er structureel voldoende dekking is voor de structurele budgetten. Op basis van onderstaand overzicht is de begroting structureel in evenwicht. Berekening structureel saldo

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Geraamd resultaat

-311.379

-113.629

651.011

1.019.209

Corr saldo -/-

Incidentele lasten

-576.898

-546.882

-223.882

-223.882

+

Incidentele baten

298.241

148.241

-

-

-/-

Incidentele toevoegingen reserves

-85.308

-85.308

-85.308

-85.308

+

Incidentele onttrekkingen reserves

471.518

472.609

220.303

220.303

-203.826

-124.969

562.124

930.322

Ja

Ja

Nee

Nee

Structureel saldo begroting Structureel evenwicht?

Uit bovenstaand overzicht blijkt dat er wordt voldaan aan de voorwaarde van een structureel sluitende meerjarenbegroting voor de jaarschijven 2024 en 2025. Hiermee voldoen we aan de voorwaarde van repressief toezicht van onze Provincie. Vanaf het ravijnjaar 2026 is dit niet het geval. Hiermee voldoen we met voorliggende begroting aan het Begrotingsadvies 2024 – 2027 van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en geven hiermee een helder signaal af aan het demissionaire kabinet.

Gemeente Eemnes

- 14 -

Programmabegroting 2024

BELEIDSBEGROTING

Gemeente Eemnes

- 15 -

Programmabegroting 2024

1.

PROGRAMMAPLAN

In het programmaplan gaan we per programma in op de maatschappelijke effecten en de manier waarop we die effecten willen verwezenlijken. Dit wordt gedaan aan de hand van de drie W-vragen: • • •

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Wat mag het kosten?

Per programma zijn hiervoor indicatoren opgesteld. De verplichte beleidsindicatoren zijn in het volgende hoofdstuk verzameld. De drie BEL-gemeenten worden naast elkaar gepresenteerd.1 Naast de programma’s bevat het programmaplan een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, een overzicht van de overheadkosten, het bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting, het bedrag voor onvoorzien en een overzicht met de totale mutaties reserves. Opzet programmaplan De opbouw per programma is als volgt: • Visie • Doelen en activiteiten • Betrokkenheid verbonden partij om de doelstelling(en) te realiseren • Kaderstellende beleidsnota’s en verordeningen • Speerpunten van beleid en relevante beleidsontwikkelingen (indien van toepassing) • Niet verplichte beleidsindicatoren en servicenormen (indien van toepassing) • Programmakosten en toelichting op verschil begroting 2023 ten opzichte van de begroting 2022

1

Vergelijking met alle gemeenten is digitaal mogelijk op de website “Waar staat je gemeente.nl”

Gemeente Eemnes

- 16 -

Programmabegroting 2024

UITGANGSPUNTEN 1.

Uitkering gemeentefonds In de raming is de algemene uitkering tot en met de Meicirculaire 2023 van het gemeentefonds verwerkt.

2.

Salarissen Uitgangspunt voor de salarisberekening is: Ambtelijke organisatie (COA): o Verhoging vast bedrag van € 2.880 per jaar vanaf 2023 o Stijging 2% vanaf 2023 o Stijging 3% vanaf 2024 College van B&W (Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers) : o o o

Stijging 3% per 1 april 2023 Stijging 1,5% vanaf 2024 Eenmalige uitkering van € 450,- in april 2023

3.

Rente omslag Voor de begroting 2024 is de rente-omslag net als bij de begroting 2023 bepaald op 1,0%.

4.

Grondexploitaties Aan de grondexploitaties mag alleen nog een rentepercentage worden toegerekend, dat gebaseerd is op de daadwerkelijk te betalen rente over het vreemd vermogen. In deze begroting houden we rekening met 0,7% (was in 2023 0,7%).

5.

Bijgestelde begroting 2023 In de vergelijkende cijfers met de begroting 2023 zijn de begrotingswijzigingen 2023 tot en met juli 2023 verwerkt.

6.

Inflatiecorrectie 2024 is 6,6% Inflatiecorrectie wordt toegepast conform Prijsindex VRU systematiek MEV en CEP inflatie

2021

2022

2023

2024

a Prijs overheidsconsumptie b Nationale consumenten prijsindex cpi

5,2%

1,7%

4,12%

3,38%

2,7%

10,0%

3,0%

3,1%

c Prijsindex voor dat jaar (2/3 a + 1/3 b)

4,4%

4,5%

3,7%

3,3%

d gehanteerde index OZB in jaar X

1,9%

2,0%

5,4%

0,0%

e correctie voorg jaren (c - d)

2,5%

2,5%

-1,7%

3,3%

4,9%

3,3%

6,6%

cumulatief (a = 60% loonvoet, 20% materieel en 20% investeringen, zoals opgenomen in meicirculaire 2023) MEV: de Macro Economische Verkenning = Prinsjesdag CEP: Centraal Economisch Plan = Voorjaarsnota

Gemeente Eemnes

- 17 -

Programmabegroting 2024

VERPLICHTE BELEIDSINDICATOREN Onderstaande beleidsindicatoren zijn een verplicht onderdeel van de begroting. De beleidsindicatoren maken de onderlinge vergelijkbaarheid van gemeenten beter mogelijk. Op de website waarstaatjegemeente.nl staat de landelijke database die continue wordt bijgewerkt. Raadplegen daarvan kan dan ook andere, meer recente, cijfers laten zien. Deze indicatoren zijn in de programmabegroting 2024 opgenomen in één totaaloverzicht als onderdeel van het programmaplan. Deze indicatoren zijn niet opnieuw opgenomen in de programma’s zelf. Programma 1 - Bestuur van de Gemeenschap en overhead Nr

Doel

TV Naam indicator

1

-

-

2

-

-

3

-

-

4

-

5

-

-

Meet-moBron ment

Blaricum

Eemnes

Laren

Formatie

0,24

0,42

0,21

Eigen gegevens

Bezetting

0,24

0,42

0,21

Eigen gegevens

Apparaatskosten

€ 475

€ 495

€558

Eigen gegevens

Externe inhuur

14%

28%

16%

Eigen gegevens

Overhead

15%

16%

22%

Eigen gegevens

Toelichting beleidsindicatoren 1

Het aantal fte per 1.000 inwoners.

2

De bezetting in aantal fte per 1.000 inwoners.

3

De apparaatskosten per inwoner.

4

De kosten van externe inhuur als % van het totaal van de loonsom en de totale kosten van inhuur externen.

5

Percentage van de totale lasten.

Programma 2 - Veiligheid Nr

Doel

1

2

2

TV Naam indicator

Meet-moBron ment

Blaricum

Eemnes

Laren

1.0 Winkeldiefstal per 1.000 inwoners

0,2

0,6

0,6

2022

2

1.0 Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners

2,4

2,2

3,6

2022

3

2

1.0 Diefstal uit woning per 1.000 inwoners

1,9

1,2

3,3

2022

4

2

1.0 Vernieling en beschadiging per 1.000 inwoners

4,7

4

6,1

2022

CBS - diefstallen CBS - criminaliteit CBS - diefstallen CBS - criminaliteit

x = geen info. Toelichting beleidsindicatoren 1

Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.

2

Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).

3

Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners.

4

Het aantal vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) per 1.000 inwoners. Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden: opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze 2 delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven.

Gemeente Eemnes

- 18 -

Programmabegroting 2024

Programma 6 - Milieu Nr

Doel

1

6

2

6

TV Naam indicator

Meet-moBron ment

Blaricum

Eemnes

Laren

7.0 Omvang huishoudelijk restafval

149

130

130

2021

7.0 Percentage hernieuwbare elektriciteit

7,3%

30,8%

3,6%

2021

Blaricum

Eemnes

Laren

CBS - stat. hh afval RWS - klimaatmon.

Toelichting beleidsindicatoren 1

Het ingezameld aantal kilo niet gescheiden huishoudelijk afval per inwoner.

2

geen toelichting beschikbaar.

Programma 7 - Ruimtelijke Ordening en Wonen TV Naam indicator

Meet-moBron ment

Nr

Doel

1

7

8.0 WOZ-waarde woningen

€ 527

€ 289

€ 559

2017

CBS - stat.WOZ

1

7

8.0 WOZ-waarde woningen

€ 575

€ 322

x

2018

CBS - stat.WOZ

1

7

8.0 WOZ-waarde woningen

€ 590

€ 345

€ 610

2019

CBS - stat.WOZ

1

7

8.0 WOZ-waarde woningen

€ 631

€ 377

€ 666

2020

CBS - stat.WOZ

1

7

8.0 WOZ-waarde woningen

€ 687

€ 409

€ 714

2021

CBS - stat.WOZ

1

7

8.0 WOZ-waarde woningen

€ 734

€ 443

€ 769

2022

2

7

8.0 Nieuwbouw woningen

31,5

2

0,4

2021

3

7

8.0 Demografische druk

97,1%

79,5%

114,0%

2022

CBS - stat.WOZ BAG-ABFresearch CBS - bevolk.stat.

4

7

8.0 Woonlasten éénpersoonshuishouden

€ 1.220

€ 858

€ 1.273

2022

COELO

5

7

8.0 Woonlasten meerpersoonshuishouden

€ 1.391

€ 1.107

€ 1.490

2022

COELO

x = geen info

Toelichting beleidsindicatoren 1

De gemiddelde WOZ waarde van woningen per duizend euro.

2

Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.

3

De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.

4

Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.

5

Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.

Programma 8 - Werk en Inkomen Nr

Doel

1

Meet-moBron ment

TV Naam indicator

Blaricum

Eemnes

Laren

8

6.0 Banen

479,7

559,9

654

2022

LISA

2

8

6.0 Kinderen in uitkeringsgezin

3,0%

3,0%

3,0%

2021

3

8

6.0 Netto arbeidsparticipatie

70,8%

74,1%

68,0%

2022

4

8

6.0 % werkloze jongeren

x

x

x

2021

5

8

6.0 Bijstandsuitkeringen per 10.000 inwoners

216,9

213,4

229

2021

6

8

3.0 Functiemenging in percentage

43,0%

49,0%

48,0%

2022

CBS Jeugd CBS - arbeidsdeeln. CBS Jeugd CBS - particip.wet CBS - BAG/LISA

7

8

3.0 Vestigingen (van bedrijven) per 1.000 inwoners

173

206,1

226,7

2022

8

8

6.0 Lopende re-ïntegratievoorzieningen

114

102

82

2021

LISA CBS - particip.wet

x = geen info

Toelichting beleidsindicatoren 1

Het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten.

2

Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is is een huishouden waarvan minimaal 1 lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens ogv de Wet Werk en Bijstand (WWB tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen

Gemeente Eemnes

- 19 -

Programmabegroting 2024

2004 (Bbz) verstaan. T/m 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut-Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. 3

Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking.

4

Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. T/m 2015 zijn de cijfers van deze indaticator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut-Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.

5

Het aantal personen met een bijstandsuitkering o.g.v. de Wet Werk en Bijstand (WWB t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen.

6

De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

7

Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar.

8

Het aantal lopende re-ïntegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.

Programma 9 - Sociale Samenhang Nr

Doel

1

9

TV Naam indicator

Blaricum

Eemnes

Laren

430

405

590

6.0 Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

Meet-moBron ment 2022

CBS mon.SD/WMO

Toelichting beleidsindicatoren 1

Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.

Programma 10 - Sport, Cultuur en Vrije Tijd Nr

Doel

TV Naam indicator

Blaricum

Eemnes

Laren

20

10

5.0 Niet-sporters

46,3%*

46,7%

43,6%*

*2020

Meet-moBron ment 2016

CBS/RIVM/GGD

*2020

Toelichting beleidsindicatoren 1

Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens 1 x per week aan sport doet.

Programma 11 - Opgroeien in Eemnes Meet-moBron ment

Nr

Doel

TV Naam indicator

Blaricum

Eemnes

Laren

1

11

1.0 Verwijzingen Halt

4

7

2

2017

Stichting Halt

1

11

1.0 Verwijzingen Halt

7

6

1

2018

Stichting Halt

1

11

1.0 Verwijzingen Halt

6

1

4

2019

Stichting Halt

1

11

1.0 Verwijzingen Halt

11

7

7

2020

Stichting Halt

1

11

1.0 Verwijzingen Halt

2

3

2

2021

Stichting Halt

1

11

1.0 Verwijzingen Halt

6

3

8

2022

Stichting Halt

2

11

4.0 Absoluut verzuim

0

0

0

2022

DUO / Ingrado

3

11

4.0 Relatief verzuim

34

34

28

2022

DUO / Ingrado

4

11

4.0 Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO)%

0,9%

1,6%

1,0%

2021

DUO / Ingrado

5

11

6.0 Jongeren met een delict voor de rechter

1%*

1,0%

0%*

2017

CBS Jeugd

6

11

6.0 Jongeren met jeugdhulp

10,6%

12,7%

11,8%

2022

CBS Jeugd

7

11

6.0 Jongeren met jeugdbescherming

0,3%

0,8%

0,5%

2022

CBS Jeugd

8

11

6.0 Jongeren met jeugdreclassering

x

x

x

2021

CBS Jeugd

x = geen info.

*2020

*2015

Toelichting beleidsindicatoren 1

Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 jongeren van 12-18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten

Gemeente Eemnes

- 20 -

Programmabegroting 2024

en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan,

2

zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. Het aantal leer- of kwalificatieplichtige jongeren dat absoluut verzuimer is (geweest) gedurende het schooljaar: de jongere is niet ingeschreven bij een onderwijsinstelling en beschikt niet over een vrijstelling. De periodeaanduiding '2021' staat voor schooljaar '2020/2021'.

3

Het relatieve aantal leer- of kwalificatieplichtige jongeren zonder vrijstelling dat langer dan 4 opeenvolgende weken niet ingeschreven was op school. De periodeaanduiding '2021' staat voor schooljaar '2020/2021'.

4

Vsv’ers zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie is een havo of vwo diploma of minimaal een mbo-2 diploma. Het vsv-percentage staat voor het aantal vsv’ers als percentage van het aantal onderwijsdeelnemers die aan het begin van het schooljaar ingeschreven staan.

5

De periodeaanduiding '2021' staat voor schooljaar '2020/2021'. Percentage 12 t/m 21 jarigen dat met een delict voor de rechter is verschenen. T/m 2015 zijn de cijfers afkomstig van het VerweyJonker Instituut-Kinderen in Tel. Vanaf 2016 zijn de cijfers afkomstig van het CBS.

6

Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere of opvoedingsproblemen van de ouders.

7

Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar.

8

Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot 23 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringsmedewerker om te voorkomen dat hij/zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worde opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt.

Gemeente Eemnes

- 21 -

Programmabegroting 2024

PROGRAMMA 1 – BESTUUR VAN DE GEMEENSCHAP Bestuurlijke verantwoordelijkheid: burgemeester Roland van Benthem

Visie Eemnes is een bestuurskrachtige en zelfstandige gemeente, die samen met andere gemeenten en de inwoners maatschappelijke doelen realiseert via goed georganiseerde dialoogprocessen. Maatschappelijke opgave Onze samenleving verandert en als bestuur veranderen wij mee. Inwoners zijn steeds meer actief betrokken bij onze gemeente. Inwoners nemen initiatieven en we koersen op directe vormen van democratie en zelfsturing. Dit vraagt van ons als bestuur een kanteling. We werken samen met inwoners en maatschappelijke organisaties om doelen en visies te realiseren. Dat doen we in dialoog met elkaar. Ons bestuur heeft een open houding, waarbij er niet vanuit regels en procedures gewerkt wordt maar vanuit vertrouwen, dialoog en gelijkwaardigheid. We vragen van onze gemeentelijke organisatie, maar ook van onze verbonden partijen zoals de HBEL (Huizen, Blaricum, Eemnes en Laren), om het bestuur hierbij te ondersteunen. Er wordt van buiten naar binnen gedacht en gekeken vanuit de mogelijkheden die er zijn om onze inwoners te ondersteunen bij de opgave waarvoor ze zich tot de gemeente wenden. De belangrijkste uitgangspunten als kleinschaligheid, de dorpse cultuur en landschappelijke waarden, blijven het beste geborgd in een zelfstandig Eemnes. Dat betekent dat we de dingen doen die van belang zijn voor onze inwoners, zoals Ruimte, Vergunningen, Sociaal beleid.

We versterken de komende jaren ook de BEL Combinatie en maken de inrichting toekomstbestendig. Versterken kan ook door samenwerking te zoeken met buurgemeenten, zoals in netwerkgemeenten gebruikelijk is. De samenwerking met Baarn is, zowel bestuurlijk als ambtelijk, vormgegeven op het gebied van belastingsamenwerking. Wij dragen met ons beleid bij aan de volgende Global Goals - Vreedzame en rechtvaardige samenleving voor iedereen; - Partnerschappen om doelstellingen te bereiken.

Wat willen we bereiken / Strategische doelstellingen Eemnes blijft zelfstandig als gemeente, met voldoende bestuurskracht We houden het hoge voorzieningenniveau in stand. Verder inzetten op regionale samenwerking met de regio Amersfoort en regio Gooi & Vechtstreek Door de samenwerkingen krijgen we de juiste schaal voor de gemeentelijke opgave.

Gemeente Eemnes

- 22 -

Programmabegroting 2024

Verder inzetten op het versterken van de BEL Combinatie De vastgestelde visie volgen we en we geven verder richting aan het organisatie-ontwikkelplan (programma VIBE). Het versterken van de lokale democratie door transparant, interactief en zorgvuldig te besturen De inwoners van Eemnes ervaren de gemeente als een duurzame, leefbare, sociale en inclusieve gemeente. Via een bredere inzet van participatie in een vroeg stadium halen we ideeën, wensen en belangen op. Inwoners weten daarbij wat we van elkaar kunnen verwachten. Onder andere over rollen, kaders en beïnvloedingsruimte binnen de vooraf gestelde kaders. Inwoners en ondernemers komen ook zelf met initiatieven voor de grote opgaven, zoals de energietransitie, mobiliteitstransitie, klimaataanpassingen, circulariteit en biodiversiteit.

Alle huishoudens ontvingen voor de zomervakantie 2023 een uitnodiging via een ansichtkaart om mee te doen aan de burgerraadpleging duurzaamheid.

Gemeente Eemnes

- 23 -

Programmabegroting 2024

Wat gaan we daarvoor doen? Van klassieke participatie naar eigenaarschap We willen via een bredere inzet van participatie in een vroeg stadium ideeën, wensen en belangen ophalen en daarmee van participatie naar inwonersbetrokkenheid gaan. Verder bieden we ruimte aan inwoners en ondernemers om zelf te komen met initiatieven voor de grote opgaven, zoals de energietransitie, mobiliteitstransitie, klimaataanpassingen, circulariteit en biodiversiteit. Ook organiseren we burgerfora rondom grote thema’s, zoals in 2023 is gedaan met Woonvisie en Klimaat. In 2024 evalueren we de ervaringen met het Burgerberaad Klimaat en organiseren we een "tussenmarkt" (thematische burgertop). (Digitale) nieuwsbrief We zetten de digitale (twee)wekelijkse nieuwsbrief voort en per groot project een specifieke digitale nieuwsbrief.

Regio Amersfoort We continueren, en waar nodig intensiveren we, de samenwerking binnen de regio Amersfoort door voldoende middelen beschikbaar te stellen en actief te participeren (zowel bestuurlijk als ambtelijk). De kracht van klein We zijn lid geworden van de groep van de 55 kleinste gemeenten. Ook willen we bestuurlijk structureel meedoen aan de bundeling van de krachten van de 55 kleinste gemeenten via de "Kracht van klein" (uitwisselen ervaringen, best practices, lobby via VNG). Keurmerk Cittaslow We onderzoeken de impact van het keurmerk "Cittaslow" voor Eemnes en maken daarover een voorstel voor uw raad. Digitale omgeving In 2024 moderniseren we de website van Eemnes (ook van Laren en Blaricum). Daarbij verbeteren we ook de zoekfunctie. Verder verbeteren we de vergaderfaciliteiten in het BEL-kantoor, zoals de inrichting, het meubilair en de digitale vergadermogelijkheden. In 2024 treffen we voorbereidingen om de raadsvergaderingen digitaal toegankelijk te maken zodat iedereen de openbare vergadering kan meekijken, kan volgen en kan nazoeken.

Gemeente Eemnes

- 24 -

Programmabegroting 2024

Communicatie In elk project nemen we een budget op voor communicatie. Om onze inwoners goed te informeren, maken we gebruik van “Inwonersprofielen”. Via deze profielen krijgen we meer zicht op de manieren om inwoners het beste te bereiken per onderwerp/project. Bij werkzaamheden in de openbare ruimte informeren we onze inwoners pro actief onder het motto: “Hier werkt de gemeente voor u”. Voor onze medewerkers zetten we het project Communiceren met impact (begrijpelijk, helder, minder ambtelijk) voort. Verder gaan we in 2024 aan de slag met de nota Inwonersbetrokkenheid. Het digitale inwonerspanel blijven we 4 keer per jaar inzetten en werven we in 2024 hier weer nieuwe leden voor. Betrokkenheid verbonden partijen BEL Combinatie De BEL Combinatie is de gemeenschappelijke werkorganisatie van de gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren. Door de ambtelijke capaciteit te bundelen kan efficiënter worden gewerkt en is de organisatie minder kwetsbaar. Gemeentebelastingen Baarn-Eemnes 2023 Vanaf 2023 is de samenwerking tussen de gemeente Baarn en Eemnes verder geïntensiveerd via de gemeenschappelijke regeling Gemeentebelastingen Baarn-Eemnes 2023.

Kader stellende beleidsnota's en verordeningen Relevante beleidskaders Nota toekomstvisie Raadsbesluiten over BEL-samenwerking Communicatienota “Werken aan relaties” Informatieplan (BEL) Nota burgerparticipatie BEL gemeenten Evaluatie en benchmark BEL gemeenten Collegeprogramma 2018 – 2022 Vergaderstructuur Raad Eemnes Notitie Verbonden partijen Kadernota 2024?

2021 2020 2014 2020 2021 2020 2018 2015 2016 2023

Speerpunten en ontwikkelingen Eemnes is een bestuurskrachtige en zelfstandige gemeente, die samen met andere gemeenten en de inwoners maatschappelijke doelen realiseert via goed georganiseerde dialoogprocessen. Er worden, met de huidige inzichten, geen aanvullende ontwikkelingen verwacht in dit programma anders dan al opgenomen in de begroting 2023 en het collegeprogramma 2023-2026. (bron: Kadernota Eemnes 2024)

Gemeente Eemnes

- 25 -

Programmabegroting 2024

Wat mag het kosten In onderstaande tabel zijn de lasten en baten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. 01. Bestuur van de gemeenschap

Realisatie 2022

Begr. 2023 na wijz.

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Baten Lasten Saldo

-117.004 892.914 775.909

0 954.784 954.784

0 931.979 931.979

0 931.897 931.897

0 931.897 931.897

0 931.897 931.897

Toelichting verschillen Voordelen: De in de perspectiefnota 2023 opgenomen kosten rekenkamer van € 10.000 komen met ingang van 2024 te vervallen De stelpost Regio Amersfoort van € 25.000 Is in de begroting 2023 dubbel opgenomen en kan één keer vervallen. Totaal voordeel

-

10.000

-

25.000

-

35.000

Nadelen Stijging van de vergoeding aan raads- en commissieleden. Totaal nadeel

Gemeente Eemnes

- 26 -

14.000 14.000

Programmabegroting 2024

PROGRAMMA 2 - VEILIGHEID Bestuurlijke verantwoordelijkheid: burgemeester Roland van Benthem

Visie Veiligheid is van iedereen en voor iedereen. Het op peil houden van de veiligheid en de veiligheidsbeleving doen we samen met onze inwoners. Een ieder heeft hierin zijn eigen verantwoordelijkheid. We richten onze inzet op de zaken die we als gemeente kunnen beïnvloeden. Daarbij hoort dat wij helder zijn over onze rol en duidelijk zijn over wat inwoners en bedrijven van ons mogen verwachten. En omgekeerd: wat verwachten wij van hen en welke afspraken maken we samen? Maatschappelijke opgave De Eemnessers geven de afgelopen jaren een positief beeld over de veiligheid in Eemnes: zij waarderen de veiligheid gemiddeld hoger dan de inwoners van de ons omliggende gemeenten. Dat willen we graag zo houden. Om dit te realiseren, is het belangrijk dat mensen elkaar kennen en dat ze zich betrokken voelen bij wat er speelt in hun buurt. Overlast willen we tegengaan en in overleg zoeken we naar passende oplossingen. De vraag naar veiligheid speelt zich niet alleen af op straat maar ook achter de voordeur. Veilig opgroeien als kind maar ook veilig kunnen leven en wonen als volwassene, zorg en veiligheid vullen elkaar hierin aan. Veiligheid is van iedereen en vóór iedereen. Het op peil houden van de veiligheid en de veiligheidsbeleving doen we samen met onze inwoners. Een ieder heeft hierin zijn eigen verantwoordelijkheid.

We richten onze inzet op de zaken die we als gemeente kunnen beïnvloeden. Daarbij hoort dat wij helder zijn over onze rol en duidelijk zijn over wat inwoners en bedrijven van ons mogen verwachten. En omgekeerd: wat verwachten wij van hen en welke afspraken maken we samen? Wij dragen met ons beleid bij aan de volgende Global Goals: - Vrouwen en mannen gelijk; - Partnerschappen om doelstellingen te bereiken; - Vreedzame en rechtvaardige samenleving voor iedereen. Wat willen we bereiken / Strategische doelstellingen Continueren van onze inzet op veiligheid We werken samen met inwoners, bedrijven en alle partners die preventief of repressief aan veiligheid werken.

Gemeente Eemnes

- 27 -

Programmabegroting 2024

Continueren inzet tegen ondermijning We zetten extra in op middelen op het gebied van ondermijning. Ook continueren we de samenwerking met Regionale informatie- en expertise centrum (RIEC) in de aanpak van ondermijning. Eind 2023, begin 2024 stellen we het actieplan ondermijning vast. Tegelijkertijd wordt er een aantal beleidsstukken doorontwikkeld. Het doel van dit plan is om ondermijnende criminaliteit aan te pakken. De focus in de aanpak ligt op de regionale thema's: vastgoed en horeca. Ook is er actieve inzet op risicolocaties per gemeente. Voor de gemeente Eemnes gaat het om het buitengebied en autobranche/bedrijventerrein. Ondermijnende criminaliteit is vaak onzichtbaar, anders dan openlijke geweldpleging en overlast. Ondermijnende criminaliteit maakt gebruik van legale structuren en probeert het gezag van de overheid te ondermijnen. Soms komt bij dit soort criminaliteit ook intimidatie, bedreiging en afpersing kijken van zowel omwonenden als vertegenwoordigers van de overheid. In de komende jaren willen wij meer inzetten op regionale samenwerking. Op deze manier kan er gebruik worden gemaakt van elkaars expertise en inzet. Een voorbeeld hiervan is deelname aan de pilot Bibob Expertise Team. Ook in 2024 blijven we inzetten op het actueel houden van onze beleidskaders en het uitbreiden van toepassingsmogelijkheden en instrumentarium binnen de wettelijke mogelijkheden.

Hierbij kan onder andere gedacht worden aan wetgeving op het gebied van Opiumwet, Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (wet Bibob) en de Algemene Plaatselijke Verordening.

Ondermijnende criminaliteit maakt gebruik van legale structuren.

Continueren inzet tegen criminaliteit Er wordt conform de prioriteiten in het IVP extra ingezet op (cyber)criminaliteit en (cyber)criminaliteitspreventie. Hierbij wordt ook gefocust op het voorkomen van betrokkenheid van jeugd bij georganiseerde criminaliteit (jonge aanwas).

Gemeente Eemnes

- 28 -

Programmabegroting 2024

Cybercriminaliteit Voor veel bewoners en ondernemers is digitale veiligheid nog onontgonnen terrein. We investeren daarom tussen 2023 en 2026 extra om de digitale veiligheid van mensen en organisaties in Eemnes te verhogen. Digitale veiligheid is dan ook één van de prioriteiten in het nieuwe Integraal Veiligheidsplan 20232026. We starten met de prioriteiten op het gebied van Digitaal Veilig. De komende periode starten we met de verdere uitwerking van het risicoprofiel, versterking voor de lokaal vitale processen en een grootschalige cybercrisisoefening in de BEL Combinatie. Verder leren we van andere gemeenten door elementen uit projecten als “Digitaal Veilig in de wijk” ook in Eemnes te introduceren. We werken hierbij nauw samen met onze partners. In andere gemeenten zijn inmiddels succesvolle projecten opgezet waarbij vrijwilligers, digitale ambassadeurs genoemd, inwoners en het midden- en kleinbedrijf tegen opkomende vormen van digitale criminaliteit waarschuwen. Deze bewoners werken als vraagbaak om anderen te helpen en zich hiertegen te weren. Er is extra aandacht voor kwetsbare ouderen en jongeren. Beschermen van kwetsbare groepen We investeren in de weerbaarheid van jongeren in kansarme situaties. We zetten in op preventie door goed en zinvol jongerenwerk en voldoende opbouwwerkers.

We bieden gericht en proactief ondersteuning aan ouders met kinderen en pubers die dreigen af te glijden. Waar nodig zetten we de persoonsgerichte aanpak (PGA) in. Wat gaan we daarvoor doen Online – Cyber We geven voorlichting aan kwetsbare groepen en zetten in op bewustwordingscampagnes, samen met politie, scholen en welzijnsorganisaties. Op basisscholen bieden we een programma aan waarbij aandacht is voor het beschermen van de kinderen en hun omgeving tegen online gevaar, een voorbeeld hiervan is het programma HackShield. Ondermijning Het thema ondermijning wordt een speerpunt en we maken voorstellen om dit te voorkomen en aan te pakken. Ook zetten we extra capaciteit in om georganiseerde misdaad te signaleren en te voorkomen door preventieve maatregelen. Ook het gebruik van een vergunningsplicht voor kwetsbare branches wordt uitgebreid. We pakken de ‘afzetmarkt’ van gestolen goederen aan. Dat gebeurt door bewoners te stimuleren om hun kostbare goederen te laten registeren op de website Stop Heling. Ook het verplicht gebruiken van het Digitaal Opkopers-Register door opkopers hoort hierbij. Via dit register kunnen handelaren en de politie zien of het gaat om gestolen spullen. Jongeren - Straatwaarde We organiseren nabijheid met ogen en oren op straat en in de buurt via jongerenwerkers en coaches.

Op scholen zorgen we voor extra aandacht over risico's van alcohol, drugs, roken, lachgas en straatintimidatie. We voeren ook een strikt en consequent handhavingsbeleid tegen handel in drugs en er is extra aandacht voor het tegengaan van drugscriminaliteit en het gebruik van drugs bij jongeren. Samen met jongeren maken we plannen voor een zinvolle daginvulling en brengen we de (online) leefwereld van jongeren die problemen veroorzaken in kaart.

Gemeente Eemnes

- 29 -

Programmabegroting 2024

Uitbreiding BOA-inzet Met ingang van 2023 is de BOA-capaciteit uitgebreid naar 2,5 fte. We zetten deze extra uren gericht in op (jeugd)overlast, gebiedsgericht toezicht en periodieke (controle)acties. We handhaven vaker en zichtbaarder bij zogenaamde hotspots. We doen een proef met een wekelijks wijkspreekuur van de BOA's.

Brandweer Groot aandachtspunt voor de brandweer is het blijvend kunnen garanderen van de uitruk. In een veranderende maatschappij en de beperkte beschikbaarheid overdag, is het noodzaak om instroom, doorstroom en uitstroom van brandweerlieden goed in balans te hebben en te houden. De urgentieregeling voor brandweervrijwilligers in de Huisvestingsverordening is een middel om daartoe te komen. We blijven de jeugdbrandweer (financieel) ondersteunen. De snel groeiende energietransitie maakt het werk van de brandweer lastig. Deze energietransitie is topprioriteit voor de brandweer. De brandweer geeft advies over risico's om bij een incident niet voor een onmogelijke taak te staan. Bij advisering over vergunningverlening krijgt dit een belangrijke plaats. Rookmelders We sluiten aan bij de gerichte VRU-brede communicatie over het plaatsen van gecertificeerde rookmelders. Burg. De Leeuw – Mertens kazerne We verduurzamen de Brandweerkazerne. Betrokkenheid verbonden partijen Veiligheidsregio Utrecht De voorbereiding op rampen en crises wordt door de gemeente op regionaal niveau georganiseerd door deelname aan de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht. In deze gemeenschappelijke regeling werken brandweer, geneeskundige hulpdiensten en gemeenten samen om zo effectief mogelijk op te treden wanneer zich een ramp of crisis voordoet.

In totaal nemen 26 gemeenten deel aan deze gemeenschappelijke regeling.

Gemeente Eemnes

- 30 -

Programmabegroting 2024

Veiligheidshuis Regio Utrecht (VHRU), vestiging Amersfoort Het Veiligheidshuis Regio Utrecht (VHRU) is een regionaal samenwerkingsverband van justitiële organisaties, zorgorganisaties en 26 gemeenten in de regio Utrecht. Het VHRU faciliteert de samenwerking binnen de aanpak van plegers van ernstige overlast en criminaliteit die kampen met complexe problematiek. De problematiek speelt zich bij deze plegers af op meerdere leefgebieden waarbij alleen een zorgvuldig afgewogen combinatie van zorg, straf en hulpverleningsmaatregelen een duurzame oplossing biedt. Voor alle complexe casussen in Eemnes (en de andere Eemlandse gemeenten) waar opschaling noodzakelijk is wordt gebruik gemaakt van de vestiging Amersfoort. Ook maakt Eemnes gebruik van de specialisten in Amersfoort voor de nazorg van ex-gedetineerden en interventies op zorgbehoevende delinquenten. In nauwe samenwerking tussen BEL, Interventieteam HBEL en VHRU zetten we in op gecoördineerde aanpak voor zowel persoonsgerichte aanpak voor kwetsbare, overlast gevende inwoners als ex-gedetineerden. Maatschappelijke zaken HBEL Met de HBEL wordt samengewerkt binnen het sociaal domein. Met name op het gebied van zorg en veiligheid wordt intensief samengewerkt aan complexe casuïstiek. Kader stellende beleidsnota's en verordeningen Relevante beleidskaders Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

2023

Regionaal Crisisplan VRU 2024-2027 Gemeenschappelijke regeling VRU Programmabegroting 2020 VRU VTH-beleid Eemnes 2019-2022

2023 2019 2022 2019

Speerpunten en ontwikkelingen Brandweer en rampenbestrijding Brandweerzaken De VRU richt zich komende jaren op onder andere de thema’s: energietransitie en duurzame inzetbaarheid. Daarmee zorgt de brandweer niet alleen voor incidentbestrijding, de brandweer geeft ook adviezen over risico’s. De VRU zal in de komende beleidsperiode investeren om in het kader van risicobeheersing een waardevolle gesprekspartner en adviseur van de gemeenten te blijven. Aankomende wet- en regelgeving beïnvloedt de uitvoeringspraktijk. Met name de op komst zijnde Omgevingswet is van invloed op het proces, de instrumenten en tot op zekere hoogte ook op de risicobeheersingstaken. Loopbaan De VRU heeft extra aandacht voor de loopbaanontwikkeling van medewerkers. Hoe zorg je dat mensen gezond de eindstreep halen? Dit geldt met name voor de medewerkers in de operationele dienst, die zwaar werk uitvoeren, maar waarvoor het vroegpensioen is afgeschaft. Groot aandachtspunt voor de brandweer is het blijvend kunnen garanderen van een piketorganisatie. In een veranderende maatschappij en de belasting van een dergelijke functie, is het noodzaak om instroom, doorstroom en uitstroom goed in balans te hebben en te houden.

Gemeente Eemnes

- 31 -

Programmabegroting 2024

Crisisbeheersing Vanuit de Veiligheidsregio Utrecht wordt er ook in regionaal verband ingezet op thema’s als doorontwikkeling van de crisisbeheersing, Bevolkingszorg en de crisisorganisatie. Het gaat hierbij om zaken als nadere uitwerking van het opgavegericht werken, een toekomst bestendige organisatie die ook in staat is om andersoortige crisissen te managen, informatiemanagement etc. Lokaal ligt het accent met name het opleiden, Trainen en Oefenen, het up to date houden van de crisisorganisatie organisatie. Leden van de regionale en lokale crisisorganisatie dienen zo goed als mogelijk voorbereid te worden op de bestrijding van een ramp of crisis. Het is dan ook van belang om voldoende te oefenen. Zowel bestuurlijk als ambtelijk is er budget beschikbaar om te oefenen. Zo ontstaat er routine en ervaring die nodig is om crises en andere acute (bestuurlijke) issues doeltreffend ter hand te nemen. Gebiedsgerichte controle We voeren elk jaar één integrale handhavingsactie uit. Dit doen we door acties te organiseren gericht op specifieke problematiek bijvoorbeeld in branches of in buurten. Bij een gebiedsgerichte, integrale handhavingsactie controleert de gemeente dan samen met haar partners in gebieden waar de leefbaarheid en veiligheid onder druk staan. Dit gebeurt zichtbaar én onzichtbaar. Uiteraard nemen we signalen en meldingen over deze gebieden mee.

De controles richten zich onder meer op onrechtmatig gebruik van bedrijven, woningen en andere objecten. Diensten treden samen op tegen overtredingen en openstaande belastingen. Met deze acties geeft de gemeente een duidelijk signaal af dat criminaliteit en overlast niet worden getolereerd in Eemnes. Tijdens de acties geven medewerkers voorlichting aan omwonenden en ondernemers. Na afloop van iedere actie informeert de gemeente de bewoners via de Rotonde, de e-mail nieuwsbrief en via sociale media. Dit wordt als positief ervaren en draagt bij aan de meldingsbereidheid. Opvang Vluchtelingen De oorlog in Oekraïne duurt nog steeds voort en de opvang van vluchtelingen blijft de aankomende periode een belangrijk maar onzeker thema. De gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren hebben de handen ineengeslagen om Oekraïense ontheemden op te vangen. Vanaf het begin van de crisis is de opvang gezamenlijk georganiseerd. Voor het beheer en de uitvoering van de opvang voor Oekraïners zette de BEL Combinatie in 2022 een speciale projectorganisatie op. In 2023 zijn 206 Oekraïense ontheemden vanuit de verschillende noodopvanglocaties verhuisd naar twee nieuwe locaties waar zij langdurig kunnen verblijven: de Barbeelstraat in Eemnes en de Woensberg in Blaricum.