Eemnes Begroting 2023 Deel A DEF v2
Tekst van het document
2017 2012 2017 2017 2018 2021 2021 2014
Speerpunten en ontwikkelingen Klimaatbeleid In 2023 gaat Eemnes de uitvoering van de Transitievisie Warmte in gang zetten. De eerste stappen zullen vooral gericht zijn op de isolatie van woningen en gebouwen, zodat op termijn de overstap gemaakt kan worden naar duurzame warmtebronnen. Geothermie wordt daarvoor nog steeds als een kansrijke optie gezien, en het doel is om de eerste boringen hiervoor in 2024 te laten plaatsvinden. De hiervoor noodzakelijk voorbereidingen moeten plaatsvinden in 2023. Voor duurzame elektriciteitsopwekking wordt vooral gekeken naar beschikbare (bedrijfs-)daken in Eemnes, en naar mogelijke overkapping met zonnepanelen van parkeerplaatsen . Ondanks de beperkingen in capaciteit van het huidige elektriciteitsnet denken wij dat hier nog goede resultaten te behalen zijn. De Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Regio Amersfoort die in 2021 is vastgesteld, wordt geactualiseerd. Dit moet in juli 2023 leiden tot de RES 2.0. De doelstelling uit de RES 1.0 om regionaal tenminste 0,5 TWh aan duurzame energie op te wekken, blijft het uitgangspunt. De wijze waarop dit ingevuld gaat worden vraagt wel om enkele aanpassingen ten opzichte van de RES 1.0. Eemnes zal zich vooralsnog blijven richten op duurzame elektriciteit op daken en overkappingen.
Eemnes blijft ook inzetten op de ondersteuning van inwoners, verenigingen en ondernemers bij de verduurzaming van woningen en gebouwen. De duurzaamheidslening voor particulieren en de stimuleringslening voor ondernemers worden in 2023 voortgezet. Praktische ondersteuning blijft ook
Gemeente Eemnes
- 39 -
Programmabegroting 2023
beschikbaar. Particulieren en verenigingen kunnen daarvoor terecht bij de energiecoaches van Eemnes Energie. Voor ondernemers is er ondersteuning via het programma ‘Klimaatestafette’. Afval Op basis van de in 2022 uitgevoerde evaluatie en het daarbij behorende onderzoek naar alternatieve inzamelmethodes, is besloten) om in 2023 een gerichte communicatie en voorlichtingscampagne (i.s.m. de AVU) op te zetten en uit te voeren met het doel inwoners meer bewust te laten worden over de noodzaak tot scheiden van afval (grondstoffen) en verminderen van restafval. Vervolgstap is om in 2024 te bekijken of de landelijke doelstelling van 100 kg restafval per inwoner is gehaald en indien nodig opnieuw de mogelijke alternatieve scenario's tegen het licht te houden c.q. te beoordelen of een nieuw inzamelsysteem nodig is.
Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. 06. Milieu en klimaat
Realisatie 2021
Begr. 2022 na wijz.
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Baten
-2.515.489
-2.563.130
-2.645.041
-2.697.682
-2.794.099
-2.800.995
Lasten Saldo
2.482.309 -33.181
2.808.235 245.105
2.174.899 -470.142
2.168.174 -529.508
2.247.318 -546.781
2.253.018 -547.977
Toelichting verschillen Op het programma Milieu en Klimaat is ten opzichte van de begroting 2022 een voordeel ontstaan van € 715.000 bestaande o.a. uit de hieronder opgenomen verschillen: € 207.000 voordeel vanwege de mutaties vanuit de DVO, € 150.000 voordeel hogere opbrengsten riool en afval ten behoeve van 100% kostendekkendheid, € 50.000 voordeel heeft betrekking op de vergoedingen voor grondstoffen (afval) van derden partijen uit de Zomernota 2022, € 162.000 voordeel vanwege incidentele kosten 2022 (budgetoverheveling 2021 – 2022), € 132.000 voordeel door incidentele budgetten 2022 met betrekking tot milieu- en klimaatbeleid, € 14.000 voordeel door diverse mutaties kleiner dan € 10.000.
Gemeente Eemnes
- 40 -
Programmabegroting 2023
PROGRAMMA 7 - RUIMTELIJKE ORDENING EN WONEN
Visie Wij kiezen voor een gestage groei van de woningvoorraad. Door deze gestage groei, waarbij woningen opgeleverd worden in alle segmenten, geven wij starters de mogelijkheid om voor het eerst te gaan kopen maar ook anderen om te verhuizen. We bouwen gedifferentieerd, met focus op de doelgroepen starters, middenhuurders en senioren dichtbij de voorzieningen. De gestage groei zorgt bovendien voor behoud van vitaliteit in ons dorp.
Doelstellingen en activiteiten Wat willen we bereiken?
Wat doen we daarvoor?
Omgevingswet
Onderwerp
De nieuwe Omgevingswet die ingevoerd gaat worden zal onze bijzondere aandacht krijgen.
Woningbouw
Optimaal benutten wooncapaciteit, voldoende woonruimte voor inwoners van Eemnes.
Implementeren van de Omgevingswet conform de minimum eisen van de VNG aangevuld met een beleidsneutraal Omgevingsplan en het opstellen van een Omgevingsvisie. Binnen project Zuidpolder realiseren van meer woningen in de periode 2022 – 2024.
Herontwikkeling terrein Hink Stap Sprong en Hilt met woningbouw. Herontwikkeling terrein Ocriet met woningbouw Mensen uit alle Uitvoering geven aan en monitoren doelgroepen moeten van prestatieafspraken met de zelfstandig en betaalbaar Alliantie, inclusief realisatie nieuwe kunnen wonen. sociale huurwoningen. Doelgroepen waarvoor we Onderzoeken of we de grond van gaan bouwen zijn starters sociale koop – en huurwoningen in en senioren en ook wordt er erfpacht kunnen uitgeven. prioriteit gegeven aan Nieuwe regelgeving voor sociaal middenhuur (gebaseerd op compensatiefonds opstellen. coalitieprogramma). Uitvoeren bestuursopdracht ‘investeren in sociale huurwoningen na 2022’.
Gemeente Eemnes
- 41 -
Programmabegroting 2023
Betrokkenheid verbonden partijen CV en BV Zuidpolder In augustus 2013 zijn de marktpartijen Heijmans (voorheen Vos & Teeuwissen) en Van Wijnen met de gemeente Eemnes een samenwerkingsovereenkomst aangegaan. De samenwerking is vormgegeven in een CV/BV-structuur. In de overeenkomst is afgesproken dat de gemeente alle gronden aankoopt van de marktpartijen en samen met haar eigen grond doorverkoopt aan de CV.
Gemeentelijke Participatiemaatschappij Zuidpolder Eemnes Ten behoeve van de financiering van de activiteiten in de Zuidpolder is in 2014 een participatiemaatschappij opgericht waarin de lening van de gemeente inzake bouw- en woonrijp maken wordt doorgezet naar de CV Zuidpolder.
Kaderstellende beleidsnota’s en verordeningen Relevante beleidskaders Huisvestingsverordening Eemnes 2019 Woonvisie Eemnes 2019-2023 Structuurvisie Bestemmingsplannen (diversen)
2019 2019 2004/2010
Speerpunten en ontwikkelingen Omgevingswet Het programma Implementatie Omgevingswet is op 1 juli 2022 gestopt, de verantwoordelijkheid voor de implementatie ligt vanaf die datum bij de betreffende teams in de BEL Combinatie. De datum waarop de wet in werking treedt is echter nog niet helemaal zeker. De verwachting is wel dat de Eerste Kamer in november de finale goedkeuring geeft aan het Koninklijk Besluit zodat de Omgevingswet op 1-1-2023 in werking kan treden. De implementatie is dan nog niet afgerond. Er zal nog langere tijd inzet gepleegd moeten worden om het beleid en de regelgeving van het fysieke domein aan te passen aan het nieuwe instrumentarium van de Omgevingswet (omgevingsvisie, omgevingsplan en programma's). Met het maken van een omgevingsvisie is in 2022 gestart, dit proces loopt door in 2023. Gelijker tijd worden onder het regiem van de Omgevingswet prestatie afspraken, beheer- en gebiedsplannen en allerlei andere uitvoeringsplannen die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving omgevormd tot programma's. Het opstellen van het omgevingsplan van Eemnes is een grote klus waarin samen met de gemeenten Blaricum en Laren wordt opgetrokken. Het opstellen van de omgevingsplannen wordt in 2023 in één keer aanbesteed, zodat een adviesbureau in één proces drie omgevingsplannen kan maken. We verwachten dat dit proces zeker drie jaar in beslag neemt.
Voor het bereiken van de doelstellingen van de Omgevingswet is echter meer nodig. De gewenste ontwikkeling vraagt niet alleen het 'technisch' aanpassen van regels, processen en werkwijzen, maar ook om een verdergaande ontwikkeling van o.a. cultuur, vaardigheden en gedrag. Het is nodig om de organisatie
Gemeente Eemnes
- 42 -
Programmabegroting 2023
verder te laten groeien in de wijze waarop de Omgevingswet wordt uitgevoerd. Deze ontwikkeling zal duurzaam aandacht vragen tot 2030 (en wellicht daarna). Woningbouw HSS en Hilt De bouw van woningen bij de Hinkstapsprong (HSS) en Hilt is in 2022 van start gegaan. In 2023 zullen voor beide projecten de woonrijp maak plannen worden vastgesteld. Naar verwachting zullen de woningen begin 2023 (met een uitloop in 2024) worden opgeleverd. Tiny Houses In 2023 zal op basis van een bestuursopdracht een visie worden gemaakt en overleg met de provincie worden gevoerd over het bouwen van tijdelijke tiny houses aan de noordkant van Eemnes. Woningbouw Zuidpolder De voortgang van de woningbouw in het project Zuidpolder verloopt positief. Bij verkoopbijeenkomsten is de belangstelling voor alle woningcategorieën onverminderd groot. Ook bij de verkoop is in lijn met voorgaande jaren meer dan de helft van de woningen toegewezen aan Eemnesser inwoners. Nieuw woonbeleid In 2023 loopt de geldigheid van de huidige woonvisie af. In 2023 wordt gewerkt aan het opstellen van nieuw woonzorgvisie voor de komende jaren. Hierin worden de ambities en doelstellingen van het coalitieakkoord en collegeprogramma meegenomen. Het nieuwe woonbeleid wordt verwerkt in (het proces van) de op te stellen Omgevingsvisie voor Eemnes.
Het nieuwe woonbeleid vormt de basis voor het maken van meerjarige prestatieafspraken met woningbouwcorporatie De Alliantie.
Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. 07. Ruimtelijke ordening en wonen
Realisatie 2021
Begr. 2022 na wijz.
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Baten Lasten Saldo
-6.197.913 2.911.732 -3.286.181
-9.271.878 6.442.819 -2.829.059
-1.773.463 925.621 -847.842
-3.758.307 925.449 -2.832.858
-714.743 915.229 200.486
-714.743 915.229 200.486
Toelichting verschillen Op het programma Ruimtelijke Ordening en Wonen is ten opzichte van de begroting 2022 een nadeel ontstaan van € 1.981.000 bestaande uit de hieronder opgenomen verschillen: € 2.369.000 nadeel heeft betrekking op mutaties uit de Grondexploitaties (die via de reserves aan reserve kapitaalasten wordt toegevoegd) € 318.000 voordeel vanwege de mutaties vanuit de DVO, € 46.000 voordeel op de rentelasten als gevolg van de actualisatie van de investeringen, € 24.000 voordeel door diverse mutaties kleiner dan € 10.000.
Gemeente Eemnes
- 43 -
Programmabegroting 2023
PROGRAMMA 8 – WERK EN INKOMEN
Visie Eemnes is een inclusieve en gastvrije samenleving: iedereen mag er zijn, heeft een rol en is van waarde in Eemnes. Er nemen zo veel mogelijk mensen actief deel aan onze samenleving en waar mogelijk in (regulier) werk.
Doelstellingen en activiteiten Zie hiervoor de speerpunten en ontwikkelingen.
Betrokkenheid verbonden partijen Maatschappelijke zaken HBEL (gemeente Huizen) Maatschappelijke zaken HBEL wordt uitgevoerd door gemeente Huizen. Hierbinnen vindt de uitvoering van de WMO, Participatiewet, leerlingenvervoer, inburgering en schuldhulpverlening plaats. Tomin De gemeenschappelijke regeling ‘Werkvoorziening Tomingroep’ voorziet in de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening. De hoofddoelstelling is het aanbieden van werkgelegenheid onder aangepaste omstandigheden aan personen die kunnen en willen werken, maar die door een vorm van beperking geen kans hebben op een baan in het reguliere bedrijfsleven.
Kaderstellende beleidsnota’s en verordeningen Relevante beleidskaders Participatievisie Startnotitie een nieuw huis Richtlijnen bijzondere bijstand Beleidsplan Schuldhulpverlening 2021-2022 Verordening sociaal domein gemeente Eemnes 2018 Verordening Adviesraad sociaal domein Huizen Blaricum Eemnes Laren Verordening Kwijtscheldingen gemeentelijke belastingen
2014 2021 2022 2021 2022 2017 2020
Speerpunten en ontwikkelingen Beleidsplan schuldhulpverlening In Eemnes blijven we ook inzetten op het voorkomen van schulden en het tegengaan van armoede. Wij volgen hierbij de lijn van het Rijk. Preventie is en blijft hierbij een belangrijk speerpunt. Zo houden we in stand wat er al is: de budgetcoach, formulierenhulp in het Huis van Eemnes en vroegsignalering van schulden. We hebben bijzondere aandacht voor jong volwassenen met schuldenproblematiek. Ook
Gemeente Eemnes
- 44 -
Programmabegroting 2023
huishoudens die door de hoge energiekosten in de problemen komen, ondersteunen we financieel door een bijdrage. Daarbij onderzoeken wij wat nog meer nodig is om armoede onder risicogroepen te beperken en schulden te voorkomen. Zowel in regioverband als lokaal zullen we de juiste hulp voor de juiste groep inzetten. Om te bepalen wat nodig is - en voor het vernieuwde beleidsplan Schuldhulpverlening die wij in de komende periode gaan opstellen - zullen wij inwoners en organisaties actief betrekken.
Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. 08. Werk en inkomen
Realisatie 2021
Begr. 2022 na wijz.
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Baten Lasten Saldo
-1.254.201 2.465.804 1.211.603
-1.370.488 2.592.138 1.221.650
-1.434.250 2.453.545 1.019.295
-1.369.250 2.408.485 1.039.235
-1.476.250 2.441.430 965.180
-1.495.250 2.464.181 968.931
Toelichting verschillen Op het programma Werk en Inkomen is ten opzichte van de begroting 2022 een voordeel ontstaan van € 202.000 bestaande uit de hieronder opgenomen verschillen: € 215.000 voordeel heeft betrekking op de aanpassingen vanuit de geactualiseerde begroting HBEL, € 13.000 nadeel door diverse mutaties kleiner dan € 10.000.
Gemeente Eemnes
- 45 -
Programmabegroting 2023
PROGRAMMA 9 – SOCIALE SAMENHANG
Visie Zelfstandig mee kunnen doen is een belangrijke pijler in Eemnes. De meeste van onze inwoners zijn goed in staat om zelfstandig mee te kunnen doen in onze samenleving, maar voor diegene die dat niet kunnen bieden wij ondersteuning. Maatwerk is hierbij ons uitgangspunt waarbij wij de eigen kracht van onze inwoners centraal stellen.
Doelstellingen en activiteiten Zie hiervoor de speerpunten en ontwikkelingen.
Betrokkenheid verbonden partijen Maatschappelijke zaken HBEL (ondergebracht bij de gemeente Huizen) Maatschappelijke zaken HBEL wordt uitgevoerd door gemeente Huizen. Hierbinnen vindt de uitvoering van de WMO, Participatiewet, leerlingenvervoer, inburgering en schuldhulpverlening plaats.
Regio Gooi- en Vechtstreek Door de Regio Gooi en Vechtstreek worden specifieke gemeentelijke taken binnen het sociaal domein uitgevoerd. Daarnaast is een deel van de inkoop en het contractbeheer van maatwerkvoorzieningen in het sociaal domein belegd bij de regio. GGD Regio Utrecht De GGD Regio Utrecht voert in het kader van de Wet Publieke Gezondheidszorg voor de gemeente de taken uit op het gebied van Gezondheidszorg(bescherming en bevordering), Inspectie kinderopvang, Ouderenzorg, Epidemiologie en bestrijding Infectieziekten. Om aan de lokale behoeften te voldoen voert de GGD Regio Utrecht naast de verplichte taken ook nog maatwerkafspraken uit.
Kaderstellende beleidsnota’s en verordeningen Relevante beleidskaders Verordening sociaal domein gemeente Eemnes Beleidsplan bescherming en opvang 2021-2024 Verordening Adviesraad sociaal domein HBEL Regionaal Programma Volwasseneducatie Regio Gooi en Vechtstreek
Gemeente Eemnes
- 46 -
2020 2021 2017 2019
Programmabegroting 2023
Speerpunten en ontwikkelingen Versterken preventief voorveld Eind 2022 starten de BEL-gemeenten met een pilot gericht op het preventieve aanbod op het gebied van bewegen, leefstijl en welzijn. Er is al een groot preventief aanbod op het gebied van lichamelijke en mentale gezondheid alleen niet alle inwoners en professionals weten dit aanbod te vinden. Preventie-akkoord In 2021-2022 is in Eemnes een lokaal preventie-akkoord opgesteld. Het doel van dit preventie-akkoord is om de algemene gezondheid van onze inwoners te verbeteren. In samenwerking met diverse organisaties hebben wij een plan opgesteld met een aantal specifieke acties voor jong en oud. Alle inwoners kunnen hiervan profiteren. In de komende jaren zal het preventie-akkoord een structureel karakter krijgen, waarbij wij jaarlijks of tweejaarlijks met inwoners en organisaties vaststellen welke acties en interventies op dat moment passend zijn om een gezonde levensstijl te bevorderen. Openbare gezondheidszorg Gezondheid betreft het fysieke, mentale en maatschappelijke welzijn van mensen en wordt voor een groot deel beïnvloed door de leefomgeving, leefstijl en de mate waarin iemand grip op zijn leven heeft. Een goede en positieve gezondheid vergroot de kwaliteit van leven en stelt mensen in staat om beter en langer inzetbaar te zijn in de samenleving.
Een gezonde leefstijl draagt bij aan gezondheid in de breedste zin van het woord en kan bedragen aan het voorkomen van gezondheidsklachten (preventie). Bij mensen met een bepaalde gezondheidsklacht, aandoening of ziekte (is zorg), kan een gezonde leefstijl ook een groot curatief potentieel hebben. Inzet op een gezonde en positieve leefstijl als (onderdeel van de) behandeling is een vorm van passende zorg die de druk op de zorgprofessionals kan verminderen en de zorg betaalbaar houdt. Daarom moet een gezonde leefstijl, met aandacht voor een gezonde leefomgeving, onderdeel gaan uitmaken van het dagelijks leven van burgers. Om dit te bereiken is brede maatschappelijke en politieke inzet op gezondheidsbevordering essentieel. Hierbij gaat het niet alleen om de inzet op de domeinen van gezondheid en welzijn, maar ook breder. De laatste jaren is ingezet om de samenwerking met diverse partners uit dit werkveld zowel lokaal als regionaal (aangevuld met onderwijs, sport & bewegen), te verstevigen en meer samen te werken. Dit is mogelijk gemaakt door diverse landelijke subsidies. Lokaal hebben we daar een preventie-akkoord voor opgesteld, welke voldoet aan het gedachtegoed zoals hierboven omschreven. Echter om te zorgen dat we dit voor de komende jaren structureel kunnen borgen vraagt dit om een door ontwikkeling.
Er wordt ingezet op het versterken en uitbreiden van interventies om een gezonde en positieve leefstijl te bevorderen. Als middel is er een schakelpunt voor inwoners en professionals gerealiseerd, waarbij vraag en aanbod op het gebied van leefstijl worden beantwoord. De 1ste lijn heeft daardoor een gericht aanspreekpunt voor inwoners met een niet medische vraag, die ondersteuning en advies ontvangen van professionals uit de sport, welzijn en maatschappelijk werkveld en inwoners kunnen binnenlopen op spreekuren en/of een gerichte afspraak maken. Dit is een preventieve maatregel die we moeten blijven voortzetten om bij zorgprofessionals de druk te verminderen en de kosten voor de zorg betaalbaar te houden. GGD regio Utrecht Wij zullen de komende periode opnieuw evalueren of de maatwerkafspraken nog passend zijn of dat er behoefte is aan herziening van de afspraken. Daarbij willen wij meer gebruik gaan maken van informatie verkregen uit epidemiologisch onderzoek: van data naar doen, voor een goed gezondheidsbeleid.
Gemeente Eemnes
- 47 -
Programmabegroting 2023
De groep jongeren van 12-18 jaar wordt over het algemeen gezien door de GGD Gooi en Vechtstreek. We gebruiken daarom ook data van de GGD Gooi en Vechtstreek over deze groep (denk bijvoorbeeld aan de mentale gezondheid, stress en alcoholgebruik onder de 18 jaar). Doordecentralisatie Beschermd Wonen per 2024 Vanaf 2024 gaan alle gemeenten zelf de middelen ontvangen voor Beschermd Wonen in plaats van dat die naar de centrumgemeenten gaan. In Regio Gooi en Vechtstreekverband is hierover afgesproken dat de huidige wijze van samenwerking wordt gecontinueerd. De reden is dat de betrokken gemeenten een te klein aantal cliënten hebben om dit zelf te gaan organiseren. We merken dus weinig van deze verandering en zullen de middelen doorzetten naar de regio. Wel is in het beleidsplan Bescherming & Opvang afgesproken dat iedere gemeente inzet op preventie. Dit nemen we mee in de visie op het sociaal domein en de inzet op het preventieve voorveld. Visie Sociaal Domein Er is de afgelopen jaren in HBEL verband gewerkt aan een gedeeld kader van normen en waarden. Op basis hiervan formuleert de gemeente een heldere visie op het sociaal domein, die ons meer grip en sturing moet gaan bieden. Ook vertalen we het gedeelde waardenkader naar handvatten voor de uitvoerende medewerkers, zodat het een duidelijke richting geeft bij individuele besluiten.
Deze visie zal in 2023 aan de raad worden voorgelegd.
Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. 09. Sociale Samenhang
Realisatie 2021
Begr. 2022 na wijz.
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Baten Lasten Saldo
-54.541 2.025.981 1.971.440
-43.000 2.470.969 2.427.969
-45.000 2.493.326 2.448.326
-45.000 2.447.724 2.402.724
-45.000 2.398.245 2.353.245
-45.000 2.382.994 2.337.994
Toelichting verschillen Op het programma Sociale Samenhang is ten opzichte van de begroting 2022 een nadeel ontstaan van € 20.000 bestaande uit de hieronder opgenomen verschillen: € 30.000 nadeel heeft betrekking op de stelpost subsidies uit de Kaderbrief 2023, € 10.000 voordeel door diverse mutaties kleiner dan € 10.000.
Gemeente Eemnes
- 48 -
Programmabegroting 2023
PROGRAMMA 10 - SPORT, CULTUUR EN VRIJE TIJD
Visie Wij stimuleren de sport- en cultuurbeleving voor iedereen. Maatschappelijke doelen binnen het sociaal domein worden verbonden aan sport, bewegen en cultuurbeleving.
Doelstellingen en activiteiten Zie hiervoor de speerpunten en ontwikkelingen.
Betrokkenheid verbonden partijen Niet van toepassing.
Kaderstellende beleidsnota’s en verordeningen Relevante beleidskaders Nota ‘van koe tot kunst’ met uitvoeringsplan Verordening investeringssubsidie sport Beleidsregels en Uitvoeringsregels MO Nota Sport, bewegen en meedoen in de BEL 2018-2030 Plan van aanpak JOGG 2021-2024 Lokaal Sportakkoord, Blaricum, Eemnes en Laren 2020
2010 2009 2012 2018 2021 2020
Speerpunten en ontwikkelingen Lokaal Sportakkoord Het ministerie van VWS heeft nieuwe ambities opgesteld voor het Lokaal Sportakkoord. In 2023 wordt een (geactualiseerd) lokaal Sportakkoord opgesteld. Hierin worden de uitgangspunten en ambities van de ministerie van VWS meegenomen. Structureel aanbod van cultuureducatie Medio 2021 is door verschillende organisaties, waaronder de gemeente Eemnes, het MuziekAkkoord Gooi en Vechtstreek ondertekend. Alle samenwerkingspartijen spraken af hoe ze gezamenlijk tot structureel muziekonderwijs voor alle kinderen in de regio gaan komen. Met Kunst Centraal, de cultuuraanbieder op het basisonderwijs en de Gooische Muziekschool wordt momenteel onderzocht of een structureel aanbod van muziekonderwijs mogelijk is.
Gemeente Eemnes
- 49 -
Programmabegroting 2023
Nieuwe Kunst en cultuurnota Voor de periode 2023-2026 wordt een nieuwe cultuurnota opgesteld. Hierin staat omschreven wat de ambities en speerpunten zijn voor de komende jaren op het gebied van: versterken van de culturele infrastructuur (onder meer de bibliotheek en het Huis van Eemnes), bevorderen van cultuurparticipatie (jeugd, jongeren, jeugdfonds voor sport en cultuur, volwassenenfonds Sport en Cultuur en cultuureducatie op de scholen) en integraal beleid en samenwerking (op het gebied van gezondheid, jeugd, sport, armoedebestrijding, openbare ruimte en onderwijs). Onze visie legt de nadruk op meer verbinding tussen verschillende instellingen, organisaties, verenigingen en inwoners. Daarnaast moet kunst en cultuur voor elke doelgroep toegankelijk zijn en wordt er ook aandacht besteed aan cultureel en historisch erfgoed. Toekomstbestendige bibliotheek Bibliotheek “Gooi en meer” en Bibliotheek Huizen-Laren-Blaricum hebben het voornemen om per 1 januari 2023 te fuseren. De organisaties werken al langere tijd nauw samen. De daadwerkelijke fusie heeft als doel een robuuste organisatie te realiseren waarmee de dienstverlening binnen de gemeenten op onveranderd kwaliteitsniveau blijft.
Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. 10. Sport, cultuur en vrije tijd
Realisatie 2021
Begr. 2022 na wijz.
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Baten Lasten Saldo programma
-661.675 2.084.509 1.422.833
-688.805 2.043.687 1.354.882
-722.714 2.084.876 1.362.162
-722.714 2.079.541 1.356.827
-722.714 2.079.040 1.356.326
-722.714 1.982.732 1.260.018
Toelichting verschillen Op het programma Sport, Cultuur en Recreatie is ten opzichte van de begroting 2022 een nadeel ontstaan van € 7.000 bestaande per saldo uit diverse kleine mutaties.
Gemeente Eemnes
- 50 -
Programmabegroting 2023
PROGRAMMA 11 - OPGROEIEN IN EEMNES
Visie In de komende jaren willen wij meer preventief en integraal gaan werken t.a.v. de jeugdzorg en zorgen voor voldoende voorzieningen voor de jeugd in Eemnes. Wanneer ondersteuning nodig is, wordt deze voor jeugdigen en ouders snel, effectief en dichtbij het gezin georganiseerd én sluit deze ondersteuning aan bij de eigen kracht en het sociale netwerk van de jeugd en ouders. De gezinnen worden zo veel mogelijk ambulant thuis of in een gezinsvervangende situatie geholpen en ondersteund. De eigen kracht van jeugdigen en ouders wordt versterkt en gebruikt om samen (met professionele hulpverlening) oplossingen te vinden.
Doelstellingen en activiteiten Zie hiervoor de speerpunten en ontwikkelingen.
Betrokkenheid verbonden partijen Regio Gooi- en Vechtstreek De Regio Gooi en Vechtstreek voert een aantal taken voor Eemnes uit, waaronder de uitvoering en de handhaving van de leerplicht. Regio Amersfoort In de jeugdzorgregio Amersfoort (voorheen genaamd jeugdzorgregio Eemland) werkt de gemeente Eemnes samen met de gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Eemnes, Leusden, Soest en Woudenberg voor de inkoop van de jeugdhulp en account- en contractmanagement. Bovenregionaal wordt er in de zes Utrechtse Jeugdzorgregio’s en twee centrumgemeenten Utrecht en Amersfoort samengewerkt wanneer het gaat om de contractering van gecertificeerde instellingen (GI’s) voor Veilig Thuis Utrecht (VT) en de organisatie van (preventieve) jeugdbescherming (JB) en jeugdreclassering (JR). Relatiebeheer met lokale jeugdhulpaanbieders, monitoring en sturing zullen we als gemeente met de nieuwe taakgerichte inkoop op perceel jeugdzorg zelf moeten organiseren. GGD Regio Utrecht De GGD Regio Utrecht voert in het kader van de Wet Publieke Gezondheidszorg voor de gemeente Eemnes de taken uit op het gebied van Jeugdgezondheidszorg en verzorg de inspecties van de kinderopvang.
Gemeente Eemnes
- 51 -
Programmabegroting 2023
Kaderstellende beleidsnota’s en verordeningen Relevante beleidskaders Statuten Stichting Basisonderwijs Gooi- en Vechtstreek Verordening Onderwijshuisvesting Verordening financiële en materiële gelijkstelling basisonderwijs Convenant Voor- en Vroegschoolse Educatie gemeente Eemnes 2020-2022 Verordening Jeugdhulp Subsidieverordening ‘Elke peuter een kans! 2020-2022’ Convenant eerste opvangonderwijs Verordening sociaal domein gemeente Eemnes 2018 Beleidsnotitie kindarrangement voor de gemeenten HBEL Beleidsregels toezicht en handhaving Wet kinderopvang gemeente Eemnes
2022 2022 2015 2019 2019 2019 2022 2022 2018 2020
Speerpunten en ontwikkelingen Subsidieregeling kinderopvang Vanaf 2023 gaan we werken met een herziene subsidieregeling kinderopvang voor VVE en kostwinnergezinnen. De voorgaande subsidieregeling Elke Peuter Een Kans verliep per 2023 en moest om die reden worden herzien. In de herziene subsidieregeling hebben we samen met gemeente Huizen besloten om de subsidieregeling zowel administratief als financieel gelijk te trekken binnen de HBEL. Dit zorgt voor een uniforme manier van werken waardoor de werkwijze eenvoudiger wordt. Ook maakt de regeling de ouderbijdrage gelijkwaardig met omliggende gemeenten doordat er gebruik wordt gemaakt van het landelijk VNG adviestabel. Dit heeft ook tot gevolg dat de financiële drempel voor ouders wordt verlaagd waardoor er meer kinderen bereikt kunnen worden. Jeugd- en Gezinsteam Het Jeugd- en Gezinsteam van Eemnes zal meer (lichte) begeleiding doen en minder verwijzen. In het team werken SKJ geregistreerde jeugdhulpprofessionals en gedragswetenschappers die de meeste vragen kunnen ondervangen. De wachttijd van het JGT moet kort zijn zodat wanneer verwijzing nodig is er snel worden verwezen naar de juiste behandelaar. Jeugdraad Kinderen hebben een stem en die moet en mag gehoord worden.
We werken graag samen met de jeugd in Eemnes en dat doen we onder andere door met de jeugdraad in gesprek te gaan over verschillende onderwerpen die hen bezighoudt. Zo ook het inrichten en verbeteren van ontmoetingsplekken voor jeugd in ons dorp.
Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. 11. Opgroeien in Eemnes
Realisatie 2021
Begr. 2022 na wijz.
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Baten Lasten Saldo
-461.186 5.066.185 4.604.999
-264.302 5.115.418 4.851.116
-277.668 4.924.089 4.646.421
-277.668 4.560.166 4.282.498
-277.668 4.560.202 4.282.534
-277.668 4.559.912 4.282.244
Gemeente Eemnes
- 52 -
Programmabegroting 2023
Toelichting verschillen Op het programma Opgroeien in Eemnes is ten opzichte van de begroting 2022 een voordeel ontstaan van € 205.000 bestaande uit de hieronder opgenomen verschillen: € 139.000 voordeel vanwege de mutaties vanuit de DVO, € 20.000 voordeel op de rente- en afschrijvingslasten lasten als gevolg van de actualisatie van de investeringen, € 10.000 voordeel heeft betrekking op de actualisatie en indexatie van de huren, € 36.000 voordeel door diverse mutaties kleiner dan € 10.000 (waaronder toegepaste inflatiecorrecties),
Gemeente Eemnes
- 53 -
Programmabegroting 2023
ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN De maatschappelijke opgave Onze ambities Eemnes heeft een sluitende meerjarenbegroting. De OZB opbrengst wordt in principe alleen gecorrigeerd met de inflatie, geen extra verhoging van de OZB met uitzondering van de areaaluitbreiding. Een goede lastenverdeling tussen één- en meerpersoonshuishoudens. Uitgangspunt zijn kostendekkende bouwleges ook als die daardoor in BEL verband niet langer uniform zijn. Wij willen de negatieve financiële prikkel van bouwleges weghalen bij verduurzaming. De BEL-organisatie versterken wij daar waar het de kerntaken van de gemeente betreft, daar waar het geen kerntaken betreft kijken we naar uitbesteden, samenwerking of andere varianten. Hoe gaan we onze ambities realiseren? Onderwerp
Wat willen we bereiken?
Inkomsten uit OZB, belastingen en leges
Geen extra verhoging van de OZB, met uitzondering van areaaluitbreiding. De BEL organisatie versterken op kerntaken gemeente. Daar waar het geen kerntaken betreft kijken naar uitbesteden, samenwerking of andere varianten.
Bedrijfsvoering BEL Combinatie
Wat doen we daarvoor?
Bij de OZB sluiten we aan op het inflatiecijfer van het CPB. In overleg met Laren en Blaricum treden t.a.v. toekomstige ontwikkeling van de ambtelijke organisatie.
Betrokkenheid verbonden partijen Niet van toepassing
Gemeente Eemnes
- 54 -
Programmabegroting 2023
Kaderstellende beleidsnota’s en verordeningen Relevante beleidskaders Verordening 212 Financieel beleid en beheer Verordening 213 Controleverordening Verordening 213 Verordening Doelmatigheid en doeltreffendheid Treasurystatuut en uitvoeringsbesluit treasury Besluit Begroting en Verantwoording met aanvullingen OZB- verordening Diverse verordeningen op de heffing van leges bijv. riolering, afval, etc. Verordening toeristenbelasting
2020 2004 2004 2014 2019 Nog in 2022 vast te stellen
Speerpunten en ontwikkelingen Uitbesteding belastingtaken Vanaf 2023 worden de belastingtaken van de gemeente Eemnes uitgevoerd door de gemeente Baarn. De bekostiging van de uitbesteding van deze taken aan de gemeente Baarn is in de begroting 2022 reeds structureel verwerkt op basis van het businessplan dat in oktober 2021 door de raad is vastgesteld.
Overzicht van de algemene dekkingsmiddelen Hieronder staan de belangrijke inkomsten van de gemeente Eemnes gepresenteerd. Het overgrote deel van de inkomsten bestaat uit de uitkering vanuit het gemeentefonds en de OZBopbrengsten. De opbrengsten die hierna nog resteren bestaan uit het saldo van overige opbrengsten zoals treasury (rente en dividenden) en overige belastingen zoals de hondenbelasting en toeristenbelasting. Algemene dekkingsmiddelen Omschrijving inclusief taakveldnummer Treasury (0.5) OZB woningen (0.61) OZB niet-woningen (0.62) Belastingen overig (0.64) Gemeentefonds: algemene uitkering (0.7) Overige baten en lasten (0.8) Toeristenbelasting (3.4) Totaal algemene dekkingsmiddelen
Gemeente Eemnes
Begr. 2022 na wijz.
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Saldo
Saldo
Saldo
Saldo
Saldo
-355.025 -1.852.871 -705.041 -72.000 -12.382.961
-232.996 -2.010.708 -829.415 -66.000 -14.465.929
-224.762 -2.159.619 -894.715 -66.000 -14.899.988
-218.500 -2.305.641 -965.015 -66.000 -15.038.961
-216.621 -2.441.654 -975.015 -66.000 -13.807.519
0 -115.000 -15.482.898
0 -95.000 -17.700.048
0 -95.000 -18.340.084
0 -95.000 -18.689.117
0 -95.000 -17.601.809
- 55 -
Programmabegroting 2023
In verhouding zien de inkomsten uit de algemene dekkingsmiddelen er als volgt uit:
Overige algemene Treasury (0.5) 2% dekkingsmiddelen 1%
OZB woningen (0.61) 11% OZB nietwoningen (0.62) 5% Belastingen overig (0.64) 0%
Gemeentefonds: algemene uitkering (0.7) 81%
Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. Algemene dekkingsmiddelen Baten Lasten Saldo programma
Gemeente Eemnes
Realisatie 2021
Begr. 2022 na wijz.
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
-15.668.378 -15.482.898 -17.700.048 -18.340.084 -18.689.117 -17.601.809 931.582 781.222 434.520 411.093 368.511 347.069 -14.736.796 -14.701.676 -17.265.528 -17.928.991 -18.320.606 -17.254.740
- 56 -
Programmabegroting 2023
Toelichting verschillen Op Algemene dekkingsmiddelen is ten opzichte van de begroting 2022 een voordeel ontstaan van € 2.564.000 bestaande uit de hieronder opgenomen verschillen: € 2.326.000 voordeel heeft betrekking op de inkomsten algemene uitkering uit de september-, december- en meicirculaire, € 256.000 voordeel als gevolg van de ontwikkelingen inzake de OZB woningen en niet woningen, dit bestaat uit de groei van het aantal woningen en niet-woningen en de inflatiecorrectie van 5,4%. € 28.000 nadeel door diverse mutaties kleiner dan € 10.000.
Gemeente Eemnes
- 57 -
Programmabegroting 2023
OVERHEAD Toelichting Een overzicht van de gemeentelijke overhead is een verplichting uit de wet- en regelgeving van het BBV. In dit overzicht is enerzijds de eigen overhead van de gemeente Eemnes opgenomen en anderzijds de overhead die doorbelast wordt door onder andere de BEL Combinatie of andere verbonden partijen. De kosten opgenomen in overhead zijn als volgt: 1. Kosten van de gemeente zelf: o Huisvestingskosten gemeentehuis o Bestuursondersteuning/staf o Overige ondersteuning College, representatie en voorlichting 2. Alle overhead van de BEL Combinatie conform het aandeel in de DVO, de stelpost MJON en de nog niet verdeelde DVO-uren. 3. De overhead van de regio Gooi- en Vechtstreek met betrekking tot de regionale samenwerking Personeel en Organisatie.
Betrokkenheid verbonden partijen Regio Gooi- en Vechtstreek Door de Regio Gooi en Vechtstreek worden specifieke gemeentelijke taken binnen het sociaal domein uitgevoerd. Daarnaast is een deel van het inkoop en contractbeheer van maatwerkvoorzieningen in het sociaal domein belegd bij de regio. Op het onderdeel Overhead wordt de overhead met betrekking tot de regionale samenwerking Personeel en Organisatie verantwoord. BEL Combinatie De BEL Combinatie is de gemeenschappelijke werkorganisatie van de gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren. Door de ambtelijke capaciteit te bundelen kan efficiënter worden gewerkt en is de organisatie minder kwetsbaar.
Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. Overhead
Realisatie 2021
Begr. 2022 na wijz.
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Baten Lasten Saldo
-54.318 2.801.623 2.747.305
-51.502 2.714.480 2.662.978
-51.502 4.867.199 4.815.697
-51.502 4.944.993 4.893.491
-51.502 4.817.971 4.766.469
-51.502 4.793.448 4.741.946
Toelichting verschillen Op Overhead is ten opzichte van de begroting 2022 een nadeel ontstaan van € 2.149.000 bestaande uit de hieronder opgenomen verschillen: € 17.000 voordeel heeft betrekking op de stelpost salarissen die ingeboekt is vanwege de Cao, € 2.123.000 nadeel vanwege de mutaties vanuit de begroting 2023 van de BEL Combinatie, € 49.000 nadeel heeft betrekking op de taakmutaties uit de december- en meicirculaire en die nog nader moeten worden verdeeld,
Gemeente Eemnes
- 58 -
Programmabegroting 2023
€ 6.000 voordeel door diverse mutaties kleiner dan € 10.000.
Gemeente Eemnes
- 59 -
Programmabegroting 2023
ONVOORZIEN Toelichting In de begroting 2023 is een post onvoorzien opgenomen van € 10.000 voor structurele onvoorziene uitgaven. Volgens de beleidsuitgangspunten van de begroting is een beroep op onvoorzien slechts mogelijk indien aan drie criteria wordt voldaan: onvermijdbaar, onuitstelbaar en onvoorzienbaar.
Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten van onvoorzien opgenomen. Onvoorzien Baten Lasten Saldo
Realisatie 2021
Begr. 2022 na wijz.
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
0 0 0
0 10.000 10.000
0 10.000 10.000
0 10.000 10.000
0 10.000 10.000
0 10.000 10.000
Toelichting verschillen Op Onvoorzien is ten opzichte van de begroting 2022 geen verschil ontstaan.
Gemeente Eemnes
- 60 -
Programmabegroting 2023
VENNOOTSCHAPSBESLASTING Toelichting Per 1 januari 2016 is de belastingplicht in de vennootschapsbelasting uitgebreid voor overheidslichamen en daarmee ook voor gemeenten. Deze belastingplicht geldt bij die activiteiten waarbij de gemeente deelneemt aan het economisch verkeer en in concurrentie treedt met private partijen. Het doel van de wijziging van de wet is om een gelijk speelveld te creëren tussen publieke en private partijen. Gemeenten zijn nu belastingplichtig indien en voor zover zij een onderneming drijven, zo luidt het wettelijk criterium. Praktisch gezien betekent dit dat alleen die activiteiten van de gemeente in de heffing worden betrokken die als ‘zelfstandig onderdeel’ kunnen worden beschouwd en die voldoen aan de voorwaarden om als -belaste- onderneming te worden aangemerkt.
Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten van de mutatie reserves opgenomen. Vennootschapsbelasting Baten Lasten Saldo
Realisatie 2021 0 171.538 171.538
Begr. 2022 na wijz. 0 40.000 40.000
Begroting 2023 0 0 0
Begroting 2024 0 0 0
Begroting 2025 0 0 0
Begroting 2026 0 0 0
Toelichting verschillen In 2022 is rekening gehouden met de VPB-last die moeten worden betaald over de behaalde winsten uit ondernemersactiviteiten (zoals de grondexploitatie Zuidpolder).
Gemeente Eemnes
- 61 -
Programmabegroting 2023
MUTATIE RESERVES Toelichting De mutaties op reserves worden op basis van de BBV afzonderlijk inzichtelijk worden gemaakt. Onder de uiteenzetting van de financiële positie is een overzicht opgenomen van het toekomstige verloop van de reserves en zijn de reserves nader beschreven.
Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten van de mutatie reserves opgenomen. Mutatie Reserves Baten Lasten Saldo
Realisatie 2021 -7.512.423 5.694.897 -1.817.526
Begr. 2022 na wijz. -3.112.324 3.516.178 403.854
Begroting 2023 -3.533.544 2.605.970 -927.574
Begroting 2024 -767.601 3.085.308 2.317.707
Begroting 2025 -763.299 85.308 -677.991
Begroting 2026 -469.995 85.308 -384.687
2023 0
2024 1.500.000
2025 0
2026 0
0
1.500.000
0
0
-2.923.913 -27.087 0 0 -165.000 85.308 -159.630 -23.432 -95.000 0 0 0 -18.820 2.400.000 -927.574 -927.574
-539.151 0 0 0 0 85.308 -159.630 0 -50.000 0 0 0 -18.820 1.500.000 817.707 2.317.707
-544.538 0 0 0 0 85.308 -149.941 0 -50.000 0 0 0 -18.820 0 -677.991 -677.991
-451.172 0 0 0 0 85.308 0 0 0 0 0 0 -18.823 0 -384.687 -384.687
Toelichting verschillen De mutaties aan de verschillende reserves zien er als volgt uit: Reserves R.92000 Algemene reserve Algemene reserve R.92020 Reserve Kapitaallasten R.92024 Reserve Sociaal Domein R.92026 Reserve Sociale woningbouw R.92030 Reserve Omgevingswet R.92033 Reserve HOV/VERDER R.92035 Reserve Bovenwijkse voorzieningen R.92036 Reserve Zuidpolder R.92042 Reserve Huishoudelijke Hulptoelage R.92043 Reserve Klimaatbeleid R.92044 Reserve duurzaamheid R.92046 Reserve Ombuigen R.92047 Reserve Coronarisico's R.92048 Reserve onderhoud wegen i.v.m. glasvezel nieuw Reserve Projecten Bestemmingsreserves Totaal
Gemeente Eemnes
- 62 -
Programmabegroting 2023
2.
PARAGRAFEN
Inleiding De voorgeschreven paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de programmabegroting. Het doel van de paragrafen is de raad in staat te stellen een aantal wezenlijke beleidslijnen vast te stellen en de uitvoering op hoofdlijnen te controleren. De paragrafen richten zich op de (beheers)onderwerpen die vooral belangrijk zijn voor de gemeentelijke bedrijfsvoering. Vroeger was deze informatie op meerdere plaatsen ‘versnipperd’ in de begroting terug te vinden. Door de paragrafen wordt de begroting dus inzichtelijker voor deze onderwerpen. Met de paragrafen heeft de raad een extra instrument (naast de programma´s) om de uitvoering te kunnen controleren. De volgende paragrafen zijn verplicht voorgeschreven: A. B. C. D. E. F. G.
Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid
Waar mogelijk zijn de paragrafen gebaseerd op het reeds vastgestelde beleid voor het betrokken terrein. In dat geval wordt dan ook verwezen naar de relevante beleidsnota´s.
Gemeente Eemnes
- 63 -
Programmabegroting 2023
A.
PARAGRAAF LOKALE HEFFINGEN
Algemeen Het wettelijk kader voor het opstellen van de paragraaf lokale heffingen is bepaald in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). In deze paragraaf worden aan alle vereisten vanuit het BBV invulling gegeven.
De geraamde inkomsten Lokale heffingen zijn inkomsten die de gemeente ontvangt op grond van publiekrechtelijke regels. In de meeste gevallen zijn dit belastingen, heffingen en retributies die de gemeente heft op grond van wettelijke bepalingen. Bij de lokale lasten is onderscheid te maken tussen zuivere belastingen, heffingen en retributies. Zuivere belastingen Zuivere belastingen behoren tot de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente. Dit houdt in dat de gemeente zelf kan bepalen waaraan zij deze inkomsten wil uitgeven. De zuivere belastingen bestaan onder andere uit de onroerendezaakbelasting (OZB), toeristenbelasting en precariobelasting. Heffingen Heffingen dekken de kosten die gemaakt worden voor de uitvoering van publiekrechtelijke dienstverlening. Inwoners betalen dit ook als de dienst niet wordt gewenst. Denk hierbij aan afvalstoffenheffing en rioolheffing. De heffingen mogen nooit meer opbrengen dan dat de uitvoering van de dienstverlening kost, oftewel de gemeente mag hierop geen “winst” maken. Retributies Retributies zijn vergoedingen voor individuele dienstverlening van typische overheidsdiensten van publiekrechtelijke aard. Voorbeelden hiervan zijn de leges voor paspoort en rijbewijs. Net als bij de heffingen moet retributies niet meer opleveren dan dat het de gemeente kost. Hieronder volgen de belangrijkste heffingsinkomsten voor de gemeente Eemnes.
Begroting 2022 na wijziging
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Baten
Baten
Baten
Baten
Baten
-1.852.871
-2.010.708
-2.159.619
-2.305.641
-2.441.654
-705.041
-829.415
-894.715
-965.015
-975.015
Precariobelasting (0.64)
-
-
-
-
-
Toeristenbelasting (3.4)
-115.000
-95.000
-95.000
-95.000
-95.000
Hondenbelasting (0.64)
-62.000
-56.000
-56.000
-56.000
-56.000
Leges burgerzaken (0.2)
-124.800
-111.300
-111.300
-111.300
-111.300
Leges vergunningen A.P.V. (1.2)
-40.090
-4.000
-4.000
-4.000
-4.000
Leges verkeer, vervoer en waterstaat (2.1)
-26.973
-25.900
-25.900
-25.900
-25.900
Marktgelden (3.3)
-13.100
-13.100
-13.100
-13.100
-13.100
Inkomsten lokale heffingen Omschrijving inclusief taakveld Niet gebonden OZB woningen (0.61) OZB niet-woningen (0.62)
Gebonden
Gemeente Eemnes
- 64 -
Programmabegroting 2023
Rioolheffing (7.2) Afvalstoffenheffing (7.3)
-817.298
-893.807
-901.174
-904.858
-911.754
-1.461.434
-1.522.797
-1.522.797
-1.522.795
-1.522.795
Graf- en begraafrechten (7.5)
-15.000
-15.000
-15.000
-15.000
-15.000
Leges bestemmingsplannen (8.1)
-45.000
-30.000
-30.000
-30.000
-30.000
Leges omgevingsvergunning (8.3)
-811.167
-1.190.000
-1.325.000
-1.115.000
-1.090.000
Leges welstandstoezicht (8.3)
-24.000
-19.500
-19.500
-19.500
-19.500
Overige leges en heffingen
-7.384
-7.452
-7.452
-7.452
-7.452
-6.121.158
-6.823.979
-7.180.557
-7.190.561
-7.318.470
Totaal inkomsten
Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen Voor de hoogte van tarieven en leges gelden de volgende uitgangspunten: 1. 2.
Waar mogelijk kostendekkendheid van tarieven en leges; De tarieven en leges waarbij niet wordt vastgehouden aan het principe van kostendekkendheid mogen niet meer stijgen dan de aanpassing voor de inflatiecorrectie en/of aanpassing van wettelijke tarieven.
Inflatiepercentage De consumentenprijsindex (CPI) is de maatstaf waarmee we jaarlijks inflatie meten. Om de CPI voor 2023 te bepalen is gebruik gemaakt van gegevens van het Centraal Plan Bureau en het Centraal Bureau voor de Statistiek. Op basis van de Macro Economische Verkenning 2022 (en de juniraming 2021) is de CPI 5,4%. De BEL gemeenten maken gebruik van dit inflatiepercentage in de begroting 2023. We beseffen dat de inflatie in 2022 fors hoger uitvalt dan dit percentage en dat dit de ‘koopkracht’ van de gemeente uitholt. Voor het zelfde geld kan er dan minder gedaan worden. De hoge inflatie uit 2022 ‘doorbelasten’ via een hogere OZB-tarief laten we achterwege. Leges Leges zijn de heffingen, die de gemeente in rekening brengt voor door haar verleende diensten. De burger betaalt alleen leges als de gemeente daarvoor een specifieke dienst heeft verleend. Omdat de gemeente geen onderneming is met een winstoogmerk mag de opbrengst van alle leges niet meer zijn dan de daarvoor gemaakte kosten. Let wel, dit geldt voor het totaal van alle leges en niet voor iedere individuele post. Van alle heffingen die geëgaliseerd kunnen worden met een voorziening of reserve wordt de individuele kostendekkendheid aangetoond.
Overzicht van diverse heffingen op hoofdlijnen Onroerendezaakbelastingen (OZB) Voor de komende jaren is het uitgangspunt dat de totale opbrengst uit de OZB gelijk blijft, met uitzondering van de areaaluitbreiding en de inflatiecorrectie. Dit betekent dat bij een waardestijging van de woning het tarief van de OZB daalt, maar bij een daling van de woningwaarde het tarief zal stijgen. Rekening houdend met de verwachte waardestijging (woningen 7% en niet-woningen 0%) en het toepassen van een indexatie van 5,4% ontwikkelt het tarief zich in 2023 als volgt:
Gemeente Eemnes
- 65 -
Programmabegroting 2023
OZB-tarieven
Boekjaar 2022
Boekjaar 2023
Afwijking in percentage
OZB Woningen eigenaren
0,1039%
0,1021%
-1,73%
OZB Niet-woningen eigenaren
0,3647%
0,4487%
23,03%
De stijging van het tarief OZB voor de niet-woningen is conform de afspraak uit de Kadernota Ombuigen om in drie stappen naar het regionaal gemiddelde toe te groeien. We worden door het Rijk ook voor het gemiddelde (landelijke) tarief gekort in de Algemene Uitkering. Vanwege deze afspraak is de 5,4% inflatie niet toegepast voor de niet-woningen. De stijging van de OZB opbrengsten wordt begrensd door de Macronorm. De Macronorm geeft de maximale toegestane stijging aan. Deze is de optelsom van de verwachte economische groei en de inflatie. Definitieve vaststelling van de tarieven vindt plaats in november/december 2021 met het vaststellen van de verordening onroerende zaakbelasting 2022. Dan zijn de herwaarderingen op basis van de wet WOZ afgerond. Aan bovenstaande percentages kunnen derhalve geen rechten worden ontleend.
Afvalstoffenheffing De geraamde inkomsten voor 2023 bedragen € 1.522.797. Bij de tariefberekening van de heffing wordt gestreefd naar een 100% kostendekkendheid. Bij een 100% kostendekkendheid zijn de inkomsten gelijk aan de kosten. De kosten bestaan uit het ophalen van huisvuil, zwerfafval, toerekening van de overhead en de btw. Doordat Blaricum en Laren gebruik maken van de perscontainer van Eemnes levert dit een vergoeding op van € 11.000 op. Vooruitlopend op het bepalen van de kostendekkende tarieven worden deze opbrengsten in mindering van de kosten gebracht. De tarieven 2023 voor afvalstoffenheffing zijnten opzichte van 2022 gelijk gebleven. De tarieven afvalstoffenheffing zien er als volgt uit: Tarieven afvalstoffenheffing
2022 € 255,21 € 409,76
Eenpersoonshuishoudens Meerpersoonshuishoudens
2023 € 255,21 € 409,76
Afwijking in percentage 0,00% 0,00%
Hieronder is de berekening van de kostendekkendheid weergegeven:
Gemeente Eemnes
- 66 -
Programmabegroting 2023
Kostendekkendheid afvalstoffenheffing
Lasten afval (7.3) Kapitaallasten (7.3) BTW (21%) Netto kosten (excl. uren en overhead) Uren BEL-combinatie (7.3) Kwijtscheldingen (6.3) Toerekening overhead Totale kosten (incl. uren en overhead) Baten afval (7.3) Opbrengst afvalstoffenheffing (7.3) Totale inkomsten Resultaat voor mutatie voorziening Mutaties voorziening Resultaat na mutatie voorziening Dekkingspercentage na mutatie
Begr. 2022 na wijz. Saldo 1.066.043 43.836 233.075 1.342.954 85.979 33.000 101.232 1.563.165 -151.000 -1.461.434 -1.612.434 -49.269 49.269 100%
Begroting 2023 Saldo 1.194.175 43.940 260.004 1.498.119 85.979 33.000 106.699 1.723.797 -201.000 -1.522.797 -1.723.797 100%
Begroting 2024 Saldo 1.194.175 43.940 260.004 1.498.119 85.979 33.000 106.699 1.723.797 -201.000 -1.522.797 -1.723.797 100%
Begroting 2025 Saldo 1.194.175 43.939 260.004 1.498.118 85.979 33.000 106.699 1.723.795 -201.000 -1.522.795 -1.723.795
Begroting 2025 Saldo 1.194.175 43.939 260.004 1.498.118 85.979 33.000 106.699 1.723.795 -201.000 -1.522.795 -1.723.795
-
-
100%
100%
Rioolheffing De geraamde inkomsten bedragen voor 2023 € 893.807. De rioolheffing wordt berekend op basis van het principe 100% kostendekkendheid. De kosten voor de exploitatie van de riolering, de inzet van personeel, de overhead, het onderhoud van de objecten, 75% van de kosten van straatreiniging en BTW worden doorbelast in het tarief. De tarieven worden vastgesteld op basis van maximaal kostendekkendheid. Ten opzichte van de gewijzigde begroting 2022 stijgen de kosten voor de exploitatie van riolering. Deze kostenstijging wordt doorbelast in het tarief rioolheffing in 2023. Bij het vaststellen van de tarieven voor 2022 is het riooltarief lager dan kostendekkend vastgesteld. Voor de begroting 2023 gaan we uit van kostendekkendheid en valt de stijging procentueel hoger uit. De tarieven rioolheffing zien er als volgt uit: Tarieven rioolheffing (woningen)
2022 € 89,14 € 183,18 € 321,58 € 81,15
Eenpersoonshuishoudens Meerpersoonshuishoudens Bedrijven Grootverbruik (per 100 m3)
2023 € 98,30 € 202,00 € 338,94 € 85,53
Afwijking in Percentage 10,28% 10,28% 5,40% 5,40%
Hieronder is de berekening van de kostendekkendheid weergegeven.
Gemeente Eemnes
- 67 -
Programmabegroting 2023
Kostendekkendheid rioolheffing
75% Lasten straatreiniging (2.1) Kapitaallasten riolering (7.2) Overige lasten riolering (7.2) BTW (21%) Netto kosten (excl. uren en overhead) 75% Uren BEL-combinatie (2.1) Uren BEL-combinatie (7.2) Toerekening overhead Totale kosten (incl. uren en overhead) Opbrengsten heffingen (7.2): Belasting op producenten Belasting op huishoudens Totale inkomsten Resultaat voor mutatie voorziening Mutaties voorziening Resultaat na mutatie voorziening Dekkingspercentage na mutatie
Begr. 2022 na wijz. Saldo 72.120 181.038 233.500 102.198 588.856 56.774 79.540 136.996 862.166
Begroting 2023 Saldo 72.120 206.074 228.500 106.406 613.100 56.774 79.540 144.394 893.807
Begroting 2024 Saldo 72.120 212.162 228.500 107.684 620.466 56.774 79.540 144.394 901.174
Begroting 2025 Saldo 72.120 215.207 228.500 108.324 624.151 56.774 79.540 144.394 904.858
Begroting 2025 Saldo 72.120 220.906 228.500 109.520 631.046 56.774 79.540 144.394 911.754
-169.524 -684.074 -853.598 8.568 8.567 99,01%
-178.678 -715.129 -893.807
-178.678 -722.496 -901.174 100,00%
-178.678 -726.180 -904.858
-178.678 -733.076 -911.754 100,00%
100,00%
100,00%
Leges Burgerzaken De geraamde inkomsten voor 2023 bedragen € 111.300. Onder de naam 'leges' worden rechten geheven ter zake van het genot van door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten, genoemd in de verordening en de daarbij behorende tarieventabel. Voor het verstrekken van paspoorten, identiteitskaarten en rijbewijzen moet de gemeente aan het Rijk of de RDW een vergoeding afdragen. De leges zijn grotendeels geüniformeerd in BEL-verband. Uitgangspunt is om een redelijke mate van kostendekkendheid te bereiken. Overigens kan door de wettelijke (maximum)tarieven voor paspoorten en rijbewijzen dit lastig bereikt worden. Voor alle gemeentent geldt dat we ruimere openingstijden hebben als aanbod aan klanten. Wel worden de balies zo efficiënt mogelijk ingericht qua afspraken, waardoor geregeld één collega ingezet wordt voor twee balies (deel van een dagdeel één gemeente en andere deel van een dagdeel een andere gemeente). Door de reisdocumentensoftware kunnen we de balies niet samenvoegen voor de drie gemeenten. Overige belastingen en leges (burgerzaken, WABO leges) worden zoveel mogelijk kostendekkend berekend. De kostendekkendheid van de WABO leges wordt uitgewerkt volgens de VNG systematiek.
Graf- en begraafrechten De tarieven worden verhoogd met het inflatiepercentage. Meerjarig is er geen sprake van kostendekkende graf- en begraafrechten. Hieronder is de berekening van de meerjarige kostendekkendheid weergegeven. Het kostendekkingspercentage geeft tot 2035 een vertekend beeld. De voorziening grafrechten is op aangeven van de accountant bij de jaarrekening 2017 gevuld met vooruit ontvangen grafrechten vanaf 2015. Veelal betreft dit 20-jarige contracten. Voordat alle meerjarige contracten op de begraafplaats meelopen in de voorziening gaat er dan ook 20 jaar voorbij (inmiddels dus nog 14 jaar). Pas dan is sprake van een reëel kostendekkingspercentage. Overigens is de begraafplaats al jarenlang niet kostendekkend, vooral vanwege de voorkeur voor cremeren. Verhoging van de grafrechten zal die trend eerder versnellen. Hieronder is de berekening van de kostendekkendheid weergegeven.
Gemeente Eemnes
- 68 -
Programmabegroting 2023
Kostendekkendheid grafrechten Overige lasten begraafplaats (7.5) BTW (21%) Netto kosten (excl. uren en overhead) Uren BEL-combinatie (7.5) Toerekening overhead Totale kosten (incl. uren en overhead) Overige baten begraafplaats (7.5): Grafrechten Totale inkomsten Resultaat voor mutatie voorziening Mutaties voorziening Resultaat na mutatie voorziening Dekkingspercentage na mutatie
Begr. 2022 na wijz. Saldo 3.150 662 3.812 112.599 149.175 265.586 -9.168 -15.000 -24.168 241.418 6.849 248.266 6,52%
Begroting 2023 Saldo 3.150 662 3.812 112.599 149.175 265.586 -10.398 -15.000 -25.398 240.188 5.619 245.807 7,45%
Begroting 2024 Saldo 3.150 662 3.812 112.599 149.175 265.586 -11.627 -15.000 -26.627 238.959 4.390 243.349 8,37%
Begroting 2025 Saldo 3.150 662 3.812 112.599 149.175 265.586 -12.857 -15.000 -27.857 237.729 3.160 240.889 9,30%
Begroting 2026 Saldo 3.150 662 3.812 112.599 149.175 265.586 -13.511 -15.000 -28.511 237.075 2.506 239.581 9,79%
Hondenbelasting De geraamde inkomsten bedragen in 2023 € 56.000. De hondenbelasting wordt aangewend voor het schoonhouden en onderhouden van de hondenuitlaatplaatsen en de kosten voor inzet op het gebied van handhaving (BOA en politiesurveillant). Ieder jaar wordt een deel van de gemeente opnieuw gecontroleerd. Toeristenbelasting De geraamde inkomsten bedragen voor 2022 € 95.000. De opbrengsten zijn gebaseerd op een tarief van € 2 per nacht per persoon.
De lokale lastendruk Om de lokale lastendruk te berekenen dient de gemiddelde WOZ-waarde in de gemeente te worden bepaald. De gemiddelde WOZ-waarde in de gemeente Eemnes bedroeg € 433.350 in 2022. Door de waardestijging van 7% mee te nemen, wordt de gemiddelde WOZ waarde geschat op € 463.685 in 2023. Met deze gegevens kan een reële vergelijking met vorig jaar worden gemaakt. Tariefvergelijking per huishouden Eenpersoonshuishouden Huurder Eigenaar Meerpersoonshuishouden Huurder Eigenaar
OZB 2023
Afval 2023
Riool 2023
Totaal 2023
Totaal 2022
Verschil
In procenten
0 € 473,42
€ 255,21 € 255,21
€ 98,30 € 98,30
€ 353,51 € 826,93
€ 344,35 € 794,60
€ 9,16 € 32,33
3% 4%
0 € 473,42
€ 409,76 € 409,76
€ 202,00 € 611,76 € 593,57 € 202,00 € 1.085,18 € 1.043,82
€ 18,19 € 41,36
3% 4%
Per individueel huishouden kan door verschillende factoren een afwijkend beeld ontstaan.
Gemeente Eemnes
- 69 -
Programmabegroting 2023
Gemiddeld is door de combinatie van OZB, riool en afval sprake van een matige stijging van de lastendruk voor 2023. Het college is blij dat in deze tijd van forse lastenverzwaring de ontwikkeling van de lokale lasten ruim onder de huidige inflatie zal kunnen blijven.
Kwijtscheldingsbeleid De gemeente Eemnes heeft in de Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen vastgelegd dat de 100% norm wordt toegepast. Bij de opmaak van de gemeentelijke leidraad is aansluiting gezocht bij de leidraad van de Rijksbelastingdienst. Het is echter geen kopie. Daar waar nodig hebben wij bepalingen toegevoegd of aangepast aan de gemeentelijke situatie. Kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen is bedoeld voor particulieren en zelfstandig ondernemers/zzp’ers die op het bestaansminimum rond komen en niet over vermogen beschikken. Het Inlichtingenbureau (samenwerkingsstichting VNG en SZW) helpt gemeenten bij het toetsen of iemand, aan wie het voorgaande jaar kwijtschelding is verleend, ook dit jaar geen gemeentelijke belastingen hoeft te betalen. Via het BSN vergelijkt het Inlichtingenbureau de gegevens over inkomen en vermogen om te toetsen of iemand voor kwijtschelding in aanmerking komt. Het Inlichtingenbureau doet dit met van de gegevens van het UWV, de RDW en de Belastingdienst. De gemeente maakt gebruik van de mogelijkheid geautomatiseerd kwijtschelding toe te kennen. Voorwaarde is dat aan de aanvrager in het voorgaande belastingjaar volledige kwijtschelding is toegekend en hij/zij toestemming heeft gegeven aan de gemeente (middels vraag op aanvraagformulier) voor toetsing van de gegevens bij het Inlichtingenbureau.
Zolang de toets positief uitvalt, wordt aan belastingschuldige geautomatiseerd kwijtschelding verleend. Het cluster Invordering is verantwoordelijk voor de uitvoering van het kwijtscheldingsproces.
Gemeente Eemnes
- 70 -
Programmabegroting 2023
Kostendekkendheid leges De inkomsten van leges dienen in totaal niet hoger te zijn dan de kosten die daarvoor gemaakt worden. In totaliteit dekken de inkomsten uit leges 43% van de kosten waarvoor deze bedoeld zijn. Zie de opstelling hiervan per titel op de volgende pagina.
Titel 1 Burgerzaken leges Berekening kostendekkendheid van de leges Lasten taakveld(en), incl. (omslag)rente Overhead BCF - BTW Totaal lasten (A) Legesopbrengsten Totaal baten (B) Kostendekkendheid titel 1 (B / A * 100%)
Titel 2 Bouwleges (wabo) Berekening kostendekkendheid van de leges Lasten taakveld(en), incl. (omslag)rente Overhead BCF - BTW Totaal lasten (A) Legesopbrengsten Totaal baten (B) Kostendekkendheid titel 2 (B / A * 100%)
Titel 3 Overige leges (evenementen en horeca) Berekening kostendekkendheid van de leges Lasten taakveld(en), incl. (omslag)rente Overhead BCF - BTW Totaal lasten (A) Legesopbrengsten Totaal baten (B) Kostendekkendheid titel 3 (B / A * 100%)
Begr. Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 na 2023 2024 2025 2026 wijziging Saldo Saldo Saldo Saldo Saldo 679.948 513.816 513.816 513.816 513.816 362.787 614.031 614.031 614.031 614.031 756 756 756 756 756 1.043.491 1.128.603 1.128.603 1.128.603 1.128.603 174.263 124.673 123.500 123.500 123.500 174.263 124.673 123.500 123.500 123.500 17% 11% 11% 11% 11% Begr. 2022 na wijziging Saldo 960.647 373.024 11.445 1.345.116 883.367 883.367 66%
Begroting Begroting Begroting Begroting 2023
2024
2025
2026
Saldo Saldo Saldo Saldo 718.083 718.083 718.083 718.083 455.839 455.839 455.839 455.839 11.445 11.445 11.445 11.445 1.185.367 1.185.367 1.185.367 1.185.367 1.242.700 1.377.700 1.167.700 1.142.700 1.242.700 1.377.700 1.167.700 1.142.700 105% 116% 99% 96%