Collegeprogramma 2022 - 2026 versie na college 4 oktober 2022

We trekken € 75.000 uit om de kindlinten te herstellen en nieuwe kindlinten aan te brengen tussen de scholen en Huis van Eemnes / Centrum / Sportfaciliteiten. Landbouwverkeer: De route via de Meentweg en Gooyerweg en verder wordt momenteel beperkt gebruikt door landbouwverkeer. Dit komt omdat het bruggetje ter hoogte van de Meentweg/Oostermeent/Gooyerweg te smal is en dat het veelal brede landbouwverkeer deze route niet kan afleggen. We onderzoeken of met een investering van € 125.000 de brug Meentweg – Gooyerweg geschikt kan worden gemaakt voor landbouwverkeer.

Brug over de Vaart

in begroting

De brug over de Vaart, voor het landbouwverkeer, zal deze periode zo snel mogelijk worden gerealiseerd om de Meentweg en Wakkerendijk te ontlasten.

Poort van Baarn We liften mee op de herinrichting van de Poort van Baarn, waarbij de afslag A1-Wakkerendijk veiliger wordt gemaakt. We verbeteren de fietsoversteek en de kruising Wakkerendijk – Eikenlaan zodat het verkeersveiliger, overzichtelijker en voorbereid is op de toekomst. Daarnaast passen we de inrichting van de ventweg aan en verbeteren de zichtbaarheid van de komgrens. De investering maakt onderdeel uit van het plan zuidelijke aansluiting Zuidersingel.

31

Tour de Force We haken aan bij het Nationaal Toekomstbeeld Fiets (NTF), wat op 3 mei 2022 definitief is vastgesteld. De komende periode wordt onder de noemer Tour de Force uitgewerkt welke vervolgacties worden ingezet. Het NTF is het begin, gemeenten, rijk, provincies en maatschappelijke partners willen met elkaar daadwerkelijk aan de slag om projecten te realiseren en de Schaalsprong Fiets mogelijk maken. Het NTF gaan we gebruiken om de kracht van de fiets volop te benutten in het oplossen van actuele maatschappelijke opgaven. De fiets kan een stevige bijdrage leven aan de bereikbaar van Eemnes en het landelijk gebied, bereikbaarheid van nieuwe woningen, een gezonde en gelukkige bevolking, beperking van de klimaatverandering, een stikstofarme omgeving en een inclusieve samenleving. Veel ambities en we proberen onze investeringen in het verbeteren van de fietsstructuur in Eemnes en de veiligheid onder te brengen in de provinciale uitvoeringsplannen. We hebben een voorlopig investeringsbudget van € 350.000 beschikbaar voor cofinanciering en het uitwerken van voorstellen. De fiets moet de meest aantrekkelijke vervoerswijze op afstanden tussen de 1 en 15 km worden. Daarom moet de hele reis kloppen (fietsnetwerk en stalling), alleen dan wordt de fiets een vaste waarde.

Anders reizen binnen een straal van 15-20 km kan als de fiets vaker als vervoersmiddel voor deze afstanden wordt gezien of de combi HOV/fiets. Ontwikkelingen, zoals de elektrische fiets, zorgen voor een verdere groei van het fietsgebruik. Doelstelling van de Provincie Utrecht en de regio Amersfoort (Regionaal Ruimtelijke Visie) is een verdubbeling van het fietsgebruik in het woon-werkverkeer in 2030 ten opzichte van 2011. Het regionaal fietsbeleid verdient ook vanuit de gemeente Eemnes een stevige impuls. Wij willen dit doen door de kwaliteit van het bestaande (snel)fietsnetwerk in Eemnes te verbeteren en door het aanleggen van ontbrekende schakels.

Verkeersveiligheid: risicoanalyse

€ 25.000 (I)

Een van de pijlers in het Strategisch Plan verkeersveiligheid (SPV) is dat er meer ‘risico gestuurd’ wordt. Met als doel om risico’s in het verkeer structureel terug te dringen, in plaats van maatregelen te treffen nadat er ergens ongevallen hebben plaatsgevonden. Een voorwaarde voor subsidie is dat een gemeente een risico gestuurde aanpak hanteert op basis van een verplichte risicoanalyse. Het ministerie van IenW zet een ondersteuningsprogramma op voor gemeenten. Wij zullen van dit programma gebruik maken.

32

De nieuwe subsidiesystematiek is gebaseerd op basis van de hoeveelheid kilometers wegen in beheer, dat geeft kleinere gemeenten als Eemnes een betere kans om aanspraak te maken op de subsidie. De GOW30 aanpak van de Laarderweg zou op basis van de verplichte risicoanalyse mogelijk subsidiabel kunnen zijn. We starten met de verplichte risicoanalyse die daarna als basis dient voor ons beleid om de verkeersveiligheid in Eemnes te bevorderen.

Inhaalslag onderhoud wegen, fietspaden

€ 150.000 (I)

Op basis van het Beheerplan Wegen en de ambities rondom veiligheid en bevorderen fietsverkeer gaan we gericht enkele knelpunten verbeteren. Hiervoor nemen we in 2023 – 2025 jaarlijkse een budget op van € 50.000.

Wijkschouwen

€ 1.050.000 (I)/ 60.000 (S)

Enkele jaren terug zijn er wijkschouwen gehouden en is het openbaar gebied opgeknapt. We gaan wederom starten met de wijkschouwen in een aantal gebieden. Op basis van een nog op te stellen beheerplan ’23-’28 zetten we de wijkschouw gericht in om samen met bewoners, corporaties, politie en overige stakeholders integraal verbeterplannen te maken voor de openbare ruimte. Denk aan fietsstraten, vergroenen, klimaatadaptatie, etc. We gaan uit van een budget van € 350.000 per schouw.

Plein Willemserf

€ 100.000 (I) / 3.000 (S)

Het plein aan Willemserf kan in onze ogen een opknapbeurt en vergroening gebruiken, we willen samen met de omwonenden het plein tot een aangenaam verblijfsgebied maken. We reserveren hiervoor € 100.000.

HOV-hub

€ 7.500 (S 2024)

In de tweede helft van 2022 wordt na de aanbesteding gestart met de aanleg van de HOV-haltes, P+R-voorzieningen aan beide zijden van de A27. Hiermee krijgt Eemnes een sterk verbeterde directe verbinding met het R-net en met de Uithof (spits). Voor het onderhoud van de HOV-haltes nemen we met ingang van 2024 een stelpost op.

Robuuste aansluiting A27- Zuidersingel In 2022 wordt, zoveel mogelijk gecombineerd met de aanleg van de HOV, gestart met een robuuste verkeersafwikkeling (i-VRI’s) van de afslag. Hiermee wordt de doorstroming op het noordelijk deel van de A27 verbeterd, worden de files op de afrit en aansluiting Zuidersingel voorkomen, wordt de kruising met Zuidersingel en kruising Stadwijksingel veilig gemaakt voor auto, fiets en voetganger. Een majeure investering in de bereikbaarheid van Eemnes.

Entree van Eemnes

€ 50.000 (I)

Onderzocht zal gaan worden hoe de entree van Eemnes verlevendigd en/of opgefrist kan worden. Uitgangspunt hierbij is dat de entree van Eemnes je welkom heet en waarbij de openbare ruimte

33

wordt verbeterd en de verkeersdeelnemers eraan worden herinnerd dat ze onze leefomgeving binnenrijden.

Versterken BEL Combinatie In de voorstellen tot versterking van de BEL Combinatie is o.a. extra formatie opgenomen voor het team Openbare Ruimte om deze zaken met kracht ter hand te nemen.

34

Financiële paragraaf Mobiliteit

2023

2024

2025

50.000

50.000

7.500

7.500

7.500

0

20.500

33.175

35.675

75.000

78.000

90.675

43.175

Verkeersveiligheid: risicoanalyse

25.000

Onderhoud wegen

50.000

onderhoud HOV-haltes Investeringsplanning nieuw

Budgettair effect

Mobiliteit investeringen

2024

2025

2026

investering

2023

2026

Laarderweg GOW30

250.000

overleg

aanleg

7.500

7.500 40 jaar

Centrumplan 20% inflatie/stelpost

531.000

plan

16.000

16.000

16.000 40 jaar

GVVP: kruising Barbeel - Noordersingel

375.000

overleg

aanleg

20.750

20.750 20 jaar

GVVP: kindlinten

75.000

aanleg

5.000

5.000

5.000 20 jaar

GVVP: brug Meentweg - Goyerweg

125.000

aanleg

3.800

3.800 40 jaar

Wijkschouwen

350.000

20.000

20.000

20.000 20 jaar

Wijkschouwen

350.000

schouw

20.000

20.000 20 jaar

Wijkschouwen

350.000

schouw

20.000 20 jaar

Plein Willemserf

100.000

plan

3.000

3.000

3.000 40 jaar

Entree van Eemnes

50.000

aanleg

5.250

5.250

5.250 10 jaar

-28.750

-68.125

-85.625

20.500

33.175

35.675

extra t.o.v. begroting

schouw

Afschrijving uit reserve projecten Effect op begrotingssaldo

2.556.000

0

35

Groene leefomgeving Maatschappelijke opgave conform global goals

Visie Borgen van het groene karakter van Eemnes en de groene woonomgeving in Eemnes verbeteren.

Ontwikkelingen Een gezonde leefomgeving vraagt om een langetermijnvisie. de effecten van ingrepen in de leefomgeving laten vaak lang op zich wachten. Waar een fitnessapparaat geïnstalleerd wordt, kan morgen iemand sporten. Maar waar een boom geplant wordt, is pas over 5 of 10 jaar merkbaar dat de omgevingstemperatuur lager is. Waar een gezonde wijk gebouwd wordt, heeft over 70 jaar een inwoner die daar is opgegroeid, een grotere kans om gezond oud te worden en minder zorg nodig te hebben. Het vraagt een andere manier van denken. Door het stellen van (meetbare) doelen op de korte, middellange en lange termijn wint een visie op de gezonde leefomgeving aan kracht en is de implementatie op de lange termijn, in volgende raadsperioden, beter gewaarborgd. Werken aan de gezonde leefomgeving betekent samenwerking tussen fysiek, sociaal, economisch en volksgezondheidsbeleid. Wij bereiken integraliteit door gebiedsgericht aan de slag te gaan in samenwerking met deze domeinen. Voldoende groen is prettig voor mens en dier. Door de klimaatverandering hebben we steeds vaker te maken met extremere hitte, droogte en intensieve neerslag in korte tijd. De juiste soort groen kan een grote bijdrage leveren aan het temperen van deze effecten. Meer groen van voldoende kwaliteit zorgt ook voor meer biodiversiteit en een positief effect op de gezondheid en het welzijn van mensen.

Wij zetten het beleid zoals opgenomen in de Groenvisie en de aanpak Groen Groeit Mee voort en willen de huidige groenstructuur versterken, verbeteren en goed toegankelijk maken. In een groeiende gemeente is de openbare ruimte steeds belangrijker als huiskamer voor alle inwoners. Onder het motto ‘groen, tenzij’ willen we graag dat de groene buitenruimte en het aantal bomen in Eemnes meegroeit met het aantal nieuwe woningen. Immers, een groenere wijk is een fijnere wijk; de afgelopen corona-tijd heeft dit wel bevestigd. Uitzicht op groen maakt gelukkig; ruimte om te sporten en te wandelen is gezond; een plek om elkaar te ontmoeten is belangrijk voor onze geestelijke en mentale gezondheid. Het groen in onze gemeente wordt divers gebruikt, we wandelen langs de Eemnesser Vaart, sporten in de parken of komen tot rust tussen de velden. De volle grond houdt water vast (na zware regenbuien en voor droge

36

tijden) en koelt de wijk en straat in een veranderend klimaat. Niet alleen de hoeveelheid groen is belangrijk maar ook de kwaliteit. Dit groen bereikt alleen zijn doel als het van goede kwaliteit is. We kiezen voor zo veel mogelijk inheemse soorten en specifiek onderhoud, om zo de biodiversiteit te bevorderen. Door keuze voor bij-, insect- en vlindervriendelijke bloemsoorten en specifiek maaibeleid zorgen we voor een bijdrage aan het tegengaan van de biodiversiteitscrisis. We gaan met voorrang aan de slag in straten waar bewoners ambities hebben rond vergroening, in groenarme buurten en waar bewoners het meest last hebben van hittestress. Wij willen samen met de inwoners en alle andere betrokkenen de inrichting van de straten omdenken. We koppelen vergroening zo veel mogelijk aan andere werkzaamheden, bijvoorbeeld rond riolering, toegankelijkheid, energie-infrastructuur, onderhoud, vermindering van parkeerplaatsen en verkeersveiligheid onder het motto ‘in één keer goed’. In samenwerking met de woningcorporatie onderzoeken we hoe we een beter beheer en onderhoud van particuliere (voor)tuinen kunnen bereiken. Daarbij zetten we ook de actie Steenbreek in.

De openbare ruimte klaar voor de toekomst met meer groen en water

€ 15.000 (S)

De openbare ruimte kan en moet toekomstbestendig worden ingericht. Met meer groen en meer water in het stedelijk gebied van Eemnes zijn we beter opgewassen tegen hevige regenval, hittestress en langdurige droogte. Daarnaast zijn ook technische ingrepen, zoals aanpassing van het riool noodzakelijk. We stellen extra middelen beschikbaar om bij herinrichting van de openbare ruimte meteen de opgaven waar te maken. We houden rekening met de ruimte die deze opgaven nodig hebben bij bijvoorbeeld woningbouwprojecten, ook als dat ten koste gaat van parkeerruimte of uitgeefbare kavels. Ook (groot) onderhoud doen we op een manier die de gevolgen van klimaatverandering opvangt en de leefbaarheid vergroot: door stoeptegels te vervangen door bomen, water en groen. We richten ons daarbij op voet- en fietsverkeer, op gezondheid en natuurinclusief inrichten. Vergroeningsprojecten doen we samen met de straat/wijk en we zien ook graag initiatieven van bewoners waar we aan bijdragen, inhoudelijk, als aanjager, faciliterend of financieel. Denk hierbij ook aan meer ruimte voor water en infiltratie van regenwater, het versterken van natuur en/of ecologische waarden, het vergroenen van daken. Alle projecten, van groot tot klein, worden daarom integraal benaderd, ook als het bijvoorbeeld alleen wegonderhoudsproject betreft.

Waar liggen de koppelkansen met bijvoorbeeld het klimaat? We voegen ook de komende jaren extra zitbankjes toe in de openbare ruimte. We creëren de mogelijkheid om zitbankjes op naam te adopteren. Bij de herinrichting van plein Minnehof – Braadkamp – Plantsoen kijken we of we meer water kunnen toevoegen. Wellicht ook in de vorm van een speelelement (bedriegers) die in de avond en winter (koude maanden) buiten werking staat. We willen de toegankelijkheid waarborgen en verrommeling van de openbare ruimte zoveel mogelijk tegengaan. We kijken kritisch naar de noodzaak van straatmeubilair zoals borden en paaltjes en nemen hiervoor uitgangspunten op in de LIOR (leidraad inrichting openbare ruimte).

37

We realiseren een groene plattegrond van Eemnes waarop de flora en fauna een plek krijgen, zo bevorderen we de kennis en waardering van onze groene leefomgeving.

Pachtbeleid Als onderdeel van de Landbouwvisie stellen we een pachtbeleid op waarin we de wensen/eisen formuleren waaraan pachters van de gemeentegronden moeten voldoen. We denken hierbij bijvoorbeeld aan bloemrijke randen of drassige slootkanten om de flora en fauna te stimuleren. Het pachtbeleid wordt afgestemd op het toekomstig gebruik van de grond, voor goede landbouwgronden kunnen andere eisen gelden dan voor percelen die op termijn bestemd zijn voor woningbouw.

Bladcampagne Op basis van een evaluatie onderzoeken we hoe we de bladcampagne kunnen verbeteren, bijvoorbeeld door het plaatsen van bladkorven, inclusief goede voorlichting om vervuiling te voorkomen. In de begroting is € 34.000 opgenomen voor een jaarlijkse bladcampagne.

Aanleg bovenwijks speelpark

€ 150.000 (I) / 8.500 (S)

We gaan een zogenaamde ‘pumptrack’ aanleggen die met name geschikt is voor jonge kinderen en voor stepjes, skateboards, inline skates en BMX-fietsen. Het wordt een goed toegankelijke en (sociaal) veilige pumptrack; vooral ideaal voor jonge kinderen. We kiezen bewust voor twee afzonderlijk te berijden loops, dit heeft als voordeel dat de baan inclusief is. Bij de keuze voor een locatie en de inrichting van dit speelpark, baseren we ons op de uitgangspunten in het (door de raad vastgestelde) Speelbeleid Eemnes 2020. Hierin is al is een kleine bmx-baan / pumptrack opgenomen. Deze wordt heroverwogen.

38

Voorbeeld van een pump track

Bewoners aan zet

€ 20.000 (S) / rest incidenteel

We geven groen in Eemnes een flinke impuls. In de meerjarenprogrammering maken we plannen voor extra groen (straten, parken) We spannen ons ervoor in om mensen te bereiken in wijken en buurten met relatief veel verstening. Dit is ook van belang voor de klimaatadaptatie. We richten een eenvoudig toegankelijk loket in voor bewoners die plannen hebben voor meer groen in hun straat waaronder geveltuinen, boomspiegels, bomen, meer plek om fietsen te stallen, ruimte voor voetgangers of ontmoetingsplekken. Inwoners die zelf initiatief nemen om hun woonomgeving te vergroenen kunnen hiervoor extra ondersteuning of middelen krijgen. Hiervoor wordt extra geld beschikbaar gesteld. Voorwaarde is wel dat de projecten van voldoende kwaliteit zijn, zodat ze ook daadwerkelijk toekomstbestendig zijn. Wanneer het nemen van initiatief geen vanzelfsprekendheid is, helpt de gemeente inwoners. We zetten de Operatie Steenbreek voort om bewoners te verleiden hun tuinen te vergroenen. We komen met een nieuwe regeling voor groene daken zo laagdrempelig en vindbaar mogelijk en het budget groeit mee met de vraag. De dekking komt uit de rioolheffing. Ook blijven we vergroening van schoolpleinen stimuleren en mogelijk maken. We stellen een netwerk van hoofdvoetgangersroutes vast die zoveel mogelijk door het groen en langs het water lopen (‘groene ommetjes’).

We investeren in het revitaliseren en de aanleg van extra plantsoenen. Voldoende plekken voor bankjes, afvalbakken, fietsenstallingen, toiletten en watertappunten langs deze routes vinden we belangrijk. Nieuwbouw is natuurinclusief, klimaatbestendig en draagt bij aan de groene investeringen in Eemnes. We geven meer ruimte aan spontane natuur en zaailingen in plaats van alles tot in de puntjes te onderhouden. We zoeken meer ruimte voor heggen en struiken. De waterrijke singels zijn een belangrijk onderdeel van de openbare ruimte. We zien dat steeds meer verschillende groepen gebruik willen maken hiervan. We gaan aan de slag met het afmaken van de visie rond water inclusief zwemwater en de uitvoering hiervan.

39

We bekijken hierbij of er ruimte is voor een officieel strand(je) langs de Eem (afzetten stuk rivier) of het weiland tegenover het evenemententerrein inrichten als ‘stadsstrand’ (uitdiepen en aanbrengen geschikte ondergrond). We onderzoeken of we binnen de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het open water (door bijvoorbeeld het toepassen van stromend water), de waterkwaliteit van het speeldoe-park langs de ijsbaan kunnen verbeteren. Lukt dat niet, dan moet er een betere waarschuwing komen om oneigenlijk gebruik als zwemwater te ontmoedigen.

Bomen

€ 7.500 (S)

De komende periode willen wij de visie op het behoud van de bomen en de waardevolle bomenlijst actualiseren. Daarbij zetten we in op kwaliteit in plaats van op kwantiteit. Vooral nu de druk op de openbare ruimte steeds groter wordt, denk aan parkeren, glasvezel, warmtenet of –pompen. Uitbreiding van het aantal bomen is een uitdaging. Aanplant van bomen doen we alleen op een plek met goede (ondergrondse) voorzieningen. Waar mogelijk verbeteren we (is samenhang met groot onderhoud/renovaties van verhardingen / riolering) de groeiomstandigheden van bestaande bomen. Zo kunnen de bomen gezond groot en oud kan worden, en leveren een grotere bijdrage aan straatbeeld, klimaatadaptatie, etc. Wanneer gezonde bomen gerooid moeten worden kijken we of we deze aan kunnen bieden aan een Bomenbank. Ook bij aanplant gaan we na of we bomen van een bomenbank kunnen betrekken. Voor elke gekapte boom dient er ergens minimaal 1 boom te worden terug geplant. Onze ambitie is echter het bomenbestand uit te breiden met minimaal 25 stuks in deze periode. Bij het invullen van die herplantplicht wordt rekening gehouden met het verloren gegane bladvolume en de wenselijke biodiversiteit. Onderzocht wordt of de kap van bomen onder de noemer ‘dunning’ onder een meldplicht kan worden gebracht.

Ook zal er een balans gezocht moeten worden tussen het creëren van schaduw door bomen enerzijds en het mogelijk maken van de plaatsing van zonnepanelen. De waardevolle bomenlijst wordt aangevuld met bomen die het beeld aan de Wakkerendijk en Meentweg bepalen.

Speel- en doe park Wilgenpad

€ 150.000 (I, GREX)

We realiseren een openbaar sportgebied met jeu de boules, beachvolleybal en openlucht beweegtuin. Hiervoor benutten we idealiter de krabbelbaan naast de ijsbaan. We gaan opnieuw in gesprek met de IJsclub om te bekijken of er een plan voor multifunctioneel gebruik van de ijsbaan voor sport, spel en/of wandelen mogelijk is, mogelijk in combinatie met een skeelerbaan waardoor er sneller geschaatst kan worden bij drie dagen matige vorst. Zie hiervoor het

40

hoofdstuk Sport, cultuur en vrije tijd. In fase 1 wordt een behoeftenonderzoek uitgevoerd om in te kunnen spelen op de concrete wensen van onze inwoners.

Speelplan

€ 150.000 (I)

De herinrichting van de speelterreinen is inmiddels in volle gang. Ook de komende jaren zullen in overleg met inwoners en kinderen de nodige speelplekken verbeterd worden waarbij zowel herinrichting als groot onderhoud zal plaatsvinden. We denken bij speelplaatsen aan jong en oud. Dus naast dat kinderen volop moeten kunnen spelen, denken we ook aan een beweegtuin voor senioren. Hierbij baseren we ons op de uitgangspunten in het (door de raad vastgestelde) Speelbeleid Eemnes 2020. We gaan verder met het uitvoeren van het Speelplan echter reserveren de komende 3 jaar elk jaar € 50.000 extra budget om de gestegen kosten voor speeltoestellen en nieuwere vormen en extra wensen mogelijk te maken.

Karwij

€ 150.000 (I) / 16.000 (S)

Aan de Karwij ligt een (nu nog naamloos) trapveld, groene zone en hondenuitlaatgebied. De beplanting is sleets aan het worden en de kwaliteit van het trapveld is redelijk. We willen samen met omwonenden en gebruikers het gebied een kwalitatieve impuls geven, zodat het ook in de toekomst een gebied is om te spelen, voetballen en te verblijven. We reserveren € 150.000 om het park op te knappen en een fijn en groen verblijfsgebied te realiseren.

Boomgaard Raadhuislaan

€ 25.000 (I)

Door capaciteitsgebrek en corona is het er nog niet van gekomen, maar de Boomgaard aan de Raadhuislaan willen we de komende periode opknappen en er een groen verblijfsgebied van maken, o.a. voor de bewoners van de nabijgelegen Raads- en Ploegvore. Maar ook voor de jongeren in de omgeving. We betrekken hierbij ook de groenstrook achter de woningen aan de Ploeglaan, waar mogelijk een klim- en klauter-achtige voorziening kan komen.

41

Honden: van beste vriend tot overlast Veel inwoners beleven groot plezier aan hun hond. We hebben op diverse plekken hondenuitlaatgebieden (honden-wc’s) en naast de ijsbaan een losloopgebied. Het schoonhouden van deze plekken is onderdeel van het Integraal beheer door Sight. We monitoren de kwaliteit en waar nodig sturen we bij. Buiten deze hondenuitlaatgebieden geldt er een opruimplicht voor de hondenbezitter. In de top 3 van ergernissen staat evenwel ook de overlast die honden veroorzaken, of liever de hondenbezitter die de uitwerpselen niet opraapt en de hond op plekken laat schijten waar kinderen spelen, rondom scholen of op groene plekken in de bebouwde kom. We gaan gericht(er) handhaven op hondenoverlast en geven hieraan prioriteit Tegenover de hondenbelasting staan ook de faciliteiten om honden uit te laten. Ook zorgen we voor meer zakjes en afvalbakken. We gaan gericht voorlichting geven over de regels rondom het uitlaten van honden en de voorzieningen die we hiervoor hebben. We bekijken of we kleine hondentoilet met opruimplicht in de buurt kunnen realiseren.

IBOR: Integraal Beheer Openbare Ruimte

€ 75.000 (I)/ € 15.000 (S)

Inmiddels zijn we ruim 2 jaar aan de slag met het IBOR-contract. Uit een tussentijdse evaluatie bleek dat er een grijs gebied is m.b.t. het beheer van het openbaar groen in de buitengebieden. Deze gebieden zijn ook niet meegenomen tijdens de kwaliteitsdiscussie ten behoeve van de aanbesteding van het IBOR contract. We willen daarom in Q1 van 2023 een grotere evaluatie houden. Deze evaluatie zal zowel gaan over het contract zelf (betrof het een handig contract en hoe werkte dit in de praktijk?) als over de prijzen,

42

het bereikte beeldkwaliteit, de volledigheid van de te onderhouden kapitaalgoederen (we weten al dat bijvoorbeeld het wegenonderhoud hier niet in zit) en de wederzijdse ervaring over de samenwerking tussen de BEL-combinatie en de huidige aannemer. De uitkomst van deze evaluatie zal bepalend zijn hoe we verder gaan met het IBOR-contract. Omdat we weten dat niet alle kapitaalgoederen ondergebracht zijn in het IBOR-contract en dat deze ook niet zijn behandeld tijdens de IBOR kwaliteitsdiscussie is het noodzakelijk om deze integrale kwaliteitsdiscussie alsnog te houden. Daarom willen wij met de verschillende stakeholders (inwoners, gemeenteraad, belangengroepering, de BEL-combinatie, enz.) komen tot een aantal integrale kwaliteitsprofielen over alle kapitaalgoederen (zoals wegen, bomen, groen, straatmeubilair enzovoort) die we binnen de gemeente beheren. Daarna is het aan de raad om een kwaliteitsprofiel te kiezen en deze te laten implementeren. De uitkomst van een kwaliteitsdiscussie leidt tot een algemeen IBOR-beleidsplan en zal overkoepelend zijn voor de disciplinaire uitvoeringsplannen, zoals het Groenplan of het Wegenonderhoudsplan. Dit proces doen we graag samen met de andere BEL-gemeenten om zo synergievoordeel te behalen en om kracht van de BEL-combinatie optimaal te benutten. Dit IBOR beleidsplan is ook van belang voor de wijkschouwen.

Het kwaliteitsprofiel is hierin immers al vastgesteld, we kunnen dan samen met de bewoners kijken waar specifiek behoefte aan is. We kunnen daarmee meer maatwerk leveren. En we kunnen daarbij de rollen omdraaien, in plaats van inwonersparticipatie gaan we als overheid participeren in hun plannen. Terug naar de bedoeling van de overheid. Voor de toename van het areaal in de Zuidpolder, Hiltlaan, Barbeelstraat is in de begroting een stelpost opgenomen.

Polder: ecologisch bermbeheer en regulier bermbeheer / onderhoud

€ 50.000 (S)

De ambitie is om de bermen in de polder ecologisch en biodivers te gaan beheren in samenspraak met de boeren en andere terreinbeheerders. Dit zal vragen om een ander beleid maar ook een langere termijn horizon dan de komende 4 - 6 jaar. Het omvormen naar ecologische bermen gaat in stappen. De eerste jaren wordt vooral ingezet op verschralen, door het afvoeren van het maaisel. Hoe vaker gemaaid wordt, hoe sneller de verschraling, maar ook hoe hoger de kosten. In deze fase zijn er nog nauwelijks (bijzondere) insecten en (gewenste) kruiden aanwezig het tijdelijk laten liggen is dan niet nuttig en wel kostenverhogend. Als de bodem schraler is geworden gaan er andere kruiden groeien en komen er meer insecten. Dan geldt dat het voor insecten en de vegetatie gunstig is om het maaisel een paar dagen te laten liggen. Doordat het een tijdje blijft liggen kunnen de zaden rijpen en uit het maaisel vallen. Dit is goed voor de zaadvoorraad in de bodem. Bovendien krijgen dieren die de maaibeurt overleefd hebben de kans een nieuw plekje te zoeken.

43

Het ecologisch bermbeheer wordt uitgewerkt in een aantal scenario’s die eind 2022 met de boeren en andere belanghebbenden worden besproken waarna deze aan de raad worden voorgelegd.

Landbouwvisie De boeren onderhouden samen een groot deel van het agrarisch en buitengebied in de polder van Eemnes. Deze ondernemers maken bewust de keuze voor landbouw met integratie van landschap, natuur en waterbeheer in hun bedrijfsvoering. Wij zijn in Eemnes trots op onze boeren. Ze vormen een belangrijke schakel in het onderhouden van de polder, voedselproductie en maken een onlosmakelijk onderdeel uit van de dorpse cultuur. Voor het beheer van de polder zijn de boeren dan ook onmisbaar, maar ook steeds minder vanzelfsprekend gezien de transitie die de landbouw momenteel moet doormaken, Daarom stellen we de komende periode een landbouwvisie op (zie programma RO en Wonen).

Aanvalsplan Grutto

Onder leiding van oud-minister Winsemius is een aanvalsplan voor de Grutto opgesteld. In de Eempolder is een redelijk aaneengesloten leefgebied voor de Grutto ontstaan door een intensieve samenwerking tussen de gebruikers (boeren), natuurmonumenten, de provincie en de weidevogelbescherming. We willen samen met de boeren, de provincie en LNV werk maken van het Aanvalsplan door de boeren reëel te compenseren en door meer boeren over te halen hun bedrijfsvoering af te stemmen op gunstige condities voor de Grutto (en andere weidevogels als kieviet etc.).

2e fase Groenplan 2017 In de eerste fase van het Groenplan zijn er op veel locatie bloembollen geplant en bermen ingezaaid. Er heeft een uitgebreide verjongingssnoei plaatsgevonden. Veel groenvakken zijn hersteld en/of aangevuld. Er zijn maatregelen genomen om de Eikenprocessierups te bestrijden (mezenkasten, vleermuiskasten, bloemmengsels). Er is een eerste slag gemakt met het afvoeren van bermmaaisel en slootafval uit de polder, vooruitlopend op het definitief inregelen van de ecologisch bermbeheer. Een aantal plantsoenvakken is omgevormd om tot lagere beheerskosten te komen. We gaan in 2022 en 2023 aan de slag met de uitvoering van de Tweede fase Groenplan. De rotonde Laarderweg – Noordersingel wordt opnieuw ingericht en verfraaid, er wordt groot onderhoud uitge-

44

voerd aan de laanstructuren (Noordersingel, Stadwijksingel, Zuidersingel). Op meerdere plekken maken we ruimte (dunnen, vellen) om andere bomen tot volle wasdom te kunnen laten komen. Er worden nog een aantal plantsoenvakken omgevormd en de nevenstructuur krijgt een kwaliteitsimpuls (bollen, kruidenmengsels). Beschikbaar budget € 200.000.

Invasieve soorten zoals Japanse Duizendknoop We trekken extra middelen uit om invasieve exoten te bestrijden. Nagagaan wordt voor welke invasieve exoten de gemeente aan zet is, en wat dan een doelmatige en (kosten) efficiënte aanpak is. De aanpak wordt ook opgenomen in het IBOR en voorgeschreven aan anderen die in de openbare ruimte aan het werk zijn. Voorlichting aan inwoners is ook erg belangrijk, om zo nieuwe bronnen en verspreiding vanuit particuliere terreinen te voorkomen. We gaan na of we deze bestrijden deels als maatschappelijke stage i.s.m. College De Brink/Agrarisch school kunnen opzetten. Ook kijken we of we hiervoor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen inzetten bijvoorbeeld met behulp van loonkostensubsidie In de begroting is hiervoor € 20.000 opgenomen.

Versterken BEL Combinatie In de voorstellen tot versterking van de BEL Combinatie is o.a. extra formatie opgenomen voor het team Openbare Ruimte om deze zaken met kracht ter hand te nemen. Vooral de uitbreiding van het toezicht op het Integrale beheer van de openbare ruimte wordt structureel versterkt.

45

Financiële paragraaf Groene leefomgeving

2023

2024

2025

2026

Meer groen, buurtinitiatief

15.000

15.000

15.000

15.000

Bewoners: plantgoed

20.000

20.000

20.000

20.000

Bewoners: groen daken

15.000

15.000

15.000

dekking: rioolheffing

-15.000

-15.000

-15.000

wandelroutes

25.000

25.000

10.000

10.000

10.000

bomen groei bestand

7.500

7.500

7.500

7.500

Speelplan

50.000

50.000

50.000

IBOR - groenplan

75.000

15.000

15.000

15.000

polder: ecologisch bermbeheer

50.000

50.000

50.000

50.000

pm

pm

pm

pm

750

1.500

1.500

193.250

194.000

119.000

singels en beleving

invasieve exoten Investeringsplanning nieuw Budgettair effect

217.500

Groene leefomgeving

investering

2023

2024

2025

2026

Bovenwijks speelpark

150.000

overleg

aanleg

8.250

8.250 20 jaar

Speel en doe park Wilgenpad

150.000

plan

aanleg

150.000

schouw

8.250

8.250

8.250 20 jaar

-7.500

-15.000

-15.000

750

1.500

1.500

uit GREX Hilt Park Karwij Afschrijving uit reserve projecten Effect op begrotingssaldo

450.000

0

46

Milieu, klimaat en duurzaamheid Maatschappelijke opgave conform global goals

Visie In Eemnes willen wij voor onze inwoners een duurzaam gezonde leefomgeving creëren. Een leefomgeving met een goede luchtkwaliteit, waar groen en water volop aanwezig is, waar zo min mogelijk geluidsoverlast is, waar het gebruik van fossiele energie maximaal is teruggedrongen en waar mensen zich prettig voelen.

Ontwikkelingen Er is wereldwijd een klimaatcrisis gaande en de urgentie om maatregelen te nemen, neemt alleen maar toe, om de aarde leefbaar te houden voor de generaties na ons. We gaan al decennia ver voorbij de grenzen van de draagkracht van onze planeet met als gevolg klimaatverandering, klimaatrampen en het afbreken van de biodiversiteit. We hebben geen tijd meer te verliezen: wat we de komende 50 jaar doen zal nog duizenden jaren effect hebben en wat we zeker weten is dat het niet vanzelf goed komt. Wij voelen daarom de verantwoordelijkheid om het onderste uit de kan te halen. Dat doen we door alle mogelijkheden te benutten voor duurzame energieproductie binnen onze gemeentegrenzen. Door met bewoners en ondernemers ambitieus aan de slag te gaan met energiebesparing. Door als overheid een stap naar voren te zetten. En door verder te blijven investeren in lopen, fietsen, openbaar vervoer en elektrisch rijden om het gebruik van de brandstofmotor te verminderen. Natuurrampen, weerextremen en alarmerende IPCC-rapporten buitelen over elkaar heen. Intussen stijgen de energiekosten en kijken steeds meer inwoners tegen een onbetaalbare energierekening aan. Wij kunnen als gemeente dit niet alleen oplossen. Maar we kunnen wel een maximale bijdrage leveren samen met onze inwoners, corporaties en maatschappelijk partners.

Bestrijden van energiearmoede is een ander belangrijk doel van ons klimaatbeleid. Het verduurzamen wordt alleen een succes als iedereen mee kan doen. Wij vinden het belangrijk dat de overgang naar aardgasvrij en schone stroom voor iedereen betaalbaar is. De overgang heeft op veel mensen een grote impact. Daarom is het van belang nauw samen met de inwoners op te trekken en samen het draagvlak te vergroten. Door gas te geven op isoleren binnen de energietransitie verminderen we het energieverbruik en CO2-uitstoot. We dragen op deze manier structureel bij aan het voorkomen van energiearmoede. We starten een stevig besparingsoffensief om de energierekening en CO2-uitstoot terug te dringen.

47

De komende vier jaar sturen we voor alle locaties die aangewezen zijn voor energieproductie in de ruimtelijke strategie op een regio-brede milieueffectrapportage (MER). We zetten als gemeente een stap naar voren en zijn bereid actief deel te nemen in energieprojecten. Klimaatbeleid is meer dan energietransitie. We maken een klimaatvisie met heldere en haalbare doelen en een realistisch tijdpad. Belangrijke uitgangspunten voor de energietransitie zijn: geen aantasting van het open polderlandschap, haalbaar, betaalbaar en draagvlak onder bevolking. De eventuele vervolgstappen die nodig zijn voor de langere termijn zullen aan het einde van de raads- en collegeperiode, worden voorgelegd aan onze inwoners, d.m.v. een enquête of andere vorm van participatie.

Realistisch en bereikbaar doel: 60% CO2-reductie in 2030 ten opzichte van 2009 De wereldwijde klimaatcrisis wordt steeds zichtbaarder. Dit vraagt ook in Eemnes om verdere actie; als eerste door beperking van energieverbruik, maar ook door vergroting van de duurzame energieopwekking. De afgelopen jaren zijn er flinke stappen gezet maar we zijn er nog lang niet. We streven naar minimaal 60% CO2-reductie in 2030 en stellen hiervoor een concreet stappenplan met concrete acties op. De ambitie om in 2030 klimaatneutraal te zijn was een papieren wens, met 60% CO2-reductie brengen we focus aan en sluiten we aan bij de opgave in het Klimaatakkoord. Als we meer kunnen bereiken zullen we het niet nalaten. Volgens de meest recente data in de Klimaatmonitor zitten we als Eemnes momenteel op een reductie van een kleine 40% ten opzichte van het uitgangsjaar 2009. Dat betekent dus 40% reductie in de afgelopen 12 jaren, een gemiddelde van 3,3% per jaar. We hebben het ambitieuze doel om in 2050 volledig circulair te zijn, in 2030 maximaal de helft aan primaire grondstoffen te gebruiken en onze maximale bijdrage te leveren aan het halen van nationale en internationale doelstellingen ten aanzien van CO2-reductie. We vinden het belangrijk dat iedereen mee kan doen, ook als het gaat om het klimaat.

Juist voor mensen met een smallere beurs moeten de energielasten door goed beleid en extra inzet worden verlaagd en moet energiearmoede worden voorkomen. Zo houden we de energietransitie sociaal.

48

Isolatie-offensief

€ 50.000 (3 jaar) /reserve

We richten ons op een isolatie-offensief en op het voorkomen van energieverspilling. We stimuleren samen met het Rijk verhuurders en eigenaren hun woningen te isoleren. Blok voor blok, straat voor straat. We zorgen dat eigenaren makkelijk toegang krijgen tot informatie om hun huis te verduurzamen, bijvoorbeeld door subsidieregisseurs en door de energiecoaches van Eemnes Energie. De verordening van de duurzaamheidslening wordt geactualiseerd. Door deze actualisatie bieden we inwoners de mogelijkheid om hun woning te verduurzamen. We stimuleren wijkaanpakken en straat voor straat isoleren, inclusief communicatie en bewustwordingscampagnes. We informeren bewoners zodat zij gebruik maken van natuurlijke momenten (bijvoorbeeld als mensen verhuizen of verbouwen) om te isoleren of andere duurzame maatregelen te treffen. Met de aanpak ‘Energiehulp’ willen we zoveel mogelijk inwoners helpen om maatregelen te treffen om hun energierekening te verlagen. Dit doen we met de beschikbare middelen vanuit het rijk. Daarom breiden wij de doelgroep uit die in aanmerking komt voor de Klimaatroute (ook wel FIX-brigade genoemd). Waar mogelijk werken we samen met lokale partijen. In aanvulling op de Transitievisie warmte worden er ook plannen gemaakt waarbij energiebesparing, klimaatadaptatie en een toekomstbestendige woning centraal staat met de isolatiestandaard van het Rijk als uitgangspunt.

Daarmee bieden we een handelingsperspectief voor investeringen in woningen door bewoners en eigenaren. Naast isolatie kijken we naar duurzame warmtebronnen en onderzoeken we verschillende duurzame en toekomstbestendige energiebronnen als aqua- en geothermie. We onderzoeken of we de overheidssubsidie voor verduurzamingmaatregelen kunnen voorfinancieren, bijvoorbeeld via de duurzaamheidslening. Nu kan de subsidie pas worden aangevraagd wanneer de klus geklaard is, en daar lopen mensen met bescheiden middelen op vast. Kantoren met een oppervlakte van 100 m² of meer moeten in 2023 energielabel C of beter te hebben. In Eemnes dringt voor velen de tijd om deze doelstelling te halen. We stimuleren verduurzaming bij ondernemers. De RUD zal de komende jaren gericht handhaven op de naleving. Duurzaamheid speelt een grote rol bij het herinrichten van bedrijventerreinen. We zijn in 2022 gestart met het inventariseren van de wensen onder de ondernemers van het Bedrijventerrein, ook op het gebied van duurzaamheid. We bieden het MKB ondersteuning aan bij het onderzoeken en kiezen van verduurzamingsmatregelen voor hun bedrijfspanden. Energie die niet nodig is hoeft ook niet te worden opgewekt. We zetten daarom ook in op energiebesparing, door inwoners en ondernemers, en uiteraard de eigen gemeentelijke organisatie.

Samen met de provincie en het Rijk streven we naar een aanpak om bedrijven met een hoge milieubelasting versneld te laten verduurzamen.

49

Zon op boerendaken blijft onze prioriteit. We gaan daarom onderzoeken hoe deze daken, binnen de huidige beperkingen van het elektriciteitsnet, toch maximaal benut kunnen worden voor energieopwekking. We geven het goede voorbeeld door als gemeente zoveel mogelijk circulair en lokaal in te kopen en zaken te doen met bedrijven die een minimumloon van 14 euro (stand van zaken 2022) hanteren. We staan naast onze inwoners als zij hun huis willen verduurzamen. Daarom starten we een sociaal energiebesparingsoffensief waarmee we energiearmoede bestrijden en CO2-uitstoot verminderen. We gaan actief aan de slag met besparen. Bij de slechtst geïsoleerde woningen, in de wijkgerichte aanpak en met een individuele benadering op verandermomenten zoals verhuizing of een kapotte Cv-ketel. We hebben de ambitie om de huursector te verduurzamen. We gaan met (particuliere) verhuurders in gesprek om erop aan te dringen dat zij huurders die hun woning willen verduurzamen maximaal ondersteunen. Vanaf 2030 mogen woningcorporaties alleen nog maar woningen met een D-label of hoger verhuren. Samen met de Alliantie maken we afspraken in Eemnes om dit bij voorkeur uiterlijk in 2026 klaar te hebben. We stellen een aanpak vast voor eigenaar-bewoners en verenigingen van eigenaren (VVE).

We zetten allerlei middelen in zoals collectieve inkoop, betaalbaar witgoed, energieadviseurs, energiecoaches en energieambassadeurs, betaalbare leningen en subsidies. Waar mogelijk en nodig zullen er ook maatregelen verplicht worden. We spelen optimaal in op alle subsidies, regelingen en keuzes van de Rijksoverheid We handhaven consequent op het activiteitenbesluit en de label-C verplichting voor kantoren. Voor bedrijventerreinen hebben we uiterlijk in 2023 een plan gereed hoe en in welke volgorde zij energie besparen en op welke termijn zij van het aardgas afgaan. We gaan actief aan de slag met (ultradiepe) geothermie en aquathermie. In 2025 maken we een volgend warmteplan (transitievisie warmte) waarin we vooruitkijken naar 2035. We zien het perspectief van (ultradiepe) geothermie als een regionale oplossing voor een collectief warmtenet. De eerste boringen hiervoor, in de oksel van de A1 en A27, zijn gepland in 2024. Als blijkt dat er in 2024 geen boringen zullen/kunnen plaatsvinden voor (ultradiepe) geothermie dan zal actief gestart worden met het vergunnen en de aanleg van een tweede zonneveld. Innovaties zullen hierbij leidend zijn en ook collectief eigenaarschap zal hierbij onderzocht worden. We weten dat het technisch mogelijk is om een zonnecarport bij het BEL-kantoor te realiseren.

Ook weten we dat het realiseren van een zonnecarport duurder is dan het realiseren van een zonneweide. Daarom onderzoeken we samenwerkingsverbanden binnen de RES-regio Amersfoort en financierings-/ontwikkelingskansen via marktpartijen. Op basis van de resultaten wordt besloten of een zonnecarport wordt gerealiseerd bij het BEL-kantoor/Gemeentehuis van Eemnes.

50

Eemnes Energie

€ 25.000 (S)

De coöperatie Eemnes Energie zal een jaarlijkse bijdrage ontvangen voor haar activiteiten in de gemeente Eemnes. Hieraan zullen prestatieafspraken worden gekoppeld. Doel is om op een laagdrempelige manie, in gezamenlijkheid met andere coöperaties, de inwoners te ondersteunen bij het besparen op energieverbruik gemeente breed.

Aandeelhouderschap Stedin

€ 20.000 (3 jaar)

We staan open voor een actievere rol van de gemeente in Stedin. De investeringen in de energietransitie zijn fors en Stedin heeft als publieke uitvoerder ook eigen vermogen nodig. We participeren in de uitbreiding van het aandelenkapitaal voor minimaal onze relatieve positie binnen het Stedin werkgebied. Afhankelijk van de business case nemen we meer aandelen af. Hier gaat de kost (investeren) voor de baat (dividend op termijn) uit. De forse investeringen zullen pas na enkele jaren hun rendement opleveren. Het gaat om een investering die een fors beslag legt op onze liquide middelen en waarvan het de vraag is of de aandelen ooit weer vervreemd kunnen worden. Tegelijkertijd zien we de noodzaak om het eigen vermogen van Stedin te verhogen om de investeringsopgave mogelijk te maken. We verwachten in 2026 quitte te spelen (toegerekende rente minus ontvangen dividend). Aangezien er op ons een beroep wordt gedaan vanwege de klimaattransitie financieren we het nadeel uit de reserve klimaat.

Duurzame energieopwekking Nationaal landschap Eemland- Arkemheen is aangewezen vanwege de kernkwaliteiten: Extreme openheid; Slagenverkaveling; Veenweidekarakter. Dit extreem open veenontginningslandschap wordt gekenmerkt door het ontbreken van vrijwel elke bebouwing en opgaande begroeiing, historische binnendijken en een klassieke slagenverkaveling.

Wij zijn gelet op het unieke open karakter van de Eempolder dan ook geen voorstander van windmolens in dit gebied. De door de provincie Utrecht aangedragen locaties langs de Rijkswegen A1 en A27 hebben een grote impact op het open landschap en de overgang van het Eemland naar het Gooi

51

(Utrechtse Heuvelrug). In de kwaliteitsgids Eemland schrijft de provincie Utrecht zelf dat de grootschalige infrastructuur van Rijkswegen zich als een gast in het landschap manifesteren, het plaatsen van windmolens staat daar haaks op. De provincie kan plaatsing echter ook afdwingen. Uitgangspunt bij de inpassing van windmolens is het maximaal beperken van overlast (geluid en slagschaduw) en van gezondheidsrisico’s voor omwonenden. De provincie Utrecht heeft geconstateerd dat de verhouding tussen zonne- en windenergie uit balans is. Daarom hebben de gemeenten de opdracht gekregen om voor 1 december te komen met een visie op windenergie. Gezien de klimaatcrisis tonen we ons ambitieus op het realiseren van energie op de geschikte plekken in onze gemeente. Op basis van een regio-brede MER bekijken we welke energieproductielocaties geschikt zijn. Voor de aangedragen locaties doorlopen we een zorgvuldig ruimtelijk proces, waarbij diverse ruimtelijke belangen gewogen worden. Het betrekken van inwoners bij de inpassing is onderdeel van dit ruimtelijke proces. In onze klimaatvisie nemen we een ruimtelijk kader op om de belangenafweging voor de inpassing van grootschalige energieproductie in onze gemeente maximaal te objectiveren. Bij zonnevelden zoeken we naar zoveel mogelijk dubbelgebruik (recreatie, agrarisch) en ecologische waarde.

De landschappelijke aantasting door zonnevelden langs de rijkswegen wordt als minder storend ervaren dan windmolens. We streven naar minimaal 50% lokaal eigenaarschap bij de ontwikkeling van duurzame energieprojecten. Het liefst door inwoners uit de directe buurt van het project. Bij onvoldoende inschrijvingen uit de buurt kijken we breder. We blijven tempo maken met nieuwe energieproductie ondanks de congestie op het elektriciteitsnet. We ondersteunen de uitbreiding van het net met soepele gemeentelijke procedures. Eemnes is voorloper voor wat betreft zon-op-dak. We blijven hierop inzetten. We maken zonnepanelen voor particulieren laagdrempelig mogelijk en kijken naar nieuwe mogelijkheden voor het coöperatief opwekken van zonne-energie. Zodra het juridisch mogelijk is, gaan we meer zonnepanelen verplichten in de nieuwbouw en op bedrijfsdaken. Met de Alliantie maken we afspraken over meer zonop-dak. Onze doelstelling: 80% van het geschikte dakoppervlak wordt in 2030 benut voor duurzame energieproductie. We blijven in gesprek met aanbieders van alternatieve energiebronnen, om er zo voor te zorgen dat onze gemeente straks ook kan meedoen met grote initiatieven zoals geothermie. Het Rijk is gestart met de consultatie voor het “Besluit warmtetransitie in gebouwde omgeving”.

Kern van het voorstel is: Nederland wil in 2050 niet meer afhankelijk zijn van aardgas voor de verwarming van woningen en andere gebouwen. Om dit doel te halen, is het nodig hier nu al naartoe te werken. In samenspraak met bewoners, gebouweigenaren en andere stakeholders kiezen gemeenten in de wijkgerichte aanpak de beste manier om de wijk duurzaam te verwarmen. Per wijk kan de oplossing en aanpak verschillen. Alternatieven voor aardgas zijn bijvoorbeeld warmtenetten, verwarming door elektriciteit (bijvoorbeeld met warmtepompen) of groen gas.

52

Aan de mogelijkheid dat gemeenten een duurzaam alternatief voor aardgas kunnen bepalen worden waarborgen verbonden. Het gaat daarbij onder andere om een zorgvuldig proces van democratische besluitvorming. Bovendien is gewaarborgd dat woning- en gebouweigenaren altijd zelf mogen kiezen met welk duurzaam alternatief ze hun woning of gebouw verwarmen, los van het gekozen alternatief van de gemeente. Er komt dus geen verplichting om bijvoorbeeld mee te doen aan een collectief warmtenet. Verder moet de gemeente een redelijke termijn in acht nemen voordat de wijk van het aardgas af gaat, zodat woning- en gebouweigenaren zich kunnen voorbereiden op de overstap naar een duurzaam alternatief voor aardgas. Daarnaast moet de gemeente checken dat woningen en gebouwen daadwerkelijk verwarmd kunnen worden. Een gasnet in stand houden of vernieuwen voor enkele gebruikers die niet van het aardgas af willen, terwijl er een redelijk alternatief beschikbaar is, leidt tot onnodige CO2-uitstoot en tot hogere kosten voor de samenleving als geheel. Immers, de kosten voor dat gasnet worden betaald door alle klanten uit het verzorgingsgebied van de netbeheerder. Gelet op de landelijk insteek en de daarin opgenomen waarborgen (en ontbreken van verplichtingen) is de warmtetransitie een weg van de lange adem.

De prioriteit van de gemeente Eemnes ligt voor de komende vier jaar dan ook bij het isoleren en niet bij het aardgasvrij maken van huizen. Komend jaar gaan we de warmtevisie herzien met de volgende uitgangspunten: 1) tegengaan van energiearmoede 2) zoveel mogelijk energiereductie realiseren 3) initiatieven van inwoners ondersteunen (zonnepanelen, hybride warmtepomp). In 2025 wordt de Transitievisie Warmte herijkt. In deze visie wordt meegenomen welke stappen er nodig zijn om in 2050 energieneutraal te zijn. We zullen op basis van de definitieve nieuwe Warmtewet het gesprek met de raad aangaan over de rol van de gemeente bij de energievoorziening in onze wijken. We nemen daarbij de betaalbaarheid, leveringszekerheid en duurzaamheid als uitgangspunt. Tegelijkertijd willen wij inwoners stimuleren om hun huis in ieder geval geschikt te maken voor aardgasvrij. Dit betekent dat zij de stappen nemen om hun woning klaar te maken om later aardgasvrij te zijn, zoals bijvoorbeeld isolatie. We stimuleren en ondersteunen inwoners bij hun eigen initiatieven, zoals bijvoorbeeld het plaatsen van zonnepanelen. We zijn in gesprek met aanbieders van alternatieve energiebronnen om er zo voor te zorgen dat onze gemeente straks ook kan meedoen met grote initiatieven. Ook zullen wij de mogelijkheden van de ‘hybride route’ verder stimuleren om zodoende het aardgasverbruik te reduceren.

De gemeente geeft het goede voorbeeld door haar eigen vastgoed verder te verduurzamen, te streven naar een meer plantaardige keuken en door het wagenpark inclusief tractie Buitendienst maximaal te verduurzamen.

Klimaatbeleid We maken een klimaatvisie waarin we naast energie ook uitspraken doen over mobiliteit en voedsel voor zover we daar als gemeente impact op kunnen hebben. De meest duurzame kilometer is de niet gereden kilometer; nabijheid van voorzieningen is dan ook belangrijk.

53

We organiseren een inwonerberaad voor het klimaat: een gelote groep inwoners wordt gevraagd welke klimaatmaatregelen zij voorstellen om de klimaatdoelen voor 2030 te realiseren. Deze voorstellen worden besproken in de gemeenteraad. Dit klimaatberaad van bewoners betrekken we ook daarna bij de uitvoering van ons klimaatbeleid We intensiveren de aanpak om tuinen en de openbare ruimte te onttegelen. We zetten het schooltuin programma voort en investeren in natuureducatie in het onderwijs. Zo vergroten we het bewustzijn over een groene, circulaire en duurzame gemeenschap bij kinderen en jongeren Alle nieuwbouw is maximaal energiezuinig en klimaatadaptief. Als dat juridisch mogelijk is stellen we met behulp van de omgevingswet hogere eisen dan in het bouwbesluit. Reversibele (terug te draaien) energiemaatregelen maken we ruimhartig mogelijk in erfgoed en monumenten. We verwijzen hiervoor ook naar pag. 90 (Sport, Cultuur en Vrije Tijd). We zorgen dat de laadinfrastructuur gelijke tred houdt met de toename van emissieloze voertuigen. We onderzoeken hoe buurtbatterijen en/of elektrische auto’s ingezet kunnen worden om het lokale stroomnet te ontlasten. Partijen die bij een aanbesteding of vergunningaanvraag laten zien aanzienlijk duurzaam en circulair te opereren, hebben een streepje voor. We werken dit bij elke grote aanbesteding verder uit en rapporteren hier actief over.

Afval In Eemnes zorgden we in 2021 per persoon voor zo’n 160 kilo restafval en scheidden we 78%. Minder afval bespaart grondstoffen, energie en dus het klimaat. Daarom gaan we samen met onze inwoners starten met een voorlichtings- en communicatiecampagne. Daarbij werken we samen met de AVU. Het streefgetal in ons afvalbeleid is 100 kilo per persoon per jaar. De landelijke doelstelling was 100 kg restafval in 2020 (niet gehaald) en 100 kg in 2025. Daarnaast nemen we maatregelen om het zwerfafval op straat te verminderen door voldoende afvalbakken in en rond verblijfsgebieden (haltes, bankjes, parken). We onderzoeken de mogelijkheden van meer gft-scheiding. In 2024 zal het huidige afvalsysteem tegen het licht worden gehouden en de landelijke ontwikkelingen worden daarbij meegenomen. Daarna zal worden onderzocht hoe ons nieuwe afvalophaalsysteem er vanaf 2026 uit zal gaan zien. Tot aan die tijd zal door middel van innovatieve communicatie en voorlichting, tezamen met de AVU, getracht worden de hoeveelheid restafval te verminderen. Afval beschouwen we als grondstof, bij het inrichten van Eemnes werken we zoveel mogelijk met hergebruik van materialen. We geven zelf het goede voorbeeld en gaan dus zelf nog meer circulair aan de slag. Ook door binnen de gemeentelijke organisatie grondstoffen te hergebruiken. We stimuleren en ondersteunen private

54

‘eigenaren’ van materiaalstromen om hetzelfde te doen. Denk hierbij aan circulair slopen en herbouw. We bekijken of we aan een sloopvergunning voorwaarden rondom circulair slopen kunnen toevoegen. We blijven inzetten op het terugdringen van bijplaatsingen door tijdig te legen en actief te handhaven door de BOA’s. We bestrijden afvaloverlast met hogere boetes en een getrapt boetesysteem, meer handhaving en bewustzijnscampagnes. De kennis over de gevolgen van hout stook wordt gestimuleerd en de inwoners worden geïnformeerd over een mogelijk ‘stookalert’. Inwoners worden op deze wijze aangespoord de eigen verantwoordelijkheid te nemen. Hout stook wordt niet verboden.

Openbare verlichting De openbare verlichting maken we diervriendelijker. Om ook energie te besparen dimmen we de verlichting waar mogelijk en halen onnodige verlichting weg. Reclameverlichting staat standaard ’s nachts uit (we nemen dit op in de APV). We sporen bedrijven en particulieren aan om onnodige verlichting in, aan en van gebouwen en woningen uit te schakelen.

Klimaat doen we samen! Vanuit het Rijk komen verschillende opgaven naar de gemeente. Bijvoorbeeld de realisatie van de duurzaamheidsambities en de energietransitie. Dit vraagt veel van ons als gemeente. Het betekent dat we continu de samenwerking met onze partners en medeoverheden opzoeken om de doelstellingen te realiseren. De komende periode moeten verregaande maatregelen worden ingezet om in 2030 een serieuze stap richting klimaatneutraal te hebben gezet. Dit willen we realiseren samen met medeoverheden, onze partners in de regio en de lokale partijen. Wij gaan onze duurzaamheidsambities integraal oppakken. Duurzaamheid komt terug in veel beleidsterreinen, waaronder mobiliteit, de inrichting van onze openbare ruimte, onze gemeentelijke accommodaties en ons inkoopbeleid. We willen binnen de BEL Combinatie onze krachten bundelen en zetten de klimaatgelden van Eemnes, Laren en Blaricum gezamenlijk in om ook ambtelijk kwalitatief goed en qua capaciteit voldoende toegerust de toekomstige uitdagingen het hoofd te kunnen bieden. Samen lukt het om een goed klimaat-team op te zetten, dat onze inwoners ondersteunt richting de klimaatdoelen van 2030. Ook communicatie maakt onderdeel uit van dit team. De komende tijd zal gebruikt worden om meer bewustwording te creëren onder onze inwoners. Over de stappen die men zelf kan nemen en over wat het betekent om energieneutraal te worden.

Dierenwelzijn Eemnes is een diervriendelijke gemeente. We zorgen goed voor de dieren. De natuur in onze gemeente is niet alleen goed voor mensen maar ook voor dieren. De afnemende biodiversiteit baart ons zorgen. We zetten ons daarom in voor goede stadsnatuur die aantrekkelijk is voor insecten, vogels en andere dieren. We willen dat alle dieren goed verzorgd worden en bekijken de mogelijkheden om minima hierbij te ondersteunen.

55

Bij de inrichting van openbaar groen kijken we expliciet naar ruimte waar verschillende dieren prettig kunnen leven. We overleggen met (hobbymatige) boeren om tijdelijke (niet permanente) schaduwplekken voor dieren te realiseren bij extreme hitte. De nadruk ligt op tijdelijke voorzieningen, we willen geen permanente bebouwing toestaan. In ons minimabeleid zoeken we naar mogelijkheden om dierverzorging meer een plek te geven, denk aan dierenartsbezoek. Bij voorkeur pakken we dit thema samen met de regio op voor verder uitwerking. We vinden dat hulp aan dieren in nood geleverd moet kunnen worden. Daarom blijven we structureel middelen voor de dierenambulance en dierenopvang beschikbaar stellen. Door huisdieren te laten chippen en registreren daalt het aantal zwerfdieren. Samen met de dierenopvang willen we een eenmalige chipactie organiseren. Overlast van dieren van sommige dieren die in het wild leven, kunnen mensen in meerdere of mindere mate overlast ervaren. Denk aan soorten als bladluizen, teken, wespen, buxusmotten, eikenprocessierupsen, (muskus)ratten, duiven en ganzen. De gemeente heeft een zorgplicht wat betreft preventie, en wanneer nodig, bestrijding van plaagdieren die een bedreiging voor de veiligheid en de volksgezondheid vormen. Veel dieren zijn beschermd door de Wet natuurbescherming.

De gemeente mag hierdoor niet zomaar ingrijpen als deze dieren overlast veroorzaken, daarvoor worden conform de Wet natuurbescherming altijd belangen van mens en dier nauwkeurig afgewogen. In sommige situaties neemt de gemeente maatregelen als dat nodig is. Bijvoorbeeld het plaatsen van waarschuwingsborden voor agressieve vogels of waarschuwingslinten rond een wespennest of nest van de eikenprocessierups. Ook is de gemeente bevoegd om regels op te stellen als het houden van bepaalde dieren overlast of hinder veroorzaakt. Vanuit dierenwelzijn en milieu is het oplaten van (wens)ballonnen buiten bebouwingen (in tuinen of de openbare ruimte) onwenselijk. Het dierenwelzijnsbeleid is er dan ook op gericht dit te voorkomen. In de APV is daarom een verbod opgenomen om (wens)ballonnen op te laten. We voegen hier een verbod om confetti te strooien aan toe. Ballonnen brengen brandgevaar met zich mee, ballonnen en confetti zorgen voor zwerfvuil en beide zijn bovendien slecht voor dieren. Dieren kunnen verstrikt raken in touwtjes, linten en snippers en als ze ballon- of confettiresten opeten kan dat leiden tot sterfte. Naast de reguliere handhaving op de APV wordt het verbod op ballonnen en confetti eveneens meegenomen in het evenementenvergunningsbeleid. We zullen de gemeenteraad voorstellen om een Eemnesser soortenlijst vast te laten stellen.

Deze soortenlijst is bedoeld om karakteristieke en waardevolle plant- en diersoorten te behouden en te stimuleren. In het Groenbeleid wordt hier bij aanleg en reconstructies dan actief op ingespeeld. Bij (nieuw)bouwprojecten kunnen door eenvoudige maatregelen diersoorten een natuurlijke plek worden geboden.

56

Bij het beheer van watergangen wordt rekening gehouden met dierenwelzijn en biodiversiteit. Het baggeren en maaien wordt afgestemd op de paaitijd van vissen en broedtijd van de watervogels. Er wordt niet gebaggerd in periode maart tot en met juli, tenzij er een calamiteit is. In onze subsidievoorwaarden nemen we op dat onze kinderboerderij werkt volgens het keurmerk voor kinderboerderijen. In dit keurmerk zijn criteria opgenomen op het gebied van hygiëne en dierenwelzijn, onder andere volgens de Wet dieren. Zo moeten de dieren passende verzorging en huisvesting krijgen en worden dieren dagelijks gecontroleerd op afwijkende gezondheid en gaan ze op tijd naar de dierenarts als het nodig is. Door aan de richtlijnen van dit keurmerk te voldoen, bevordert het Spookbos het dierenwelzijn van de gehouden dieren. De gemeente vindt natuur- en milieucommunicatie en educatie (NME) belangrijk en heeft daarom een subsidie daarvoor ingesteld. Educatie is één van de speerpunten van het Spookbos. Doel van de educatie is om kinderen en volwassenen in contact te brengen met (boerderij)dieren en inzicht te geven in de voedselproductie. We streven ernaar dat alle Eemnesser basisscholen deel nemen aan de NME. De Dierenbescherming voert in enkele gemeenten al een aantal jaren de activiteit Dierenbuddy uit.

Dierenbuddy houdt in dat vrijwilligers van de Dierenbescherming ouderen en chronisch zieken helpen met de zorg voor hun huisdier(en) als men er zelf niet meer fysiek toe in staat is. Denk hierbij aan het uitlaten van de hond voor een lange wandeling, het schoonmaken van de kattenbak of de vogelkooi. Het gaat hier om een specifieke doelgroep; ouderen/chronisch zieken met weinig tot geen sociaal netwerk en nauwelijks financiële middelen. Deze criteria zijn belangrijk om in aanmerking te komen voor ondersteuning vanuit Dierenbuddy. De relatie met het huisdier is voor deze doelgroep vaak erg sterk en op deze wijze wordt voorkomen dat mens en dier noodgedwongen van elkaar gescheiden moeten worden. In sommige gevallen wordt er afgeweken van de specifieke doelgroep. De Dierenbescherming staat altijd open voor maatwerk. Er zijn dus mogelijkheden om vanuit Dierenbuddy ondersteuning te bieden aan de eigenaren van hulp- en therapiedieren die zelf niet volledig in staat zijn om bijvoorbeeld de hond los te laten lopen of met de hond te spelen. We bekijken de mogelijkheden (wellicht samen met Laren en Blaricum) om dat ook hier in te voeren.