24 10 03 Programmabegroting 2025 Eemnes VersieDrukkerEnAanbiedingRaad (inclaanbieding)

Weerstandsvermogen Risicomanagement

Beheersmaatregelen

Het identificeren en kwantificeren van risico’s en het bepalen van activiteiten die de kans van optreden van de risico’s en/of de gevolgen van de risico’s beheersbaar houdt. Het stelsel van maatregelen en procedures die worden genomen om de onderkende risico’s te ondervangen dan wel om de opkomende risico’s te signaleren en het effect hiervan te beperken.

Risico analyse (operationeel) Vanuit de BEL-organisatie is, naast de strategische analyse van het college, een operationele analyse gemaakt. Voor de beoordeling van de kans worden de volgende 5 klassen met referentiebeelden gehanteerd. Kans Voor de beoordeling van de kans hanteren we 5 klassen met de volgende referentiebeelden. Klasse Referentiebeeld

Percentage

1 2 3 4 5

10% 30% 50% 70% 90%

< of 1x per 10 jaar 1x per 5 – 10 jaar 1x per 2 – 5 jaar 1x per 1 – 2 jaar 1x per jaar of >

Financieel gevolg Voor de beoordeling van de financiële gevolgen van een risico hanteren we onderstaande klassen met bijbehorende bandbreedtes. Klasse Financieel gevolg 1 2 3 4 5

X < € 20.000 € 20.000 > X < € 50.000 € 50.000 > X < € 100.000 € 100.000 > X < € 200.000 € 200.000 > X

98

Indien het risico in klasse 5 valt (en dus groter is dan € 200.000), dient voor dat risico ook het maximale gevolg in euro te worden weergegeven. Wanneer dit bekend is, wordt ook het verwachte gevolg van een risico aangegeven. De hoogte van de bedragen zijn gebaseerd op ervaringscijfers van de hoogte van de risico’s vanaf de oprichting van de BEL-gemeenten. Berekenen risicoscore De risicoscore wordt berekend door de kans score te vermenigvuldigen met de gevolgscore. Hoe hoger de uitkomst, hoe groter het risico. Beheersmaatregelen Beheersing vraagt om een heldere verantwoordelijkheidsverdeling en bewuste keuzes ten aanzien van beheersingsmaatregelen. In beeld brengen beheersingsmaatregelen Het is niet voldoende om de geïdentificeerde risico’s jaarlijks op te sommen. Het is belangrijk dat er iets met de risico’s gebeurt. Voor elk risico wordt aangegeven hoe hiermee wordt omgegaan. Hierbij is het van belang vast te stellen of het risico incidenteel of structureel is. Beheersmaatregelen zijn gericht op het beheersbaar maken van een risico. Veelal gaat dit gepaard met het verlagen van de risicoscore (kans x gevolg). Zowel de verlaging van de kans als het verlagen van het gevolg dragen bij aan de beheersing van het risico.

Weerstandsvermogen De volgende actoren hebben een rol bij risicomanagement:  De gemeenteraad stelt het beleid vast en stelt de paragraaf weerstandsvermogen in de begroting en jaarrekening vast;  Het college ziet toe op een juiste uitvoering van risicomanagement en de verantwoording daarover;  Het management en het ambtelijk apparaat van de gemeente zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het risicomanagement waarbij het identificeren van de risico's en het uitvoeren van beheersmaatregelen de kern vormt. Om het weerstandsvermogen in relatie tot de risico's te kunnen beoordelen is een ratio weerstandsvermogen gedefinieerd: Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

De ratio kan ingedeeld worden volgens onderstaande waarderingstabel. Waarderingscijfer

Ratio weerstandsvermogen

Betekenis

A B C D E

≥ 2,0 1,4 ≤ x < 2,0 1,0 ≤ x < 1,4 0,8 ≤ x < 1,0 0,6 ≤ x < 0,8

Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende

F

< 0,6

Ruim onvoldoende

De ratio weerstandsvermogen moet tenminste 1,0 (voldoende) zijn. Dat betekent dat de gekwantificeerde risico's gedekt worden door het aanwezige weerstandsvermogen. 99

Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de structurele en incidentele weerstandscapaciteit. Structurele weerstandscapaciteit De structurele weerstandscapaciteit (in de exploitatie) bestaat uit de volgende onderdelen: Nr. 1. 2.

Post Onroerende zaakbelasting (onbenutte belastingcapaciteit) Rioolrechten

Bedrag € 890.109 €0 €0 € 10.000 € 900.109

3. Afvalstoffenheffing 4. Onvoorzien Totaal structureel weerstandsvermogen

Onroerendezaakbelasting De onbenutte belastingcapaciteit zijn de extra structurele middelen die gegenereerd kunnen worden door de OZB te verhogen. De theoretisch onbenutte belastingcapaciteit wordt berekend door de maximale belastingtarieven te vergelijken met de belastingtarieven in de gemeente. Voor de maximale belastingtarieven wordt gebruik gemaakt van de normen voor het zogenaamde artikel 12beleid. Een gemeente met een artikel 12-status is een Nederlandse gemeente die onder financiële curatele is gesteld door het Rijk vanwege een structureel slechte financiële situatie. Deze gemeenten moeten hun tarieven verhogen tot een 'redelijk peil eigen heffingen', willen zij in aanmerking kunnen komen voor rijkssteun. De actuele normen voor dit artikel 12-beleid staan steeds in de circulaire Gemeentefonds. Voor het jaar 2025 is dit percentage berekend op 0,1595 %. Categorie Eigenaren woning Eigenaren niet-woningen Gebruikers niet-woningen Totaal

Redelijk peil artikel 12 0,1595 0,1595 0,1595

Tarieven

Opbrengst 2025

0,1052 0,4766 0,0000

€ 2.498.294 € 1.067.442 €0

Onbenutte belastingcapaciteit € 1.289.519 - € 710.209 € 310.799 € 890.109

Het verschil van de tarieven in de begroting 2024 en het rekentarief voor 2025 geeft een onbenutte capaciteit 2025 van € 890.109. Theoretisch zou dit ruimte bieden voor een tariefsverhoging ter grootte van dit bedrag. Voordat de gemeente een beroep kan doen op de status van artikel 12, moeten de tarieven voor de OZB naar dat (forse) niveau worden verhoogd. Rioolrechten De tarieven voor de rioolheffing zijn maximaal 100% kostendekkend. Afvalstoffenheffing De tarieven voor de afvalstoffenheffing zijn maximaal 100% kostendekkend. Onvoorzien In de begroting 2025 is een post onvoorzien voor structurele uitgaven ad € 10.000 opgenomen. Er mag alleen van de post onvoorzien gebruik gemaakt worden als er sprake is van de drie O’s: Onvoorzien, Onvermijdelijk en Onuitstelbaar.

100