CConstaterende datEdam-Volendam
Koppel je AI →
Document · PDF

Zomernota 2026

Raadsplein Bespreekronde Ia 2 juli 2026, gemeente Edam-VolendamBij agendapunt: Zomernota 202644.542 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

ZOMERNOTA 2026 Gemeente Edam-Volendam 11 juni 2026

1

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ....................................................................................................................................................2 Algemeen .................................................................................................................................................................3 Inleiding ...............................................................................................................................................................3 Leeswijzer ............................................................................................................................................................3 Cijfermatige weergave .........................................................................................................................................4 Programma's ............................................................................................................................................................5 Programma 1 Bestuur ..........................................................................................................................................5 Programma 2 Publiek, Veiligheid en JZ ................................................................................................................8 Programma 3 Ruimtelijke Ontwikkeling

............................................................................................................10 Programma 4 Ruimtelijk Beheer ........................................................................................................................13 Programma 5 Sociaal Domein/Samenleving ......................................................................................................17 Programma 6 Financiën en Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................23 Bijlage 1 Overzicht en verloop reserves .................................................................................................................25 Bijlage 2 Overzicht en verloop voorzieningen .......................................................................................................34 Bijlage 3 Overzicht mutaties Algemene reserve ....................................................................................................38 Bijlage 4 Mutaties per Programma/Speerpunt/Product .......................................................................................40 Bijlage 5 Toelichtingen journalen (alfabetisch, programma 1 t/m 6) ....................................................................56 Bijlage 6 Overzicht Lasten en baten per programma

............................................................................................95 Bijlage 7 status Speerpunten Zomernota 2026 ...................................................................................................105 Toelichting .......................................................................................................................................................105 Goed bestuur ...................................................................................................................................................106 Een veilige leefomgeving .................................................................................................................................108 Dienstverlening burgerzaken op niveau ..........................................................................................................112 Ruimte voor economie en bedrijvigheid..........................................................................................................113 Kwalitatief hoogw, een duurz. leefomg.

..........................................................................................................121 Ontspanning binnen handbereik .....................................................................................................................129 Schoon en verzorgd .........................................................................................................................................132 Bereikbaar en veilig .........................................................................................................................................134 Toekomstbestendige data infrastructuur ........................................................................................................137 Toegankelijkheid ..............................................................................................................................................138 Bestaanszekerheid ...........................................................................................................................................140 Samenkracht ....................................................................................................................................................144 Preventie voorliggend veld ..............................................................................................................................148 Partnerschap

....................................................................................................................................................153 Optimale inzet en beheer van financiële middelen .........................................................................................153

2

Algemeen Inleiding De Zomernota 2026 is een voortgangsrapportage in de planning & control cyclus en gaat over • bijstelling van budgetten van het lopende begrotingsjaar op basis van de inzichten sinds de vaststelling van de begroting (eind 2025) en mei 2026; • voortgang van voorgenomen activiteiten op de speerpunten van de gemeenteraad. Belangrijk verschil met vergelijkbare nota’s in het verleden is dat, na overleg met de raadscommissie Planning & Control, de toegankelijkheid van de nota is vergroot. De verplichte wijze van rapporteren droeg niet bij aan de leesbaarheid en dat is naar onze mening in deze nota sterk verbeterd. Zie de LEESWIJZER hieronder voor nadere informatie over de opbouw. Het totale saldo van alle mutaties die in deze Zomernota zijn opgenomen, inclusief de toevoegingen en onttrekkingen aan diverse reserves heeft een positieve uitwerking op het begrotingsresultaat en vergroot daarmee het begrotingssaldo met in totaal € 1.389.000. Na vaststelling van de Zomernota is het begrotingssaldo voor 2026: € 1.859.000. Met de inzichten van nu is dit per saldo met name een incidenteel voordeel. Meerjarig (2027-2029) is dat anders. Hierover meer in de Kaderbrief 2027 die apart aan uw raad wordt aangeboden.

Leeswijzer De Zomernota 2026 bestaat uit een hoofddocument en diverse bijlagen. Dee bijlagen zijn vormgegeven zoals voorgeschreven in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Hoewel correct, bevordert die opzet niet de leesbaarheid van het totaal en is het lastig inzicht te krijgen. Vele mutaties verspreid over de begroting zijn per saldo neutraal, maar als je ze ordent naar onze 6 programma’s, dan geeft dat per programma een vertekent beeld. Daarom is het hoofddocument van de Zomernota per programma ingezoomd op de meest belangrijke mutaties die daadwerkelijk een impact hebben op het begrotingssaldo. De Zomernota 2026 is te doorgronden door te beginnen bij de cijfermatige weergave van het totaal en daarna per programma de toelichting op hoofdlijnen van de producten in de tabel te lezen. Geeft die toelichting of geven de cijfers per product in de tabel aanleiding tot verdieping, dan bieden de bijlagen een compleet beeld. Zo zijn per product alle mutaties uitgebreid toegelicht en alfabetisch terug te vinden in bijlage 5.

Verder in: Bijlage 1 Overzicht en verloop reserves Bijlage 2 Overzicht en verloop voorzieningen Bijlage 3 Overzicht mutaties Algemene reserve Bijlage 4 Mutaties per Programma/Speerpunt/Product Bijlage 6 Overzicht lasten en baten per programma Tot slot is in bijlage 7 het overzicht opgenomen met de actuele stand van uitvoering van de voor 2026 geplande activiteiten.

3

Cijfermatige weergave Onderstaande tabel toont het actuele resultaat van de begroting 2026 - 2029 en hoe dit resultaat tot stand is gekomen. De peilmomenten daarbij zijn de primitieve begroting 2026, en de tussentijdse maandelijkse raadsvergaderingen. In de tabellen van de onderstaande cijfermatige weergave treft u ook het resultaat 2027 tot en met 2029 aan. Bedragen * € 1.000, Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Begroting per 1-1-2026

500

497

246

705

Mutaties 2026 na vaststelling primitieve begroting 2026

152

181

137

-3

Raad 29 januari 2026

-100

-100

-100

-100

Raad 19 februari 2026

-82

-27

-27

-27

Raad 21 mei 2026

0

0

0

0

Raad 18 juni 2026

0

0

0

0

Totaal vóór Zomernota

469

551

256

576

Raad 2 juli 2026 Zomernota

1.389

-946

-1.242

-1.323

Totaal na Zomernota

1.859

-394

-986

-747

Het bovenstaande subtotaal van de Zomernota kan worden onderverdeeld in de volgende categorieën: Bedragen * € 1.000 Raad 2 juli 2026 Zomernota

2026

Bestaand beleid Nieuw beleid

1.095 -42

Meerjarig investeringsplan

336

Totaal

1.389

2027 -1.042 -68 164 -946

2028 -1.162 -69 -11 -1.242

2029 -1.255 -71 4 -1.323

Toelichting op de opzet van de Zomernota Het is vanuit de BBV-voorschriften verplicht de mutaties per programma op te nemen. In de Zomernota is het daarom mogelijk dat een aantal mutaties onder meerdere programma’s terugkomt. De tekst van deze mutaties is dan op elk programma hetzelfde. De cijfers in de tabel, bij elk programma, kunnen uiteraard wel afwijkend zijn. In de nota worden de bedragen op duizendtallen afgerond. Bedragen onder € 500 worden afgerond naar '€ 0. Dit komt vaak voor bij mutaties in het Meerjarig investeringsplan (investeringen en kredieten). Meerjarig investeringsplan (MIP). In het MIP zijn alle investeringen opgenomen die voor nu en de komende jaren zijn gepland. Het totaal aan nieuwe afschrijvings- en rentekosten (kapitaallasten) wordt bepaald door de jaarschijven in het MIP. Veel hiervan betreft vervangingsinvesteringen op basis van vastgestelde afschrijvingstermijnen. Voor het inzicht worden deze investeringen per onderdeel (bijvoorbeeld een voertuig) opgenomen in het MIP. Elke wijziging op een (vervangings-) investering leidt daarom tot een mutatie aangezien de kapitaallasten verschuiven naar een andere jaarschijf en daarmee van invloed zijn op het saldo van de begroting. In Bijlage 1 Toelichting MIP zijn toelichtingen opgenomen van investeringen waarop een mutatie heeft plaats gevonden.

4

Programma's Programma 1 Bestuur Mutaties Zomernota Onderstaande tabel toont de ontwikkeling van de saldi (per speerpunt) vanaf de primitieve begroting 2026 tot en met de vaststelling van deze Zomernota. De eerste cijferkolom toont het geraamde saldo per speerpunt, product en programma in de primitieve begroting 2026. De tweede cijferkolom toont de geraamde mutaties in de begrotingswijzigingen tot en met de raadsvergadering van 18 juni 2026. De derde cijferkolom toont de mutaties die voortkomen uit deze Zomernota. De laatste cijferkolom toont het geraamde saldo per speerpunt en programma ná deze Zomernota. Bedragen * € 1.000 Saldi speerpunten en producten

Primitieve begroting

Mutaties vóór Zomernota

Mutaties Zomernota

Tot en met Zomernota

Saldi per speerpunt en product Goed bestuur

-22.752

-523

775

-22.500

1.01

Algemeen bestuur

-899

0

-21

-919

1.02

Dagelijks bestuur

-1.442

-30

12

-1.459

1.03

Regionale samenwerking

-298

0

-131

-429

1.04

Rekenkamer

-44

-27

0

-71

1.05

Burgerparticipatie

-115

-75

0

-190

1.06

Communicatie en voorlichting

-489

21

42

-426

1.07

Overhead

-19.465

-412

871

-19.006

Saldo vóór reservemutaties

-22.752

-523

775

-22.500

587

434

73

1.094

-22.165

-89

848

-21.406

Saldo reservemutaties Saldo incl. reservemutaties

Onderstaande tabel geeft de (meerjarige) mutaties (saldo) per speerpunt en vervolgens per product weer. Een – (minteken) voor het bedrag betekent dat op dit product de lasten hoger zijn geworden of de baten lager. De toelichting op de mutaties wordt per product in hoofdlijnen onder de tabel opgenomen. Voor een gedetailleerde toelichting per product (op journaalniveau) wordt verwezen naar de bijlagen 4 en 5. Bedragen * € 1.000 Mutatie in de Zomernota - saldo speerpunten / producten

Mutatie in Zomernota 2026 2027 2028 2029 775 -461 -343 -327

Goed bestuur 1.01

Algemeen bestuur

-21

-11

-11

-11

1.02

Dagelijks bestuur

12

13

13

13

1.03

Regionale samenwerking

-131

-134

-69

-55

1.04

Rekenkamer

0

0

0

0

1.05 1.06

Burgerparticipatie Communicatie en voorlichting

0 42

0 38

0 38

0 38

1.07

Overhead

871

-366

-314

-312

Totaal saldo mutaties programma 1 excl. reserves en MIP

775

-461

-343

-327

Totaal mutaties reserves programma 1

73

152

-1

-1

Totaal mutaties Saldo programma 1

848

-308

-344

-328

5

1.01 Algemeen bestuur t/m 1.06 Communicatie en Voorlichting Per saldo is in de producten 1.01 t/m 1.06 sprake van een nadelige bijstelling van € 98.000. Dit komt met name voort uit: - 1.01 Algemeen Bestuur (-€ 21.000): Eenmalige negatieve bijstelling voor kosten stemwijzer (-€ 10.000), structureel negatieve bijstelling ten behoeve van reguliere raadskosten (-€ 11.000). - 1.02 Dagelijks Bestuur (€ 12.000): Structurele verlaging ten behoeve van middelen voor werving en selectie. Deze middelen zijn nodig om vacatures tijdig en zorgvuldig te kunnen invullen. Voor deze bijstelling is ruimte gezocht in andere budgetten van programma 1 zodat deze bijstelling geen gevolgen heeft voor het begrotingssaldo. Op dit product is bewust gekozen om nog geen rekening te houden met eventuele wachtgeldverplichtingen voor op dit moment zittende wethouders omdat niet duidelijk is om welke bedrag het zou gaan. Dit zal in de begroting 2027 wel worden verwerkt zodra daar informatie over beschikbaar komt. - 1.03 Regionale Samenwerking (-€ 131.000): Voor de uitvoering van de Regiodeal Waterland 2026-2030 zijn afspraken gemaakt tussen de convenantpartijen over personele inbreng. Edam-Volendam brengt gedurende de looptijd de programmasecretaris en de inhoudelijk trekker Wonen in. De bijstelling van dit product betreft de personele kosten van onze inbreng aan de Regiodeal 2026-2030.

Dit betreft een doorbelasting vanuit product 1.07 en daarom budgetneutraal. - 1.06 Communicatie en voorlichting (€ 42.000): Structurele verlaging van de doorbelasting van ICTlicenties vanuit Overhead 1.07. 1.07 Overhead Let op: Product 1.07 is een centraal verzamelproduct waarop diverse organisatie brede kosten in eerste instantie worden verantwoord. Deze kosten worden vervolgens via doorbelasting toegerekend aan de afzonderlijke producten binnen de begroting. In de toelichting van verdere producten in de begroting zal verwezen worden naar mutaties binnen dit product. Per saldo is in product 1.07 een positieve bijstelling van € 871.000 in 2026, en vanaf 2027 ongeveer € 300.000 structurele nadelige bijstelling. De belangrijkste mutaties zijn hieronder toegelicht. - Per saldo lagere salarislasten in 2026 (€ 1.413.000): Eenmalige positieve bijstelling van salarislasten. Dit is normaal gesproken een inzicht dat aan het einde van enig jaar ontstaat. Op het totaal van de salarislasten is dit een bijstelling ca. 3%. Deze lagere lasten ontstaan organisatiebreed voornamelijk door een lagere bezetting dan de geraamde formatie. Om deze onderbezetting op te vangen wordt deels gebruik gemaakt van externe inhuur.

Op basis van de huidige inzichten per mei 2026 verwachten wij echter niet alle openstaande vacatures in te kunnen vullen en ook niet het volledige budget voor externe inhuur te kunnen benutten. Hierdoor is de verwachting dat het genoemde bedrag niet aan salarissen of inhuur zal worden besteed. Gevolgen van deels onbezette functies zijn duidelijk: projecten liggen stil, doorlooptijden nemen toe, werkdruk neemt toe, arbeidsverzuim is hoog en de afhankelijkheid van tijdelijke externe inhuur is groter met als extra effect het risico op verlies van kennis en continuïteit. Oorzaken van het niet of heel moeilijk kunnen ‘vinden en binden’ van personeel liggen o.a. in de krappe arbeidsmarkt en onze positie als relatief kleine gemeente binnen de regio, waardoor de concurrentie groot is. Met als doel deze risico’s op de langere termijn te beperken, wordt ingezet op de formulering en uitvoering van een arbeidsmarktstrategie (€ 58.000). Deze strategie zal met ondersteuning van externe expertise worden uitgewerkt en richt zich onder meer op arbeidsmarktpositionering, het versterken van de werkgeverspropositie en gerichte arbeidsmarktcommunicatie.

- Uitbreidingen formatie (-€ 42.000): o Medewerker Wet open overheid (Woo) 0,5 FTE (-€ 18.000, -€ 36.000 structureel): In verband met de grote stijging van het aantal Woo verzoeken wordt verzocht om een extra administratief medewerker aan te trekken voor 18 uur per week. o Arbo en Vitaliteitsmedewerker 0,5 FTE (-€ 18.000, -€ 36.000 structureel): Om invulling te geven aan de wettelijke zorgplicht, de stijgende complexiteit van ARBO- en vitaliteitsvraagstukken en de noodzaak om verzuim en uitval preventief aan te pakken wordt verzocht een Arbo en Vitaliteitsmedewerker aan te nemen voor 18 uur per week.

6

Contractmanagement 0,2 FTE (-€ 6.000). Voor de implementatie van contractbeheer en contractmanagement in onze organisatie, en daarmee het verkleinen van de kans op onrechtmatige inkoop en aanbesteding, wordt verzocht om een extra 0,2 fte administratief medewerker aan te trekken. Voorlopig gaat de uitbreiding alleen gelden voor 2026. Het voorstel voor structurele uitbreiding zal worden meegenomen in de Begroting 2027. Correctieboeking (-€ 240.000): Structurele negatieve bijstelling ad € 240.000 op dit product voor corrigeren van per abuis dubbele doorberekening van uren van de sectie Veiligheid. Correctie is budgetneutraal. Automatiseringskosten (-€ 171.000): Structurele negatieve bijstelling van het begrotingssaldo met ongeveer -€ 171.000. De belangrijkste oorzaak is de stijging van reguliere softwarekosten, onder meer door extra licenties als gevolg van de groeiende bezetting. Deze kosten worden geraamd op basis van werkelijke bezetting, en niet op basis van formatie. Daarnaast betreft het de implementatie van een nieuw zaaksysteem (na her-aanbesteding) en de aanschaf van een nieuwe applicatie die AI-services bundelt en het doel van data-gedreven werken verder ondersteunt. Data-gedreven werken draagt op zijn beurt bij aan een effectievere organisatie. o

-

7

Programma 2 Publiek, Veiligheid en JZ Mutaties Zomernota Onderstaande tabel toont de ontwikkeling van de saldi (per speerpunt) vanaf de primitieve begroting 2026 tot en met de vaststelling van deze Zomernota. De eerste cijferkolom toont het geraamde saldo per speerpunt, product en programma in de primitieve begroting 2026. De tweede cijferkolom toont de geraamde mutaties in de begrotingswijzigingen tot en met de raadsvergadering van 18 juni 2026. De derde cijferkolom toont de mutaties die voortkomen uit deze Zomernota. De laatste cijferkolom toont het geraamde saldo per speerpunt en programma ná deze Zomernota. Bedragen * € 1.000 Saldi speerpunten en producten

Primitieve begroting

Mutaties vóór Zomernota

Mutaties Zomernota

Tot en met Zomernota

Saldi per speerpunt en product Een veilige leefomgeving

-6.481

-100

102

-6.479

2.01

Bezwaar- en beroepsschriften

-536

0

0

-536

2.02

APV en bijzondere wetten

-366

0

0

-366

2.03

Integrale Veiligheid

-1.315

-65

88

-1.292

2.04

Crisisbeheersing en Brandweer

-4.264

-35

13

-4.285

Dienstverlening burgerzaken op niveau

-1.231

0

84

-1.147

KCC/Burgerzaken

-1.231

0

84

-1.147

Saldo vóór reservemutaties

-7.712

-100

186

-7.626

51

85

100

236

-7.661

-15

286

-7.390

2.05

Saldo reservemutaties Saldo incl. reservemutaties

Onderstaande tabel geeft de (meerjarige) mutaties (saldo) per speerpunt en vervolgens per product weer. Een – (minteken) voor het bedrag betekent dat op dit product de lasten hoger zijn geworden of de baten lager. De toelichting op de mutaties wordt per product in hoofdlijnen onder de tabel opgenomen. Voor een gedetailleerde toelichting per product (op journaalniveau) wordt verwezen naar de bijlagen 4 en 5. Bedragen * € 1.000 Mutatie in de Zomernota - saldo speerpunten / producten

Mutatie in Zomernota 2026 2027 2028 2029 102 252 252 253

Een veilige leefomgeving 2.03

Integrale Veiligheid

88

238

239

239

2.04

Crisisbeheersing en Brandweer

13

13

13

15

Dienstverlening burgerzaken op niveau

84

42

42

43

2.05

KCC/Burgerzaken

84

42

42

43

Totaal saldo mutaties programma 2 excl. reserves en MIP Totaal mutaties reserves programma 2

186 100

293 0

294 0

296 0

Totaal mutaties Saldo programma 2

286

293

294

296

8

2.01 Bezwaar en beroepsschriften t/m 2.05 KCC/Burgerzaken Per saldo is in de producten 2.01 t/m 2.05 sprake van een positieve bijstelling van € 186.000. Dit komt met name voort uit: - 2.03 Integrale Veiligheid (+€ 88.000): o Eenmalige negatieve bijstelling voor verlengen contract voor uitkijken camerabeelden (-€ 50.000). Het contract met de gemeente Purmerend voor het uitkijken van de camerabeelden (door buitengewoon opsporingsambtenaren onder toeziend oog van de verwerkingsverantwoordelijke politie) loopt nog door in 2026. o Eenmalige negatieve bijstelling voor project Weerbare Samenleving (-€ 100.000), gericht op het vergroten van de maatschappelijke weerbaarheid binnen de gemeente. Deze kosten worden gedekt door een eenmalige onttrekking uit de Algemene reserve. o Structurele positieve bijstelling ten gevolge van correctie salarislasten (+€ 240.000). Zie product 1.07 voor toelichting. - 2.04 Crisisbeheersing en Brandweer (+€ 13.000): Structurele positieve bijstelling ten gevolge van bijstellen onderhoudsplannen en MIP-bijstellingen. - 2.05 KCC/Burgerzaken (+€ 84.000): o Eenmalige positieve bijstelling salarislasten ad +€ 68.000. Doorbelast vanuit product 1.07. o Structurele positieve bijstelling voor software en licenties ad +€ 10.000. Doorbelast vanuit product 1.07. o Structurele positieve bijstelling voor salarislasten ad +€ 30.000.

Deze formatieruimte wordt overgeheveld naar product 2.05, ter dekking voor de tweede teamleider Dagelijks Beheer. o Structurele negatieve bijstelling voor de post Verkiezingen ad -€ 10.000 op basis van de werkelijke kosten van laatste gemeenteraadsverkiezingen. o Eenmalige negatieve bijstelling voor de naamswijziging van de Burgemeester van Baarstraat ad -€ 15.000, onder meer vanwege noodzakelijke vergoedingen aan inwoners en bedrijven. o Restant positieve structurele bijstelling (+€ 11.000) ten behoeve van actualisering van relatief kleine uitgavenbudgetten.

9

Programma 3 Ruimtelijke Ontwikkeling Mutaties Zomernota Onderstaande tabel toont de ontwikkeling van de saldi (per speerpunt) vanaf de primitieve begroting 2026 tot en met de vaststelling van deze Zomernota. De eerste cijferkolom toont het geraamde saldo per speerpunt, product en programma in de primitieve begroting 2026. De tweede cijferkolom toont de geraamde mutaties in de begrotingswijzigingen tot en met de raadsvergadering van 18 juni 2026. De derde cijferkolom toont de mutaties die voortkomen uit deze Zomernota. De laatste cijferkolom toont het geraamde saldo per speerpunt en programma ná deze Zomernota. Bedragen * € 1.000 Saldi speerpunten en producten

Primitieve begroting

Mutaties vóór Zomernota

Mutaties Zomernota

Tot en met Zomernota

Saldi per speerpunt en product Kwalitatief hoogwaardige en duurzame leefomgeving 3.03 Monumenten en Oudheidkunde

-3.743

-313

2.084

-2.072

-370

-56

6

-421

3.04

Omgevingsprogramma

-948

29

180

-740

3.05

Ruimtelijk onderzoek en beleid

-623

79

23

-522

3.06

Wonen

-394

0

1.365

971

3.07

Duurzaamheid

-427

-248

221

-454

3.08

Omgevingsvergunning

-252

0

291

39

3.09

Bouw- en woningtoezicht

-201

0

0

-200

3.10

Grondexploitatie

174

-95

-22

-43

3.11

Overige gronden

149

72

42

263

3.15

Omgevingswet implementatie

-851

-93

-23

-967

Ruimte voor economie en bedrijvigheid

-234

0

-25

-259

-294

0

0

-294

60

0

-25

35

-451

-17

-38

-506

3.01

Economische zaken

3.12

Markten en standplaatsen

Ontspanning binnen handbereik 3.02

Toerisme

-309

-17

-65

-390

3.13

Kermissen en volksfeesten

-42

0

-23

-65

3.14

Recreatie

-100

0

49

-51

Saldo vóór reservemutaties

-4.427

-330

2.020

-2.837

457

245

-1.868

-1.165

-3.970

-85

153

-4.002

Saldo reservemutaties Saldo incl. reservemutaties

Onderstaande tabel geeft de (meerjarige) mutaties (saldo) per speerpunt en vervolgens per product weer. Een – (minteken) voor het bedrag betekent dat op dit product de lasten hoger zijn geworden of de baten lager. De toelichting op de mutaties wordt per product in hoofdlijnen onder de tabel opgenomen. Voor een gedetailleerde toelichting per product (op journaalniveau) wordt verwezen naar de bijlagen 4 en 5.

10

Bedragen * € 1.000 Mutatie in de Zomernota - saldo speerpunten / producten Kwalitatief hoogwaardige en duurzame leefomgeving

Mutatie in Zomernota 2026 2027 2028 2029 2.084 113 -160 138

3.03

Monumenten en Oudheidkunde

6

4

4

4

3.04

Omgevingsprogramma

180

188

185

189

3.05

Ruimtelijk onderzoek en beleid

3.06

Wonen

3.07 3.08

Duurzaamheid Omgevingsvergunning

3.09

Bouw- en woningtoezicht

0

0

0

0

3.10

Grondexploitatie

-22

-255

-255

-255

3.11

Overige gronden

42

-35

-35

-35

3.15

Omgevingswet implementatie

-23

-23

-23

-23

Ruimte voor economie en bedrijvigheid

-25

-25

-25

-25

0

0

0

0

23

23

23

24

1.365

0

0

0

221 291

21 189

-247 187

49 185

3.01

Economische zaken

3.12

Markten en standplaatsen Ontspanning binnen handbereik

-25 -38

-25 13

-25 13

-25 16

3.02

Toerisme

-65

-3

-3

1

3.13

Kermissen en volksfeesten

-23

-23

-22

-23

3.14

Recreatie

49

38

38

38

Totaal saldo mutaties programma 3 excl. reserves en MIP

2.020

100

-173

128

Totaal mutaties reserves programma 3

-1.868

-21

247

-45

Totaal mutaties Saldo programma 3

153

79

75

83

3.01 Monumenten en Oudheidkunde t/m 3.14 Recreatie Per saldo is in de producten 3.01 t/m 3.14 sprake van een positieve bijstelling van € 2.020.000. Hiervan wordt het merendeel gedekt vanuit reservemutaties. De belangrijkste mutaties zijn hieronder toegelicht: -

-

-

3.04 Omgevingsprogramma (+€ 180.000): Een bedrag van € 110.000 is verplaatst naar product 3.08 Dit betreft ICT kosten die verband houden met omgevingsvergunningen. Een bedrag van € 70.000 is in de zomernota afgevoerd, omdat de verwachting is dat een totaalbudget van € 50.000 voor bodemonderzoek toereikend moet zijn. 3.05 Ruimtelijk onderzoek en beleid (+€ 23.000): Structurele positieve bijstelling voor verlaging doorbelasting ICT-licenties vanuit product 1.07. 3.06 Wonen (+€ 1.365.000): Eenmalige positieve bijstelling op grond van de Regeling Realisatiestimulans mag onze gemeente in 2026 rekenen op een incidentele (Sisa J17-) inkomst van € 1.350.000. Binnen programma 3 wordt deze bijdrage in 2026 toegevoegd aan de bestemde reserve Grondexploitatie. Per saldo heeft deze mutatie dus geen gevolgen op het begrotingssaldo 2026 en verder. 3.07 Duurzaamheid (+€ 221.000): Vanuit duurzaamheid worden budgetten periodiek bijgesteld. Deze bijstellingen lopen grotendeels via de reserves en zijn hierdoor nagenoeg budgetneutraal. Een bedrag van € 160.000 is verplaatst naar de jaren 2027 t/m 2030 op basis van de uitkomsten van de aanbesteding isolatieaanpak. Dit leidt tot een verhoging van het saldo op het product duurzaamheid en een verlaging van het saldo reservemutaties. Daarnaast is vanuit het budget duurzaamheid € 90.000 toegevoegd aan de kapitaallastenreserve openstaande kredieten.

Dit is de bijdrage aan het project voor het vergroenen van schoolpleinen. Dit leidt tot lagere lasten op het product duurzaamheid en een verlaging van het saldo reservemutaties. 11

-

-

-

-

-

3.08 Omgevingsvergunning (+291.000): o Structurele positieve bijstelling van de inkomsten uit omgevingsleges ad +€ 300.000. De raming is gebaseerd op een extrapolatie op zowel historische realisatiecijfers als recente ontwikkelingen in aantallen en tarieven. Hierbij is rekening gehouden met een toename van het aantal projecten en een tariefsverhoging voor kleine bouwprojecten per medio 2025. o Eenmalige positieve bijstelling ten gevolge van besparing salarislasten ad +€ 100.000. Doorbelast vanuit product 1.07. o Structurele negatieve bijstelling voor verhoging de doorbelasting van ICT-licenties vanuit product 1.07 ad ongeveer -€ 110.000. 3.10 Grondexploitatie (-€ 22.000): De verlaging van het begrotingssaldo bedraagt in 2026 € 22.000 en is vanaf 2027 structureel € 255.000 per jaar. Binnen de Grondexploitatie zijn de ramingen aangepast op basis van de actuele voortgang en verwachte kosten van lopende complexen, waaronder Purmer en Maria Goretti. 3.11 Overige gronden (+€ 42.000): o Eenmalige positieve bijstelling omdat wij hogere verkoopopbrengsten verwachten i.v.m. verkoop snippergroen ad +€ 70.000. De toename in verkoop van deze gronden worden voornamelijk veroorzaakt doordat sinds 2025 burgers actiever worden benaderd voor de aankoop van snippergroen. Wij verwachten dat dit incidenteel van aard is, omdat de beschikbare snippergronden op termijn afneemt.

o Structurele negatieve bijstelling voor verhuuropbrengsten ad -20.000 ten gevolge van verkoop snippergronden. o Restant komt voort uit mutaties MIP. 3.15 Omgevingswet implementatie (-€ 23.000): Structurele negatieve bijstelling voor verhoging doorbelasting ICT-licenties vanuit product 1.07. 3.12 Markten en standplaatsen (-€ 25.000): o Structurele negatieve bijstelling ad -€ 51.000 door hogere kosten voor de verhuur, plaatsen en weghalen van de marktkramen. Deze stijging wordt veroorzaakt doordat de vorige leverancier stopt met de leveringen, en het aanbod in leveranciers beperkt is. o Structurele positieve bijstelling ad +€ 30.000 ten gevolge van verhoogde verhuuropbrengsten van marktkramen, na aanpassing van contract. 3.02 Toerisme (-€ 65.000): Eenmalige negatieve bijstelling voor het verhogen van de bezetting op de openbare toiletten binnen de gemeente. 3.13 Kermissen en volksfeesten (-€ 23.000): De opbrengstenramingen voor de kermissen zijn in overeenstemming gebracht met de werkelijke inkomsten in 2025. 3.14 Recreatie (+€ 49.000): Structurele positieve bijstelling ten gevolge van mutaties uit MIP.

12

Programma 4 Ruimtelijk Beheer Mutaties Zomernota Onderstaande tabel toont de ontwikkeling van de saldi (per speerpunt) vanaf de primitieve begroting 2026 tot en met de vaststelling van deze Zomernota. De eerste cijferkolom toont het geraamde saldo per speerpunt, product en programma in de primitieve begroting 2026. De tweede cijferkolom toont de geraamde mutaties in de begrotingswijzigingen tot en met de raadsvergadering van 18 juni 2026. De derde cijferkolom toont de mutaties die voortkomen uit deze Zomernota. De laatste cijferkolom toont het geraamde saldo per speerpunt en programma ná deze Zomernota. Bedragen * € 1.000 Saldi speerpunten en producten

Primitieve begroting

Mutaties vóór Zomernota

Mutaties Zomernota

Tot en met Zomernota

Saldi per speerpunt en product Schoon en verzorgd

-1.318

107

-180

-1.391

-965

0

-29

-995

-3.229

-2

42

-3.189

4.03

Straatreiniging

4.11

Groenvoorzieningen

4.13

Afvalstoffen

896

90

-108

878

4.14

Riolering

1.992

52

-79

1.966

4.16

Begraafplaatsen

-9

-33

-7

-49

4.17

Ongediertebestrijding

-3

0

0

-3

-9.527

270

984

-8.273

Bereikbaar en veilig 4.01

Wegen, paden, pleinen

-4.195

64

936

-3.195

4.02

Openbare verlichting

-1.057

0

29

-1.027

4.04

Gladheidsbestrijding

-356

0

-20

-377

4.05

Bruggen

-1.147

44

12

-1.091

4.06

Verkeer

-865

0

10

-854

4.07

Havens

-404

5

-11

-410

4.08

Waterhuishouding

-1.269

197

31

-1.042

4.15

Parkeren

-233

-40

-3

-277

238

0

-526

-287

238

0

-526

-287

-10.607

377

278

-9.952

Saldo reservemutaties

1.608

-9

450

2.049

Saldo incl. reservemutaties

-8.999

368

729

-7.903

Toekomstbest.data-infrastructuur 4.10

Centrale Antenne Installatie

Saldo vóór reservemutaties

Onderstaande tabel geeft de (meerjarige) mutaties (saldo) per speerpunt en vervolgens per product weer. Een – (minteken) voor het bedrag betekent dat op dit product de lasten hoger zijn geworden of de baten lager. De toelichting op de mutaties wordt per product in hoofdlijnen onder de tabel opgenomen. Voor een gedetailleerde toelichting per product (op journaalniveau) wordt verwezen naar de bijlagen 4 en 5.

13

Bedragen * € 1.000 Mutatie in de Zomernota - saldo speerpunten / producten

Mutatie in Zomernota 2026 2027 2028 2029 -180 -152 -153 -137

Schoon en verzorgd 4.03

Straatreiniging

-29

-32

-35

-38

4.11

Groenvoorzieningen

42

25

20

21

4.13

Afvalstoffen

-108

-55

-51

-45

4.14

Riolering

-79

-82

-81

-68

4.16

Begraafplaatsen Bereikbaar en veilig

-7 984

-7 1.246

-7 575

-7 606

4.01

Wegen, paden, pleinen

936

988

334

356

4.02

Openbare verlichting

29

80

73

77

4.04

Gladheidsbestrijding

-20

11

11

11

4.05

Bruggen

12

13

13

15

4.06

Verkeer

10

1

-9

-8

4.07

Havens

-11

-11

-11

-10

4.08 4.15

Waterhuishouding Parkeren

31 -3

167 -3

166 -3

167 -2

Toekomstbest.data-infrastructuur

-526

0

0

0

Centrale Antenne Installatie

-526

0

0

0

Totaal saldo mutaties programma 4 excl. reserves en MIP

278

1.094

422

470

Totaal mutaties reserves programma 4

450

-388

-374

-358

Totaal mutaties Saldo programma 4

729

706

48

112

4.10

Speerpunt Schoon en Verzorgd (4.03 t/m 4.16) In producten 4.03 t/m 4.16 is er sprake van een saldo van -€ 180.000. De belangrijkste mutaties zijn: - 4.03 Straatreiniging (-€ 29.000): o Dit hangt samen met het nieuwe wegenbeheerplan en de overname van het HHNK-gebied, waardoor het beheer areaal is toegenomen. In de oorspronkelijke business case zijn hiervoor al middelen ontvangen, onder meer voor klein onderhoud en onkruidbestrijding. De extra last voor onkruidbestrijding komt nu pas expliciet naar voren doordat het wegenbeheerplan is herijkt en de budgetten opnieuw zijn beoordeeld. Daarnaast is de systematiek gewijzigd: van een voorziening groot onderhoud naar uitsluitend klein onderhoud en kredieten. Hierdoor vallen werkzaamheden die voorheen onder groot onderhoud vielen en niet kredietwaardig zijn, nu onder klein onderhoud. Voor onkruidbestrijding leidt dit tot een structurele bijraming (-€ 159.000). Daartegenover staat een voordeel op klein onderhoud van ongeveer € € 750.000 in 2026, aflopend vanaf 2027. Per saldo resteert daarmee een positief effect van bijna € € 600.000. Het beeld is nu deels vertekend doordat de mutaties per (sub)product zijn verdeeld: het nadeel op onkruidbestrijding staat in 4.03, terwijl de voordelen in 4.01 zijn opgenomen. In samenhang bezien betreft het één totaalmutatie binnen het wegenbeheer.

Voor nadere toelichting wordt verwezen naar het journaal “Wegenbeheer: herijking onderhoudsbudgetten” in de bijlage. o Structurele positieve bijstelling door het her-evalueren van planbudgetten voor straatreiniging (+€ 60.000) o Structurele positieve bijstelling op UPV-vergoedingen (+€ 70.000), waarbij producenten van veelvoorkomende kunststof zwerfafvalproducten verplicht zijn bij te dragen aan de kosten van het opruimen van dit afval. De vergoeding wordt automatisch uitgekeerd op basis van het inwoneraantal, zonder dat de gemeente hiervoor gegevens hoeft aan te leveren. Vanaf 2026 leidt dit tot een voordeel van € 70.000.

14

-

-

4.11 Groenvoorzieningen (+€ 42.000): Structurele positieve bijstellingen in tractiemiddelen en doorbelaste salarislasten. Doorbelast vanuit product 1.07. 4.13 Afvalstoffen (-€ 108.000): o Structureel nadelige bijstelling voor transport afvalstromen milieustraat (-€ 35.000). Dit hangt samen met hogere transport- en verwerkingskosten in de afvalketen. De financiële gevolgen die hieruit voortvloeien zijn al benoemd in een eerder raadsvoorstel. Daarbij is besloten om over te stappen van Renewi naar HVC. Deze overstap beperkt het meerjarige financiële nadeel, maar neemt het niet volledig weg. Zonder deze overstap zou het nadeel nog hoger zijn uitgevallen. o Structureel nadelige bijstelling voor Reshare (-€ 20.000). Dit wordt met name veroorzaakt door hogere inkoopkosten voor het ophalen van ingezamelde kleding, terwijl de verkoopkosten niet meestijgen. o Eenmalige nadelige bijstelling voor energiekosten (-€ 25.000). Komt met name door toename brandstofkosten bij afvalverwerkingsbedrijven, welke doorberekend worden in de prijs. o Eenmalige nadelige bijstelling voor inhaalslag van schoonmaken van vuilcontainers, wat voortkwam uit keuring op de containers (-€ 60.000).

o Eenmalige nadelige bijstelling voor onderhoudsplan gemeentelijke eigendommen (-€ 16.000) Binnen het onderhoudsplan van gemeentelijke eigendommen is sprake van een beperkte overschrijding of aanvullende onderhoudsbehoefte. Deze extra kosten zijn niet structureel van aard, maar volgen uit de actuele uitvoering van het onderhoudsplan. Daarom wordt hiervoor een eenmalige nadelige bijstelling opgenomen. o Mutaties MIP-activa naar aanleiding van jaarovergang (+€ 54.000). De positieve bijstelling hangt samen met mutaties in het MIP en de overdracht van activa bij de jaarovergang. Hierdoor schuiven enkele afschrijvingslasten in de tijd, wat leidt tot een tijdelijk financieel voordeel op deze post. 4.14 Riolering (-€ 79.000): Structureel nadelige bijstelling van ca. (-€ 79.000), wat volgt uit het afsluiten van de jaarschijfkredieten 2024 en 2025, waarbij de restantbedragen opnieuw zijn opgenomen in de jaarschijf 2026 zodat het totaalbudget van het project weer aansluit op de werkelijke uitvoering. Ook zijn investeringen in mechanische riolering, vrij verval-riolering en kosten voor grondwatermeetpunten verwerkt. Daarnaast wordt in 2026 het krediet voor Riolering en rioolduikers Julianaweg verhoogd met € 543.000. De kapitaallasten hiervan worden gedekt uit de voorziening GRP, waardoor deze kredietaanpassing per saldo geen effect heeft op het begrotingssaldo.

Speerpunt Bereikbaar en Veilig (4.01 t/m 4.15) In producten 4.01 t/m 4.15 is er sprake van een positieve bijstelling van € 984.000. De belangrijkste mutaties zijn: -

4.01 Wegen, paden en pleinen (+€ 936.000): o Eenmalige positieve bijstelling vanuit degeneratieopbrengsten (+€ 300.000). Dit zijn vergoedingen die de gemeente ontvangt van netbeheerders, ter compensatie van achteruitgang van wegconstructies die ontstaat door graafwerkzaamheden. o Vrijval van budgetoverhevelingen vanuit 2025 naar 2026, die gereserveerd waren voor het wegenbeheersplan. In dit wegenbeheersplan zaten onder andere de overgenomen wegen vanuit HHNK. Begin 2026 heeft er een herijking van dit beheersplan plaatsgevonden, waaruit bleek dat deze een deel van deze overgehevelde middelen niet nodig bleken te zijn om te voldoen aan het kwaliteitsniveau van de wegen. Daarom vallen deze niet benodigde middelen vrij in 2026 (+€ 326.000). o Met ingang van 2025 zijn de wegen overgeheveld van voorzieningen naar kredieten en investeringen, waarbij de investeringen worden geactiveerd op de balans. Hierbij valt een structurele dotatie aan de voorziening weg, wat structurele ruimte in de exploitatie oplevert. Echter stijgen de toekomstige kapitaallasten (doordat de investeringen nu geactiveerd worden). Daarom wordt voorgesteld deze vrijval (ongeveer € 400.000 per jaar) toe te voegen aan de reserve toekomstige kapitaallasten om te voorkomen dat structurele begrotingsruimte op korte termijn verdwijnt.

Dit, omdat deze ruimte op termijn nodig is om de lasten van investeringen verantwoord te kunnen dragen. 15

Daarnaast is sprake van een verschuiving in de planning van de werkzaamheden aan de Julianaweg. In de oorspronkelijke planning zouden deze werkzaamheden eind 2026 zijn afgerond, maar de uitvoering loopt door naar 2027. Hierdoor schuift ook het bijbehorende kapitaallast door van 2027 naar 2028. Dit verklaart dat in 2027 een eenmalige plus zichtbaar is bij Wegen, paden en pleinen (+€ 589.000), terwijl in 2028 en 2029 lagere bedragen zichtbaar zijn. o Restant (ca +90.000) komt voort uit MIP-mutaties door jaarovergang van kredieten. 4.02 Openbare verlichting (+€ 29.000): o Structurele positieve bijstelling van energielasten van ca. +€ 80.000. o Eenmalige negatieve bijstelling voor kosten ad -€ 45.000, naar aanleiding van een inspectie van de openbare verlichting door een derde partij. 4.04 Gladheidsbestrijding (-€ 20.000): Eenmalige negatieve bijstelling voor aankoop van sneeuwschuivers, die onder de activeringsgrens vallen en daarom in de lasten zijn opgenomen (-30.000). Structureel positief effect van (+€ 11.000) komt voort uit MIP-mutaties 4.05 Bruggen (+€ 12.000): structurele overheveling van klein onderhoudsbudget vanuit product 4.08 4.08 Waterhuishouding (+31.000): o Structurele negatieve bijstelling ten gevolge van overheveling naar product 4.05 ad -€ 12.000. o Eenmalige positieve bijstelling van ca. +€ 60.000 komt voort uit MIP-mutaties.

o Structurele positieve bijstelling van ongeveer +€ 120.000 door het structureel aframen van het budget voor klein onderhoud aan civiele kunstwerken. In het kader van de bezuinigingsopgave binnen programma 4 is ervoor gekozen om, waar groot onderhoud al op korte termijn gepland was of nabij was in de tijd, het geplande klein onderhoud te laten vervallen en direct groot onderhoud uit te voeren. Hierdoor konden de lasten op het lopende budget worden verlaagd. o

-

-

4.10 Centrale Antenne Installatie Per saldo kent dit product een verlaging van het begrotingssaldo in 2026 van € 526.000. Binnen dit product worden de gevolgen verwerkt van lagere CAI-opbrengsten door versnelde overstap naar glasvezel, hogere energielasten, uitbestede directeurswerkzaamheden en de aansluiting van de laatste woningen in Schardam op glasvezel. De lasten worden volledig gedekt uit de bestemmingsreserve CAI, waardoor per saldo geen druk op de reguliere exploitatie ontstaat. Hiermee wordt de overgang van CAI naar glasvezel zorgvuldig en toekomstgericht afgerond.

16

Programma 5 Sociaal Domein/Samenleving Mutaties Zomernota Onderstaande tabel toont de ontwikkeling van de saldi (per speerpunt) vanaf de primitieve begroting 2026 tot en met de vaststelling van deze Zomernota. De eerste cijferkolom toont het geraamde saldo per speerpunt, product en programma in de primitieve begroting 2026. De tweede cijferkolom toont de geraamde mutaties in de begrotingswijzigingen tot en met de raadsvergadering van 18 juni 2026. De derde cijferkolom toont de mutaties die voortkomen uit deze Zomernota. De laatste cijferkolom toont het geraamde saldo per speerpunt en programma ná deze Zomernota. Bedragen * € 1.000 Saldi speerpunten en producten

Primitieve begroting

Mutaties vóór Zomernota

Mutaties Zomernota

Tot en met Zomernota

Saldi per speerpunt en product Preventie voorliggend veld

-9.465

-458

-520

-10.444

5.01

Preventie voorliggend veld

-4.572

-227

-694

-5.493

5.02

Onderwijs inc. huisvesting

-3.526

16

156

-3.355

5.03

Talentontwikkeling

-574

-195

-85

-853

5.04

Sportstimulering jeugd

-380

-63

1

-442

5.05

Alcohol- en drugsontmoediging

-102

10

0

-92

5.20

Singelwijk

-311

0

102

-208

-24.951

-290

-1.060

-26.301

Toegankelijkheid 5.06

Jeugdhulp en ondersteuning

-12.034

0

-736

-12.770

5.07

WMO Maatwerkdienstverlening

-7.946

0

-267

-8.213

5.08

Sportaccommodaties

-2.528

-36

-18

-2.583

5.09

Zwembaden

-1.094

-267

-27

-1.388

5.10

Kunst en Cultuur

-716

0

1

-715

5.11

Bewegingsonderwijs

-294

11

-13

-296

5.12

Sportverenigingen

-150

2

0

-147

5.13

Nazorg Nieuwjaarsbrand

-190

0

0

-190

-4.754

-83

2.873

-1.963

Bestaanszekerheid 5.14

Werkplus

-1.731

0

8

-1.722

5.15

Participatie en schuldhulpverlening

-2.046

-86

300

-1.832

5.16

Inburgering

-977

3

2.564

1.591

-1.050

-35

0

-1.085

-1.050

-35

0

-1.085

Samenkracht 5.17

Openbare Bibliotheken

Partnerschap

-846

-20

13

-853

5.18

Gezondheidszorg algemeen

-786

-20

13

-793

5.19

Media

-60

0

0

-60

-41.066

-886

1.306

-40.647

1.681

762

-2.658

-214

-39.385

-124

-1.352

-40.861

Saldo vóór reservemutaties Saldo reservemutaties Saldo incl. reservemutaties

Onderstaande tabel geeft de (meerjarige) mutaties (saldo) per speerpunt en vervolgens per product weer. Een – (minteken) voor het bedrag betekent dat op dit product de lasten hoger zijn geworden of de baten lager.

17

De toelichting op de mutaties wordt per product in hoofdlijnen onder de tabel opgenomen. Voor een gedetailleerde toelichting per product (op journaalniveau) wordt verwezen naar de bijlagen 4 en 5. Bedragen * € 1.000 Mutatie in de Zomernota - saldo speerpunten / producten

Mutatie in Zomernota

Preventie voorliggend veld

2026 2027 2028 2029 -520 -570 -887 -950

5.01

Preventie voorliggend veld

-694 -1.250 -1.284 -1.322

5.02

Onderwijs inc. huisvesting

156

576

289

259

5.03

Talentontwikkeling

-85

0

0

0

5.04

Sportstimulering jeugd

1

-6

-6

-5

5.05 5.20

Alcohol- en drugsontmoediging Singelwijk

0 102

0 110

0 113

0 118

-1.060

-876

-971 -1.061

5.06

Toegankelijkheid Jeugdhulp en ondersteuning

-736

-621

-717

-800

5.07

WMO Maatwerkdienstverlening

-267

-131

-135

-139

5.08

Sportaccommodaties

-18

-119

-114

-120

5.09

Zwembaden

-27

-7

-7

-4

5.10

Kunst en Cultuur

1

1

1

2

5.11 5.13

Bewegingsonderwijs Nazorg Nieuwjaarsbrand

-13 0

0 0

0 0

0 1

2.873

-136

-137

-135

8

5

5

5

300

0

0

0

Inburgering

2.564

-141

-142

-141

Partnerschap

13

3

1

1

Bestaanszekerheid 5.14

Werkplus

5.15

Participatie en schuldhulpverlening

5.16 5.18

Gezondheidszorg algemeen Totaal saldo mutaties programma 5 excl. reserves en MIP

13 3 1 1 1.306 -1.580 -1.994 -2.146

Totaal mutaties reserves programma 5

-2.658

Totaal mutaties Saldo programma 5

-1.352 -1.769 -2.113 -2.267

-189

-119

-122

5.01 Preventie voorliggend veld Per saldo is in dit product is per saldo sprake van een negatieve bijstelling van –€ 694.000 in 2026, deze loopt op tot -€ 1.322.000 in 2029. Dit komt met name voort uit: -

-

-

Contract “De Toegang” (-€ 635.000 in 2026 oplopend naar -€ 1.227.000 in 2029): Overeenkomstig met het ombuigingsvoorstel uit de Kadernota 2025, wordt ingezet op verdere versterking van preventieve ondersteuning en toegang tot hulp voor inwoners. Het contract met de zorgaanbieder van "De Toegang" gaat in per 1 juli 2026 en bedraagt per kalenderjaar € 2.100.000, dus voor het eerste halfjaar € 1.050.000. Voor deze herinrichting worden reguliere budgetten van dit product ingezet, maar ook diverse budgetten die vanuit andere producten van programma 5 worden overgeheveld naar dit product. Op totaalniveau wordt een besparing van 25% gerealiseerd op het voorliggend veld. Budgetverdelingen (geen financieel effect): Budget neutrale verwerking (baten en lasten) van ontvangen rijksvergoedingen GALA Brede SPUK 2026 en de bijdrage Integraal Zorg Akkoord Gezond en Gelukkig Opgroeien 2026 op basis van ontvangen beschikkingen. Club en Buurthuiswerk (-€ 17.000): Negatieve bijstelling in 2026 van -€ 17.000, oplopend tot -€ 95.000 in 2029. Per abuis is een eerder opgelegde bezuiniging in de Kadernota 2025 doorgevoerd op het budget van club en buurthuiswerk. Hierdoor is het huidige budget niet meer toereikend en wordt deze in deze nota weer structureel opgehoogd. 18

-

Verhoging OVA-indexatie (-€ 42.000): Eenmalige negatieve bijstelling van -€ 42.000. Het OVApercentage wordt gebruikt vanuit ministerie van VWS om tarieven in de zorg te indexeren. In de begroting is structureel rekening gehouden met 3% OVA, waar de gerealiseerde OVA 5,2% is in 2026. Voor 2026 wordt deze indexering eenmalig over alle relevante budgetten toegepast. Deze mutatie raakt meerdere producten.

5.02 Onderwijs inclusief huisvesting In dit product is er per saldo sprake van een positieve bijstelling van +€ 156.000 in 2026, +€ 576.000 in 2027, +€ 289.000 in 2028 en +€ 259.000 in 2029. Dit komt voort uit: -

-

-

Singelwijk/Onderwijsachterstanden beleid (+€ 135.000): Met ingang van 2025 jaar is de inzet vanuit de rijksvergoeding voor het Onderwijsachterstanden beleid geïntensiveerd en worden ook activiteiten en projecten buiten product 5.02 hieruit bekostigd. Deze handelswijze zorgt ervoor dat de inzet van de gezinscoach en de verbinder in de Singelwijk kan worden voortgezet vanaf 2026. Deze verschuiving creëert een structurele verhoging van het begrotingssaldo op product 5.02 van € 135.000, omdat hier de kosten worden verlaagd. Deze kosten staan in product 5.20 Singelwijk. Budgetoverheveling Herinrichting De Toegang (+€ 200.000 vanaf 2027): Vanuit dit product wordt € 200.000 vanaf 2027 overgeheveld naar product 5.01 ten behoeve van de (herinrichting van) de toegang en de bijbehorende uitvoering. Zie toelichting onder product 5.01. Openbare basisschool Koningsspil (-€ 105.000 in 2026, +€ 65.000 in 2027): Eenmalige negatieve bijstelling van € 40.000 in 2026 voor de niet te activeren sloopkosten om de uitbreiding van de openbare basisschool Koningsspil mogelijk te maken. Daarnaast wordt van het eerder beschikbare budget in 2026 € 65.000 van 2027 naar 2026 verschoven. Deze kosten worden gedekt door een eenmalige onttrekkingen uit de Algemene reserve. MIP-mutaties (+€ 120.000): diverse MIP-mutaties op onderwijsgebouwen. Zie bijlage.

5.03 Talentontwikkeling In dit product is er sprake van drie eenmalige nadelige bijstellingen (-€ 85.000), te weten: -

-

Verhoging OVA-indexatie (-€ 12.000): Eenmalige negatieve bijstelling van -€ 12.000, omdat de budgetten zijn aangepast naar de OVA-indexatie van 5,2 %. Zie toelichting onder product 5.01. Bouwspeelplaats (-€ 30.000): Eenmalige negatieve bijstelling van -€ 30.000 voor een correctie van een eerder doorgevoerde bezuiniging. Deze bezuiniging is per abuis opgevoerd op deze bouwspeelplaats, terwijl er een contractuele verplichting aan ten grondslag ligt tot medio 2028. In de begroting 2027 wordt onderzocht wat de meerjarige bijraming moet zijn. Talentontwikkeling (-€ 43.000): Eenmalige negatieve bijstelling van -€ 43.000 voor het zoveel als mogelijk terugdraaien van een eerder doorgevoerde bezuiniging. Hier wordt recht gedaan aan de motie van de raad op 7 november 2024, waarin de raad uitsprak dat de bezuiniging zoveel als mogelijk moest worden voorkomen en het aanbod van activiteiten binnen schools, buitenschools en in de vakanties op niveau te houden.

5.04 Sportstimulering jeugd Per saldo is er sprake van een positieve bijstelling van +€ 1.000 in 2026 en negatieve bijstellingen in verdere jaren van ca. -€ 5.000. De mutaties op dit product komen uitsluitend voort uit MIP-mutaties.

19

5.20 Singelwijk Per saldo is in dit product sprake van een positieve bijstelling van € 102.000 in 2026, welke oploopt tot € 118.000 in 2029. Dit komt met name voort uit: 

Singelwijk/Bekostiging uit Onderwijsachterstandenbeleid (geen financieel effect): Met ingang van 2025 jaar is de inzet vanuit de rijksvergoeding voor het Onderwijsachterstanden beleid geïntensiveerd en worden ook activiteiten en projecten buiten product 5.02 hieruit bekostigd. Deze handelswijze zorgt ervoor dat de inzet van de gezinscoach en de verbinder in de Singelwijk kan worden voortgezet vanaf 2026. De kosten (€ 135.000 structureel) worden bekostigd uit het Onderwijsachterstandenbeleid (product 5.02 Onderwijs inclusief huisvesting). Reserve mutaties Singelwijk (respectievelijk -€ 19.000, -€ 90.000, -€ 84.000 en -€ 87.000): Omdat we de kosten van verbinder en gezinscoach onderbrengen bij het onderwijsachterstandenbeleid wijzigt de dekking van de kosten in dit product en kunnen we de diverse onttrekkingen in de jaren 2026 tot en met 2029 aan de reserve sociaal domein terugdraaien. Budgetoverheveling Herinrichting De Toegang (+€ 125.000): Vanuit dit product wordt structureel een bedrag van € 125.000 overgeheveld naar product 5.01 ten behoeve van de (herinrichting van) de toegang en de bijbehorende uitvoering. Zie toelichting onder product 5.01.

5.06 Jeugdhulp en ondersteuning Op dit product is sprake van negatieve bijstellingen in 2026 tot en met 2029 van respectievelijk € 736.000, € 621.000, € 717.000 en € 800.000. Voor jeugdhulp en ondersteuning zijn in 2026 meerdere inhoudelijke en financiële bijstellingen verwerkt: 

   

 

Specialistische jeugdhulp (-€ 726.000): Een structurele negatieve bijstelling van € 726.000 in 2026 oplopend naar € 1.200.000 in 2029 voor specialistische jeugdhulp. Deze extra middelen zijn noodzakelijk om de kosten voortkomend uit de toegenomen zorgvraag realistisch te begroten. De raming is gebaseerd op de rekeningcijfers van de afgelopen jaren en de eerste maanden van 2026. Budgetoverheveling Herinrichting De Toegang (+€ 460.000): Vanuit dit product wordt een structureel bedrag van € 460.000 in 2026 oplopend naar € 728.000 in 2029 overgeheveld naar product 5.01 ten behoeve van de (herinrichting van) de toegang en de bijbehorende uitvoering. Zie toelichting onder product 5.01. Onderwijszorgarrangementen (-€ 100.000): Een structurele negatieve bijstelling van € 100.000. Uit dit budget worden vanaf 2026 de kosten voor onderwijszorg-arrangementen bekostigd. Loonkosten regionale medewerkers specialistische jeugdhulp (-€ 35.000): Een eenmalige negatieve bijstelling van € 35.000 in verband met de loonkosten van medewerkers regionale samenwerking op specialistische jeugdzorg binnen Zaanstreek-Waterland. Uitvoeringskosten regionale samenwerking specialistische jeugdhulp (-€ 163.000): Een structurele negatieve bijstelling van € 163.000 voor de uitvoeringskosten van de regionale samenwerking.

Tegemoetkoming kinderopvang voor pleegkinderen (-€ 22.000): Een negatieve bijstelling in 2026 tot en met 2028 van € 22.000. Er wordt in deze jaren een budget van € 22.000 beschikbaar gesteld voor tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang voor pleegkinderen. Wij ontvangen deze middelen in de Algemene uitkering en verstrekken de ontvangen rijksmiddelen door. OVA-indexatie (-€ 218.000): Een eenmalige negatieve bijstelling in 2026 van € 218.000, omdat de budgetten zijn aangepast naar de OVA-indexatie van 5,2 %. Zie toelichting onder product 5.01. Salarislasten (+€ 70.000): Een eenmalige positieve bijstelling salarislasten van € 70.000. Doorbelast vanuit product 1.07 vanwege niet ingevulde vacature ruimte in 2026.

20

5.07 Wmo maatwerkdienstverlening Op dit product is per saldo sprake van een negatieve bijstelling in 2026 van -€ 267.000, in 2027 van -€ 131.000, in 2028 van -€ 135.000 en in 2029 van -€ 139.000. Voor Wmo maatwerkdienstverlening zijn in 2026 meerdere inhoudelijke en financiële bijstellingen verwerkt:    

Wmo hulpmiddelen (-€ 151.000): Een structurele negatieve bijstelling van € 151.000 voor tariefstijgingen van Wmo-hulpmiddelen. OVA-indexatie (-€ 116.000): Een eenmalige negatieve bijstelling in 2026 van € 116.000, door toepassing van de verhoogde OVA-indexatie van 5,2%. Zie toelichting onder product 5.01. Salarislasten (+€ 70.000): Een eenmalige positieve bijstelling salarislasten van € 70.000. Doorbelast vanuit product 1.07 vanwege niet ingevulde vacature ruimte in 2026. Budgetoverheveling Herinrichting De Toegang (+€ 50.000): Een positieve structurele bijstelling, omdat vanuit dit product een bedrag van € 50.000 in 2026 oplopend naar € 161.000 in 2029 wordt overgeheveld naar product 5.01 ten behoeve van de (herinrichting van) de toegang en de bijbehorende uitvoering. Zie toelichting onder product 5.01. Budgetoverheveling salarislasten (-€ 116.000): Een structurele negatieve bijstelling in 2026 tot en met 2029 op salarislasten van respectievelijk € 116.000, € 120.000, € 123.000 en € 127.000. Doorbelast vanuit product 1.07. De Singelwijk aanpak is beëindigd in 2025, hierdoor verschuiven de salariskosten vanaf 2026 van product 5.20 naar dit product.

5.08 Sportaccommodaties Op dit product is per saldo sprake van negatieve bijstellingen in 2026 tot en met 2029 van respectievelijk € 19.000, € 119.000, € 114.000 en € 120.000. Dit komt met name voort uit: 

Onderhoud groen buitensportaccomodaties (-€ 80.000): Voorgesteld wordt om structureel budget beschikbaar te stellen voor het onderhoud van het groen bij buitensportaccommodaties. Dit voorstel leidt tot een verlaging van het begrotingssaldo van € 80.000 in 2026 (een half jaar) en vanaf 2027 structureel € 160.000 per jaar. Onderhoud gebouwen (+€ 35.000): Structurele positieve bijstelling van ongeveer € 35.000. De budgetten voor gemeentelijke gebouwen aangepast, onder meer vanwege onderhoud, energie, verzekeringen en heffingen. MIP-mutaties: diverse MIP-mutaties op sportaccommodaties (binnen- en buitensport). Zie bijlage.

5.09 Zwembaden Op dit product is per saldo sprake van negatieve bijstellingen in 2026 tot en met 2029 van respectievelijk € 27.000, € 7.000, € 7.000 en € 4.000. Dit komt voort uit: 

 

Afrekening 2025 Zwembad De Waterdam (-€ 20.000): Een incidentele negatieve bijstelling van € 20.000, voor het aanvullend reserveren voor de afrekening van het exploitatietekort 2025 van Zwembad De Waterdam. Voor 2025 wordt er een totaal tekort verwacht van rond de € 95.000. In de jaarrekening 2025 is hier al € 75.000 opgenomen. Onderhoud gebouwen (-€ 6.000): Structurele negatieve bijstelling van € 6.000. De budgetten voor gemeentelijke gebouwen aangepast, onder meer vanwege onderhoud, energie, verzekeringen en heffingen. MIP-mutaties: diverse MIP-mutaties op sportaccommodaties (binnen- en buitensport). Zie bijlage.

5.10 Kunst en Cultuur De structurele negatieve bijstelling bedraagt ongeveer -€ 1.000 en komt voort uit bijstellingen op kleine diverse budgetten.

21

5.11 Bewegingsonderwijs De eenmalige negatieve bijstelling in 2026 bedraagt per saldo -€ 13.000, waarbij de belangrijkste mutaties zijn:  

Schoolzwemmen + vervoer (geen financieel effect): De budgetten voor schoolzwemmen en vervoer naar het zwembad zijn geactualiseerd, maar hebben per saldo (gewijzigde baten en lasten) geen gevolgen voor het begrotingssaldo. Bewegingsonderwijs (-€ 13.000): Er is sprake van een eenmalige negatieve bijstelling van € 13.000. Er wordt dit jaar vooruitlopend op de harmonisatie tot vaste afspraken ten aanzien van bewegingsonderwijs in niet gemeentelijke accommodaties (Beets en Warder) een eenmalig vergoeding per accommodatie beschikbaar gesteld.

5.13 Nazorg Nieuwjaarsbrand Binnen Nazorg Nieuwjaarsbrand is geen sprake van een effect op het begrotingssaldo. De mutatie betreft uitsluitend een technische renteverwerking. 5.14 Werkplus In product 5.14 vindt er een structurele positieve bijstelling van +€ 8.000 plaats, wat voort uit komt uit een budgetoverheveling voor deelname aan personeelsvereniging naar programma 1. 5.15 Participatie en schuldhulpverlening In product 5.15 is er sprake van een eenmalige positieve bijstelling van +€ 300.000 in 2026 door het bijstellen van de uitgaven aan bijstand- en loonkostensubsidies. De verwachting is dat de uitgaven € 300.000 lager uitkomen dan de te ontvangen rijksvergoeding BUIG op basis van de (voorlopige) beschikking. 5.16 Inburgering Per saldo is in product 5.16 sprake van een positieve bijstelling van € 2.564.000 in 2026 en negatieve bijstelling in de jaren erna van ongeveer € 141.000; 

 

Wet Inburgering (geen financieel effect): De budgetten voor Inburgering zijn geactualiseerd op basis van de laatste beschikking specifieke uitkering Wet Inburgering. Dit geeft een eenmalige positieve bijstelling van € 68.000 (hogere rijksvergoeding Inburgering) versus een eenmalige negatieve bijstelling van € 68.000 (hogere uitgaven Inburgering). Opvang Ontheemden uit Oekraïne (+€ 2.586.000): De budgetten voor de Opvang van Ontheemden uit Oekraïne zijn geactualiseerd op basis van de laatste beschikking specifieke uitkering Opvang Ontheemden uit Oekraïne. Dit geeft een eenmalige positieve bijstelling van € 2.586.000. Het (nog) niet benodigde budget van € 2.705.000 wordt toegevoegd aan de reserve Oekraïne. Correctie salariskosten (-€ 129.000 vanaf 2027): Een structurele nadelige bijstelling van € 129.000 vanaf 2027. Een incidentele doorbelasting vanuit de overhead is abusievelijk structureel doorbelast bij het opstellen van de begroting 2026. Dit wordt teruggedraaid. MIP-mutaties: diverse MIP-mutaties op huisvesting ontheemden uit Oekraïne. Zie bijlage.

5.18 Gezondheidszorg In product 5.18 gezondheidszorg algemeen is per saldo sprake van een positieve bijstelling in 2026 tot en met 2029 van respectievelijk € 13.000, € 3.000, € 1.000 en € 1.000, te weten:  

GGD Z-W (+€ 15.000): Een positieve bijstelling van € 15.000 in 2026. De deelnemersbijdrage GGD Z-W 2026 is per saldo met € 15.000 verlaagd. MIP-mutaties: diverse MIP-mutaties AED's. Zie bijlage.

22

Programma 6 Financiën en Algemene dekkingsmiddelen Mutaties Zomernota Onderstaande tabel toont de ontwikkeling van de saldi (per speerpunt) vanaf de primitieve begroting 2026 tot en met de vaststelling van deze Zomernota. De eerste cijferkolom toont het geraamde saldo per speerpunt, product en programma in de primitieve begroting 2026. De tweede cijferkolom toont de geraamde mutaties in de begrotingswijzigingen tot en met de raadsvergadering van 18 juni 2026. De derde cijferkolom toont de mutaties die voortkomen uit deze Zomernota. De laatste cijferkolom toont het geraamde saldo per speerpunt en programma ná deze Zomernota. Bedragen * € 1.000 Saldi speerpunten en producten

Primitieve begroting

Mutaties vóór Zomernota

Mutaties Zomernota

Tot en met Zomernota

Saldi per speerpunt en product Optimale inzet en behoud van financiële middelen 6.01 Beleggingen en treasury

83.213

14

1.608

84.836

575

-145

902

1.332

6.02

Onroerendezaakbelastingen

9.310

18

-4

9.324

6.03

Overige belastingen

2.105

0

-215

1.890

6.04

Algemene uitkering

72.022

0

-41

71.981

6.05

Beheer Overige Gebouwen

-578

141

857

420

6.06

Controle gemeentefinanciën

-117

0

0

-117

6.07

Overige baten en lasten

-105

0

110

4

83.213

14

1.608

84.836

-533

0

-882

-1.415

82.680

14

727

83.421

Saldo vóór reservemutaties Saldo reservemutaties Saldo incl. reservemutaties

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=EdamVolendam&id=a34290bd-38da-4c06-a1ae-77eedad6ac59