Winternota 2024

Wat gaan we doen?

Activiteiten Energieneutraal en aardgasvrij 2050

Portefeuillehouder

Dirk Dijkshoorn

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Voor de verduurzaming van de bestaande voorraad is een subsidieregeling van kracht en is de fixbrigade volop bezig met het treffen van kleine maatregelen voor inwoners met beperkte middelen. Ook zijn energiecoaches druk bezig om inwoners te ondersteunen met het maken van keuzes voor verduurzaming van de woning.

Ruimte voor economie en bedrijvigheid Speerpunt:

3.2 Ruimte voor economie en bedrijvigheid

Wat willen we bereiken? Innovatieve en toekomstbestendige ondernemingen In 2020 zijn de speerpunten benoemd door en voor de ondernemers in het document Economische Toekomst 2040. Een nieuwe impuls voor de uitvoering van de ambities is gewenst om de bedrijvigheid binnen de gemeente aan te laten sluiten en zo mogelijk voor te laten lopen op de maatschappelijke ontwikkelingen. Wat gaan we doen?

Ontwikkelen en toekomstbestendig maken bestaande bedrijvigheid

Portefeuillehouder

Angelique Bootsman

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Toekomstbestendig maken van onze bedrijvigheid is een essentieel onderdeel van de ontwikkeling rond de Purmer en de transformatie van het industrieterrein Julianaweg. Beide zaken van langere adem die wel volop in ontwikkeling zijn.

Wat gaan we doen?

Ondersteuning en uitvoering Economische toekomst 2040

Portefeuillehouder

Angelique Bootsman

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

De verantwoordelijkheid voor de uitvoering ligt primair bij de ondernemers zelf, maar de gemeente bekijkt naar aanleiding van de stand van zaken of een actievere rol kan zorgen voor een impuls.

Wat gaan we doen?

Ondersteunen en stimuleren Toeristisch en Economisch (ondernemers-) platforms

48

Portefeuillehouder

Angelique Bootsman

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Met het TOP wordt intensief samengewerkt om het activiteitenplan tot uitvoering te brengen. De aanstelling van een toeristisch coördinator moet hieraan een impuls geven.

Wat gaan we doen?

Uitwerking Omgevingsvisie in programma Waterfront

Portefeuillehouder

Angelique Bootsman

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Hieraan wordt voortvarend gewerkt. Een plan van aanpak is gereed en een nota van uitgangspunten is in voorbereiding. Vooruitlopend wordt een uitvoeringsagenda opgesteld.

Wat willen we bereiken? Ruimte creëren voor groei en transformatie voor bedrijven De bedrijvigheid binnen de gemeente is dynamisch. De maatschappelijke vraag verandert en de bedrijvigheid volgt. Voor bedrijven die een fysieke locatie nodig hebben is het nodig zich aan te kunnen passen aan veranderingen binnen het bedrijf. De gemeente wil de veranderingen voor de huidige bedrijfslocaties faciliteren en richting de toekomst groei mogelijk maken. Daarvoor is wel ruimte nodig. Wat gaan we doen? Portefeuillehouder

Uitwerken van het toekomstbeeld voor de locatie Purmer als vervolgstap van het WVG-besluit (zie paragraaf grondzaken) Angelique Bootsman / Marisa Kes

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

17 oktober jl. heeft de raad ingestemd met het ontwikkelkader en de grondexploitatie voor bedrijventerrein de Purmer. De vervolgstap is de vastlegging van het planologisch kader.

Wat gaan we doen?

Onderzoek naar mogelijkheid transformatie Industrieterrein Julianaweg (zie paragraaf grondzaken) Angelique Bootsman / Marisa Kes

Portefeuillehouder Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Gesprekken met het bedrijfsleven over de ontwikkelingen zijn volop gaande. Een stedenbouwkundig bureau is bezig met een stedenbouwkundig kader. Er wordt gewerkt aan een ontwikkelkader.

Wat gaan we doen?

Plan van aanpak agrarische sector in samenhang met het landschap in relatie tot het provinciaal programma landelijk gebied (PPLG) Dirk Dijkshoorn

Portefeuillehouder Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Als bouwsteen voor een plan van aanpak zal de agrarische sector komen met verkenning naar de stand van zaken en het toekomstbestending maken van de bedrijfstak binnen de gemeente.

Ontspanning binnen handbereik Speerpunt:

3.3 Ontspanning binnen handbereik

Wat willen we bereiken? Omslag naar kwaliteitstoerisme en behoud culturele identiteit Wat gaan we doen? Portefeuillehouder

Aanbod toeristisch product verbeteren en of vernieuwen op lokaal en regionaal niveau. Angelique Bootsman

49

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

In de kernen zijn we inmiddels voortvarend aan de slag, mede met behulp van Bureau Toerisme Laag Holland (BTLH) en verschillende samenwerkingen zoals met het Toeristisch Ondernemers Platform (TOP), het Volendammer museum, stichting Joods Historisch Verleden in Edam en onze coördinator toerisme om de verborgen verhalen binnen onze gemeente uit te dragen. Een belangrijke stap in het vernieuwen van het toeristisch product.

Wat gaan we doen?

Aansluiting zoeken tussen toerisme en kunst & cultuur

Portefeuillehouder

Angelique Bootsman

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

De cultuurcoördinator en de toeristisch coördinator trekken gezamenlijk op om invulling te geven aan meer cultuurgericht toeristisch product.

Wat gaan we doen?

Doorontwikkelen toeristisch aanbod en bijdragen aan een plan van aanpak actualisatie evenementenbeleid Angelique Bootsman

Portefeuillehouder Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Voor het toeristisch deel maken evenementen onderdeel uit van het programma Waterfront, dat in voorbereiding is.

50

Programma 4 Ruimtelijk Beheer Schoon en verzorgd Speerpunt:

4.1 Schoon & verzorgd

Wat willen we bereiken? De gemeente geeft het goede voorbeeld op milieugebied De gemeentelijke organisatie bezit een groot aantal voertuigen en bij de afdeling Openbare Werken wordt veel gereedschap en materiaal gebruikt. Wanneer iets is afgeschreven, wordt nu nog beperkt gekeken naar de nut en noodzaak of duurzame alternatieven. Als gemeente willen we een wagenpark hebben dat is afgestemd op het gebruik. Bij de aanschaf van materieel moet worden bekeken of vervanging wel echt noodzakelijk is, of dat andere opties wellicht efficiënter en/of duurzamer zijn. Wat gaan we doen? Verduurzaming en efficiënter gebruik van het wagenpark Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Op dit moment wordt de tractielijst opgeschoond. Daarnaast worden de budgetten gescheiden van de investeringen, om zo een goed beeld te krijgen van de uitgaven welke gedaan gaan worden op korte en lange termijn.

Wat gaan we doen?

Verduurzaming en efficiënter gebruik materiaal bij Openbare Werken

Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Binnen de projecten wordt voortdurend gekeken naar verduurzaming en efficiënter gebruik. Hierbij kan worden gedacht aan maatregelen t.b.v. klimaatadaptatie en hergebruik van materialen. Daarnaast is er een projectleider aangenomen die zich bezig houdt met duurzame alternatieven binnen de openbare ruimte. Deze collega werkt ook nauw samen met collega’s binnen het programma duurzaamheid.

Wat gaan we doen?

Analyse nut en noodzaak voertuigen en materieel

Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Analyse maken voor het huidige wagenpark en kijken naar de mogelijkheden of we deze kunnen inkrimpen.

Wat willen we bereiken? Openbare ruimte (groen) voldoet aan gewenst beeldkwaliteit Binnen de gemeente is een onderhoudsniveau op beeldkwaliteit B vastgesteld. De manier van werken is over het algemeen echter nog traditioneel. Hierdoor wordt in sommige gevallen onderhoud uitgevoerd terwijl dat nog niet noodzakelijk is. Op andere plekken wordt, door bijvoorbeeld overmatig onkruid of zwerfafval, te laat onderhoud uitgevoerd. Wat gaan we doen? Portefeuillehouder

Optimaliseren van sturing op meerjarige uitvoeringsplannen en (financiële) planning Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Op basis van de diverse inspecties die zijn of worden uitgevoerd wordt een meerjarenplan opgesteld. Doordat de Assetmanagers hier erg betrokken zijn bij het proces, kan de planning in de toekomst hier en daar bijgestuurd worden. De discipline groen zal bij de verschillende projecten uit de meerjarenplanning aanhaken om de vergroening van de openbare ruimte vorm te geven. Het onderhoud van het groen vindt zo veel mogelijk plaats conform het geldende stramien. Het weer is daarbij echter een onzekere factor, waardoor andere keuzes in het onderhoud gemaakt moeten worden. 51

Wat gaan we doen? Portefeuillehouder

Periodiek extra focus om op bepaalde locaties op het vastgestelde niveau B te houden (waar nodig) Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

In afwachting van inspectie en eigen bevindingen kunnen we bepalen waar meer aandacht nodig is. Wel lopen er al projecten om het juiste niveau te waarborgen. Zo komen er ook steeds meer projecten bij.

Wat gaan we doen?

Nieuwe beleids- en beheerplannen baggeren en riolering opstellen

Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Het Gemeentelijk Riolerings- en Waterplan is op wat kleine financiële doorrekeningen na gereed. Het huidige Baggerplan wordt geactualiseerd zodra de overdracht van het stedelijk water aan het Hoogheemraadschap is afgerond. Deze overdracht loopt nu en wordt dit jaar afgerond.

Wat gaan we doen?

Het verbeteren van sturing op het werken conform een vastgestelde beeldkwaliteit Kees Schilder

Portefeuillehouder Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Door meer controle en toezicht op het proces te houden kan je tijdig bij sturen en aanscherpen waar nodig. Voor het groen loopt het proces volop; al zijn op dit moment de weersomstandigheden van grote invloed. Met name veel neerslag maakt sommige werkzaamheden onmogelijk. Maaimachines kunnen niet op te natte ondergronden worden ingezet zonder veel schade aan te richten.

Wat gaan we doen?

Continueren van huidige niveau uitvoering in de openbare ruimte

Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Groen: B-niveau wordt nagestreefd. Inschatting is dat ca. 80% op niveau is.

Wat willen we bereiken? Terugdringen hoeveelheid afval & duurzaam inzamelen Binnen de gemeente kan en moet het scheiden van afval nog een stuk beter (conform het landelijk beleid Van Afval Naar Grondstoffen). Daarnaast is het recyclen van afval veel goedkoper wanneer het afval vooraf goed wordt gescheiden. Er verdwijnt op dit moment nog heel veel gft afval in het restafval. Als gemeente willen we de bewustwording om afval te scheiden vergroten en het aantal plekken waar afval kan worden aangeboden verder vergroten. Wat gaan we doen?

Nieuwe mogelijkheden afvalscheiding onderzoeken

Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Dit onderdeel wordt opgenomen in het nieuwe Grondstoffenplan, welke in december 2024 op de agenda staat van het raadsplein.

Wat gaan we doen?

In afwachting van het nieuwe afvalbeleidsplan kijken naar mogelijkheden uitbreiding ondergrondse containers Kees Schilder

Portefeuillehouder Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Dit onderdeel wordt opgenomen in het nieuwe Grondstoffenplan, welke in december 2024 op de agenda staat van het raadsplein.

Wat gaan we doen?

Campagne om de inwoners te stimuleren het afval beter te scheiden 52

Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Dit onderdeel wordt opgenomen in het nieuwe Grondstoffenplan, welke in december 2024 op de agenda staat van het raadsplein.

Toekomstbest.data-infrastructuur Speerpunt:

4.3 Toekomstbestendige data-infrastructuur

Wat willen we bereiken? Behoud of verhoging van de CAI-inkomsten Vanuit het huidige Cai-netwerk heeft de gemeente substantiële inkomsten. Het aanleggen van glasvezel biedt mogelijkheden om deze inkomsten te borgen en mogelijk te verhogen. Door het aanleggen van een netwerk met meerdere vezels bieden we ook andere marktpartijen de mogelijkheid om hun service aan te bieden binnen onze gemeente. Wat gaan we doen? Portefeuillehouder

Samen met een partner een glasvezelnetwerk aanleggen en vervolgens te exploiteren Dirk Dijkshoorn

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Wat gaan we doen? Portefeuillehouder

Werkzaamheden verlopen zeer voorspoedig. Momenteel heeft 90% van de bewoners zich aangemeld. Het aanleggen van de hoofdkabel is nagenoeg gereed. Een deel van de oude kommen Volendam en Edam moeten nog voorzien worden. Enkele gebieden zijn zelfs klaar voor het maken van de huisaansluitingen. Over enkele weken wil Glasdraad een aantal woonwijken in een testomgeving voorzien van glasvezel. Hierbij is het wel even afwachten of alles conform planning verloopt. Eventuele kabelschades of andere storingen kunnen van invloed hierop zijn. Aanleggen van een open glasvezelnetwerk vanuit de joint venture, waar alle providers gebruik van kunnen maken Dirk Dijkshoorn

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Momenteel wordt er glasvezelkabel aangelegd in de oude kommen Edam en Volendam. In de projectgebieden waar de gemeente op korte termijn wil herinrichten is de glasvezelkabel reeds aangelegd. Glasvezel is geen issue meer voor projecten vanuit de gemeente. Verder zijn de vergunningsaanvragen voor het havengebied Volendam, Noordeinde en Zuideinde vanuit HHNK/Alliantie akkoord. De vergunning voor de aanleg van glasvezel in deze gebieden wordt spoedig verstrekt door HHNK. Met de Alliantie hebben wij afgesproken dat de glasvezelkabel eind juni op het gehele Noordeinde is aangebracht. We veroorzaken hiermee geen overlast voor de dijkversterking. Daarna gaan we direct verder met de aanleg in het havengebied en het Zuideinde. Volgende week organiseren wij een participatieavond in hotel Spaander, deze is bedoeld om de ondernemers en de bewoners van het Noordeinde en Zuideinde te informeren en de noodzaak van de aanleg aan te geven.

Wat gaan we doen?

Tijdens de aanleg van het netwerk in gesprek blijven met de andere marktpartijen om de overlast voor de inwoners zoveel mogelijk te beperken Dirk Dijkshoorn

Portefeuillehouder Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Er zijn verder geen marktpartijen aanwezig als het gaat om de aanleg van glasvezel.

Wat willen we bereiken? Behoud van een betrouwbare en financieel aantrekkelijke service 53

Ziggo heeft (met uitzonderingen van gebiedsontwikkelingen) een dekking van 95%. Een zeer groot deel van de inwoners is zeer tevreden. Wij bieden een kwalitatief hoogwaardig en een betrouwbare service aan de bewoners die we willen continueren. Wat gaan we doen? Portefeuillehouder

Inwoners stimuleren om over te gaan op het glasvezel netwerk van de joint venture Dirk Dijkshoorn

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

GEV heeft hiervoor campagnes gevoerd. Deze campagnes hebben ervoor gezorgd dat 90% van de inwoners zich heeft aangemeld voor GEV. De verwachting is dat er op korte termijn nog 5% aanmeldingen bij komen.

Bereikbaar en veilig Speerpunt:

4.2 Bereikbaar & Veilig

Wat willen we bereiken? Bereikbaar en veilig houden van de oude kommen In de oude kernen van Edam en Volendam is de druk op parkeerplaatsen en de wegen groot. Als gemeente willen we een goede balans vinden tussen de veiligheid en de bereikbaarheid. Toeristen moeten zich welkom voelen in deze kernen en voor bewoners is het van belang hun woningen en wijken op een goede manier bereikbaar te houden. De beschikbare ruimte voor auto’s zal hierdoor afnemen en de ruimte voor de fietser en voetganger zal worden vergroot. Wat gaan we doen? Bijstellen van de parkeernorm in de oude kernen Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

De parkeernorm die gehanteerd zal worden bij nieuwbouw en verbouw, zal afhankelijk zijn van het parkeerregime dat zal komen te gelden in de gebieden. Een verlaging van de parkeernorm is raadzaam alleen bij een meer ontmoedigend parkeerregime gecombineerd met een strikt ontheffingenbeleid. Als daar een beslissing over is genomen, kunnen we gaan werken aan nieuwe parkeernormen voor ruimtelijke ontwikkeling.

Wat gaan we doen?

Stimuleren van parkeren buiten de kernen

Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

De parkeerregulering op dit moment zorgt er op dit moment al voor dat meer mensen buiten de kernen kunnen parkeren in plaats van daar binnen.

Wat gaan we doen?

Onderzoek mogelijkheden betaald parkeren, of parkeren voor vergunninghouders

Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

In de kadernota 2025 en begroting 2025-2028 is de financiële vertaling met mogelijke opbrengsten vanaf 2026 voor betaald parkeren opgenomen. Een definitief besluit over betaald parkeren moet nog genomen worden. De planning is om in Q1 van 2025 een voorstel aan de gemeenteraad aan te bieden.

Wat gaan we doen?

Optimaliseren van de openbare ruimte ten behoeve van fietsers en voetgangers bij reconstructie. Kees Schilder

Portefeuillehouder Status van uitvoering nu:

54

Toelichting status:

In het mobiliteitsplan, dat de gemeenteraad juni 2024 heeft vastgesteld, staat deze maatregel en het raakvlak met de doorstroming en het parkeren van auto’s ook beschreven. Voor 2025 en 2026 wordt voor het Mobiliteitsplan een uitvoeringsagenda opgesteld.

Wat willen we bereiken? Betere bereikbaarheid en doorstroom van verkeer Zowel binnen de kernen als direct daarbuiten (provinciale) wegen neemt de verkeersdruk toe. Er is een groot netwerk voor het openbaar vervoer, maar ook het aantal voertuigen neemt toe. Om toekomstige projectontwikkeling te kunnen blijven faciliteren, is het noodzakelijk continu oog te hebben voor een optimale bereikbaarheid en doorstroom. Wat gaan we doen?

Aanleg 3e ontsluitingsweg

Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

De Zuiderzeeweg (nieuwe naam) is in gebruik genomen.

Wat gaan we doen?

Reconstructie Julianaweg

Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

De eerste fase is afgerond. De tweede en derde fase worden achter elkaar uitgevoerd. In Q2 2025 wordt gestart met realisatie fase 2, Het Dorp.

Wat gaan we doen?

Deelnemen regionale ontwikkelingen

Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

en de provincie N-H werken we samen aan de regionale bereikbaarheid van zowel openbaar vervoer als voertuigen en het effect van woningbouw daarop. De focus verbreedt daarbij van louter de doorstroming naar meer oog voor verkeersveiligheid.

Wat willen we bereiken? Openbare ruimte aangepast op klimaatverandering Door klimaatverandering krijgen we steeds meer te maken met extreme regenval, of juist extreme droogte. Ook is de warmtelast in de bebouwde kom een steeds groter wordend probleem. De traditionele manier van denken en werken in de openbare ruimte past hier niet meer bij. Wat gaan we doen?

Gebruik van materiaal dat waterafvoer bevordert

Portefeuillehouder

Kees Schilder / Dirk Dijkshoorn

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Er zijn projecten in voorbereiding waar Water passerende verharding of Waterbergende wegen worden toegepast.

Wat gaan we doen?

Verder onderzoeken naar inrichting die beter in staat is water vast te houden

Portefeuillehouder

Kees Schilder / Dirk Dijkshoorn

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Er zijn projecten in voorbereiding waar Water passerende verharding of Waterbergende wegen worden toegepast.

Wat gaan we doen?

Waar mogelijk vergroenen van de omgeving

Portefeuillehouder

Kees Schilder / Dirk Dijkshoorn

Status van uitvoering nu:

55

Toelichting status:

Bij projecten waarbij de openbare ruimte wordt heringericht, zal er tekens gekeken worden, hoe en waar er meer groen gerealiseerd kan worden.

Wat gaan we doen?

Stimuleren meer groen in tuinen

Portefeuillehouder

Kees Schilder / Dirk Dijkshoorn

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Dit jaar zijn bewoners benaderd/gestimuleerd/geactiveerd om hun tuinen te gaan ontharden. Dit kan door bijvoorbeeld groen in potten neer te zetten, al is het uiteindelijk doel hoger. De bewoner is hierbij ondersteund door de gemeente, die verschillende initiatieven heeft georganiseerd om het gemakkelijker te maken. Dit project is een continue proces en zal niet eindigen in 2024. Tijdens de participatie van het integrale project Oosthuizen Noord zal bij de bewoners het belang worden aangegeven van meer groen in tuinen.

Wat willen we bereiken? Veilig gebruik van de openbare ruimte De afgelopen jaren zijn de rotondes in Edam en Volendam aangepast, de fietsers hebben nu voorrang op de automobilisten. Bij met name kunstwerken komen er gebreken aan het licht door gewijzigd gebruik, maar ook doordat de technische levensduur in sommige gevallen is verstreken. Wat gaan we doen?

Veiligheid fietsers en voetgangers verder vergroten (de automobilist is op bezoek)

Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Bij onderhoudsprojecten en weginrichting gaat veel aandacht uit naar veilig gebruik van de ruimte door fietsers en voetgangers. Parkeerplaatsen opheffen om ruimte en veiligheid voor voetganger en fietser te creëren stuit op weerstand. Ook buiten de bebouwde kom zijn projecten in voorbereiding om de fietsroutes meer autoluw in te richten.

Wat gaan we doen?

Periodieke inspecties areaal verbeteren

Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Elke Assetmanager laat zijn eigen inspecties uitvoeren, door een specialistisch ingenieursbureau. Omdat dit allemaal separaat gebeurd is de verwachting dat de inspecties kwalitatief beter zijn, dan in het verleden. Daarnaast is meer controle op hoe de inspecties worden uitgevoerd, doordat de medewerkers ook buiten kijken hoe deze worden uitgevoerd.

Wat gaan we doen?

Realistische uitvoeringsplannen

Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Groenbeheerplan is leidend en het onderhoud wordt volgens het bijbehorende groenbeheerplan uitgevoerd.

Wat gaan we doen?

Verder reduceren achterstallig onderhoud

Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Groenbeheerplan is leidend. Daar waar regulier onderhoud niet (meer) toereikend is, wordt het omgevormd dan wel een andere groene invulling uitgewerkt.

Wat gaan we doen?

Prioriteren op basis van gebruik en risico 56

Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Door een goed meerjarenplan op te stellen kan je beginnen met gebiedsgericht onderhoud waardoor je uiteindelijk achterstallig onderhoud wegwerkt en het voorkomt.

Wat willen we bereiken? Vergroten van de veiligheid in kernen met lintbebouwing Binnen onze gemeente hebben we een aantal kernen met lintbebouwing. De wegen zijn er smal en de mogelijkheden om snelheid beperkende maatregelen te realiseren zijn daardoor beperkt. De wegen worden met name gebruikt door de eigen bewoners en bedrijven en in het seizoen zijn er veel dagjesmensen op de fiets of toertochten voor de fiets, auto of motor. De belangen van burgers en bedrijven lopen zeer sterk uiteen, waardoor maatregelen moeilijker te realiseren zijn. Wat gaan we doen? Publiekscampagnes voeren om bewustwording te vergroten Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

De Vervoerregio begeleidt de uitrol van landelijke (verkeers-)campagnes in onze regio.

Wat gaan we doen?

Plaatsen elektronische smileys met snelheid en kleur

Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Wat gaan we doen?

De gemeente heeft zes snelheidskasten in eigendom. Vijf daarvan worden zes maal per jaar op andere locaties opgehangen in de gemeente om verkeersdeelnemers te wijzen op hun eigen snelheid in relatie tot de geldende maximumsnelheid. Bijplaatsen borden 15 km/h voor zwaar verkeer

Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Op meerdere plaatsen in de gemeente zijn deze tekstborden geplaatst.

Wat gaan we doen?

Continueren overleg inwoners

Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

De gemeente is en blijft benaderbaar voor inwoners en groepen inwoners bij vragen en opmerkingen die betrekking hebben op het verkeer.

Wat gaan we doen?

Aanbrengen (optische) snelheid beperkende maatregelen

Portefeuillehouder

Kees Schilder

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Er zijn in het gebied meerdere maatregelen aangebracht, welke tot verdeelde tevredenheid hebben geleid.

57

Programma 5 Sociaal Domein/Samenleving Toegankelijkheid Speerpunt:

5.1 Toegankelijkheid

Wat willen we bereiken? Laagdrempelige toegang bij Wijksteunpunt en CJG We zetten stappen van ‘zorgen voor’, naar ‘zorgen dat’. Het vraagt om een nieuwe opzet van wijksteunpunten en mogelijk andere locaties van het Centrum Jeugd en Gezin (CJG). Wijksteunpunten worden samen met buurtkamers de informele toegang tot in de wijk georganiseerde voorzieningen van het sociaal domein. Het zijn steunpunten voor en door de samenleving, die bemenst worden door vrijwilligers. Het CJG blijft een belangrijke plek waar ouders met opvoedingsvragen laagdrempelig terecht kunnen op de vindplaatsen die in de gemeente georganiseerd zijn. Wat gaan we doen? Portefeuillehouder

Realiseren van een gecombineerd CJG/WSP in de Singel in Edam en het gezondheidscentrum in Oosthuizen en een WSP in Volendam Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Voor het gezondheidscentrum in Oosthuizen is besloten de koopovereenkomst met de ontwikkelaar te ontbinden. De overeenkomst met de andere twee partijen (horecaondernemer en pizzeria) zal in stand gehouden worden en de juridische levering hiervan zal naar verwachting eind 2024 gaan plaatsvinden. Het deel dat ontbonden gaat worden (zorgcentrumdeel) blijft in ons eigendom. Dit deel van het pand gaan we zelf renoveren, ontwikkelen en verhuren aan onder andere het CJG en het WSP. Zodra de koopovereenkomst is ontbonden zullen gesprekken gevoerd gaan worden met deze partijen over (onder andere) de indeling en de renovatie. Start bouw zal niet eerder plaatsvinden dan Q1-Q2 2025. De Singel is afgevallen als locatie voor de nieuwe scholen in Edam en daarom kan ook gestart worden met de realisatie van WSP/CJG op deze locatie.

Wat gaan we doen? Portefeuillehouder

Het CJG, WSP, Buurtkamers, Bibliotheek en BSL worden beter aan elkaar verbonden voor optimale dienstverlening aan onze inwoners. Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Met de plannen om een gecombineerd CJG/WSP in zowel Edam als Oosthuizen te realiseren in nauwe samenwerking met de bibliotheek, wordt al heel erg vanuit deze actie gewerkt. In de huidige situatie is dit fysiek nog niet altijd mogelijk, maar wordt getracht middels afstemmingsoverleg en netwerkbijeenkomsten toch de nodige randvoorwaarden te creëren. Daarnaast is het Breed Sociaal Loket op gezette tijden aanwezig in zowel het huidige Wijksteunpunt als het Centrum voor Jeugd en Gezin wat ook die samenwerking ten goede komt.

Wat gaan we doen?

Implementatie van het cliëntvolgsysteem

Portefeuillehouder

Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Sinds begin juni 2024 is een deel van het nieuwe cliëntvolgsysteem live. Inmiddels werken teams jeugd en Wmo in het systeem. Daarnaast is het inwonersportaal BSL online ook live. Dit is het portaal waar inwoners hun aanvraag voor bijstand of mutaties kunnen doen en de voortgang daarvan kunnen volgen. In Q3 en Q4 zal het resterende deel (werk, inkomen, schuldhulpverlening en inburgering) geïmplementeerd worden. Planning is nog steeds dat uiterlijk eind 2024 het cliëntvolgsysteem volledig geïmplementeerd zal zijn.

58

Wat willen we bereiken? Tijdige inzet van adequate ondersteuning en hulp Wij zetten in op een uitgebreid aanbod van ondersteuning en hulp die voor iedereen toegankelijk is. Wij organiseren dit dichtbij de leefwereld van onze inwoners en zetten in op het vergroten van de bekendheid van deze voorzieningen. Het doel is inwoners zo snel mogelijk de juiste kennis en vaardigheden aan te bieden, zodat inzet van een maatwerkvoorziening voorkomen word. Indien er wachttijden ontstaan kijken we, samen met onze inwoners, naar tijdige en passende overbruggingshulp. Wat gaan we doen? Portefeuillehouder

Vergroten van de toegankelijkheid van de (voorliggende) voorzieningen (2 pilots Wmo, 1 pilot jeugd en intensivering samenwerking huisartsen) Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Vanuit Jeugd: In 2023 is er een pilot en plan van aanpak opgesteld om vanuit het voorliggend veld sneller door te kunnen verwijzen naar jeugdzorgaanbieders die werkzaam zijn binnen segment A. Het doel hiervan is om inwoners die behoefte hebben aan ondersteuning/hulp sneller op de juiste plek te krijgen. De pilot is in het tweede kwartaal van 2024 van start gegaan en wordt nauw gemonitord. In september 2024 vindt er een evaluatie plaats met de belanghebbenden, waarna de pilot wordt uitgebreid met meer partners indien daar behoefte aan is. In het eerste kwartaal van 2025 wordt er een besluit genomen over of de pilot omgezet kan worden in structurele protocollen.

Wat gaan we doen?

Bij lange wachttijden bij hulpaanbieders zoeken we adequate (overbruggings)alternatieven om te zorgen dat inwoners ondersteuning ontvangen en de problematiek niet verergert. Vincent Tuijp

Portefeuillehouder Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Binnen Jeugd is er op regionaal niveau een werkgroep aanpak wachttijden opgezet. Deze werkgroep onderzoekt hoe inwoners die met wachttijden te maken krijgen van passende ondersteuning voorzien kunnen worden. Op lokaal niveau vindt ervan uit zowel schoolmaatschappelijk werk als door de Basis-GGZ Jeugd incidenteel wachtlijstbeheer plaats. Dit zorg ervoor dat professionals een vinger aan de pols kunnen houden bij jeugdigen die hulp nodig hebben, maar op een wachtlijst staan. Het nadeel hiervan is dat als er teveel soortgelijke casussen opgepakt worden er ook wachtlijsten bij deze twee voorzieningen kunnen ontstaan. Dit wordt goed in de gaten gehouden.

Wat gaan we doen? Portefeuillehouder

Bekendheid van algemene voorzieningen en het voorliggend veld vergroten (communicatie). Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Onder de professionals in- en extern, maatschappelijk veld zijn algemene voorzieningen en voorliggend veld bekend, deze staan regelmatig op de agenda tijdens diverse gezamenlijke overleggen. De bekendheid bij de inwoners is aandachtspunt voor komende periode, we overwegen om de inzet hierop in 2025 te intensiveren. PR en communicatie campagne gekoppeld aan thema’s wordt ingezet.

Wat gaan we doen?

We zetten regionaal in op het versnellen van afschalen en uitstromen in de specialistische jeugdhulp. Vincent Tuijp

Portefeuillehouder Status van uitvoering nu:

59

Toelichting status:

In 2024 wordt in navolging van vorig jaar veel aandacht besteed aan de hervormingsagenda (HvA). Een reeks aan hervormingen die de jeugdzorg weer effectief en efficiënt moeten maken. Afschalen en versnellen van uitstroom heeft in dit ontwikkelproject een prominente plek. Op dit moment wordt hier onder andere uiting aan gegeven door het opzetten van een intensief ambulant team (lees: versnellingsteam). Een dergelijk team houdt zich bezig met het voorkomen van uithuisplaatsingen, door in een zo vroeg mogelijk stadium zo licht mogelijke ondersteuning binnen een gezin aan te bieden. Op deze manier escaleert problematiek niet en wordt zwaardere zorg (zoals crisiszorg) tegengegaan. Zodra de rust in een gezin is wedergekeerd, wordt de zorg weer afgebouwd. In dit kwartaal wordt de financiële en juridische haalbaarheid in het licht van het ravijnjaar getoetst.

Bestaanszekerheid Speerpunt:

5.2 Bestaanszekerheid

Wat willen we bereiken? Inburgeraars doen actief mee in de samenleving Er komen steeds meer mensen uit andere landen naar onze gemeente toe. Het is belangrijk dat zij zo snel mogelijk onderdeel zijn van onze samenleving. Om de juiste ondersteuning te bieden zitten we samen met onze partners bij de start van het traject inburgering aan tafel. Met de nieuwe inwoner kijken we wat er nodig is en bieden we ondersteuning om ervoor te zorgen dat zij het leven in onze gemeente zo snel mogelijk zelf en op niveau aan kunnen. Bij voorkeur doen we dit via betaald werk. Taal, participatie en werk gaan hand in hand. Zo zorgen we ervoor dat ook deze groep in onze gemeente bouwt aan bestaanszekerheid. De belangrijkste indicatoren voor dit doel zijn het percentage inburgeraars dat een actieve bijdrage levert en het percentage inburgeraars dat betaald werk uitvoert. Het streven is dat alle inburgeraars een actieve bijdrage leveren en tenminste de helft van de inburgeraars die betaald werken kunnen uitvoeren, dit ook daadwerkelijk doen. Wat gaan we doen? Portefeuillehouder

We zetten met inburgeraars samen in op het snel en volwaardig meedoen in de samenleving, zoveel als mogelijk via betaald werk. Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Omdat we hier nog kansen zien zijn we begin 2024 gestart met 2 pilots. 1 daarvan zet in om door middel van bewegen mensen te motiveren om aan het werk te gaan. De ander door intensievere begeleiding tijdens het traject. Evaluatie start in september vanwege vertraging in de opstart van groepen. Eerste conclusie lijkt te zijn dat er op verschillende momenten in het proces nog mogelijkheden zijn om verbeteringen aan te brengen. Bijvoorbeeld het terugdringen van de wachttijden tussen het aanmelden en het starten van trajecten.

Wat willen we bereiken? Inwoners beschikken over de benodigde basisvaardigheden om volwaardig onderdeel uit te kunnen maken van de maatschappij Om volwaardig onderdeel uit te kunnen maken van de samenleving is het belangrijk dat iedereen over de benodigde basisvaardigheden beschikt. Vaak gaat dit vanzelf of is het inrichten van voorlichtingsaanbod voldoende. Als inwoners meer ondersteuning nodig hebben, dan organiseren wij dit, samen met partners als de bibliotheek, kinderopvang en het onderwijs. Wat gaan we doen? Portefeuillehouder

We zetten in op basisvaardigheden en voorlichting rondom overgangsmomenten en/of life-changing events Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu:

60

Toelichting status:

Er is een ruim aanbod in basisvaardigheden. Voor een groot deel van de life-events is al aanbod beschikbaar en worden er ook podcasts en online bijeenkomsten/cursussen georganiseerd zodat inwoners op hun eigen moment kunnen deelnemen. Waar nodig passen en vullen we het programma aan. In 2025 zal ook specifiek aandacht gegeven worden aan het overgangsmoment 18- naar 18+.

Wat willen we bereiken? Tijdige signalering van schuldenproblematiek en vergroten van bekendheid van ondersteuning. Niemand spreekt graag over financiële problemen en schulden. Het is een thema waarbij schaamte snel om de hoek komt kijken. Veel financiële problematiek is daardoor niet of pas in een laat stadium in beeld. Bij mensen met schulden spelen problemen op andere leefgebieden vaak ook een rol, denk bijvoorbeeld aan eenzaamheid of zorgmijdend gedrag. Met onze samenwerkingspartners willen we de schuldenproblematiek graag verder in kaart brengen en bouwen aan een integraal uitvoeringsprogramma om schulden eerder te signaleren en waar mogelijk zelfs te voorkomen. De belangrijkste indicatoren zijn het aantal inwoners met schulden, omvang schuldenlast in onze gemeente en het aantal voorlichtingsbijeenkomsten over financiën. Een nulmeting vindt plaats in 2023. Wat gaan we doen? We zetten intermediairs in voor gezinnen met schulden om drempels bij signalering en doorverwijzing te verlagen Portefeuillehouder Vincent Tuijp Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Onze consulenten schuldhulpverlening en vroegsignalering zijn dagelijks bereikbaar voor vragen rondom geld. Door de samenwerking met betrokken partners binnen de gemeente kunnen we de juiste dienstverlening inzetten. Door de nieuwe aanbesteding voor het voorliggend veld per 2025 ontstaan er meer mogelijkheden om de dienstverlening te verbeteren.

Wat gaan we doen?

Vanuit professionals zetten we in op stress-sensitief werken met mensen die leven in armoede Vincent Tuijp

Portefeuillehouder Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Bij stress-sensitief werken richt de dienst- en hulpverlening zich op het verminderen van stress. Dit begint bij het laagdrempelig maken van praktische zaken. Zo zijn binnen de organisatie alle beschikkingen, brieven en teksten op de website omgezet in begrijpelijke taal. Dit jaar wordt gekeken waar binnen de organisatie behoefte is aan specifieke training van professionals.

Wat gaan we doen?

We zetten in op vroegsignalering omtrent schuldenproblematiek

Portefeuillehouder

Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

De vroegsignalering loopt. Sinds juli is er een extra consulent gestart, waardoor meer ruimte is ontstaan voor preventieve acties zoals huisbezoeken. Uit rapport VNG is gebleken dat huisbezoeken de meest effectieve manier is om mensen te bereiken. Als we meer huisbezoeken kunnen doen, komen we bij meer inwoners thuis en kunnen we problematiek eerder signaleren en zelfs voorkomen.

Samenkracht Speerpunt:

5.3 Samenkracht

Wat willen we bereiken? Als gemeente laten wij onze inwoners participeren in de opstelling, uitvoering en evaluatie van beleid.

61

Alles wat wij als gemeente organiseren en (laten) uitvoeren doen wij voor onze inwoners. Daarom is het van belang om onze inwoners te betrekken bij de opstelling, uitvoering en evaluatie van het beleid dat hen aangaat. Wat gaan we doen? We evalueren het huidige participatiebeleid en stellen dat waar nodig bij. Portefeuillehouder

Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

De evaluatie loopt volop en is op schema. In september toetsten we de voorstellen intern en presenteerden we die aan de inwoners. Tevens is in september het concept besproken in een raadsvergadering. Op basis van alle input/feedback wordt het stuk aangevuld. We bieden de evaluatie aan voor de raadsvergadering van december.

Wat gaan we doen?

Middels participatiebijeenkomsten, (digitale) platformen en eventuele andere instrumenten laten wij onze inwoners, partners en overige actoren participeren in de opstelling, evaluatie en /of uitvoering van beleid. Vincent Tuijp

Portefeuillehouder Status van uitvoering nu: Toelichting status:

De afdeling Samenleving bezint zich op de vraag hoe we meer (dan nu) aan het begin van beleidsprocessen en inkoopprocessen met inwoners in gesprek kunnen gaan over de vraag wat zij Zelf en Samen kunnen doen. Dat is het vertrekpunt voor de vraag wat wij als gemeente aanvullend moeten organiseren en/of inkopen. Tot nu toe voeren we het gesprek met inwoners vaak getrapt: via de adviesraden in de Koepel Sociaal Domein en (in mindere mate) via de dorps- en wijkraden.

Wat willen we bereiken? Een sterkere samenwerking in het onderwijs Voorlichting en samenwerking in het onderwijs zijn belangrijk om kinderen een goede start te geven. Sinds 2018 zijn we samen met onze onderwijspartners in Edam-Volendam bezig met programma ‘Samen Beter’. De bedoeling van het programma is om als onderwijs en gemeente gezamenlijk prioriteiten te stellen om mee aan de slag te gaan en meer lijn te brengen in een gevarieerd voorlichtings- en activiteitenaanbod. Het geeft een gezamenlijke agenda die we met elkaar dragen en waarin de jeugdige centraal staat. Het achterliggende doel van het programma blijft ook de komende jaren relevant, met het besef dat we naast de jeugdigen ook ouders en het netwerk om een jeugdige heen willen bereiken. Belangrijke indicatoren zijn de gemiddelde eindexamenscores en het aantal vroegtijdig schoolverlaters. We onderzoeken nog of en op welke manier wij kunnen meten in hoeverre de jeugd de gelegenheid krijgt om hun talenten ten volle te ontdekken en ontwikkelen. Wat gaan we doen?

We continueren het programma Samen Beter.

Portefeuillehouder

Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Vorig jaar heeft Samen Beter een doorstart gemaakt. Op dit moment wordt gekeken naar hoe het programma optimaal ingericht kan worden om actuele thema’s zoals burgerschap in onze gemeenschap in samenwerking met scholen de aandacht te geven die ze verdienen. Hierin wordt de stem van scholen steeds belangrijker en de stem van ketenpartners beperkter.

Wat gaan we doen?

In samenwerking met de vakleerkrachten een kwaliteitskader bewegingsonderwijs opstellen en bijpassend MJOP voor inventaris uitvoeren met als doel gelijke kansen op motorische ontwikkeling te bieden voor alle kinderen in onze gemeente. Vincent Tuijp

Portefeuillehouder Status van uitvoering nu:

62

Toelichting status:

Het opstellen van het kwaliteitskader bewegingsonderwijs is het onderwerp geweest van een stageonderzoek in 2023. De stagiaire heeft hierover verslag gedaan in de vorm van een stageverslag. Een collegeadvies moet nog worden geschreven. In Q3 van 2024 worden akoestische wanden met ASM- prints geplaatst in Sporthal het Bolwerck. A.d.h.v. de keuringen is in 2024 i.s.m. de vakleerkrachten materiaal aangeschaft t.b.v. het bewegingsonderwijs.

Wat gaan we doen?

In samenwerking met de schoolbesturen de basisscholen in Edam vernieuwen.

Portefeuillehouder

Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

De drie basisscholen van Edam zijn onderhevig aan vernieuwing: De nieuwe school zit in de ontwerpfase van de school. Volgens planning gaat het bouwproject in augustus 2025 van start en zal naar verwachting één jaar duren. De Nieuwe School neemt een deel van het schoolgebouw van de Piramide in medegebruik. Tijdelijke units worden geplaatst nabij het gebouw van de Piramide. Het nieuwbouwproject van de Piramide is afhankelijk van de Trimaran. Het project is momenteel ‘on hold’ gezet om mogelijke scenario’s te onderzoeken. Voor de locatiekeuze van de Trimaran is geen besluit genomen in de raadsvergaderingen van december 2023 en maart 2024. Het college is gevraagd extra informatie aan te leveren in de vorm van een matrix, een kostenspecificatie en een massastudie. Nieuwe ontwikkelingen maken dat de locatiekeuze wederom wordt uitgesteld. In overleg met de schoolbesturen worden verschillende scenario’s onderzocht. De gemeente hoopt dit in Q4 2024 verder uit te kunnen werken en verwacht begin 2025 met een nieuw voorstel naar de raad te komen.

Wat gaan we doen?

Samen met de schoolbesturen een analyse opstellen welke verduurzaamheidsacties kunnen worden gerealiseerd voor schoolgebouwen die nog minimaal 10 jaar in gebruik blijven met als doel energieneutrale schoolgebouwen met een gezond klimaat. Vincent Tuijp

Portefeuillehouder Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Aan deze analyse moet in 2024 uitvoering worden gegeven, hier is in 2023 geen capaciteit voor geweest. In overleg is destijds naar voren gekomen dat de schoolbesturen SKOV en Opspoor enkele scholen in aanmerking willen laten komen voor verduurzaming. Met oog op de actualisatie van het IHP is het voorstel om de verduurzamingsopgave op tafel te leggen en ter sprake te brengen bij de schoolbesturen. De wetswijziging neemt tevens enkele aangescherpte maatregelen met zich mee. Gezien de noodzaak in verband met het klimaatakkoord en de huidige lage vernieuwingsgraad van het onderwijsvastgoed, staat dit onderwerp hoog op de agenda van het IHP.

Wat gaan we doen?

Analyseren van de kostenstructuur van de MFA in Oosthuizen met als doel de juiste afweging te kunnen maken over welke investering nodig is voor de benodigde uitbreiding om toekomstbestendig onderwijs te kunnen blijven bieden in deze kern. Vincent Tuijp

Portefeuillehouder Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Overleg heeft intern plaatsgevonden om te bepalen welke afdeling uitvoering gaat geven aan deze opdracht. Een leerlingenprognose is uitgevoerd, welke inzicht geeft op de benodigde ruimtebehoefte voor de komende jaren. Het project wordt in Q4 2024 opgestart.

Wat willen we bereiken? Iedere mantelzorger krijgt de nodige ondersteuning 63

Wie denkt dat mantelzorg alleen iets vraagt van de verzorger en verzorgde ziet niet het hele plaatje. Het is een thema dat om bekendheid vraagt bij werkgevers. Als gemeente constateren we daarbij dat de mogelijkheden die geboden worden om mantelzorgers te ondersteunen nog lang niet goed genoeg benut worden. Belangrijke eerste stappen zijn daarom om meer erkenning voor de mantelzorger te krijgen, ervoor te zorgen dat meer mantelzorgers zich formeel laten registreren en ervoor te zorgen dat de informatievoorziening verbeterd wordt. Daarbij onderzoeken we de mogelijkheden om ondersteuning verder uit te breiden of verstevigen via werkgevers. Als gemeente en samenwerkingspartners willen we dichterbij de mantelzorger komen te staan, om zo signalen van mogelijke overbelasting tijdig op te kunnen vangen en uitval met elkaar te voorkomen. De belangrijkste indicator hier is het aantal ondernemers met meer dan 5 werknemers die wij spreken over dit thema. Het ambitieniveau ligt hier op 100%. Wat gaan we doen?

Portefeuillehouder

We gaan in gesprek met onze ondernemers over wat het betekent om een mantelzorger in dienst te hebben en welke ondersteuning en activiteiten hiervoor geboden worden Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Als eerste gaan we intern bij de gemeente onder het personeel het aantal mantelzorgers inventariseren en de bewustwording vergroten. In het nog te ontwikkelen mantelzorgbeleid wordt dit opgenomen. Als werkgever zorgt de gemeente ook voor goede ondersteuning zoals verlofregeling en dergelijke.

Wat gaan we doen?

We brengen onze (jonge) mantelzorgers in beeld en bieden hen de benodigde ondersteuning Vincent Tuijp

Portefeuillehouder Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Vorig jaar is er onderzoek jonge mantelzorgers uitgevoerd. Daaruit kwam onder andere dat voorlichting op het gebied van Jonge mantelzorgers wenselijk is. Ondersteuning is er in principe voldoende. Bewustwording en registratie is in ontwikkeling en er wordt gekeken welke gecontracteerde partners hierin betrokken moeten worden. In de week van de jonge mantelzorger wordt er e.e.a georganiseerd voor jonge mantelzorger met samenwerkingspartners.

Wat gaan we doen?

We gaan de respijtzorg geboden door het Buitenhuis uitbreiden

Portefeuillehouder

Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu:

64

Toelichting status:

Respijtzorg betekent dat iemand de zorg (tijdelijk) overneemt van de mantelzorger. Bijvoorbeeld als de mantelzorger op vakantie gaat, of als de zorg tijdelijk teveel dreigt te worden. Dagopvang met logeren is een vorm van vervangende zorg die de mantelzorger ontlast. Per februari 2022 is hiervoor in onze regio Het Buitenhuis operationeel. Het Buitenhuis biedt laagdrempelig dagverblijf en logeren met als doel ontmoeting en ontspanning voor de gast en ontzorgen voor de mantelzorger. Het Buitenhuis is opgestart met alleen een verblijf- en logeerfunctie zonder indicatie. In aanvulling daarop is eind 2023 een pilot opgestart voor: • flexibele dagbesteding voor zorgvragers; • ondersteuningsprogramma en inloopfaciliteit voor mantelzorgers. Het zogenaamde Coffee Care concept waar een fijn verblijf, net als bij logeren in Het Buitenhuis, centraal staat. Deze pilot blijft in 2024 doorlopen en wordt geëvalueerd.

De pilot Coffee & Care biedt nieuwe kansen in mantelzorgondersteuning. Het gaat om laagdrempelig dagverblijf met als doel ontmoeting en ontspanning voor de gast en het ontzorgen voor de mantelzorger. Het betreft respijtzorg door flexibel dagverblijf te organiseren. Uit de evaluatie is gebleken dat de coffee and Care voorziening steeds beter wordt bezocht en gewaardeerd. De gasten ervaren hun verblijf als positief. Mantelzorgers geven aan hierdoor te worden ontzorgd. De maximale bezetting van aantal gebruikers wordt echter nog niet behaald. Hier wordt in 2025 verder op ingezet. Wat willen we bereiken? Iedereen voelt zich thuis in onze gemeenschap Waar de gemeenschapszin in onze gemeente sterk is, blijft de inclusiviteit soms achter. Hoewel we de goede voorbeelden in de gemeente kennen, zien we op onderdelen dat mensen die anders zijn worden buitengesloten en geen ingang krijgen in de samenleving. Voor minderheidsgroepen, zoals de LHBTIQ+, mensen met een beperking of mensen met een afwijkende mening is het soms moeilijk om geaccepteerd te worden en een plekje te vinden in onze gemeenschap. Dit kan en moet anders. Om dit vorm te geven nemen we het thema burgerschap mee in de programma’s op scholen, in buurtkamers, bij sport en cultuur en in de uitvoering met onze samenwerkingspartners.

De belangrijkste indicatoren voor dit doel zijn het aantal voorlichtingsbijeenkomsten met het thema burgerschap en het aantal partners dat zich verbindt aan een programma burgerschap. Het ambitieniveau ligt op 100% deelname. Wat gaan we doen? Portefeuillehouder

Het thema burgerschap maakt deel uit van het huidige voorlichtingsaanbod voor alle doelgroepen. Lieke Sievers

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Begin dit jaar is er een voorlichtingsaanbod ingekocht over de tweede wereldoorlog in het algemeen en over Anne Frank specifiek. Met dit materiaal wordt een pilot gedraaid in Edam. Intussen wordt het materiaal ook aangeboden aan andere scholen binnen de gemeente.

Wat gaan we doen?

We onderzoeken de mogelijkheden om met partners tot een programma burgerschap te komen Lieke Sievers

Portefeuillehouder Status van uitvoering nu:

65

Toelichting status:

In 2023 zijn er een aantal initiatieven opgezet die aandacht schenken aan burgerschap, voornamelijk historisch georiënteerd. In 2024 willen we dit uitbreiden met thema’s die aandacht vragen binnen onze gemeente, zoals inclusie en diversiteit. In samenwerking met de scholen worden ten aanzien van deze thema’s nu plannen geformuleerd. Zo stond de laatste bijeenkomst van Samen Beter op 3 oktober in het thema van inclusief onderwijs. Hier is afgesproken dat scholen inderdaad samen op willen trekken om met dit thema aan de slag te gaan, zodat in de toekomst aan het programma van eisen ten aanzien van inclusief onderwijs voldaan kan worden.

Wat willen we bereiken? Inwoners voelen zich vrij om hun zorgen en/of problemen bespreekbaar te maken en voor hun eigen mening uit te komen Samenkracht draait om het samen aan de slag gaan voor dingen die je maar moeilijk alleen voor elkaar kunt krijgen. Om samen sterk te kunnen zijn, is je kwetsbaar kunnen opstellen belangrijk. Dat wat er zich achter de voordeur afspeelt of daar waar we het moeilijk mee hebben, daar praten we niet graag over. We zwijgen er liever over en doen ‘normaal’ mee. Tegelijkertijd zien we een andere stroming ontstaan. Steeds meer inwoners zoeken naar openheid en willen de schaamte voorbij. Als gemeente zien we de noodzaak om hier in de komende periode vaker met elkaar over in gesprek te gaan. De belangrijkste indicatoren zijn het aantal consulenten en vrijwilligers van het WSP die een passende training doorlopen hebben, het streven is dat iedereen dit doet. We onderzoeken nog andere indicatoren om te meten of problemen in een eerder stadium bekend worden bij de gemeente en om te meten of onze partners schaamte signaleren en hier adequaat op inzetten. Contractmanagementgesprekken zouden hierin kunnen bijdragen. Wat gaan we doen? Versterken van de ouderbetrokkenheid Portefeuillehouder

Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Zoals in de najaarsnota al gemeld hebben we dit jaar veel stappen gezet om de ouderbetrokkenheid te versterken. Hier gaan we in 2025 onverminderd mee verder op basis van de ervaringen uit 2024.

Wat gaan we doen?

Inzet op vrijwilligersondersteuning

Portefeuillehouder

Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

De vitaliteitsmonitor, met thema vrijwilligerswerk is afgerond. Met de resultaten daarvan( Q2) wordt beleid aangepast. Diverse themabijeenkomsten (eenzaamheid, suïcide preventie) zijn in het 1e kwartaal georganiseerd waar vrijwilligers ook bij aansluiten. Diverse trainingen en themabijeenkomsten worden of zijn ingezet op diverse thema’s. Daarnaast organiseren we eind 2024 bijeenkomsten om partijen uit de culturele sector en sportverenigingen te informeren hoe ze het vrijwilligerswerk kunnen versterken en behouden voor hun verenigingen/activiteiten.

Preventie voorliggend veld Speerpunt:

5.4 Preventie

Wat willen we bereiken? Cultuur voor iedereen bereikbaar

66

In de gemeente Edam-Volendam is cultuur overal aanwezig. In de vorm van erfgoed, musea, muziek, theater, verenigingen en ga zo maar door. Cultuur is toch niet voor iedereen toegankelijk, denk bijvoorbeeld aan mensen met weinig financiële middelen. We blijven daarom met elkaar bouwen aan de toegankelijkheid van cultuur. De cultuurcoördinator speelt hier een belangrijke rol in. In samenwerking met de cultuurcoördinator willen we ervoor zorgen dat het aantal initiatieven, activiteiten en evenementen die vanuit het veld georganiseerd worden stijgen. Uitgangspunt is een toename van het aantal georganiseerde activiteiten op jaarbasis ten opzichte van voorgaande jaren. Wat gaan we doen? We vergroten de aandacht voor culturele initiatieven, activiteiten en evenementen georganiseerd vanuit het veld Portefeuillehouder Vincent Tuijp Status van uitvoering nu: Toelichting status:

De culturele initiatieven, activiteiten en evenementen die georganiseerd worden vanuit het veld is vergroot en goed zichtbaar. Dit komt doordat de uren van de cultuur coördinator zijn uitgebreid en er uren beschikbaar zijn gesteld voor een marketing en pr-professional voor het culturele veld. In het uitvoeringsprogramma is er budget beschikbaar voor de verschillende activiteiten.

Wat willen we bereiken? Inwoners zijn fysiek en mentaal gezond Preventief werken vraagt om een andere kijk op gezondheid. De benadering van positieve gezondheid draait om de vraag wat mensen in brede zin nodig hebben om met alle uitdagingen in het leven om te kunnen gaan. Het gaat hierbij om fysieke, mentale en sociale uitdagingen. Het gedachtegoed van positieve gezondheid zetten we centraal in onze uitvoeringsprogramma’s. Gezondheid en leefstijl krijgen aandacht in onze gemeente. Als gemeente zetten we in op het verkleinen van gezondheidsverschillen binnen onze gemeente middels het GALA (Gezond en actief leven-akkoord) en geven we samen met onze sport-, beweeg- en cultuuraanbieders , uitvoering aan het vitaliteitsakkoord. Wat gaan we doen? Portefeuillehouder

Uitvoeren van het vitaliteitsakkoord, waarin sport, kunst & cultuur en gezondheid integraal onderdeel zijn Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Uitvoeringsplan is vastgesteld en de zaken uit het uitvoeringsplan worden op dit moment opgepakt conform planning met diverse partners.

Wat gaan we doen?

Opstellen van een integraal plan van aanpak rondom het Gezond en actief leven akkoord (GALA) Vincent Tuijp

Portefeuillehouder Status van uitvoering nu: Toelichting status:

In september 2023 is het Plan van Aanpak in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) vastgesteld. We streven hierbij naar een gezonde generatie in 2040. Dit plan is met behulp van vele partners, de KSD en de GGD tot stand gekomen. Het plan is geen nieuw beleid maar een aanvulling, verdieping en versterking op het reeds ingezette beleid. De middelen die we hiervoor vanuit de overheid ontvangen zetten we in op intensivering en uitbreiding van de activiteiten. Binnen GALA zijn 4 hoofdthema’s gekozen: Sport, bewegen en cultuur, Gezondheid, Sociale basis en regionaal. In 2024 wordt de uitvoering van dit plan voortgezet en waar nodig uitgebreid. De middelen van 2024 hebben allemaal een bestemming gekregen in diverse projecten. De uitvoering hiervan loopt door in 2025.

Wat gaan we doen?

We dragen zorg voor een gevarieerd aanbod aan activiteiten om daarmee de talentontwikkeling van onze jeugd, in de breedste zin van het woord, te 67

stimuleren Portefeuillehouder

Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

In 2023 heeft er een aanbesteding plaatsgevonden voor de organisatie van talentontwikkeling op scholen en in de schoolvakanties. Deze opdracht staat nu solide. In 2024 wordt meer aandacht besteed aan hoe het buitenschoolse aanbod van talentontwikkeling verder uitgebreid kan worden. In Q4 wordt de georganiseerde vrijetijdsbesteding in perceel III en Weekend Fun Nights middels een pilot bij Your Talent belegd.

Wat gaan we doen? Portefeuillehouder

We zetten in op het vergroten van het aanbod van basis-GGZ voor jeugd en gezin en versterken de positie van de praktijkondersteuner jeugd bij de huisartsen Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

De basis-GGZ staat op dit moment goed. De uitvoerende partij, Praktijk Thuis en School, bedient inwoners direct en fungeert daarnaast ook als praktijkondersteuner jeugd bij huisartsen. We inventariseren in hoeverre we de praktijkondersteuner breder en op locatie willen inzetten bij de huisartsen.

Wat gaan we doen?

We zetten een ketenaanpak valpreventie op

Portefeuillehouder

Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Een keten met samenwerkingspartners betrokken bij valpreventie is opgestart, hieraan nemen diverse partners uit zorg en welzijn mee. Fysio-, ergotherapie, apotheek, diëtist, huisartsen en overige. Er zijn inmiddels drie groepsinterventies opgestart. In Q3 volgt evaluatie en vervolg overige groepen. De Kick off heeft plaatsgevonden tijdens de Fit- en vitaal markt op 25 mei in Edam.

Wat gaan we doen?

We zetten een ketenaanpak Kansrijke start op

Portefeuillehouder

Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

In het eerste kwartaal van dit jaar is er een viertal interventies ten aanzien van Kansrijke Start opgezet in samenwerking met verschillende professionals als verloskundigen, kraamzorg, jeugdverpleegkundigen, coaches etc. Dit aanbod geldt voor 2024 en wordt vanaf 2025 mogelijk uitgebreid als onderdeel van GGD 3.0.

Wat gaan we doen?

We gaan aan de slag met de interventie Welzijn op recept

Portefeuillehouder

Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

Het eerste concept PVA Welzijn op Recept is gemaakt. Een aantal huisartsenpraktijken gebruiken deze werkwijze inmiddels. Het accent ligt komende periode op het uitbreiden naar overige huisartsenpraktijken. Versterken van de communicatie tussen huisartsenpraktijken, WSP en overige aanbieders. De regionale ketenaanpak bevindt zich nog in eerste fase.

Wat willen we bereiken? Middelen- en alcoholgebruik terugdringen en de startleeftijd verhogen

68

In onze gemeenten staat het middelengebruik hoog op de agenda. Onderdeel hiervan is bijvoorbeeld het programma LEF. Het hoofddoel van het programma LEF is het terugdringen van middelengebruik van jongeren tot 18 jaar in alle kernen van gemeente Edam-Volendam. De basis van LEF is het zoeken naar het antwoord op de vraag hoe we er met z’n allen voor kunnen zorgen dat het gezonde verstand gaat zegevieren als het gaat om het maken van keuzes. Dat we met elkaar laten zien dat we dat beeld kunnen ombuigen en dat we bereid zijn die verandering met elkaar vanaf de grond op te bouwen. Belangrijke indicatoren van deze doelstelling zijn het aantal Weekend Fun Nights en de bezoekersaantallen van deze avonden, gemiddelde startleeftijd alcohol, aantal drugsgebruikers onder jongeren, aantal ziekenhuisopnames door drank- of drugsgebruik en het aantal gokkende jongeren. Wat gaan we doen? We zorgen middels programma LEF voor een verhoging van de startleeftijd van alcoholgebruik Portefeuillehouder Vincent Tuijp Status van uitvoering nu: Toelichting status:

We continueren het aanbieden van alternatieve activiteiten op vrijdag- en zaterdagavond. Wij zien een toename in het aantal bezoekers van de website en activiteiten. Wij hebben in Q1 van 2024 een notitie geschreven over het implementeren van de Helder op School aanpak op de beide VO-scholen in de gemeente. Wij verwachten in Q2 de nieuwe cijfers van het onderzoek van de GGD. We hebben maandelijks contact met onze OKO begeleider vanuit het Trimbos.

Wat gaan we doen?

Portefeuillehouder

In Q3 en Q4 wordt gewerkt aan een uitvoeringsplan LEF in samenwerking met Veiligheid en JOGG. We intensiveren/vergroten het aanbod aan voorlichting voor ouders omtrent middelen- en alcoholgebruik en zetten in op gezinsgerichte/ouder en kindactiviteiten Vincent Tuijp

Status van uitvoering nu: Toelichting status:

In Q1 van 2024 hebben reeds verschillende bijeenkomsten plaatsgevonden. Een webinar over 3MMC, twee avonden over ondermijning en een bijeenkomt over alcohol en opvoeden. In Q2 organiseren we meerdere ouderavonden over het programma LEF op verschillende basisscholen. Hiernaast continueren we het regelmatig organiseren van ouder en kind activiteiten onder de vlag van Weekend Fun Nights.