TOE_Bufferwoningen Kwadijk 2022 vastgesteld (19-4-2024)

Bestemmingsplan

Bufferwoningen Kwadijk

Oktober 2024

STATUS: Vastgesteld

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld

BESTEMMINGSPLAN “BUFFERWONINGEN KWADIJK”

Plannaam:

Bufferwoningen Kwadijk

Plantype:

Bestemmingsplan

Status:

Vastgesteld

IMRO-nummer: NL.IMRO.0478.BpBuWoKwadijk-vg01

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

2

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld

TOELICHTING

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

3

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

AANLEIDING ............................................................................................................................................... 6 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 6 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 6 HUIDIGE PLANOLOGISCHE REGIEM ................................................................................................................... 7 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 8

HOOFDSTUK 2 HISTORISCH LANDSCHAPPELIJKE CONTEXT EN BESCHRIJVING PLANGEBIED ..... 9 2.1 2.2

HISTORISCH LANDSCHAPPELIJKE CONTEXT ......................................................................................................... 9 BESCHRIJVING VAN HET PLANGEBIED EN DE OMGEVING ..................................................................................... 10

HOOFDSTUK 3 PLANBESCHRIJVING ..................................................................... 12 3.1 3.2

RUIMTELIJKE ONTWIKKELING ........................................................................................................................ 12 VERKEER EN PARKEREN ............................................................................................................................... 15

HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 20 4.1 4.2 4.3 4.4

RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 20 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 25 REGIONAAL BELEID ..................................................................................................................................... 31 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 34

HOOFDSTUK 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN .................................................. 39 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9

GELUID (WET GELUIDHINDER) ...................................................................................................................... 39 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 41 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 42 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 43 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 45 GEURHINDER ............................................................................................................................................ 47 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 48 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 52 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .............................................................................................................. 55

HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................ 57 6.1 6.2

VIGEREND BELEID....................................................................................................................................... 57 WATERPARAGRAAF .................................................................................................................................... 58

HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 61 7.1 7.2 7.3

INLEIDING................................................................................................................................................. 61 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 61 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 62

HOOFDSTUK 8 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 65 HOOFDSTUK 9 VOOROVERLEG & INSPRAAK .......................................................... 66 9.1 9.2 9.3

VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 66 INSPRAAK EN OMGEVINGSDIALOOG ............................................................................................................... 66 ZIENSWIJZEN............................................................................................................................................. 67

BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 68 BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

4

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld BIJLAGE 1: BIJLAGE 2: BIJLAGE 3: BIJLAGE 4: BIJLAGE 5: BIJLAGE 6: BIJLAGE 7: BIJLAGE 8: BIJLAGE 9 BIJLAGE 10: BIJLAGE 11: BIJLAGE 12: BIJLAGE 13:

STEDENBOUWKUNDIG PLAN LAND VAN KWADIJK ..................................................................................... 68 BEELDKWALITEITSPLAN ....................................................................................................................... 68 NOTITIE VERKEER ............................................................................................................................... 68 AKOESTISCH ONDERZOEK WEGVERKEERSLAWAAI ...................................................................................... 68 VERKENNEND EN NADER BODEMONDERZOEK ........................................................................................... 68 STIKSTOFBEREKENING ......................................................................................................................... 68 QUICKSCAN NATUURWAARDENONDERZOEK ............................................................................................ 68 ARCHEOLOGISCH ONDERZOEK............................................................................................................... 68 WATERTOETSRESULTAAT ..................................................................................................................... 68 AANMELDNOTITIE VORMVRIJE M.E.R. BEOORDELING .............................................................................

68 NOTA RESULTATEN INSPRAAK EN VOOROVERLEG EX ART. 3.1.1. BRO ....................................................... 68 VERSLAG BIJEENKOMST OMWONENDEN ............................................................................................. 68 ZIENSWIJZENNOTA ......................................................................................................................... 68

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

5

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld

HOOFDSTUK 1 1.1

INLEIDING

Aanleiding

Ten zuidoosten van de kern Kwadijk bestaat het voornemen om een nieuwe woonlocatie te ontwikkelen. Het gaat om één van de vier locaties die door de voormalige gemeente Zeevang bij de vaststelling van het Beeldkwaliteitplan Zeevang1 is gereserveerd voor de zogenoemde bufferwoningen. Met bufferwoningen worden woningen bedoeld die dienen als een reservevoorraad op de te realiseren binnenstedelijke ICT (Intensiveren, Combineren en Transformeren) woningen. Hierbij geldt dat deze reserve wordt aangesproken als de geprogrammeerde ICT woningen zijn gerealiseerd. De andere bufferwoninglocaties Middeling, Beets en Hobrede zijn niet doorgegaan. Hierdoor is ruimte ontstaan om in Kwadijk uit te breiden. De ontwikkeling ging aanvankelijk uit van 33 grondgebonden woningen. Door initiatiefnemer is in juli 2021 een aanvullende verzoek ingediend voor een uitbreiding van het aantal woningen naar maximaal 44, waarvan 25 betaalbare woningen. De gemeente Edam-Volendam vindt deze ontwikkeling ruimtelijk haalbaar en heeft aangegeven dat deze ontwikkeling meer in lijn met de ambities uit de gemeentelijke Woonvisie ligt. Om de gewenste ontwikkeling planologisch mogelijk te maken, is een bestemmingsplanherziening nodig. Dit bestemmingsplan toont aan dat de ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en voldoet aan de door de gemeente gestelde voorwaarden.

1.2

Ligging van het plangebied

Het plangebied bevindt zich aan de zuidoostzijde van Kwadijk. De locatie ligt ingeklemd tussen het bebouwingslint van Kwadijk. De ligging van het plangebied ten opzichte van Kwadijk en Purmerend wordt weergegeven op onderstaande topografische kaarten. De begrenzing is indicatief weergegeven. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding.

Afbeelding 1.1: Ligging van het plangebied (Bron: opentopo)

1.3

De bij het plan behorende stukken

Het bestemmingsplan “Bufferwoningen Kwadijk” bestaat uit de volgende stukken:

1

d.d. 17 december 2013 / voorstelnummer R-2013-0402 / Vaststelling Beeldkwaliteitsplan Zeevang

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

6

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld • •

verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.0478.BpBuWoKwadijk-vg01) en een renvooi; regels (met bijbehorende bijlagen).

Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.

1.4

Huidige planologische regiem

De gronden in het plangebied zijn gelegen binnen het bestemmingsplan ‘Buitengebied 2015’ (vastgesteld 13 april 2017) en het paraplubestemmingsplan ‘Parapluherziening parkeren c.a. (vastgesteld 14 juni 2018). In het bestemmingsplan ‘Buitengebied 2015’ zijn de gronden bestemd als ‘Agrarisch met waarden’ en ‘Water’. Daarnaast geldt de dubbelbestemming ‘Waarde – Landschap – Stelling van Amsterdam’. In afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeelding van dit bestemmingsplan weergegeven. Het plangebied wordt hierin weergegeven.

Afbeelding 1.2: Uitsnede plankaart bestemmingsplan ‘Buitengebied 2015’ (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

7

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld

Gronden met de bestemming ‘Agrarisch met waarden’ zijn onder andere bedoeld voor de uitoefening van volwaardige en reële veehouderijen en weidebedrijven en het verbouwen van ruwvoedergewassen. Gebouwen zijn ter plaatse van het plangebied niet toegestaan omdat geen bouwvlak is opgenomen. De bestemming ‘Water’ is toegekend aan de bestaande sloten en bedoeld voor water met de voor de waterhuishouding en het verkeer in en over het water noodzakelijke bouwwerken, geen gebouwen zijnde. De gronden met dubbelbestemming ‘Waarde – Landschap – Stelling van Amsterdam’ zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor het behoud en versterken van de kernkwaliteiten van het Nationaal landschap en werelderfgoed 'De Stelling van Amsterdam' (een samenhangend systeem van forten, dijken, kanalen en inundatiekommen, een groene en relatief stille ring rond Amsterdam en relatief grote openheid). Deze bescherming uit zich in een bouwverbod. Van dit bouwverbod kan worden afgeweken, mits daardoor de kwaliteiten, van het Nationaal landschap en werelderfgoed ‘De Stelling van Amsterdam’ niet worden geschaad; De bouw van 44 woningen is niet mogelijk binnen de voornoemde bestemmingen. Om deze ontwikkeling mogelijk te maken wordt middels dit bestemmingsplan het nu nog geldende plan herzien.

1.5

Leeswijzer

Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op de historisch landschappelijke context en wordt een beschrijving van de huidige situatie in het plangebied gegeven. Hoofdstuk 3 bevat de planbeschrijving. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van rijk, provincie en de gemeente Edam Volendam beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieu- en omgevingsaspecten de revue. Hoofdstuk 6 gaat in op de wateraspecten waaronder de watertoets. In de hoofdstukken 7 en 8 wordt respectievelijk ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de economische uitvoerbaarheid van het project. Hoofdstuk 9 gaat in op de inspraak en het vooroverleg.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

8

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld

HOOFDSTUK 2

HISTORISCH LANDSCHAPPELIJKE CONTEXT EN BESCHRIJVING PLANGEBIED

2.1

Historisch landschappelijke context

2.1.1

Landschappelijke context

Het huidige landschap waar het plangebied deel van uitmaakt is ontstaan door de veenontginning zoals die in de tweede helft van de 10e eeuw is ontstaan. Voor deze ontginning bestond het gebied uit moerassige eilanden waartussen enkele veenriviertjes stroomden die zorgden voor de afwatering. De veenontginning hield primair in dat evenwijdige afwateringssloten werden gegraven, onder vanuit afwateringsoogpunt een zo gunstig mogelijke hoek op een ontginningsbasis zoals de veenstromen (en in beperkte mate ook wegen en dijken). Daardoor ontstonden voornamelijk tussen de veenstromen langgerekte kavels. Als gevolg van het grillige patroon van de waterlopen, van waaruit men de ontginning ter hand nam, ontstond een patroon van blokken met een sterk in richting wisselende verkaveling. Als gevolg van de ontginningen in het veengebied ontstonden in de 11e eeuw de veenweidegebieden. De nederzettingen ontplooiden zich langs belangrijke ontginningsassen. In de 12e eeuw was het veengebied grotendeels ontgonnen en in cultuur gebracht. De boerderijen werden aan het eind van de kavels gesitueerd. Op den duur ontstonden boerderijlinten zoals Kwadijk. De ontginningen vonden plaats op particulier initiatief. Omdat bij de ontginning in het huidige Zeevang en Waterland geen vaste maten (lengte, breedte ) waren vastgesteld bestaat de verkaveling uit zeer lange percelen van wisselende breedte.

2.1.2

Kwadijk

Vanaf de elfde tot in de veertiende eeuw bestond in de omgeving van het huidige Hobree (Hobrede) en Kwadijk een dorp onder de naam Drei (genoemd naar het veen riviertje de Dray/ Draai). Dit inmiddels verdwenen dorp lag ten noorden van het huidige Kwadijk. De huizen stonden op terpen in het veen. Vermoedelijk werd het boeren en vissersdorp Drei tussen 1350 en 1400 verlaten door wateroverlast, waarna men zich in het hoger gelegen, nieuwe dorp Cadijk/Coedijk/Kwadijk en Hobree (later Hobrede) vestigde. Kwadijk werd, zover is na te gaan, in 1393 voor de eerste maal vermeld. De nieuwe naam Kwadijk was afgeleid van de kwade (moeilijk te onderhouden) dijk. De dijk waaraan het dorp Kwadijk zijn naam dankt, was oorspronkelijk een kaag- of koogdijk: een dijk om een stuk buitendijks land. In de huidige situatie is de meeste bebouwing nog altijd aan de noordkant van de dijk gesitueerd. De dijk heeft ook als inundatiedijk voor de Stelling van Amsterdam gefungeerd. Het lint bestaat uit verschillende typen woningen: rijwoningen, halfvrijstaande woningen, (stolp) boerderijen, vrijstaande woningen en bungalows. Rondom de kerk aan de zuidwestzijde is sprake van een kleinschalige komvorming. Aan de zuidkant van Kwadijk is, onder de N244, de bebouwingsrand van Purmerend dominant aanwezig. Tot 1970 was Kwadijk een zelfstandige gemeente.

Toen Kwadijk onderdeel werd van de gemeente Zeevang, werd de buurtschap Verloren Eind bij Kwadijk gevoegd. Tegenwoordig telt Kwadijk zo’n 825 inwoners.

Afbeelding 2.1: Historisch kaartmateriaal Kwadijk en omgeving (Bron: www.watwaswaar.nl)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

9

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld

2.2

Beschrijving van het plangebied en de omgeving

Het plangebied bevindt zich aan de zuidoostzijde van de kern van Kwadijk en ligt ingeklemd tussen het bebouwingslint van Kwadijk. De ruimtelijke structuur wordt voornamelijk bepaald door de ontginningsgeschiedenis van het gebied. Dit is terug te zien in de langgerekte verkavelingspatronen, met daartussen afwateringssloten. Voor het overige is de dijk, waaraan het bebouwingslint van Kwadijk is ontstaan, een belangrijke ruimtelijke structuurdrager. Het plangebied wordt begrensd door agrarische cultuurgronden aan de zuid- en oost- en (deels) westzijde, de Kwadijk en enkele woonpercelen aan de noordzijde en uiteenlopende functies aan de westzijde (maatschappelijke functies en woonpercelen). Het plangebied zelf is onbebouwd en volledig in gebruik als weiland en water. In hoofdstuk 3 wordt nader ingegaan op de gewenste ontwikkeling. Op afbeelding 2.2. en 2.3 wordt de huidige situatie in het plangebied weergegeven.

Afbeelding 2.2: Luchtfoto plangebied (Bron: bing maps)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

10

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld

Afbeelding 2.3: Vogelvluchtbeelden plangebied (Bron: bing maps)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

11

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld

HOOFDSTUK 3

PLANBESCHRIJVING

3.1

Ruimtelijke ontwikkeling

3.1.1

Achtergrond

Land van Kwadijk is een ontwikkeling van 44 grondgebonden woningen tegen de kern van Kwadijk aan. Het gaat om één van de vier locaties die door de toenmalige Gemeente Zeevang bij de vaststelling van het ‘Beeldkwaliteitplan Zeevang’ is gereserveerd voor de zogenoemde bufferwoningen. Het Beeldkwaliteitsplan Zeevang is in 2011 door de Adviescommissie Ruimtelijke Ontwikkeling (ARO) van de provincie Noord-Holland beoordeeld. Naast waardering heeft de ARO een aantal aandachtspunten voor de nadere uitwerking meegegeven. Bijzondere aandacht is nodig voor de wijze waarop wordt omgegaan met de begrenzing van kavels aan de voorzijde en achterzijde en de zijdelingse perceelsgrenzen. Feddes en Olthof hebben in opdracht van de toenmalige gemeente Zeevang een aanvullende studie verricht naar hoe de bufferwoningen bij Kwadijk kunnen worden toegepast. Op 17 december 2013 is het beeldkwaliteitsplan Zeevang vastgesteld. Op basis van dit beeldkwaliteitsplan heeft de gemeenteraad initiatiefnemer in 2014 gevraagd een plan te maken dat recht doet aan het principe van waterlands wonen (verspreide woningen op ruimere kavels), zodat deze kan worden voorgelegd aan de Adviescommissie Ruimtelijke Ontwikkeling van de provincie Noord-Holland (ARO). De ARO heeft het plan in december 2015 goedgekeurd.

De ARO had wel bedenkingen bij de onderste lob maar alleen met een zeer precieze uitwerking van de ontwerp opgave kan worden voorkomen dat deze lob met vier woningen zich nadrukkelijk presenteerde als bebouwd gebied in haar landelijke omgeving. Alleen als zeker kan worden gesteld dat de ruimtelijke afhechting van deze bebouwingslob met de uiterste zorgvuldigheid zal plaatsvinden, kan de ARO over die bedenkingen heen stappen. Tevens is op dat moment voor dit project een anterieure overeenkomst getekend, waarna het ontwerpbestemmingsplan in maart 2017 ter inzage is gelegd. Op het ontwerpbestemmingsplan (2017) is door de provincie een zienswijze ingediend in verband met ligging van het plangebied buiten bestaand stedelijk gebied, ligging in het gebied dat behoord tot werelderfgoed Stelling van Amsterdam en ligging in Weidevogelgebied/Bijzonder provinciaal landschap (BPL). In het ontwerp Natuurbeheerplan 2018 is het Weidevogel/BPL regime voor het plangebied komen te vervallen. In de nieuwe Ontwerp-omgevingsverordening Provincie Noord Holland van 2020 is het plangebied echter wel opnieuw aangemerkt als BPL. Initiatiefnemer heeft hier een zienswijze op ingediend die heeft geleid tot aanpassing van de verordening. De nieuwe Omgevingsverordening van de Provincie Noord Holland is in november 2020 gewijzigd vastgesteld, hierin maakt het plangebied geen onderdeel meer uit van het BPL.

De provincie heeft uiteindelijk aangegeven de ontwikkeling mogelijk te willen maken. Kwadijk is een dorpslint dat tevens onder de invloedssfeer van de Stelling van Amsterdam ligt. De kenmerken van het lint horen bij het landelijk gebied en bij het Bijzondere Provinciale Landschap. De kern van het dorp ligt echter buiten de grenzen van het bijzonder provinciaal landschap. Hierdoor zijn nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen binnen de kern van het dorp wel mogelijk, mits deze de kwaliteiten van het werelderfgoed niet aantasten. Het plangebied is daarom uit de BPL kaart gehaald, omdat het geen deel meer uitmaakt van de weidevogelkerngebieden. De initiatiefnemer heeft vervolgens in juli 2021 een aanvullende verzoek ingediend voor een meer maatschappelijk plan bestaande uit een uitbreiding met 14 extra woningen naar maximaal 44 woningen, waarvan 25 betaalbare woningen. Dit is ingegeven door de gewijzigde woningmarktsituatie. De gemeente Edam-Volendam vindt deze ontwikkeling ruimtelijk, financieel en juridisch haalbaar en heeft hiermee ingestemd.

3.1.2

Uitgangspunten

In 2005 werd door LA4SALE de provinciale studie “Bouwen voor Waterland” afgerond, de feitelijke basis voor het uitgewerkte plan ‘Land van Kwadijk’. Vanaf dat moment werd het in Waterland weer mogelijk om aan dorpen zoals Kwadijk verder te bouwen. Voorwaarde is dat dit bouwen op een dorpse manier plaats vindt. De kwaliteiten van Kwadijk zelf vormen het uitgangspunt.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

12

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld Uitgangspunt Waterlands Wonen: • • • • • •

aan het Dijkdorp eerst compact bouwen aan de stenige kern op strategische plek; vervolgens landelijk afronden en dorps silhouet maken naar omgeving; kleine clusters maken met eigen ‘sfeer’, die op elkaar aansluiten; gevarieerde kavelgroottes en gevarieerde bebouwing om dorpse diversiteit te maken; dorpse structuur van openbare ruimte, aansluitend op typologie bebouwing en omgeving; voorkant oriëntatie naar openbare ruimte om privacy conflicten en schuttingen te vermijden.

Samen met het Beeldkwaliteitsplan van La4sale voor de bufferwoningen is het stedenbouwkundige plan uitgewerkt. In bijlage 1 is het Stedenbouwkundig plan opgenomen. Het plan en programma worden hierna nader beschreven.

3.1.3

Woningbouwprogramma en stedenbouwkundige opzet

Het voorliggende plan gaat om het realiseren van 44 koopwoningen, in 6 series woningen, qua type, categorie en prijs. Het betreft hier: • •

25 betaalbare woningen tussen € 250.000 en € 355.00 (NHG-grens). 19 vrije sector woningen

Deze woningen zijn onder te verdelen in de volgende categorieën: • • • • •

13 vrijstaande woningen; 6 twee-onder-één-kap woningen; 7 tussen/hoek woningen; 8 beneden/bovenwoningen; 10 rug-aan-rug woningen.

Dit aantal woningen ligt in lijn met de verwachte ontwikkeling van de woningbehoefte en demografische ontwikkeling voor Kwadijk, conform de Woonvisie. In dit plan is rekening gehouden met het realiseren van 25 betaalbare koopwoningen ten behoeve van de doelgroep. Dit, mede gelet op restcapaciteit wat betreft kwalitatieve en kwantitatieve woningbehoefte en de positie van lokale woningzoekenden / koopstarters.

3.1.4

Stedenbouwkundige opzet

De stedenbouwkundige opbouw van het plan past bij de omgeving. Plaatsing van de rug aan rug woningen en de boven/beneden woningen aan de noordzijde van het plangebied sluit goed aan bij de omliggende bebouwing waar de bebouwing dichter is. De openheid tussen de verschillende woningen zal worden vergroot verder richting het zuiden van het plangebied. De goot- en nokhoogte voor de beneden/boven woningen (6/10 m) en de rug aan rug woningen (4,5/10 m) sluit goed aan bij de rijbebouwing van de omliggende bebouwing. De maximale goot- en nokhoogte van de rij/2^1kap en vrijstaande woningen is 4,5 bij 11 m. Dit sluit aan bij de omliggende bebouwing en biedt mogelijkheden voor diversiteit in hoogtes. In het lint van Kwadijk worden vrijstaande woningen voornamelijk gerealiseerd met een nokhoogte van maximaal 9m. De (stolp)boerderijen zijn hierin een uitzondering en hebben over het algemeen een hoger nok, een hoge diversiteit aan typologieën en goot- en nokhoogtes is kenmerkend. Parkeren vindt bij de vrijstaande en 2^1 kapwoningen op het eigen erf plaats. De rug-aan-rugwoningen en boven/beneden woningen parkeren op een centrale parkeerplaats in het openbaar gebied. In paragraaf 3.2 Verkeer en Parkeren wordt hier nader op ingegaan.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

13

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld

Afbeelding 3.1: Stedenbouwkundig plan (Bron: la4sale Amsterdam)

3.1.5

Beeldkwaliteit

Zoals hiervoor reeds vermeld is in december 2013 het beeldkwaliteitsplan Zeevang vastgesteld. Voor deze ontwikkeling is de beeldkwaliteit verder geactualiseerd en uitgewerkt in het beeldkwaliteitsplan ‘Land van Kwadijk’. Het in 2013 vastgestelde Beeldkwaliteitsplan Zeevang gaf ruimtelijke randvoorwaarden voor met name de stedenbouwkundige planvorming. Voor de nu voorliggende uitwerking van architectuur en buitenruimte geeft het te weinig concrete handvatten. Daarom is dit beeldkwaliteitsplan opgesteld, hierin worden de vereiste criteria om bouwplannen te toetsen door de welstandscommissie aangereikt. Om die criteria optimaal inzetbaar te maken voor planvormers en plantoetsers worden ze van context te voorzien in de vorm van planhistorie en planintentie, beginnend met een ‘citaat’ uit het oorspronkelijke Bouwen voor Waterland. Na een uitvoerige analyse van de omgeving worden in het beeldkwaliteitsplan eerst specifieke criteria voor de verschillende gebouwtypes beschreven. Dit zijn de volgende types: • • • • • •

Het dorpse huis De stolp De schuur Het voorname huis De dorpse rij De afwijker BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

14

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld Vervolgens worden algemene criteria beschreven voor het plangebied. Het gaat hierbij om criteria inzake: • • • •

Daken Bijgebouwen Detaillering Openbare ruimte

Het beeldkwaliteitsplan wordt gelijktijdig met voorliggend bestemmingsplan vastgesteld en vormt daarmee mede het toetsingskader. Het volledige beeldkwaliteitsplan is opgenomen in bijlage 1 van deze toelichting.

3.2

Verkeer en parkeren

3.2.1

Algemeen

Bij het opstellen van een ruimtelijke plannen moet rekening worden gehouden met de verkeersgeneratie en parkeerbehoefte die ontstaat door een nieuwe ontwikkeling. Hiertoe kunnen berekeningen worden uitgevoerd op basis van de publicatie 'Toekomstbestendig parkeren, publicatie 381 (december 2018)' van het CROW. Het CROW ontwikkelt en publiceert kennis onder andere op het gebied van verkeer en parkeren. Specifiek voor verkeersgeneratie en parkeren heeft het CROW bovengenoemde publicatie opgesteld. Deze kencijfers zijn gebaseerd op literatuuronderzoek en praktijkervaringen van gemeenten. De kencijfers zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van onder andere de verkeergeneratie. Hierbij wordt opgemerkt dat bij iedere functie, in de CROW-publicatie, een maximum en minimum wordt genoemd. Dit is de bandbreedte.

3.2.2

Situatie plangebied

Voor de berekening van de parkeerbehoefte en verkeersgeneratie wordt uitgegaan van de volgende uitgangspunten: • •

Stedelijkheidsgraad: niet stedelijk (CBS statLine); Stedelijk gebied: Schil centrum

Binnen de begrenzing van het plangebied wordt middels voorliggend bestemmingsplan de realisatie van 44 woningen mogelijk in het programma zoals in paragraaf 3.1.3 beschreven. 3.2.2.1 Parkeerbehoefte Door de gemeente Edam Volendam is de parkeerbehoefte van het plan in het haalbaarheidsonderzoek in beeld gebracht. Opgemerkt dat wordt dat het hier gaat om de gemiddelde parkeernorm zoals opgenomen in de CROW-publicatie. Parkeernormen: Voor de ruimtelijke ontwikkeling zijn de parkeernormen van toepassing: Sociale koopwoning: Goedkope koopappartement: Tussen/hoek koopwoning: Twee-onder-een-kap koopwoning: Vrijstaande koopwoning:

bewoners 1,1 parkeerplaatsen bezoekers 0,3 parkeerplaatsen bewoners 1,1 parkeerplaatsen bezoekers 0,3 parkeerplaatsen bewoners 1,5 parkeerplaatsen bezoekers 0,3 parkeerplaatsen bewoners 1,7 parkeerplaatsen bezoekers 0,3 parkeerplaatsen bewoners 1,8 parkeerplaatsen bezoekers 0,3 parkeerplaatsen

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

15

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld Parkeerbehoefte: In de CROW richtlijnen wordt aangegeven dat de parkeerplaatsen niet altijd voor 100% bezet zijn. Volgens het CROW is de maximale parkeervraag voor een gebied met alleen woningen op een door de weekse avond. De bezettingsgraad voor bewoners is dan 90% en voor bezoekers 80%. Dit is voor deze ruimtelijke ontwikkeling de maatgevende parkeervraag. Dit resulteert met de geldende parkeernormen in de volgende parkeervraag: Sociale koopwoning: Goedkope koop appartement: Tussen/hoek koop woning: Twee-onder-een-kap woning: Vrijstaande koop woning:

10 woningen x 1,1 (bewoners) x 90% 10 woningen x 0,3 (bezoekers) x 80% 8 woningen x 1,1 (bewoners) x 90% 8 woningen x 0,3 (bezoekers) x 80% 7 woningen x 1,5 (bewoners) x 90% 7 woningen x 0,3 (bezoekers) x 80% 6 woningen x 1,7 (bewoners) x 90% 6 woningen x 0,3 (bezoekers) x 80% 13 woningen x 1,8 (bewoners) x 90% 13 woningen x 0,3 (bezoekers)x 80%

= 9,9 parkeerplaatsen = 2,4 parkeerplaatsen = 7,9 parkeerplaatsen = 1,9 parkeerplaatsen = 9,5 parkeerplaatsen = 1,7 parkeerplaatsen = 9,2 parkeerplaatsen = 1,4 parkeerplaatsen = 21,1 parkeerplaatsen = 3.1 parkeerplaatsen + 68,1 parkeerplaatsen

Aanleg parkeerplaatsen Er worden in totaal 80 parkeerplaatsen gerealiseerd, waarvan 38 parkeerplaatsen op eigen terrein, 29 parkeerplaatsen in de openbare ruimte die toegewezen worden aan woningen en 13 openbare parkeerplaatsen aangelegd. Volgens de CROW richtlijnen is het aan te bevelen om in de parkeerberekening voor de benodigde parkeercapaciteit voor de parkeerplaatsen op eigen erf en de parkeerplaatsen die in de openbare ruimte specifiek aan bepaalde woningen worden toegewezen een lagere norm te hanteren, omdat deze parkeerplaatsen niet openbaar gebruikt kunnen worden. Wanneer een bewoner namelijk weg is kan een andere auto niet op deze parkeerplaats parkeren, dan alleen een mogelijke bezoeker van de betreffende woning. De volgende normen worden gehanteerd: 2 parkeerplaatsen achter elkaar eigen terrein 2 parkeerplaatsen naast elkaar eigen terrein 1 parkeerplaats gereserveerd openbare ruimte 2 parkeerplaatsen gereserveerd openbare ruimte Openbare parkeerplaatsen

Theoretisch aantal 2 2 1 1 1

berekeningsaantal 1,0 1,7 0,8 1,7 1,0

Gezien het bovenstaande en de ingetekende parkeerplaatsen in het plan van 4 juli 2022 is de gerealiseerde parkeercapaciteit voor de ruimtelijke ontwikkeling de volgende: 13 x 2 parkeerplaatsen naast elkaar op eigen terrein: 6 x 2 parkeerplaatsen achter elkaar op eigen terrein: 21 x 1 parkeerplaats gereserveerd openbare ruimte: 4 x 2 parkeerplaatsen gereserveerd openbare ruimte: 13 parkeerplaatsen openbare ruimte:

13 x 1,7 6 x 1,0 21 x 0,8 4 x 1,7 13 x 1,0

= 22,1 parkeerplaatsen = 6,0 parkeerplaatsen = 16,8 parkeerplaatsen = 6,8 parkeerplaatsen = 13,0 parkeerplaatsen + 64,7 parkeerplaatsen

Het aantal parkeerplaatsen wat aangelegd wordt is 80 parkeerplaatsen. De berekende parkeercapaciteit is vervolgens 64 parkeerplaatsen. Uit de bovenstaande berekening blijkt dat er weliswaar 80 parkeerplaatsen voor 44 woningen aangelegd worden, maar dat er uit de parkeerberekening naar voren komt dat er 5 parkeerplaatsen te weinig aangelegd worden. Dit komt hoofdzakelijk doordat er in de openbare ruimte parkeerplaatsen specifiek voor woningen gereserveerd worden.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

16

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld Daarom wordt voor de sociale koopwoningen, goedkope appartementen en tussen/hoek woningen geen parkeerplaatsen in de openbare ruimte gereserveerd. Voor deze woningen parkeert men in openbare parkeerplaatsen. De parkeerberekening wordt dan als volgt: Vrijstaand: 13 x 2 parkeerplaatsen naast elkaar op eigen terrein:

13 x 1,7 = 22,1 parkeerplaatsen

2-onder-1 kap: 6 x 2 parkeerplaatsen achter elkaar op eigen terrein:

6 x 1,0 = 6,0 parkeerplaatsen

Overig: 42 parkeerplaatsen openbare ruimte:

42 x 1,0 = 42,0 parkeerplaatsen 70,1 parkeerplaatsen

Uit de bovenstaande berekening blijkt dat wanneer er voor de sociale koopwoningen, goedkope appartementen en tussen/hoekwoningen geparkeerd wordt in openbare parkeerplaatsen er voldaan wordt aan de parkeervraag van 68 parkeerplaatsen. 3.2.2.2 Verkeersgeneratie en ontsluiting In de hiernavolgende tabel is een overzicht opgenomen van de verkeersgeneratie van de verschillende beoogde woningen. Functie

Verkeersbewegingen per woningtype per weekdag (gemiddeld)

Aantal woningen

Totaal aantal verkeersbewegingen per weekdag (gemiddeld)

Koop, huis, vrijstaand

8,6

13

111,8

Koop, huis twee-onder-eenkap

8,2

6

49,2

Koop, huis, tussen/hoek (rij & rug-aan-rugwoningen

7,5

17

127,5

Koop, appartement, duur

6

8

40

Totaal

328,5

Op basis van het vorenstaande resulteert de voorgenomen ontwikkeling in afgerond 329 verkeersbewegingen per weekdagetmaal. Dit aantal komt volledig op de weg Kwadijk terecht. Verkeerstellingen uit 2018 geven aan dat de intensiteit op de weg Kwadijk ongeveer 900 motorvoertuigen (mvt) per 24 uur is. Dit betekent dat door de ruimtelijke ontwikkeling de verkeersintensiteit met meer dan 30% toeneemt naar ongeveer 1.200 mvt per 24 uur. De weg Kwadijk is een erftoegangsweg binnen de bebouwde kom met een maximale snelheid van 30 km/uur. Vanuit landelijk beleid Duurzaam Veilig is de richtlijn dat erftoegangswegen binnen de bebouwde kom tussen de 3.500 en 4.500 mvt per 24 uur goed kunnen verwerken. Het verwachte aantal van 1.200 mvt per 24 uur ligt ver onder de 3.500 mvt. Qua verkeersgeneratie zullen er daarom geen problemen ontstaan in Kwadijk. Ontsluiting De ontsluiting van het plangebied is naast Kwadijk 99b. Dit is de enige ontsluiting voor gemotoriseerd verkeer. Verder is er nog een extra ontsluiting voor voetgangers die uitkomt naast Hollandia-plantsoen 9a.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

17

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld Initiatiefnemer heeft onafhankelijk adviesbureau Sweco gevraagd een verkeerskundig advies uit te brengen op de aansluiting van de beoogde ontsluitingsweg op de Kwadijk en de mogelijkheden van een bouwweg te onderzoeken. De vragen die hierbij centraal stonden waren: 1. 2. 3.

Hoe kan de nieuwe ontsluitingsweg verkeersveilig worden aangesloten op de bestaande Kwadijk? Kan de potentiële hinder als gevolg van koplampen die de woning Kwadijk 101 inschijnen met de vormgeving van de aansluiting nieuwe ontsluitingsweg-Kwadijk worden geminimaliseerd? Op welke wijze kan het te ontwikkelen gebied, veilig en zonder al te veel overlast voor de omgeving, door bouwverkeer worden bereikt?

Sweco heeft haar bevindingen beschreven in die notitie die als bijlage 3 is bijgevoegd bij deze toelichting. Hierna worden de conclusies weergegeven. 1. Hoe kan de nieuwe ontsluitingsweg verkeersveilig worden aangesloten op de bestaande Kwadijk? De Kwadijk kenmerkt zich hier als erftoegangsweg met een maximum snelheid van 30 km/u. Dit wilt zeggen dat de verblijfsfunctie centraal staat en de gereden snelheden laag zijn. De intensiteiten op de Kwadijk zijn laag (circa 900-2000 voertuigen per etmaal) en de kruispunten zijn gelijkwaardig uitgevoerd middels een verkeersplateau, passend binnen de richtlijnen voor een kruispunt van een erftoegangsweg. Aanbevolen wordt om de nieuwe aansluiting van Land van Kwadijk op de Kwadijk op eenzelfde manier vorm te geven, middels een verkeersplateau. Deze maatregel verlaagd de passeersnelheid van het verkeer op het kruispunt en attendeert verkeersdeelnemers op het kruispunt. 2. Kan de potentiële hinder als gevolg van koplampen die de woning Kwadijk 101 inschijnen met de vormgeving van de aansluiting nieuwe ontsluitingsweg-Kwadijk worden geminimaliseerd? De ligging van het kruispunt nieuwe aansluiting-Kwadijk kan ertoe leiden dat lichthinder ontstaat voor perceel 101. Gemotoriseerd verkeer dat vanaf Land van Kwadijk naar de Kwadijk rijdt, kan bij duister met de koplampen bij het perceel naar binnen schijnen.

Ook de vormgeving van een verkeersplateau leidt er mogelijk toe dat gemotoriseerd verkeer bij het op- en afrijden van de drempels het perceel in schijnt. Maatregelen om het kruispunt verder van het perceel te verplaatsen brengen grote uitdagingen mee. Om de uitdagingen tijdig op te kunnen vangen zullen hiervoor maatregelen getroffen moeten worden die hoge kosten met zich meedragen en waarschijnlijk een gering effect zullen hebben. Aanbevolen wordt om eventuele lichthinder te reduceren door de heg voor perceel 101 hoger te laten groeien. Ook wordt aanbevolen aanvullende maatregelen te treffen in de berm langs de beoogde aansluiting. Door hoge obstakels te plaatsen, zoals een heg, wordt het licht van uitrijdend verkeer gereduceerd. Met het oog op de verkeersveiligheid van het kruispunt zal het obstakel tot het kruispunt moeten lopen om voldoende zicht op het kruispunt te borgen. Ook zorgt het plaatsen van een lichtmast bij het kruispunt voor omgevingslicht dat de schijnwerking van de koplampen kan reduceren en de verkeersveiligheid verbeterd bij duister. 3. Op welke wijze kan het te ontwikkelen gebied, veilig en zonder al te veel overlast voor de omgeving, door bouwverkeer worden bereikt? Om de werkzaamheden van Land van Kwadijk te kunnen realiseren moet het bouwverkeer in staat zijn het gebied te kunnen bereiken. Routeopties door en nabij Kwadijk zijn hiervoor bekeken.

Het definitief kunnen uitsluiten van routeopties is afhankelijk van vele factoren die in verschillende situaties anders kunnen wegen. Hierom wordt in deze notitie geen definitieve aanbeveling gedaan over de te kiezen route voor de bouwweg, maar zijn wel de verkeerskundige voor- en nadelen in beeld gebracht. De routes die door Kwadijk heen lopen kunnen gebruik maken van de bestaande infrastructuur om het gebied te bereiken. Het bouwverkeer zal moeten mengen met het overige verkeer op de smalle rijbaan van de Kwadijk. Dit kan leiden tot verkeersonveilige situaties en passeerproblemen op de rijbaan en geluidshinder en overlast voor de omliggende woningen. Met de lage verkeersintensiteiten op de Kwadijk is de kans dat zulke situaties optreden echter minimaal. Ook met het treffen van maatregelen als het instellen van een lage maximum snelheid over de Kwadijk voor het bouwverkeer en het rijden over de Kwadijk buiten de spitstijden kan de hinder voor de omgeving verder worden gereduceerd. De routes over de weilanden zijn enkel kansrijk als dit ruimtelijk en kostentechnisch inpasbaar en uitvoerbaar blijkt. Bouwverkeer hoeft via die routes niet langs de bebouwing van Kwadijk te rijden en zorgen hiermee ook niet voor overlast voor de omgeving. De bouwweg vanaf de N244 naar het te ontwikkelen gebied (routeoptie 3 BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

18

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld en routeoptie 6) is de meest directe route om Land van Kwadijk te bereiken, maar biedt grote uitdagingen om een verkeersveilige op- en afrit te creëren bij de N244 zonder voor doorstromingsproblemen te zorgen. Routeopties 4 en 5 blijven buiten het invloedsgebied van de N244 en de bebouwing in Kwadijk en lijken hiermee verkeerskundig het meest gewenst. Indien aanpassingen van de omgeving niet haalbaar blijken voor de aanleg van een bouwweg, is route 1 het meest kansrijk, omdat gebruik kan worden gemaakt van de bestaande infrastructuur. Aanbevolen wordt om de venstertijden voor alle routes voor aan- en afrijdend bouwverkeer zoveel mogelijk af te stemmen op periodes buiten de spits en begin- en eind van de schooltijden om overlast van bouwverkeer en de kans op verkeersonveilige situaties verder te verminderen. Verkeerskundige inrichting openbare ruimte De openbare ruimte dient ingericht worden conform de richtlijnen voor een 30 km-zone. Het wordt geen woonerf. De aansluiting op de weg Kwadijk wordt een gelijkwaardige kruising en geen uitritconstructie. Calamiteitenontsluiting Binnen het plangebied wordt verder een calamiteitenontsluiting aangelegd. Deze bevindt zich aan de westzijde en sluit aan op de Jan Dignimzstraat.

3.2.3 Conclusie Gelet op het vorenstaande vormt het aspect ‘verkeer en parkeren’ geen belemmering voor de gewenste ontwikkeling.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

19

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld

HOOFDSTUK 4

BELEIDSKADER

Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.

4.1

Rijksbeleid

4.1.1

Nationale Omgevingsvisie NOVI

4.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.

Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie

Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2.

Duurzaam economisch groeipotentieel

Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3.

Sterke en gezonde steden en regio's

Er zijn vooral in steden en stedelijke regio's nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio's behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio's geborgd. 4.

Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied

Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

20

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. 4.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.

2.

3.

Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties.

4.1.1.4 Toetsing van het initiatief aan de NOVI De NOVI laat zich niet specifiek uit over dergelijke kleinschalige ontwikkelingen. Het betreft een ontwikkeling waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling. 4.1.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)

4.1.2.1 Algemeen In de SVIR (voorgangs van de NOVI) wordt een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau gegeven. In het SVIR wordt bepaald welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Het Barro bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. De normering uit het Barro werkt zoveel mogelijk direct door op het niveau van de lokale besluitvorming. Bij besluitvorming over bestemmingsplannen moeten de regels worden gerespecteerd. Het merendeel van de regels legt beperkingen op, daarin is een gradatie te onderkennen. Deze zijn geformuleerd als een 'ja-mits', een 'ja, voor zover', een 'nee-tenzij', een 'nee-als' of een stringente 'nee' bepaling. 4.2.2.1 Toetsing van initiatief aan Barro In voorliggend geval ligt het plangebied dat in het Barro is aangewezen als Werelderfgoed ‘De stelling van Amsterdam’. In Titel 2.13 ‘Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde’ zijn regels opgenomen inzake de begrenzing, kernkwaliteiten en bescherming van dit erfgoed. Artikel 2.13.4 regelt dat deze kernkwaliteiten en de bescherming in de provinciale verordening worden uitgewerkt en geobjectiveerd.

De provincie NoordHolland heeft dat gedaan in Artikel 6.49 ‘Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde’ van haar Omgevingsverordening. Verwezen wordt naar subparagraaf 4.2.1.3 waar hier nader op wordt ingegaan en toetsing plaatsvind.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

21

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld 4.1.3

Ladder voor duurzame verstedelijking

4.1.3.1 Algemeen De ladder voor duurzame verstedelijking is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigt en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.

stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). 4.1.2.2 Toetsing aan de ladder voor duurzame verstedelijking Wat betreft de “Ladder voor duurzame verstedelijking” wordt opgemerkt dat toetsing noodzakelijk is bij “nieuwe stedelijke ontwikkelingen” (3.1.6 Bro). Er zijn inmiddels meerdere gerechtelijke uitspraken geweest over deze definitie. Uit Afdelingsjurisprudentie blijkt dat de vraag wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling in grote mate casuïstisch wordt beantwoord. Zo heeft de Afdeling uitgemaakt dat de bouw van 11 woningen niet als stedelijke ontwikkeling wordt gezien (ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921). In voorliggend geval worden 44 woningen toegevoegd aan de woningvoorraad, er is dan ook sprake van een ladderplichtige ontwikkeling. De laddertoets dient te worden doorlopen.

Beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen woningbouwontwikkeling Bij de toetsing is het van belang te constateren dat er sprake is van een behoefte c.q. vraag naar de geplande ontwikkeling. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte. Naast de kwantitatieve behoefte (in aantallen), die bepaald wordt met woningbehoefteprognoses, kan ook de kwalitatieve behoefte een rol spelen. Zo kan er bijvoorbeeld voornamelijk behoefte zijn aan een specifiek woonmilieu. Bij het bepalen van de behoefte, dient zowel de kwantitatieve als de kwalitatieve behoefte in beeld te worden gebracht. Kwantitatieve behoefte: Bevolkingsprognose Noord-Holland 2019-2040 Op basis van het document “Bevolkingsprognose Noord-Holland 2019-2040, Bevolking, huishoudens en woningbehoefte” van de provincie Noord-Holland blijkt dat de provincie hoge bevolkingsgroei kent door een combinatie van buitenlandse migratie, natuurlijke aanwas en de komst van inwoners uit de rest van Nederland. In de prognose stijgt de bevolking in Noord-Holland van 2,85 miljoen inwoners in 2019 naar bijna 3,25 miljoen in 2040, een toename van circa 390 duizend inwoners. Het aantal huishoudens neemt in dezelfde periode toe met 214 duizend wat zorgt voor een groei van de woningbehoefte van 202 duizend woningen. De

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

22

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld woningbehoefte is niet volledig gelijk aan de huishoudensgroei. Een deel van de huishoudens deelt namelijk een woning of woont in een niet-reguliere woning. Een en ander is weergegeven in onderstaande tabel.

Zoals hierboven reeds aangegeven neemt de woningbehoefte in Noord-Holland in de periode 2019-2040 toe met 202 duizend woningen, +18 duizend in Noord-Holland Noord en +184 duizend in Noord-Holland Zuid. In de onderstaand tabel is de ontwikkeling van de woningbouwbehoefte in de periode 2019-2040 en 2019-2030 weergegeven voor de provincie (en de regio Waterland) en Landsmeer in het specifiek.

Uit de bovenstaande tabellen blijkt dat in de regio Waterland de komende jaren een grote behoefte is aan nieuwe woningen. Door nieuwbouw en vergrijzing ontstaat ruimte om een deel van de druk van de woningmarkt in Noord-Holland Zuid op te vangen. Doordat Waterland één van de meest vergrijzende regio’s is, wordt al op korte termijn de natuurlijke aanwas negatief. De groei van de regio wordt hierdoor bepaald door vestiging van buiten de regio. Specifiek voor de gemeente Edam Volendam geldt dat er voor de periode 2019-2025 sprake is van een geprognotiseerde toename van de woningbouwbehoefte met 700 woningen. De gemeente Edam - Volendam geeft in haar gemeentelijke woonvisie 2022-2025 aan jaarlijks 115 tot 150 woningen te willen bouwen om in de vraag naar woningen te voorzien. Gestreefd wordt naar uitbreiding van de woningvoorraad in alle kernen. De geïnventariseerde behoefte uit het woningbehoefteonderzoek is daarbij richtinggevend. Prioriteit legt de

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

23

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld gemeente bij kernen waar de afgelopen jaren weinig nieuwbouw is gerealiseerd: Edam, Beets, Middelie en Kwadijk. Primair wordt ingezet op bouwen op inbreidinglocaties. Daar waar nodig blijft bouwen op uitleglocaties mogelijk, bijvoorbeeld voor het behoud van groene plekken in de kernen.

Regionaal Actieprogramma Wonen Stadsregio Amsterdam 2016 t/m 2020 Uit het Regionaal Actieprogramma (RAP) Wonen Stadsregio Amsterdam blijkt dat er op dit moment een tekort is aan harde plannen (zie onderstaande tabel).

Een groot deel van de plannen waarvoor de “Ladder voor duurzame verstedelijking” doorlopen moet worden, past dus binnen de actuele regionale behoefte voor de komende jaren. Er is nog ruimte, of beter gezegd, noodzaak voor het vaststellen van nieuwe plannen. Toetsing kwantitatieve behoefte Met de in dit plan opgenomen aantal woningen (toevoeging van 44 woningen) blijft de gemeente Edam Volendam ruim binnen de geraamde woningbouwbehoefte. Door op korte termijn nieuwe woningen te bouwen wordt bijgedragen aan het oplossen van het bestaande woningtekort en worden de doorstoommogelijkheden op de woningmarkt bevorderd. Kwalitatief: In de gemeentelijke woonvisie 2022-2025 wordt aangegeven dat de meeste aandacht uit gaat naar de doelgroepen die nog onvoldoende met de huidige woningvoorraad bediend worden (senioren en starters). De gemeente streeft naar een gevarieerd woningbouwprogramma, met een mix van woningtypen en prijsklassen. De realisatie van de Broeckgouw kan daarbij als voorbeeld gelden. In deze wijk is een mix van woningen voor starters, gezinnen en senioren gerealiseerd, zowel koop als huur en in verschillende prijsklassen. Dit zorgt voor een evenwichtige samenstelling en voldoende draagkracht in de wijk. Sterke schouders die kwetsbare huishoudens zo nodig kunnen ondersteunen.

Het streven naar gevarieerde wijken is een van de redenen dat de gemeente ook in de komende jaren ruimte in haar woningbouwprogramma houdt voor ruimere koopwoningen voor gezinnen. Ook al bestaat een groot deel van onze huidige woningvoorraad uit dit type woning. Dit zijn vaak woningen die voor een deel nog bewoond worden door oudere huishoudens die langer zelfstandig blijven wonen. Deze gezinswoningen komen dus maar mondjesmaat de komende jaren op de markt. Ook daarom is het noodzakelijk om ruimte te houden voor nieuwbouw voor gezinnen. Toetsing kwalitatieve behoefte In het haalbaarheidsonderzoek dat de gemeente voor deze locatie heeft uitgevoerd wordt specifiek voor Kwadijk aangegeven dat woningvoorraad in de kleine kernen (Beets, Warder, Kwadijk, Middelie, Hobrede, Schardam) sterk wordt gedomineerd door vrijstaande woningen in het duurdere koopsegment. De afgelopen jaren zijn vrijkomende bestaande woningen voornamelijk verkocht aan kapitaalkrachtige (oudere) vestigers. Voor starters zijn er niet of nauwelijks betaalbare koopwoningen voor handen, weinig tot onder € 300.000. Voor jonge gezinnen/huishoudens en koopstarters is het daarom moeilijk om in de kleine kernen een passende koopwoning te vinden. Nieuwbouw dient zich met name op dit betaalbare koopsegment te richten, om deze kernen ook op lange termijn leefbaar en vitaal te houden.

In Kwadijk dient -net als in de andere kernen- voldoende woningen gebouwd te worden om in deze vraag te voorzien. Deze kern kent een sterke koopcultuur. Ook hierbij het advies om optimaal in te spelen op de lokale BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

24

“Bufferwoningen Kwadijk” Vastgesteld woonbehoefte, met het oog op het bevorderen van de vitaliteit, leefbaarheid en sociale cohesie. Dit betekent het ondersteunen van (kleinschalige) particuliere initiatieven. Jongeren hebben in de kleine kernen een vitale rol in het functioneren van verenigingen en (beperkt) voorzieningen. Door ontgroening enerzijds en schaalvergroting bij voorzieningen anderzijds, staat het verenigingsleven en een deel van de voorzieningen onder druk. Door het aanbieden van betaalbare woningen kunnen starters en jongeren positieve bijdrage leveren aan vitaliteit van Kwadijk. De voorliggende woningbouwontwikkeling richt zich met een gevarieerd woningbouwprogramma op uiteenlopende doelgroepen. De rijwoningen richten zich hoofdzakelijk op starters, de tweekappers en de vrijstaande woning wordt ingespeeld op uiteenlopende doelgroepen en zullen met name de doorstroom in Kwadijk bevorderen. Hierdoor komen woningen voor starters elders in Kwadijk vrij. Geconcludeerd wordt dat voorliggende ontwikkeling aansluit op de kwantitatieve en kwalitatieve woningbouwbehoefte in de provincie Noord-Holland, de regio Waterland en de gemeente Edam Volendam. Binnen of buiten bestaand stedelijk gebied De ontwikkeling vindt plaats op een uitbreidingslocatie. Binnen de kern Kwadijk zijn geen inbreidingslocaties beschikbaar die in het gewenste woningbouwprogramma kunnen voorzien.

Hiermee is sprake van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik, indachtig het doel van de ladder voor duurzame verstedelijking, waarbij wordt gestreefd naar een optimale benutting van de ruimte in stedelijk gebied.

4.1.5

Conclusie toetsing aan het rijksbeleid

Geconcludeerd wordt dat het relevante ruimtelijke ordeningsbeleid op rijksniveau de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling niet in de weg staat

4.2

Provinciaal beleid

4.2.1

Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 en de Omgevingsverordening Noord-Holland 2020

4.2.1.1 Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 Op 19 november 2018 is door de Provinciale Staten van Noord-Holland de Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 vastgesteld. Hierin is de visie op de fysieke leefomgeving beschreven. De Omgevingsvisie wil zorgen voor balans tussen economische groei en leefbaarheid. Zo kunnen we voor toekomstige generaties het welvaarts- en welzijnsniveau in Noord-Holland op een hoog niveau houden. Dit betekent dat in Noord-Holland een basiskwaliteit van de leefomgeving wordt gegarandeerd; de ruimte voor economische ontwikkeling wordt altijd in samenhang met dit uitgangspunt beschouwd. Duurzame economische ontwikkeling is nodig voor de werkgelegenheid en daarmee voor de bestaanszekerheid van inwoners; de provincie Noord-Holland wil ook in de toekomst een provincie zijn voor iedereen zodat de provincie sociaal-inclusief kan worden gehouden. Maar ook om de grote investeringen op te brengen die nodig zijn voor onder meer de transitie naar een duurzame-energiehuishouding, de overgang naar een circulaire economie en het behoud van het karakteristieke landschap. In de wetenschap dat de wereld waarmee Noord-Holland is verbonden continu verandert, geeft deze visie enerzijds richting en daarmee houvast naar een onbekende toekomst, en anderzijds voldoende ruimte en handelingsperspectief om te anticiperen op nieuwe ontwikkelingen.

Er wordt dus geen eindbeeld voor 2050 gepresenteerd. Deze visie laat in algemene zin wel zien wat onze ontwikkelprincipes zijn voor de hele provincie om een hoge leefomgevingskwaliteit te bieden. Deze principes zijn overkoepelend: ze gelden voor de hele provincie. Hierbij komen de thema’s gezondheid, veiligheid, klimaatadaptatie en landschap aan bod, alsook een aantal generieke principes voor het gebruik van de fysieke leefomgeving. Daarnaast worden vijf samenhangende bewegingen geschetst: bewegingen die laten zien hoe wordt omgegaan met opgaven die op de samenleving afkomen en die de provincie wil faciliteren. Dat wordt gedaan door een aantal