Kadernota 2026

Bij afstoten van de milieustraat is herbouwen niet noodzakelijk, waardoor de grond kan worden herontwikkeld, wat een (incidentele) opbrengst zal opleveren. N.B. Voor dit punt is er een sterke relatie met het overstappen van de milieustraat op de Julianaweg naar de nieuwe milieustraat in Purmerend. De uitwerking van een overstap moet nog plaatsvinden. Wijziging en/of aanvulling Het college stelt voor om de voorstellen Overstap Milieustraat Purmerend (23), Inzameling bedrijfsafval (23a) en afstoten Milieustraat Oosthuizen (23b) te clusteren. Ook de jaren van realisatie zijn op elkaar afgestemd. Realisatie wordt niet eerder dan in 2027 verwacht. De besparing afstoten milieustraat Oosthuizen van € 150.000 in 2026 is daarom afgevoerd. In afwijking van de oorspronkelijk opgenomen tekst leidt het afstoten van de milieustraat Oosthuizen niet tot een verhoging van het saldo begroting van € 150.000 voor 2026 maar pas met ingang van 2027 en verder. Voorstel 27 Aanpassing tarief leges parkeervergunningen/parkeerontheffing (16) Op dit moment zijn er binnen de gemeente blauwe zones. Inwoners kunnen hiervoor een parkeerontheffing (vergunning) aanvragen. In 2024 kost deze € 22,85. Voorgesteld wordt dit in stappen te verhogen naar € 100 in 2028. Wanneer betaald parkeren wordt ingevoerd is er geen sprake meer van een vergunning, maar van een ontheffing.

Prijsontwikkeling kan gelijk worden gehouden met een vergunning tot 2028. Per saldo leidt dit voorstel voor de jaren 2025 tot en met 2028 tot een verhoging van het saldo begroting van respectievelijk € 29.000 € 77.000, € 136.000, en € 155.000. Wijziging en/of aanvulling Geen

61

Voorstel 27a Hoger tarief parkeervergunningen/parkeerontheffing voor 2e auto (Nieuw voorstel college) In voorstel 27 wordt voorgesteld om het tarief parkeervergunning/parkeerontheffing voor een 1e auto in stappen te verhogen naar € 100. In dit voorstel 27a stelt het college voor om het tarief parkeervergunning/parkeerontheffing voor een 2e auto in 4 stappen te verhogen naar € 180. Dit tarief is gebaseerd op de tarieven die de gemeente Waterland wil hanteren in de parkeerschijfzone. Per saldo leidt dit voorstel voor de jaren 2025 tot en met 2028 tot een verhoging van het saldo begroting van respectievelijk € 6.000 € 12.000, € 18.000 en € 24.000. Voorstel 30 Invoeren forensenbelasting (voorstel Fractie). Mensen die langere tijd in onze gemeente verblijven - zonder hier hun hoofdverblijf te hebben - maken gebruik van onze voorzieningen. Het is normaal dat ze daar dan ook voor betalen. Toelichting ambtelijke organisatie Hieronder alvast wat algemene informatie over Forensenbelasting. De gemeente kan forensenbelasting heffen van (natuurlijke) personen die meer dan 90 dagen in de gemeente verblijven zonder daar hun hoofdverblijf te hebben. De aanslag wordt opgelegd aan degene die de gemeubileerde woning tot zijn beschikking heeft. De gemeubileerde woning moet aan een aantal eisen voldoen.

Zo moet de gemeubileerde woning een toilet, en de beschikking over een keuken en een wasgelegenheid hebben. De forensenbelasting dient ertoe om mensen die relatief veel in een gemeente verblijven, maar geen ingezetene zijn van deze gemeente, mee te laten betalen aan voorzieningen in die gemeente. De opbrengsten van de forensenbelasting zijn doorgaans relatief laag in verhouding tot de andere belastingen die de gemeente heft. Een uitzondering geldt voor de gemeenten met veel ‘tweede’ woningen van personen die niet zelf in de gemeente woonachtig zijn. Dit moet voor onze gemeente worden onderzocht. Verder moet dan nog worden onderzocht in hoeverre die personen daar meer dan 90 dagen verblijven. De vraag is of de baten van deze heffing opwegen tegen de kosten die aan de registratie en het (doorlopend) onderzoek naar het verblijf zijn verbonden. a. b. c. d. e. f. g. h.

Heffing is alleen mogelijk van ‘natuurlijke personen’. Van ‘niet-natuurlijke personen’ (ondernemingen, bv. Landal, Roompot) kan dus niet worden geheven. Het gaat om woningen, stacaravans en chalets van eigenaren die niet in onze gemeente hoofdverblijf hebben. De woningen e.d. moeten meer dan 90 dagen van het jaar voor de eigenaar (zich) of zijn gezin beschikbaar gehouden zijn. Voor woningen e.d. op parken en campings die geen eigendom zijn van de exploitant (en dus in particulier eigendom zijn van een natuurlijk persoon) moeten afspraken worden gemaakt voor de registratie van de verhuur met de exploitant. Voor woningen niet op parken en campings moet de beschikbaarheid blijken uit het ontbreken van inschrijvingen op dat adres én de aanwezigheid van meubilair. Bekeken moet worden hoe de heffing van forensenbelasting zich verstaat met de heffing van toeristenbelasting. Zo zijn er gemeenten die een vrijstelling van forensenbelasting toepassen indien ook toeristenbelasting is verschuldigd. Het omgekeerde komt echter vaker voor. De werkbelasting voor de heffing van de forensenbelasting is (afgezien van de eerste opzet en invoering) naar onze eerste inschatting niet groter dan de toeristenbelasting.

Een verder onderzoek, mogelijk ondersteund door een gespecialiseerd bureau, zal noodzakelijk zijn om meer informatie over mogelijkheden en onmogelijkheden en verwachte opbrengsten in beeld te krijgen. Ter indicatie. Als er 50 woningen aangeslagen kunnen worden voor een bedrag van € 400 dan levert dit een structurele extra inkomst op van € 20.000.

Wijziging en/of aanvulling Het college stelt voor om dit voorstel op te nemen. Een verder onderzoek, mogelijk ondersteund door een gespecialiseerd bureau, zal noodzakelijk zijn om meer informatie over mogelijkheden, onmogelijkheden, verwachte opbrengsten en jaar van invoering in beeld te krijgen. Voorzichtigheidshalve wordt uitgegaan van invoering in 2026.

62

Voorstel 31 Waterdam (prestatie afspraak) (40) Op dit moment hebben we nog de afspraak met Sportfondsen dat we het exploitatietekort dichten. We willen de komende periode de stap zetten naar prestatieafspraken waardoor sportfondsen ook ondernemersrisico kan gaan lopen en verantwoordelijk wordt voor een eventueel negatief resultaat. Dit leidt met ingang van 2026 tot een structurele verhoging van het saldo begroting met € 100.000. Wijziging en/of aanvulling Geen Voorstel 34 Verplaatsen activiteiten CJG naar Singel (39) Het Centrum voor Jeugd en Gezin is momenteel gehuisvest in De Griend. Dit pand is geen eigendom van de gemeente en wordt gehuurd. Dit kost de gemeente ongeveer € 160.000 per jaar. Wij stellen voor om de activiteiten CJG in 2025 te verplaatsen naar de Singel in Edam. De Singel dient hiervoor wel grondig te worden verbouwd. De kosten hiervoor worden geraamd op € 1,5 mln. Indien de investering wordt afgeschreven in 25 jaar leidt dit tot een structurele afschrijvingslast van € 60.000. Verder is het de verwachting dat de overige lasten, zoals bijvoorbeeld voor nutsvoorzieningen, bij permanente bezetting met ongeveer € 40.000 zullen toenemen. De restant boekwaarde van het actief Inrichtingskosten De Griend bedraagt per 1-1-2025 nog € 121.000.

Dit voorstel leidt in 2025 tot een verlaging van het saldo begroting van € 72.000 door de eenmalige afschrijving van het actief Inrichtingskosten De Griend. Maar voor de jaren 2026 tot en met 2028 tot een verhoging van het saldo begroting van respectievelijk € 63.000, € 68.000 en € 68.000. Wijziging en/of aanvulling Geen Voorstel 35 Aanpassing tarief OZB (42) Het COELO is het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden. Zij publiceert ieder jaar de Atlas van de lokale lasten. De atlas geeft een overzicht van de hoogte en ontwikkeling van belastingen en heffingen van alle gemeenten. In de atlas zijn interactieve kaarten opgenomen. Op deze kaarten is te zien is welke bedragen worden betaald voor belastingen en heffingen. Een vergelijking van de ozb-tarieven van verschillende gemeenten zegt op zichzelf betrekkelijk weinig. Immers, een laag tarief kan in combinatie met een hoge grondslag best tot een hoge belastingaanslag leiden. In de atlas wordt daarom een vergelijking weergegeven vanuit het standpunt van de belastingbetaler. Deze vergelijking is gebaseerd op de gemiddelde aanslag. Dit is de hoogte van de OZB aanslag bij een voor die gemeente geldende gemiddelde woningwaarde. Uit het overzicht blijkt dat alleen de gemeente Amsterdam een lagere gemiddelde OZB aanslag heeft. Dit wil niet zeggen dat voorzieningen in Amsterdam niet op orde zijn.

Amsterdam beschikt over andere grote inkomstenbronnen zoals de toeristenbelasting en de parkeerbelasting. In Amsterdam levert de parkeerbelasting meestal meer op dan de OZB op woningen. De OZB aanslag in Amsterdam is naar alle waarschijnlijkheid zo laag omdat onder andere de opbrengst betaald parkeren ruim €300 per inwoner is. 31 Vergeleken met het gemiddelde van Nederland is de gemiddelde aanslag OZB van onze gemeente € 92 lager. Vergeleken met het gemiddelde van de omliggende gemeenten is de gemiddelde aanslag OZB van onze gemeente € 113 lager. Wat ook opvalt is dat het stijgingspercentage en de nominale stijging over de jaren 2019 tot en met 2023 in onze gemeente veel lager is dan het landelijk gemiddelde en de omliggende gemeenten. Het stijgingspercentage over de jaren 2019-2023 is in onze gemeente 19%. In Nederland is dit 43% en in onze omliggende gemeenten is dit percentage gemiddeld 65%. Uit bovenstaande kan de conclusie getrokken worden dat onze gemeente voor wat betreft de inkomsten OZB achter is gebleven op het landelijk gemiddelde en het gemiddelde in onze omliggende gemeenten. In de begroting 2024 is voor de jaren 2025 en verder gekozen om tarief OZB jaarlijks met 5% te verhogen. Er kan voor gekozen worden om dit tarief in 2025 en 2026 met 10%, in plaats van 5% te verhogen. En vervolgens in 2027 en verder het tarief met 2%, in plaats van 5% te verhogen.

Na 2 jaar verhoging met 10% is het tarief van onze gemeente nog steeds lager dan het gemiddelde tarief van Nederland en omliggende gemeenten. Dit voorstel leidt voor de jaren 2025 tot en met 2028 tot een verhoging van het saldo begroting van respectievelijk € 350.000, € 760.000, €540.000 en € 720.000. Voor meer informatie over de OZB-tarieven wordt verwezen naar de vast te stellen uitgangspunten voor de begroting 2025. Wijziging en/of aanvulling Geen 63

Voorstel 38 Kosten toeristisch coördinator (zie ook voorstel Kosten extra inspanning toerisme) (14) In de raadsvergadering van 24 november 2022 is een motie vastgesteld waarin is voorgesteld een toeristisch coördinator aan te stellen in de gemeente. De lasten van deze coördinator zijn nog niet structureel in de begroting opgenomen. Voorgesteld wordt de kosten voor deze functionaris met ingang van 2025 te ramen in de begroting. Omdat hiervoor geen andere dekkingsmogelijkheden beschikbaar zijn leidt deze extra uitgave met ingang van 2025 structureel tot een verlaging van het saldo begroting van € 100.000. In het geprognosticeerde begrotingstekort voor de jaren 2025 en verder is rekening gehouden met deze extra kosten. Als ervoor gekozen wordt om deze extra kosten niet op te nemen in de begroting 2025 en verder dan leidt dit met ingang van 2025 tot een verhoging van het saldo begroting van structureel € 100.000. Wijziging en/of aanvulling Het college stelt voor om deze besparing pas in te laten gaan met ingang van het jaar 2027. De besparingen in 2025 en 2026 van respectievelijk € 101.000 en € 104.000 zijn in de tabel daarom op 0 gezet. Voorstel 41 Bouwspeelplaats (32) de exploitatie van de bouwspeelplaats is middels een inkoopopdracht in de markt gezet. Dit heeft een opzegtermijn van een jaar, wat betekent dat we per 2026 kunnen stoppen met deze exploitatie.

Wel dient daarbij rekening gehouden te worden met het reeds geïnvesteerde bedrag in de ontwikkeling van de bouwspeelplaats en dat hier verder geen uitvoering meer aan zal worden gegeven. Dit leidt in 2026 tot een verhoging van het saldo begroting van € 104.000 en met ingang van 2027 tot een structurele verhoging van het saldo begroting van € 109.000. Wijziging en/of aanvulling Het college stelt voor om de besparing in 2026 van € 104.000 en vanaf 2027 van € 109.000 te wijzigen in € 75.000. De bedragen in de tabel zijn hierop aangepast. Voorstel 42 Kosten extra inspanning Toerisme (zie ook voorstel toeristisch coördinator) (13) Taken op het gebied van economie en toerisme zijn geen wettelijke verplichting, maar optioneel. De raad heeft echter uitgesproken dat de gemeente meer het voortouw moet nemen in de ondersteuning van de ambities van het TOP op het gebied van het toerisme. Daarmee is geen rekening gehouden in de meerjarenbegroting. Om het ambitieniveau op het gebied van toerisme in een stijgende lijn voort te zetten is naast personele inzet ook een extra werkbudget van € 50.000 nodig. Dit is nodig om samen met het TOP op te trekken en ieder vanuit zijn eigen rol projecten en activiteiten op te pakken en uit te voeren. Dit leidt met ingang van 2025 tot een structurele verlaging van het saldo begroting van € 50.000.

In het geprognosticeerde begrotingstekort voor de jaren 2025 en verder is rekening gehouden met deze extra kosten. Als ervoor gekozen wordt om deze extra kosten niet op te nemen in de begroting 2025 en verder dan leidt dit met ingang van 2025 tot een verhoging van het saldo begroting van structureel € 50.000. Wijziging en/of aanvulling Het college stelt voor om deze besparing pas in te laten gaan met ingang van het jaar 2027. De besparingen in 2025 en 2026 van € 50.000 zijn in de tabel daarom op 0 gezet. Voorstel 43 JOGG regisseur (33) Als gemeente zetten we middels de inzet van de JOGG-regisseur in op het inrichten van een gezonde omgeving en stimuleren we onze inwoners in het maken van gezonde keuzes. Een deel van de inzet kunnen we behouden vanuit een doeluitkering maar voor het andere deel is het mogelijk budget af te ramen. Dit leidt met ingang van 2026 tot een structurele verhoging van het saldo begroting van € 43.000. Wijziging en/of aanvulling Geen Voorstel 45 Kunst & cultuur (cultuurcoördinator) (34) De Cultuurcoördinator houdt zich bezig met de uitvoering van het beleid omtrent kunst en cultuur. Dit is geen wettelijke verplichting en een eigen keuze van een gemeente om op in te zetten. Het is dan ook mogelijk dit richting 2026 af te bouwen.

Dit leidt in 2026 tot een verhoging van het saldo begroting met € 81.000 en met ingang van 2027 tot een structurele verhoging van het saldo begroting met € 83.000. Wijziging en/of aanvulling 64

Geen Voorstel 46 Kunst & cultuur (uitvoeringsbudget) (35) Zonder de inzet van de cultuurcoördinator is het niet noodzakelijk om een uitvoeringsbudget te behouden voor Kunst & Cultuur. Dit leidt in 2026 tot een verhoging van het saldo begroting met € 110.000 en met ingang van 2027 tot een structurele verhoging van het saldo begroting met € 115.000. Wijziging en/of aanvulling Geen

65