Jaarrekening 2020 - Programmaverantwoording en Paragrafen 30-03-2021.pdf
Tekst van het document
Jaarrekening 2020
Algemeen
1
Inhoudsopgave Algemeen .................................................................................................................................................................1 Inhoudsopgave ....................................................................................................................................................2 Voorwoord ...........................................................................................................................................................4 Programma 1 Bestuur ..............................................................................................................................................7 Algemeen .............................................................................................................................................................8 Dienstverlening ....................................................................................................................................................9 Intergemeentelijke samenwerking ....................................................................................................................11 Financiën ............................................................................................................................................................13 Beleidsindicatoren
.............................................................................................................................................17 Beleidsstukken ...................................................................................................................................................18 Verbonden partijen............................................................................................................................................19 Programma 2 Publiek, Veiligheid en Juridische zaken ...........................................................................................20 Algemeen ...........................................................................................................................................................21 Openbare orde & Veiligheid ..............................................................................................................................22 Alcoholontmoediging- en drugsbestrijding .......................................................................................................26 Financiën ............................................................................................................................................................27 Beleidsindicatoren
.............................................................................................................................................30 Beleidsstukken ...................................................................................................................................................31 Verbonden partijen............................................................................................................................................32 Programma 3 Ruimtelijke Ontwikkeling ................................................................................................................33 Algemeen ...........................................................................................................................................................34 Dijkversterking ...................................................................................................................................................35 Economie en toerisme .......................................................................................................................................36 Milieu en Duurzaamheid ...................................................................................................................................38 Monumentenbeleid
...........................................................................................................................................39 Natuur en Landschap .........................................................................................................................................40 Infrastructuur.....................................................................................................................................................42 Wonen ...............................................................................................................................................................43 Grondzaken........................................................................................................................................................45 Gebiedsontwikkeling .........................................................................................................................................46 Omgevingswet ...................................................................................................................................................50 Financiën ............................................................................................................................................................51 Beleidsindicatoren
.............................................................................................................................................54 Beleidsstukken ...................................................................................................................................................55 Verbonden partijen............................................................................................................................................56 Programma 4 Ruimtelijk Beheer ............................................................................................................................57 Algemeen ...........................................................................................................................................................58 Verkeer en Vervoer ............................................................................................................................................59 Markten .............................................................................................................................................................62 2
Digitale infrastructuur........................................................................................................................................63 Schoon en verzorgd ...........................................................................................................................................64 Financiën ............................................................................................................................................................68 Beleidsindicatoren .............................................................................................................................................71 Beleidsstukken ...................................................................................................................................................72 Verbonden partijen............................................................................................................................................73 Programma 5 Sociaal Domein/Samenleving ..........................................................................................................74 Algemeen ...........................................................................................................................................................75 Jeugd
..................................................................................................................................................................76 Kunst en Cultuur ................................................................................................................................................78 Onderwijs ...........................................................................................................................................................80 Sport en recreatie ..............................................................................................................................................83 Werk en Inkomen ..............................................................................................................................................85 Zorg en Welzijn ..................................................................................................................................................88 Zorg en Veiligheid ..............................................................................................................................................91 Overig Sociaal Maatschappelijk .........................................................................................................................93 Financiën
............................................................................................................................................................95 Beleidsindicatoren ...........................................................................................................................................103 Beleidsstukken .................................................................................................................................................105 Verbonden partijen..........................................................................................................................................106 Programma 6 Financiën & Algemene dekkingsmiddelen ....................................................................................107 Algemeen .........................................................................................................................................................108 Financiën en algemene dekkingsmiddelen ......................................................................................................110 Financiën ..........................................................................................................................................................111 Beleidsindicatoren
...........................................................................................................................................113 Beleidsstukken .................................................................................................................................................114 Verbonden partijen..........................................................................................................................................115 Paragrafen ............................................................................................................................................................116 Lokale heffingen ..............................................................................................................................................117 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .....................................................................................................124 Onderhoud kapitaalgoederen .........................................................................................................................129 Financiering .....................................................................................................................................................139 Bedrijfsvoering
.................................................................................................................................................142 Personeel .........................................................................................................................................................143 Verbonden partijen..........................................................................................................................................151 Grondbeleid .....................................................................................................................................................166 Gevolgen Corona-crisis jaarrekening 2020 ......................................................................................................171 Gevolgen Corona-crisis 2020................................................................................................................................172
3
Voorwoord Beste leden van de gemeenteraad, Op het moment dat u dit jaarverslag ontvangt, hopen we dat Nederland zich bevindt in de laatste fase van de coronacrisis. En dat het einde van de beperkende coronamaatregelen in zicht komt. Het coronavirus heeft onze inwoners en ondernemers op vele manieren geraakt. De effecten zijn zichtbaar binnen onze gemeenschap. Op het gebied van gezondheid en werkgelegenheid en financieel en/of sociaal-emotioneel. Waar mogelijk hebben we onze inwoners en ondernemers ondersteuning geboden. En zullen dat uiteraard ook de komende periode blijven doen. Ook heeft het coronavirus effect gehad op onze gemeentelijke organisatie. Zo kregen we er taken bij, moesten medewerkers massaal thuiswerken, moesten we participatietrajecten aanpassen en extra prioriteiten stellen. Ondanks alle veranderingen, beperkingen en uitdagingen zijn we erg tevreden over de behaalde resultaten in 2020. Veel van onze activiteiten zijn ondanks de coronacrisis ‘gewoon’ doorgegaan. Mede dankzij de enorme betrokkenheid en flexibiliteit van onze medewerkers en samenwerkingspartners. Niet in elk hoofdstuk belichten we de coronacrisis. Alleen waar relevant treft u een verwijzing of toelichting aan. Grote vooruitgang 2020 is in veel opzichten een bewogen jaar geweest.
Dat komt ook tot uitdrukking in de projecten en initiatieven waaraan we hard hebben gewerkt en waarmee we grote vooruitgang hebben geboekt. Zoals bijvoorbeeld:
De derde ontsluitingsweg, de herinrichting inclusief participatieproces van de Julianaweg. Het Botter+ project. De ontwikkeling Wet voorkeursrecht De Purmer. De voorbereidingen voor de huisvesting van de brandweer in Kwadijk en Edam. De omgevingsvisie en verduurzaming. De geplande bouw van de bouwspeelplaats en het Gymsportcentrum. De bouw van nieuwe scholen in Volendam en Beets. Start van de werkzaamheden Korsnässterrein voor de bouw van woningen Ontwikkelingen aan de Hoogstraat. Friese Vlaak/Social Firm. De verkoop van het voormalig Raadhuis Oosthuizen. Gebiedsontwikkelingen in Oosthuizen. De implementatie van het Groenplan. Het parkeerterrein Singelweg. De rioolvoorzieningen in Blokgouw en Rozetten. Het plaatsen van afvalcontainers. Straatverlichting vervangen door led. De uitvoering van de Tozo- en vangnetregelingen. Aanbod van jeugdactiviteiten op vrijdag- en zaterdagavond
Ook zijn we continu bezig geweest met de verdere optimalisatie van onze dienstverlening en communicatie. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het thuisbezorgen van documenten, het in stand houden van onze fysieke dienstverlening, het verbeteren van onze schriftelijke communicatie, crisiscommunicatie, laatste voorbereidingen voor de meldingenapp en het aanpassen van de werkprocessen Wmo, Participatiewet en Jeugdzorg. Daarnaast hebben we veel beleidsplannen ontwikkeld die door de gemeenteraad zijn goedgekeurd. Ook regionaal zijn we steeds beter vertegenwoordigd. Bijvoorbeeld op het gebied van Economie en Zorg & Veiligheid. En door onze deelname in de Regiegroep MRA en de Purmer.
4
Ondernemend en betrokken Participatie maakt steeds meer onderdeel uit van de uitvoering van ons beleid. We informeren en adviseren inwoners over de mogelijkheden en faciliteren hen om zelf initiatieven te nemen.Door een intensief samenspel van inwoners, vrijwilligers en professionals willen we onze dienstverlening optimaal laten aansluiten bij wat er leeft in de samenleving. En wendbaar zijn om te kunnen inspelen op de initiatieven die zij zelf ondernemen. Op deze manier willen we ook de komende periode invulling geven aan onze ambities en kernwaarden. Korte terugblik op 2020 Het jaar 2020 kenmerkt zich door een grote focus op de uitvoering en verdere professionalisering van de organisatie daartoe. Met een gezonde organisatie, die toegerust is op het waarmaken van onze ambities, sturen we op zichtbaar resultaat, werken we met een realistische planning, beheersen we de risico’s op de grote dossiers en waar mogelijk en zinvol blijven we inhuur vervangen door eigen personeel. De taakstelling op de organisatie zoals opgenomen in de begroting 2020 - 2023, wordt behaald door afslanking op meerdere onderdelen, waaronder het verder verkleinen van het managementteam. Parallel aan deze taakstelling, is het wel van belang om te investeren in enkele cruciale onderdelen van de organisatie: Inkoop, ruimtelijke projecten en ICT.
Dit zijn belangrijke onderdelen bij het realiseren van onze ambities. De kosten voor Inkoop zijn in 2020 tijdelijk verhoogd en zijn nodig om de komende jaren de hoge kosten van inhuur om te zetten in vast personeel. Volgens de begroting zouden de meerkosten voor personeel ten behoeve van ruimtelijke projecten grotendeels via ‘anterieure overeenkomsten’ worden verhaald op de ontwikkelaars. In werkelijkheid is de toerekening van de salariskosten naar de diverse lopende projecten door aanwijsbare omstandigheden in 2020 incidenteel lager en drukt daardoor op het resultaat. Onze ICT is een aandachtspunt voor de komende jaren. Ook de kostenontwikkeling binnen het Sociaal Domein vergt onze aandacht. In de begroting was reeds een negatieve bijstelling opgenomen van € 1,6 mln., waarvan € 1,4 mln. voor Jeugdzorg. In 2020 heeft een integrale evaluatie plaatsgevonden van het beleid op het gebied van jeugd, sport, kunst en cultuur en leefstijl. Een van de punten is dat we in de toekomst meer lokale regie willen voeren op de uitvoering en bijstelling van ons sociale beleid. Het verbeteren van onze informatievoorziening is hierbij van cruciaal belang. Tevens is een periode aangebroken waarin we met voldoende afstand kunnen kijken naar het zorg- en hulpstelsel dat we hebben gebouwd.
Dit heeft ertoe geleid dat in 2020 een verdere synchronisatie van de beleidsdoelstellingen over de verschillende sociale domeinen heen heeft plaatsgevonden. Effecten van het coronavirus Vanaf het begin van de corona-uitbraak zijn Rijk en medeoverheden als één overheid opgetreden om het coronavirus en de economische en sociale gevolgen van de coronacrisis te bestrijden. De medeoverheden doen, in samenwerking met elkaar en met het kabinet, alles wat ze kunnen en willen dat ook blijven doen. Dat is ook wat burgers en bedrijven verwachten en vragen, ook van hun lokale en regionale overheden. Zeker nu iedereen zich realiseert dat de effecten van deze coronacrisis nog gedurende langere tijd merkbaar zullen zijn. De gemeente heeft haar verantwoordelijkheid genomen in de uitvoering van noodzakelijke maatregelen gericht op opvangen van de effecten van de pandemie, zoals:. Uitvoering TOZO en Vangnetregelingen Tegemoetkomingen aan ondernemers (huurverminderingen) Tegemoetkomingen non-profit organisaties Tegemoetkomingen sportverenigingen Het coronavirus en de coronamaatregelen hebben financiële gevolgen voor de gemeente. De gemeente heeft enerzijds extra uitgaven gemaakt en wordt geconfronteerd met derving van inkomsten. Anderzijds wordt de gemeente gecompenseerd door het Rijk en heeft juist minder uitgaven gedaan door uitgestelde activiteiten.
Om een incidenteel financieel effect hiervan in de jaarrekening te voorkomen, is in de Winternota voorgesteld een bestemmingsreserve te vormen. Per saldo zijn de inkomsten met betrekking tot het coronavirus in 2020 hoger dan de kosten die de gemeente (tot op heden) gemaakt heeft. Dit verschil wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserve en is hierdoor beschikbaar in 2021. Onder de paragrafen is hiervoor een aparte bijlage opgenomen waarin deze inkomsten en uitgaven zijn verantwoord.
5
Financieel resultaat Het jaar 2020 sluit met een nadelig saldo van € 1,9 mln. Dit is € 1 mln. lager dan begroot (€ 875.000 negatief). Bij het opstellen van de Winternota is rekening gehouden met de verkoopopbrengst van het voormalig stadskantoor in Oosthuizen van € 1,1 mln. De daadwerkelijke overdracht en realisatie hiervan vindt plaats in 2021. Indien de verkoopopbrengst buiten beschouwing wordt gelaten, is het financieel resultaat 2020 in lijn met de begroting. Voor een nadere analyse en het ontstaan van het negatieve resultaat verwijzen we u naar het onderdeel “Financieel resultaat” met een toelichting op de verschillende programma’s. Begin 2021 is de gemeenteraad geïnformeerd over de financiële positie van de gemeente die volgens de vorige controlerende account, provincie en VNG uitstekend is. Het negatieve resultaat over 2020 komt ten laste van de Algemene Reserve en deze reserve is onderdeel van het Eigen Vermogen van de gemeente. Omdat in de begroting voor 2020 ook enkele stortingen in de Algemene Reserve waren geraamd verandert de eindstand niet t.o.v. 2019. De financiële positie blijft daarmee in lijn met de beoordelingen van de eerder genoemde organisaties Financieel gezond Van ons als gemeente wordt verwacht dat wij een belangrijke rol vervullen bij maatschappelijke thema’s. Financiële bewegingsruimte is een minimale voorwaarde om die rol uit te kunnen oefenen.
De financiële positie van onze gemeente geeft vooralsnog een positief beeld voor de komende jaren. In de begroting van 2020 is ruim € 4 mln. omgebogen om ruimte te maken voor de ambities en structureel te investeren in de kwaliteit van openbare ruimte. In de begroting 2021 zijn nieuwe ombuigingen opgenomen (aanvullend op de ombuigingen uit 2020) om de begroting sluitend te maken. Onder andere de grote (autonome) stijging van kosten voor de jeugdzorg maken dit noodzakelijk. Naar het oordeel van de Provincie Noord-Holland is de begroting 2021 structureel en reëel in evenwicht. Gelijk aan 2020 en eerdere jaren, is ook in 2021 sprake van repressief toezicht. Dat wil zeggen dat we de laagste vorm van toezicht hebben op de gemeentelijke financiën. Ook blijkt de goede financiële gezondheid van onze gemeente uit diverse benchmarks. Zo heeft BDO de jaarrekeningen 2019 en de begrotingen 2021 van alle gemeenten geanalyseerd. Onze gemeente ontvangt als rapportcijfer een 10 en wordt daarmee op basis van de financiële ratio’s aangemerkt als “minst risicovol”. Op de “Monitor financiële conditie” van de VNG scoort onze gemeente een 8 tegenover een gemiddelde score van de gemeenten van 7,2. Omdat we afgelopen jaren best veel hebben geïnvesteerd, halen we geen net geen 10. Tenslotte De financiële positie van de gemeente geeft een positief beeld voor de komende jaren.
Wij zullen de ingezette koers naar een toekomstbestendige organisatie, die past bij het karakter en de omvang van onze gemeente en die recht doet aan de ontwikkelingen, die we nu kunnen voorzien vasthouden. In 2020 hebben we als gemeenteraad en college veel zaken in gang gezet en de bestuurlijke besluitvorming daarover afgerond. De jaren 2020-2021 stonden en staan meer in het teken van de uitvoering hiervan. Waarbij aandacht voor onze dienstverlening en verdere professionalisering van de organisatie. Een gezonde begroting is daarbij een belangrijk uitgangspunt. Het college van burgemeester en wethouders
6
Programma 1 Bestuur
7
Algemeen In het begin van het jaar lag de focus van onze organisatie grotendeels op het omgaan met corona. Naarmate het jaar vorderde, hebben we met elkaar manieren gevonden om de draad weer op te pakken.
2020: een bijzonder jaar Het jaar 2020 was één grote uitdaging. Veelal weten we in crisis op hoofdlijnen wel wat er op ons afkomt. Maar afgelopen jaar kregen we te maken met een ongrijpbare en onzichtbare vijand. Het is dan belangrijk om wendbaar te zijn en tegelijkertijd naar nieuwe mogelijkheden te zoeken. Om projecten te laten doorgaan. Maar ook om alle medewerkers en inwoners aangehaakt te houden. De communicatie draaide voor een groot gedeelte om de crisiscommunicatie rondom corona. Dienstverlening We hebben onze dienstverlening verder verbeterd. Corona zorgde hierbij wel voor de nodige uitdaging. Bij het speerpunt Dienstverlening komen we hier uitgebreid op terug. Zo hebben we het hier over de lancering van de meldingenapp, datagestuurd werken en helder en klantvriendelijk taalgebruik. Gaandeweg het jaar hebben we nieuwe wegen gevonden voor participatiebijeenkomsten. Inwoners konden via online bijeenkomsten meedenken en meedoen. Ook hebben we ervoor kunnen zorgen dat onze medewerkers betrokken bleven bij wat er zich afspeelde binnen de organisatie en onze samenleving. En dat het wij-gevoel in stand bleef. Intranet, Zoombijeenkomsten, online personeelsbijeenkomsten en -personeelsvideo’s en nog veel meer hebben hieraan bijgedragen.
Hierdoor konden teams ondanks het massaal thuiswerken blijven samenwerken en kon onze dienstverlening op alle niveaus ‘gewoon’ doorgaan en zelfs verbeterd worden. Regionaal De governance van de MRA is ter discussie gesteld. Burgemeester Sievers is lid geworden van de Regiegroep MRA. Ze heeft daar de regie samen met de burgemeesters van Zaanstad en Purmerend. Deze regiegroep heeft een transitiecommissie in het leven geroepen. Landelijk Wethouder Schütt is voorzitter van het portefeuillehoudersoverleg Economische Zaken in de regio ZaanstreekWaterland. En is daarmee afgevaardigde namens onze regio in het Bestuurlijk Overleg Economische Zaken in de MRA. Hierdoor zijn we ambtelijk ook nauw betrokken bij de ontwikkeling en totstandkoming van zowel regionale als landelijke regelingen.
8
Dienstverlening Coalitieakkoord De dienstverlening zal worden verbeterd, vanuit het perspectief van de burger. De dienstverlening wordt zoveel mogelijk digitaal, of het nu gaat om informatie inwinnen, meldingen doen of producten aanvragen. Digitaal wordt de basis, maar persoonlijke dienstverlening blijft zeker bestaan. Een klantcontactcentrum, de brede loket-benadering en een serviceloket in Oosthuizen zijn daarbij belangrijke elementen. Een onderdeel van deze verbeterslag is het inzichtelijk maken van wat burgers en ondernemers van de gemeente mogen verwachten, doen wat wordt beloofd en aansluiten bij de behoefte van burgers en ondernemers.
Nadere toelichting Het bestaansrecht van de gemeentelijke organisatie ligt met name in het verlenen van diensten aan de inwoners. Dat kan gaan om vergunningen, documenten, voorzieningen of om informatie. Het ‘gewoon goed’ verlenen van die diensten moet een vanzelfsprekendheid zijn, verankerd in de genen van iedere ambtenaar. We scoren daarin als organisatie over het algemeen niet slecht, maar er is zeker ruimte voor verbetering. Om de kwaliteit van dienstverlening op een continu hoog niveau te brengen en/of te houden is een breed programma ingezet. Al sinds de aantreding van dit college is het een speerpunt. Er zijn al de nodige resultaten behaald, zoals het verbouwen van de entree, het inrichten van het KCC, het monitoren van terugbelnotities, het werken op afspraak en de inrichting van de digitale dienstverlening.
Doelen en ambities Met het programma ‘Gewoon Goed’ willen we onze dienstverlening verder verbeteren zodat de burger zich gewaardeerd en ontzorgd voelt. Dit vraagt om een organisatie die gericht is op integrale advisering en die een participatieve insteek en een dienstverlenende houding heeft.
Wat wilden we daarvoor doen
Werken op afspraak doorontwikkelen. Bezorgen reisdocumenten: onderzoek naar de mogelijkheden. Telefonische beantwoording: monitoren, verbeteren en versnellen. Invoeren meldingenapp: drempelverlagend instrument voor signalering door inwoners, maakt monitoring van de opvolging mogelijk. Helder en klantvriendelijk taalgebruik in brieven en e-mails, toetsen bestaande formats en opleiden medewerkers. Webcare: signaleren van items op social media om zo tijdig te kunnen acteren. Monitoren klanttevredenheid voor een continue verbetering van onze dienstverlening.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Dienstverlening is een belangrijk speerpunt van het college. De gemeenteraad heeft daarom in november 2020 informatie ontvangen over de actuele stand van zaken over dit beleidsspeerpunt. Afgelopen jaar hebben we niet alleen belangrijke stappen gezet in het verbeteren van onze dienstverlening. Ook hebben we onze medewerkers meer bewust gemaakt van onze dienstverlenende rol als organisatie. En wat deze rol vraagt van hun houding en gedrag richting inwoners. Hieronder een nadere toelichting op projectof productniveau. Werken op afspraak Werken op afspraak is inmiddels volledig ingevoerd. Bezorgen reisdocumenten Het bezorgen van reisdocumenten is een standaard onderdeel van ons dienstenaanbod geworden.
9
Datagestuurd werken We hebben afgelopen jaar ingezet op het verkrijgen van inzicht in de basisinformatie van onze dienstverlening. Dit om datagestuurd werken mogelijk te maken. Voorbeelden hiervan zijn:
Monitoren van terugbelnotities om onze telefonische bereikbaarheid te verbeteren. Het systeem is inmiddels volledig ingevoerd. Periodieke rapportages over de toegangskanalen die inwoners, organisaties en bedrijven gebruiken voor onze dienstverlening. Deze rapportages zullen gaandeweg worden uitgebreid met meer kwantitatieve gegevens over de verschillende producten en vormen van dienstverlening door de gemeente. Aanpassen van werkprocessen bij organisatieonderdelen waar inwoners regelmatig aankloppen voor informatie (bijvoorbeeld het BSL, het Wmo-team en Verkeer). Dit om verzoeken sneller af te kunnen handelen.
Meldingenapp Er is intensief gewerkt aan de meldingenapp voor de openbare ruimte. Deze is op 1 maart 2021 live gegaan. Inwoners kunnen de app downloaden en 24/7 een melding aan ons doorgeven. Hierbij kunnen ze aangeven of ze wel of niet door ons op de hoogte willen worden gehouden van de opvolging. Op onze website staat een overzichtskaart met daarop alle actuele meldingen binnen onze gemeente en de status hiervan. Inwoners kunnen hier aangeven of ze de voortgang van een bepaalde melding willen volgen. Het maakt niet uit of dit een melding van iemand anders is. Helder en klantvriendelijk taalgebruik Eind 2019 is het programma ‘Schrijfwijzer’ gestart. Dit programma traint alle secties binnen onze organisatie om helder en klantvriendelijk te communiceren met ‘de klant’. Zowel schriftelijk (brieven en e-mails) als in de omgang. Eind 2020 zijn we begonnen met alle werkprocessen en standaardbrieven tegen het licht te houden. Al onze brieven beoordelen we op relevantie en maken we Schrijfwijzerproof. Dit ‘omdenkproces’ bij medewerkers vraagt om een continue bewaking en bijsturing. Dit programma zal daarom worden voortgezet. Nieuwe gemeentelijke website Om onze digitale toegankelijkheid te verbeteren is er een nieuwe gemeentelijke website in de maak. Door corona is de livegang hiervan verschoven van eind 2020 naar het tweede kwartaal van 2021.
10
Intergemeentelijke samenwerking Coalitieakkoord De samenwerkingsverbanden waaraan Edam-Volendam deelneemt zijn divers. Er is sprake van veel bestuurlijke drukte. In allerlei samenwerkingsverbanden is sprake van een actuele dynamiek. Het college hanteert een aantal criteria bij haar positiebepaling. Ze willen hierbij een volwaardige rol vervullen, goede relaties met de buurgemeenten onderhouden, vroegtijdig geïnformeerd zijn en aan tafel te zitten, met zo weinig mogelijk bestuurlijke drukte en structuren, met aandacht voor de diverse overlappingen.
Nadere toelichting Binnen de deelregio Zaanstreek-Waterland van de Metropoolregio Amsterdam (MRA) vindt vanaf 1 januari 2017 een samenwerking plaats op een aantal deelterreinen. Hiervoor is een gezamenlijke visie vastgesteld. In aansluiting daarop is in 2020 gestart met het maken van een gezamenlijke propositie. Deze moet duidelijk maken wat we te bieden hebben aan de MRA en wat we verwachten van de samenwerking. Onze gemeente is trekker van het beleidsterrein Economie, recreatie en toerisme. Onze wethouder is voorzitter van het bestuurdersoverleg Economie c.a. in Zaanstreek-Waterland en bovendien afgevaardigde vanuit onze regio in het bestuurdersoverleg MRA. In 2020 zijn de overleggen Ruimte en Landschap samengevoegd, onder leiding van de portefeuillehouder van Purmerend. Onze burgemeester maakt deel uit van dit portefeuillehoudersoverleg en is daarbij trekker van het onderdeel Landschap. Zij is lid van de MRA Regiegroep en vertegenwoordigt samen met de burgemeesters van Zaanstad en Purmerend de regio ZaanstreekWaterland. In 2020 is de MRA Agenda 2.0 vastgesteld.
Doelen en ambities
Goede onderlinge relaties met mede-overheden. Actief bijdragen aan de gezamenlijke doelstellingen dan wel het voortouw nemen. Vroegtijdig geïnformeerd zijn over voor Edam-Volendam relevante ontwikkelingen. Een vermindering van overlappende samenwerkingsverbanden. Samenwerking met regiogemeenten op terreinen met een gemeenschappelijk belang (onder meer energiestrategie, mobiliteit, woningbouw, duurzame economie).
Wat wilden we daarvoor doen
Het convenant met MRA ten uitvoer brengen. Aan de hand van de Samenwerkingsagenda Zaanstreek-Waterland (op te volgen door de propositie Zaanstreek-Waterland) samenwerken met de regiogemeenten.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Burgemeester Sievers is lid geworden van de Regiegroep MRA. Ze heeft daar de regie samen met de burgemeesters van Zaanstad en Purmerend. Afgelopen jaar is er veel nadruk komen te liggen op het bestrijden van de gevolgen van de coronacrisis (bijvoorbeeld voor ondernemers) en het opstellen van een plan voor de transitiemaatregelen en de herstelmogelijkheden. De MRA Agenda 2.0 heeft ook geleid tot een discussie over de governance van de MRA. Dit punt zal in 2021 worden uitgewerkt. De raadsinformatiebrief is inmiddels doorontwikkeld naar een Kwartaalmonitor Regiozaken. Deze houdt de gemeenteraad op de hoogte van de ontwikkelingen in het afgelopen kwartaal en geeft een vooruitblik naar het komende kwartaal. Ook in het Sociaal Domein wordt de samenwerking steeds verder vormgegeven. In het kader van de herstelmaatregelen worden Mobiliteitsbureaus ontwikkeld. Deze maken gebruik van een andere manier van arbeidsbemiddeling. Uitgangspunt hierbij zijn de competenties van mensen in plaats van uitsluitend hun kennis en ervaring. Hiervoor hebben de wethouders Werk & Inkomen en Economische Zaken de handen ineengeslagen.
11
In het eerste kwartaal van 2020 hebben we een start gemaakt met het ontwikkelen van een nieuwe toeristische koers waarbij de nadruk moet liggen op kwaliteit in plaats van kwantiteit. Ondanks het feit dat het toerisme door de coronacrisis stil is komen te liggen, werken we verder aan deze kwaliteitsslag. Helaas lag in 2020 vooral de nadruk op het laten overleven van onze toeristische sector. De coronacrisis heeft tot gevolg gehad dat de regionale samenwerking enorm is versterkt. Zowel op het gebied van veiligheid als economie hebben we binnen de regio de handen ineengeslagen. In de hoop dat we zo de negatieve effecten kunnen beperken. Met name in VRA-verband (Vervoersregio Amsterdam) werken we aan het in stand houden maar vooral ook verbeteren van de mobiliteit en bereikbaarheid van onze regio.
12
Financiën Wat heeft het gekost? Bedragen *€1.000 1 Bestuur
Lasten
Jaarrekening
Primitieve begroting
Bijgestelde begroting
Realisatie
2019 -15.685
2020 -15.007
2020 -15.420
2020 -15.562
2020 -141
Baten
Afwijking
299
33
38
177
139
Totaal vóór mutaties reserves
-15.386
-14.974
-15.382
-15.385
-2
Toevoeging reserves Onttrekking reserves Totaal na mutaties reserves
-2.124 349 -17.162
-289 561 -14.701
-410 495 -15.298
-410 462 -15.333
0 -33 -35
Bedragen * €1.000 Omschrijving
Bijgestelde begroting Lasten
Baten
Realisatie
Saldo
Lasten
Baten
Afwijking Saldo
Saldo
1.01 Algemeen bestuur
-603
0
-603
-590
0
-590
13
1.02 Dagelijks bestuur
-803
33
-770
-1.026
50
-975
-205
1.03 Regionale samenwerking
-214
0
-214
-161
0
-161
53
1.04 Rekenkamer
-37
0
-37
-24
0
-24
13
1.05 Burgerparticipatie
-70
0
-70
-60
0
-60
10
1.06 Communicatie en voorlichting
-382
0
-382
-317
0
-317
64
-13.312
5
-13.307
-13.384
126
-13.257
49
-15.420
38
-15.382
-15.562
177
-15.385
-2
-410
495
85
-410
462
52
-33
-15.830
533
-15.298
-15.971
639
-15.333
-35
1.07 Overhead Totaal vóór mutaties reserves Mutaties reserves Totaal na mutaties reserves
Verantwoording producten Met betrekking tot de verantwoording van de producten is er voor gekozen slechts de significante afwijkingen ten opzichte van de begroting te vermelden, waardoor de analyse per programma op de gewenste hoofdlijnen plaats vindt. Product 1.01 Algemeen Bestuur De werkelijke lasten op het product Algemeen bestuur zijn € 13.000 lager dan begroot. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de Raadcommissies vanwege corona minder geld hebben uitgegeven aan training, cursuskosten en uitbestede werkzaamheden. Product 1.02 Dagelijks Bestuur De werkelijke uitgaven op het product Dagelijks bestuur zijn in 2020 € 223.029 hoger uitgevallen dan begroot. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de eenmalige toevoeging aan de voorziening Pensioenverplichtingen (gewezen) wethouders. Het saldo van de voorziening bedroeg per ultimo 1-1-2020 een bedrag van € 2.602.855. Gedurende het boekjaar 2020 zijn ten laste van deze voorziening pensioenverplichtingen voldaan aan belanghebbende gewezen wethouders, en zijn uitvoeringskosten door de uitvoeringsorganisatie in rekening gebracht. Met inachtneming van deze uitgaven en op basis van opgestelde actuariële berekeningen van de pensioenverplichtingen per ultimo 31-12-2020 is de voorziening in kwestie bijgesteld met een bedrag van € 272.378.
Met deze bijstelling bedraagt het saldo van de voorziening per 31-12-2020 een bedrag van € 2.849.943. Dit saldo is dan conform de uitgebrachte actuariële verplichting per deze datum. Naast bovenstaande hoger dan begrote uitgaven was er een meevaller op het gebied van de wachtgeldverplichtingen. Deze meevaller bedroeg € 40.927. Door de coronaperikelen zijn de kosten voor representatie € 9.000 lager uitgevallen dan begroot.
13
De vrijval van de voorziening Wachtgeld gewezen wethouders heeft er toe bijgedragen dat de werkelijke inkomsten op dit product € 17.552 hoger waren dan was begroot. Het saldo van de voorziening Appa wachtgeld gewezen wethouders bedroeg per ultimo 1-1-2020 een bedrag van € 55.742. Gedurende het boekjaar 2020 is ten laste van deze voorziening nog een enkele wachtgeldverplichting voldaan aan een belanghebbende gewezen wethouder. In verband met het eindigen in 2020 van de hiervoor bedoelde enige wachtgeldverplichting kan het saldo van de voorziening in kwestie per 31-12-2020 worden bijgesteld naar een saldo van € 0. Mocht na 31-12-2020 een wachtgeldverplichting ontstaan in dit verband, dan zal via een daartoe strekkend voorstel, en onderbouwd met een actuariële berekening, de voorziening alsnog worden bijgesteld op de dan geldende en toekomstige verplichting. Product 1.03 Regionale samenwerking Jaarlijks worden door de 8 gemeenten in de regio Zaanstreek-Waterland projecten aangewezen die betaald worden uit de zogenaamde SRA-gelden, de gelden die onder de gemeenten verdeeld zijn na de opheffing van de Stadsregio Amsterdam. De gemeente Zaanstad geldt hiervoor als 'voor-financierder', waardoor de afrekeningen in latere jaren zullen komen.
De gemeente Edam-Volendam heeft bedongen dat voor ieder afzonderlijk project toestemming moet worden gegeven alvorens als co-financier op te treden. Op 31 december 2020 resteert hier nog een bedrag van € 52.000, wat wordt ingezet ten behoeve van (de ontwikkeling van) een aantal gezamenlijke projecten in 2020 (en later). Deze projecten zijn vastgesteld in de diverse portefeuillehoudersoverleggen Zaanstreek-Waterland en middels een begroting vastgesteld in de diverse colleges. Het resterende bedrag dient dus overgeheveld te worden naar 2021. Product 1.04 Rekenkamer De kosten voor onderzoek door de Rekenkamer zijn € 13.000 lager uitgevallen dan was begroot. Vanwege corona heeft het onderzoek een deel van het jaar stil gelegen. Voorts is geen nieuw onderzoek opgestart. Product 1.05 Burgerparticipatie Ook in 2020 heeft de gemeente de dorps- en wijkraden ondersteund en een aantal burgerinitiatieven gehonoreerd. Dit zal in 2021 zijn vervolg krijgen (middels de in 2020 nieuw opgestelde Nota Participatiebeleid Edam-Volendam) en nog verder worden uitgebouwd. In 2020 is nog sprake van een onderschrijding van € 10.000 op het budget voor dorp- en wijkraden, omdat binnen de begroting rekening is gehouden met een uitbreiding van de subsidieregeling met wijkraden. Product 1.06 Communicatie en voorlichting De lasten op dit product zijn in totaal € 64.000 lager uitgevallen dan begroot.
Dit heeft meerdere redenen. Communicatie 2020 was een bijzonder jaar. We weten allemaal waarom. Ook voor wat betreft communicatie was het jaar één grote uitdaging. Veelal weten we in crisis op hoofdlijnen wel wat er op ons afkomt. Maar afgelopen jaar kregen we te maken met een ongrijpbare en onzichtbare vijand. De grote kunst is dan om wendbaar te zijn en tegelijkertijd naar nieuwe mogelijkheden te zoeken om projecten te laten doorgaan en medewerkers en alle inwoners aangehaakt te houden bij alles wat er speelt en toch ook vanuit de gemeente georganiseerd wordt. De communicatie heeft daarom ook voor een groot gedeelte in het teken gestaan van crisiscommunicatie rondom corona. Maar naarmate het jaar vorderde hebben we toch wegen gevonden om participatiebijeenkomsten online te organiseren voor onze inwoners. Dit is allemaal prima verlopen. De kosten zijn per saldo € 15.000 lager uit gekomen dan geraamd. Toegankelijkheid en campagnes Alles dat we voor 2020 gepland hadden is zoveel mogelijk doorgegaan. Stappen zijn gezet om onze digitale toegankelijkheid te verbeteren. Er komt in 2021 een volledig nieuwe gemeentelijke website. Deze stond gepland voor eind 2020 maar is door coronavertraging verschoven naar het eerste kwartaal 2021. Dit resulteert in een onderschrijding van € 8.000 op het budget.
De ‘Schrijfwijzer’, is een intern ‘omdenkproces’ voor alle medewerkers van de gemeente dat veel tijd kost. Dat heeft door het niet kunnen samenkomen ietwat vertraging opgelopen. Met de Schrijfwijzer wordt alle secties geleerd om op een heldere manier te communiceren met de burger. Zowel schriftelijk, waarbij een herijking van de standaardbrieven aan de orde is, als in de omgang. Het begint z’n vruchten af te werpen. We beseffen ons dat dit proces continue bewaakt en bijgestuurd moet worden. Het is eigenlijk going concern. 14
Daarnaast zijn er campagnes ontwikkeld, gestart en gecontinueerd op het gebied van onder andere duurzaamheid (Groen voor Elkaar), de vermindering van afval, Julianaweg, Derde Ontsluitingsweg, LEF, Speelruimtebeleid, en tal van andere projecten. Dit nog los van de ‘going concern’ en de continue output richting lokale, regionale en ook landelijke media. Want Edam-Volendam is altijd nieuws. En we worden wat dat betreft ook altijd ‘gezocht’ door alle media. Monitoren Omdat we zorgvuldig te werk gaan zijn er ook een aantal zaken doorgeschoven naar 2021. In 2019 konden we nog gebruik maken van de regionale Omnibus enquête. Dat was voor het laatst. Dat betekent dat we als gemeente zelf stappen kunnen gaan ondernemen om het welbevinden van de inwoners en de klanttevredenheid te monitoren. Ons doel is om continu te monitoren. Het grote voordeel bij deze stap is dat we veel beter zicht krijgen op de beleving van de gemeentelijke dienstverlening. Daarvoor wordt in 2021 software aangeschaft en geïmplementeerd. Een ander groot voordeel van deze tool/software is dat deze ook gebruikt kan worden voor participatievraagstukken. Het is dan ook mogelijk om online een specifieke uitvraag te doen, tot op wijkniveau. Dit sluit in de planning weer mooi aan bij de uitvoering van de recent vastgestelde participatienota. Dit verklaart een onderschrijding van € 25.000 op het budget burgercommunicatie.
Huis-aan-huis krant blijft Gemeentegids Het lag in de planning om na de zomer van 2020 te starten met een elk kwartaal terugkerende huis-aan-huis krant waarin we de inwoners informeren over wat we doen. Ons verhaal vertellen op basis van de acties die we met elkaar ondernemen. De onderwerpen waar we dagelijks vele uren in investeren voor onze inwoners. Het vertellen van ons verhaal om de inwoners van de gemeente nog meer te laten zien ‘wat de gemeente doet voor u’. Er is besloten om de bij de inwoners bekende Gemeentegids in overleg met de uitgever aan te gaan pakken. Het resultaat daarvan wordt komend najaar zichtbaar. Product 1.07 Overhead De lasten op het product Overhead zijn € 72.000 hoger uitgevallen dan was begroot. Dit heeft meerdere redenen. De grootste verschillen worden hier toegelicht. Werken voor projecten In de begroting was een bedrag geraamd van € 793.000 voor toerekening van salariskosten naar de diverse lopende projecten. In werkelijkheid is er maar een bedrag van € 329.000 doorberekend. Dit zorgt voor een negatief verschil van € 464.000. Door de coronaperikelen hebben projectmedewerkers minder uren aan projecten kunnen toeschrijven dan was begroot. Een bedrag van € 145.000 wordt hiervoor onttrokken aan de reserve Coronafonds.
Daarnaast was voor verschillende projecten nog geen krediet beschikbaar gesteld en was de verantwoording van de toe te rekenen uren onvolledig. Vorming en opleiding De kosten voor vorming en opleidingen zijn € 21.000 hoger uitgevallen dan was begroot. De overschrijding verklaart zich door de in 2020 besloten inzet van Adviesbureau voor Veiligheid & Handhaving bij de sectie Veiligheid van de gemeente. De inzet richtte zich daarbij op een verbeteringsproces van de handhavingsfunctie binnen de openbare ruimte van de gemeente Edam-Volendam. Het budget op de kostenplaats was in 2020 niet toereikend om de kosten verbonden aan de betrokken inzet volledig te kunnen dekken. Kosten Salarisadministratie De overschrijding van € 67.000 op het budget van de salarisadministratie verklaart zich door gemaakte kosten rond de implementatie van het eerdere besluit rond het e-HRM proces binnen de gemeentelijke organisatie. Van dit e-HRM proces maakt ook de salarisadministratie deel uit. Na een gehouden aanbestedingsprocedure eHRM in 2020 is de gemeente vervolgens en in overleg met de betrokken softwareleverancier gestart met het implementatieproces van het geselecteerde systeem en haar onderdelen. De kosten die op deze implementatie in 2020 betrekking hebben gehad zijn verantwoord op de hiervoor genoemde kostenplaats.
Het budget op die kostenplaats was in 2020 nog niet afgestemd op de hiervoor toegelichte ontwikkeling. Dit verklaart de nu geconstateerde overschrijding.
15
Automatiseringskosten Inclusief de kosten voor Informatiebeveiliging zijn de werkelijke lasten voor ICT-kosten dit jaar € 70.000 lager dan was begroot. De afschrijvingslasten vallen € 26.000 lager uit doordat sommige projecten niet gereed zijn gekomen. Het is de verwachting dat deze projecten dit jaar worden afgerond. Daarnaast zijn de kosten voor onderhoud van diverse automatiseringspakketten € 45.000 lager uitgevallen dan was begroot. Directe salariskosten De directe personeelskosten (in dit geval salariskosten plus inhuur) vallen op het product Overhead ongeveer € 266.000 hoger uit dan was begroot. Voor een uitgebreide toelichting met betrekking tot de totale personeelskosten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering onderdeel Personeel. Toe te rekenen salariskosten Vanaf het product Overhead worden alle salariskosten verdeeld naar de producten waar deze verantwoord moeten worden. De toe te rekenen salariskosten, inclusief de te verdelen kosten van inhuur, vallen in 2020 ruim € 674.000 hoger uit dan was begroot. Dit wordt veroorzaakt doordat de kosten voor inhuur hoger uitvallen dan was begroot en dat de toerekening van deze kosten aan andere producten niet was begroot. Dit zorgt voor een positief verschil op dit product. Tractiemiddelen De kosten onderhoud en benzine voor tractiemiddelen zijn in 2020 ruim € 10.000 lager uitgevallen dan was begroot.
Baten product 1.07 Overhead De inkomsten op het product Overhead zijn €120.000 hoger dan begroot. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door vangnetuitkeringen van het UWV in het kader van Wet arbeid en zorg (Wazo). Mutaties reserves De geraamde onderhoudskosten aan gemeentelijke panden voor € 32.700 (ten laste van de onderhoudsreserve) hebben niet plaatsgevonden in 2020 (doorgeschoven in de tijd). Aan de reserve Coronafonds wordt per saldo een bedrag van € 46.400 toegevoegd. Dit bedrag bestaat uit meerdere posten: Door de coronaperikelen hebben projectmedewerkers minder uren aan projecten kunnen toeschrijven dan was begroot. Een bedrag van € 145.000 wordt hiervoor onttrokken aan de reserve Coronafonds. Deze onttrekking was niet begroot. Bij de Winternota was een bedrag van € 210.000 geraamd voor externe ondersteuning in verband met extra werkzaamheden door de corona pandemie. Bij de jaarrekening is er voor gekozen deze kosten direct op de producten te verantwoorden in programma 5, waardoor dit bedrag in dit programma zichtbaar wordt gemaakt en ten laste komt van de reserve (programma 5). Per saldo zijn de coronakosten in programma 1 € 18.600 hoger dan geraamd en komen ten laste van de reserve.
In de paragraaf corona gevolgen 2020 is een uitgebreide rapportage van de bijdragen vanuit het rijk opgenomen en de kosten dan wel besparingen die ontstaan zijn in het kader van corona.
16
Beleidsindicatoren Vanaf het begrotingsjaar 2017 lichten gemeenten de effecten van beleid toe door een vaste set beleidsindicatoren op te nemen in de begroting en de jaarrekening. De meeste van deze indicatoren zijn te vinden op www.waarstaatjegemeente.nl, onder het dashboard “Besluit Begroting en Verantwoording”. Bij elk van deze indicatoren is een omschrijving en nadere toelichting vermeld. Een aantal van deze indicatoren dient echter door gemeenten uit de eigen gegevens of de eigen begroting overgenomen te worden, omdat daar geen landelijke bron voor beschikbaar is. Indicator Eenheid Periode Bron Waarde Benchmark Waarde Formatie
Fte per 1.000 inwoners
2020
Eigen gegevens
8,0
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
2020
Eigen gegevens
8,0
Apparaatskosten
Kosten per inwoner 2020
Eigen gegevens
589
Externe inhuur
Kosten als % van 2020 totale loonsom + totale kosten inhuur externen
Eigen gegevens
13,4%
Overhead
% van totale lasten
Eigen gegevens
15,3%
2020
17
Beleidsstukken Verordeningen Via bovenstaande hyperlink wordt u doorverwezen naar de vastgestelde verordeningen. Beleidsstukken Bestuur Via bovenstaande hyperlink wordt u doorverwezen naar de huidige beleidsstukken. De beleidsstukken behorende bij dit programma vindt u onder de koppen:
College van B&W Organisatie
18
Verbonden partijen Metropoolregio Amsterdam
19
Programma 2 Publiek, Veiligheid en Juridische zaken
20
Algemeen Samen met inwoners en ondernemers ontwikkelen we beleid en regelgeving om onze gemeente leefbaar en veilig te houden. Voorbeelden van samenwerking zijn de projecten LEF, Actieprogramma Integrale Veiligheid (AIV), Uitvoeringsplan handhaving openbare ruimte en Buurtbemiddeling. Met onze ketenpartners zorgen we dat de basis voor een veilige publieke ruimte op orde is. Daar waar repressief opgetreden moet worden werken we samen met politie, RIEC, CTER, TopX, het Veiligheidshuis en de Veiligheidsregio. Aanpak jeugd Eind 2020 zijn we in samenwerking met onze zorg- en veiligheidspartners begonnen aan een gerichte aanpak van overlast gevende jeugd. We hebben ervaren dat een gecombineerde aanpak van zorg, preventie en repressie goede resultaten oplevert. Deze aanpak zetten we voort in 2021. Boa’s Voor de boa’s was 2020 een bijzonder jaar. Ze waren belast met de handhaving van de coronamaatregelen en kregen hierdoor soms wekelijks extra en/of nieuwe taken. Begin 2021 ontvangt de gemeenteraad een rapportage over de resultaten van de boa’s. Publiek Vanaf 2020 is het mogelijk om reisdocumenten en overlijdensaangiftes geheel digitaal bij ons te doen. En is het bezorgen van reisdocumenten een standaard onderdeel van ons dienstenaanbod geworden.
21
Openbare orde & Veiligheid Coalitieakkoord Veiligheid vormt de basis voor een leefbare samenleving. Voorkomen is beter dan genezen. Daar waar sprake is van ernstige overlast, is een stevige integrale aanpak nodig vanuit de gemeente. In dit verband krijgen de problematiek op het Zuideinde (kern Volendam tussen de Haven en het Marinapark) en in de omgeving van basisschool De Piramide (kern Edam) prioriteit. Hierbij wordt ingezet op de combinatie van preventie en repressie. Zichtbaarheid en de feedback op meldingen zijn daarbij belangrijke elementen bij zowel de preventie als de subjectieve veiligheidsbeleving. Naast investeren in de relatie met de bewoners en bedrijven in buurten en wijken en de zichtbare inzet met o.a. drugshonden in het uitgaansgebied in Volendam wordt waar mogelijk onder meer gedacht aan de inzet van mobiel cameratoezicht als instrument.
Nadere toelichting Een veilige samenleving vraagt om een actieve betrokkenheid van inwoners. En om ruimte voor burgerinitiatieven die bijdragen aan het gevoel van veiligheid. Het veiligheidsdomein bevindt zich door deze combinatie van burgerparticipatie en overheidsparticipatie in een transitiefase. Waarin het gemeentebestuur, de gemeentelijke organisatie en de inwoners samen verantwoordelijk zijn voor het creëren van een prettige en veilige woon- en leefomgeving. Met onze veiligheidsbenadering willen we de veerkracht van inwoners vergroten. Door te bevorderen dat inwoners bewust zijn van veiligheidsrisico’s én van preventieve maatregelen die ze zelf kunnen nemen.
Doelen en ambities Vanuit de sectie Veiligheid geven we met diverse activiteiten, thema's en projecten inhoud aan het coalitieakkoord. Met onze aanpak voor de openbare orde en veiligheid leggen we de basis voor een leefbare samenleving. Hierbij hanteren we het uitgangspunt: voorkomen is beter dan genezen. De uitvoering kenmerkt zich door een gedegen voorbereiding, een integrale benadering in samenwerking met onze partners en voldoende participatiemogelijkheden voor inwoners. We kijken en handelen vanuit een breder perspectief. En gaan niet alleen uit van regels en techniek, maar ook van de maatschappelijke vraag. Dit om duurzame effecten voor de toekomst te kunnen genereren. Toezicht en handhaving vormen hierbij vaak onmisbare randvoorwaarden.
Wat wilden we daarvoor doen In de uitvoering van ons beleid ligt de focus vooral op de invulling van de volgende thema’s, activiteiten en projecten: Actieprogramma Integrale Veiligheid: - Inzet boa’s - Aanpak ondermijning - Aanpak jeugd - Vuurwerkoverlast - Publieksveiligheid tijdens evenementen - Programma LEF - Buurtbemiddeling Regionale samenwerking: - Zorg- en Veiligheidshuis en TopX - ‘Allen voor één’ (Zorg & Veiligheid) - CTER, RIEC, Samen Veilig Handhavingsprogramma Openbare ruimte. Jongerenwerk. Veiligheid op het open water. Brandweerkazernes.
22
Wat hebben we daarvoor gedaan? Door het coronavirus waren we genoodzaakt om meer dan de helft van de capaciteit binnen de sectie Veiligheid te besteden aan corona-gerelateerde activiteiten. Daarnaast konden diverse geplande activiteiten geen doorgang vinden door het verbod op samenkomsten. De behaalde resultaten binnen het actieprogramma Integrale Veiligheid zijn: Inzet boa’s Voor de boa’s was 2020 een bijzonder jaar. Ze waren belast met de handhaving van de coronamaatregelen en kregen hierdoor soms wekelijks extra en/of nieuwe taken. We hebben ervoor gekozen om vooral te werken vanuit preventie door communicatie en het geven van waarschuwingen. Waar echt nodig hebben we boetes uitgedeeld en bestuurlijke maatregelen toegepast. De reguliere werkzaamheden van de boa’s zijn aangepast naar de mogelijkheden. Begin 2021 heeft de gemeenteraad een rapportage ontvangen over de resultaten van de boa’s. Aanpak ondermijning Eind februari 2020 hebben we een integrale controle uitgevoerd op het bedrijventerrein in Edam. We hebben veertig panden bezocht en hierbij verschillende overtredingen geconstateerd en indien nodig panden gesloten. Hierbij is onder andere aangetroffen een in werking zijnde hennepplantage, illegale bewoning en een bedrijf dat was ingericht als bar. Een integrale controle voor het bedrijventerrein in Oosthuizen stond in de planning.
Deze kon door de coronamaatregelen niet plaatsvinden. Door het verbod op samenkomsten kon het Regionaal Platform Criminaliteitspreventie (RPC) geen publieksbijeenkomsten organiseren. Ook de geplande bijeenkomst voor ondernemers over ‘ondermijning’ kon niet doorgaan. Aanpak jeugd Samen met bewoners en ketenpartners hebben we de overlast door jeugd aangepakt, zoals die zich in bijvoorbeeld het Middengebied en Singelwijk manifesteerde. Tijdens bewonersavonden konden bewoners hun verhaal doen en suggesties aandragen. Vervolgens hebben we verschillende interventies gepleegd. Waaronder gesprekken met jongeren en hun ouders en het opleggen van boetes en groepsverboden. Een aantal jongeren kreeg een intensieve begeleiding via de TopX-aanpak en het Zorg- en Veiligheidshuis. Deze gecombineerde aanpak van zorg, preventie en repressie heeft gezorgd voor een maximaal effect. Meer hierover kunt u lezen in het jaarverslag Handhaving 2020. Eind 2020 is de samenwerking met zorg- en veiligheidspartners versterkt om te komen tot een gerichte aanpak van overlast gevende jeugd. Die aanpak zetten we voort in 2021. Deze zullen we op basis van ervaringen bijstellen en verbeteren. Vuurwerkoverlast Met name de laatste drie dagen van het jaar hebben we vol ingezet op de aanpak van vuurwerkoverlast. Onder meer door toezicht te houden op bekende vuurwerklocaties.
En door rond de jaarwisseling bij de Piramide preventief beveiligers in te zetten. Hierdoor vonden hier rond de jaarwisseling geen noemenswaardige incidenten plaats. In het Middengebied was sprake van ernstige vuurwerkoverlast waardoor we de ME moesten inzetten. Publieksveiligheid tijdens evenementen Door de coronamaatregelen konden er afgelopen jaar geen evenementen plaatsvinden. Hierdoor was er geen inzet nodig op dit terrein. Programma LEF Binnen het programma LEF stond de handhaving dit jaar in het teken van de para-commerciële instellingen. Op evenementen en bij sportclubs zouden controles op leeftijd en met een narcoticahond plaatsvinden. Omdat er door de coronamaatregelen geen activiteiten konden plaatsvinden, zijn deze controles niet uitgevoerd.
23
Buurtbemiddeling In 2020 is buurtbemiddeling voortgezet vanuit ‘Beter Buren’. Het aantal casussen was drie keer hoger dan vooraf ingeschat waardoor de uitgaven in 2020 zijn toegenomen. Steeds meer mensen weten de weg te vinden. Hieruit blijkt dat de drempel om buurtbemiddeling in te schakelen laag is. Buurtbemiddeling voorkomt dat ruzies uit de hand lopen waardoor politie en justitie buiten het conflict blijven. In 2021 gaan we Buurtbemiddeling evalueren. De behaalde resultaten vanuit de regionale samenwerking zijn: Zorg- en Veiligheidshuis en TopX We hebben vijf casussen ondergebracht bij het Zorg- en Veiligheidshuis en zeven bij TopX. Eind 2020 waren hier nog maar twee casussen van over. In 2020 is gestart met de inhoudelijke doorontwikkeling van het Zorg- en Veiligheidshuis Zaanstreek-Waterland (ZVH) en de aansluiting bij lokale zorgpartijen en maatschappelijk dienstverleners. De doorontwikkeling bestaat uit twee onderdelen: de inhoudelijke op de convenanttaken en de organisatorische. In november is besloten dat de personele managementtaken worden ondergebracht bij een van de deelnemende gemeenten. De burgemeester van Edam-Volendam blijft inhoudelijk portefeuillehouder voor het ZVH. De bestuurlijke verantwoordelijkheid ligt bij het in 2020 gevormde Bestuurlijk Overleg Zorg en Veiligheid.
‘Allen voor één’ (Zorg & Veiligheid) In 2020 is het programma ‘Allen voor Eén’ overgegaan van projectsturing naar een reguliere lijnsturing met een regionaal bestuurlijk- en ambtelijk overleg. De samenwerking tussen Veilig Thuis en zorgpartijen en maatschappelijke dienstverleners (zowel overheidsdiensten als de welzijnssector) krijgt steeds meer vorm en onderlinge afstemming. Het project Geweld Hoort Nergens Thuis geeft op het gebied van preventie trainingen aan professionals en inwoners om huiselijk geweld eerder te herkennen. De inzet van ervaringsdeskundigen draagt bij aan het in contact komen met de doelgroep. Op het gebied van personen met onbegrepen gedrag ontstaat steeds meer samenwerking tussen de veiligheid- en zorgpartners. Hierdoor kan de keten van acute zorg beter functioneren. CTER, RIEC, Samen Veilig Het CTER heeft afgelopen jaar via webinars geadviseerd over thema’s als polarisatie. Vanuit de gemeente en politie zijn er geen casussen bij het RIEC ondergebracht. Dit is deels toe te schrijven aan corona. Het Meerjarenbeleidsplan Veiligheid (IMV) wordt uitgevoerd door het samenwerkingsverband NoordHolland Samen Veilig. De uitwerking van het IMV in projecten moet nog plaatsvinden. Handhavingsprogramma openbare ruimte Team Handhaving heeft afgelopen jaar ingezet op een informatiegestuurde en integrale handhaving.