Getekende begroting 2023.pdf
Tekst van het document
a egr ti g 2 23
1
Hierbij presenteren wij de digitale begroting van de gem eente Edam -Volendam . Op de volgende pagina's vindt u een toelichting over de opzet van de begroting alsm ede de uitgangspunten waarm ee rekening is gehouden in de totstandkom ing van deze begro ting. Na de verkiezingen in het voorjaar van 2022 is er een nieuwe coalitie gevorm d en is op 16 juni 2022 een nieuw college geïnstalleerd. De nieuwe coalitie heeft een akkoord gepresenteerd met daarin de aandachtspunten voor de kom ende coalitieperiode. Het coalitieakkoord is de input geweest voor een co llegepro gram m a dat concretere handvatten gaat bieden voor de begro ting vanaf 2023. Besluiten die voortkom en uit het coalitieakkoord en het collegepro gram m a zu llen in een separaat voorstel aan de gem eenteraad worden voorgelegd en na besluitvorm ing in de begro tingen voor de kom ende jaren verwerkt gaan worden. Gelet op de doorlooptijd in het opstellen van deze meerjarige begro ting 2023-2026 is het collegepro gram m a niet in deze begro ting verwerkt. De meerjarenbegro ting 2023-2026 bestaat bijna volledig uit zaken en taken die de gem eente "going concern " uitvoert. Te denken valt bijvoorbeeld aan het beheer van de openbare buitenr uim te, uitvoering van wet- en regelgeving binnen het Sociaal Dom ein, de reguliere bedrijfsvoering en vergunning en handhaving binnen het ruim telijk beleid.
Zaken die stuk voor stuk essentieel zijn voor de inwoners en ondern em ers van en binnen onze gem eente, ook al worden ze niet altijd zo ervaren. De opzet van de pro gram m a's in de begro ting is gewijzigd ten opzichte van de vorige begroting. Per pro gram m a zijn nu enkele hoofddoelen opgenomen die leiden tot een aantal concrete speerpunten. De begroting is hiermee concreter en de doelen zijn op veel gebieden ook meetbaarder geworden. In tussentijdse rapportages kan het college nu eenduidiger rapporteren over de voortgang op de doelen en speerpunten, naast de financiële afwijkingen.
Financieel vergezicht Deze meerjarige begroting beslaat een periode van 4 jaar. Als we terugkijken naar de laatste jaren constateert het college dat 4 jaar vooruitkijken bijzonder complex is. Op het moment van het presenteren van deze begroting kent Nederland een ongekend hoog inflatiepercentage en staat het Kabinet voor grote uitdagingen. Dit alles heeft zijn weerslag op taken en verantwoordelijkheden van de gemeente de komende jaren. Financieel zijn het daarmee nog steeds onrustige tijden voor onze inwoners en ondernemers en ook voor de gemeente zelf. Een belangrijke reden voor het laatste is ook dat het kabinetsbeleid een andere cyclus kent dan de gemeenten. Voor de lopende kabinetsperiode (2022-2025) zijn veel uitgaven gepland. De gemeenten hebben hier een voordeel bij, want de hogere rijksuitgaven vertalen zich ook naar een hogere bijdrage in het Gemeentefonds. Echter de kabinetsperiode loopt tot en met 2025, waardoor er sprake was van een forse terugval in het Gemeentefonds in 2026. Op Prinsjesdag 2022 heeft het Kabinet voor 2026 een éénmalige oplossing gevonden. Hiermee is het laatste jaar van onze meerjarige begroting uiteindelijk ook sluitend geworden. Met de extra miljarden die het Kabinet voor de komende jaren heeft opgenomen ziet de begroting er voor 2023 en verder positief uit.
In de afgelopen jaren heeft een college nog niet eerder een dergelijke positieve begroting kunnen presenteren. Zoals hiervoor gemeld zijn er in het voorjaar van 2022 verkiezingen geweest. Het coalitieakkoord is door het college vertaald naar een concreet collegeprogramma. Het collegeprogramma maakt nog geen onderdeel uit van deze begroting. De uitdagingen voor de gemeente op het gebied van o.a. zorg, wonen, energie en verduurzaming zijn groot en de inspanningen hiervoor zijn nog niet verwerkt in deze begroting, maar zijn onderdeel van het collegeprogramma. Tot slot Ondanks een meerjarig positief beeld, inclusief collegeprogramma, is het college zich ervan bewust dat de extra uitgaven van het Kabinet vooralsnog tijdelijk zijn. Dat maakt het noodzakelijk om voorzichtig om te gaan met structurele invulling van de extra taken. Het college heeft bij het opstellen van het collegeprogramma wel rekening gehouden met de tijdelijkheid van de rijksmiddelen maar voorziet voor de periode na 2026 geen grote risico's bij structurele invullingen.
Het college
3
Gemeente Edam-Volendam
l
Programmabegroting 2023
1
Inhoudsopgave
5
Algemeen
8
Samenvatting
8
Leeswijzer en uitgangspunten
10
Opbouw begroting
10
Programma's
10
Belastingen, rechten, heffingen en tarieven
12
Renteomslag percentage
12
Investeringen
12
Salariskosten
13
Huurcontracten
13
Sociale uitkeringen
13
Bijzondere bijstand en WMO
13
Subsidies
13
Uitkering Gemeentefonds
13
Aantal inwoners
14
Aantal woningen (verblijfsobjecten met woonfunctie)
14
Informatieplicht
14
Programma 1 Bestuur
15
Algemeen
16
Goed Bestuur
16
Financiën
18
Beleidsindicatoren
20
Beleidsstukken
23
Verbonden partijen
23
Programma 2 Publiek, Veiligheid en Juridische zaken
24
Algemeen
25
Een veilige leefomgeving
25
Dienstverlening burgerzaken op niveau
26
Financiën
28
Beleidsindicatoren
29
Beleidsstukken
32
Verbonden partijen
32
Programma 3 Ruimtelijke Ontwikkeling
33
Algemeen
34
Kwalitatief hoogwaardige en duurzame leefomgeving
34
Ruimte voor economie en bedrijvigheid
35
5
Ontspanning binnen handbereik
36
Financiën
37
Beleidsindicatoren
38
Beleidsstukken
41
Verbonden partijen
41
Programma 4 Ruimtelijk Beheer
42
Algemeen
43
Schoon & Verzorgd, bereikbaar & veilig
43
Bereikbaar & veilig
44
Toekomstbestendige data-infrastructuur
46
Financiën
47
Beleidsindicatoren
49
Beleidsstukken
52
Verbonden partijen
52
Programma 5 Sociaal Domein/Samenleving
53
Algemeen
54
Toegankelijkheid
54
Bestaanszekerheid
56
Samenkracht
57
Partnerschap
58
Preventie
59
Financiën
61
Beleidsindicatoren
63
Beleidsstukken
68
Verbonden partijen
68
Programma 6 Financiën & Algemene dekkingsmiddelen
69
Algemeen
70
Optimale inzet en beheer van financiële middelen om de programmadoelen te bereiken
70
Financiën
72
Beleidsindicatoren
73
Beleidsstukken
76
Verbonden partijen
76
Lokale heffingen
77
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
83
Algemeen
83
Onderhoud kapitaalgoederen
88
Algemeen
88
Water
89
Groen
91
Aecom modaties
92
6
W egen
93
Riolering
94
Financiering
96
Bedrijfsvoering
99
Algem een
99
Organisatie
99
Overheadkosten {Personeel en Materieel)
10 2
Personeel
104
Verbonden partijen
106
Algem een
106
Visie en beleidsvoornem ens
106
Grondbeleid
108
Beleid
108
Ontwikkelingen
108
Prognose en risico's
110
Financiële positie
112
Overzicht nieuw beleid
121
Overzicht nieuwe investeringen en actualisatie investeringen M IP
121
Overzicht baten en lasten
122
Geprognosticeerde meerjarenbalans
126
Overzicht van de incidentele baten en lasten per program m a
128
Toelichting
128
Overzicht taakvelden
129
Overzicht en verloop reserves
130
Overzicht en verloop voorzieningen
132
Overzicht algem ene dekkingsm iddelen
13 4
EM U saldo
134
Begrotingspost Subsidies
135
Investeringen 2023 - 2026
136
Indeling Producten 2023-2026
140
Bijdragen Verbonden partijen
144
Taakstellingen/nader uit te werken
144
Ondertekening
145
7
Hiero nder is een overzicht opgenomen van het incidenteel en structureel begrotingssaldo dat door de raad ter autorisatie wordt voorgelegd. Vervolgens is een totaaloverzicht van de begrotingstotalen per programma opgenomen.
8
Incidenteel en structureel begrotingssaldo Bedragen *€1.000 Begroting 2022
Meerjarenraming
2023
2024
2025
2026
Voor een gedetailleerd overzicht van incidentele en structurele baten en lasten verwijzen wij naar het hoofdstuk "financiën".
Door de raad te autoriseren begrotingsbedragen Bedragen *€1.000 Jaarrekening
Begroting
Meerjarenraming
2021
2022
2023
2024
2025
2026
1 Bestuur
-15.485
-15.951
-15.647
-16.368
-16.806
-17.335
2 Publiek, veiligheid en JZ
-5.446
-5.808
-6.142
-6.335
-6.239
-6.312
3 Ruimtelijke ontwikkeling
-11.374
-5.672
-8.974
-4.645
-4.774
-4.961
4 Ruimtelijk beheer
-17.276
-23.526
-23.669
-22.481
-22.758
-23.166
5 Sociaal domein/samenleving
-42.439
-44.087
-41.145
-41.316
-41.170
-41.283
6 Financiën en alg dekkingsmiddelen
-1.476
-1.577
-1.620
-1.610
-1.500
-1.574
Totaal lasten vóór mutaties reserves
-93.497
-96.621
-97.198
-92.755
-93.248
-94.631
1 Bestuur
210
44
43
43
43
43
2 Publiek, veiligheid en JZ
677
382
274
525
277
277
3 Ruimtelijke ontwikkeling
9.805
4.604
7.522
1.162
1.167
1.145
4 Ruimtelijk beheer
11.235
11.695
12.469
12.922
13.332
13.673
5 Sociaal domein/samenleving
13.419
9.120
9.220
9.112
9.089
9.131
6 Financiën en alg dekkingsmiddelen
59.461
64.366
65.638
68.684
72.022
71.258
Totaal baten vóór mutaties reserves
94.807
90.212
95.166
92.447
95.931
95.528
Totaal vóór mutaties reserves
1.310
-6.409
-2.032
-308
2.683
897
Toevoeging reserves
-45.812
-5.804
-4.322
-2.598
-2.598
-2.598
Onttrekking reserves
47.269
13.358
8.089
6.132
5.366
5.178
i_ " :-: î~
9
en Opbouw begroting In de begroting is gebruik gemaakt van het programmaplan in de begroting in lijn met de voorgaande jaren. Het programmaplan bevat de overkoepelende programmadoelen van de gemeente als geheel en worden aangeduid met de term "speerpunten". De speerpunten hebben een globaal karakter, waarbij effectmetingen slechts op hoofdlijnen kan plaatsvinden. De speerpunten worden daarom doorvertaald naar concrete doelstellingen. Dit zijn specifiek gemaakte doelen, die beter meetbaar zijn en waarop specifieke acties kunnen worden gericht. In het programmaplan vindt u per programmadoel een overzicht van de speerpunten voor de komende begrotingsperiode. Per speerpunt worden doelstellingen benoemd onder "wat willen we bereiken" en aangegeven welke activiteiten in het begrotingsjaar worden opgepakt in relatie tot deze doelstelling, "wat gaan we daarvoor doen". In de zomer- en winternota en in de jaarrekening wordt vervolgens verantwoording afgelegd over de voortgang van de activiteiten. De inhoud van het nieuwe coalitieakkoord en het daarop gebaseerde collegeprogramma zijn nog niet verwerkt in dit programma plan, omdat de doorlooptijd van de begroting dit niet toelaat. De effecten zullen met name doorwerken in de activiteitensfeer onder de bestaande doelstellingen en speerpunten onder het kopje "wat gaan we daarvoor doen".
In de zomernota wordt hier eventueel een update over doorgevoerd. Hieronder een korte toelichting op de onderdelen Programma's en Financiën.
Programma's In het onderdeel programma's wordt elk afzonderlijk programma nader toegelicht volgens de volgende uniforme opbouw: • Speerpunten • Financiën • Beleidsindicatoren • Beleidsstukken • Verbonden partijen Speerpunten
De speerpunten zijn de gemeentelijke beleidsdoelen per programma. Onder speerpunten worden concrete doelstellingen "wat willen we bereiken" gedefinieerd en activiteiten benoemd die bijdragen aan de realisatie van deze doelstellingen. De voortgang op de speerpunten en bijbehorende activiteiten wordt in de planningen controlcyclus gemonitord en bijgesteld waar nodig. Financiën (als onderdeel van Programma's)
Bij het onderdeel "wat mag het kosten" worden de integrale baten en lasten van het betreffende programma gepresenteerd. Dus inclusief de mutaties bestaand beleid, autonome ontwikkelingen, meerjarig investeringsplan en de voorstellen voor nieuw beleid. De voorstellen voor nieuw beleid van het betreffende programma worden vervolgens afzonderlijk gepresenteerd en toegelicht. Daarbij is aangegeven of het a, bof c posten zijn. Vaststelling van de begroting betekent vaststelling van het budget per programma, met dien verstande dat c-posten uiteraard pas kunnen worden uitgegeven nadat een afzonderlijk voorstel hiertoe door uw raad is geaccordeerd. Beleidsindicatoren
De verplichte uniforme indicatoren kunnen worden gebruikt als een soort benchmark in de vergelijking met andere gemeenten of als maatlat voor raadsleden voor een beter begrip van de beleidsresultaten en het eventueel bijsturen van de beleidsontwikkeling.
10
Beleidsstukken
Onder dit onderdeel wordt per programma een verwijzing opgenomen naar de relevante notities die het beleidskader van het programma vormen. Verbonden partijen Per programma wordt, conform het BBV, inzicht gegeven in de relevante verbonden partijen. In de paragraaf verbonden partijen wordt nadere informatie verstrekt omtrent het beleid rondom verbonden partijen. Financiën Het financiële deel van de begroting komt aan de orde in het hoofdstuk Financiën. In dit hoofdstuk wordt de opbouw van de begroting toegelicht. Aangegeven wordt hoe het huidige financiële meerjarenbeeld is opgebouwd vanuit de vastgestelde meerjarenbegroting 2022, reeds genomen raadsbesluiten en de doorwerking van de dit voorjaar vastgestelde zomernota. Vervolgens zijn in het kader van de totstandkoming van de meerjarenbegroting 2023 - 2026 diverse voorstellen en mutaties in beeld gebracht. Deze zijn onderverdeeld in mutaties bestaand beleid, autonome ontwikkelingen, meerjarig investeringsplan en nieuwe beleidsvoorstel I en. De mutaties bestaand beleid, autonome ontwikkelingen en meerjarig investeringsplan worden op hoofdlijnen toegelicht. De voorstellen voor nieuw beleid en nieuwe investeringen worden afzonderlijk gepresenteerd in een overzicht. Opgemerkt wordt dat deze voorstellen ook per programma gepresenteerd en toegelicht worden.
Gehanteerde uitgangspunten Voor de begroting 2023 en de meerjarenramingen 2024-2026 zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: Bestaand beleid Bij het samenstellen van de begroting 2023 is geïnventariseerd in hoeverre meerjarig beschikbare beleidsbudgetten moesten worden bijgesteld. Deze mutaties betreffen over het algemeen de 'beïnvloedbare budgetten'. Uitgangspunt daarbij is 'neutraal tenzij'. Autonome ontwikkelingen Onder deze categorie vallen de mutaties die een autonoom (veelal niet beïnvloedbaar) karakter hebben. Denk hierbij aan rijksontwikkelingen, areaalontwikkelingen, dividenden, kapitaallasten of indexaties. Uitgangspunt is dat deze budgetten zo reëel mogelijk geraamd worden. Meerjarig is in de begroting rekening gehouden met een jaarlijkse indexatie van 2,5% Nieuw beleid en investeringen Naast bovenstaande mutaties zijn ook nieuwe beleidsinitiatieven en investeringen in beeld gebracht. Deze worden afzonderlijk weergegeven, daar waar nodig toegelicht en onderverdeeld naar de categorieën a, b of c. a= het budget wordt direct na vaststellen van de begroting beschikbaar gesteld; b= het budget wordt direct na vaststellen van de begroting beschikbaar gesteld, maar mag pas na een concreet besluit van het college over de besteding, worden besteed; c= het budget wordt pas na een specifiek/apart raadsvoorstel en -besluit beschikbaar gesteld voor besteding.
De financiële consequenties van bovenstaande categorieën zijn integraal opgenomen in de begroting en opgenomen in de relevante programma's. Er is begin 2023 dus geen aparte begrotingswijziging meer nodig om e.e.a. toe te voegen aan de diverse programma's. Saldo onvoorzien Het BBV schrijft voor dat de begroting een saldo onvoorzien bevat, maar schrijft geen berekeningswijze of verplichte omvang voor. Evenals in 2022 is bij het opstellen van de begroting 2023 en meerjarenraming 20242026 een saldo onvoorzien van€ 50.000 gehanteerd.
11
Belastingen, rechten, heffingen en tarieven Belastingen en rechten
Voor de onroerendezaakbelastingen, hondenbelasting, precariobelasting, havengelden, marktgelden, grafrechten wordt voor 2023 en verder voor zover de kostendekkendheid dit toelaat, een lnftatlecorrectie
toegepast van 2,5%. Toeristenbelastingen
Bij het opstellen van de begroting 2022 is in de jaren 2022 tot en met 2025 voor het verkrijgen van extra inkomsten een structurele verhoging van de toeristenbelasting opgenomen van jaarlijks€ 100.00. Ook in de begroting 2023 is deze verhoging in de jaren 2023 tot en met 2025 opgenomen. Om dit te realiseren worden de tarieven voor de watertoeristenbelasting en voor overnachtingen in andere accommodaties dan een kampeerterrein met ongeveer 10% verhoogd. Bovenop deze 10% komt nog een verhoging van het inflatiepercentage van 2,5%. De tarieven toeristenbelasting voor overnachtingen op een kampeerterrein stijgen met een inflatiecorrectie van 2,5%. Afvalstoffenheffingen
Voor de afvalstoffenheffing wordt, voor zover de kostendekkend heid dit toelaat, een inflatiecorrectie toegepast van 2,5%. Gestreefd wordt naar 100% kostendekking. Reinigingsrechten
Voor de reinigingsrechten wordt, voor zover de kostendekkend heid dit toelaat, een inflatiecorrectie toegepast van 2,5%. Gestreefd wordt naar 100% kostendekking. Riool heffingen
Voor de rioolheffingen (eigenaren en gebruikers) wordt, voor zover de kostendekkendheid dit toelaat, een inflatiecorrectie toegepast van 2,5%. Gestreefd wordt naar 100% kostendekking. Leges
Voor alle leges wordt voor 2023 en verder een inflatiecorrectie toegepast van 2,5%. Uiteraard voor zover de kostendekkend heid en/of maximaal toelaatbaarheid van het tarief dit toelaat. Het betreft hier bijvoorbeeld de leges omgevingsvergunningen, reisdocumenten, rijbewijzen, parkeerontheffingen en burgerlijke stand. CAI Bij het opstellen van de begroting 2023 is er voor gekozen om het CAI tarief structureel te verhogen met 2,5% Tarieven verhuur/gebruik sport lokaliteiten
De aanpassing van de tarieven voor verhuur/gebruik van sport lokaliteiten vindt alleen plaats middels B&Wbesluit.
Renteomslag percentage Uitgangspunt is dat de (verwachte) werkelijke rentelasten opgenomen worden in de begroting. Evenals in 2022 wordt er uitgegaan van een rente omslagpercentage van 0,5%.
Investeringen Investeringen kunnen onderverdeeld worden in; I. Investeringen voortvloeiende uit beheers- en onderhoudsplannen (nieuwe, uitbreidings- en verva ngi ngsi nvesteri ngen) 2. Investeringen vastgesteld in eerdere begrotingen en aparte raadsbesluiten 3. Investeringen voortvloeiend uit nieuw beleid 2023-2026 categorie a, bof c
12
De investeringen vallend onder 1 en 2 zijn integraal opgenom en in de pro gram m a's. Nieuwe investeringen zijn afzo nderlijk benoemd per pro gram m a en hebben daar een a, bof c categorie gekregen. Investeringen in categorie c worden afzo nderlijk aan de raad voorgelegd en pas vrijgegeven als de raad hier via een apart raadsvoorstel over heeft besloten. De financiële gevolgen van deze investeringen zijn al wel integraal in deze begro ting geraam d.
Salariskosten Voor indexatie van de salarislasten wordt uitgegaan van onderstaande percentages. Uitgangspunten bij de bepaling van deze percentages is de loonkostenontwikkeling van de afgelopen jaren en de verwachte loonpolitiek afgestemd op de actualiteit. Er is ook rekening gehouden met het vervallen van de premie IVP (inkoop voorwaardelijk pensioen). Indexatie 2023 3,75% personele uitgaven ambtelijk personeel en personele uitgaven politiek ambtsdragers 2,75% (onkosten) vergoeding politiek ambtsdragers Indexatie 2024-2026 3,75%personele uitgaven ambtelijk personeel en personele uitgaven politiek ambtsdragers 2,75% (onkostenvergoeding) politiek ambtsdragers
Huurcontracten De ramingen van huren worden verhoogd conform gemaakte afspraken in de contracten.
Sociale uitkeringen Voor sociale uitkeringen is het rijksbeleid gevolgd, aangevuld met financiële gevolgen uit eigen gemeentelijke verordeningen.
Bijzondere bijstand en WMO De ramingen voor bijzondere bijstand en WMO zijn zoveel mogelijk realistisch begroot.
Subsidies Voor indexatie van de subsidies wordt uitgegaan van het vastgesteld subsidiebeleid. hierbij gelden een paar aandachtspunten: • Uitgangspunt voor de uitvoering van het gemeentelijke subsidiebeleid is in eerste instantie de budgettaire neutraliteit. • Met de vaststelling van de begroting is duidelijk hoeveel geld er maximaal per beleidsveld beschikbaar is. Binnen het beschikbare totaalbudget per beleidsveld zijn de maximale budgetten voor subsidiëring vastgelegd welke conform de bepalingen in de Algemene subsidieverordening en de daaruit voortvloeiende subsidieregelingen de basis voor de subsidieplafonds per beleidsveld bepalen.
Uitkering Gemeentefonds De raming wordt gebaseerd op de Mei-circulaire van het Rijk.
13
Aantal inwoners Bij het opstellen van de ramingen is bij alle relevante inkomsten- en uitgavenramingen, uitgegaan van het onderstaande aantal inwoners. Aantal inwoners 1-1-2022
36.468
1-1-2023
36.559
1-1-2024
36.677
1-1-2025
36.808
1-1-2026
36.933
Aantal woningen (verblijfsobjecten met woonfunctie) Het aantal woningen waarmee in de begroting en meerjarenraming wordt gerekend is gebaseerd op het aantal verblijfsobjecten met woonfunctie. De gegevens worden gebaseerd op de aantallen uit de BAG-administratie. Deze gegevens worden vervolgens verhoogd/verlaagd op basis van de woningbouwplanning voor toekomstige jaren. Deze aantallen worden, daar waar dit van toepassing is, gebruikt voor de berekening van de belastingopbrengsten, legesopbrengsten en de berekening van diverse uitgaven- en inkomstenramingen. Bij het opstellen van de ramingen en de aanlevering van informatie voor de begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 is uitgegaan van de onderstaande aantallen. Aantal woningen
1-1-2022
15.565
1-1-2023
15.665
1-1-2024
15.882
1-1-2025
16.073
1-1-2026
16.232
Informatieplicht Conform de vastgestelde financiële verordening (artikel 7) zijn de volgende zaken opgenomen in de uitgangspunten van de begroting: Het college besluit niet over: 1.
2. 3.
4.
de aan- en verkoop van goederen, werken en diensten groter dan€ 250.000 per onderdeel met een totaal maximum van€ 1.000.000 per jaar voor alle onderdelen bij elkaar, tenzij de raad al een exploitatie- of investeringsbudget beschikbaar heeft gesteld voor de hier genoemde onderdelen. het verstrekken van leningen groter dan€ 250.000 per te verstrekken lening met een totaal maximum van€ 1.000.000 per jaar, tenzij de raad al een investeringsbudget beschikbaar heeft gesteld. het verstrekken van waarborgen of garanties met een totaal maximum van€ 1.000.000 per jaar, met uitzondering van waarborgen of garanties in het kader van de sociale woningbouw, vallende onder de stichting Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Daarvoor geldt een maximum bedrag van € 15.000.000 per aanvraag. het verstrekken van kapitaal aan instellingen en ondernemingen, tenzij de raad is geïnformeerd over het voornemen en hiertoe in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen.
14
Programma 1 Bestuur
15
In programma 1 zijn de maatschappelijke doelen ondergebracht op het gebied van bestuur, waaro nder ook de thema's burgerparticipatie en communicatie en voorlichting zijn ondergebracht. De programmadoelstelling die onder de kop "speerpunten" is opgenomen, wordt gerealiseerd met een set producten, waarvan de budgetten zijn opgenomen onder de kop "financiën". Relevante (verplichte) beleidsindicatoren zijn opgenomen onder de kop "beleidsindicatoren". Onder de kop "beleidsstukken" is een verwijzing opgenomen naar de relevante vero rdeningen en beleidsstukken. Samenwerkingen met verbonden partijen, die bijdragen aan de realisatie van de programmadoelstellingen, zijn opgenomen onder de kop "verbonden partijen".
De gemeente is voor inwoners en ondernemers de 'eerste' overheid, waar ze veel mee te maken hebben en die ook zichtbaar aanwezig is in hun wijk en leefo mgeving. De gemeente heeft allerlei wettelijke en autonome taken, en wil van betekenis zijn m.b.t. het welzijn en de leefo mgeving van haar inwoners. Dat vereist soms maatwerk. Inwoners moeten vertro uwen kunnen stellen in de gemeente. Dat stelt eisen aan de manieren waarop de gemeente bereikbaar is en co ntact heeft met inwoners, hoe afspraken worden vastgelegd en nagekomen, hoe geco mmuniceerd wordt m.b.t. nieuwe projecten en beleidsvoornemens. De gemeente hecht waarde aan de mening van inwoners en maakt graag gebruik van hun (lokale) kennis en expertise. Daarom is participatie van belang, zo dat burgers in staat zijn hun gedachten en opmerkingen mee te geven bij nieuwe ontwikkelingen, en in sommige gevallen ook kunnen bijsturen op het uiteindelijke resultaat. Goed bestuur betekent ook dat de besluitvorming door organisatie, college en gemeenteraad transparant verloopt. Dat de integriteit van de besluitvorming geen enkele twijfel toelaat. Dat externe en onafhankelijke partijen meekijken met ons handelen. En dat inwoners indien gewenst bezwaar kunnen maken tegen besluiten die hun individueel belang raken. Een stelsel van afspraken, wetten en partijen waarborgt dat onze gemeenschap mag vertrouwen op een goed bestuur.
Daarbij denken we o.a. aan communicatie en participatie; een transparante besluitvorming; een onafhankelijke bezwaarco mmissie, zo rgvuldige klachtafhandeling en zo nodig betro kkenheid van de ombudsman; toezicht door gemeenteraad, accountant, autonome toezichthouders en provincie. En misschien wel als belangrijkste, de bereidheid van gemeenteraad, college en organisatie om te luisteren naar inwoners en hun inbreng serieus mee te wegen in de besluiten die voor algemeen belang genomen worden. De overheid kent vele niveaus en vormen. De gemeente werkt samen met de andere gemeenten in Zaanstreek-Waterland, met de provincie en het Rijk en neemt ook deel aan de metropool Regio Amsterdam of aan de Vervoersregio. Er zijn nog vele andere netwerken waar de gemeente in participeert. Dat doen we met twee redenen: in deze netwerken worden we tijdig betro kken bij allerlei nieuwe ontwikkelingen waar de gemeente zich lokaal op moet voorbereiden; veel opgaven zijn zo complex of op een grote geografische schaal georganiseerd, dat de gemeente die alleen in een samenwerkingsverband kan realiseren om daarmee de lokale ambities en belangen te waarborgen. De gemeente heeft een grotere positie opgebouwd in de regio en wil die rol ook blijven vervullen.
Wat willen we bereiken? Een adaptieve, voorspelbare, transparante en wendbare organisatie Onze wereld is continue in beweging, dat hebben we de afgelopen jaren duidelijk gezien: corona, opvang vluchtelingen uit Oekraïne, stikstof- en klimaatmaatregelen, tekorten aan bouwmaterialen en personeel, een woningmarkt die is vastgelopen. De gemeente moet continue monitoren wat er speelt en wat dat lokaal van de gemeente vraagt. Dat vereist een organisatie die zich kan aanpassen aan nieuwe eisen, weet om te gaan met een tijdelijke crisis of snel kan handelen bij urgente opgaven. En die transparant is in de keuzes die gemaakt worden en de prioriteiten die gesteld worden. Wat gaan we doen?
Verbeteren van strategische communicatie o.a. op het gebied van social media
Wat gaan we doen?
Borging van inspraak middels participatie bij projecten en beleidsontwikkelingen
Wat gaan we doen?
Versterken van de regionale samenwerking voor grote opgaven en ambities
16
Wat willen we bereiken?
De inrichting van de organisatie past bij de opgaven en ambities
De organisatie zorgt voor de uitvoering van de wettelijke taken, aangevuld met taken die voortkomen uit de wensen, opgaven en ambities van college en raad. De organisatie houdt overzicht op alle taken en de daarvoor benodigde capaciteit. Werkprocessen worden regelmatig getoetst op actualiteit, effectiviteit en efficiëntie. Waar mogelijk wordt capaciteit afgeschaald en waar nodig wordt capaciteit toegevoegd om de opgaven en ambities te realiseren. Wat gaan we doen?
Strak sturen op inhuur, vaste medewerkers aantrekken blijft het uitgangspunt
Wat gaan we doen?
Beschrijven en lean maken van werkprocessen
Wat gaan we doen?
Op elkaar afstemmen van opgaven en capaciteit
Wat gaan we doen?
Strategische personeelsplanning
Wat willen we bereiken? Tevreden en kundige medewerkers Het realiseren van alle taken, de ambities, het zijn van een 'goed bestuur' en een wendbare en transparante organisatie stelt hoge eisen aan de organisatie. Dat vereist medewerkers die kwaliteit kunnen leveren en die de opgaven kunnen oppakken en afronden, en niet te snel vertrekken naar andere functies of organisaties. Kwaliteit en continuïteit zijn met elkaar verbonden. Het is daarom van belang om de juiste medewerkers aan te trekken, te boeien en te binden. Wat gaan we doen?
Verbeteren van recruitment en arbeidsmarktcommunicatie
Wat gaan we doen?
Stimuleren van opleiding, ontwikkeling en interne doorgroei
Wat gaan we doen?
Verbeteren van positie op de arbeidsmarkt, startend met een onderzoek naar het beloningsgebouw
Wat gaan we doen?
Jaarlijkse personeelsschouw
Wat gaan we doen?
Talentontwikkeling
17
Wat -
Bedragen *€1.000 -
Jaarrekening
Begroting
2021
2022
Meerjarenraming
2023
2024
2025
2026
1.01
Algemeen bestuur
-583
-663
-676
-695
-714
-734
1.02
Dagelijks bestuur
-762
-851
-940
-960
-985
-1.010
1.03
Regionale samenwerking
-239
-253
-234
-238
-243
-248
1.04
Rekenkamer
-31
-29
-30
-31
-32
-32
1.05
Burgerparticipatie
-113
-193
-44
-44
-45
-45
1.06
Communicatie en voorlichting
-368
-394
-424
-437
-447
-457
1.07
Overhead
-13.389
-13.569
-13.300
-13.964
-14.342
-14.807
Lasten
-15.485
-15.951
-15.647
-16.368
-16.806
-17.335
47
34
34
34
34
34
1.02
Dagelijks bestuur
1.07
Overhead
163
10
9
9
9
9
Baten
210
44
43
43
43
43
-15275
-15.907
-15.605
-16.326
-16.763
-17.291
Totaal vóór mutaties reserves Toevoeging reserves
-480
0
0
0
0
0
Onttrekking reserves
1.141
772
461
491
253
183
Bedragen * € 1.000 Omschrijving
2023
2024
2025
2026
Communicatie en Bestuursondersteuning
-76
-77
-78
-80
Uitbreiding college Se wethouder
-70
-72
-74
-76
Communicatie en Bestuursondersteuning De secties Communicatie en Bestuursondersteuning kampen met onderbezetting en krijgen te maken met extra werkzaamheden. Voorgesteld wordt om voor de uitbreiding van het team Bestuursondersteuning voor de jaren 2023 tot en met 2026 een extra budget van respectievelijk€ 17.000, € 18.000, € 18.000 en€ 18.000 beschikbaar te stellen. Voor de sectie Communicatie gaat het voor de jaren 2023 tot en met 2026 om een extra budget van respectievelijk€ 58.000, € 59.000, € 60.000 en€ 61.000. Deze extra kosten zorgen voor een daling van het saldo begroting voor de jaren 2023 tot en met 2026 van respectievelijk€ 75.500, € 77.000, € 78.000 en € 79.000. De extra budgetten voor 2022 worden meegenomen in de besluitvorming van de Winternota 2022. Uitbreiding college Se wethouder De nieuwe coalitie heeft afgesproken om het college uit te breiden met een Se wethouder. De meerjarige kosten voor de jaren 2023 tot en met 2026 bedragen respectievelijk€ 70.000, € 72.000, € 74.000 en€ 76.000. Deze extra kosten gaan ten laste van het saldo begroting 2023 en verder. De extra lasten voor 2022 zullen worden meegenomen in de Winternota 2022.
18
Bedragen * € 1.000
Omschrijving
2026
2025
2024
2023
Nieuwe investering 'Stadskantoor: splitsystemen airco'
0
0
-10
-10
Nieuwe investering 'Stadskantoor: vervangen regelkasten lucht en verwarming'
0
-6
-6
-6
Nieuwe investering 'Plaatsen van laadpalen locatie Mgr. Veermanlaan Volendam '
0
-6
-6
-6
Nieuwe investering 'Contant geld automaat'
0
-2
-2
-2
19
20
"'O
ëïi ..c .9:!l "'O C ::i
..::.:
V1 Cl)
"'O C
ro
> ,._
ro
C
ro ï::
Q)
Q)
"'O
"'O
..c
"'O
"'O C
ï::
::i ::i
C
Q)
Q)
z
z
4-
0 C Cl)
...... ..c u ro ,._
V1 Cl)
"'O
,._
> ,._
Cl) V1 Cl)
a.
0
oo' ,._ ::i ::i
...... V1
- ,._
C
QJ
Cl)
O rl
.-t= N
ê 6 0 ~ E ~
V1
V1
C
C
Q)
Q)
> Q)
Q)
0.0
0.0
Q)
Cl)
QJ Q)
0.0
::'Q).: E Q)
C
0.0 C
Q)
Cl)
E~2C QJ
C
0
a..
Cl)
0.0 4Cl)
'vi ::i
uX V1
C ro
e.o 0 N 0 N
N 0 N
('Y')
N 0 N
N 0 N
Cl)
Q)
V1
Cl)
,._
Cl)
Cl!
C
ro Q)
Cl)
ro ......
a. C Cl)
a. 0 Cl) 5
...... V1
~
::.::
C
,._
......
,._
.....; ::'.:
C
Cl)
C
C 0
:;::;
u C
0 ......
::i 4-
C
C
d; ..c
Cl)
C
ro
>
0
èf2.
.9:!l ro ...... C
Cl)
> 0 .0
uC V1
E
...
..•
....0111 C Cl)
,._
0
::i ::i
...... V1
..::.: 0.0 C
·.;:;
...... Cl) N Cl)
co
...... V1
ro ro ,._ ro
a. a.
.E
...
Cl)
0. bO "'O ro Cl)
C ,._
..c ,._
......
Cl)
Cl)
LU
0
X
ro ro C
,:;j C Cl)
>
C:
:;::;
-ä:i~
.c:
0 I-
C Cl) ...... V1
C
!2
......
..::.:
Q)
Cl) Cl)
"'O C
,._ .0 ......
ro
>
C
0 "'O
0 Cl)
ro
V1
.0'
ro
ro ......
0 ...., ....,
Cl)
..::.: ..::.: ro
Q)
..c ,._
> Cl) ..c u
0 0 "'O "'O
V1
·.;:;
-~
QÏ Cl)
ro
.ü
"'O
Cl)
0.0 "'O
Cl)
a. V1
......
ro Q)
Cl)
..c ,._
E C
Cl)
Cl)
0 "'O
.0
,._
.ü
Cl)
Cl!
>
ro
C
~~ ro ro ....,
"'O
C
C
> Cl) ,._..::.:
Q)
...... V1 0
::i ::i
QÏ
dJ
..c ......
QÏ > ..::.: ro ro ......
a.
....,0
0 0 ,._ 0.0
5
Cl)
C
ro
:ä:i
0 5
.0
Cl)
0.0 C
ro
ro
ï:ïo >
......
"'O
·;:::
......
E
•
-
~
Cl)
"'O
..::.:
Cl)
... • .
::i
uX
0.0 ,._ 0
...... V1
> .9:!
Cl)
ro
"'O C 0
QI
..c
C
Cl)
.:;:
V
=ë
ro ro N ..::.: ,._
'vi
C
C C
C
5
0 0 0
4-
ro
>
C 0
>
-~
"'O
Cl)
0
:;::;
"'O C
ro
,._
C
0 ......
w'
('Y')
C
ï:ï o Cl)
(])
·.;:; ro
('Y')
0.0
~ Cl) Cl)
Cl)
('Y')
Cl)
V1
(.9
Cl)
w
LU
::i
ro ro C
C
f:i= ·;:::
0.0
.9:!l
(.9
C
ro ro .:!::
.0 Q)
>
0 ......
•
.
C
C
ro
ro
0.0 C
Cl)
~ 0
N
C
...., Cl)
V1 Ï:: C 0 Cl) 2 ..::.: > Cl) "'O ,._ 0 ro 0 :t= 0 ::i "t:J Cl) -E > Cl) 111 QI Cl) ~ "'O .c: > ::i ,._ ..c 0 ~ ~
C
S: 60
rl
N
De beleidsindicatoren zijn aangevuld met benchmarkinfo rmatie, indien deze beschikbaar is. Gemeenten zijn boeiende, maar ook complexe en diverse organisaties: elke gemeente is uniek. Hierdoor zijn grote verschillen mogelijk. Externe inhuur: Jaarlijks wordt een relatief klein gedeelte aan inhuur vooraf ook a!s specifieke inhuurpost begroot. Binnen de personeelsbegroting kan, afhankelijk van te maken capaciteitskeuzes, een gedeelte van het loonkostenbudget van een team worden besteed aan inhuur in plaats van reguliere bezetting op basis van een aanstelling. Hiervan is met name sprake bij piekbelastingen, vervanging in verband met ziekte of tijdelijke formatieplaatsen; de zo genaamde flexibele schil.
22
Verordeningen Via bovenstaande hyperlink wordt u doorverwezen naar de vastgestelde verordeningen. Beleidsstukken Bestuur Via bovenstaande hyperlink wordt u doorverwezen naar de huidige beleidsstukken.
Metro poolregio Am sterdam
23
Programma 2 Publiek, Veiligheid en Juridische zaken
24
In pro gram m a 2 zijn de maatschappelijke doelen ondergebracht op het gebied van veiligheid, publieke dienstverlening en juridische zaken. De pro gram m adoelstelling die onder de kop "speerpunten" is opgenom en, wordt gerealiseerd met een set pro ducten, waarvan de budgetten zijn opgenom en onder de kop "financiën". Relevante (verplichte) beleidsindicatoren zijn opgenom en onder de kop "beleidsindicatoren". Onder de kop "beleidsstukken" is een verwijzing opgenom en naar de relevante vero rdeningen en beleidsstukken. Sam enwerkingen met verbonden partijen, die bijdragen aan de realisatie van de pro gram m adoelstellingen, zijn opgenom en onder de kop "verbonden partijen".
Veiligheid kun je bekijken als louter de optelsom van het aantal overtredingen/ strafb are feiten (objectieve veiligheid). Dan is Edam -Volendam sim pelweg een veilige gem eente (want goede 'score' m.b.t. objectieve veiligheid). Maar dan gaan we langs de vraag of de bewoners, bezo ekers/toeristen en ondern em ers veilig zijn en/of zich voelen in onze gem eente. Veilig voelen/zijn is vaak afhankelijk van allerlei om standigheden die de gemeente minder makkelijk kan beïnvloeden. W el signaleren we, sam en met bewoners, ondern em ers en bezoekers ontwikkelingen in de sam enleving (dus ook in Edam -Volendam ) die ons zo rgen baren en die stevige inzet vraagt van de gem eente en haar keten partners. Het gaat dan om onderm ijning (verwevenheid van crim inele netwerken in de reguliere sam enleving), voorkom en jonge aanwas in drugscrim inaliteit, normloosheid, cybercrim e, (zorg)fraude en mensen met verward gedrag. Onveiligheid heeft altijd sociale com ponenten: een slachtoffer en diens om geving maar ook een dader en het huishouden waar hij/zij in leeft. Bij situaties van onveiligheid in huishoudens of buurten, zijn er vaak partners betro kken vanuit het zo rgdom ein (verwarde personen, overlast op straat, huiselijk geweld, jeugdzo rg, ern stige verslaving, etc).
De gem eente verbindt veiligheidspartners en zo rgpartners aan elkaar om situaties van onveiligheid te voorkom en of zo snel mogelijk beheersbaar te krijgen. De gem eente legt dan ook de fo cus op het voorkom en van onveiligheid. Vanuit een gedragen meer-jaren-visie zal er structureel geïnvesteerd moeten worden in bovenstaande them a's en dan met nam e gericht op de jeugd. De eerder genoem de stevige inzet vanuit de gem eente zal haar beslag dienen te krijgen in passende fo rmatie en kwaliteit om sam en met de inen extern e partners gedurfd maar effectief beleid te maken en uit te voeren. Repressie door onder andere politie en Openbaar M inisterie is het sluitstuk: de inz et van veiligheidsdiensten om overtredingen te stoppen en daders te bestraffen. De gem eente legt juist de fo cus op het voorkom en van onveiligheid. Onder andere door intensief sam en op te trekken met Sam enleving en Zorg. W ant ook ouders en de sam enleving dragen verantwoordelijkheid voor het versterken van veiligheid en moeten waar en wanneer nodig worden aangesproken op deze verantwoordelijkheid. Een andere com ponent van veiligheid is het voorkom en en bestrijden van branden. De brandweerzo rg is regionaal georganiseerd bij de Veiligheidsregio Zaanstreek-W aterland (VrZW ). De VrZW is een gemeenschappelijke regeling, de burgemeester is lid van het bestuur.
Daarn aast heeft Edam -Volendam met BVO FC Volendam in haar gemeente ook te maken met alle consequenties die dat gegeven met zich meebrengt. Naast de reguliere verantwoordelijkheden voor burgem eester en gem eente die horen bij de aanwezigheid van een BVO, heeft dit ook de uitstraling van tenm inste 18 keer per seizo en een evenem ent met het mitigeren van veiligheidsrisico's en handhaving als het gaat om voorwaarden en verplichtingen uit vergunningverlening.
Wat willen we bereiken? Beperkte overlast en behoud van een veilige leefomgeving De gemeente voert allerlei taken uit die bijdragen aan een veilige leefomgeving, zoals het verstrekken van vergunningen aan bouwwerken of evenementen, maatregelen m.b.t. verkeersveiligheid, preventieve maatregelen m.b.t. gebruik van alcohol en drug, overlast tegengaan, buurtbemiddeling, handhaving van de APV, bewaken van de openbare orde, cameratoezicht, opsporen van ondermijnende activiteiten (o.a. hennepteelt en productie van chemische drugs) en i.s.m. ketenpartners de bestrijding van criminaliteit. De inzet van de gemeente m.b.t. veiligheid staat grotendeels opgenomen in het Actieplan Integrale Veiligheid.
25
Wat gaan we doen?
Uitvoeren Integraal Veiligheidsplan
Wat gaan we doen?
Handhaven APV en verloedering openbare ruimte
Wat gaan we doen?
Ontwikkeling en uitvoering van het plan van aanpak van de Singelwijk met de wijk
Wat willen we bereiken? Effectief optreden bij branden, crisis en calamiteiten De VrZW zorgt voor de inzet bij rampen en crisis. Daarvoor is een werkwijze ingericht waarbij politie, brandweer, GHOR, gemeente en andere partners integraal sturing geven aan het beheersen van grote incidenten of crisissituaties. Deze crisisstructuur wordt regelmatig geoefend met bestuurders, ambtenaren en operationele diensten. Wat gaan we doen?
Realiseren van inzet op bevolkingszorg binnen de veiligheidsregio
Wat gaan we doen?
Besluitvorming over definitieve huisvesting brandweer Edam/Volendam
Wat gaan we doen?
Toezicht houden op de uitvoering van de taken die zijn belegd bij de VrZW
Wat gaan we doen?
Betrokken bij de doorontwikkeling en ondersteunen waar mogelijk van het Young Fire Rescue team
Wat willen we bereiken? Ondermijning tegengaan De illegaliteit, criminaliteit, de teelt/ productie van- en handel in drugs kunnen voor sommige jongeren/ inwoners een grote verleiding zijn om makkelijk aan veel geld te komen. Geld dat daarna weer ingezet wordt om zaken aan te schaffen en invloed te hebben in de reguliere maatschappij. De gemeente spant zich in om deze aantrekkingskracht op met name jongeren te verkleinen en om de mogelijkheden tegen te gaan om op deze manier geld te verdienen in onze gemeente. Sleutelbegrip in veiligheid is informatie. Prof. Dr. Cyrille Fijnaut zei het ooit treffend: "De overheid weet niet wat ze weet". Het ontsluiten van data en informatie is cruciaal en bepalend voor succesvol interveniëren. Het is van groot belang om informatie gestuurd te gaan werken, uiteraard AVG-proof. Het zicht krijgen op opmerkelijkheden die bijvoorbeeld onderliggende criminele activiteiten veronderstellen is van groot belang. Het creëren van een (Veiligheids) Informatie Knooppunt is een must om de komende jaren de operationele activiteiten inzake Openbare Orde, Veiligheid en Handhaving te sturen. Wat gaan we doen?
Informatiepositie verbeteren, meer zicht krijgen op wat er speelt
Wat gaan we doen?
Gerichte acties i.s.m. ketenpartners bij signalen van criminaliteit
Wat gaan we doen?
Bewustwordingscampagne onder jongeren over de gevolgen van deelnemen aan illegale activiteiten
Dienstverlening burgerzaken op niveau Het uitgangspunt voor dienstverlening binnen de gemeente Edam-Volendam blijft "Gewoon Goed". Leidende principes voor dienstverlening op basis van dat uitgangspunt gelden voor de dienstverlening door de gehele organisatie. Dienstverlening zit in ons DNA We ontvangen mensen gastvrij en vinden het belangrijk dat zij zich welkom voelen en als professionals werken we met elkaar samen, stemmen processen en werkwijze op elkaar af om tot een gezamenlijk plan te komen. De inwoner staat centraal We denken mee, doen voorstellen, nemen initiatief ter verbetering met inachtneming van de eigen verantwoordelijkheid. Wij hebben daarbij aandacht voor alle leefgebieden en alle vraagstukken waar de inwoner mee worstelt. We vinden het daarbij belangrijk om behulpzaam en betrokken te zijn. De relatie met de inwoner is zeker zo belangrijk als de inhoud Bij ons is 'afspraak is afspraak' en mochten wij daar niet aan kunnen voldoen, dan communiceren wij daar
26
tijdig over. We vinden het belangrijk om betrouwbaar te zijn. Dienstverlening verdient maatwerk Wij bieden digitale ondersteuning waar dat kan en persoonlijke ondersteuning is altijd mogelijk. We vinden het belangrijk om aan te sluiten op veranderende omstandigheden en behoeftes. Voor goede dienstverlening is informatie belangrijk. De wensen en behoeften van inwoners, bedrijven, en instellingen staan centraal, maar dan moeten we inzicht verkrijgen in welke dat dan zijn. Snelheid, zo nodig maatwerk, toegankelijkheid en klantvriendelijkheid zijn begrippen die vragen om helderheid van onze inwoners wat daaronder wordt verstaan. Daar is niet één antwoord op, maar inzicht in verwachtingen van onze inwoners is essentieel om onze dienstverlening daarop af te kunnen stemmen. Wat willen we bereiken? Sturing op klanttevredenheid De afgelopen jaren zijn een aantal initiatieven geïmplementeerd om de klanttevredenheid te vergroten. Veranderende behoeften kunnen aanleiding geven tot het aanpassen van huidige processen of het implementeren van nieuwe initiatieven. De komende periode willen wij daarom bereiken dat we de tools en instrumenten in huis hebben om actief te kunnen sturen op klanttevredenheid. Wat gaan we doen?
Evalueren werken op afspraak
Wat gaan we doen?
Ontwikkelen sturingsinstrumenten
Wat gaan we doen?
Klantbeleving en verwachtingen inventariseren
Wat gaan we doen?
Dienstverleningsprocessen beschrijven en monitoren
27
Wat mag Bedragen *€1.000 Jaarrekening
Begroting
2021
2022
Meerjarenraming
2023
2024
2025
2026
2.01
Bezwaar- en beroepsschriften
-134
-196
-200
-204
-208
2.02
APV en bijzondere wetten
-214
-279
-315
-324
-333
-344
2.03
Integrale Veiligheid
-802
-1.019
-1.142
-1.166
-1.124
-1.143
2.04
Crisisbeheersing en Brandweer
-2.860
-2.914
-3.082
-3.080
-3.080
-3.072
2.05
KCC/Burgerzaken
-1.437
-1.400
-1.404
-1.561
-1.495
-1.541
Lasten
-5.446
-5.808
-6.142
-6.335
-6.239
-6.312
2.02
APV en bijzondere wetten
9
19
19
19
19
19
2.03
Integrale Veiligheid
67
0
0
0
0
0
2.04
Crisisbeheersing en Brandweer
142
58
0
0
0
0
2.05
KCC/Burgerzaken
459
305
255
506
258
258
Baten
677
382
274
525
277
277
-4.770
-5.426
-5.868
-5.810
·S.962
-6.035
Totaal vóór mutaties reserves
-212
Toevoeging reserves
-542
-50
0
0
0
0
Onttrekking reserves
536
112
76
74
58
51
28
Beleidsindicatoren
29
I
.:!::
ro
I
ClJ "O
"O C
ro
"fü "O ClJ
z
"O C
ro
-;:: ClJ "O ClJ
z
C
,...;
(Y)
"O C
ro
-;:: ClJ "O ClJ
z
ClJ
I.()
V) V)
"O C
ro Cl. C ClJ ClJ
ro
'-
-;:: ClJ "O ClJ
0 0
>
C ClJ
z
N
ClJ
5 'C!J
>
.:!:: re
I rn
::J
ro
o'
ClJ
.....ro ~ ClJ i5
.....
"êii
C
ClJ 'ro
i5
·;::
,::uE
~ ClJ
E
Vl
Vl
Vl
u
u
u
u
ca
ca
C
.....ClJ
..a
u
Vl
ca
ro ro
C
E
.....ro ..c: u
ca
a.. 'C!J
.:!! 4-
0 ClJ
E ,...; N 0 N
,...;
,...;
,...;
N 0 N
N 0 N
N 0 N
q
0 0 0 ,...j
0 0
,...;
0 0 0 ,...j
<ii
'C!J
'C!J
'C!J
0 0
Cl.
Cl.
Cl.
0 Cl. ClJ "O '-
0 0 "O C
ClJ "O '0
q
,...;
5
Cl.
ClJ "O C C
ClJ 00 C
"öb
'ëi 00 C C
0
5
.t
C
ClJ
.2:., ·;::
"O V)
~
ro ..c: u V)
ClJ
..a C
ClJ
::J C ClJ
C
.....ro ~ ClJ
ëii
ClJ 00 C
cw
i5
~ Ë
C ClJ
c
.2:.,
::J '-
ClJ
.[ ~ ·;:: ..0
·;:: "O
"O
V)
V)
~
·~
C
ClJ Cl. 0
V)
'-
0 0 "O
ëii
..... V)
ClJ
ClJ 00
C
ro
:2 ::J ..c: u
'-
;!::
.....ro
C
~
E
C
ro
..><: 0
ti.à
.....
ClJ
..a
3
"êii
.t
-~
"O ClJ
ClJ '::J
a:)
C
tlO C "öb
ëii
ro ..c:
u C
ClJ "O 0 0 "O C ClJ 00
..!5! V)
"O 0 0 "O
ro
N
'-
ro ro
..a C
ClJ Cl. 0
.....ClJ
..c:
C ClJ ClJ "O '0 ClJ '-
ro
C
..a
E
ClJ Cl. 0 ClJ "O
ClJ "O '0 0
C
0
rn
31
Beleidsstukken Verordeningen Via bovenstaande hyperlink wordt u doorverwezen naar de vastgestelde verordeningen, Beleidsstukken Publiek, Veiligheid en JZ Via bovenstaande hyperlink wordt u doorverwezen naar de huidige beleidsstukken.
Verbonden partijen Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland Veiligheidshuis Zaanstreek-Waterland
32
Programma 3 Ruimtelijke Ontwikkeling
33
Algemeen In programma 3 zijn de maatschappelijke doelen ondergebracht op het gebied van kwaliteit, duurzaamheid en leefbaarheid van de leefomgeving. De programmadoelstelling die onder de kop "speerpunten" is opgenomen, wordt gerealiseerd met een set producten, waarvan de budgetten zijn opgenomen onder de kop "financiën".
Relevante (verplichte) beleidsindicatoren zijn opgenomen onder de kop "beleidsindicatoren". Onder de kop "beleidsstukken" is een verwijzing opgenomen naar de relevante verordeningen en beleidsstukken. Samenwerkingen met verbonden partijen, die bijdragen aan de realisatie van de programmadoelstellingen, zijn opgenomen onder de kop "verbonden partijen".
Kwalitatief hoogwaardige en duurzame leefomgeving In de leefomgeving ligt in de komende periode een groot aantal uitdagingen voor ons. Naast woningbouw en bedrijvigheid gaat het tevens om ruimte voor toerisme, kantoren, horeca, detailhandel, natuur, agrarische doeleinden, klimaatadaptatie, energietransitie en mobiliteit, groen, sport en recreatie. Al deze functies claimen ruimte en is een slimme inpassing noodzakelijk. Het wijzigen in de bestaande toestand van die ruimte is vaak complex vanwege bestaande belangen, eigendomsposities en belemmerende regelgeving. Het is daarbij van belang dat de gemeente een integrale afweging maakt bij alle ruimtelijke ontwikkelingen en tegelijkertijd ook waakt voor het stapelen van wensen en eisen, waardoor projecten onmogelijk worden gemaakt. Voortvarendheid in de aanpak van de realisering van nieuwe woningen staat voorop. Wat willen we bereiken?
Behoud cultureel erfgoed en identiteit
De historische kernen binnen Edam-Volendam zijn niet alleen van belang voor de waardering van de kwaliteit van de leefomgeving, maar zijn mede bepalend voor onze identiteit als gemeenschap. In die zin is het behoud en het herstel van de monumentale en historische waarden van essentieel belang voor het behoud van onze culturele identiteit, waardoor onze gemeente jaarlijks meer dan 100.000 toeristen trekt. Wat gaan we doen?
Behoud en herstel monumentale waarden door stimulering en ondersteuning
Wat gaan we doen?
Opstellen kerkenvisie, aanpassen erfgoedbeleid.
Wat willen we bereiken?
Benutting van bestaande bebouwing en locaties
Locaties die hun functie verloren hebben kunnen worden benut om een bijdrage te leveren aan het woningvraagstuk. Inpassing in de bestaande stedelijke structuur is echter niet altijd eenvoudig en kost veel tijd. Om die reden wordt een selectie gemaakt van die locaties die het meest kansrijk zijn om binnen de raadsperiode te ontwikkelen Wat gaan we doen?
Herontwikkeling Cultureel Centrum Oosthuizen
Wat gaan we doen?
Onderzoek naar kansrijke inbreilocaties
Wat gaan we doen?
Herontwikkeling Meermin
Wat gaan we doen?
Herontwikkeling Taseterrein
Wat willen we bereiken?
Realisatie woonruimte voor lokale woningvraag
Tegemoet komen aan de lokale woningvraag is een van de speerpunten voor deze periode. De behoefte is momenteel groot en de situatie is nijpend. Het is daarom essentieel dat op de kortst mogelijke termijn woningbouw wordt gerealiseerd voor alle doelgroepen Wat gaan we doen?
Onderzoek naar verdichten lintbebouwing
Wat gaan we doen?
Inrichten woningzoekendenlijst
Wat gaan we doen?
Opstellen integrale visie Lange Weeren
Wat gaan we doen?
Opstellen uitvoeringsagenda wonen
34
Wat willen we bereiken?
Realistisch duurzaamheidsbeleid
De woningvoorraad en de wijze van gebruik zullen toekomstbestendig moeten zijn. De recente internationale ontwikkelingen hebben de noodzaak tot verduurzaming extra scherp neergezet. Dat zal wel op een manier moeten gebeuren die realistisch en haalbaar is voor de inwoners. Wat gaan we doen?
Onderzoek naar mogelijkheid lokale energieadviesraad
Wat gaan we doen?
Stimuleren van verduurzaming bestaande woningvoorraad
Wat gaan we doen?
Plannen en ondersteunen energietransitie
Wat gaan we doen?
Verduurzaming eigen vastgoed
Wat willen we bereiken? Implementatie Omgevingswet Naar verwachting wordt op 1 januari 2023 de Omgevingswet ingevoerd. Deze wet zorgt ervoor dat tientallen wetten en algemene maatregelen van bestuur worden samengevoegd om zodoende de regelgeving voor de fysieke leefomgeving duidelijker te maken en procedures sneller te kunnen doorlopen. Hoewel de ingangsdatum nog niet helemaal vast staat is het zeker dat in 2023 diverse acties moeten worden voortgezet. Zo wordt de Omgevingsvisie geconcretiseerd en ter vaststelling aangeboden, wordt een Plan MER opgesteld en zal een start worden gemaakt met de thematische en gebiedsgerichte programma's. Wat gaan we doen?
Opstellen Omgevingsvisie
Wat gaan we doen?
Uitwerking Omgevingsvisie in Programma's
Wat gaan we doen?
Aanpassing vergunningverlening
Wat gaan we doen?
Opstellen Omgevingsplan in fasen
voor
en
Edam-Volendam is een hard werkende en ondernemende gemeenschap. Mensen zijn er innovatief en ambitieus. Stilstand is achteruitgang; Edam-Volendam maakt zich sterk voor de ontwikkeling van onze samenleving en hecht daarom waarde aan werkgelegenheid, ondernemerschap, innovatie en onderwijs binnen onze gemeente. In deze periode willen we ruimte voor groei en transformatie creëren voor onze bedrijven zodat we de lokale werkgelegenheid zoveel mogelijk kunnen behouden. Wat willen we bereiken? Innovatieve en toekomstbestendige ondernemingen In 2020 zijn de speerpunten benoemd door en voor de ondernemers in het document Economische Toekomst 2040. Een nieuwe impuls voor de uitvoering van de ambities is gewenst om de bedrijvigheid binnen de gemeente aan te laten sluiten en zo mogelijk voor te laten lopen op de maatschappelijke ontwikkelingen. Wat gaan we doen?
Uitvoering ambities Economische toekomst 2040 stimuleren
Wat gaan we doen?
Mogelijkheden financiering vanuit ROM lnWest naar bedrijven uitdragen.
Wat gaan we doen?
Ondersteunen en stimuleren Toeristisch en Economisch (ondernemers-) platforms
Wat willen we bereiken? Ruimte creëren voor groei en transformatie voor bedrijven De bedrijvigheid binnen de gemeente is dynamisch. De maatschappelijke vraag verandert en de bedrijvigheid volgt. Voor bedrijven die een fysieke locatie nodig hebben is het nodig zich aan te kunnen passen aan veranderingen binnen het bedrijf. De gemeente wil de veranderingen voor de huidige bedrijfslocaties faciliteren en richting de toekomst groei mogelijk maken. Daarvoor is wel ruimte nodig. Wat gaan we doen?
Purmer opnemen in de Omgevingsvisie als onderlegger voor de verlening van het WVG-besluit
35
Wat gaan we doen?
Plan van aanpak voor transformatie Industrieterrein Julianaweg
Wat gaan we doen?
Plan van aanpak agrarische sector in samenhang met het landschap
Edam-Volendam is altijd in beweging. We zijn een voedingsbodem voor (top)sport en we gebruiken de ruimte van onze leefomgeving voor ontspanning. Vrijetijdsbesteding moet binnen handbereik zijn! Edam-Volendam is levendig. Onze gemeente bruist door mooie evenementen, we omarmen onze cultuur en beschermen onze historie. Wat willen we bereiken? Omslag naar kwaliteitstoerisme en behoud culturele identiteit
Wat gaan we doen?
Aansluiting zoeken tussen toerisme en kunst & cultuur
Wat gaan we doen?
Doorontwikkelen toeristisch aanbod
Wat gaan we doen?
MRA als platform voor afstemming aanbod toeristisch product
36
Wat Bedragen *€1.000
2021 3.01
Economische zaken en toerisme
3.03
Monumenten en Oudheidkunde
3.04
Omgevingsprogramma
3.05
Ruimtelijk onderzoek en beleid
Meerjarenraming
Begroting
Jaarrekening
-418
-333
2025
2024
2023
2022
2026
-329
-342
-355
-368
-424
-404
-178
-412
-408
-416
-1.113
-1.166
-905
-918
-973
-999
-483
-711
-556
-575
-595
-617
-113
-117
-121
-124
-128
-103
3.06
Wonen
3.07
Stedelijke vernieuwing
-179
-178
-177
-176
-175
-174
-1.283
-1.162
-1.343
-1.405
-1.468
-1.529
-188
-201
-205
-212
-220
-228
3.08
Omgevingsvergunning
3.09
Bouw- en woningtoezicht
3.10
Grondexploitatie
-7.287
-927
-4.622
-21
0
0
3.11
Overige gronden
-228
-385
-311
-459
-440
-514
-11.374
-5.672
-8.974
-4.645
-4.774
-4.961
Lasten 3.03
Monumenten en Oudheidkunde
32
82
106
108
109
110
3.04
Omgevingsprogramma
323
27
27
27
27
0
0
0
0
0
0
0
3.05
Ruimtelijk onderzoek en beleid
3.06
Wonen
9
2
2
2
2
2
3.08
Omgevingsvergunning
1.308
1.068
800
700
700
700
3.10
Grondexploitatie
7.562
2.582
6.265
0
0
0
3.11
Overige gronden
572
844
321
326
329
333
Baten
9.805
4.604
7.522
1.162
1.167
1.145
Totaal vóór mutaties reserves
-1.568
-1.068
-1.452
-3.483
-3.6(}7
•3.816
Toevoeging reserves Onttrekking reserves
1111 ~••
~,,,hF.F((,'!'
Fi'·•----635
-1.988
-1.724
0
0
0
329
626
247
165
114
87
warmteopwekking vervangen'
37
Efll
Beleidsindicatoren
38
0 Lt)
C ro
>
QJ
-0 ,._ ro ro
Lt)
LI) 0 00
5
-0
iii
-.:::
ro
-.:::
-.:::
QJ
-.::: QJ
-0 C ro
-0
-0
-0
-0
z
z
z
z
-0 C ro
QJ
-0 C
QJ
C QJ QJ
C
ro C QJ _,-:
QJ
QJ
,._
QJ
QJ
(l)
5 C QJ QJ
0 0
N
rl
à
C QJ
00 rl
C
_,-:
QJ
(l)
C 0
:;::; V) ·.;:;
5
ro ......
C QJ
V) V)
eo C
eo
32
0
co
C
> <(
(l)
(l)
I
C
<( V)
::::;
,._ QJ co (l)
0
_,-:
-0 C
C (I) V) V)
V)
U
(I)
~
LL.
co <( V) co ::::;
_,-:
C
...... .c u ro ,._
..9:!
(I)
N
::l ......
."!::'. ::l
...... ,._
I
V)
(I) (I)
ro
·;:::
,._ V)
ro
>
(I)
C
:;::;
E
(I)
...... ,._
c' (I)
cc rl
N 0 N
0 N 0 N
rl
N 0 N
N 0 N
C
0 Q) ~-0 rl C
.--i ,._
Cl.
C
o
0 0 0 (l)
rl
,._
C
füi
QJ
Cl.
0
ro
-~
V)
5
·.;:;
C
rl
E ,._
,._ ro
(I)
-~
C ro .0
C
(I)
>
C (I) V) V)
C
(l) (I)
.!!!
(I)
N
(I)
>
~ (I) ,._ ......
(I)
.0
(I)
co
,._ C
N C
c'
.!:: (I)
0
ro 0
-0
0
5
C
~ ......
£
::l
.c ,._
äj
V)
:2,
V)
::l
4-
-2
ro
-0
E
E
ro
Lf)
C
(I)
(I)
Lt)
I..O
::l ...... co
C
ro Cl. v, ,._'
,._
......
C
ëi
0
C
ïîo (I)
0
5
ro
> (I)
C
ro ...... ,._
0 ......
(l)
-0
V)
(I)
(I)
co
>
(I)
:;::;
·;:::
(I)
·u;
>
0
0 Cl.
4(1.)
·u;
(l)
-0
::l
uX
::l
> ,._
(I)
C
QJ
-~ ·;::: -0
QJ
.0
...... ·w ......
C
5
(l)
QJ
2-
QJ
,._
ro ..0
5 ::l (l)
C ,._ QJ
I
(I)
>
c'
C
(I)
00 co S:: C Ï:: C 0 0
b.O C
äj
QI
QJ
"ü ·;:::
C
ro
C
_,-:
......
s::
0
(I) (I)
......
~
3: 5
0
5
-0
C
::l
..0
ro ro
5 0
C
..0
(l) (I)
(l)
co
5
C
z
co
::l QJ
QJ
C ro
s:: ,._ QI (I) s:: -0 l'O
C
co 0
Ci) ('"()
40
Verordeningen Via bovenstaande hyperlink wordt u doorverwezen naar de vastgestelde verordeningen. Beleidsstukken Cultuur, Recreatie, Toerisme & Sport Beleidsstukken Econom ie Beleidsstukken Natuur & M ilieu Beleidsstukken Ruim te, Bouwen &Infrastructuur Via bovenstaande hyperlinken wordt u doorverwezen naar de huidige beleidsstukken.
Om gevingsdienst IJm ond Gem eenschappelijke Regeling Recreatieschap Twiske-W aterland
41
Programma 4 Ruimtelijk Beheer
42
In programma 4 zijn de maatschappelijke doelen ondergebracht op het gebied van het fysiek in stand houden en uitvoerend aanpassen van de openbare ruimte van onze gemeente. De programmadoelstelling die onder de kop "speerpunten" is opgenomen, wordt gerealiseerd met een set producten, waarvan de budgetten zijn opgenomen onder de kop "financiën". Relevante (verplichte) beleidsindicatoren zijn opgenomen onder de kop "beleidsindicatoren". Onder de kop "beleidsstukken" is een verwijzing opgenomen naar de relevante verordeningen en beleidsstukken. Samenwerkingen met verbonden partijen, die bijdragen aan de realisatie van de programmadoelstellingen, zijn opgenomen onder de kop "verbonden partijen".
De hoeveelheid afval neemt steeds meer toe en de mogelijkheden om afval te scheiden worden steeds beter. Echter wordt niet door iedereen de mogelijkheid om afval te scheiden optimaal benut en kunnen wij als gemeente de inwoners beter faciliteren om afval te scheiden. Het goed scheiden van afval maakt de kosten voor de afvalverwerking lager per eenheid en de mogelijkheden voor recycling nemen toe. De gemeentelijke organisatie heeft een behoorlijk wagenpark en binnen de afdeling Openbare werken heeft een grote hoeveelheid materieel. Door een goede analyse op het gebruik en de nut en noodzaak van bepaald materieel, kan het gebruik van het wagenpark en het materieel efficiënter worden ingezet. De mogelijkheden voor elektrische voertuigen en materieel nemen steeds meer toe. Ook zijn er steeds meer alternatieven voor elektrisch vervoer dan alleen de auto. Door elektrische voertuigen en materieel (waar mogelijk) wordt de gemeentelijke organisatie als geheel duurzamer en wordt het goede voorbeeld gegeven voor de inwoners en bedrijven. Binnen de openbare ruimte hanteren we als organisatie beeldkwaliteit B. Dit betekent dat het groen netjes wordt bijgehouden, het onkruid op verhardingen beperkt is en dat de wegen er netjes bij liggen. Ook mag er niet teveel zwerfafval op de grond liggen.
Op dit moment is er op de gebieden van wegen (asfalt en elementverharding) en kunstwerken nog sprake van achterstallig onderhoud. Dit biedt mogelijkheden om waar mogelijk ook een upgrade te realiseren of een inrichting te realiseren conform HIOR. Wat willen we bereiken? Openbare ruimte (groen) voldoet aan gewenst beeldkwaliteit Binnen de gemeente is een onderhoudsniveau op beeldkwaliteit B vastgesteld. De manier van werken is over het algemeen echter nog traditioneel. Hierdoor wordt in sommige gevallen onderhoud uitgevoerd terwijl dat nog niet noodzakelijk is. Op andere plekken wordt, door bijvoorbeeld overmatig onkruid of zwerfafval, te laat onderhoud uitgevoerd. Wat gaan we doen?
Continueren van huidige niveau uitvoering in de openbare ruimte
Wat gaan we doen?
Het verbeteren van sturing op het werken conform een vastgestelde beeldkwaliteit Periodiek extra focus om op bepaalde locaties op het vastgestelde niveau B te houden (waar nodig) Nieuwe beleids- en beheerplannen opstellen
Wat gaan we doen? Wat gaan we doen? Wat gaan we doen?
Optimaliseren van sturing op meerjarige uitvoeringsplannen en (financiële) planning
Wat willen we bereiken? Terugdringen hoeveelheid afval & duurzaam inzamelen Binnen de gemeente kan het scheiden van afval nog een stuk beter. Daarnaast is het recyclen van afval veel goedkoper wanneer het afval vooraf goed wordt gescheiden. Er verdwijnt op dit moment nog heel veel gft afval in het restafval. Als gemeente willen we de bewustwording om afval te scheiden vergroten en het aantal plekken waar afval kan worden aangeboden verder vergroten. Wat gaan we doen?
Nieuwe mogelijkheden afvalscheiding onderzoeken
Wat gaan we doen?
Meer afvalcontainers plaatsen 43
Wat gaan we doen?
Campagne om de inwoners te stimuleren het afval beter te scheiden
Wat gaan we doen?
Invoeren avondopenstelling milieustraat Veerman laan
Wat willen we bereiken? De gemeente geeft het goede voorbeeld op milieugebied De gemeentelijke organisatie bezit een groot aantal voertuigen en bij de afdeling Openbare Werken wordt veel gereedschap en materiaal gebuikt. Wanneer iets is afgeschreven, wordt er beperkt gekeken naar de nut en noodzaak of duurzame alternatieven. Vooralsnog wordt er meestal gekozen voor een 1 op 1 vervanging. Als gemeente willen we een wagenpark hebben dat is afgestemd op het gebruik. Bij de aanschaf van materieel moet worden bekeken of vervanging wel echt noodzakelijk is, of dat andere opties wellicht efficiënter en/of duurzamer zijn. Wat gaan we doen?
Verduurzaming en efficiënter gebruik van het wagenpark
Wat gaan we doen?
Verduurzaming en efficiënter gebruik materiaal bij Openbare Werken
Wat gaan we doen?
Analyse nut en noodzaak voertuigen en materieel
Binnen de oude kernen is de druk op de beschikbare parkeerplaatsen groot. Ook in de nabije toekomst zal deze zonder maatregelen verder toenemen. De gemeente vindt een goede balans tussen bereikbaarheid en veiligheid van groot belang. Het onaantrekkelijker maken van de auto en het stimuleren en optimaliseren van de openbare ruimte ten behoeve van fietsers kan hier een grote bijdrage in leveren. In de oude kernen van Edam en Volendam zijn de mogelijkheden om bij nieuwe ontwikkelprojecten voldoende parkeerplaatsen te realiseren niet toereikend. Bij gebiedsontwikkeling buiten de oude kernen zijn er wel mogelijkheden om voldoende parkeerplaatsen te realiseren en rekening te houden met de ontwikkeling van een wijk in de loop der jaren. In het seizoen komen er veel toeristen naar onze gemeente om de oude kernen te bezichtigen en met name De Dijk in Volendam trekt bijzonder veel toeristen. Veel toeristen komen met bussen, maar er zijn ook veel toeristen die onze gemeente op eigen gelegenheid bezoeken. Als gemeente vinden we de komst van toeristen heel erg belangrijk, maar daarnaast is het ook van belang de oude kernen bereikbaar te houden voor de eigen inwoners. In de kernen waar sprake is van lintbebouwing wordt door zwaar (landbouw)verkeer gebruik gemaakt van de smalle wegen. Het zwaar verkeer wordt met de ontwikkelingen in de loop der jaren steeds zwaarder.
In deze kernen is een groot aantal oude woningen, waarbij door de constructie van de fundering sprake is van trilling overlast en bewoners zijn bang voor schade aan hun woningen. Ook wordt er voor het gevoel van veel bewoners hard gereden en zijn er door de bepekte breedte van de wegen vaak gevaarlijke situaties voor spelende kinderen, fietsers en wandelaars. Op het gebied van wegen (asfalt en elementverharding) en kunstwerken is nog sprake van achterstallig onderhoud. Veel kunstwerken (met name bruggen) dateren uit een tijd dat het gebruik nog heel anders was. De hoeveel verkeer en het gewicht van voertuigen is zeer sterk toegenomen. Elektrische voertuigen zijn door de accu's behoorlijk zwaarder. Enerzijds is het dus van belang de staat van onderhoud op het gewenste niveau te brengen en te houden en anderzijds is het belangrijk om is een aantal gevallen een kunstwerk qua constructie aan te passen aan het gewenste niveau. Door klimaatverandering krijgen we steeds meer te maken met een grotere warmtelast, extreme regenval en extreme droogte. Als gemeente moeten we hier bij de aanpak van de openbare ruimte steeds meer rekening mee houden. Wat willen we bereiken? Bereikbaar en veilig houden van de oude kommen In de oude kernen van Edam en Volendam is de druk op parkeerplaatsen en de wegen groot.