Bijlage 2 NvU programma Energie Klimaat 100% versie

We passen ons stap voor stap aan de gevolgen van klimaatverandering aan, want we kunnen onze steden en dorpen niet ineens helemaal veranderen. Door vroeg te kijken welke maatregelen in de toekomst mogelijk zijn, kunnen we dit tegelijk aanpakken. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (Zaanstreek-Waterland)) (Tactisch) 129. We zorgen ervoor dat hemelwater blijft waar het valt. Om steeds meer zware regenbuien op te kunnen vangen, kunnen we het riool groter maken. Maar we kiezen ervoor om buiten meer ruimte te gebruiken om water vast te houden. We maken parken, tuinen, daken en plantsoenen anders, zodat ze meer water kunnen opvangen. Zo hoeven we minder geld uitgeven aan het riool onder de grond. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (Zaanstreek-Waterland)) (Tactisch) 130. Vanaf 2021 geldt de Omgevingswet. Daardoor wordt het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) niet meer verplicht en komt het in de omgevingsvisie, het omgevingsplan en het omgevingsprogramma. Toch zijn er genoeg goede redenen voor de gemeente om wel een rioleringsprogramma te maken. Bijvoorbeeld om duidelijk te maken hoe ze met water omgaan, om de rioolheffing uit te leggen en als onderdeel van de omgevingsvisie. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (Zaanstreek-Waterland)) (Tactisch)

26

131. We houden het water gescheiden. Waar het kan, verzamelen en verwerken we afvalwater en hemelwater apart. Zo houden we tegen dat schoon hemelwater mengt met afvalwater. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (Zaanstreek-Waterland)) (Tactisch) 132. Bij het vernieuwen van riolering gebruiken we als basis een regenbui die gemiddeld eens in de twee jaar voorkomt (ongeveer 20 mm regen in één uur). Voor nieuwe riolering gebruiken we ook deze basis, maar we kijken ook naar een zwaardere regenbui die eens in de tien jaar voorkomt (ongeveer 30 mm regen in één uur). Als het niet veel duurder is om voorbereid te zijn op een zwaardere regenbui, dan nemen we dat mee bij de vernieuwing. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (Zaanstreek-Waterland)) (Tactisch) 133. We maken de openbare ruimte zo dat het water daar goed kan blijven of weg kan lopen naar plekken waar het minder problemen geeft. Bijvoorbeeld naar tijdelijke plekken in het groen, naar sloten of vijvers, of naar andere plekken waar het niet zo erg is als er water staat. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (Zaanstreek-Waterland)) (Tactisch) 134. Om wateroverlast te voorkomen, kunnen we het water opvangen in de openbare ruimte, maar ook in (privé-)tuinen, terreinen en op daken van huizen en gebouwen. Hierbij is het belangrijk dat bewoners, bedrijven en organisaties meewerken.

(Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (Zaanstreek-Waterland)) (Tactisch) 135. Bij het afvoeren van hemelwater zorgen we ervoor dat afvalwater en hemelwater apart worden verzameld. Als wegen worden vernieuwd of riolen worden verbeterd, bekijken we eerst wat de beste manier is om het hemelwater te verwerken. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (Zaanstreek-Waterland)) (Tactisch) 136. De regels voor het vasthouden en afvoeren van water worden aangepast aan de plek als het nodig is. We willen dat het grondwater zo gelijk mogelijk blijft. Bij nieuwbouw moeten de personen die het nieuwbouwproject ontwikkelen zorgen dat het water goed weg kan. Ze moeten dit binnen het nieuwbouwgebied regelen en geen problemen geven aan de buurt ernaast. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (ZaanstreekWaterland)) (Tactisch)

27

4 Financiële uitgangspunten 137. In de structuur van de P&C instrumenten zoals gemeentebegroting en de kadernota worden de zes omgevingsprogramma’s uit de omgevingsvisie ondergebracht. 138. Het onderbrengen van de omgevingsvisie en omgevingsprogramma’s in de P&C structuur is een groeiproces wat de komende jaren stap voor stap wordt vormgegeven. 139. Het uitbreiden of aanpassen van de P&C instrumenten is een groeiproces wat de komende jaren stap voor stap wordt vormgegeven. 140. Het bestuur staat voor een transparante communicatie en we willen daarom beter communiceren naar onze inwoners en bedrijven over de voortgang van de projecten. Een helder en makkelijk leesbare kadernota, programmabegroting en verantwoording draagt daaraan bij.

28

5 Organisatorische uitgangspunten De gemeenteraad heeft in haar omgevingsvisie ervoor gekozen om zes opgaven uit te werken in omgevingsprogramma’s vanuit een samenhangende integrale benadering. De doelen die in de omgevingsvisie gesteld zijn moeten vervolgens worden gemonitord en geëvalueerd. De methodiek die doelgericht werken ondersteund is programmatisch werken. Het resultaat uit inspanningen wordt gemonitord in de programma’s. Het beleid uit de omgevingsvisie wordt met het implementeren van een nieuwe beleidscyclus ook gemonitord en geëvalueerd. Het effect van een goed functionerende beleidscyclus komt terug in de Omgevingsvisie, in de programma’s en in het omgevingsplan. Uiteindelijk en uiterlijk 2032 zullen alle beleidsdocumenten die betrekking hebben op onze omgeving opgaan en belegd worden in de programma’s en het omgevingsplan. 141. De omgevingsprogramma’s bij gemeente Edam-Volendam worden volgens programmasturing van de VPNG-methodiek opgesteld. Dit betekent dat elke programma een verkenningsfase, een opbouwfase, een uitvoeringsfase en een afbouwfase heeft. 142. Er is een monitoringsstrategie en data strategie beschikbaar met betrekking tot de indicatoren en een datastrategie hoe de data ons informatie geeft om te evalueren. 143. Het Programma moet in de juiste standaard kunnen worden opgenomen in het Digitaal Stelsel Omgevingswet. 144.

Het bestuur kiest voor samen werken en samenwerken. De omgevingsvisie noemt de sturingsfilosofie samenwerkend als uitgangspunt in de samenwerking met burgers, initiatiefnemers, ondernemers en andere overheden. 145. Het bestuur staat voor een transparante communicatie en we willen daarom beter communiceren naar onze inwoners en bedrijven over de voortgang van de projecten. Dat kan met een goed ingerichte P&C instrumenten. 146. De ambtelijke kosten van initiatieven worden verhaald bij de initiatiefnemer Ruimtelijke Projecten (meer dan 3 woningen en niet passend in omgevingsplan). Dit is opgenomen in het EVRPP, het Edam-Volendams Ruimtelijk Plan Proces.

29

6 Juridische uitgangspunten 147. De planMER van de omgevingsvisie wordt als basisMER van de beleidscyclus gebruikt. Dit betekent dat voor het vierde kwadrant van de beleidscyclus monitoring en evaluatie zoveel mogelijk aangesloten wordt bij de indicatoren van de planMER. 148. We houden rekening met de MER- strategie van gemeente Edam-Volendam; we voeren een milieueffectrapportage uit als die verplicht is. Wanneer die niet verplicht is nemen we de aanbevelingen uit de basisMER mee. 149. De basisMER passen we aan bij actualisatie van de omgevingsvisie. Aanvullende milieueffectrapportages die in de tussentijd worden uitgevoerd bij projecten worden geïntegreerd in de basis MER bij actualisatie van de omgevingsvisie.

30

7 Uitgangspunten Warmteprogramma Thema

Uitgangspunt

Bron

Ambitie

· De gemeente sluit zich aan bij de nationale doelstellingen en wil lokale kansen aangrijpen waar deze zich aandienen.

TVW

Betaalbaarheid en haalbaarheid

· Laagste nationale kosten vormt een belangrijk criterium. · Daarbij moet duidelijkheid komen over de kosten en baten. Het aanbod om over te stappen naar wonen zonder aardgas moet acceptabel zijn. Ook voor mensen met een kleinere portemonnee. · We benutten natuurlijke investeringsmomenten. · Werken aan een concrete en haalbare visie en monitoren tussentijds op de voortgang in de uitvoering.

TVW

Draagvlak

· Draagvlak bij bewoners en bedrijven en betrekken TVW de gemeenteraad in de planvorming en uitvoering op wijkniveau. · De initiatieven op de collectieve verduurzaming van hun panden & woningen worden benut. Door mensen met lef, enthousiasme en betrokkenheid te ondersteunen, kunnen zij als ambassadeurs in eigen wijk/dorp het voor anderen mogelijk maken om ook in te stappen.

Aanwijsbevoegdheid

De aanwijsbevoegdheid wordt alleen gebruikt wanneer aan de volgende criteria wordt voldaan: · het overstappen op een duurzame warmtebron is betaalbaar; · het duurzame warmtealternatief is beschikbaar; · er is uitgebreid geparticipeerd; · er zit een redelijke termijn tussen het aanwijzen van een wijk en het daadwerkelijk overgaan op de duurzame warmtebron.

Afwegingskader

De keuze voor een warmteoplossing per wijk wordt gebaseerd op de volgende criteria:

Waarom gewijzigd

Nationale kosten sluit aan bij de gewijzigde terminologie. Mix van alternatieven is geen doel op zich, maar een van de mogelijke uitkomsten van de technische analyse.

Wet Gemeentelijke instrumenten warmte

Vloeit voort uit De aanwijsbevoegdheid is bovenstaande een nieuwe bevoegdheid (netcongestie is · Nationale kosten (eerder maatschappelijke kosten) nieuw) · Eindgebruikerskosten · Ruimte ondergrond · Netcongestie · Ruimtelijke impact (binnen gebouw) · Ruimtelijke impact (geluid, ruimtegebruik) · Beschikbare warmtebronnen

31

8 Bijlage Bijlage 1: Overzicht bestaande beleidsdocumenten Accomodatiebeleid 2023 Horecavisie Toeristische visie Beleidsnota kunst en cultuur 2018-2022 Coalitieakkoord Collegeprogramma Uitvoeringsplan integrale veiligheid = veiligheidsagenda geworden Adviesdocument Slobbeland 9-11 = operationeel Afwijkingenbeleid Beeldkwaliteitsplan Oud-Volendam 2008 Beeldkwaliteitsplan Zeevang 2013 Beleidskader kleine windturbines Zaanstreek-Waterland Beleidsnota Archeologie Edam-Volendam 2013 Beleidsnota archeologie Zeevang 2006 Beleidsnotitie Europaplein 2016 Beleidsplan afvalbeheer 2017-2022 Beleidsplan schuldhulpverlening en armoede-aanpak 2018-2022 Beleidsregel RVV ontheffingen tonnage en gewichtsbeperking Beleidsregel elektrisch laden Edam-Volendam 2025 Beleidsregel RVV ontheffingen zwaar verkeer Edam-Volendam 2022 Bestemmingsplan buitengebied Zeevang 2016 Detailhandelsstructuurvisie Edam-Volendam 2018 Duurzaamheidsagenda 2018-2022 Economische toekomst 2040 Edam Vitaal 2018 Edam-Volendam 2030 Ondernemend en betrokken Gemeentelijk rioleringsplan Edam-Volendam Gezondheid en leefstijl Edam-Volendam 2018 Groenbeleidsplan Grondbeleid 2018-2022 Havens beleidsplan 2019-2023 Herbestemmingsbeleid van bedrijf naar wonen 2019 Mobiliteitsplan Edam-Volendam 2024 Integraal sociaal beleidskader Integraal huisvestingsplan onderwijs 2022 Integraal ontwikkelingsplan Volendam Intentieovereenkomst

Klimaatbestendige Nieuwbouw in de MRA en Noord-Holland 2022 Isolatie Aanpak Woningen 2024-2026 Kerkenvisie Locatus rapport Volendam-Centrum Marktverkenning Leegstand 2024 MRA Convenant Green Deal Houtbouw 2021-2025 32

MRA Intentieverklaring Circulair opdrachtgeverschap en Circulair inkopen 2018 Natuurpark Edam-Volendam 1990 Nota Speelruimte Edam-Volendam 2020-2029 Omgevingsbeleidsplan 2016 – 2020 Omgevingsvisie Samen zetten we koers 2023 Plan van aanpak Naar een gezonde generatie in Edam-Volendam 2023 Programma LEF 2018 Regeling adviesrecht, delegatie en participatie Edam-Volendam Regionale Detailhandelsvisie Zaanstreek-Waterland 28 februari 2022 Structuurvisie Edam-Volendam 2009 Toekomstvisie bedrijventerreinen gemeente Edam-Volendam 2015 Transitievisiewarmte Edam-Volendam Uitgangspunten Woningsplitsing Faciliteren en Regisseren 2021 Uitvoeringsplan Klimaatadaptatie 2022-2024 Uitvoeringsplan Vitaliteitsakkoord 2024 Uitvoeringsprogramma VTH Edam-Volendam 2020 Vastgoedbeleid Edam-Volendam 2018-2022 Visie op Waterrecreatie in Noord-Holland 2030 van de provincie N-H Visieplan Informatiemanagement Edam-Volendam 2023-2026 Vitaliteitsakkoord Edam-Volendam 2023 VTH Beleid Edam-Volendam 2022-2026 Welstandsnota 2017 Woonvisie 2022-2025 Woonzorgvisie

33

Bijlage 2: Overzicht oranje uitgangspunten Nummer uitgangs punt 5.

12.

14.

15.

Uitgangspunt

Reden

Voorstel, aangepast uitgangspunt

Bij verkoop van grond ten behoeve van bebouwing wordt rekening gehouden met overige beleidsdoelen, waaronder het duurzaamheidsbeleid en het handboek inrichting openbare ruimte (HIOR). In het kader van duurzaamheid is met name een belangrijke eis om bebouwing van de grond aardgasvrij (“gasloos”) te realiseren. Tevens dient de initiatiefnemer zich te conformeren aan het HIOR, waarbij de bebouwing aansluit bij de gestelde eisen en zo de kwaliteit van de openbare ruimte wordt gewaarborgd. (Grondbeleid 2018-2022) (Tactisch) Op basis van onze Transitievisie Warmte (TVW) gaan we wijkgericht concreet aan de slag met wijkuitvoeringsplannen en concrete projecten voor duurzame warmteopwekking voor woningen. (Omgevingsvisie Edam-Volendam 2023) (Tactisch) Aanvullend is dat mensen in de collectieve aanpak ondersteuning wordt geboden bij het aanvragen van aanwezige subsidies (ISDE) en de SpUK Lokale Aanpak Isolatie, mits we daar mensen voor vinden. (Isolatieaanpak woningen 20242026) (Tactisch) Volgorde clusteraanpak: 1. Bloemenbuurt 2. planetenbuurt 3. Rozettenbuurt 4. Blokgouw 1+2 5. Katham oudekom

Tekstueel

We houden rekening met verdere beleidsdoelen bij verkoop van grond voor bebouwing. Bijvoorbeeld het duurzaamheidsbeleid en het handboek inrichting openbare ruimte (HIOR). Bebouwing van grond moet aardgasvrij (gasloos). Initiatiefnemers moeten zich houden aan de eisen in de HIOR om de ruimtelijke kwaliteit te bewaren.

Tekstueel

Op basis van ons Warmteprogramma gaan we per wijk aan de slag met plannen en projecten voor aardgasvrije warmte in woningen. Deze plannen heten wijkuitvoeringsplannen (WUP’s). In de gezamenlijke aanpak kan men hulp krijgen bij subsidieaanvragen. Dit doen we alleen als er genoeg mensen zijn om dit te doen.

Tekstueel

Tekstueel

34

De wijkvolgorde van de clusteraanpak is bepaald op basis van bouwjaar, energieverbruik en waar bewoners het meest kunnen besparen. De volgorde is: 1. Bloemenbuurt

(Isolatieaanpak woningen 20242026) (Tactisch) 16.

17.

19.

23.

27.

39.

De activiteiten ten behoeve van de isolatie aanpak zijn onderverdeeld in: 1. Bewustwording en informeren 2. Advies en realiseren a. Individuele reis b. Groepsreis 3. Inzicht en monitoring (Isolatieaanpak woningen 20242026) (Tactisch) Voor het bepalen welke maatregel van toepassing is, maken we gebruik van het haalbaarheidsrapport “Warmtenetten EdamVolendam.” (Isolatieaanpak woningen 2024-2026) (Tactisch) Ook zonnepaneelvelden / zonneakkers willen we weren uit onze gemeente om verschraling van de bodem en verdere opwarming van de leefomgeving tegen te gaan. (Omgevingsvisie Edam-Volendam 2023) (Tactisch) Ook werken wij in ons buitengebied niet mee aan hoogspanningsmasten en zonnepaneelvelden. (Omgevingsvisie EdamVolendam 2023) (Tactisch) Het gebruik van elektrische auto’s in het wagenpark van de gemeente is eveneens een goede optie. Dit kan door de huidige auto’s, wanneer deze zijn afgeschreven, te vervangen door elektrische modellen. Hiermee neemt de gemeente een voorbeeldfunctie op zich. (Omgevingsbeleidsplan 20162020) (Tactisch) Daarnaast blijft de mobiliteit in de gemeente de komende jaren toenemen vanwege ruimtelijke ontwikkelingen in en rondom de gemeente. Traditioneel gezien vangen we een toename in

Tekstueel

Tekstueel

Tekstueel

2. Planetenbuurt 3. Rozettenbuurt 4. Blokgouw 1+2 5. Katham oudekom De activiteiten voor de isolatie-aanpak zijn verdeeld in drie delen: 1. Mensen bewust maken en informatie geven 2. Advies geven en uitvoeren a. Voor één persoon b. Voor een groep 3. Inzicht en monitoring We gebruiken onder andere het haalbaarheidsrapport ‘Warmtenetten EdamVolendam’ om te bepalen welke (bouwkundige of installatie) maatregel geschikt is. We willen geen grote zonnepaneelvelden in onze gemeente. Zo beschermen we de bodem en zorgen we dat het niet te warm wordt in de buurt.

Tekstueel

In ons buitengebied helpen wij niet mee aan het plaatsen van hoogspanningsmasten en zonnepaneelvelden.

Tekstueel

Het gebruik van elektrische auto’s in het wagenpark van de gemeente is een goede optie. De gemeente zal bij afschrijving van huidige auto’s deze bij voorkeur vervangen door elektrische modellen. Hiermee neemt de gemeente een voorbeeldfunctie op zich.

Tekstueel

Vroeger losten we een groei van verkeer op door wegen en ander vervoer aan te passen. Maar er is steeds minder ruimte. Daarom kijken we nu ook naar hoe mensen reizen.

35

40.

mobiliteitsbehoefte op door de infrastructuur aan te passen. Echter hebben we steeds vaker te maken met beperkte ruimte en kijken we daarom ook naar het inzetten op de ‘vraag’-kant van mobiliteit, namelijk de transitie naar duurzame vervoerswijzen om deze mobiliteitsbehoefte anders te faciliteren . (Mobiliteitsplan Edam-Volendam 2024) (Tactisch) Er wordt gefocust op het bevorderen van de OVbereikbaarheid door het realiseren van een OV-lijn door de Lange Weeren en een onderzoek naar een HOV-lijn tussen Edam-Volendam en Purmerend. (Mobiliteitsplan Edam-Volendam 2024) (Tactisch)

We willen dat mensen vaker kiezen voor duurzame manieren van vervoer. Zo kunnen we beter omgaan met het verkeer. Met duurzame manieren van vervoer bedoelen we fietsen en lopen, openbaar vervoer (OV), deelmobiliteit of elektrische auto’s. Tekstueel

41.

Stimuleren lopen en fietsen op korte afstanden. (Mobiliteitsplan Edam-Volendam 2024) (Tactisch)

44.

We plannen daarin meerdere Tekstueel jaren vooruit en werken daarin samen met onze netwerkbeheerder(s). (Omgevingsvisie EdamVolendam 2023) (Tactisch) Grondgebonden Tekstueel landbouwbedrijven dienen via het bestemmingsplan mogelijkheden voor structuurversterking te krijgen. Deze mogelijkheden zien op duurzame productie (kavelruil en landinrichting) en op het bevorderen van verbrede landbouw (waaronder recreatie en natuurbeheer). (Bestemmingsplan buitengebied Zeevang 2016) (Strategisch & Tactisch) We geven wel ruimte aan Tekstueel landschappelijk acceptabele agrarische initiatieven om oxidatie tegen te gaan. (Omgevingsvisie EdamVolendam 2023) (Tactisch)

46.

48.

Tekstueel

36

We verbeteren de bereikbaarheid met het openbaar vervoer. Dit doen we door het maken een nieuwe buslijn door de Lange Weeren. En door te onderzoeken of we een snelle buslijn kunnen maken tussen EdamVolendam en Purmerend. We moedigen mensen aan om korte afstanden te lopen of te fietsen. Bijvoorbeeld door het gebruik van een E-bike. We maken in het plan voor laadinfrastructuur afspraken voor de komende jaren. We doen dit samen met onze netwerkbeheerder(s). Grondgebonden landbouwbedrijven moeten via het bestemmingsplan kansen krijgen om een sterkere vorm te krijgen. Deze kansen gaan over duurzame productie, zoals het ruilen van percelen en het verbeteren van het landschap. Ook gaat het over het ondersteunen van verschillende soorten landbouw, zoals recreatie en natuurbeheer. We maken ruimte voor landbouwprojecten die goed passen in het landschap en helpen om oxidatie te verminderen.

49.

51.

52.

53.

Technische oplossingen hebben zeker hun waarde binnen klimaatbestendigheid maar hebben ook een keerzijde. Technische oplossingen zijn niet alleen relatief duur in ontwikkeling, aanschaf en onderhoud, soms zijn zij tegenstrijdig aan het klimaatbeleid. Techniek maakt veelal gebruik van energie. Aangezien het verminderen van CO₂ uitstoot het belangrijkste mitigatiedoel is, is het van groot belang dat we zoeken naar aanvullende maatregelen, maatregelen die net zo effectief maar minder of helemaal niet nadelig voor het klimaat zijn. (Groenbeleidsplan 2020-2024) (Tactisch) De vraag naar grondstoffen voor bijvoorbeeld eten, elektrische apparaten en kleding neemt wereldwijd sterk toe. Daarom moeten we slimmer omgaan met grondstoffen. (Omgevingsvisie Edam-Volendam 2023) (Tactisch)

Inhoudelijk

We gebruiken de CO2 ladder bij het bepalen van klimaatadaptatie maatregelen. We zoeken vooral naar maatregelen die het minst nadelig zijn voor het klimaat.

Tekstueel

We moeten beter omgaan met grondstoffen omdat er steeds meer vraag naar is. Het gaat om grondstoffen voor bijvoorbeeld eten, elektrische apparaten en kleding.

De opslag van grondstoffen zal in de toekomst in een circulaire economie grotere ruimtelijke gevolgen hebben dan in de huidige tijd. We maken daarom binnen een nader op te stellen omgevingsprogramma een routekaart hoe we hier richting 2050 mee om willen gaan in onze gemeente (4). (Omgevingsvisie Edam-Volendam 2023) (Tactisch) Het alleen doorvoeren van enkele optimalisaties in het afval inzamelsysteem is onvoldoende. Om de afvalscheiding te verbeteren zijn nieuwe prikkels nodig. Met andere woorden, het huidige inzamelsysteem moet worden aangepast. (Beleidsplan afvalbeheer 2017-2022) (Strategisch)

Tekstueel

In de toekomst zal het opslaan van grondstoffen in een circulaire economie meer ruimte nodig hebben dan nu. Daarom maken we een plan voor onze gemeente. In dit plan staat hoe we hiermee willen omgaan tot 2050.

Tekstueel

Het is niet genoeg om alleen een paar kleine verbeteringen te maken in het afval inzamelsysteem. Om de afvalscheiding te verbeteren zijn nieuwe prikkels nodig. Met andere woorden, het huidige inzamelsysteem moet veranderen.

37

54.

56.

57.

58.

In de Raamovereenkomst 20132022 is afgesproken dat gemeenten vanaf 1 januari 2015 de verantwoordelijkheid voor de inzameling, verwerking en afzet voor hergebruik over het kunststofverpakkingsafval afkomstig van huishoudens hebben gekregen. (Beleidsplan afvalbeheer 2017-2022) (Tactisch) Een inzamelstructuur op basis van ondergrondse containers past prima in de dichtbevolkte woonkernen, maar is geen goede optie voor het buitengebied en de lintbebouwing. Het voorstel is om hiervoor de inzameling van restafval middels minicontainers aan huis te gaan of te blijven verzorgen; (Beleidsplan afvalbeheer 2017-2022) (Tactisch) Om een goed en gedragen inzamelplan te ontwikkelen zal de gemeente buurtsgewijs in overleg met de bewoners op basis van de vastgestelde beleidsuitgangspunten een plan gaan vaststellen. Bewoners gaan daarmee participeren in het vaststellen van een optimaal inzamelplan voor alle fracties. (Beleidsplan afvalbeheer 20172022) (Tactisch) De volgende maatregelen worden in dit scenario ingevoerd om de VANG-doelstelling te behalen: a. Het invoering van een toegangscontrole bij het inwerpen van restafval. b. Het optimaliseren en intensiveren van het scheiden aan de bron (door de inwoners) van GFT, OPK, glas en textiel. c. Het overige restafval zal worden afgevoerd naar de nascheidingsinstallatie waar nog een aanzienlijke fractie van het restafval kan worden nagescheiden.

De nascheiding

Tekstueel

Sinds 1 januari 2015 is de gemeente verantwoordelijk voor het verzamelen, verwerken en laten hergebruiken van plastic verpakkingsafval van huishoudens.

Tekstueel

Ondergrondse containers passen goed in drukke woonwijken. Maar ze zijn niet altijd geschikt voor het landelijk gebied. Daarom stellen we voor om het restafval daar met kleine containers aan huis op te halen of te blijven ophalen zoals dat nu gebeurt.

Tekstueel

De gemeente zal per buurt in overleg gaan met bewoners om een inzamelplan voor het afval te ontwikkelen. Dit gebeurt op basis van de al vastgestelde beleidsuitgangspunten.

Tekstueel

We werken volgens het VANGprincipe. VANG staat voor ‘Van Afval Naar Grondstof. De volgende stappen worden genomen om de VANGdoelstelling te halen: a. Er komt een controle bij het aanbieden van restafval. b. Mensen gaan beter en vaker afval scheiden bij de bron. Dit gaat om bronscheiding van GFT, oud papier/karton (OPK), glas en textiel. c. Het overgebleven restafval wordt naar een speciale installatie gebracht. Daar

38

61.

64.

65.

66.

67.

zal zich voornamelijk richten op het terugwinnen van kunststoffen, drankenkartons, metalen, OPK, mineralen en de vergisting van organisch materiaal. (Beleidsplan afvalbeheer 2017-2022) (Tactisch) In lijn met onze doelstellingen ontwikkelen we ons integrale afvalbeleid voor zowel het stedelijke als het landelijke gebied door. We ontwikkelen een duurzame inzameling met, daar waar mogelijk, een 24-uurse beschikbaarheid in de vorm van ondergrondse containers.1 We gaan (mede daarmee) vervuiling tegen. (Omgevingsvisie EdamVolendam 2023) (Tactisch) Wij, de gemeenten, de provincies en de Vervoerregio in de Metropoolregio Amsterdam (MRA), hebben de ambitie om toe te groeien naar een volledig duurzame regio. (MRA Intentieverklaring Circulair opdrachtgeverschap en Circulair inkopen 2018) (Strategisch) Wij willen als vervolg hierop nu gezamenlijk en in afstemming met elkaar bereiken dat in de komende jaren voor de hele MRA circulair opdrachtgeverschap plaatsvindt en dat circulair wordt ingekocht en dat de resultaten worden gemonitord. (MRA Intentieverklaring Circulair opdrachtgeverschap en Circulair inkopen 2018) (Strategisch) Partijen sporen actief belemmerende regelgeving op en zorgen dat deze obstakels worden besproken in het gezamenlijk overleg.

(MRA Convenant Green Deal Houtbouw 2021-2025) (Tactisch) Partijen gaan in goed overleg om alle kostendragers bij houtbouw zorgvuldig in beeld te krijgen.

wordt nog afval gescheiden om spullen zoals plastic, drankenkartons, metalen, OPK, mineralen en organisch materiaal terug te winnen. Dit heet nascheiding. Tekstueel

We werken verder aan ons afvalbeleid. We zorgen voor een duurzame manier om afval in te zamelen. Waar het kan, plaatsen we ondergrondse containers die 24 uur per dag open zijn. Zo helpen we ook om vervuiling te voorkomen.

Nieuw

Wij, de gemeenten, de provincies en de Vervoerregio in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) hebben het doel om te groeien naar een volledig duurzame regio.

Nieuw

We willen in samen en in afspraak met de MRA circulair inkopen. De resultaten hiervan willen we monitoren en volgen.

Nieuw

Partijen zoeken actief naar regels die problemen geven. Ze zorgen dat deze problemen samen besproken worden.

Nieuw

De partijen praten goed met elkaar om precies te weten wat de kosten zijn bij houtbouw.

39

68.

69.

70.

71.

72.

(MRA Convenant Green Deal Houtbouw 2021-2025) (Tactisch) Hiermee onderschrijft de gemeente de regionale doelstelling om vanaf 2025 minimaal 20% van alle nieuwbouwwoningen in de MRA te bouwen van hout (Isolatieaanpak woningen 20242026) (Tactisch) Partijen verklaren door middel van dit convenant vorm te willen geven aan het gericht halen van de reductie van emissies conform de Parijse klimaatdoelen, aan het innoveren en effectiever maken van de ontwikkel- en bouwketen, aan het versnellen van de woningbouwproductie en aan het moderniseren van de werkgelegenheid in de bouw. (MRA Convenant Green Deal Houtbouw 2021-2025) (Tactisch) Bouwtempo, kostenreductie en betaalbaarheid vormen economische en maatschappelijke kaders bij de houtbouwambitie. De reductie van de uitstoot van CO2 en stikstof is daarbij een zeer belangrijk en onvermijdelijk na te streven doel. (MRA Convenant Green Deal Houtbouw 20212025) (Tactisch) Een uitdaging daarbij is dat gemeenten en vastgoedpartijen met spoed moeten investeren in nieuwe werkwijzen en het opbouwen van expertise en nieuwe routines. Kennisontwikkeling en kennisdeling is voor private vastgoedpartijen relevant, tot een zeker detailniveau. (MRA Convenant Green Deal Houtbouw 2021-2025) (Tactisch) in 2022 ten minste 10% (via circulair opdrachtgeverschap) van onze producten, goederen en diensten circulair in te kopen, in

Tekstueel

De gemeente steunt het regionale doel: Vanaf 2025 moeten minstens 20% van alle nieuwe huizen in de MRA van hout worden gebouwd.

Nieuw

Partijen zeggen met dit akkoord te willen werken aan minder uitstoot van schadelijke stoffen, zoals omschreven in de klimaatdoelen van Parijs. Ze willen de bouw vernieuwen en sneller maken. Ook willen ze meer huizen bouwen en zorgen voor modern werk in de bouw.

Nieuw

Bij houtbouwambities letten we op bouwsnelheid, lagere kosten en betaalbaarheid. Het verminderen van CO2 en stikstof is hierbij heel belangrijk.

Nieuw

Gemeenten en vastgoedbedrijven moeten snel nieuwe manieren vinden om te werken. Ze moeten ook nieuwe kennis en routines leren. Het is belangrijk voor vastgoedbedrijven om kennis te ontwikkelen en te delen, tot op een bepaald detailniveau.

Nieuw

In 2022 willen we minstens 10% van onze producten, spullen en diensten op een circulaire manier inkopen.

40

73.

74.

75.

76.

lijn met de ambities die naar verwachting ook door de rijksoverheid gehanteerd gaat worden, en daarvoor criteria te ontwikkelen . (MRA Intentieverklaring Circulair opdrachtgeverschap en Circulair inkopen 2018) (Tactisch) ernaartoe te werken dat in 2025 een groei tot 50% circulair opdrachtgeverschap en inkoop gerealiseerd wordt en te zijn aangesloten bij Rijkscriteria voor circulair opdrachtgeverschap. Dit inclusief inbedding van circulariteit in de organisatie en het monitoren van de behaalde resulataten . (MRA Intentieverklaring Circulair opdrachtgeverschap en Circulair inkopen 2018) (Tactisch) via de MRA-werkgroep Circulair inkopen deze intentie uit te werken tot een routekaart, die apart ter besluitvorming wordt voorgelegd. (MRA Intentieverklaring Circulair opdrachtgeverschap en Circulair inkopen 2018) (Tactisch) In navolging van de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie wordt klimaatbestendige nieuwbouw de standaard in de Metropoolregio Amsterdam en provincie Noord-Holland. (Intentieovereenkomst Klimaatbestendige Nieuwbouw in de MRA en Noord-Holland 2022) (Strategisch) Om de gewenste eindsituatie te bereiken, hanteren we dezelfde uitgangspunten en bijbehorende basisveiligheidsniveaus, opereren we zoveel mogelijk op dezelfde manier en werken we samen waar nodig om kennis te ontwikkelen of te ontsluiten. (Intentieovereenkomst Klimaatbestendige Nieuwbouw in

Omdat we verwachten dat de rijksoverheid deze plannen ook gaat gebruiken. We gaan ook regels maken om dit goed te doen.

Nieuw

We willen ervoor zorgen dat in 2025 de helft (50%) van onze inkopen op een circulaire manier gebeurt. We willen ook voldoen aan de regels van de rijksoverheid voor circulair inkopen. Dit betekent dat we circulariteit in onze organisatie goed meenemen. En dat we de resultaten daarvan goed bijhouden.

Nieuw

Via de MRA-werkgroep Circulair inkopen werken we het circulair inkopen uit in een stappenplan. Dit plan leggen we later apart voor om er een besluit over te nemen.

Nieuw

Na de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie wordt nieuwbouw standaard klimaatbestendig in de MRA en provincie Noord-Holland. Dit betekent dat gebouwen bestand zijn tegen een veranderend klimaat.

Nieuw

Om het doel te bereiken, gebruiken we dezelfde regels en veiligheidsniveaus. We werken zoveel mogelijk op dezelfde manier en helpen elkaar als dat nodig is om kennis te delen of te verbeteren.

41

77.

78.

79.

80.

de MRA en Noord-Holland 2022) (Strategisch) Startpunt daarbij zijn de stresstesten en risicodialoog om voor de verschillende gebieden de klimaatadaptatie-opgaves scherp in beeld te krijgen en met andere verstedelijkingsprofessionals te overleggen hoe deze opgaves aangepakt kunnen worden. (Intentieovereenkomst Klimaatbestendige Nieuwbouw in de MRA en Noord-Holland 2022) (Tactisch) Bij langdurige droogte (potentieel maximaal neerslagtekort 300mm, eens per 10 jaar) wordt schade aan bebouwing, wegen, groen en vitale en kwetsbare functies voorkomen. (Intentieovereenkomst Klimaatbestendige Nieuwbouw in de MRA en Noord-Holland 2022) (Tactisch) Tijdens hitte biedt de gebouwde omgeving een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving. (Intentieovereenkomst Klimaatbestendige Nieuwbouw in de MRA en Noord-Holland 2022) (Tactisch) Afhankelijk van de plaatselijke overstromingskans en optredende waterdiepte wordt ingezet op het voorkomen van schade, het beperken van schade of het voorkomen van slachtoffers. Voor vitale en kwetsbare functies gelden aanvullende eisen. Welke eisen van toepassing zijn op het plangebied is dus afhankelijk van de overstromingskans en -diepte. Wat de overstromingskans per waterdiepte is, is te vinden in de Klimaateffectatlas. (Intentieovereenkomst Klimaatbestendige Nieuwbouw in de MRA en Noord-Holland 2022) (Tactisch)

Nieuw

We onderzoeken de opgaves van klimaatadaptatie in verschillende gebieden. Hierbij bespreken we met experts in dit vakgebied hoe we de opgaves kunnen aanpakken.

Nieuw

Bij lange periodes zonder regen (maximaal 300 mm tekort, ongeveer eens in de 10 jaar) zorgen we dat gebouwen, wegen, planten en belangrijke dingen niet beschadigd raken.

Nieuw

Tijdens hete dagen is de gebouwde omgeving voor een gezonde en fijne plek om te leven.

Nieuw

Afhankelijk van de overstromingskans en waterdiepte proberen we schade tegen te houden of te beperken. We proberen er ook voor te zorgen dat er geen slachtoffers vallen bij overstromingen. Voor belangrijke en kwetsbare functies gelden extra regels en eisen. Welke regels gelden, hangt af van overstromingskans en waterdiepte in het gebied. De overstromingskans per waterdiepte staat in de Klimaateffectatlas.

42

81.

82.

83.

84.

85.

Groenblauwe structuren en de gebiedseigen biodiversiteit worden versterkt via het leidende principe in het toepassen van klimaatadaptieve maatregelen dat ecologische oplossingen altijd de voorkeur hebben boven ‘puur technische’ oplossingen (‘groen, tenzij…’). (Intentieovereenkomst Klimaatbestendige Nieuwbouw in de MRA en Noord-Holland 2022) (Tactisch) De verwachte grondwaterstanden* en de zoetwaterbeschikbaarheid tijdens droogte zijn sturend voor de inrichting van het plangebied. (Intentieovereenkomst Klimaatbestendige Nieuwbouw in de MRA en Noord-Holland 2022) (Tactisch) In samenwerking met andere verstedelijkingsprofessionals nemen we de klimaatadaptatieopgave zo vroeg mogelijk (voor het voorontwerp) in het proces van bouwprojecten en gebiedsontwikkelingsprocessen mee. (Intentieovereenkomst Klimaatbestendige Nieuwbouw in de MRA en Noord-Holland 2022) (Tactisch) We maken de meekoppelkansen inzichtelijk, zodat maatregelen meerdere klimaatadaptieve thema’s en andere doelen (energieneutraliteit, circulariteit, duurzame mobiliteit, gezondheid) versterken, en we streven ernaar deze kansen te benutten. (Intentieovereenkomst Klimaatbestendige Nieuwbouw in de MRA en Noord-Holland 2022) (Tactisch) Ecologische oplossingen en oplossingen gebaseerd op natuurlijke processen van het specifieke gebied hebben altijd de voorkeur boven ‘puur technische’ oplossingen, ook bij

Nieuw

Groenblauwe gebieden en de biodiversiteit in het gebied worden sterker gemaakt. Bij het kiezen van maatregelen tegen klimaatverandering geven we altijd de voorkeur aan oplossingen met de natuur. We kiezen pas voor technische oplossingen als het echt nodig is.

Nieuw

De verwachte grondwaterstanden en de beschikbaarheid van zoet water tijdens droogte bepalen hoe het plangebied wordt ingericht.

Nieuw

Samen met andere bouwexperts pakken we klimaatadaptatie zo vroeg mogelijk aan. Het liefst al voor het eerste ontwerp van projecten.

Nieuw

We laten zien welke meekoppelkansen er zijn om maatregelen te combineren. Zo versterken ze verschillende doelen, zoals energieneutraliteit, circulariteit, duurzame mobiliteit en gezondheid. We proberen deze kansen altijd te gebruiken.

Nieuw

Natuurlijke oplossingen en oplossingen met een basis in natuurlijke processen hebben altijd de voorkeur boven technische oplossingen. Dit geldt ook wanneer de kosten

43

86.

87.

88.

89.

90.

gelijke maatschappelijke prestaties en kosten (Total Cost of Ownership benadering). (Intentieovereenkomst Klimaatbestendige Nieuwbouw in de MRA en Noord-Holland 2022) (Tactisch) Er dienen maatregelen genomen te worden om schade te beperken in een geval van een overstroming, mits deze doelmatig zijn. (Intentieovereenkomst Klimaatbestendige Nieuwbouw in de MRA en Noord-Holland 2022) (Tactisch) Er moeten maatregelen getroffen worden om veilig te kunnen schuilen of te evacueren in het geval van een overstroming. (Intentieovereenkomst Klimaatbestendige Nieuwbouw in de MRA en Noord-Holland 2022) (Tactisch) Het horizontale en verticale oppervlak wordt in samenhang met de groenblauwe structuren en ecosystemen in de bredere omgeving ingericht (met minimaal 30 % groen op buurtniveau*, boomkroonoppervlak** telt mee). (Intentieovereenkomst Klimaatbestendige Nieuwbouw in de MRA en Noord-Holland 2022) (Tactisch) Bij nieuwbouw dient te worden gezorgd dat de waterhuishoudkundige situatie niet verslechtert als gevolg van de ontwikkeling. Dit betekent dat een bepaald percentage van de toename aan verhard oppervlak gecompenseerd dient te worden in de vorm van open water. (Structuurvisie Edam-Volendam 2009) (Tactisch) Het plangebied creëert, afhankelijk van de grootte, een hoogwaardige habitat voor een of meer soortencategorieën.

en prestaties hetzelfde zijn voor de maatschappij (Total Cost of Ownership benadering).

Nieuw

We treffen maatregelen om schade te beperken bij een overstroming. We doen dit alleen als de maatregelen nuttig zijn.

Nieuw

Er moeten stappen worden genomen zodat mensen naar een veilige plaats kunnen gaan bij een overstroming.

Nieuw

Bij groenblauwe gebieden en ecosystemen houden we bij de inrichting ervan rekening met de bredere omgeving. We kijken dan naar de totale oppervlakte. We kijken dus ook naar de hoogte van bomen en de oppervlakte ervan van boven gezien.

Tekstueel

Bij nieuwbouw moet worden gezorgd dat het afvoeren en vasthouden van water niet slechter wordt door de bouw. Daarom moet een deel van het nieuwe verharde oppervlak (zoals wegen en gebouwen) worden gecompenseerd door extra open water.

Nieuw

Het plangebied zorgt, afhankelijk van de grootte, voor een goede leefomgeving

44

91.

92.

93.

95.

96.

(Intentieovereenkomst Klimaatbestendige Nieuwbouw in de MRA en Noord-Holland 2022) (Tactisch) Omgevingskwaliteit gaat hand in hand met klimaat en duurzaamheid. De gemeente wil deze verbinding leggen, niet alleen om een bijdrage te leveren aan de eigen leefomgeving, maar eveneens om een bijdrage te leveren aan een duurzame wereld. De gemeente zet zich in om schadelijke activiteiten tegen te gaan en positieve activiteiten te stimuleren. (Omgevingsbeleidsplan 2016 – 2020) (Strategisch) We ontwikkelen onze leefomgeving zo goed mogelijk om duurzame mobiliteit mogelijk te maken. (Omgevingsvisie Edam-Volendam 2023) (Tactisch)

Energieprojecten moeten duurzaam zijn en mogen geen onevenredige afbreuk doen aan de kwaliteit van onze leefomgeving en de gezondheid en veiligheid van onze inwoners. (Omgevingsvisie EdamVolendam 2023) (Tactisch) Ook kan bijvoorbeeld leefgebied van vogelsoorten die in Natura 2000 gebied slapen en erbuiten foerageren worden aangetast. Bij initiatieven moet getoetst worden of significante effecten kunnen optreden. (Beleidskader kleine windturbines ZaanstreekWaterland 2024) (Tactisch) Door meer structuur aan te brengen in beheer en onderhoud willen we meer maatregelen nemen om de biodiversiteit binnenstedelijk te bevorderen. (Omgevingsvisie EdamVolendam 2023) (Tactisch)

voor één of meer soorten dieren of planten om te leven. Tekstueel

Omgevingskwaliteit hoort bij klimaat en duurzaamheid. De gemeente wil deze verbinding maken, niet alleen voor een betere leefomgeving, maar ook voor een duurzamere wereld. De gemeente werkt eraan om schadelijke activiteiten te stoppen en goede activiteiten te stimuleren.

Tekstueel

We maken onze leefomgeving zo dat duurzame mobiliteit mogelijk is. Duurzame mobiliteit betekent vervoer dat goed is voor het milieu, weinig of geen CO₂ uitstoot en voor iedereen bereikbaar is, nu en in de toekomst. Energieprojecten moeten goed zijn voor het milieu. Ze mogen de leefomgeving, de gezondheid en de veiligheid van mensen niet te veel beschadigen.

Tekstueel

Tekstueel

Tekstueel

45

Bij nieuwe plannen voor windturbines in Natura 2000 gebied moet worden gecontroleerd of er belangrijke gevolgen kunnen zijn voor het leefgebied van de vogels. Het gaat hier om vogels die in Natura 2000 gebied slapen en hier(buiten) eten. We willen beter organiseren hoe we beheer en onderhoud doen. Zo kunnen we meer doen om de biodiversiteit in het bebouwde gebied te verbeteren.

103.

Naast maaifrequentie kan ook het toepassen van een bepaald maaipatroon de biodiversiteit versterken. Voor onze parken onderzoeken we de mogelijkheden hiervoor. (Groenbeleidsplan 2020-2024) (Tactisch)

Tekstueel

We passen maaifrequentie en maaipatronen aan om biodiversiteit te versterken.

104.

Het beleid voor het vergroenen van private ruimte is gericht op bewustwording en samenwerking. De gemeente Edam-Volendam is aangesloten bij Operatie Steenbreek en dat helpt ons bij campagnes en initiatieven om de private ruimte te vergroenen. (Groenbeleidsplan 2020-2024) (Strategisch & Tactisch) In een klimaatbestendige openbare ruimte worden grijze elementen daarom veelal vervangen door groene en blauwe elementen. (Groenbeleidsplan 2020-2024) (Tactisch)

Tekstueel

We richten ons beleid over vergroening van privé ruimtes op bewustwording en samenwerking.

Tekstueel

108.

Een goede en veilige waterhuishouding (Beeldkwaliteitsplan Zeevang 2013) (Strategisch)

Tekstueel

109.

Door mee te koppelen met Tekstueel andere ruimtelijk-economische ontwikkelingen in de openbare ruimte zijn de benodigde extra financiële inspanningen in te perken en kan ook een positieve bijdrage worden geleverd aan een leefbare omgeving. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (Zaanstreek-Waterland) (Strategisch)

We maken de openbare ruimte klimaatbestendig. Dat doen we door grijze plekken, zoals stoepen en straten, waar mogelijk te vervangen door groen en water. Denk aan bomen, planten, vijvers en sloten. We zorgen voor een goede en veilige waterhuishouding. Dit betekent dat het water in een gebied goed wordt beheerd. Dit zorgt ervoor dat er geen overstromingen komen en dat er altijd genoeg schoon water is. Door samen te werken met andere ruimtelijke en economische plannen in de openbare ruimte, kunnen de extra kosten beperkt blijven. Ook zorgt samenwerking voor een betere en prettige leefomgeving.

110.

Daarnaast dienen met het oog op klimaatverandering en de

106.

Tekstueel

46

We maken plannen over het beschermingsniveau en welke

111.

112.

113.

toename van extreme buien bouwstenen te worden ontwikkeld ter bepaling van het beschermingsniveau en benodigde maatregelen in de komende planperiode. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (ZaanstreekWaterland) (Strategisch) Vasthouden van het water betekent voor het plangebied dan ook dat afwentelen op een laag gelegen gebied moet worden voorkomen. (Bestemmingsplan buitengebied Zeevang 2016) (Strategisch & Tactisch) Voorkeursvolgorde verwerking hemelwater “We geven op een doelmatige en verantwoorde wijze invulling aan hemelwaterverwerking” In het verlengde van de geformuleerde gidsprincipes zou volgens het principe “Vasthouden-BergenAfvoeren” hemelwater zoveel als mogelijk vastgehouden moeten worden. Hemelwaterverwerking zal een belangrijk principe voor de inrichting van de openbare ruimte rond overlastlocaties zijn. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (ZaanstreekWaterland)) (Tactisch) Hierna worden de te onderscheiden stappen van het beleid voor de kwantitatieve waterhuishouding voor de gemeente Edam-Volendam besproken: 1. vasthouden; "Ad 1 Vasthouden Met stap 1 wordt beoogd het water wat in een gebied terecht komt zo lang mogelijk vast te houden. Dit kan worden gerealiseerd door bijvoorbeeld het grondwaterpeil op te zetten of door de hoeveelheid oppervlakte water te vergroten." 2. bergen; "Ad 2 Bergen Indien stap 1 niet tot afdoende

maatregelen nodig zijn in de komende jaren bij meer zware regenbuien en klimaatverandering.

Tekstueel

Het vasthouden van water betekent voor het gebied dat we moeten tegenhouden dat water wegstroomt naar een laag liggende plek.

Tekstueel

Gewenste volgorde voor het verwerken van hemelwater: We zorgen op een slimme en goede manier voor het afvoeren van hemelwater. Volgens het principe 'Vasthouden-BergenAfvoeren' houden we hemelwater zo veel mogelijk vast. Dit is vooral belangrijk bij plekken waar vaak wateroverlast is in de openbare ruimte.

Tekstueel

Hieronder worden de verschillende stappen van het waterbeleid voor de gemeente Edam-Volendam uitgelegd: 1. Vasthouden We houden water zo lang mogelijk vast in het gebied waar het komt. Dit kan door het grondwater op een juist peil te houden. Of door meer oppervlaktewater te maken. 2. Bergen Als vasthouden niet genoeg helpt, maken we speciale plekken om water op te slaan. Dit is vooral belangrijk om

47

114.

115.

118.

oplossingen leidt zullen er plekken moeten worden aangewezen en ingericht voor het bergen van water. Het bergen van water zal hoofdzakelijk aan de orde zijn om pieken in de wateraanvoer op te vangen. " 3. afvoeren; "Ad 3 Afvoeren De derde stap is het afvoeren van water. Deze stap wordt als laatste ingezet omdat hierdoor het waterprobleem afgewenteld wordt op een ander deelsysteem. (Bestemmingsplan buitengebied Zeevang 2016) (Tactisch) Hemelwaterzorg, Bij de invulling van hemelwaterzorg doen we een bijdrage aan het waterrobuust maken van ZaanstreekWaterland. “Met het stellen van ontwerpuitgangspunten voor de boven- en ondergrond missen we geen kansen voor een waterrobuuste inrichting” We richten ons op maatregelen waarbij we water vasthouden op de plek waar het valt, bergen op plekken waar dat zo min mogelijk overlast en/of schade veroorzaakt, of afvoeren naar het oppervlaktewater. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (Zaanstreek-Waterland)) (Tactisch) Het ontwerpuitgangspunt voor de inrichting van het maaiveld is dat we ons richten op het voorkomen van wateroverlast in panden als er 60 mm in één uur valt, mits het vloerpeil 10 cm boven het maaiveld ligt. Locaties waar op basis van dit uitgangspunt knelpunten worden verwacht krijgen extra aandacht.

(Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (ZaanstreekWaterland)) (Tactisch & Operationeel) Het principe “functie volgt peil” helpt grondwaterproblemen te voorkomen”. Als gemeente

grote hoeveelheden water tijdelijk op te vangen. 3. Afvoeren De laatste stap is het water weg laten lopen. Dit doen als laatste omdat de wateroverlast dan wordt verplaatst naar een ander gebied.

Tekstueel

Hemelwaterzorg betekent dat we goed omgaan met hemelwater. We zorgen ervoor dat het gebied ZaanstreekWaterland beter tegen waterproblemen kan. We maken duidelijke regels voor het ontwerp van de boven- en ondergrond. Zo gebruiken we alle kansen om het gebied waterbestendig te maken. We zorgen dat water blijft waar het valt. Als dat niet kan, slaan we het water op plekken op waar geen schade ontstaat. Als laatste voeren we water af naar het oppervlaktewater.

Tekstueel

Bij het ontwerp van het maaiveld zorgen we dat gebouwen geen wateroverlast krijgen Plekken waar dit toch problemen kan geven, krijgen extra aandacht.

Tekstueel

Het idee ‘functie volgt peil’ helpt problemen met grondwater te tegen te

48

119.

120.

treffen we maatregelen in het openbaar gebied om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zo veel mogelijk te voorkomen of beperken. Vroeger werd het peil in de regio Zaanstreek-Waterland aangepast aan het (landbouwkundig) gebruik van de grond: “peil volgt functie”. Gegeven de bodemopgaven in de regio streven we naar het omgedraaide principe: “functie volgt peil”. Hierbij bepaalt het bestaande waterpeil welk gebruik in het gebied mogelijk is. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (ZaanstreekWaterland)) (Tactisch) Om het waterbergingstekort op te lossen zal extra oppervlaktewater moeten worden aangelegd, voor de waterstaatkundige eenheid Zuidpolder zijn hiertoe reeds indicatieve zoeklocaties aangegeven (zie kaart Water). (Structuurvisie Edam-Volendam 2009) (Tactisch) We willen de bewustwording en actieve participatie rond het waterrobuust inrichten van de gemeente vergroten en een handelingsperspectief voor private partijen neerzetten. Om dit te ondersteunen lanceren we met de regio een grote publiekscampagne. Actieve participatie betekent dat burgers, bedrijven en andere stakeholders zelf initiatief nemen om een waterrobuuste inrichting te creëren. Om hen hierin te stimuleren betrekken we belanghebbende actoren bij concrete projecten waarin waterrobuuste inrichting een rol speelt.

(Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (Zaanstreek-Waterland)) (Tactisch)

houden. Dit betekent dat het waterpeil bepaalt wat er in het gebied kan gebeuren. De gemeente neemt maatregelen in openbare gebieden om schade door het grondwater zo veel mogelijk tegen te houden of minder te maken.

Tekstueel

Om het tekort aan waterberging op te lossen, moet er meer plek voor oppervlaktewater komen.

Tekstueel

We willen dat meer mensen zich bewust worden van het belang van een waterbestendige gemeente. Ook willen we dat inwoners, bedrijven en andere partijen zelf meedoen en stappen zetten. Daarom starten we samen met de regio een grote publiekscampagne. Actief meedoen betekent dat mensen zelf ideeën uitvoeren om de omgeving beter te beschermen tegen water. Om dit te stimuleren, betrekken we partijen bij projecten waarin waterbestendig bouwen en inrichten belangrijk zijn.

49

121.

122.

123.

124.

Het ondergrondse stelsel is niet genoeg om de extreme regenval waar we mee geconfronteerd worden op te vangen. Om deze reden passen we bestaande en innovatieve oplossingen in de bovengrond toe om hemelwater op te vangen. We richten ons op maatregelen waarbij we water vasthouden op de plek waar het valt, bergen op plekken waar dat zo min mogelijk overlast en/of schade veroorzaakt, of afvoeren naar het oppervlaktewater. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (ZaanstreekWaterland)) (Tactisch) “Bij grondwateroverlast faciliteert de gemeente”. Van de perceelseigenaren verwachten we dat ze bij eventuele grondwaterproblemen de vereiste (waterhuishoudkundige en/of bouwkundige) maatregelen nemen. Dit wordt getoetst bij de aanvraag van de bouwvergunning en/of op basis van een locatiebezoek. Als gemeente faciliteren we de informatievoorziening door de komende planperiode gezamenlijk met de regio een digitaal waterloket op te richten. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (ZaanstreekWaterland)) (Tactisch & Operationeel) het aanpassen van tuinen en daken voor meer waterberging. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (ZaanstreekWaterland)) (Tactisch & Operationeel) Ten westen van de woonwijk ""Blokgouw"" zal op termijn een nieuwe woonwijk ontwikkeld worden (Lange Weeren).

Naast de verplichting om compenserend open water te graven ter compensatie voor de toename van de verharding, biedt

Tekstueel

De riolering is niet groot genoeg om al het zware hemelwater op te vangen. Daarom gebruiken we ook nieuwe en bestaande oplossingen boven de grond om hemelwater op te vangen. We zorgen dat het water blijft waar het valt, bewaren het op plekken waar het geen problemen geeft, of voeren het af naar sloten, meren of rivieren.

Tekstueel

Als gemeente zorgen we samen met de regio voor een digitaal waterloket, waar mensen in de komende jaren informatie kunnen vinden over het grondwater.

Tekstueel

We moedigen het veranderen van tuinen en daken aan zodat ze meer water kunnen vasthouden.

Tekstueel

Nieuwbouw moet een apart afvoersysteem krijgen, zodat schoon hemelwater niet onnodig naar de waterzuivering gaat.

50

125.

126.

127.

deze ontwikkeling de mogelijkheid om bij te dragen aan de wateropgave voor de Zuidpolder. Nieuwe bebouwing dient te worden voorzien van een gescheiden afvoerstelsel zodat schoon hemelwater geen onnodige belasting van de zuiveringsinstallatie tot gevolg heeft. (Structuurvisie EdamVolendam 2009) (Tactisch & Operationeel) We beschermen de volksgezondheid, handhaven een goede en een gezonde leefomgeving en beschermen de natuur, het milieu en het oppervlaktewater. Randvoorwaarden hierbij zijn een moderne en flexibele bedrijfsvoering gericht op een optimale bediening van burgers en bedrijven en een doelmatig beheer en goed gebruik van het riolerings- en stedelijk watersysteem. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (Zaanstreek-Waterland) (Strategisch) De gemeenten en het hoogheemraadschap maken gezamenlijk een waterstructuurschets voor de hele regio”. We zullen als gemeente vanuit onze verantwoordelijkheden voor de gemeentelijke natte zorgplichten en ruimtelijke ordening participeren in de waterstructuurschets. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (ZaanstreekWaterland) (Strategisch) De gidsprincipes laten zien hoe we op lange termijn idealiter willen omgaan met afvalwater, hemelwater en grondwater. De gidsprincipes zijn een vertrekpunt voor acties die we bovenop onze standaard activiteiten kunnen ondernemen. Aan de basis van

Tekstueel

We beschermen de volksgezondheid, handhaven een goede en een gezonde leefomgeving en beschermen de natuur, het milieu en oppervlaktewater. We op werken daarom op een moderne en flexibele manier, zodat we mensen en bedrijven goed kunnen helpen. Daarnaast zorgen we voor goed onderhoud en gebruik van het riool en het watersysteem in de stad.

De gemeenten en het hoogheemraadschap maken samen een waterstructuurschets voor de hele regio. Dit is een schets van de watersystemen. Als gemeente doen wij mee aan dit plan, omdat wij verantwoordelijk zijn voor het waterbeheer en de ruimtelijke inrichting in onze gemeente.

Tekstueel

51

De gidsprincipes laten zien hoe we in de toekomst het beste kunnen omgaan met afvalwater, hemelwater en grondwater. Als we het riool aanpassen of iets veranderen in de openbare ruimte, denken we aan deze principes en

128.

129.

deze principes staan vaak nieuwe technieken, concepten en opvattingen die in de trends en ontwikkelingen zijn beschreven. De realiteit dwingt ons om flexibel om te gaan met deze principes. De bestaande infrastructuur in het stedelijk gebied is nog lang niet afgeschreven en zal nog lange tijd haar functie behouden. Bij aanpassingen aan het rioolsysteem en andere ingrepen in de openbare ruimte houden we de gidsprincipes in het achterhoofd en passen we deze toe zolang dat doelmatig is" (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (ZaanstreekWaterland)) (Strategisch & Tactisch) We integreren de waterrobuuste inrichting met andere ruimtelijkeconomische ontwikkelingen van verschillende partijen. Aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering doen we stapsgewijs – onze steden en dorpen kunnen nu eenmaal niet in één keer op de schop. Door de mogelijke maatregelen vroeg op het netvlies te hebben geven we onszelf de ruimte om werk met werk te maken. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (Zaanstreek-Waterland)) (Strategisch & Tactisch) We verwerken hemelwater waar het valt. Om de toenemende extreme neerslag te verwerken zouden we ons rioolstelsel kunnen blijven verruimen. We kiezen ervoor om waar mogelijk de buitenruimte in te zetten om op geschikte locaties water vast te houden en te bergen.

Door het aanleggen en herinrichten van parken, plantsoenen, daken en tuinen kunnen we de lokale bergingscapaciteit vergroten en kunnen we de kosten van

gebruiken we deze zolang het handig is.

Tekstueel

Tekstueel

52

We zorgen dat waterbestendige plannen passen bij andere plannen voor de ruimte en economie van verschillende organisaties. We passen ons stap voor stap aan de gevolgen van klimaatverandering aan, want we kunnen onze steden en dorpen niet ineens helemaal veranderen. Door vroeg te kijken welke maatregelen in de toekomst mogelijk zijn, kunnen we dit tegelijk aanpakken. We zorgen ervoor dat hemelwater blijft waar het valt. Om steeds meer zware regenbuien op te kunnen vangen, kunnen we het riool groter maken. Maar we kiezen ervoor om buiten meer ruimte te gebruiken om water vast te houden. We maken parken, tuinen, daken en plantsoenen anders, zodat ze meer water kunnen opvangen. Zo hoeven we minder geld uitgeven aan het riool onder de grond.

130.

131.

132.

ondergrondse infrastructuur beperken. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (Zaanstreek-Waterland)) (Tactisch) Met het in werking treden van de Omgevingswet in 2021 zal het GRP facultatief worden en opgaan in de omgevingsvisie, het omgevingsplan en het omgevingsprogramma. Er blijven echter genoeg valide redenen over om als gemeente wel een rioleringsprogramma vast te stellen: de uitwerking van de gemeentelijke watertaken, onderbouwing van de rioolheffing en als bouwsteen voor de gemeentelijke omgevingsvisie. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (ZaanstreekWaterland)) (Tactisch) We ontvlechten de waterstromen Door waar mogelijk afvalwater en hemelwater gescheiden in te zamelen en te verwerken voorkomen we dat relatief schoon hemelwater met vuilwater vermengd wordt. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (ZaanstreekWaterland)) (Tactisch) Voor te reconstrueren riolering hanteren we als vertrekpunt een ontwerpbui met een frequentie van voorkomen van eenmaal per twee jaar (bui 08 uit de landelijke Leidraad Riolering, ca. 20 mm in één uur). Voor nieuwe rioolstelsels geldt hetzelfde vertrekpunt, maar kijken we tevens door naar een ontwerpbui met een frequentie van voorkomen van eenmaal per tien jaar (bui 10 uit de landelijke Leidraad Riolering, ca. 30 mm in één uur).

Als de maatregelen om deze bui te verwerken niet leiden tot significant hogere kosten nemen we deze in overweging.

Tekstueel

Tekstueel

Tekstueel

53

Vanaf 2021 geldt de Omgevingswet. Daardoor wordt het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) niet meer verplicht en komt het in de omgevingsvisie, het omgevingsplan en het omgevingsprogramma. Toch zijn er genoeg goede redenen voor de gemeente om wel een rioleringsprogramma te maken. Bijvoorbeeld om duidelijk te maken hoe ze met water omgaan, om de rioolheffing uit te leggen en als onderdeel van de omgevingsvisie. We houden het water gescheiden. Waar het kan, verzamelen en verwerken we afvalwater en hemelwater apart. Zo houden we tegen dat schoon hemelwater mengt met afvalwater.

Bij het vernieuwen van riolering gebruiken we als basis een regenbui die gemiddeld eens in de twee jaar voorkomt (ongeveer 20 mm regen in één uur). Voor nieuwe riolering gebruiken we ook deze basis, maar we kijken ook naar een zwaardere regenbui die eens in de tien jaar voorkomt (ongeveer 30 mm regen in één uur). Als het niet veel duurder is om voorbereid te zijn op een zwaardere regenbui, dan nemen we dat mee bij de vernieuwing.

133.

134.

135.

136.

(Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (ZaanstreekWaterland)) (Tactisch) Door de openbare ruimte water robuust in te richten brengen we het water naar plekken waar het minder overlast geeft of langer kan worden vastgehouden. Bijvoorbeeld naar tijdelijke bergingsplekken in het groen, oppervlaktewater of andere voorzieningen met een lage economische waarde. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (ZaanstreekWaterland)) (Tactisch) We zien burgers, bedrijven en organisaties als onmisbare bondgenoten voor een veilige en duurzame toekomst. Om wateroverlast te beperken kunnen we de bergingscapaciteit van zowel de openbare ruimte, als privétuinen, terreinen en daken inzetten. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (Zaanstreek-Waterland)) (Tactisch) Voor het afvoeren van hemelwater is het vertrekpunt dat we stedelijk afval- en hemelwater gescheiden inzamelen. Als wegreconstructies en rioolvervanging/verbetering aan de orde zijn, wordt voorafgaand de meest doelmatige manier van hemelwaterverwerking onderzocht. Bij nieuwbouwlocaties wordt een gescheiden stelsel aangelegd. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (ZaanstreekWaterland)) (Tactisch & Operationeel) Ontwateringsnormen zijn maatwerk en worden wanneer noodzakelijk aangepast naar de lokale situatie”. We willen een zo stabiel mogelijke grondwaterstand bereiken.

Tekstueel

We maken de openbare ruimte zo dat het water daar goed kan blijven of weg kan lopen naar plekken waar het minder problemen geeft. Bijvoorbeeld naar tijdelijke plekken in het groen, naar sloten of vijvers, of naar andere plekken waar het niet zo erg is als er water staat.

Tekstueel

Om wateroverlast te voorkomen, kunnen we het water opvangen in de openbare ruimte, maar ook in (privé-)tuinen, terreinen en op daken van huizen en gebouwen. Hierbij is het belangrijk dat bewoners, bedrijven en organisaties meewerken.

Tekstueel

Bij het afvoeren van hemelwater zorgen we ervoor dat afvalwater en hemelwater apart worden verzameld. Als wegen worden vernieuwd of riolen worden verbeterd, bekijken we eerst wat de beste manier is om het hemelwater te verwerken.

Tekstueel

De regels voor het vasthouden en afvoeren van water worden aangepast aan de plek als het nodig is. We willen dat het grondwater zo gelijk mogelijk blijft. Bij nieuwbouw moeten

54

Uitgangspunt bij nieuwbouw is dat projectontwikkelaars zorg dragen voor voldoende ontwatering. Ze moeten dit in principe binnen het nieuwbouwproject realiseren en mogen hierbij problemen niet afwentelen naar de omgeving. Mogelijke oplossingen zijn kruipruimteloos of waterdicht bouwen. (Gemeentelijk Rioleringsplan Edam-Volendam (Zaanstreek-Waterland)) (Strategisch, Tactisch & Operationeel)