A Jaarstukken 2021 programma speerpunten tbv College versie 28-01-2022_concept.pdf

Kunst en Cultuur Portefeuillehouder: Vincent Tuijp

Coalitieakkoord Kunst en cultuur verrijken de samenleving. Vooral op het gebied van zang en muziek herbergt Edam-Volendam vele talenten. Muziek- en cultuureducatie voor de jeugd is belangrijk en de bibliotheek, muziekschool, CBW, musea en scholen werken goed samen om inwoners te laten participeren en kennis te laten maken met kunst en cultuur . In dit kader hebben wij de volgende ambities en doelen: •

•

• • • •

Door middel van krachtenbundeling, cultuureducatie en talentontwikkeling, goede faciliteiten en lokale infrastructuur kan het kunst- en cultuurbeleid voor de komende jaren worden geëffectueerd en de beschikbare middelen efficiënter worden verdeeld. Culturele evenementen en activiteiten van amateurverenigingen dragen bij aan de aantrekkingskracht en leefbaarheid en het beeld naar buiten van de gemeente. Goede en laagdrempelige bereikbaarheid van de fysieke en digitale bibliotheekvoorziening voor alle bewoners en doelgroepen. Het aanbod binnen de vijf functies van het bibliotheekwerk wordt daarbij afgestemd op de lokale behoeften van de doelgroepen en burgers. Het proces van subsidieaanvragen waar mogelijk te vereenvoudigen. Initiatieven van onderop voor culturele evenementen worden gestimuleerd en gefaciliteerd. De verbinding met de activiteiten vanuit de toeristische invalshoek zal meer aandacht krijgen. Het cultuurplatform speelt een rol als adviseur bij de uitvoering van de cultuurnota.

Nadere toelichting Met het kunst en cultuurbeleid geeft de gemeente aan welk belang ze hecht aan de aanwezigheid en inzet van kunst en cultuur voor iedereen: jong en oud, vitaal en kwetsbaar, bewoners en bezoekers. Met de ambities en de doelstellingen wordt richting gegeven aan de uitvoering van het beleid dat in co-creatie met de uitvoerende organisaties in het veld tot stand gebracht zal worden. Veel van de programmapunten uit de vorige beleidsperiode voor het gemeentelijke beleid op het gebied van kunst en cultuur, konden (deels) worden gerealiseerd en worden gecontinueerd. Wij willen in de komende periode meer faciliteren en aanjagen om vernieuwing te stimuleren en ruimte te geven. Goede initiatieven komen meestal ‘van onderop’. De ambities en doelstellingen zijn geclusterd in vijf programma’s: 1. Talentontwikkeling van de jeugd 2. Levendige historie 3. Inclusie door kunst 4. Participatie en leefbaarheid 5. Zichtbaarheid en imago

Doelen en ambities We willen nieuwe activiteiten mogelijk maken en initiatieven stimuleren door krachten te bundelen en verbindingen te leggen. Wij menen dat hier kansen liggen. Daarom willen we de komende jaren vooral inzetten op het vergroten van de zichtbaarheid, het stimuleren van samenwerking én het leggen van dwarsverbanden tussen de culturele instellingen, verenigingen, het onderwijs, maatschappelijke partners, de zorg en ondernemers. Een voorbeeld hiervan is EuroArt 2021. Samenwerking op basis van eigen initiatief, kracht en kwaliteit. Wij verwachten dat hierdoor kennis kan worden gedeeld en vraag en aanbod van activiteiten meer op elkaar kunnen worden afgestemd. Wij verwachten dat bovengenoemde partijen voldoende cultureel ondernemend zijn.

Wat wilden we daarvoor doen •

•

Middels de samenwerking met diverse partijen willen wij een goede krachtenbundeling bevorderen. Te denken valt aan samenwerking in programmering, publieksbenadering, bedrijfsvoering en faciliteiten. In het kader van de evaluatie van de relevante subsidieregelingen zal bezien worden waar de administratieve lasten voor de subsidieaanvrager beperkt kunnen worden.

• •

Het uitvoeren van de cultuurnota. EuroArt en de kunstmaand 2021.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeren Cultuurnota In 2021 zijn er voor de programmalijnen "Talentontwikkeling van de Jeugd", "Levendige Historie", "Inclusie door Kunst en Cultuur" en "Zichtbaarheid en Imago" projecten voortgezet. Hierbij is sprake van een nauwe samenwerking tussen de culturele sector, toerisme, het sociale domein en het onderwijs op het gebied van innovatie en verbetering. •

•

• •

Alliantie Kansrijk is verantwoordelijk voor het realiseren van de doelstellingen voor de programmalijn Talentontwikkeling van de Jeugd. Het gaat hier om creatieve activiteiten voor de jeugd en cultuureducatie op scholen in samenwerking met Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK3). Op het gebied van Zichtbaarheid en Imago is er een samenwerking met toerisme op gemeentelijk- en regionaal vlak (MRA). Het Toeristisch Ondernemers Platform (TOP) en Cultuurplatform hebben een onderlinge afstemming opgestart. Edam-Volendam participeert in de Proeftuin Bereikbaarheid van de MRA Cultuurimpuls. In 2021 heeft de cultuurcoördinator diverse projecten geïnitieerd voor de uitvoering van de programmalijn Zichtbaarheid en Imago. Voor de museale aanpak van het project Botter+ (bouw van de Historische Scheepswerf) is in 2020 een masterplan ontwikkeld. Om de museale aanpak te kunnen realiseren is in 2021 via externe fondsenwerving budget gegenereerd.

Gastheerschap EuroArt en Kunstmaand In het weekend van 23 tot en met 26 september 2021 heeft het gastheerschap van de jaarvergadering van EuroArt plaatsgevonden. De Kunstmaand ‘De Onthulling’ vond plaats van 25 september tot en met 31 oktober 2021. Impact coronamaatregelen op culturele sector De culturele sector is ook in 2021 hard getroffen. De coronamaatregelen hebben een ongekende impact op de uitvoering van culturele activiteiten gehad. Zo is de uitvoering van het programma Leefbaarheid en Cultuurparticipatie nagenoeg tot stilstand gekomen. Veel van de activiteiten van verenigingen of andere bewonersinitiatieven zijn afgezegd en subsidieaanvragen zijn ingetrokken. Musea, podia, bibliotheken en andere culturele instellingen hebben groot financieel verlies geleden door de nieuwe lockdown. Om de culturele sector te kunnen ondersteunen hebben we als gemeente in 2021 aanspraak gemaakt op de tweede ronde van het Provinciale Noodfonds voor Kunst en Cultuur van de Provincie Noord-Holland voor het Volendams Museum. Het Volendams Museum heeft een subsidie van € 40.158 ontvangen om de schade als gevolg van corona te dekken. Dit bedrag bestaat uit de subsidie van € 26.103 van het Provinciale Noodfonds voor Kunst en Cultuur van de provincie Noord-Holland (65%) én de matching bijdrage van de gemeente Edam-Volendam van € 14.055 (35%).

Onderwijs Portefeuillehouder: Vincent Tuijp Portefeuillehouder Onderwijshuisvesting: Wim Rijkenberg

Coalitieakkoord Onderwijs vervult een centrale rol in onze maatschappij. Een leven lang leren en jezelf blijven ontwikkelen is tegenwoordig heel gewoon. Dat moet ook, want door onder meer automatisering en robotisering zullen de beroepen van vandaag niet meer de beroepen van morgen zijn. Omdat onderwijs moet voorbereiden op werkzaamheden die nog niet bestaan, is nauwe samenwerking tussen het bedrijfsleven, onderwijs en de gemeente noodzakelijk.

Nadere toelichting Niet van toepassing.

Doelen en ambities Onderwijs Wij streven naar een goed en bereikbaar onderwijs voor alle kinderen van de gemeente met een goede overdracht tussen scholen en gemeente. Hierbij hebben wij o.a. de volgende (deel)ambities: • realisatie en behoud van een zo breed mogelijk onderwijsaanbod binnen de gemeente, met behoud van kleine scholen in buurten en dorpen. • Voor het passend onderwijs, zowel voor beneden- als bovengemiddelde leerlingen is een goede verbinding met het gemeentelijk team een voorwaarde, waarbij schoolmaatschappelijk werk en de leerplichtambtenaren een cruciale rol vervullen. • Bewegings- en cultuuronderwijs is belangrijk, het liefst met vakleerkrachten in het primair onderwijs. Onderwijshuisvesting Wij streven naar een gezamenlijke visie op onderwijshuisvesting in samenwerking met de schoolbesturen. De gezamenlijke visie wordt verder uitgewerkt in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (lees: IHP). Doelstellingen in dit kader zijn o.a.: • Het realiseren van schoolgebouwen, die voldoen aan de speerpunten v.w.b. duurzaamheid (ENG) en luchtbehandeling (‘frisse scholen’). Daarnaast dient een modern schoolgebouw de flexibiliteit en functionaliteit te hebben om toekomstige onderwijsontwikkelingen te kunnen faciliteren.

• Transparantie voor alle partijen: Op basis van een IHP worden heldere criteria en methodieken toegepast ten aanzien van renovatie (vernieuwbouw) en vervangende nieuwbouw. In het IHP staat beschreven wanneer en hoeveel er per school moet worden geïnvesteerd in renovatie of vervangende nieuwbouw. De scholen beter integreren in de samenleving: welke functies kunnen de scholen (inclusief schoolpleinen) hebben voor de wijk? (Integraal Kind Centrum, verhuur ruimten aan maatschappelijke instanties , etc.)

Wat wilden we daarvoor doen Onderwijs Voor alle leerlingen is structureel aandacht binnen de uitvoering van zowel de lokale als de regionale agenda Passend Onderwijs. De lokale en regionale samenwerking is de afgelopen jaren geïntensiveerd. Het schoolmaatschappelijk werk en de leerplichtambtenaren vormen in het kader Zorg voor de Jeugd een verbindende schakel tussen onderwijs en gemeente. In 2018 is de gemeente samen met scholen in Edam-Volendam met het programma Samen Beter gestart. Met dit programma versterken wij de samenwerking en komen we tot een gezamenlijke afstemming van inhoud en agenda binnen het Sociaal Domein van de gemeente Edam-Volendam. Er zijn doelen en prioriteiten vastgesteld. De focus ligt op het versterken van de zorgstructuur, de inzet en voorlichting online veiligheid en genotsmiddelen (LEF) en persoonsvorming (talentontwikkeling). De uitwerking van het onderwerp talentontwikkeling heeft geleid tot het programma Kansrijk. Kansrijk biedt jeugd van 4 tot 18 jaar uiteenlopende activiteiten aan waarmee zij hun talenten kunnen ontdekken en

ontwikkelen. Voor het programma LEF zijn in 2019 alternatieve activiteiten voor de vrijdag- en zaterdagavond ontwikkeld. In 2019/2020 is de uitvoering van deze opdracht bij de Alliantie Kansrijk (samenwerking CBW en Sportkoepel) neergelegd. De Alliantie Kansrijk coördineert en geeft dit aanbod vorm samen met de jeugdigen, ouders, stakeholders (waaronder Samen Beter) en denktank LEF. Monitoring en evaluatie zijn hierbij belangrijke speerpunten. Onderwijshuisvesting • Afronden IHP met vastgestelde vierjarige begrotingscyclus. • Aanpassen van de verordening voor de borging van het IHP. • Opstellen en gezamenlijk ondertekenen van een vaststellingsovereenkomst in het kader van het IHP voor de juridische borging van de IHP-afspraken. • Voorbereiden en uitvoeren van de vervangende nieuwbouw Sint Vincentiusschool (locatie Zuidwester). • Voorbereiden en uitvoeren van de vervangende nieuwbouw Meester Hayeschool (Beets). • Uitvoeren van het IHP. • Werken met een digitaal dashboard ten aanzien van het kwaliteits-, functionaliteits- en onderhoudsniveau van schoolgebouwen (digitaal koppelen MJOP’s aan uitgangspunten en planning IHP). • Integrale studie uitvoeren naar nieuwbouw scholencombinatie Trimaran-Piramide.

Projecten in het Programma Projecten St Vincentiusschool Nieuwbouw van de St. Vincentiusschool naar een Gespecialiseerd Onderwijs Centrum (GOC), op de locatie van de voormalige Zuidwester. In 2021 openen we het nieuwe schoolgebouw. Status project: voorbereidingsfase. Meester Hayeschool Nieuwbouw van de Meester Hayeschool in Beets op de huidige locatie. In 2021 beginnen we met de bouw van de nieuwe school. Status project: ontwerpfase.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Onderwijs • •

•

•

•

Het onderwijsaanbod is ongewijzigd gebleven. Hierdoor is een zo breed mogelijk onderwijsaanbod aanwezig en hebben we kleine scholen in buurten en dorpen kunnen behouden. Het Schoolmaatschappelijk werk (SMW) is voortgezet. We hebben een nieuwe overlegstructuur opgezet waardoor er een nog stevigere verbinding ontstaat tussen leerplichtambtenaren, het gemeentelijk zorgteam en het voorliggend veld. In samenwerking met de scholen, het SMW en de leerplichtambtenaren zijn hierdoor tijdens de lockdowns alle kinderen in beeld gebleven. Op de lokale onderwijsagenda Samen Beter zijn naast de prioriteiten Zorgstructuur, Kansrijk (talentontwikkeling Jeugd, cognitief/creatief/technisch/sportief) en Voorlichting (alcohol en drugs) twee prioriteiten toegevoegd. Te weten: Ouderbetrokkenheid en Burgerschap. Op deze thema’s ontwikkelen we een visie en verdere samenwerking. De activiteiten vanuit programma Kansrijk, LEF, Jongerenwerk en voorlichting op scholen (alcohol en drugs) zijn waar mogelijk voortgezet. Vanwege de coronamaatregelen zijn de activiteiten veelal in de buitenruimte en/of digitaal aangeboden. Vanuit programma Kansrijk bieden we op alle scholen cultuurlessen aan, naast de al bestaande sportlessen.

Onderwijshuisvesting Afronden IHP met vastgestelde vierjarige begrotingscyclus We zijn al geruime tijd met schoolbesturen in overleg om samen een Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) op te stellen. Dit brengt veel discussie met zich mee, waardoor het proces langer duurt dan gewenst. Tussentijds is de gemeenteraad geïnformeerd over de voortgang.

Discussie over bekostiging Als gemeente krijgen we geld van het rijk om de scholen te bekostigen. Maar deze bekostiging beperkt zich tot het niveau ‘bijna-energieneutraal’, ofwel BENG. Om de klimaatdoelstellingen te halen, streven we naar ‘energieneutrale’ gebouwen. En naar gezonde leefbare onderwijsgebouwen waar de kinderen zich optimaal kunnen ontwikkelen. Om deze hogere ambities te bereiken vragen we de schoolbesturen om bij te dragen aan de bekostiging. Want een energieneutraal gebouw betekent minder jaarlijkse kosten voor een schoolbestuur. Zij krijgen immers wel jaarlijks geld van het rijk voor energie- en onderhoudskosten. We zijn met elkaar in gesprek hoe we deze rijksvergoeding kunnen inzetten om onze ambities te realiseren. Investeringsbudget Het investeringsbudget dat in de begrotingscyclus tot 2025 is opgenomen, bedraagt 9,5 miljoen euro. Dit is het uitgangspunt voor de vernieuwingsscenario’s van de scholen. Dankzij een objectief beoordelingssysteem is vastgesteld welke scholen op de prioriteitenkalender komen voor (ver)nieuwbouw. De Edamse scholen zijn als eerste aan de beurt en starten een haalbaarheidsstudie. Het gaat om De Nieuwe School, De Piramide en De Trimaran. IHP: instrument voor lange termijn Het IHP maakt ook inzichtelijk welke investeringen na 2025 nodig zijn. Het is een doorkijk van zestien jaar die we jaarlijks actualiseren.

We maken de volgende zaken in het IHP inzichtelijk: • Strategie voor onderwijshuisvesting op basis van de PO- en VO-Visie • Status en onderhoudsniveau van de schoolgebouwen • Leerlingenprognoses (per wijk) • Energieneutraliteit en reductieprognose CO2 • Scenariovorming integrale kindcentra • Benodigde investeringen • Planning We verwachten in 2022 het IHP met de nieuwe gemeenteraad vast te kunnen stellen. Verordening Na het vaststellen van het IHP passen we de verordening aan.

Projecten in het Programma Projecten St Vincentiusschool – De Aventurijn Op 1 oktober 2021 is de St. Vincentiusschool officieel in gebruik genomen. De naam is omgedoopt naar De Aventurijn. De school heeft op dit moment ruim 80 leerlingen en kan volgens de prognoses nog verder doorgroeien naar 95 leerlingen. Het oude onderwijsgebouw is inmiddels officieel teruggegeven aan de gemeente. Dit is ook verwerkt in het register van het Kadaster. Voor het project maken we in 2022 een financiële eindafrekening en eindevaluatie op. Meester Hayeschool Afgelopen jaar hebben we het ontwerp van de nieuwbouw van de Hayeschool in Beets op de huidige locatie gerealiseerd. Er zijn twee participatierondes geweest. Voor de zomervakantie heeft het schoolbestuur de omgevingsvergunning aangevraagd. Deze is verleend en inmiddels onherroepelijk. Het schoolbestuur is nu bezig met het voorbereiden van de bouw en de tijdelijke huisvesting. In 2022 start de bouw van de nieuwe school.

Sport en recreatie Portefeuillehouder: Vincent Tuijp

Coalitieakkoord Sport dient om een samenleving te creëren waar de inwoners zich gezond en gelukkig voelen. Sport en bewegen zijn onderdeel van de (dagelijkse) activiteiten om dat te bereiken. Een integrale benadering zorgt ervoor dat iedereen kan meedoen en aan de kwetsbare groepen kansen worden geboden om samen met elkaar gezond en kansrijk op te groeien en oud te worden. Of het nu gaat om de jonge jeugd kennis te laten maken met verschillende sporten, de opgroeide jeugd een sportieve vrijetijdsbesteding te bieden of de senioren van de gemeente te blijven betrekken bij sportieve activiteiten zowel als deelnemer en/of als vrijwilliger. Om dit te bereiken moet de infrastructuur (faciliteiten) op orde zijn en ondersteunen we die groepen die dat nodig hebben om deel te nemen aan sport. In dit kader zullen o.a. diverse sportaccommodaties worden vernieuwd. Denk hierbij o.a. aan de nieuwe Seinpaal, de bouw van de nieuwe turnhal Broeckgouw, het vervangen van het kunstgras op veld 1 en het ombouwen van een natuurgrasveld naar een nieuw kunstgrasveld en het renoveren van een natuurgrasveld bij RKAV.

Nadere toelichting Om bovenstaande te bereiken zijn afgelopen jaren diverse sportaccommodaties vernieuwd en ontwikkeld. Dit jaar zal er ook een sportaccommodatiebeleidsplan worden ontwikkeld om naar de toekomst een onderbouwd en flexibel toekomstbestendig plan te realiseren waarin zowel (gemeentelijke) sportaccommodaties als de sportieve openbare ruimte gecombineerd worden (vanuit de omgevingswet).

Doelen en ambities We willen een (sport)accommodatiebeleidsplan dat inzicht biedt in de huidige en toekomstige wensen en behoeftes van de inwoners, verenigingen en gemeente. En dat ons in staat stelt deze wensen en behoeften beter op elkaar af te stemmen.

Wat wilden we daarvoor doen • • •

In kaart brengen van de wensen en behoeften van de inwoners, verenigingen en gemeente. Hierbij gaan we uit van de bestaande situatie en voorzieningen en zoeken naar afstemming zoeken voor de toekomst. Uitvoeren van de vastgestelde Sportnota.

Projecten in het Programma Projecten Gymsportcentrum - Sportcampus Het project omvat de realisatie van een BVO gymsportcentrum van 2.980 m2. We leveren het nieuwe gebouw in 2021 op. Status project: voorbereidingsfase

Wat hebben we daarvoor gedaan? • Aan de hand van onderzoeken hebben we een startfoto gemaakt voor sport. • De uitkomsten van de onderzoeken gebruiken we ook voor het in ontwikkeling zijnde accommodatiebeleid. • In overleg met sportverenigingen zorgen we voor een zo optimaal mogelijke bezetting van de binnen- en buitensportaccommodaties. • Waar nodig is de voorbereiding voor het onderhoud en vervanging van onderdelen van de binnensportaccommodaties gestart. • De (sporttechnische) inrichtingen van de diverse binnensportaccommodaties zijn afgestemd met en op de behoeften van de huidige vakleerkrachten Lichamelijke Opvoeding i.r.t. het Athletic Skills Model (ASM). • Er is een nieuwe glijbaan in het zwembad geplaatst (binnen- en buitenbad). • Uitvoering van Lokaal Sportakkoord onder regie van de koplopersgroep. • Verdere uitvoering van de Sportnota, onder andere door de inzet van Sportkoepel en Sportservice.

Projecten in het Programma Projecten Gymsportcentrum - Sportcampus Het gymsportcentrum, vanaf nu Sportcampus, is gerealiseerd en opgeleverd in het vierde kwartaal van 2021. De vaste gebruikers (Mauritius, Fun en Fit, en CBW) richten hun eigen ruimtes in. Het project bevindt zich in de realisatiefase. De Sportcampus wordt begin 2022 feestelijk geopend en in gebruik genomen.

Werk en Inkomen Portefeuillehouder: Vincent Tuijp

Coalitieakkoord Werkgeverservicepunt Wij streven naar behoud van het Werkgeversservicepunt (WSP) als netwerkorganisatie. In het WSP werken consulenten van de regiogemeenten, het UWV en Werkom (tot 2018 BaanStede) samen op het terrein van: • • •

Acquisitie: de consulenten stemmen met elkaar af welke bedrijven worden bezocht en delen de vacatures; Matching: de gevonden vacatures worden samengevoegd met de kandidaten van de verschillende organisaties om de ‘beste’ match te bewerkstelligen; Inzet instrumenten: de deelnemende organisaties en gemeenten stemmen de verschillende mogelijkheden op elkaar af waar het gaat om inzet van bijvoorbeeld subsidies en coaching, om regionale concurrentie te voorkomen. Dit overleg vindt wekelijks plaats.

Stichting Werkplus De inzet is het behoud van het "goede" van (voormalig) BaanStede: een zo goed mogelijke werkplek bieden aan WSW-ers. Bij het uiteenvallen van de gemeenschappelijke regeling BaanStede blijven we samenwerken in de regio om mensen een zo goede mogelijke plek te bieden.

Nadere toelichting We hebben de uitvoering van de Wsw en de Participatiewet met elkaar verbonden door te werken vanuit één 'team werk'. Dit team bestaat uit consulenten Werk en Jobcoaches die de ondersteuning, toeleiding, matching, bemiddeling, plaatsing, jobcoaching en het accounthouderschap verzorgen. En uit de Wsw-ers en de doelgroepen van de Participatiewet. We hebben het team gepositioneerd binnen de sectie Breed Sociaal Loket. Hiermee geven we vorm aan de uitvoering van de doorlopende ontwikkellijn dagbesteding - beschut werk garantiebanen. De teammanager van de stichting WerkPlus overlegt zo nodig met de beleidsadviseur van de Participatiewet en de sectie Breed Sociaal Loket. Deze overleggen gaan over het beleid, de uitvoering en de overlap/afstemming tussen de Wsw en Participatiewet. De teammanager is verantwoordelijk voor de uitvoering van de oude regeling WSW van vóór 2015.

Doelen en ambities We willen dat zoveel mogelijk inwoners kunnen (blijven) meedoen aan de samenleving en waar mogelijk binnen een reguliere werkomgeving. Iedereen die kan werken is aan het werk of bereiden we hierop voor. We willen dat statushouders sneller en vaker aan het werk kunnen. Voor mensen met een arbeidsbeperking bieden we continuïteit in de begeleiding en een meer integrale ondersteuning.

Wat wilden we daarvoor doen We zorgen ervoor dat we de mogelijkheden van de doelgroep goed in beeld hebben. Instrumenten en voorzieningen zetten we op maat in. Deze moeten bijdragen aan de ontwikkeling van de werkzoekenden en/of aan de bereidheid van werkgevers om werkzoekenden een (leerwerk)baan te bieden. Om de arbeidsmarktpositie van statushouders te versterken, zetten we in op het gelijktijdig aanbieden van taalonderwijs en (vrijwilligers)werk. Bij de voorbereidingen op de nieuwe Wet Inburgering werken we samen met andere gemeenten in de arbeidsmarktregio. Om de sluitende aanpak voor mensen met een arbeidsbeperking beter te organiseren passen we de wet- en regelgeving aan. De positionering en gecombineerde aanpak Wsw en Participatiewet werken we op basis hiervan verder uit.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Vroegsignalering schuldhulpverlening Schulden belemmeren de mogelijkheid om mee te doen in de samenleving en om te gaan werken. Toch is werk met een behoorlijk inkomen een voorwaarde voor het voorkomen en oplossen van schulden. Om dit nog beter mogelijk te maken hebben we vroegsignalering ingericht. Via een webapplicatie geven zogenaamde vaste lasten partners inwoners met betalingsachterstanden door aan ons. Zij zijn hiertoe wettelijk verplicht. Vaste lasten partners zijn bijvoorbeeld woningcorporaties, nutsbedrijven en zorgverzekeraars. Als gemeente zijn we verplicht deze signalen op te volgen. Op gepaste wijze nemen we contact op met de betreffende inwoners. Dit doen we via een SMS, een e-mailbericht, brief, telefoontje of huisbezoek. Hoe we dit precies doen hangt af van de hoogte van de betalingsachterstand of het aantal achterstanden. We gaan met de inwoner in gesprek en bieden hulp aan. Als de inwoner dit wenst, maken we samen een plan van aanpak en bieden we concrete hulp aan. Via een aanbesteding hebben we een schuldhulporganisatie gecontracteerd die als gecertificeerde instelling de hulp uitvoert. We bieden deze hulp ook aan ondernemers aan. Dit gebeurt door een gespecialiseerd bureau, dat we eveneens via een aanbesteding hebben gecontracteerd. Deze aanpak zorgt ervoor dat schulden op voorhand kunnen worden voorkomen.

En als deze er toch zijn, zoeken we naar een oplossing.

Uitvoering WSW door de Stichting WerkPlus Bedrijfsvoering Voor de inkoop van de hr-werkzaamheden en salarisadministratie is het contract met Larcom verlengd voor 2021 en 2022. Het ‘alleenrecht’ voor de uitvoering van een aantal gemeentelijke taken door de stichting WerkPlus is vastgesteld. Ook is in de vrije ruimte van het bestaande contract van het leerlingenvervoer een verlenging afgesproken voor het groepsvervoer van de merendeels beschut werk medewerkers. Deze medewerkers werken bij het leerwerkbedrijf Werkom in Purmerend. De inkoop van diensten en producten is hiermee in lijn gebracht met de wettelijke inkoopverplichtingen. Werkom heeft per 1 januari 2022 het contract beschut werk opgezegd. Hier zijn uitgebreide onderhandelingen over de inkoopcondities en prijsstelling van de dienstverlening aan voorafgegaan. Dit heeft eind december 2021 geleid tot uitgangspunten om te komen tot een nieuw contract van Stichting WerkPlus met Werkom per 1 januari 2022. Cao WSW 2021-2025 De cao SW 2021-2025 is in oktober 2021 definitief vastgesteld. Deze heeft een looptijd van vijf jaar: van 1 januari 2021 tot en met 31 december 2025. Een belangrijke afspraak in de nieuwe cao is de mogelijkheid om twee jaar vóór het bereiken van de AOW-leeftijd te stoppen met werken (RVU-regeling).

Deelname aan deze regeling is vrijwillig en alleen mogelijk gedurende de looptijd van de cao, dus tot 31 december 2025. Met medewerkers van WerkPlus die hiervoor in aanmerking komen zijn persoonlijke gesprekken gevoerd. Zij krijgen hierbij onafhankelijk financieel advies van een deskundige, gefinancierd door Stichting WerkPlus.

Zorg en Welzijn Portefeuillehouder Zorg en Welzijn: Vincent Tuijp Portefeuillehouder Volkshuisvesting: Wim Rijkenberg

Coalitieakkoord Zorg Wij willen zorgen voor een betere verbinding en samenwerking tussen formele en informele zorg, waarbij beter en meer gebruik kan worden gemaakt van voorliggende voorzieningen. De transformatie zal vooral vorm krijgen in de verbinding tussen de verschillende beleidsvelden waarbij we ons niet beperken tot jeugd, WMO en participatie. Bijvoorbeeld ook cultuur en sport spelen een belangrijke rol, maar ook veiligheid, omgevingsvisie en dergelijke kunnen een rol spelen. Wij bieden een helder en goede toegang voor onze kwetsbare burgers. Het project Toegang zorgt ervoor dat ongeacht waar de burger binnenkomt (BSL, CJG, WSP) de cliënt op dezelfde integrale wijze geholpen wordt. Schotten tussen WMO, jeugd en participatie verdwijnen. Wij streven ernaar de positie van de kwetsbare burger te versterken door (extra) inzet van informele zorg (o.a. mantelzorg). Het streven is hierbij waar mogelijk het accent van curatief naar preventief te verleggen. Wij streven naar het leveren van ondersteuning op maat, zodat mensen langer thuis kunnen blijven wonen en actief deel kunnen nemen aan de samenleving. Het gaat hierbij o.a. om: • • • • • • • •

het versterken van het sociale netwerk gezond en veilig opgroeien werken naar vermogen goede toegang tot voorzieningen zorg op maat toeleiding naar zorg versterking eigen kracht versterking van samenkracht

Statushouders • Wij willen zorg kunnen dragen voor een goede huisvesting van statushouders. Daarbij is het streven gericht op het kunnen voldoen aan de taakstelling vanuit het rijk. • Als gevolg van het groter aantal statushouders in onze gemeente wordt breed ingezet op scholing, participatie, gezondheidszorg en sociaal cultureel werk en vluchtelingenwerk Wonen en zorg Wij streven naar de realisatie van voldoende wooneenheden waar goed in de zorgbehoefte kan worden voorzien. Leefstijl Gestreefd wordt naar positieve gezondheid. De mens staat hierin centraal, en niet de ziekte of beperkingen. Er zijn naast een ziekte of bepaalde beperkingen een heleboel vlakken waarop een mens wel gezond is. Het versterken van deze vlakken zorgt ervoor dat de persoon mee kan doen in de samenleving. Preventie krijgt hierin een prominente plek, waarin integraliteit met andere domeinen centraal staat. Ook alcohol ontmoediging en drugsbestrijding maken een belangrijk onderdeel uit van het leefstijlbeleid, met name voor de doelgroep jeugd, in de vorm van het programma LEF. Zie programma 2 voor een korte beschrijving van het programma LEF.

Nadere toelichting Wonen en Zorg De Woon-Zorgvisie is eind 2018 vastgesteld. Het doel is om mensen op een goede manier zo lang mogelijk thuis te kunnen laten wonen. Dit betekent dat we voldoende laagdrempelige voorzieningen faciliteren, aandacht hebben voor eenzaamheid en dementie en de samenwerking opzoeken met zorgverzekeraars, zorgaanbieders en woningcorporaties om deze doelstelling samen waar te maken. Nieuwe Wet inburgering Het huidige inburgeringsstelsel voldoet niet: inburgeraars doen te lang over hun inburgering en het stelsel prikkelt niet om op het hoogst mogelijke niveau de Nederlandse taal te leren. De verbinding met participatie wordt onvoldoende gemaakt en de doorgaande lijn tussen de asielopvang en verdere inburgering bij gemeenten verloopt onvoldoende soepel. Inburgeraars zijn kwetsbaar op een vrije markt waar fraude voorkomt door instellingen die misbruik maken van de mogelijkheden die het leenstelsel ze biedt. Hervorming is dus nodig. De nieuwe Wet Inburgering is van kracht per 1 januari 2022 ( was eerst 1 juli 2021). In het nieuwe stelsel krijgen gemeenten de regie over de inburgering. Nieuwkomers worden hiermee vanaf het eerste moment goed begeleid zodat zij zo snel mogelijk kunnen meedoen in de samenleving, het liefst via betaald werk.

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het welzijn van al hun burgers en hebben concrete taken op het gebied van welzijn, werk, inkomen en gezondheid. De Wet inburgering moet hierbij aansluiten zodat gemeenten integraal en op maat kunnen werken. Wet Inburgering Voor de groep inburgeringsplichtigen die nog onder de huidige Wet inburgering 2013 vallen komt de nieuwe Wet inburgering te laat. Om ook hen goed te kunnen ondersteunen hebben gemeenten extra middelen van het Rijk gekregen.

Doelen en ambities Zorg De decentralisaties in het sociaal domein hebben tot doel de ondersteuning te richten naar het principe één gezin, één plan, één regisseur (project Allen voor één). Verder invulling geven aan optimaliseren van processen en communicatiestructuur blijft een aandachtspunt om de burgers op maat en effectief zorg te leveren. Statushouders Vanuit de gemeente willen we meer regie. Hierdoor kunnen we een programma opzetten dat beter op statushouders is afgestemd, meer aansluiting heeft bij de lokale gemeenschap en de kansen op werk vergroot. Wonen en Zorg We streven naar optimale voorzieningen en voldoende geschikte woningen zodat onze inwoners zo lang mogelijk op een goede manier thuis kunnen blijven wonen. Leefstijl Om een gezonde leefstijl binnen de gemeenschap te ondersteunen, willen we het bewustzijn over het belang hiervan verder vergroten. We blijven daarom programma’s voor de jeugd op vrijdag en zaterdag ontwikkelen. En zetten meer in op gezamenlijke handhaving met horeca en gemeenschap.

Wat wilden we daarvoor doen • • • • • •

Implementatie Project Toegang Versterken Voorliggend veld Beleidsmonitor Sociaal Domein Uitvoering programma LEF Preventie van overgewicht vanuit het project Gezond Opgroeien Verdere integratie benadering van sport, kunst & cultuur, WMO en Leefstijl om onderlinge versterking te realiseren

Projecten in Programma Projecten Kindcentrum Het project omvat de realisatie van een opvangaccommodatie voor kinderen in de leeftijd 0-4 in combinatie met sociale huurwoningen. In 2021 hebben we de aannemer geselecteerd en is de bouw gestart. De gemeenteraad heeft in het vierde kwartaal van 2020 de kredietaanvraag behandeld.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Implementatie Project Toegang Op de afdeling Samenleving zijn we gestart met het project ‘doorontwikkeling’. Doelstelling van dit project is het ontwikkelen van een organisatiestructuur binnen de afdeling. Hiermee creëren we een signaleringsfunctie, versterken we de kracht van samen in de wijk en bestrijden we eenzaamheid. We kijken hierbij naar de inrichting van onder andere het Voorliggend veld, Wijksteunpunt, Centrum voor Jeugd en Gezin en Breed Sociaal Loket. Aansluitend aan de aanbesteding algemene Toegang (18+) is een programma van eisen opgesteld. Dit heeft als doel om in meer kernen laagdrempelige informatie, advies en doorverwijspunten welzijn, wonen en zorg in te richten vanaf de tweede helft van 2022. Op deze manier kunnen we wijkgericht activiteitenprogramma’s aanbieden. Hiermee creëren we een signaleringsfunctie, versterken we de samenkracht in de wijk en bestrijden we eenzaamheid. Samenkracht houdt in dat inwoners meer met en voor elkaar gaan doen, zonder tussenkomst van de gemeente of een andere organisatie. Versterken Voorliggend veld 2021 was mede door corona vooral een jaar van voorbereiding. Er heeft een herijking van de taken binnen het Wijksteunpunt plaatsgevonden. Bij het verstrekken van subsidies (bekostiging in het algemeen) sturen we sterker op de realisatie van maatschappelijke effecten.

Diensten zoals maatschappelijk werk, mantelzorgondersteuning en ondersteuning kwetsbare inwoners hebben we in aanloop naar de nieuwe aanbesteding scherper gedefinieerd. Hierdoor zijn we in staat om eerder in de hulpvraag van de doelgroep te voorzien. En kunnen we preventieve zorg inzetten om formele zorg te voorkomen of uit te stellen. Op deze manier voorkomen we ook overlap. Er was vooral veel aandacht voor eenzaamheid en mantelzorgers binnen onze gemeente. In de zorg voor mantelzorgers en het verstrekken van informele respijthulp boden we onvoldoende ondersteuning. Om deze leemte op te vullen hebben we per 1 januari 2022 een contract afgesloten. In januari 2022 is de opening van Het Buitenhuis, een respijthotel voor inwoners met dementie. Het afgelopen jaar zijn alle voorbereidingen hiervoor gedaan. Binnen onze gemeente ervaren inwoners diverse vormen van eenzaamheid: sociale eenzaamheid, ernstige eenzaamheid of emotionele eenzaamheid. De eenzaamheid wordt met name ervaren onder mensen met: • • • • • • • •

niet-goed ervaren gezondheid een beperking onvoldoende regie over eigen leven hoog risico op angst of depressie moeite met rondkomen niet-westers allochtonen eenpersoonshuishoudens 75 jaar en ouderen

Via informatieve huisbezoeken inventariseren we in welke behoeften het voorliggend veld kan voorzien. Daarnaast richten we een sociale kaart in. Deze is bedoeld om het netwerk van sociale ketenpartners te versterken. En om tijdige en efficiënte door- en terugverwijzing voor zorgvragers te bevorderen. Jeugdbeleid Eén van de speerpunten is onze jeugdigen voldoende kansen bieden om hun talenten te ontwikkelen en hen veilig te laten opgroeien tot zelfstandige volwassenen. In onze visie op het jeugdhulpstelsel hanteren we een aantal uitgangspunten, gebaseerd op de transformatiedoelen uit de Jeugdwet. Zoals bijvoorbeeld:

• • • •

het inzetten op preventie het versterken van het ‘normale’ leven jeugdigen groeien zo ‘thuis mogelijk’ op alle jeugdigen zijn veilig

Er heeft een aanbestedingsprocedure plaatsgevonden voor de nieuwe inkoop lokale toegang Jeugd. Dit betrof jeugd maatschappelijk werk, pedagogische advisering, begeleiding voor mensen met een beperking, jongerenwerk en schoolmaatschappelijk werk. Doel van de aanbesteding is: •

•

•

Inrichten van een dekkend aanbod van preventieve voorzieningen, jongerenwerk en ondersteuning binnen segment A (ondersteuning welke we aanbieden vanuit het Team Jeugd van het BSL met procesregie van één van onze zorgregisseurs). Met als doel een deel van de jeugdigen en gezinnen, die nu doorverwezen moeten worden naar specialistische jeugdhulp, eerder in beeld te krijgen. Hierdoor kunnen we ze snel en lokaal helpen. Effectieve samenwerking binnen het voorliggend veld, het BSL en andere partners binnen het sociaal domein. Zodat we van elkaar weten wie wat doet, waardoor er goede doorwijzing en afschaling kan plaatsvinden. De afgelopen jaren hebben we gezien dat het voor onze partners, verwijzers (zoals huisartsen) én inwoners niet altijd duidelijk was welke dienstverlening er voor hen beschikbaar is. Het is van belang hier voldoende bekendheid aan te (blijven) geven, ook wanneer contracten al langer lopen. Dit om te voorkomen dat het aanbod naar de achtergrond verdwijnt en bepaalde (vernieuwde) samenwerkingsvormen uit zullen blijven. Optimale bereikbaarheid en toegankelijkheid van het voorliggend veld en Team Jeugd van het BSL. Om onze inwoners, samenwerkingspartners en verwijzers goed van dienst te kunnen zijn, is het van belang dat aanbieders goed bereikbaar zijn. Zowel telefonisch bij de start van zorg, als op locatie waar de hulp geboden wordt.

Als dit nodig is ook buiten kantoortijden.

Beleidsmonitor Sociaal Domein Om de beschikbare en gewenste informatie binnen het breed sociaal domein inzichtelijk te maken zijn zogenaamde startfoto’s gemaakt. Deze laten een aantal witte vlekken zien. Daarnaast wordt de gevraagde/gewenste informatie momenteel beter op elkaar afgestemd. In 2021 is gewerkt aan het opbouwen van de raadsmonitor sociaal domein. Een onderdeel van het ontwikkelen van datagestuurd of datagedreven werken binnen onze organisatie. Dit houdt in sturen op basis van onbewerkte feiten en ruwe data, met als doel het nemen van betere beslissingen. De monitor is een instrument om belangrijke data beter toegankelijk te maken en overzichtelijk te presenteren. Het online dashboard biedt in een oogopslag op hoofdlijnen inzicht in de actuele situatie van diverse beleidsvelden binnen het sociaal domein. Na verloop van tijd zijn ook trends zichtbaar. Zo kunnen we gerichter inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen en onze dienstverlening daarop afstemmen. Het is aan de organisatie om de ontwikkelingen in de data te duiden en het bestuur daarover te adviseren. Naar verwachting is de raadsmonitor in het voorjaar van 2022 grotendeels gereed. Daarna wordt deze permanent aangevuld en verbeterd en voorzien van updates. Uitvoering programma LEF Kort samengevat gaat LEF over het terugdringen van middelengebruik door jongeren tot 18 jaar.

Daarvoor organiseren we onder andere alternatieve activiteiten op vrijdag- en zaterdagavond. Ook dit jaar heeft het programma geleden onder de coronamaatregelen. De beperkende maatregelen hebben niet alleen invloed gehad op het aantal activiteiten, maar ook op onderzoek en handhaving. Hierdoor zijn we min of meer in een pauzestand gezet. Onder de noemer ‘Weekend Fun Nights’ (WFN) organiseert LEF alternatieve activiteiten. Tussen alle lockdowns door was WFN een groot succes. Ondanks de beperkingen werden ieder weekend gemiddeld vijf activiteiten georganiseerd door de aangesloten organisatoren. Dit heeft geresulteerd in meer dan 1.000 aanmeldingen van jongeren voor de alternatieve activiteiten. Al met al een mooi resultaat in een moeilijk jaar.

Preventie van overgewicht vanuit het project Gezond Opgroeien Samen met de gemeentes Landsmeer, Oostzaan, Wormerland en Zaanstad doen we sinds 2018 mee met het project Gezond Opgroeien. Het project wordt gefinancierd vanuit ZonMw. In onze gemeente is sinds 2018 een centrale zorgverlener actief. Deze begeleidt kind én gezin naar een gezonde leefstijl. De aanpak is succesvol: afgelopen jaar zijn er 22 trajecten afgerond en 9 trajecten lopen nog. De leeftijd van de kinderen loopt van 3 tot 20 jaar. Dankzij de werkgroep Gezond Opgroeien zijn er verbindingen ontstaan met andere gemeentes. Ook binnen onze gemeente ontstaat er steeds meer samenwerking met professionals rondom het opgroeiende kind. Zoals met scholen en kinderdagverblijven. In 2021 heeft het thema armoede extra aandacht gekregen in de werkgroep Gezond Opgroeien. Preventieakkoord Edam-Volendam In 2021 hebben we een gemeentelijk preventieakkoord opgesteld met verschillende lokale partners zoals CBW, Sportservice, Sport-Koepel, Vitaal Waterland. Focus ligt hierbij op de ‘gezonde keuze de gemakkelijkste’. Er is aandacht voor gezond opgroeien en een gezonde en rookvrije omgeving. Ook is er vanuit de LEF-aanpak een samenwerking met de partners rondom genotmiddelengebruik. JOGG-gemeente Sinds september 2021 is Edam-Volendam JOGG-gemeente.

De organisatie JOGG wil met deze aanpak de leefomgeving van kinderen en jongeren gezonder maken. Er is een JOGG-regisseur aangesteld die optreedt als verbinder tussen initiatieven en partijen in de gemeente. Hiermee hebben we meteen een link gemaakt met het preventieakkoord. Vooraf hebben we een plan van aanpak gemaakt waarin we input van professionals uit het veld hebben verwerkt. Het landelijke JOGG-team heeft ons hierbij ondersteund. In het plan van aanpak staan de doelen en acties voor 2022 en 2023 beschreven. Het is geen statisch document. De overeenkomst tussen de gemeente en JOGG loopt tot en met 31 december 2023. Concrete activiteiten 2021 Vanuit Gezond Opgroeien en JOGG zijn er in 2021 verschillende activiteiten georganiseerd. Denk aan: • Webinars voor professionals over gezond gewicht en het gesprek hierover. • Webinar en fysieke bijeenkomst over een gezonde omgeving voor sportverenigingen. • Diverse sportverenigingen maakten plannen om hun kantine gezonder te maken. • Basisscholen en voortgezet onderwijs maakten plannen voor de promotie van gezonde voeding . Sommigen voerden deze ook al uit. Hierbij is soms gebruik gemaakt van subsidie Jong Leren eten of subsidie Gezonde School. • Kinderopvangcentra hebben meer beweegcoaches en zijn nog meer bezig met voeding. • Kookworkshop voor kinderen over gezond koken in de PX.

• De centrale zorgverlener heeft een positieve rol gespeeld in een aantal gezinnen waarbij een kind overgewicht heeft. Verdere integratie benadering van sport, kunst & cultuur, Wmo en Leefstijl om onderlinge versterking te realiseren Op het moment dat we documenten aan portefeuillehouders voorleggen geven we in ons advies standaard aan wat de relaties tussen de vakgebieden zijn. Bij nieuwe beleids- en bekostigingsvoorstellen geven we aan welke onderwerpen deze aanpalende vakgebieden versterken. Statushouders Dit jaar heeft vooral in het teken gestaan van de voorbereidingen die nodig zijn om vanaf 1 januari 2022 onze taak uit te voeren vanuit de nieuwe Wet Inburgering. Er is heel hard gewerkt om alles op tijd georganiseerd te krijgen. Ter voorbereiding op de intrede van deze wet hebben we een nieuw team Inburgering opgezet. Het team heeft zich beziggehouden met de opzet van het beleid. Daarnaast zijn de achterstallige werkzaamheden die vanuit de huidige wet zijn ontstaan opgepakt. En is alvast de nieuwe instroom benaderd die vanuit de nieuwe wet ontstaat. Er is hard gewerkt om alles op tijd klaar te hebben.

Vanaf januari 2022 zijn statushouders verplicht om te participeren. Het doen van vrijwilligerswerk valt hier ook als mogelijkheid onder. Door vrijwilligerswerk leren zij de Nederlandse taal sneller en doen zij gelijk mee in onze samenleving. Voor het activeren en laten participeren van statushouders is een pilot gestart. Statushouders verrichten gedurende een half jaar vrijwilligerswerk. Hiermee kunnen ze hun taalvaardigheid en participatie vergroten en zo toewerken naar (idealiter) betaald werk. Deze pilot ronden we medio 2022 af. Onder de noemer “Inburgering Statushouders, Gezinsmigranten en ‘ondertussengroep’” uit het coalitieakkoord zijn het afgelopen jaar een aantal (wettelijke) taken uitgevoerd. Wmo en wonen In juni 2021 heeft het Culicafé de deuren in woonzorgcentrum Friese Vlaak geopend. Daarmee beschikken de bewoners van het in december 2020 opgeleverde complex over een ontmoetingsplek. Hier vinden activiteiten plaats en kunnen buurtbewoners elkaar treffen onder het genot van een culinair hapje en drankje. SlimoTheek Inwoners kunnen sinds mei 2021 bij de SlimoTheek slimme producten lenen die zelfstandig thuis wonen aangenamer maken. Denk bijvoorbeeld aan: • een videodeurbel • een sleutelvinder • een smartphone met extra grote toetsen • een eenvoudige tablet om te kunnen beeldbellen Als de proef bevalt, kunnen mensen het product kopen.

De SlimoTheek is bedacht voor ouderen en hun mantelzorgers, maar staat open voor alle inwoners. Zij kunnen de SlimoTheek eens per maand bezoeken op een van de volgende drie locaties: PX in Volendam, de Singel in Edam en de Seevanck in Oosthuizen. Een wijkverpleegkundige geeft ter plaatse advies en uitleg. De pilot is een samenwerking tussen CBW, GeneratieThuis, het Netwerk Dementie Zaanstreek-Waterland en onze gemeente.

Projecten in Programma Projecten Kindcentrum Het project omvat de realisatie van een opvangaccommodatie voor kinderen in de leeftijd 0-4 jaar, in combinatie met sociale huurwoningen. In 2021 hebben we de aannemer geselecteerd en is de bouw gestart. De gemeenteraad heeft in het vierde kwartaal van 2020 de kredietaanvraag behandeld. Momenteel richten we het bouwterrein in en doen we grondboringen voor de waterpompen. Naar verwachting is het project in juni 2022 gereed. Status project: realisatiefase.

Zorg en Veiligheid Portefeuillehouder Veiligheid: Lieke Sievers Portefeuillehouder Zorg: Vincent Tuijp

Coalitieakkoord Veiligheid vormt de basis voor een leefbare samenleving. Voorkomen is beter dan genezen. Daar waar sprake is van ernstige overlast is vrijwel altijd ook sprake van een zorgcomponent en is een stevige integrale aanpak nodig vanuit de gemeente. Komende tijd zal vooral ingezet worden op doorontwikkeling van onze lokale netwerken. Kleine dingen klein houden is het devies. Het slimmer inzetten van de schaarse middelen of het realiseren van een beter resultaat met dezelfde financiële middelen is leidend. Verbindingen zowel in- als extern moeten worden uitgebreid en geïntensiveerd.

Nadere toelichting Het doel van de decentralisaties in het sociaal domein is ondersteuning bieden vanuit het principe één gezin, één plan, één regisseur (project Allen voor één). In situaties waarbij onveiligheid optreedt voor inwoners, maakt zorg altijd deel uit van de oplossing. Dit vraagt om afstemming in de ondersteuning op gemeentelijk en regionaal niveau. Diverse ketenpartners spelen hierin een rol, elk vanuit hun eigen expertise en opdracht. Om tot een betere netwerkaanpak Zorg & Veiligheid te komen is het nodig de ketens van zorg en veiligheid in Edam-Volendam en in geheel Zaanstreek-Waterland dichter bij elkaar te brengen. Er is tot nu toe nog vaak gedacht en gehandeld vanuit de afzonderlijke ketens. En niet vanuit de netwerkgedachte die de inwoners de noodzakelijke zorg en veiligheid kan bieden.

Doelen en ambities We streven ernaar de inwoner/het gezin zo snel als mogelijk in de passende zorg te krijgen en houden. En vervolgens door te geleiden naar het lokale veld wanneer de hulp afdoende is geweest. Als gemeenten en zorginstanties creëren we een doorlopende zorglijn en organiseren met elkaar de hulp rondom de inwoner/het gezin. Van lokale hulp tot de meest intensieve hulp binnen de domeinen zorg en veiligheid. Vanuit het netwerkverband pakken we gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor en het eigenaarschap van de casus op. De inwoner staat hierbij centraal en de hulp organiseren we samen met de inwoner.

Wat wilden we daarvoor doen • • • •

Doorontwikkeling Wet Verplichte GGZ. Doorontwikkeling Zorg en Veiligheidshuis. Doorontwikkeling Veilig Thuis. Bestendigen netwerk Zorg & Veiligheid.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Doorontwikkeling Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) De afgelopen twee jaar is er binnen de regio veel samengewerkt op het gebied van de Wvggz. De uitvoering van het meldpunt en het verkennend onderzoek is belegd bij de GGD ZaWa. Dit sluit aan bij de al bestaande structuren zoals het Meldpunt Advies en Bijzondere Zorg. Na evaluatie is besloten om de overeenkomst te verlengen voor twee jaar. Doorontwikkeling Zorg en Veiligheidshuis Voor het Zorg en Veiligheidshuis (ZVH) heeft 2021 in het teken gestaan van de doorontwikkeling. Deze doorontwikkeling was tweeledig: een organisatorische en een inhoudelijke op de convenant taken. Het ZVH is in 2021 beheersmatig overgegaan van de GGD ZaWa naar de gemeente Zaanstad. De regie op de strategische ontwikkeling van het ZVH is belegd bij het Bestuurlijk overleg Zorg & Veiligheid. De inhoudelijke doorontwikkeling is samen met de partners van het ZVH vormgegeven. Een van de speerpunten hierbij is de aansluiting op het lokale veld. Doorontwikkeling Veilig Thuis De doorontwikkeling van Veilig Thuis is een continu proces. Het afgelopen jaar stonden in het teken van het op orde brengen van de formatie en interne werkprocessen bij Veilig Thuis en de samenwerking met de lokale

teams. Om inzicht te krijgen in de benodigde formatie bij Veilig Thuis is er een onafhankelijk tijdschrijfonderzoek uitgevoerd. De eerste stappen voor het ophogen van de formatie zijn gezet. Deze worden gefinancierd vanuit al beschikbare middelen. De interne werkprocessen bij Veilig Thuis zijn op diverse punten aangepast. Veilig Thuis heeft onder andere een crisisteam ingericht, dat naast crisiszaken dagelijks de veiligheidstaxaties van de politiezorg meldingen doet. In samenwerking met Veilig Thuis en de lokale teams van de gemeenten zijn hernieuwde samenwerkingsafspraken opgesteld. Dit moet leiden tot een verbeterde dienstverlening aan inwoners. De uitkomsten van de ontwikkelingen van het afgelopen jaar vormen de basis voor de hernieuwde overeenkomst met Veilig Thuis. Deze is begin 2022 gereed. Bestendigen netwerk Zorg & Veiligheid Het afgelopen jaar is het netwerk Zorg & Veiligheid verder uitgebreid en is de betrokkenheid van de ketenpartners vergroot. Dit leidt tot een verbeterde samenwerking op het gebied van casuïstiek. We hebben de structuur voor de samenwerking en besluitvorming verbeterd en voortgezet in 2022.

Projecten in Programma Projecten Singelwijk We hebben in het vierde kwartaal van 2021 een integrale enquête gehouden naar ervaringen en verbetermogelijkheden op vele gebieden: zoals zorg, wonen, openbare ruimte, veiligheid en scholing. We gaan een plan van aanpak formuleren voor een integrale, gebiedsgerichte benadering van de Singelwijk op alle benodigde gebieden. Deze leggen we begin 2022 aan het college voor.

Programma 6 Financiën & Algemene dekkingsmiddelen

Algemeen Het programma financiën en algemene dekkingsmiddelen is het laatste programma van het jaarverslag. Algemene dekkingsmiddelen zijn middelen die geen vooraf bepaald bestedingsdoel hebben. Naast de algemene dekkingsmiddelen verantwoorden we in dit programma baten en lasten die niet onder te brengen zijn in andere programma's. Voor het grootste deel bestaat dit programma uit belastingen (lokale heffingen) waarvan de besteding niet gebonden is, de uitkering uit het gemeentefonds en overige baten en lasten.

Onze financiële positie Het college heeft voortdurend oog voor de externe ontwikkelingen en de financiële mogelijkheden die de gemeente heeft. Een verantwoord financieel beheer voor de korte én lange termijn vormt hierbij het uitgangspunt. Dit om de financiële weerbaarheid van onze gemeente naar de toekomst te kunnen borgen. Dit beleid, en dat van voorgaande jaren, heeft ervoor gezorgd dat onze financiële positie goed is. Dit is wederom bevestigd door drie organisaties die, ongevraagd, onze financiële positie hebben beoordeeld.

Provincie Noord-Holland Provincie Noord-Holland geeft jaarlijks aan onder welke vorm van toezicht een gemeente valt. De provincie baseert dit op de begroting voor het betreffende jaar. Voor 2021 (en ook voor 2022) is aangegeven dat onze gemeente onder het zogenaamde ‘repressieve toezicht’ valt. Dit betekent dat toezicht achteraf plaatsvindt. We hoeven besluiten dus niet vooraf ter goedkeuring aan de provincie voor te leggen.

BDO Accountants Uit de jaarlijkse benchmark die BDO Accountants uitvoert onder alle gemeenten in Nederland komen we ook in 2021 goed uit de bus. Op alle getoetste risicocriteria scoren we ‘minst risicovol’. Daarmee krijgt de gemeente Edam-Volendam het rapportcijfer 10. In de benchmark beoordeelt BDO gemeenten op onderstaande risico’s. Hierbij maken zij gebruik van de kaders van de provinciale toezichthouders, te weten: • • • • •

netto schuldquote solvabiliteitsrisico grondexploitatie structurele exploitatieruimte belastingcapaciteit

VNG De VNG heeft een ‘monitor financiële conditie gemeenten’. In deze monitor worden eveneens een aantal ratio’s bekeken van alle gemeenten in Nederland. Van de 355 gemeenten scoren er 54 een onvoldoende. Onze gemeente scoort in deze monitor een 6,5. Als gevolg van een negatief resultaat over 2020 en een lening voor zogenaamd ‘kort geld’ in december 2020 (afgelost in januari 2021) scoren we lager dan eerdere jaren (8). Echter nog steeds ruim voldoende.

Conclusie onderzoeken In 2021 heeft het college verschillende verbeteringen doorgevoerd in de bedrijfsvoering en ombuigingen in de begroting voorgesteld. Bovenstaande onderzoeksresultaten bevestigen dat dit collegebeleid, evenals dat van voorgaande jaren, heeft bijgedragen aan de huidige positieve financiële situatie. En dat onze gemeente er financieel nog steeds goed voor staat.

Regionaal coronabeleid In 2021 hebben we met behulp van verschillende (financiële) instrumenten de eerder geboden hulp aan inwoners, instellingen en ondernemers in onze gemeente doorgezet. In de vergadering van 16 december 2021 heeft de gemeenteraad, via de Winternota 2021, informatie ontvangen over de financiële consequenties van deze instrumenten. Vanaf de start van de pandemie zijn de maatregelen en instrumenten afgestemd in regionaal verband. Dit omdat de pandemie een gemeente overstijgende aanpak vergde. Hierdoor is er binnen

de regio op een nagenoeg uniforme wijze gebruik gemaakt van de mogelijkheden die gemeenten kunnen toepassen. Via de beschikbare kanalen (waaronder het Startersloket) zijn ondernemers ook door ons gewezen op de financiële ondersteuningsmogelijkheden die het Rijk via de gemeenten aanbiedt. Dit met het doel om ondernemers een zo volledig mogelijke ondersteuning te bieden. Voor instellingen op het gebied van kunst, cultuur en sport zijn aanvragen voor ondersteuning bij de provincie en het Rijk ingediend. Over het jaar 2020 heeft het college ook ruimte geboden voor verlaging van de huurkosten bij commerciële verhuur door de gemeente. En voor verdere ondersteuning van instellingen in de non-profit sector in de vorm van een gift. Het college heeft deze ondersteuning ook voor 2021 mogelijk gemaakt.

Landelijk De gemeente Edam-Volendam, vertegenwoordigd door de wethouder voor economische zaken, is voorzitter van het portefeuillehoudersoverleg Economische Zaken in de regio Zaanstreek-Waterland. En is daarmee afgevaardigde namens onze regio in het Bestuurlijk Overleg Economische Zaken in de MRA. Hierdoor zijn we ambtelijk ook nauw betrokken bij de ontwikkeling en totstandkoming van zowel regionale als landelijke regelingen.

ROM NH Op 9 september 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met de oprichting van de ROM. Tegelijk heeft de gemeenteraad ook ingestemd met een deelname van € 900.000 (1% van de gemeentelijke begroting) in deze ROM. De ROM zal regionaal de puzzel in de samenwerking met andere fondsen en partners dichtleggen. De ROM doet dit met een financieringsaanbod en met business development. Voor onze gemeente betekent dit dat we financiële ruimte creëren voor ondernemers die actief willen bijdragen aan de verduurzaming van hun bedrijf. De ROM springt daar op in. Hierdoor kunnen ook onze lokale ondernemers hun duurzame initiatieven doorontwikkelen en zo een bijdrage leveren aan een duurzaam Edam-Volendam.

NV ALLIANDER NV Alliander is een van de grote netbeheerders van Nederland. De gemeente Edam-Volendam is één van de aandeelhouders van NV Alliander. Om uitvoering te kunnen geven aan de energietransitie in Nederland staat NV Alliander voor de uitdaging het energienetwerk uit te breiden. Hiervoor zijn forse investeringen nodig. NV Alliander heeft zijn aandeelhouders gevraagd om te investeren in de verstrekking van een aanvullend werkkapitaal in de vorm van aandelen. De kapitaalinjectie gebeurt in de vorm van een zogenaamde obligatielening welke op termijn wordt omgezet naar aandelen. Op 25 november 2021 heeft de gemeenteraad aangegeven geen bedenkingen te hebben tegen dit voorstel. Met de verstrekking van aanvullend werkkapitaal heeft het college ook gevolg gegeven aan moties van de gemeenteraad om, waar mogelijk, de komende jaren te ondersteunen in de energietransitie.

Financiën en algemene dekkingsmiddelen Portefeuillehouder: Hans Schütt, Wim Runderkamp (vastgoed)

Coalitieakkoord • •

Wij streven naar een goed, gezond en transparant financieel beleid, waarbij risico's in kaart zijn en gemonitord worden en het inkoop- en aanbestedingsbeleid voldoet aan de richtlijnen. Wij streven naar 'grip' op ons vastgoed. Verkoop van vastgoed is daarbij geen doel op zichzelf, net zo min als behoud van het eigendom.

Nadere toelichting De gemeente Edam-Volendam streeft er naar om meerjarig een sluitende begroting te kunnen presenteren.

Doelen en ambities De doelen van de gemeente zijn beschreven in de verschillende programma’s. De dekking van de uitgaven die noodzakelijk zijn om deze doelen te bereiken komen uit verschillende bronnen. Naast de specifieke bronnen beschikt de gemeente over algemene dekkingsmiddelen zoals hierboven beschreven. Met deze meerjarige begroting wordt de doelstellingen van de gemeente bereikt met een zo laag mogelijk niveau van lokale heffingen. Het vastgoed van de gemeente dient meerdere doelen. Inmiddels is beleid vastgesteld waarop gestuurd kan worden. De implementatie van dit beleid is voorzien voor de komende jaren en zal blijvend aandacht hebben.

Wat wilden we daarvoor doen • •

Implementatie van het vastgoedbeleid en het vastgoedbeheer. Uitvoering geven aan het meerjarig onderhoudsprogramma voor vastgoed, waarin duurzaamheid een aandachtspunt is.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Financieel beleid Het college streeft naar een goed, gezond en transparant financieel beleid. Vijf maal per jaar vindt hierover overleg plaats met de Commissie Planning Control Audit en Risk. We behandelen naast de reguliere documenten zoals de begroting, jaarrekening en tussentijdse rapportages ook de financiële beleidsstukken inhoudelijk. Deze inhoudelijke voorbespreking vindt plaats vóór de besluitvormende behandeling in de gemeenteraad.

Belangrijke ontwikkelingen in 2021 Nota Reserves en Voorzieningen In 2021 is de Nota Reserves en Voorzieningen herzien. Met deze nota geven we gevolg aan aanbevelingen van de controlerende accountant. Dit doen we om meer transparantie en ordening aan te brengen in het aantal reserves en voorzieningen van de gemeente. Op 25 november 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met een nieuwe Nota Reserves en Voorzieningen. Financiële Verordening Als gevolg van nieuwe inzichten, evaluatie en aanscherping van intern beleid, diverse wetswijzigingen en vereisten van de provincie Noord-Holland als toezichthouder, bleek het noodzakelijk de Financiële Verordening van onze gemeente te herijken. Tegelijk is de verordening aangepast aan het VNG-model. Op 16 december heeft de gemeenteraad ingestemd met de nieuwe Financiële Verordening. Met de vaststelling van bovenstaande beleidsstukken heeft het college twee belangrijke beleidsstukken laten vaststellen. Dit als onderdeel van het totale financiële beleid van de gemeente.

Vastgoed We hebben de implementatie van het vastgoedbeleid voortgezet. Onderdeel hiervan was het actualiseren van de lopende huurovereenkomsten van ons vastgoed. Uitgangspunt is dat we alleen nog huurovereenkomsten overhouden die voldoen aan de landelijke standaard, het ROZ-model. In totaal hebben we 42 huurovereenkomsten, waarvan: • 26 (62%) actueel zijn en ingericht volgens het ROZ-model. • 6 (14%) verouderd zijn. Deze actualiseren we bij de eerstvolgende mogelijkheid naar het ROZ-model. • 10 (24%) aflopen binnen afzienbare tijd, binnenkort worden opgezegd of betrekking hebben op vastgoed dat we gaan afstoten. Hierop ondernemen we geen actie. De meerjaren onderhoudsplannen van ons kernvastgoed zijn voorzien van duurzaamheidsmaatregelen. Op basis van deze plannen werken we aan het verduurzamen van ons vastgoed. Zo hebben we dit jaar de meeste van onze locaties voorzien van ledverlichting en is in het stadskantoor een luchtbehandelingskast met warmteterugwinning geplaatst. Daarnaast hebben we de sporthallen de Opperdam, het Bolwerck en de Seinpaal voorzien van zonnepanelen.