2. Mobiliteitsprogramma van Eisen De Lange Weeren
Tekst van het document
Korte afstand
Middellange en lange afstand
Lager autobezit (lage parkeernorm, parkeren op afstand)
▲ Fiets
▲ OV ▼ Auto
Verbetering OV verbinding en betrouwbaarheid
▲ OV ▼ Auto
Hoge kwaliteit netwerk actieve mobiliteit nabij De Lange Weeren
▲ Lopen ▲ Fietsen ▼ Auto
Openbare, hoogwaardige en zichtbare fietsenstalling
▲ Fietsen ▼ Auto
Stimuleren e-fietsgebruik
▲ Fietsen ▼ Auto
Aanbieden deelmobiliteit en MaaS
▲ Fiets (e-fiets) ▼ Auto ▲ OV ▲ Deelmobiliteit (auto) ▼ Privéauto
Tabel 5.1: Voorgenomen maatregelen en hun effect
MPvE De Lange Weeren
36
Mobiliteitsbehoefte in gemeente Edam-Volendam Toekomstige mobiliteitsbehoefte Actieve mobiliteit stimuleren Lopen en fietsen zijn goed voor mens en milieu. Daarnaast nemen deze vervoerswijzen beduidend minder ruimte in dan auto’s. De ligging van De Lange Weeren met een nieuwe fietsring door en rondom het gebied bieden kansen om gezonde mobiliteit te stimuleren. Deze kansen verzilveren we met een kwalitatief hoogstaand loop- en fietsnetwerk, inclusief goede ontsluiting (maatregel 3).
Deelmobiliteit en MaaS De laatste maatregel is het aanbieden van deelmobiliteit en Mobility-as-a-Service (MaaS). Deelmobiliteit betekent dat reizigers voor een bepaalde tijd een vervoersmiddel gebruiken en voor dat gebruik betalen. MaaS is een breed aanbod van openbaar vervoers- en deelmobiliteitsdiensten op één platform en/of app die reizigers naar eigen inzicht inzetten en combineren.
De vierde en vijfde maatregel zetten specifiek in op de fiets. Immers, vrijwel heel Edam-Volendam is binnen 10 minuten fietsen te bereiken. Naast het fietsnetwerk is het belangrijk dat de fietsenstallingen hoogwaardig, makkelijk te bereiken en zichtbaar zijn. Door het makkelijk en aantrekkelijk te maken om de fiets te pakken, neemt het fietsgebruik toe (maatregel 4), zeker als het minder moeite kost dan de auto.
Inzetten op deelmobiliteit moet gepaard gaan met maatregelen om autobezit te reduceren. Alleen deelauto’s (of andere vormen van deelmobiliteit) neerzetten gaat niet ‘vanzelf’ leiden tot vervanger van eigen autobezit en – gebruik. Maatregel 1 is daarom voorwaardelijk voor deze maatregel.
Daarnaast is het nodig om toekomstige bewoners van De Lange Weeren al vroeg (bij voorkeur tijdens koop- of huurproces) te informeren en motiveren over deelauto’s. Hierdoor weten bewoners waar ze aan toe zijn en kunnen zij al vroeg overwegen hun autobezit te verlagen. Het aanbieden van een langdurig kennismakingsaanbod werkt daarbij sterk drempelverlagend.
Figuur 5.8: Een deelauto met eigen parkeerplek
De e-bike is een alternatief tot ongeveer 10 tot 15 km (afhankelijk van het reisdoel). Mogelijkheden om e-bikegebruik te stimuleren zijn hoogwaardige en veilige stalvoorzieningen (maatregel 4) en bewustwording creëren rondom de mogelijkheden en voordelen van de e-bike2.
05-06-2024
MPvE De Lange Weeren
37
Ambitie mobiliteitsbehoefte De Lange Weeren Eindbeeld Om de ambitie voor de toekomstige mobiliteitsbehoefte te bepalen is het effect van de maatregelen op de modal split bepaald. Geschatte verwachte effect van trends en ontwikkelingen op mobiliteitsbehoefte* Op de korte afstand (tot 3,75 km) wordt het autogebruik tot een minimum beperkt (25%) en is de fiets de belangrijkste vervoerswijze. De Lange Weeren is goed gelegen in het fietsnetwerk van Edam-Volendam en de regio. Het grootste gedeelte van Edam-Volendam ligt dan ook binnen 10 tot 15 minuten fietsen. De potentie van wandelen is voor De Lange Weeren is redelijk (15%), doordat een aantal voorzieningen op loopafstand liggen. De nieuwe OV-halte binnen het plangebied De Lange Weeren ligt ook binnen wandelafstand (maximaal 600 meter). Verplaatsingen tussen 3,75 en 7,5 km zullen voornamelijk met de fiets en auto worden afgelegd. De e-bike is hierin een kans, aangezien dit vervoersmiddel comfort en een relatief korte reistijd biedt voor deze afstandsklasse. Openbaar vervoer in de vorm van de lokale buslijnen zijn een alternatief voor de auto en (e-)fiets, maar wordt relatief weinig gebruikt voor deze afstandsklasse.
05-06-2024
Verplaatsingen tussen de 7,5 en 15 km vanuit De Lange Weeren zijn grotendeels gericht op de rest van de gemeente, Monnickendam en Purmerend. De e-bike is een belangrijke factor, maar het maximale bereik wordt hiermee wel bereikt. De regionale buslijnen vormen een connectie tussen Edam-Volendam en de genoemde plaatsen. Dit is interessant voor een gedeelte van de reizigers vanuit De Lange Weeren, ook omdat het busstation op loopafstand ligt. Desalniettemin wordt de auto voor de meeste verplaatsingen gebruikt vanwege comfort en gemak. Tussen 15 en 40 km wordt de bus een interessante optie door de (HOV-)busverbinding met Amsterdam. De auto blijft voor de meeste bewoners het gekozen vervoersmiddel. Voor verplaatsingen langer dan 40 km wordt door slechts 11% de bus gebruikt. De meerderheid van de verplaatsingen wordt desalniettemin met de auto afgelegd, omdat veel bestemmingen niet nabij bushaltes liggen.
* Disclaimer: Dit is het verwachte effect van beleid, trends en ontwikkelingen op de model split gebaseerd op cijfers uit literatuur (KiM) en expert judgement.
MPvE De Lange Weeren
In onderstaand diagram (figuur 5.9) is de modal split weergegeven die wordt verwacht wanneer de benoemde maatregelen worden uitgevoerd. Met het inzetten van de mobiliteitsmaatregelen wordt verwacht dat het autogebruik van 49% naar 41% kan worden teruggedrongen. Dat is een reductie van 16% op basis van het gedrag wat wordt verwacht zonder inzet van mobiliteitsmaatregelen.
7% 13%
30%
41% 9%
Te voet
Fiets
OV
Auto
Overig
Figuur 5.9: Ambitie voor toekomstige mobiliteitsbehoefte (modal split) De Lange Weeren
38
Ambitie mobiliteitsbehoefte De Lange Weeren Parkeerbehoefte Werken met passende parkeernormen Wij adviseren om een passend parkeeraanbod te realiseren, afgestemd op het mobiliteitsgedrag van de toekomstige doelgroepen, zoals eerder toegelicht in de vorige sheets met behulp van de modal split. Dit parkeeraanbod moet aansluiten op het te verwachte autobezit, om zo een overmaat aan parkeerplaatsen en de overlast door hoge parkeerdruk te voorkomen. Goudappel geeft invulling aan dit maatwerk op basis van CBS-microdata. Hiermee is voor heel Nederland op gemeente-, wijk- en buurtniveau het autobezit gericht geanalyseerd. Zo wordt specifiek rekening gehouden met de karakteristieken en het autobezit in de gemeente Edam-Volendam. Bij het autobezit kan onderscheid gemaakt worden naar autobezit per categorie zoals: • Eigendomssituatie; • Woningtype; • Leeftijd; • Oppervlakte van de woning. Door de te hanteren parkeernorm af te stemmen op het daadwerkelijke autobezit is er sprake van vraagvolgend parkeerbeleid. In de berekeningen voor de passende parkeernorm is er expliciet rekening gehouden met het hoge percentage bestelwagen in de gemeente. Dit wordt toegelicht in de bijlage.
05-06-2024
Te hanteren normen In tabel 5.2 staat de passende parkeernorm per woning op basis van deze methode. Dit is exclusief bezoekers parkeren. In de bijlage bevinden staan de achtergrond documenten met informatie hoe de passende parkeernorm is opgebouwd en de analyse die daarvoor is uitgevoerd. Daarnaast wordt ook het benodigd parkeeraanbod op basis van CROW publicatie 318 beschreven om het verschil tussen beide methodes inzichtelijk te maken. Functieprogramma opdrachtgever
Parkeernorm
Sociaal eengezinswoningen
1
Sociaal Meergezinswoningen
0,7
Koop Eengezinswoningen tot 80% betaalbaarheidsgrens
1,6
Koop Eengezinswoningen tot 100% betaalbaarheidsgrens
1,6
Koop Appartementen tot 80% betaalbaarheidsgrens
1,3
Koop Appartementen tot 100% betaalbaarheidsgrens
1,3
Huur Eengezinswoningen
1,3
Huur appartementen
1
Koop rij- en hoekwoning
1,6
Koop 2-onder-1 kap
1,7
Koop vrije kavel
1,9
Tabel 5.2: Passende parkeernorm op basis van autobezit
MPvE De Lange Weeren
Benodigde Parkeeraanbod met dubbelgebruik Zoals eerder beschreven is het benodigd parkeeraanbod afhankelijk van de mate waarin dubbelgebruik wordt toegepast. Om een bandbreedte te geven van het minimaal en maximaal te realiseren parkeerplaatsen, is het benodigd parkeeraanbod zonder dubbelgebruik en met maximaal dubbelgebruik berekend op het maatgevend moment (werkdag avond). De resultaten worden weergegeven in tabel 5.3. Het benodigd parkeeraanbod conform de parkeernormen gebaseerd op de CROW kengetallen ligt met dubbelgebruik dus 235 lager dan zonder dubbelgebruik. Hierbij zijn we ervan uit gegaan dat er alleen dubbelgebruik mogelijk is op openbare parkeerplekken bij verschillende type functies die binnen acceptabele loopafstand van elkaar zijn gelegen (op basis van CROW kengetallen uit publicatie 381). Regulier
Zonder dubbelgebruik
Werkdag avond
Totaal openbaar
1.603
1.368
Totaal privé
472
472
Totaal parkeeraanbod
2.075
1.840
Tabel 5.3: Benodigd parkeeraanbod De Lange Weeren met passende parkeernorm Goudappel
39
Ambitie mobiliteitsbehoefte De Lange Weeren Kansrijkheid deelmobiliteit Op korte termijn effecten deelauto’s beperkt De inzet van deelauto’s kan de parkeerbehoefte verlagen, voornamelijk als vervanging van de tweede auto. Dit biedt kansen om bij te dragen aan het verminderen van het autobezit in de ontwikkellocaties, wat samenhangt met de parkeerbehoefte. Uit onderzoek blijkt dat vanwege het meer efficiënte ruimtegebruik van deelauto’s ten opzichte van privéauto’s elke 1 deelauto de parkeerbehoefte van 5 privéauto's vervangt, tot een bepaald maximum. Dit maximum is afhankelijk van verschillende randvoorwaarden: • De nabijheid van voorzieningen; • Het aanbod van alternatieven voor dagelijkse verplaatsingen; • Een voldoende passende doelgroep; • Geen overschot aan parkeerplaatsen; • Parkeerregulering in omliggende gebieden binnen loopafstand. Uit de bereikbaarheidsanalyse blijkt dat de projectlocatie voldoet aan de randvoorwaarden van een auto-onafhankelijke leefomgeving. Dagelijkse voorzieningen zijn binnen 1km loopafstand gelegen en er is een ruim aanbod aan educatie en sportvoorzieningen op loop- en fietsafstand. Daarnaast wordt er voor verschillende doelgroepen gebouwd in De Lange Weeren.
05-06-2024
Door passende parkeernormen toe te passen wordt een overschot aan parkeerplekken voorkomen. De laatste randvoorwaarde, namelijk parkeerregulering in gebieden binnen loopafstand, is nog onzeker. Wel is het niet mogelijk om met de auto van De Lange Weeren naar de Blokgouw te rijden. Daarvoor moet men eerst de wijk uit en via de provinciale weg naar de aangrenzende wijk rijden. Dit is een barrière en kan verhinderen dat mensen dit doen wanneer ze opzoek zijn naar een parkeerplek. Bij het inzetten van deelmobiliteit om het autobezit in een buurt te verlagen, is het essentieel dat aan alle randvoorwaarden wordt voldaan. Deelauto’s kunnen anders zorgen voor juist meer parkeerplekken.
Deelauto’s kansrijk op lange termijn Een nieuwe gebiedsontwikkeling biedt de kans om inwoners te verleiden tot een nieuw mobiliteitspatroon en het aantal tweede of derde auto's te verminderen door alternatieven aan te bieden. Met behulp van stimulerende maatregelen zoals gereserveerde parkeerplekken voor deelauto’s kan het gebruik aantrekkelijker worden gemaakt (figuur 5.10). In de gemeente Edam-Volendam is er momenteel nauwelijks aanbod van deelmobiliteit, maar beleid vanuit Omgevingsvisie en Mobiliteitsplan onderzoekt wel de mogelijkheden. Omdat inwoners nog niet gewend zijn aan dit concept, is het belangrijk dat nieuwe inwoners goed worden geïnformeerd over de beschikbare alternatieven, aangezien Lange Weeren als voorbeeld kan dienen voor de rest van de gemeente. De verwachting is dat deelauto’s in de toekomst een grotere rol zullen spelen, mede door trends richting ‘shared-economy’ en elektrische deelauto’s als batterijen.
Figuur 5.10: Gereserveerde parkeerplek voor deelauto’s
MPvE De Lange Weeren
40
6. Mobiliteits Programma van Eisen
05-06-2024
MPvE De Lange Weeren
41
Uitwerking MPvE Van ambities naar eisen, wensen en randvoorwaarden Dit hoofdstuk bevat een beschrijving van de mobiliteitsambities voor De Lange Weeren. Deze beschrijving vormt een overzicht van de relevante ambities opgehaald uit de inventarisatie van de huidige mobiliteitskwaliteit, beleidsanalyse en werksessies met de stakeholders. Op de volgende pagina’s volgt per thema steeds een beschrijving van de ambities. Daarnaast staat een overzicht van de eisen, wensen en randvoorwaarden in tabelvorm als vertaling van de mobiliteitsambities. De structuur van dit hoofdstuk is geordend aan de hand van de vijf thema’s van het Smart Mobility wiel: 1.
Verdichten (verstedelijkingskeuzes)
2.
Verbinden (netwerken)
3.
Veraangenamen (mens centraal in de openbare ruimte)
4.
Verknopen (mobiliteitsservices & hubs)
5.
Verleiden (gedragsbeïnvloeding)
05-06-2024
De ambities, eisen, wensen en randvoorwaarden zijn onderverdeeld bij het thema waar deze het best passen. Binnen de thema’s wordt ook gebruik gemaakt van subthema’s zoals weer gegeven in het ‘smart mobility wiel’. Met de beschrijving van de eisen en wensen geeft de gemeente een kader mee aan de ontwikkelende partijen om in een vervolgstadium van de planontwikkeling verder in te vullen en uit te werken. Voor het realiseren van de randvoorwaarden staat de gemeente aan de lat.
Definities ▪
Ambitie: beschrijving van de doelen binnen De Lange Weeren op hoofdlijnen
▪
Eis: toetsbare eis die wordt gesteld aan de ontwikkelende partijen om de ambitie te kunnen behalen (punt waar het plan aan moet voldoen)
▪
Wens: kan bijdragen aan het behalen van de ambitie (punt waar de ontwikkelende partijen bij voorkeur aan voldoen)
▪
Randvoorwaarde: moet door de gemeente worden ingevuld om de ambitie te behalen (vaak buiten het plangebied)
De invulling van de eisen en wensen is de verantwoordelijkheid van de gemeente en projectontwikkelaars samen (ontwikkelende partijen). De gemeente is verantwoordelijk voor de invulling van de randvoorwaarden.
MPvE De Lange Weeren
42
Verdichten Verstedelijkingskeuzes Ambities
•
•
•
In De Lange Weeren is er ruimte voor mix van verschillende voorzieningen (woningen, supermarkt, zorg, onderwijs, sport). De mix aan functies maakt het gebied aantrekkelijk en (sociaal) veilig. Daarnaast zorgt de mix aan voorzieningen in het gebied ervoor dat inwoners geen lange afstanden hoeven af te leggen om hun dagelijkse bestemmingen te bereiken. Voetgangers en fietsers hebben hiermee prioriteit binnen De Lange Weeren.
Verdichten (VK = verstedelijkingskeuzes) Nr.
Subthema
Soort
Uitwerking
VK-1
Wonen
Eis
Sociale huurwoningen zijn gelegen in de nabijheid (<400 meter) van een HOV-halte.
VK-2
Wens
Er is een gezonde mix van type woningen met voldoende ruimte voor verschillende woonsamenstellingen om de buurten levensloopbestendig in te richten.
VK-3
Eis
De Lange Weeren bevat met gelijk verdeelde mix van sociale huurwoningen, betaalbaar tot de betaalbaarheidsgrens en woningen in de vrije sector.
Eis
Voorzieningen liggen in het gezichtsveld van een (H)OV-halte
Eis
Voorzieningen (sporten, school, winkels) liggen zoveel mogelijk centraal in het gebied zodat de korte afstanden per voet of fiets gemaakt kunnen worden voor een zo groot mogelijke doelgroep.
Randvoorwaarde
Essentiële voorzieningen als zorg, onderwijs en supermarkten zijn voor elke bewoner in de wijk binnen 10 minuten met de fiets of te voet bereikbaar
VK-4
Voorzieningen
VK-5 VK-6
Omgeving
Het gebied bevat een gedifferentieerd aanbod dat iets toevoegt aan de huidige type woningen in de woningvoorraad. De ontwikkeling levert een belangrijke bijdrage aan de behoefte aan betaalbare woningen. Een goede mix aan type woningen biedt plaats voor mensen uit verschillende levensfases, en biedt doorgroeimogelijkheden binnen de buurt.
05-06-2024
MPvE De Lange Weeren
43
Verbinden Netwerken Ambities
•
Bij het inrichten van de openbare ruimte en netwerken wordt eerst gekeken naar het belang van de voetganger en de fietser. Dit betekent de aanwezigheid van een fijnmazig, toegankelijk en (sociaal) veilig voetgangersen fietsnetwerk met goede aansluitingen op de bestaande infrastructuur. Er zijn goede routes richting de belangrijke voorzieningen in de omgeving, zoals de HOV-knoop.
•
De fietsroutes naar het centrum van Volendam zijn aanzienlijk korter dan autoroutes, waardoor duurzame mobiliteit wordt gestimuleerd.
•
Het is van belang dat er door de wijk een OV-lijn loopt met een halte in de wijk zodat de loopafstand tot OV minimaal is en alle inwoners van het gebied snel toegang hebben tot het OV-netwerk ter bevordering van het gebruik.
•
Met de ontwikkeling van een nieuwe woonwijk wordt de rol van de HOV-halte aanzienlijk belangrijker. De HOV halte is makkelijk en goed te bereiken voor voetgangers en fietsers waardoor OVgebruik wordt gestimuleerd. Figuur 6.1: Netwerkkaart Volendam inclusief ambities
05-06-2024
MPvE De Lange Weeren
44
Verbinden Netwerken Verbinden (NW = netwerken)
Ambities
•
•
•
Er is sociale cohesie tussen De Lange Weeren en de Blokgouw. Lange Weeren is geïntegreerd in het bredere netwerk van Volendam en wordt niet alleen beschouwd als een aparte wijk, maar als een integraal onderdeel van de gemeenschap. Vanwege de dienstregeling van de bus is het essentieel dat de bus zo min mogelijk vertraging ondervindt van het overige verkeer. De bus-route ligt hiermee in de voorrang. De wegen binnen De Lange Weeren worden ingericht als autoluwe woonstraten en erftoegangswegen met een lage snelheid van het autoverkeer. Kruispunten op de bestaande infrastructuur worden robuust en veilig vormgegeven met voldoende afwikkelingskwaliteit.
Nr.
Subthema
Soort
Uitwerking
NW-1
Stappen
Eis
De Lange Weeren bevat een fijnmazig (50m) voetgangersnetwerk met directe looproutes.
NW-2
Eis
Het voetgangersnetwerk is toegankelijk voor iedereen, uitgangspunten zijn: een goede oriëntatie, brede en rolstoeltoegankelijke voetpaden, comfortabele verharding en duidelijke zichtlijnen.
NW-3
Eis
Het voetgangersnetwerk is (sociaal) veilig met zicht vanuit woningen/voorzieningen en goede verlichting.
NW-4
Eis
Er zijn hoogwaardige en vrijliggende wandelpaden naar HOV-knoop tbv bereikbaarheid HOV-knoop.
NW-5
Eis
Er zijn vier verbindingen voor voetgangers, waarvan drie ook voor fietsers, tussen de Blokgouw en De Lange Weeren.
NW-6
Wens
De Lange Weeren heeft een recreatief voetgangersnetwerk met routes van, naar en binnen groen/blauwstructuren.
Eis
Ten behoeve van de bereikbaarheid van de HOV-knoop is deze verbonden met De Lange Weeren door middel van hoogwaardig en vrijliggend fietspad*.
NW-8
Randvoorwaarde
Fietstunnel onder Zeddeweg ter hoogte kruispunt Zeddeweg- N247 vlakbij de HOV-halte Hotel Volendam
NW-9
Eis
Het fietsnetwerk takt direct aan op het bestaande fietsnetwerk (bij Zuiderzeeweg en Zeddeweg) richting de regionale hoofdfietsroute langs de N247.
NW-10
Eis
Het fietsnetwerk takt direct aan op het bestaande fietsnetwerk (bij drie aantakkingen op de Blokgouw)
NW-11
Eis
Het fietsnetwerk takt ter hoogte van Hotel Volendam aan op de geplande hoogwaardige regionale fietsroute tussen Amsterdam-Noord en Edam-Volendam**
NW-12
Eis
Een hoogwaardig en fijnmazig fietsnetwerk verbindt de woningen met de voorzieningen die zijn gelegen in De Lange Weeren.
NW-13
Eis
Fietspaden zijn (sociaal) veilig met goede verlichting en in de bebouwde omgeving zicht vanuit woningen/voorzieningen.
NW-14
Wens
De Lange Weeren heeft een recreatief fietsnetwerk met routes van, naar en binnen groenstructuren
NW-7
Trappen
* Zie “Ontwerpwijzer Fietsverkeer” – CROW voor kwaliteitseisen voor fietsverkeer ** Voor informatie over de regionale fietsroute: https://www.noordholland.nl/Onderwerpen/Verkeer_vervoer/Projecten_Verkeer_en_Vervoer/N235_N247_Bereikbaarheid_Waterland/Van_Monnickendam_tot_Edam_Volendam 05-06-2024
MPvE De Lange Weeren
45
Verbinden Netwerken Verbinden (NW = netwerken) Nr.
Subthema
Soort
Uitwerking
NW-13
Openbaar vervoer
Randvoorwaarde
Er is een hoge mate van betrouwbaarheid van de OV diensten.
NW-14
Wens
Combineren van de HOV-haltes voor de lijnen 314 en 316 om overstap te faciliteren bij halte Katwoude, Hotel Volendam.
NW-15
Eis
Er komt een OV-lijn door De Lange Weeren*
NW-16
Eis
Er komt een OV-halte bij het voorzieningen cluster in De Lange Weeren
Eis
De hoofdontsluiting in De Lange Weeren is een erftoegangsweg met een maximale snelheid van 30km/u met genoeg snelheidsremmende maatregelen.
NW-18
Eis
Straten in de buurten zijn ingericht als woonstraten (max. 15 km/u) of erftoegangswegen (max. 30 km/u).
NW-19
Eis
De Lange Weeren is voor autoverkeer alleen ontsloten aan de noordzijde op de Zuiderzeeweg.**
NW-20
Eis
De Lange Weeren bevat minimaal twee ontsluitingen voor nood- en hulpdiensten voor een optimale en snelle bereikbaarheid van het gebied.
NW-17
Auto
*In de bijlage wordt toegelicht wat de mogelijkheden zijn voor een OV-lijn door De Lange Weeren ** In de bijlage wordt uitgebreider onderbouwd wat de voordelen zijn van één ontsluiting voor De Lange Weeren en waarom dit als eis is opgenomen in het MPvE
05-06-2024
MPvE De Lange Weeren
46
Veraangenamen Mens centraal in de openbare ruimte Veraangenamen (OR = openbare ruimte)
Ambities
•
•
De openbare ruimte in De Lange Weeren is aantrekkelijk om te verblijven (groen, rust, ruimte, uitstraling) met een goede balans tussen de verblijfs-, stallings- en verkeersruimte. De inrichting van het gebied geeft prioriteit aan actieve mobiliteit. Voetgangers en fietsers hebben prioriteit op straat. Straten zijn autoluw en auto’s worden snel aan de randen afgevangen. Parkeren vindt met name uit het zicht plaats.
05-06-2024
Nr.
Subthema
Soort
Uitwerking
OR-1
Openbare ruimte
Eis
De openbare ruimte en straten zijn groen ingericht met voldoende mogelijkheden voor klimaatadaptiviteit (o.a. hitte, droogte en regenval)
OR-2
Eis
De openbare ruimte en fiets-/wandelvoorzieningen zijn sociaal veilig met goede verlichting en met zicht vanuit woningen/voorzieningen
OR-3
Wens
Groenstructuren zijn speels, gevarieerd en functioneel. ‘kale’ groenstroken worden geminimaliseerd.
OR-4
Wens
De openbare ruimte draagt bij aan ontmoeten, sociale veiligheid en intimiteit.
OR-5
Eis
De inrichting van de openbare ruimte sluit aan op logische loop- en fietsroutes naar de (H)OV-haltes
OR-6
Wens
Parkeren van auto voor woningen gebeurt uit het zicht (bijvoorbeeld ingepakt in groen) om de verblijfskwaliteit te verhogen
Eis
Op woonstraten zijn auto, fiets en wandelen gemengd en is er de mogelijkheid om veilig op straat te spelen.
OR-8
Wens
Waar mogelijk is infrastructuur zacht (bijvoorbeeld grasbeton in woonstraten), waar nodig is deze hard (bijvoorbeeld geasfalteerde doorfietsroutes).
OR-9
Eis
Wegen zijn ingericht als woonstraten of erftoegangswegen met een maximumsnelheid van 15 km/h of 30 km/h
OR-10
Wens
Recreatieve routes hebben een functie in de wateropvang bij extreme neerslag. Cruciale infrastructuur als doorfietsroutes en de gebiedsontsluitingswegen liggen verhoogd en blijven altijd bereikbaar.
OR-11
Wens
Op woonstraten zijn auto, fiets en wandelen gemengd en is er de mogelijkheid om veilig op straat te spelen
OR-12
Eis
Alle straten zijn toegankelijk ingericht voor nood- en hulpdiensten, met voldoende breedte voor rijcurves en voldoende opstelruimte
OR-7
Straten
MPvE De Lange Weeren
47
Verknopen Mobiliteitsservices en hubs Verknopen (MH = mobiliteitshubs)
Ambities •
•
•
De HOV-halte krijgt een cruciale rol voor het gebied en moet een veilige en sociale omgeving worden om het gebruik ervan aan te moedigen. Het streven is naar een omgeving waar mensen zich comfortabel voelen en waar de sociale veiligheid gewaarborgd is. Er worden duurzame alternatieven aangeboden om het autobezit van de inwoners te beperken. Dit gebeurt onder andere door het realiseren van een mobiliteitshub waar verschillende vormen van deelmobiliteit worden aangeboden op flexibele wijze. Het gebruik van deelmobiliteit wordt gestimuleerd. Toekomstige bewoners worden in een vroeg stadium geïnformeerd en meegenomen.
05-06-2024
Nr.
Soort
Uitwerking
Eis
Gelijke spreiding van activiteiten over de dag (ochtend-middag-avond). Er is een mix van voorzieningen (bv kleinschalige horeca) volgens het OMA-principe, (Ochtend, Middag, Avond) die op elk moment van de dag bezoekers aantrekken wat middels reuring ten goede komt aan de sociale veiligheid.
MH-2
Eis
Veilige fietsstallingsvoorzieningen (bijvoorbeeld kluizen, camera’s)
MH-3
Eis
De OV-haltes zijn sociaal veilig, goed verlicht, bieden bescherming tegen weersomstandigheden.
MH-4
Eis
De OV-halte zijn toegankelijk ingericht, zowel voor fysieke als visuele handicaps.
MH-5
Wens
Pakketten worden zoveel mogelijk bezorgd en afgehaald bij publiek-toegankelijke pakketwanden, bijvoorbeeld bij de HOV-halte of bij het voorzieningencluster.
MH-6
Wens
Onderzoeken van mogelijkheid naar het realiseren van een gedeelde halte van de buslijnen 314 en 316 als overstaplocatie.
MH-7
Wens
Combineren van HOV-knoop met Hotel Volendam voor meer levendigheid
Wens
In De Lange Weeren worden verschillende vormen van deelmobiliteit (deelauto’s en deelbakfietsen) aangeboden
MH-1
MH-8
Subthema
(H)OV-halte
Deelmobiliteit
Wens
Het aanbod deelmobiliteit in De Lange Weeren is flexibel/aanpasbaar, inspelend op veranderende marktomstandigheden en mobiliteitsbehoeften
MH-10
Wens
Deelmobiliteit heeft een vaste standplaats (met laadvoorzieningen)
MH-11
Wens
Het aanbod deelmobiliteit is gericht op het reduceren van autobezit en autoritten, onder andere door het aanbieden van elektrische auto's en elektrische bakfietsen
MH-12
Eis
Toekomstige bewoners zijn in een vroegtijdig stadium geïnformeerd over de beschikbaarheid en mogelijkheden van deelmobiliteit binnen de wijk
MH-9
MPvE De Lange Weeren
48
Verleiden Gedragsbeïnvloeding Verleiden (GB = gedragsbeïnvloeding)
Ambities
•
•
•
•
In De Lange Weeren wordt een passende parkeernorm gehanteerd om overlast te voorkomen en de leefbaarheid van de wijk te waarborgen. Dit zorgt ervoor dat het aantal parkeerplaatsen in verhouding staat tot de behoeften van de bewoners en bezoekers. Om de impact van parkeren tot een minimum te beperken, worden tweede auto's en bestelbusjes op afstand aan de rand van het gebied opgevangen. Dit helpt om de straten vrij te houden van overmatig geparkeerde voertuigen. Ruimtegebruik door parkeren wordt zoveel mogelijk beperkt. De parkeervoorzieningen van verschillende functies worden samengebracht om het dubbelgebruik te stimuleren. Het stallen van de fiets in De Lange Weeren is makkelijk. De fietsparkeervoorzieningen zijn goed bereikbaar, op korte afstand van voorzieningen en bieden veel comfort en veilige opties tot stallen.
05-06-2024
Nr.
Subthema
Soort
Uitwerking
GB-1
Autoparkeren
Randvoorwaarde
Passende parkeernormen toepassen, rekening houdend met de busjes en het autobezit van de toekomstige bewoners.
GB-2
Eis
Het daadwerkelijk autobezit in de directe omgeving van De Lange Weeren is als uitgangspunt gebruikt en als maximum gehanteerd voor de parkeernormen
GB-3
Eis
De tweede auto & bestelbusjes worden geclusterd en op afstand opgevangen
GB-4
Wens
Openbare ruimte reserveren om bij een te hoge parkeerdruk adaptief extra parkeeraanbod te realiseren
GB-5
Eis
Routes voor langzaam verkeer korter maken dan de routes voor autoverkeer om de keuze voor langzaam verkeer aantrekkelijker te maken.
GB-6
Eis
Beveiligde geclusterde parkeeropvang voor de bestelbusjes aan de randen van het gebied
GB-7
Eis
Bij voorzieningencluster dubbelgebruik van parkeergelegenheid faciliteren om overmaat aan parkeren te voorkomen
GB-8
Eis
Voldoende openbare parkeerplekken zijn voorzien van een laadpunt voor elektrische voertuigen voor fiets en auto (op basis van parkeerbeleid/Bouwbesluit)
GB-9
Eis
Er is in de openbare ruimte binnen buurten voldoende ruimte om indien benodigd gehandicaptenparkeerplaatsen toe te voegen.
GB-10
Wens
Parkeervoorzieningen zijn binnen acceptabele loopafstand van functies/voorzieningen gerealiseerd (zoals opgenomen in CROW-richtlijnen)
Eis
Fietsenstallingen zijn op kortere afstand van de voorzieningen gerealiseerd in vergelijking met de autoparkeerplaatsen en zijn daarmee beter bereikbaar
GB-12
Eis
Fietsenstallingen bieden comfort met ligging op maaiveldniveau en de mogelijkheid om buitenmodelfietsen en e-bikes op een veilige manier te stallen
GB-13
Eis
Bij grondgebonden woningen is fietsparkeren gerealiseerd op eigen terrein
Wens
Bij voorzieningen in het plangebied zijn voldoende veilige en toegankelijke stallingen voor de fiets aanwezig met een aanbod aan plekken conform de CROW kencijfers voor fietsparkeren.*
GB-11
GB-14
Fietsparkeren
* Zie ‘Bouwbrief Gemeentelijke fietsberging bij woongebouw Amsterdam voor inrichting gemeenschappelijke fietsenberging
MPvE De Lange Weeren
49
Bijlagen
05-06-2024
MPvE De Lange Weeren
50
Bijlage 1: Mobiliteitsambities De Lange Weeren Eén of twee ontsluitingen bij De Lange Weeren Op deze pagina beschrijven we het verschil tussen één en twee ontsluitingen voor De Lange Weeren. Vanuit het MPvE adviseren we om De Lange Weeren te ontsluiten met één ontsluiting. We leggen echter ook uit wat het verschil is met twee ontsluitingen en waarom wij aanraden op één ontsluiting te realiseren.
Uit de resultaten van het verkeersmodel blijkt dat bij één ontsluiting een lichte toename van het verkeer op de N247 tussen Edam en de Zeddeweg wordt waargenomen. Deze toename kan deels worden verminderd door de eisen, wensen en randvoorwaarden uit dit MPvE correct toe te passen in de planuitwerking.
Eén ontsluiting De Lange Weeren Met het oog op het inzetten op duurzame mobiliteit is het gunstiger om te kiezen voor één auto-ontsluiting voor De Lange Weeren, en deze te laten verlopen via de Zuiderzeeweg aan de noordzijde van het gebied. De reden hiervoor is tweeledig. Allereerst bevindt de HOV-halte zich aan de zuidkant van het gebied, in de richting van Amsterdam. Als men met de auto naar Amsterdam wil reizen, vereist dit een omweg via de noordkant van het gebied, wat extra reistijd met zich meebrengt en het openbaar vervoer als aantrekkelijker alternatief naar voren schuift. Bovendien is de fietsreistijd naar het centrum van Volendam korter ten opzichte van de auto wanneer er slechts één ontsluiting is, waardoor ook het gebruik van fietsen wordt gestimuleerd. Wel wordt de zuidkant van het gebied ontsloten voor openbaar vervoer en voor nood- en hulpdiensten. Dit laatste is een vereiste vanuit de veiligheidsregio.
Twee ontsluitingen De Lange Weeren Een keuze voor twee ontsluitingen betekent dat het autoverkeer zich vanuit De Lange Weeren verdeeld over de Zuiderzeeweg (aan de noordzijde) en op de Zeddeweg (aan de zuidzijde). Het autoverkeer heeft hiermee twee opties om de wijk te bereiken, waarmee het aantrekkelijker wordt om de auto te gebruiken. Hierdoor zal ten opzichte van één ontsluiting het verkeer van en naar De Lange Weeren zich meer op het netwerk aan de zuidkant van het plangebied afwikkelen. Uit de modelberekeningen blijkt dan ook dat er hiermee een toename van verkeer is op de Julianaweg. Dit hoeft niet voor grote afwikkelingsproblemen te zorgen maar het wordt er wel drukker wat een negatief effect op de leefbaarheid kan hebben.
05-06-2024
MPvE De Lange Weeren
1
2
Figuur B.1: Plangebied ontsluitingen
De
Lange
Weeren
inclusief
51
beide
Bijlage 1: Mobiliteitsambities De Lange Weeren OV-lijn door het gebied Op deze pagina beschrijven we een eerste beeld van de mogelijkheden voor de OV-lijn door De Lange Weeren. Zoals eerder beschreven, zijn er diverse lokale en regionale buslijnen actief in de gemeente Edam-Volendam, die verbindingen bieden met omliggende gebieden en steden. Het is een vereiste dat er binnen De Lange Weeren ook een buslijn en halte komt, zodat de wijk goed ontsloten en verbonden is met de rest van de gemeente via het openbaar vervoer en het gebruik van OV wordt gestimuleerd. Deze buslijn dient langs het centrum van de wijk rijden en verschillende voorzieningen aan de route verbinden om ook voor bezoekers van voorzieningen openbaar vervoer aantrekkelijk te maken. EBS heeft aangegeven dat een HOV-lijn niet rendabel genoeg is om door het gebied te leggen, maar dat er mogelijkheden zijn om een bestaande OV-lijn om te leggen. Een optie lijkt het omleggen van lijn 110, die dan afwisselend tussen de Blokgouw en De Lange Weeren kan rijden. In samenwerking met de Vervoerregio Amsterdam en EBS moet in het vervolgtraject in overleg worden getreden om de juiste inpassing van deze buslijn te realiseren.
05-06-2024
Figuur B.2: Opties OV door De Lange Weeren Bron: B+B
MPvE De Lange Weeren
52
Bijlage: Benodigd parkeeraanbod Leeswijzer Deze bijlage dient als onderbouwing voor de parkeercijfers in het hoofdrapport. De bijlage is opgedeeld uit drie onderdelen: 1. Benodigd parkeeraanbod conform CROWkencijfers; 2. Benodigd parkeeraanbod bij het toepassen van maatwerk (passende parkeernorm); 3. Onderzoek naar de kansrijkheid van deelauto’s.
Zonder dubbelgebruik CROWkencijfers Maatwerk: passende parkeernorm
Met dubbelgebruik
1783
1530
1603
1368
Tabel B.1: Aantal benodigde openbare parkeerplekken in de Lange Weeren
De parkeerbalans geeft het aantal benodigde parkeerplekken met volledig en zonder dubbelgebruik weer. Dit vormt de bandbreedte van de potentie van dubbelgebruik. De parkeervraag van de passende parkeernorm verschilt enkel van het CROW bij bewoners van woningen op openbare parkeerplekken (De parkeerplekken op privé terrein worden naar boven afgerond). Tabel B.1 geeft de openbare parkeervraag met en zonder dubbelgebruik en met beiden methodes weer. Op eigen terrein bij woningen zijn er per woning twee parkeerplekken en in totaal 472 plekken nodig. De benodigde plekken voor halen en brengen zijn ook niet in de tabel opgenomen.
05-06-2024
MPvE De Lange Weeren
53
Benodigd parkeeraanbod conform CROW kencijfers Het functieprogramma Tabel B.2 geeft de het functieprogramma, de bijbehorende CROW-typering en de parkeernorm uit CROW-publicatie 381 weer. Niet elke functie is opgenomen in de CROW publicatie. De functies zijn toegewezen op basis van de meest overeenkomstige functie. De multifunctionele accommodatie zal een onderwijsfunctie hebben met een parkeervraag vergelijkbaar aan een kinderdagverblijf. De ontmoetingsruimte zal plaats bieden aan flexwerkplekken. Hier is gekozen voor de CROWfunctie ‘kantoor met baliefunctie’, die de hoogste parkeernorm heeft en eerder tot een overschatting dan onderschatting leidt. De gemeente Edam-Volendam hanteert het gemiddelde van de parkeerkencijfers voor matig stedelijk gebied als norm. Voor De Lange Weeren geldt de rest van de bebouwde kom. *Voor 'Koop, huis, 2-onder-1 kap' en 'Koop, huis, vrijstaand' wordt het bewonersparkeren privé op de oprit gerealiseerd. De normen van 1,8 en 1,9 zijn afgerond naar 2. Opritten worden vaak niet volledig benut voor parkeren, dus soms wordt 1 parkeerplaats op de oprit als halve plek gerekend, wat elders extra plekken vereist. In deze berekening zijn parkeerplaatsen op de oprit volledig meegerekend.
05-06-2024
Parkeernorm Woonfuncties
CROW-functie
Sociale huur, meergezinswoningen
Aantal
Eenheid
Bewoners
Huur, appartement, midden/goedkoop
232 woningen
1,1
0,3 per woning
Sociale huur, eengezinswoningen
Huur, huis, sociale huur
155 woningen
1,3
0,3 per woning
Huur, appartementen
Huur, appartement, midden/goedkoop
25 woningen
1,1
0,3 per woning
Huur, eengezinswoningen
Huur, huis, vrije sector
75 woningen
1,6
0,3 per woning
Koop, appartementen
Koop, appartement, midden
80 woningen
1,5
0,3 per woning
Koop, eengezinswoningen
Koop, huis, tussen/hoek
357 woningen
1,6
0,3 per woning
Koop, 1-onder-1 kap
Koop, 2-onder-1 kap
118 woningen
1,8 (2)*
0,3 per woning
Koop, vrije kavel
Koop, huis, vrijstaand
118 woningen
1,9 (2)*
0,3 per woning
Voorzieningen
CROW-functie
Supermarkt
Buurtsupermarkt
1300 m2 bvo
3,5 per 100m2 bvo
Sporthal
Sporthal
2350 m2 bvo
2,85 per 100m2 bvo
Kinderdagverblijf
Kinderdagverblijf (crèche)
120 m2 bvo
1,4 per 100m2 bvo
Peuteronderwijs
Kinderdagverblijf (crèche)
55 m2 bvo
1,4 per 100m2 bvo
BSO
Basisonderwijs
3 leslokalen
0,75 per leslokaal
Basisschool
Basisonderwijs
12 leslokalen
0,75 per leslokaal
Huisartsenpost
Huisartsenpraktijk (centrum)
3 behandelkamers
per 2,95 behandelkamer
Ontmoetingsruimte
Kantoor met baliefunctie
60 m2 bvo
2,85 per 100m2 bvo
Multifunctionele accommodatie
Kinderdagverblijf (crèche)
200 m2 bvo
1,4 per 100m2 bvo
Aantal
Eenheid
Bezoekers Eenheid
Parkeernorm
Eenheid
Tabel B.2: Functie in CROW publicatie 381
MPvE De Lange Weeren
54
Dubbelgebruik van parkeerplekken Aanwezigheidspercentages en loopafstanden Niet elke functie genereert op alle momenten van de week een even grote parkeervraag. Een goed voorbeeld hiervan is dat de parkeervraag van woningen het grootst is op een werkdag nacht, terwijl de bedrijvigheid dan juist geen enkele parkeervraag heeft. Door toepassing van aanwezigheidspercentages wordt rekening gehouden met dit effect. Tevens kunnen de parkeerplekken door verschillende parkeerders gebruikt worden (dubbelgebruik). Tabel B.3 geeft de gebruikte aanwezigheidspercentages uit CROW 381 weer. Om gebruik te kunnen maken van dubbelgebruik moeten functies op acceptabele loopafstand van elkaar worden gerealiseerd. De volgende loopafstanden zijn acceptabel: • Wonen: 100 meter (bezoekers 100-250 meter); • Winkelen 200-600 meter; • Werken 200-800 meter; • Ontspanning 100-600 meter; • Zorg 100 meter; • Onderwijs 100 meter.
Binnen De Lange Weeren zijn er meerdere functies waarbij het gebruik van de parkeerplekken goed bij elkaar past. Door deze functies binnen acceptabele loopafstand te plaatsen, passen we dubbelgebruik toe. Het benodigde parkeeraanbod zal liggen tussen het benodigde parkeeraanbod met maximaal dubbelgebruik en zonder dubbelgebruik. Als de restruimte op piekmomenten van de functies maximaal wordt benut, wordt dubbelgebruik optimaal benut.
Regulier
Uit een analyse van het huidige functieprogramma komen de volgende optimale combinaties naar voren: •
De sporthal, basisschool, kinderopvang, BSO, peuteronderwijs en huisartsenpost dienen binnen 100 meter loopafstand van elkaar te worden gerealiseerd;
•
De supermarkt, basisschool, kinderopvang, BSO en peuteronderwijs dienen ook binnen 100 meter van elkaar te worden gerealiseerd;
•
Voldoende woningen moeten binnen 100 meter van de multifunctionele accommodatie, huisartsenpost, basisschool, kinderopvang, BSO, peuteronderwijs en supermarkt worden gerealiseerd.
Zonder Werkdag Werkdag Werkdag Werkdag Koop dubbelgebruik ochtend middag avond nacht avond
Zaterdag Zaterdag Zondag middag avond middag
Woningen bewoners
100%
50%
50%
90%
100%
80%
60%
80%
70%
Woningen bezoekers
100%
10%
20%
80%
0%
70%
60%
100%
70%
Sportfuncties binnen
100%
50%
50%
100%
0%
100%
100%
100%
75%
Supermarkt
100%
30%
60%
40%
0%
80%
100%
40%
0%
Dagonderwijs
100%
100%
100%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
Sociaal medisch:
100%
100%
75%
10%
0%
10%
10%
10%
10%
Kantoor/bedrijven
100%
100%
100%
5%
0%
5%
100%
0%
100%
Tabel B.3: Aanwezigeheidspercentages in CROW publicatie 381
05-06-2024
MPvE De Lange Weeren
55
Benodigd parkeeraanbod conform CROW kencijfers Parkeerberekening halen en brengen Voor basisscholen en kinderopvangcentra geldt dat de bezoekersnormen exclusief parkeerplaatsen voor halen en brengen zijn (ook wel kiss&ride genoemd). Het berekenen van het aantal benodigde halen en brengen plekken vergt maatwerk. Op basis van de aangeleverde informatie door de gemeente Edam-Volendam is berekend hoeveel halen en brengen plekken benodigd zijn voor de basisschool en de kinderopvangcentra. Hiervoor zijn kengetallen toegepast uit de CROWpublicatie 182. Bij het berekenen van het benodigd parkeeraanbod voor kiss&ride wordt rekening gehouden met: •
Het aantal leerlingen;
•
Het percentage kinderen wat met de auto gebracht wordt uitgesplitst naar onderbouw en bovenbouw;
•
De parkeerduur uitgesplitst naar onderbouw en bovenbouw;
•
Het gemiddeld aantal kinderen per auto.
05-06-2024
De resultaten voor alle functies uit het functieprogramma waarvoor halen en brengen nodig zijn staan weergeven in tabel B.4. Dit is het maximaal aantal benodigde aantal parkeerplekken per functie. De momenten waarop het halen en brengen van kinderen verschilt per functie, hierdoor is er dubbelgebruik van de halen en brengen plekken mogelijk indien de functies in elkaars nabijheid worden gerealiseerd.
MPvE De Lange Weeren
Functie voor kiss&ride
Aantal benodigde plekken
Kinderdagverblijf
4,7
Peuteronderwijs
2,7
BSO
1,4
Basisschool
26,0
MFA
4,9
Tabel B.4: Benodigd parkeeraanbod kiss&ride
56
Benodigd parkeeraanbod conform CROW kencijfers Bandbreedte parkeervraag Tabel B.5 geeft de parkeervraag per functie per moment weer. Het aantal benodigde parkeerplekken hangt af van de mate waarin dubbelgebruik wordt toegepast. Om een bandbreedte te geven van het minimaal en maximaal te realiseren parkeerplaatsen, is het benodigd parkeeraanbod zonder dubbelgebruik én met maximaal dubbelgebruik berekend. In de Lange Weeren zijn minimaal 1.530 openbare parkeerplekken met volledig dubbelgebruik op basis van het piekmoment op een werkdag avond en maximaal 1.783. Dit is exclusief het aantal benodigde parkeerplekken voor halen en brengen.
Zonder Werkdag dubbelgebruik ochtend
Functies
Werkdag middag
Werkdag avond
Werkdag nacht
Koopavond
Zaterdag middag
Zaterdag avond
Meergezingswoningen
255
128
128
230
255
204
153
204
179
Eengezinswoningen
202
101
101
181
202
161
121
161
141
Appartementen
28
14
14
25
28
22
17
22
19
Eengezinswoningen
120
60
60
108
120
96
72
96
84
Appartementen
120
60
60
108
120
96
72
96
84
Eengezinswoningen
571
286
286
514
571
457
343
457
400
Totaal bewoners openbaar
1295
648
648
1166
1295
1036
777
1036
907
Bezoekers woningen
348
35
70
278
0
244
209
348
244
Totaal woningen openbaar
1643
683
717
1444
1295
1280
986
1384
1150
2-onder-1 kap
236
236
236
236
236
236
236
236
236
Vrije kavel
236
236
236
236
236
236
236
236
236
Totaal bewoners prive
472
472
472
472
472
472
472
472
472
Supermarkt
46
14
27
18
0
36
46
18
0
Sporthal
67
33
33
67
0
67
67
67
50
Kinderdagverblijf
2
2
2
0
0
0
0
0
0
Peuteronderwijs
1
1
1
0
0
0
0
0
0
BSO
2
2
2
0
0
0
0
0
0
Basisschool
9
9
9
0
0
0
0
0
0
Huisartsenpost
9
9
7
1
0
1
1
1
1
Ontmoetingsruimte
2
2
2
0
0
0
2
0
2
Multifunctionele accommodatie
3
3
3
0
0
0
0
0
0
Totaal voorzieningen
140
74
86
86
0
104
115
86
53
Totale parkeervraag openbaar
1783
757
803
1530
1295
1384
1101
1470
1203
Tabel B.5: Benodigd parkeeraanbod De Lange Weeren conform CROW 318
05-06-2024
Zondag middag
MPvE De Lange Weeren
57
Maatwerk voor bewonersparkeren Maatwerk op o.b.v. CBS-microdata De CROW-kencijfers bieden een bandbreedte voor de parkeernorm en doet dit met landelijk kencijfers. Het CROW beschrijft dat het maatwerk vereist om tot een passende parkeernorm te komen. In de praktijk blijkt dat gemeenten en projectontwikkelaars dit maatwerk vaak achterwege laten. Goudappel geeft invulling aan dit maatwerk op basis van CBS-microdata. Hiermee kan voor heel Nederland op gemeente-, wijk- en buurtniveau het autobezit gericht geanalyseerd worden wat het autobezit is. Zo wordt specifiek rekening gehouden met de karakteristieken en het autobezit in de gemeente Edam-Volendam. Bij het autobezit kan onderscheid gemaakt worden naar autobezit per categorie zoals: •
Eigendomssituatie (koop, particuliere huur en sociale huur);
•
Woningtype (vrijstaand huis, twee-ondereen-kap, rijwoning en appartement);
•
Leeftijd (0-30 jaar, 30-65 jaar en 65+ jaar);
•
Oppervlakte (tot 50 m² gbo, 50-75 m² gbo, 75-100 m² gbo, 100-125 m² gbo, >125 m² gbo).
05-06-2024
Deze categorieën kunnen ook ‘gestapeld’ worden en zo inzichtelijk maken wat het autobezit is onder bijvoorbeeld 65-plussers in sociale huurappartementen in buurt X in gemeente Y (bij voldoende waarnemingen). Bij het hanteren van het daadwerkelijke autobezit als parkeernorm, is sprake er van volledig vraagvolgend beleid. Het is nog mogelijk om vanuit bepaalde beleidsdoelstellingen hogere of lagere parkeernormen toe te passen. Leaseauto’s, grijze en buitenlandse kentekens Er zijn auto’s die niet staan geregistreerd bij het CBS. Dit zijn voornamelijk auto’s met een buitenlands kenteken en bedrijfswagens. Voor laatstgenoemde geldt dat deze kentekens meestal beginnen met een B of V. Uit eerdere onderzoeken van Goudappel blijkt dat het aandeel grijze en buitenlandse kentekens (seizoenarbeiders vallen hier ook onder) gemiddeld circa 8% is. Echter, in de gemeente Edam-Volendam ligt het aandeel grijze kentekens hoger. Daarom wordt op basis van CBS data en referentieprojecten met een percentage grijze kentekens van 16% gerekend. Dit percentage dient daarom opgeteld te worden bij het werkelijke autobezit van bewoners. Dit is ook meegenomen in de passende parkeernorm.
MPvE De Lange Weeren
Trend in autobezit In de microdata wordt vanzelfsprekend geen rekening gehouden met bepaalde trends in autobezit. De microdata zegt immers iets over het huidige autobezit, maar zegt niks over het toekomstige autobezit. De huidige trend in autobezit door de jaren is daarom verdisconteerd met de microdata per woningtype. Buurtindeling De gebruikte indeling in gemeenten, wijken en buurten is conform de CBS-indeling van 2022. De stedelijkheidsgraad (omgevingsadressendichtheid) van gemeenten, wijken en buurten komt uit ‘Kerncijfers wijken en buurten 2022’. De in de analyse gebruikte gegevens betreffende woningvoorraad, eigendomssituatie en RDW-gegevens hebben betrekking op het jaar 2022. Het ‘bezit’/gebruik van een leaseauto heeft betrekking op het jaar 2021 en is inbegrepen in de data.
58
Analyse naar autobezit
Zonder Werkdag dubbelgebruik ochtend
Werkdag middag
Werkdag avond
Werkdag nacht
Koopavond
Zaterdag middag
Zaterdag avond
Zondag middag
Passende parkeernormen
Functies Meergezingswoningen
162
81
81
146
162
130
97
130
114
Tabel B.6 geeft de passende parkeernorm op basis van maatwerk per woontype weer. Zonder dubbelgebruik zijn er bij het toepassen van de passende parkeernorm 1.603 openbare parkeerplekken nodig, dit zijn 180 parkeerplekken minder dan bij het toepassen van de CROW-normen. Tabel B.7 geeft de parkeervraag per moment weer. Op het piekmoment zijn er 1.368 parkeerplekken nodig, 162 minder dan bij het toepassen van de reguliere normen. Dit is exclusief het aantal benodigde parkeerplekken voor halen en brengen.
Eensgezinswoningen
155
78
78
140
155
124
93
124
109
Appartementen
25
13
13
23
25
20
15
20
18
Eengezinswoningen
98
49
49
88
98
78
59
78
68
Appartementen
104
52
52
94
104
83
62
83
73
Eengezinswoningen
571
286
286
514
571
457
343
457
400
Totaal bewoners openbaar
1115
558
558
1004
1115
892
669
892
781
Bezoekers woningen
348
35
70
278
0
244
209
348
244
Totaal woningen openbaar
1463
592
627
1282
1115
1136
878
1240
1024
2-onder-1 kap
236
236
236
236
236
236
236
236
236
Vrije kavel
236
236
236
236
236
236
236
236
236
Totaal bewoners prive
472
472
472
472
472
472
472
472
472
Supermarkt
46
14
27
18
0
36
46
18
0
Sporthal
67
33
33
67
0
67
67
67
50
Kinderdagverblijf
2
2
2
0
0
0
0
0
0
Peuteronderwijs
1
1
1
0
0
0
0
0
0
BSO
2
2
2
0
0
0
0
0
0
Basisschool
9
9
9
0
0
0
0
0
0
Woonfuncties
Passende CROWAantal parkeernorm parkeernorm
Sociale huur, meergezinswoningen
232
0,7
1,1
Sociale huur, eengezinswoningen
155
1,0
1,3
Huur, appartementen
25
1,0
1,1
Huisartsenpost
9
9
7
1
0
1
1
1
1
Huur, eengezinswoningen
75
1,3
1,6
Ontmoetingsruimte
2
2
2
0
0
0
2
0
2
Koop, appartementen
80
1,3
1,5
Koop, eengezinswoningen
357
1,6
1,6
Multifunctionele accommodatie
3
3
3
0
0
0
0
0
0
Koop, 1-onder-1 kap
118
1,7
1,8
Totaal voorzieningen
140
74
86
86
0
104
115
86
53
Koop, vrije kavel
118
1,9
1,9
Totale parkeervraag openbaar
1603
667
713
1368
1115
1240
993
1326
1077
Tabel B.6: Passende parkeernormen per type woning (exclusief bezoekers
05-06-2024
Tabel B.7: Benodigd parkeeraanbod De Lange Weeren conform de passende parkeernormen
MPvE De Lange Weeren
59
Onderzoek kansrijkheid deelauto’s Randvoorwaarden voor een reductie van het autobezit Auto-onafhankelijkheid De inzet van deelauto’s kan bijdragen aan een lager autobezit. De inzet van deelauto’s leidt niet vanzelfsprekend tot een reductie van het autobezit. Deelauto’s worden nauwelijks gebruikt voor dagelijkse verplaatsingen en zijn niet geschikt voor woon-werk verkeer. Er dient spraken te zijn van een auto-onafhankelijke leefomgeving waarin de deelauto een aanvulling op het mobiliteitsaanbod is, maar op zich zelf geen alternatief voor de auto. In een auto-onafhankelijke leefomgeving liggen dagelijkse voorzieningen binnen een loopafstand van 1km. Dagelijkse verplaatsingen naar werk en school dienen binnen acceptabele tijd te bereiken zijn. Voor de fiets geldt een maximale afstand reistijd van 30 minuten. Voor het openbaar vervoer geldt dat de meeste banen binnen 45 minuten bereikbaar moeten zijn met een max van 80 minuten.
Auto-onafhankelijkheid van De Lange Weeren Uit de bereikbaarheidsanalyse blijkt dat de projectlocatie voldoet aan de randvoorwaarden van een auto-onafhankelijke leefomgeving. Dagelijkse voorzieningen zijn binnen 1km loopafstand gelegen. Er is een ruim aanbod aan educatievoorzieningen binnen acceptabele loop- en fietsafstand. Hoge scholen en universiteiten zijn binnen acceptabele tijd te bereiken met het OV. Het merendeel van de huidige bewoners in de gemeente EdamVolendam reist naar Amsterdam.
Het OV dient een sterke concurrentiepositie te hebben t.o.v. de auto, waarbij het OV maximaal 50% langzamer is dan de auto.
05-06-2024
MPvE De Lange Weeren
60
Onderzoek kansrijkheid deelauto’s Randvoorwaarden voor een reductie van het autobezit Passende doelgroep De deelauto wordt niet door elke doelgroep in dezelfde mate gebruikt. Autobezit is voor single huishoudens financieel minder voordeling dan het OV. Voor stelen is het OV juist duurder. Het hebben van kinderen vergroot de noodzaak/toegevoegde waarde van autobezit. Het inzetten van deelauto’s heeft naar verwachting dus het meest effect op single huishoudens, gevold door stellen zonder kinderen. Ongeveer 70% van de sociale huurwoningen wordt bewoond door single huishoudens. Voor de sociale huur geld echter dat inkomens gemiddeld lager liggen, waardoor deelautogebruik te duur is.
Onder jongeren ligt de bereidheid tot het gebruik hoger omdat jongeren bekender zijn met concept. Er is echter geen attitude verandering t.a.v. autobezit onder jongeren. Verwacht mag worden dat het autobezit onder jongeren toeneemt naarmate ze ouder worden. Het is niet mogelijk exact te bepalen welke doelgroepen binnen het plangebied komen te wonen. Wel is bekend dat er verband is tussen de huishoudenskenmerken en het woonoppervlak, zoals wordt weergegeven in figuur 7.1. In De Lange Weeren worden ongeveer 100 middelgrote huur appartementen gebouwd. Singles en stellen geven vaak de voorkeur aan dit type woning. Op basis hiervan wordt een passende doelgroep voor deelauto’s van grofweg 100 personen verwacht.
Figuur x, bron: WoonOnderzoek2021
Figuur B.3. Bron: WoonOnderzoek2021
05-06-2024
MPvE De Lange Weeren
Parkeerregulering en flankerend beleid Niet enkel dient het gebruik van deelmobiliteit gestimuleerd te worden, ook maatregelen om het aanschaffen van de (privé)auto minder aantrekkelijk te maken dienen ingezet te worden. Het duurder en schaarser maken van parkeervoorzieningen voor privéauto’s door het hanteren van een lagere parkeernorm dan op basis van het autobezit verwacht mag worden, aanwezigheid van parkeerregulering en parkeren op afstand kunnen de potentie en het succes van de inzet van deelmobiliteit versterken. Parkeerdruk opvoeren door een lager parkeeraanbod werkt alleen als in de wijk en in omliggende gebieden parkeerregulering van kracht is. Anders is de kans groot dat er fout wordt geparkeerd, op plekken in de openbare ruimte. Echter is het niet mogelijk om met de auto van De Lange Weeren naar de Blokgouw te rijden. Daarvoor moet men eerst de wijk uit en via de provinciale weg naar de aangrenzende wijk rijden. Dit is een barrière en kan verhinderen dat mensen dit doen wanneer ze opzoek zijn naar een parkeerplek. De gemeente Edam-Volendam hanteert een vraagvolgend parkeerbeleid. Er is binnen de ‘rest bebouwd kom’ geen sprake van parkeerregulering. Zowel binnen als in omliggende buurten kan men dus vrij parkeren. Drukken op het parkeeraanbod zal dus enkel leiden tot parkeerproblemen elders.
61
Onderzoek kansrijkheid deelauto’s Checklist kansrijkheid deelauto Conclusie kansrijkheid deelauto’s Naar verwachting zal de inzet van deelauto’s niet leiden tot een reductie van het autobezit omdat er geen sprake is van parkeerregulering binnen De Lange Weeren, het omliggende gebied de Blokgouw en de rest van de gemeente Edam-Volendam. Het overschot aan parkeerplaatsen is afhankelijk van de parkeernorm die zal worden gehanteerd in het gebied. Wel zijn er kansen voor het opvangen van toekomstige mobiliteitsbehoeften van nieuwe inwoners van het gebied. Effect van deelauto’s De inzet van deelauto’s leidt alleen tot een afname van de parkeervraag als aan alle voorwaarden uit de eerdere checklist is voldaan. Als dit niet het geval is, leidt het gebruik van deelauto's tot een toename van het aantal benodigde parkeerplaatsen. Het autobezit neemt dan niet af, maar er zijn wel extra parkeerplaatsen nodig voor de deelauto’s. Bij een gematigd gebruik van deelauto’s hebben aanbieders geen positieve businesscase. Hoewel deelauto’s, wanneer aan de genoemde eisen wordt voldaan, een verminderend effect hebben op het autobezit, concurreren ze ook met andere vervoerswijzen zoals het openbaar vervoer of de fiets, wat niet altijd wenselijk is.
05-06-2024
Substitutie van de deelauto Andere deelauto
3% 5%
4%
9% 10%
Auto van vrienden/familie/kennis Eigen auto Meerijden met iemand anders OV
25%
36%
8%
Fiets/e-bike Ik zou de reis dan niet gemaakt hebben Anders
Figuur B.4 Welke transport middel wordt vervangen door de deelauto? Bron: Afstudeeronderzoek bij Goudappel, 2023
MPvE De Lange Weeren
62
MPvE De Lange Weeren