Toelichting

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch Toelichting September 2022

Colofon Projectnummer: EX.19.1682 Versie: Vastgesteld IDN: NL.IMRO.1711.BP20210078-VG01 Datum: 27 september 2022

Opdrachtnemer Agrifirm NWE BV Exlan Advies Waalkade 33 5347 KR Oss

Postbus 300 5340 AH Oss

Locatie Heugenderweg 8 te Koningsbosch

Opdrachtgever F.L. Willekens Heugenderweg 8 6104 RL KONINGSBOSCH

Contactpersoon D.A.M.W. (Dennis) van Kessel T: +31 (0)6 - 20 40 39 97 E: d.vankessel@agrifirm.com

2

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

Inhoudsopgave 1

INLEIDING ______________________________________________________________________________ 1.1 AANLEIDING EN DOEL 1.2 LIGGING EN BEGRENZING PLANGEBIED 1.3 GELDEND BESTEMMINGSPLAN 1.4 LEESWIJZER

4 4 4 5 7

2

PLANBESCHRIJVING _____________________________________________________________________ 2.1 BESTAANDE SITUATIE 2.2 NIEUWE SITUATIE 2.3 LANDSCHAPPELIJKE INPASSING EN KWALITEITSVERBETERING

8 8 10 12

3

BELEIDSKADER __________________________________________________________________________ 3.1 RIJKSBELEID 3.2 PROVINCIAAL BELEID 3.3 REGIONAAL BELEID 3.2 GEMEENTELIJK BELEID

15 15 16 20 21

4

OMGEVINGSASPECTEN ___________________________________________________________________ 4.1 MILIEU 4.1.1 M.E.R. BEOORDELING 4.1.2 BODEM 4.1.3 BEDRIJVEN EN MILIEUZONERING 4.1.4 GELUID 4.1.5 LUCHTKWALITEIT 4.1.6 GEUR 4.1.7 EXTERNE VEILIGHEID 4.2 WATER 4.3 NATUUR 4.3.1 GEBIEDSBESCHERMING 4.3.2 SOORTENBESCHERMING 4.4 ERFGOED 4.4.1 ARCHEOLOGIE 4.4.2 CULTUURHISTORIE 4.5 VERKEER EN PARKEREN 4.6 KABELS EN LEIDINGEN

24 24 24 24 25 27 29 30 32 33 35 35 36 37 37 38 39 40

5

JURIDISCHE PLANBESCHRIJVING ________________________________________________________ 5.1 ALGEMEEN 5.2 OPZET VERBEELDING EN REGELS 5.3 BESTEMMINGEN

41 41 41 42

6

UITVOERBAARHEID ______________________________________________________________________ 6.1 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID 6.2 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID

44 44 45

BIJLAGEN

46

3

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

STUK 1

1 1 Inleiding 1.1

AANLEIDING EN DOEL Op de locatie Heugenderweg 8 te Koningsbosch is sprake van een voormalige intensieve veehouderij. Dit betrof een varkenshouderij. De voormalig varkenshouder heeft als initiatiefnemer de gemeente verzocht in ruil voor de planologische beëindiging van het bedrijf en sanering van een aantal voormalige bedrijfsgebouwen medewerking te verlenen aan: • het herbestemmen van de voormalige bedrijfswoning tot een burgerwoning; • een mogelijkheid voor de nieuwbouw van één extra burgerwoning met daarbij behorende paarden(rij)bak; • het behoud van één voormalig bedrijfsgebouw om daarmee bij zowel de bestaande als nieuw te bouwen woning een ruimere oppervlakte aan bijgebouwen te realiseren dan de standaard toegestane maat. Voornoemde locatie heeft volgens het ter plaatse geldende bestemmingsplan de bestemming ‘Agrarisch’, met daarbinnen een aanduiding ‘intensieve veehouderij’. Voor de planologische beëindiging van de voormalige varkenshouderij moet primair deze aanduiding komen te vervallen. Om de door initiatiefnemer beoogde herontwikkeling van de locatie in planologisch opzicht mogelijk te maken, dient de agrarische bestemming te worden gewijzigd naar een reguliere woonbestemming. De gemeente heeft daarom bij de onder voorwaarden verleende principemedewerking aangegeven dat er voor de locatie een bestemmingsplanherziening moet worden op- en vastgesteld.

Dit nieuwe bestemmingsplan is een zogeheten ‘postzegelbestemmingsplan’. Het voorliggende bestemmingsplan “Heugenderweg 8 Koningsbosch” voorziet in een adequate planologisch-juridische regeling voor de gewenste herbestemming en herontwikkeling van bovengenoemde locatie. Het bestemmingsplan bestaat uit een digitale verbeelding met de daarbij behorende regels waaraan deze toelichting is toegevoegd.

1.2

LIGGING EN BEGRENZING PLANGEBIED Het plangebied van dit bestemmingsplan ligt aan de Heugenderweg, in het buitengebied van de gemeente Echt-Susteren en ten zuidwesten van de kern Koningsbosch (zie figuur 1.1). Aan de zuidwestkant is het plangebied direct gelegen tegen de grens van Limburg en Nederland met Duitsland. Verder ten westen van het plangebied, in Duitsland liggen kernen Havert en Schalbruch. Het plangebied bestaat uit (zie figuur 1.2): • het perceel, kadastraal bekend gemeente Echt, sectie U, nummer 775; • een gedeelte van het perceel, kadastraal bekend gemeente Echt, sectie U, nummer 776. Het plangebied staat plaatselijk bekend als Heugenderweg 8 te Koningsbosch. De exacte begrenzing van het plangebied is vastgelegd op de verbeelding van dit bestemmingsplan.

4

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

1.3

•

Figuur 1.1: topografische kaart met ligging plangebied (bron: https://www.topotijdreis.nl)

•

Figuur 1.2: luchtfoto met globale begrenzing plangebied (bron: https://streetsmart.cyclomedia.com)

GELDEND BESTEMMINGSPLAN Voor het plangebied geldt het bestemmingsplan ‘Buitengebied’. Dit plan is op 14 december 2017 vastgesteld door de raad van de gemeente Echt-Susteren en op 10 februari 2018 in werking getreden.

5

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

Volgens de verbeelding van dit bestemmingsplan gelden ter plaatse van het plangebied (gedeeltelijk) de volgende bestemmingen en aanduidingen (zie figuur 1.3): • Bestemming ‘Agrarisch’; • Functieaanduiding ‘intensieve veehouderij’; • Aanduiding ‘bouwvlak’; • Gebiedsaanduiding ‘reconstructiewetzone - extensiveringsgebied’; • Dubbelbestemming ‘Waarde - Archeologie 3’.

•

Figuur 1.3: uitsnede verbeelding bestemmingsplan ‘Buitengebied’ (bron: RuimtelijkePlannen.nl)

Volgens de bestemmingsomschrijving in de regels voor deze bestemming (art. 3.1) zijn de als ‘Agrarisch’ aangewezen gronden onder andere bestemd voor: • agrarisch grondgebruik; • de uitoefening van grondgebonden agrarische bedrijven; • intensieve veehouderij, uitsluitend ter plaatse van de aanduidingen ‘intensieve veehouderij’ en ‘reconstructiewetzone - landbouwontwikkelingsgebied’, met dien verstande dat ter plaatse van de aanduiding ‘reconstructiewetzone - extensiveringsgebied de oppervlakte van de intensieve veehouderij niet meer mag bedragen dan de bestaande oppervlakte; • bedrijfswoningen, met dien verstande dat het aantal bedrijfswoningen niet meer dan 1 mag bedragen; • hierbij behorende inritten, erven, terreinen, erfbeplanting, tuinen bij bedrijfswoningen, water en waterhuishoudkundige voorzieningen. Volgens de bouwregels voor de bestemming ‘Agrarisch’ (art. 3.2.1) mogen onder andere de volgende bouwwerken uitsluitend binnen de aanduiding ‘bouwvlak’ aanwezig zijn: • de bij één agrarisch bedrijf behorende bedrijfsgebouwen, met dien verstande dat uitsluitend de bestaande veestallen zijn toegestaan; • 1 bedrijfswoning met daarbij behorende bijbehorende bouwwerken; • paardenbakken, tot een oppervlakte van 1.200 m2;

6

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

•

andere bouwwerken, geen gebouwen zijnde zoals bijv. voedersilo’s.

Op grond van het geldende bestemmingsplan is ter plaatse van het plangebied dus uitsluitend één ten dienste van een agrarisch bedrijf dienende bedrijfswoning toegestaan. Daarmee staat dit plan niet rechtstreeks toe dat een voormalige bedrijfswoning voor enkel het wonen en dus als burgerwoning wordt gebruikt. De regels voor de bestemming ‘Agrarisch’ bevatten een wijzigingsbevoegdheid om deze bestemming te wijzigen in ‘Wonen’ (art. 3.9.2). Deze ‘binnenplanse wijziging’ is echter alleen toe te passen ten behoeve van het herbestemmen van een voormalige bedrijfswoning tot burgerwoning. Door de in de bevoegdheid opgenomen voorwaarden is het toevoegen van één extra nieuwe burgerwoning hiermee niet mogelijk.

1.4

LEESWIJZER Deze toelichting bevat na dit inleidend hoofdstuk de volgende hoofdstukken: • In hoofdstuk 2 is het plan beschreven aan de hand van de bestaande en de beoogde nieuwe situatie; • Hoofdstuk 3 bevat de toets van het plan aan het relevant beleid van Rijk, provincie en gemeente; • Hoofdstuk 4 bevat de toets van het plan op milieu- en andere omgevingsaspecten; • In hoofdstuk 5 is het plan juridisch beschreven; • Hoofdstuk 6 behandelt de maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid van het plan.

7

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

HOOFDSTUK 2

2 1 Planbeschrijving 2.1

BESTAANDE SITUATIE Het plangebied van dit bestemmingsplan is gelegen in het landschapstype ‘Hoogterras’. Daardoor heeft de omgeving van het plangebied de volgende ruimtelijke kenmerken: • een vlak of licht glooiend reliëf; • een rationeel landbouwgebied, met een rechtlijnig wegenpatroon en onregelmatige blokvormige verkaveling; • boerderijen zijn vaak verspreid en solitair en soms geclusterd in het landschap gelegen; • op twee plaatsen zijn er uit geclusterde boerderijen grotere kernen (Koningsbosch en Maria Hoop) van recentere datum (< 100 jaar) ontstaan; • voorkomende beplanting omvat bomenrijen, singels en kleine rechthoekige bosjes.

Koningsbosch

Molenweg

Heugenderweg

•

Figuur 2.1: luchtfoto omgeving plangebied (bron: https://streetsmart.cyclomedia.com)

De voormalige intensieve veehouderij ter plaatse van het plangebied is één van de verspreid en solitair in het landschap gelegen boerderijen. Op enkele honderden meters ten noorden van het plangebied, langs de Molenweg is een meer geclusterde bebouwing van burgerwoningen en boerderijen aanwezig. Circa een kilometer ten noordoosten van het plangebied begint de kern Koningsbosch. Ten dienste van de varkenshouderij waren ter plaatse van het plangebied ook zes voedersilo’s aanwezig, maar die zijn inmiddels al verwijderd. Zodoende zijn in het plangebied nu nog bestaand aanwezig (zie figuur 2.2): • Twee varkensstallen (1: ±705 m2, 2: ±770 m2) en een paardenstal (3: ±130 m2), onderling verbonden door tussenleden met kantoor- en andere ondersteunende ruimten; • Eén bedrijfswoning (4: ±245 m2).

8

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

Deze gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde liggen binnen de in het geldend bestemmingsplan vastgelegde aanduiding ‘bouwvlak’ (rood kader).

7

6

7 7

4

3 5

5 2 1

•

Figuur 2.2: luchtfoto bestaande situatie plangebied (bron: https://streetsmart.cyclomedia.com)

De gronden tussen de stallen en de aan de aangebouwde garage/berging zijn verhard. De gronden tussen de bedrijfswoning, garage/berging, paardenstal, één van de varkensstallen en de Heugenderweg zijn ook voor het grootste gedeelte verhard. Die verharding ontsluit de bedrijfslocatie, maar dient ook als parkeergelegenheid. De recht achter de bedrijfswoning en aangebouwde garage/berging gelegen gronden zijn in gebruik als tuin.

•

Figuur 2.3: obliekfoto bestaande situatie plangebied en omgeving (bron: https://streetsmart.cyclomedia.com)

9

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

In de bestaande situatie is zowel aan de randen als te midden van het erf een omvangrijke erfbeplanting aanwezig (zie figuur 2.3). Meer achteraan het plangebied is ook een vijver (5) gelegen. Hierdoor is wat bestaand aan bedrijfsbebouwing, erf, tuin en verharding aanwezig is, nu op goede wijze ruimtelijk en landschappelijk ingepast. In de bestaande situatie wordt ter plaatse van het plangebied hobbymatig een aantal paarden gehouden. In verband hiermee zijn ter plaatse van de gronden die vanaf de Heugenderweg gezien rechts van de bedrijfswoning liggen, een paarden(rij)bak (6) en een aantal paddocks (7) aanwezig. De gronden die vanaf de Heugenderweg gezien aan de linkerkant van de erfbeplanting liggen waarmee het bestaande erf en de bestaande stallen en het bestaande erf ruimtelijk en landschappelijk zijn ingepast, zijn bestaand agrarisch in gebruik. Voor de ter plaatse gevoerde varkenshouderij was op 18 november 1992 een Hinderwetvergunning verleend. Figuur 2.4 geeft de toen vergunde diersoorten en -aantallen en de daarbij behorende emissies weer. Rav code

Omschrijving conform Rav

1 1-2 2

D1.2.100 D1.3.100 D3.100

2 2

D2.100 D1.1.100

Kraamzeugen (incl. biggen tot spenen) Guste en dragende zeugen Opfokzeugen van ca. 25 kg tot 1ste dekking Dekberen, 7 maanden en ouder Gespeende biggen Totaal

•

Aantal dieren

ouE/s /dier

72 218 25

NH3 /dier kg/jaar 8,3 4,2 3,0

27,9 18,7 23,0

Fijnstof /dier g/jaar 160,0 175,0 153,0

NH3 totaal kg/jaar 597,6 915,6 75,0

2 720

5,5 0,69

ouE/s totaal 2008,8 4.076,6 575,0

Fijnstof totaal g/jaar 11.520 38.150 3.825

18,7 7,8

180,0 74,0

11,0 496,8 2.056,01

37,4 5.616,0 12.313,8

360 53.280 107.135

Figuur 2.4: diertabel vergunde situatie

Omdat initiatiefnemer zijn varkenshouderij feitelijk al heeft moeten beëindigen, heeft hij de bestaand aanwezige stallen in de afgelopen jaren al leeg laten lopen. Momenteel worden feitelijk dan ook geen varkens meer gehouden.

2.2

NIEUWE SITUATIE Het plan van initiatiefnemer heeft betrekking op een herbestemming en herontwikkeling van het plangebied. Uitgangspunt is de planologische beëindiging van de voormalige intensieve veehouderij ter plaatse en sanering van de overtollige voormalige bedrijfsgebouwen en andere bouwwerken ten dienste van het houden van varkens. Doel is dat in ruil daarvoor de voormalige bedrijfswoning wordt herbestemd tot een burgerwoning en ter plaatse een mogelijkheid wordt gerealiseerd voor nieuwbouw van één extra burgerwoning. Inzet is verder één voormalig bedrijfsgebouw te behouden. Het voorste deel daarvan wordt dan bijgebouw bij de bestaande woning, het achterste deel bijgebouw bij de nieuw te bouwen woning. De voorgenomen herontwikkeling start met het slopen van één voormalige varkensstal (1) en de bestaande paardenstal (3). Dat inclusief het tussenlid tussen beide gebouwen en het tussenlid naar de andere voormalige varkensstal (2). Daarmee wordt totaal ±912,5 m2 aan voormalige agrarische bedrijfsgebouwen gesloopt. De ±770 m2 grote andere voormalige varkensstal (2) betreft het bedrijfsgebouw dat wordt hergebruikt als bijgebouw bij de woningen. 1

Gecorrigeerd naar het Besluit emissiearme huisvestingssystemen landbouwhuisdieren bedraagt de totale

max. emissiewaarde voor ammoniak 977,8 kg per jaar ((72*2,9)+(218*2,6)+(25*1,6)+(2*5,5)+(720*0,21)).

10

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

Voor hoe het plangebied verder wordt herontwikkeld, is een stedenbouwkundige schets gemaakt. Zie figuur 2.5.

•

Figuur 2.5: stedenbouwkundige schets beoogde nieuwe situatie

Het herbestemmen tot burgerwoning houdt in dat de bestaand aanwezige voormalige bedrijfswoning als zodanig gehandhaafd blijft. Hetzelfde geldt voor de bestaande bijbehorende tuin, bestaande verharding rondom de woning tot aan het deel van het te hergebruiken voormalige bedrijfsgebouw dat bijbehorend bijgebouw wordt en bestaande paarden(rij)bak en paddocks rechts van de woning. Door de ligging van de bestaand aanwezige woning en hierbij te handhaven bestaand(e) erf en tuin, de ligging van het te hergebruiken bestaand aanwezige voormalige bedrijfsgebouw en de beoogde splitsing van dit gebouw, is de plek van de te slopen varkensstal de meest logische plek voor de nieuw te bouwen extra burgerwoning. Zoals in figuur 2.5 is geschetst, is het concreet de bedoeling om deze nieuwe woning net als de bestaand aanwezige woning evenwijdig aan de Heugenderweg te situeren en maar op enkele meters afstand van het verlengde van de voorgevel van die bestaande woning. Dit houdt verband met onderstaande aspecten: • Strevend naar een leesbaar landschap is het van belang om de nieuwe woning terugwijkend van en ondergeschikt aan de bestaande woning te positioneren, want dat is de van oudsher aanwezige hoeve. Ook is het zaak aansluiting te zoeken bij de situering van de linksvoor de bestaande woning gelegen te slopen paardenstal.

Daarmee wordt de oorspronkelijke ontwikkelingsrichting van het voormalige agrarisch bedrijf ter plaatse gevolgd, met aan de straatkant de oriëntatie van deze oudere, kleinere stal; • Rekening houdende met de geluidruimte van de ten zuiden van het plangebied aanwezige zandgroeve is een meer van de bestaande woning terugwijkende positie van de nieuwe woning ongewenst. Als gevolg van de beoogde splitsing resulteert het hergebruik van de voormalige varkensstal als bijgebouw bij de woningen in een bij de bestaande woning behorend bijgebouw

11

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

van ±337 m2 en een bij de nieuwe woning behorend bijgebouw van ±433 m2. Gezien figuur 2.5 wordt er voor het ontsluiten van het erf van de bestaand aanwezige woning gebruik gemaakt van de bestaande ontsluiting van dit deel van het plangebied op de Heugenderweg. Voor het erf van de nieuw te bouwen woning is voorzien dat het rechts van deze woning op de weg ontsloten zal worden. Die ontsluiting is veel minder breed dan de ontsluiting die het plangebied hier in de bestaande situatie heeft op de Heugenderweg. Het parkeren wordt zowel bij het erf van de bestaande als de nieuwe woning op het voorerf voorzien. Wat het erf van de bestaande woning betreft is dat de bestaand aanwezige parkeergelegenheid. Direct rond de nieuw te bouwen woning wordt het erf ingericht als tuin. Naar achteren toe is aansluitend aan de tuin een paarden(rij)bak voorzien. Uit figuur 2.5 komt naar voren dat wordt beoogd om het plangebied te herontwikkelen met zoveel mogelijk behoud van de omvangrijke bestaand aanwezige erfbeplanting. Dit dient zoals in paragraaf 2.3 toegelicht de vereiste goede landschappelijke inpassing en landschappelijke kwaliteitsverbetering, die voor de herontwikkeling dient te worden geleverd. Aan de zuidoostzijde van het plangebied is een tijdelijk(e) geluidswerende voorziening in de vorm van een wal of scherm voorzien.

De ten zuiden van het plangebied aanwezige zandgroeve is de komende jaren nog in bedrijf en deze voorziening blijkt tijdelijk noodzakelijk om te borgen dat de nieuw te bouwen woning niet leidt tot het inperken van de geluidruimte van de zandgroeve. De voorziening zal haaks op de Heugenderweg worden aangelegd en evenwijdig langs de erfbeplanting; bij een wal wordt deze asymmetrisch uitgevoerd, dat wil zeggen met een steile helling aan de kant van de erfbeplanting en een flauwe helling aan de kant van het weiland. Voor het bestemmen van de beschreven beoogde nieuwe situatie moeten de woningen en bijbehorende erven en tuinen binnen een woonbestemming worden gebracht. Daarmee komen de binnen de voor het plangebied geldende agrarische bestemming opgenomen aanduidingen ‘bouwvlak’ en ‘intensieve veehouderij’ te vervallen, wat betekent dat de mogelijkheid om ter plaatse een intensieve veehouderij of ander agrarisch bedrijf uit te oefenen wegbestemd wordt. Dit draagt algemeen gezien bij aan verbetering van het woon- en leefklimaat. De te realiseren herontwikkeling draagt door de sloop van overtollige voormalig agrarische bedrijfsgebouwen bij aan de ruimtelijk gewenste ontstening van het buitengebied. Bovendien wordt zo voorkomen dat leegstaande agrarische bedrijfsgebouwen verpauperen danwel benut kunnen worden voor illegale activiteiten.

2.3

LANDSCHAPPELIJKE INPASSING EN KWALITEITSVERBETERING De provincie Limburg verlangt van de Limburgse gemeenten dat ze uitwerking geven aan het Limburgse Kwaliteitsmenu (LKM). Het basisprincipe hiervan is dat bepaalde ontwikkelingen in het buitengebied ter plaatse tot verlies aan omgevingskwaliteit leiden en dat dit verlies compensatie behoeft door een kwaliteitsverbeterende maatregel en/of financiële bijdrage. Het LKM is door de gemeente Echt-Susteren vertaald in het Gemeentelijk Kwaliteitsmenu (GKM). Uitgangspunt van het GKM is dat er bij ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied altijd sprake moet zijn van een goede landschappelijke inpassing. Vanuit het GKM geldt dat voor de in het plangebied voorgenomen ontwikkeling het kwali-

12

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

teitspakket ‘Basiskwaliteit’ van toepassing is. Hierbij moet de plek van de ontwikkeling goed ingepast worden aan de hand van een inpassingsplan. In dit geval betekent het concreet dat de bestaande en nieuwe bebouwing en verharding ter plaatse van het deel van het plangebied wat een woonbestemming krijgt, goede inpassing vereisen. Bij deze inpassing moet rekening worden gehouden met de specifieke kenmerken van het landschap als omschreven in Bijlage 3 ‘Landschapstypen en kenmerken’ van het op 14 december 2017 vastgestelde bestemmingsplan ‘Buitengebied’. Als eis wat betreft de omvang van de inpassing geldt dat de oppervlakte aan ‘landschappelijke inpassing’ of ander groen/ natuur minimaal gelijk dient te zijn aan 10% van de oppervlakte van de in dit bestemmingsplan voorziene vlakken met de bestemming ‘Wonen’. Tenslotte moet de inpassing tevens toezien op het treffen van een voorziening ter voorkoming van hemelwaterproblematiek. Om aan het GKM te voldoen heeft initiatiefnemer aan Guido Paumen Landschapsarchitectuur opdracht verstrekt om in het kader van dit bestemmingsplan een inpassingsplan op te stellen. Het daaruit voortgekomen plan is als bijlage 1 opgenomen bij deze toelichting. Kortheidshalve wordt naar deze bijlage verwezen. In figuur 2.6 is een weergave van het inpassingsplan opgenomen.

•

Figuur 2.6: weergave inpassingsplan Heugenderweg 8

Voor het herbestemmen van de voormalige bedrijfswoning tot een burgerwoning is deze woning samen met bijbehorende erven en tuinen in dit bestemmingsplan binnen een bestemmingsvlak ‘Wonen’ met een oppervlakte van ±4.500 m2 gebracht. Het ten behoeve van de nieuw te bouwen extra woning opgenomen bestemmingsvlak ‘Wonen’ heeft een oppervlakte van ±3.700 m2. In acht genomen dat er verdiscontering plaats mag vinden met eerder gerealiseerde inpassing, wordt volgens het inpassingsplan bij de bestaande

13

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

woning in 2.740 m2 en bij de nieuwe woning in 1.210 m2 aan landschappelijke inpassing en ander groen voorzien. Hiermee wordt ruim voldaan aan voornoemde 10%-eis. In het plan zijn de bestaand aanwezige vijver en een nieuw aan te leggen infiltratiegreppel opgenomen als de vereiste voorzieningen uit oogpunt van voorkomen van problemen met afvoer van hemelwater. Vanwege de ruimtelijke relevantie is het noodzakelijk de realisatie en instandhouding van de in het landschappelijke inpassingsplan opgenomen landschappelijke kwaliteitsverbetering en inpassing te verzekeren. Daartoe is in de regels van dit bestemmingsplan een zogenaamde voorwaardelijke verplichting opgenomen.

14

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

HOOFDSTUK 3

3 1 Beleidskader 3.1

RIJKSBELEID Het ruimtelijk beleid van het Rijk is vastgelegd in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) en het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Het Rijk heeft daarin de onderwerpen van nationaal belang benoemd en juridisch geborgd in regels. Door de ligging van het plangebied en de kleinschaligheid van de ter plaatse voorgenomen ontwikkeling zijn de in het SVIR en het Barro vervatte onderwerpen van nationaal belang niet relevant voor dit bestemmingsplan en zijn nationale belangen hiermee niet in het geding. Een toetsing van dit plan aan het Rijksbeleid kan zodoende grotendeels achterwege blijven, er hoeft alleen in te worden gegaan op de zogeheten ‘ladder voor duurzame verstedelijking’.

3.1.1

Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. De ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis opgenomen in artikel 3.1.6, lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door het optimaal benutten van de ruimte in stedelijke gebieden. De ladder vraagt daarom om het aantonen van de behoefte aan een stedelijke ontwikkeling. De ladder is alleen van toepassing bij ruimtelijke plannen die een planologisch-juridisch kader bieden voor nieuwe ‘stedelijke ontwikkelingen’. In het Bro is een stedelijke ontwikkeling omschreven als ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijven- of zeehaventerrein, detailhandel, kantoren, woningbouwlocaties en andere stedelijke voorzieningen. Onder andere stedelijke voorzieningen vallen bijv. accommodaties voor bestuur, onderwijs, zorg, cultuur of indoor leisure en sport. Het begrip woningbouwlocatie als onderdeel van het begrip stedelijke ontwikkeling is niet nader gedefinieerd in het Bro. De nota van toelichting bij betreffende wijziging van het Bro bevat voorts geen toelichting op het begrip stedelijke ontwikkeling.

Uit vaste jurisprudentie komt echter naar voren, dat er tot een aantal van 11 woningen van uit kan worden gegaan dat een ruimtelijk plan dan geen betrekking heeft op een woningbouwlocatie als opgenomen in het begrip stedelijke ontwikkeling (ECLI:NL:RVS:2013:2471, ECLI:NL:RVS: 2015:2921). Dit houdt in dat er bij een ruimtelijk plan dat ter beëindiging van een agrarisch bedrijf de voormalige bedrijfswoning herbestemd tot één burgerwoning en daarnaast de nieuwbouw van één extra burgerwoning mogelijk maakt, geen sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling als bedoeld in het Bro. Volgens vaste jurisprudentie geldt verder dat een ruimtelijk plan dat ten opzichte van het ervoor geldende ruimtelijk plan geen uitbreiding mogelijk maakt van de maximaal toegelaten oppervlakte aan bebouwing, in beginsel ook niet voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Ook het ruimtebeslag is dus van belang (zie bijv. ECLI:NL:RVS:2015:2210, ECLI:NL:RVS:2015:2517, ECLI:NL:RVS:2016:1075). Geconstateerd dient te worden dat er binnen de in dit bestemmingsplan opgenomen bestemmingsvlakken ‘Wonen’ een veel kleinere oppervlakte aan bebouwing ten dienste van

15

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

het wonen mogelijk is dan de toegestane maximale oppervlakte aan bedrijfsbebouwing in het bouwvlak van de voorheen voor het plangebied geldende agrarische bestemming. De afname van het ruimtebeslag vindt met name plaats doordat er ±912,5 m2 aan voormalige agrarische bedrijfsgebouwen gesloopt moet worden en de extra woning die in ruil daarvoor mogelijk wordt, van een aanzienlijk kleinere oppervlakte is. Derhalve is ook gelet op ruimtebeslag geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling als bedoeld in het Bro. Uit het voorgaande volgt dat dit bestemmingsplan niet voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling als bedoeld in het Bro. Daarmee is het niet noodzakelijk dit plan te verantwoorden vanuit de ladder voor duurzame verstedelijking. Conclusie Dit bestemmingsplan is niet in strijd met het ruimtelijk beleid van het Rijk.

3.2

PROVINCIAAL BELEID

3.2.1

Omgevingsvisie Limburg Provinciale Staten van Limburg hebben op 1 oktober 2021 de Omgevingsvisie Limburg vastgesteld. De Omgevingsvisie Limburg is een strategische en lange termijn visie (20302050) op de fysieke leefomgeving. In de visie wordt echter breder gekeken dan alleen naar de fysieke leefomgeving, er wordt ook ingegaan op onderwerpen als gezondheid en veiligheid, economie en sociale aspecten. Zodoende sluiten de opzet en scope van de omgevingsvisie - fysieke leefomgeving in brede zin - aan bij de komende Omgevingswet. De Omgevingsvisie Limburg is geen blauwdruk voor de toekomst, uitgangspunt is zoeken naar balans tussen het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving waarin we leven, wonen, werken, leren en onze vrije tijd besteden. Bij (nieuwe) ontwikkelingen zijn nog keuzes mogelijk. Het gaat dan om maatwerk, rekening houdend met het karakter en de mogelijkheden van een gebied en afweging van belangen op de lokale schaal. Afwegingen vinden op basis van de volgende Limburgse principes plaats: • We streven naar een inclusieve, gezonde en veilige samenleving; • De kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; • Meer stad, meer land; • We gaan zorgvuldig om met onze ruimte en voorraden bovengronds én ondergronds. Bij het principe van ‘Meer stad, meer land’ hoort een algemene zonering.

Het toekomstbeeld voor Limburg is te vangen in een algemene indicatieve zonering. De Omgevingsvisie is echter een visie in tekst en bevat geen specifiek kaartmateriaal. Daarom worden de begrenzingen van de zoneringen en andere werkingsgebieden welke voortkomen uit de Limburgse principes en de uitwerkingen op thema’s in de Omgevingsvisie verankerd in het kaartmateriaal behorende bij de (ontwerp) Omgevingsverordening Limburg. Op het thema ‘Wonen en leefomgeving’ is in de Omgevingsvisie Limburg gesteld dat wonen in beginsel alleen maar in bestaand bebouwd gebied is toegestaan. Een Ruimte voor Ruimte woning in ruil voor sanering van overtollige voormalige agrarische bedrijfsbebouwing wordt echter uitgezonderd van dit uitgangspunt. Wat het thema ‘Land- en tuinbouw’ betreft is in de visie onder meer aangegeven dat om de landschappelijke kwaliteit te behouden en verrommeling te voorkomen, men onder andere sloop van voormalig agrarische bedrijfsbebouwing stimuleert. Door het grote aantal

16

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

stoppende agrariërs en de beperkte herbestemmingsmogelijkheden is er en ontstaat er meer leegstand, wat voor een situatie zorgt waarbij sloop de nieuwe opgave wordt om verpaupering en ondermijnende activiteiten in buitengebied te voorkomen. De mogelijkheden in ruil voor de sloop van worden wat de provincie betreft bepaald door het potentieel van het vastgoed en de omgeving en vanuit het principe van de juiste ontwikkeling op de juiste locatie. In de gebiedsgerichte visie voor de regio Midden-Limburg is in het kader van zowel de opgave ‘Werken aan een duurzaam en klimaatbestendig Midden-Limburg’ als ‘Werken aan een toekomstbestendige (circulaire) economie’ gewezen op de behoefte aan (integrale) aanpak van vrijkomende agrarische bedrijfsbebouwing. Vermeld is dat herbestemmen van voormalig agrarische bedrijfsbebouwing mogelijk is, mits het past binnen de Limburgse principes en met het landschap als basis. Dit bestemmingsplan ziet op een ontwikkeling, waarbij de bestaand in het plangebied aanwezige voormalige bedrijfswoning tot één burgerwoning wordt herbestemd en in ruil voor het slopen van de overtollige voormalig agrarische bedrijfsbebouwing ter plaatse de nieuwbouw van één extra burgerwoning mogelijk wordt. Te constateren valt dat dit een ontwikkeling betreft die aansluit bij de hiervoor genoemde thema’s en opgaven uit de Omgevingsvisie Limburg.

Ook kan in dit geval worden geconcludeerd dat er sprake is van een binnen de Limburgse principes passende ontwikkeling. Uit paragraaf 3.2.2 blijkt dat de zoneringen en werkingsgebieden die vanuit de Omgevingsverordening Limburg ter plaatse van het plangebied van toepassing zijn, er geen belemmering voor vormen. Mede door het tot dit plan behorend landschappelijk inpassingsplan is er rekening gehouden met de kenmerken en identiteit van het gebied en het landschap als basis. En doordat deze ziet op hergebruik van voormalig agrarische bedrijfsbebouwing en nieuwbouw in ruil voor de sloop van overtollige voormalig agrarische bedrijfsbebouwing, is er met de ontwikkeling sprake van zorgvuldig ruimtegebruik. 3.2.2

Omgevingsverordening Limburg Op 12 december 2014 stelden Provinciale Staten van Limburg de Omgevingsverordening Limburg 2014 vast. Door de jaren heen is deze verordening op grond van wijzigingsverordeningen meerdere keren aangepast. De geconsolideerde versie van de verordening is de actueel geldende versie. In de Omgevingsverordening Limburg staan regels op gebied van milieu, wegen, water, grond, landbouw, natuur, wonen en ruimte. Alle regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving zijn in één verordening ondergebracht. Met de komst van de Omgevingswet is er ter vervanging van de Omgevingsverordening Limburg 2014 een nieuwe omgevingsverordening vereist. Die nieuwe verordening heeft medio 2021 al in ontwerp ter inzage gelegen. Het ontwerp van de Omgevingsverordening Limburg betreft hoofdzakelijk een beleidsneutrale omzetting van de Omgevingsverordening Limburg 2014, maar bevat tevens enkele nieuwe of inhoudelijk aanmerkelijk gewijzigde onderwerpen. Het gaat onder andere om instructieregels aan gemeenten op het onderwerp wonen.

Uit de kaarten behorende bij de Omgevingsvisie Limburg 2014, Omgevingsverordening Limburg 2014 en (ontwerp) Omgevingsverordening Limburg volgt dat ter plaatse van het plangebied van dit plan enkel de volgende zones en aanduidingen van toepassing zijn: • Landelijk gebied/Buitengebied; • Regionale wateroverlast - normering 1:25/Overstromingskansgebied C - 1:25 jaar; • Boringsvrije zone Roerdalslenk II.

17

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

•

Figuur 3.1: uitsnede kaart 10 ontwerp ‘Omgevingsverordening Limburg’ (bron: RuimtelijkePlannen.nl)

•

Figuur 3.2: uitsnede kaart 3 ontwerp ‘Omgevingsverordening Limburg’ (bron: RuimtelijkePlannen.nl)

•

Figuur 3.3: uitsnede kaart 4 ontwerp ‘Omgevingsverordening Limburg’ (bron: RuimtelijkePlannen.nl)

18

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

Zie figuren 3.1, 3.2 en 3.3. Uit bedoelde kaarten komt verder nog naar voren dat het plangebied net buiten een ‘extensiveringsgebied intensieve veehouderij’ gelegen is en op een behoorlijke afstand van gebieden, aangewezen als een ‘goudgroene natuurzone’, ‘zilvergroene natuurzone’ of ‘bronsgroene landschapszone’ dan wel als ‘natuurnetwerk’ of de ‘groenblauwe mantel’. Dit bestemmingsplan betreft een ontwikkeling, waarbij de bestaand in het plangebied aanwezige voormalige bedrijfswoning tot één burgerwoning wordt herbestemd en in ruil voor het slopen van de overtollige voormalig agrarische bedrijfsbebouwing ter plaatse de nieuwbouw van één extra burgerwoning mogelijk wordt. Bovengenoemde op het plangebied van toepassing zijnde zones en aanduidingen sluiten deze ontwikkeling niet uit en hebben hier geen verdere consequenties voor. De Omgevingsverordening Limburg 2014 en (ontwerp) Omgevingsverordening Limburg bevatten ook algemene regels op het onderwerp Wonen. Die bepalen dat wanneer een ruimtelijk plan hierin voorziet, de plantoelichting een verantwoording moet bevatten voor wat betreft toevoeging van een of meer woningen aan de bestaande (plan)voorraad woningen. Deze moet beschrijven hoe er rekening is gehouden met de Limburgse principes, de algemene zonering en de uitwerking op het thema ‘Wonen en leefomgeving’ uit de Omgevingsvisie Limburg en met de regionale woonvisie.

Gelet op het bovenstaande voorziet dit bestemmingsplan in het toevoegen van één woning. De benodigde verantwoording van dit onderdeel van het plan met betrekking tot de genoemde onderdelen uit de Omgevingsvisie Limburg is opgenomen in paragraaf 3.2.1 en in deze paragraaf. In paragraaf 3.3.1 is verantwoord hoe dit planonderdeel zich verhoudt tot de regionale woonvisie. 3.2.3

Limburgs Kwaliteitsmenu Voor (ruimtelijke) ontwikkelingen in het buitengebied is het Limburgs Kwaliteitsmenu van toepassing. De provincie geeft hierin de Limburgse gemeenten een handreiking op welke wijze men om moet gaan met ontwikkelingen in het buitengebied. Gemeenten moeten dit provinciale beleidskader verwerken en uitwerken in een structuurvisie en aangeven hoe ze toepassing geven aan het Limburgs Kwaliteitsmenu. In het algemeen betreft het Limburgs Kwaliteitsmenu een beleidsregel welke onder voorwaarden ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied van Limburg toestaat. Het basisprincipe daarbij is ‘kwaliteitswinst’. Dit kan op verschillende wijzen gerealiseerd worden. Bijvoorbeeld door de sloop van bedrijfsbebouwing of glasopstanden, het realiseren van landschappelijke inpassing of natuur of het leveren van een financiële bijdrage in een (gemeentelijk) ‘groenfonds’. De provincie geeft in het Limburgs Kwaliteitsmenu richtlijnen en ook drempelwaarden voor het bepalen van de hoogte van de tegenprestatie bij verschillende soorten ruimtelijke ontwikkelingen. De gemeente Echt-Susteren heeft het Limburgs Kwaliteitsmenu in de Structuurvisie EchtSusteren 2025 verankerd in een Gemeentelijk Kwaliteitsmenu (GKM). Op het GKM is nader ingegaan in paragraaf 3.4.1 en daar komt uit naar voren, dat met dit bestemmingsplan wordt voldaan aan het GKM.

Daarmee voldoet het plan ook aan het Limburgs Kwaliteitsmenu. Conclusie Dit bestemmingsplan is niet in strijd met het relevant provinciaal beleid.

19

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

3.3

REGIONAAL BELEID

3.3.1

Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018 tot en met 2021 De samenwerkende gemeenten in Midden-Limburg (Echt-Susteren, Leudal, Maasgouw, Nederweert, Weert, Roermond en Roerdalen) hebben met de op 21 mei 2019 vastgestelde Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018 tot en met 2021 de Structuurvisie Wonen, Zorg en Woonomgeving Midden-Limburg geactualiseerd. Daartoe is in 2018 een woningmarktonderzoek uitgevoerd met ondersteuning van de provincie. In deze actualisatie zijn de leermomenten meegenomen. Er zijn concrete afspraken gemaakt voor de periode tot en met 2021 en er wordt een doorkijk gegeven qua verwachte woningbehoefte tot 2030. Met het uitgevoerde woningmarktonderzoek is een uitvraag gedaan naar de wensen van de inwoners. De woningbehoefte ontstaat echter niet alleen door wensen, maar ook vanuit noodzaak (zorgbehoefte). Feit is dat iedereen zo lang mogelijk thuis blijft wonen. Het ontbreekt regionaal aan voldoende gegevens en prognoses over de ontwikkeling van de totale behoefte in relatie tot zorg. De vergrijzing heeft grote invloed op het woonbeleid. Het aantal huishoudens in de regio Midden-Limburg zal tot 2029 nog toenemen. Die groei wordt vooral veroorzaakt door de toename van het aantal ouderen en eenpersoonshuishoudens. Met name het aantal ouderen dat zelfstandig woont en wil blijven wonen neemt toe.

Uit de kwaliteitsenvelop behorende bij de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018 tot en met 2021 blijkt dat er in Koningsbosch behoefte is aan grondgebonden seniorenwoninningen. Het aantal huishoudens van 65 jaar en ouder neemt in de periode 2018-2030 in absoluut opzicht met 62 toe, wat een toename van 53,9% betekent. Wel neemt het totaal aantal huishoudens in deze periode af met 21 (2,8%). Middels dit bestemmingsplan wordt in ruil voor de planologische beëindiging van een intensieve veehouderij en sloop van ter plaatse aanwezige overtollige voormalig agrarische bedrijfsbebouwing in het plangebied nieuwbouw van één extra burgerwoning planologisch mogelijk gemaakt. Geconstateerd moet worden dat deze toe te voegen woning niet op de planvoorraad van de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018 tot en met 2021 staat, hetgeen betekent dat het plan in strijd is met deze structuurvisie. Van een structuurvisie mag echter gemotiveerd af worden geweken. Voorliggend plan heeft betrekking op een ontwikkeling, waarbij voormalig agrarische bedrijfsbebouwing wordt hergebruikt ten behoeve van wonen en hobbymatig agrarisch gebruik en er door sloop van overtollige voormalig agrarische bedrijfsbebouwing sprake is van ontstening.

Daarnaast heeft de (planologische) beëindiging van de intensieve veehouderij in het plangebied een positief effect op het woon- en leefklimaat ter plaatse en in de omgeving. Voorliggend bestemmingsplan leidt dientengevolge zowel ruimtelijk als milieuhygiënisch gezien tot kwaliteitsverbetering van het buitengebied. Dit rechtvaardigt het om, in afwijking van de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018 tot en met 2021, ter compensatie één extra burgerwoning toe te voegen ter plaatse van het plangebied. Conclusie Er kan in dit geval gemotiveerd afgeweken worden van het in de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018 tot en met 2021 vervatte beleid.

20

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

3.4

GEMEENTELIJK BELEID

3.4.1

Structuurvisie Echt-Susteren 2025 Op 12 december 2012 en 31 mei 2018 heeft de gemeenteraad van Echt-Susteren de Structuurvisie Echt-Susteren 2025 vastgesteld. Deze visie geeft koers en richting aan de toekomstige ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente Echt-Susteren. In de Structuurvisie zijn diverse ambities voor het gemeentelijk buitengebied benoemd. Het gaat onder andere om: • De rust en ruimte in het buitengebied behouden en waar mogelijk versterken; • Verdere verstening tegengaan; • Realiseren van een groen-blauwe ecologische ladder. Ten behoeve van de verwezenlijking van de benoemde ambities is het gemeentelijk buitengebied in de Structuurvisie in een aantal zones verdeeld. Voor elke zone geldt dat de ontwikkeling van bepaalde functies er wordt gestimuleerd en die van andere afgeremd. Op deze manier kunnen de hoofdfuncties natuur, landbouw en recreatie elk voor zich en in onderling verband ook in de toekomst maximaal tot hun recht komen; ze worden ruimtelijk bij elkaar gebracht waar dit nuttig is en gescheiden waar ze elkaar dwars (dreigen te) zitten. De verdeling in zones is op de tot de Structuurvisie behorende kaart ‘Functionele Zonering Buitengebied’ weergegeven. Volgens deze kaart ligt het plangebied van dit bestemmingsplan binnen ‘Verwevingsgebied’ en het landschapstype ‘Hoogterras’ en valt het net buiten de ‘Ecologische ladder. Zie figuur 3.4.

•

Figuur 3.4: uitsnede kaart ‘Functionele zonering buitengebied’ Structuurvisie Echt-Susteren 2025 (bron: RuimtelijkePlannen.nl)

Dit bestemmingsplan betreft een ontwikkeling, waarbij de bestaand in het plangebied aanwezige voormalige bedrijfswoning tot één burgerwoning wordt herbestemd en in ruil

21

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

voor het slopen van de overtollige voormalig agrarische bedrijfsbebouwing ter plaatse de nieuwbouw van één extra burgerwoning mogelijk wordt. Dit betreft een ontwikkeling die is te zien als het hergebruiken van voormalig agrarische bedrijfsbebouwing (VAB). Herontwikkeling van VAB-locaties is gelet op de hiervoor genoemde ambities volgens de Structuurvisie zeer gewenst. Het betekent ontstening in plaats van verdere verstening en het voorkomt illegale activiteiten en verpaupering. Daarnaast draagt het bij aan behoud en/of versterking van rust en ruimte in het buitengebied. Doordat hier een agrarisch bedrijf mee beëindigd wordt, zal het woon- en leefklimaat voor woningen in de omgeving verbeteren. Het laatste is hier eens te meer het geval, nu het in dit geval om een intensieve veehouderij gaat. Geconcludeerd kan worden dat dit plan voorziet in een volgens de Structuurvisie passend hergebruik en passende herbestemming van de voormalig agrarische bedrijfsbebouwing in het plangebied. Het toevoegen van één woning is toegestaan vanuit het beleid op het thema Wonen, nu dit plaatsvindt in het kader van wijziging van een agrarisch bedrijf naar een burgerwoning en de ontwikkeling als geheel zoals hierboven beschreven de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving ten goede komt.

Doordat het plangebied gezien de functionele zonering van het gemeentelijk buitengebied gelegen is buiten de ecologische ladder, is hergebruik en herbestemmen ten behoeve van wonen mogelijk volgens het geschetst ontwikkelperspectief voor het landschapstype Hoogterras en de toelichting op de beschreven ontwikkelmodules voor het buitengebied. Tot slot zijn voormalige (agrarische) bedrijfsbebouwing en nieuwe (solitaire) woningen in de Structuurvisie aangemerkt als gewenste en/of mogelijke ontwikkelmodules binnen het landschapstype Hoogterras. Gemeentelijk Kwaliteitsmenu De gemeente Echt-Susteren heeft in de Structuurvisie het Limburgse Kwaliteitsmenu (LKM) vertaald naar de specifieke gemeentelijke situatie: het Gemeentelijk Kwaliteitsmenu (GKM). Doel is dat de gemeente hiermee instrumentarium in handen heeft om noodzakelijke of gewenste ontwikkelingen in het buitengebied te kunnen combineren met gewenste kwaliteitsverbetering van datzelfde buitengebied. Het GKM is dus vooral op het buitengebied van toepassing en het geldt voor uit ruimtelijk-functioneel oogpunt niet onaanvaardbare ruimtelijke ontwikkelingen die via een ruimtelijk plan mogelijk worden gemaakt. Het basisprincipe is dat er bij bepaalde ontwikkelingen in het buitengebied compensatie is vereist door middel van een kwaliteitsverbeterende maatregel en/of financiële bijdrage.

Op de ontwikkeling waar dit bestemmingsplan betrekking op heeft, zijn in feite twee van de in de Structuurvisie en het GKM vervatte ontwikkelmodules van toepassing. Ten eerste ontwikkelmodule 15 ‘Voormalige (agrarische) bedrijfsbebouwing of cultuurhistorisch waardevolle bebouwing’ en ten tweede eveneens nog ontwikkelmodule 12 ‘Nieuwe (solitaire) woningen’. Gevolg is dat uit het GKM volgt dat er ten behoeve van de in het plangebied voorgenomen herontwikkeling zowel een landschappelijke kwaliteitsverbetering en goede landschappelijke inpassing als een financiële bijdrage dient plaats te vinden. Landschappelijke kwaliteitsverbetering en inpassing Uit paragraaf 2.3 blijkt dat als onderdeel van dit bestemmingsplan een landschappelijk inpassingsplan is opgesteld, waarmee wordt voorzien in de vereiste landschappelijke kwaliteitsverbetering en goede landschappelijke inpassing. Financiële bijdrage Voor het toevoegen van woningen is op basis van het GKM een financiële bijdrage vereist. Ontwikkelmodule 12 vraagt voor het toevoegen van een woning in het buitengebied om het leveren van een financiële bijdrage van € 110 per m2 uitgeefbaar kaveloppervlak.

22

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

In dit geval kan er echter gemotiveerd van hiervoor beschreven regeling worden afgeweken. Het toevoegen van de woning vindt hier plaats in ruil voor het saneren van voormalig agrarische bedrijfsbebouwing en het (zowel feitelijk als planologisch) beëindigen van een intensieve veehouderij. Door de gemeente Echt-Susteren is in vergelijkbare gevallen als voorwaarde gesteld dat minimaal 1.000 m2 aan overtollige voormalig agrarische bedrijfsbebouwing dient te worden gesaneerd én een financiële GKM-bijdrage van € 7.500 moet worden betaald als compensatie voor één extra woning. Deze 1.000 m2 sluit aan op de oppervlaktemaat uit de Ruimte-voor-Ruimte regeling voor de sanering van agrarische bedrijfsgebouwen in ruil voor de bouw van één woning. De ontwikkeling waar dit bestemmingsplan in voorziet, betekent dat er ±912,5 m2 aan overtollige voormalig agrarische bedrijfsbebouwing gesloopt zal worden. Dit is ±87,5 m2 te weinig om te voldoen aan hiervoor genoemde oppervlaktemaat. Voor het behouden van deze ±87,5 m2 extra aan overtollige voormalig agrarische bedrijfsbebouwing verlangt de gemeente daarom van initiatiefnemer bovenop de al vereiste GKM-bijdrage van € 7.500, nog een aanvullende GKM-bijdrage ter grootte van 87,5 m2 * € 50 per m2 = € 4.375. Derhalve dient initiatiefnemer ten behoeve van voorliggend bestemmingsplan in totaal een financiële GKM-bijdrage van € 11.875 te betalen.

Deze bijdrage wordt vastgelegd in de tussen de gemeente Echt-Susteren en initiatiefnemer te sluiten anterieure overeenkomst over de grondexploitatie. Conclusie Dit bestemmingsplan is passend binnen het gemeentelijk ruimtelijk beleid.

23

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

HOOFDSTUK 4

4

Omgevingsaspecten

4.1

MILIEU

4.1.1

M.E.R. BEOORDELING De in het plangebied voorgenomen ontwikkeling ziet op het realiseren van een nieuwe woning. Dit kan leiden tot een m.e.r.(beoordelings)-plicht. Of een m.e.r.-procedure of m.e.rbeoordeling noodzakelijk is, hangt af van het feit of de ontwikkeling (activiteit) in lijst C en D van het Besluit milieueffectrapportage (Besluit m.e.r.) is opgenomen. Met ingang van 7 juli 2017 is een wijziging van het Besluit m.e.r. in werking getreden. Wanneer de voorgenomen ontwikkeling (activiteit) is opgenomen in lijst C en D van dit Besluit, moet getoetst worden of sprake is van nadelige milieugevolgen en moet wanneer hier sprake van is een vormvrij m.e.r.-beoordelingsbesluit genomen worden. Doorwerking plangebied De in het plangebied voorgenomen ontwikkeling en de hiervan deel uitmakende onderdelen komen niet als activiteit voor in lijst C van de bijlage van het Besluit m.er. Met betrekking tot de ontwikkeling is in onderdeel D (11.2) van de bijlage van het Besluit m.e.r.

het navolgende opgenomen: ‘de aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen.’ De hier voorgenomen ontwikkeling ligt ver onder de drempelwaarde die is opgenomen in kolom 2, namelijk een oppervlakte van 100 hectare of meer, een aaneengesloten gebied en 2.000 woningen of meer of een bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m2 of meer. Er is voor de activiteit derhalve geen sprake van een directe m.e.r.-beoordelingsplicht. In het voorliggende geval is er sprake van een netto toename van één wooneenheid. Gezien de omvang van het project, mede afgezet tegen de oppervlakten en aantallen die worden genoemd in categorie 11.2, onderdeel D, van de bijlage bij het Besluit m.e.r., is sprake van een kleinschalig project. Daarnaast is er geen sprake is van significante milieueffecten als gevolg van de ontwikkeling en is ook geen sprake van een ligging binnen of in nabijheid van een kwetsbaar gebied. Conclusie De in het plangebied voorgenomen ontwikkeling heeft een relatief beperkte omvang. Daarnaast zijn er geen belemmerende milieuaspecten voorzien, welke een negatieve invloed hebben op de beoogde ontwikkeling of omliggende omgeving.

Gezien de aard, omvang, milieugevolgen en ligging kan gesteld worden dat de onderhavige ontwikkeling niet aangemerkt hoeft te worden als een ‘stedelijk ontwikkelingsproject’ zoals bedoeld in categorie D11.2 van het Besluit m.e.r. Voor dit bestemmingsplan behoeft dan ook geen milieueffectrapport te worden opgesteld en er hoeft ook geen m.e.r.-beoordeling te worden doorlopen.

4.1.2

BODEM Bij de voorbereiding en ontwikkeling van een bestemmingsplan heeft een gemeente een onderzoeksplicht naar verschillende aspecten die bij de uitvoerbaarheid van het plan een rol (kunnen) spelen, waaronder een bodemonderzoek. Gelet artikel 3.1.6 Bro moet de toe-

24

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

lichting bij een (ontwerp)bestemmingsplan ook de inzichten van de uitvoerbaarheid van een plan bevatten. Analoog hieraan kan de noodzaak van bodemonderzoek zich voordoen bij procedures voor het verkrijgen van een omgevingsvergunning voor het afwijken van het bestemmingsplan (artikel 2.1 lid 1 onder c Wabo). Op basis van de onderzoeksresultaten toetst de gemeente voor bestemmingsplannen dan wel in het kader van de omgevingsvergunning voor het afwijken van het bestemmingsplan of de bodem milieuhygiënisch geschikt is voor de beoogde vorm van bodemgebruik. Verhardingslagen zijn lagen met meer dan 50% puin of ander verhardingsmateriaal. Analytisch onderzoek naar zware metalen en PAK (polycyclische aromatische koolwaterstoffen) is niet zinvol en wordt achterwege gelaten. Een verhardingslaag is geen bodem en dit maakt een beoordeling aan de Wet bodembescherming onmogelijk. Een bodemlaag onder de verharding wordt alleen analytisch onderzocht indien er in de verharding wordt gegraven of het gebouw ter plaatse van de verharding wordt gebouwd. Een verhardingslaag hoeft in eerste instantie alleen visueel op asbest geïnspecteerd te worden. Met uitzondering van de voorwaarden genoemd in Module 2, paragraaf 2.4 van de ‘Nota bodembeheer Limburg Noord 2020-2029’ dient voor een bestemmingswijziging altijd een vooronderzoek conform NEN5725 uitgevoerd te worden.

Indien uit dit vooronderzoek blijkt dat de locatie onverdacht is voor bodemverontreiniging, dan kan de bodemkwaliteitskaart in combinatie met het vooronderzoek als bewijsmiddel dienen. De bodemkwaliteitskaart in combinatie met een vooronderzoek is géén geldig bewijsmiddel in het kader van een aanvraag om een omgevingsvergunning voor het bouwen of bestemmingsplanprocedure, wanneer uit het vooronderzoek conform NEN5725 blijkt dat de locatie of een gedeelte daarvan verdacht is. Dan dient altijd minstens een verkennend bodemonderzoek conform NEN5740 uitgevoerd te worden. In onderhavige situatie is door middel van een uitgevoerd verkennend bodemonderzoek en een uitgevoerd verkennend onderzoek asbest in bodem in voldoende mate aangetoond dat de bodem van het plangebied geschikt is voor de ter plaatse beoogde (bodem)functie. Het rapport van dit onderzoek is als bijlage 2 bij deze toelichting opgenomen. Er zijn geen aanwijzingen dat binnen het plangebied een bodemverontreiniging aanwezig is. Hiermee is de bodemtoets in voldoende mate uitgevoerd. Indien bij het realiseren van de ontwikkeling afvoer van grond plaatsvindt, dient men rekening te houden met het gestelde in het Besluit bodemkwaliteit en het tijdelijk handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie. Dit kan leiden tot een eis van aanvullend onderzoek.

Conclusie Vanuit het aspect bodem(kwaliteit) zijn er geen belemmeringen voor dit bestemmingsplan.

4.1.3

BEDRIJVEN EN MILIEUZONERING Uit oogpunt van een goede ruimtelijke ordening moet er voldoende ruimtelijke scheiding zijn tussen hinderveroorzakende functies (zoals bedrijven) en hindergevoelige functies (zo-

25

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

als woningen). Deze milieuzonering moet op twee manieren worden getoetst. Aan de ene kant wordt er gekeken of de functie op een perceel zelf veroorzaker van hinder is en aan de andere kant wordt bekeken of de functie op een perceel kwetsbaar is voor hinder van of tot belemmeringen kan leiden voor omliggende functies en bedrijven. Voor deze toetsing worden de indicatieve richtafstanden uit de VNG-handreiking ‘Bedrijven en milieuzonering’ als maatgevend gezien. De VNG-handreiking geeft indicatieve richtafstanden voor een scala aan hinderveroorzakende functies. Daarbij is onderscheid gemaakt in afstanden voor de aspecten geur, stof, geluid en gevaar. De richtafstanden zijn afgestemd op het woon- en leefklimaat zoals dat wordt nagestreefd in een rustige woonwijk of een vergelijkbaar omgevingstype. Aanvaard is dat als aan de richtafstand wordt voldaan, geen sprake is van hinder en dus geen belemmering of beperking. Dit bestemmingsplan ziet eerst op het beëindigen van de voormalige intensieve veehouderij ter plaatse van het plangebied en het herbestemmen van de bestaand aanwezige voormalige bedrijfswoning. Daarnaast maakt het in ruil voor het slopen van de overtollige voormalig agrarische bedrijfsbebouwing ter plaatse de nieuwbouw van één extra burgerwoning mogelijk.

Dit bestemmingsplan heeft gelet hierop tot gevolg dat in het plangebied geen sprake meer zal zijn van een hinderveroorzakende functie en hier een hindergevoelilige functie wordt toegevoegd. Dit betekent dat voor dit bestemmingsplan in eerste instantie alleen getoetst hoeft te worden of er, uitgaande van de indicatieve richtafstanden uit voornoemde VNG-handreiking, sprake is van voldoende afstand tussen de bestaande en nieuwe woning ter plaatse van het plangebied en hinderveroorzakende functies in de omgeving van het plangebied. In de tabel hierna is dit uitgewerkt. Adres/locatie

Type bedrijf

Molenweg 73, Koningsbosch

Veehandel

Grootste indicatieve richtafstand 100 m (geluid)

Kleinste werkelijke afstand1 ±545 m

Molenweg 80, Koningsbosch

Vleeskuikenhouderij

4.1

200 m (geur)

±513 m

Molenweg 91, Koningsbosch

3.1

50 m (geluid, geur)

±335 m

4.1

200 m (geur)

±310 m

Molenweg 101, Koningsbosch

Containerreiniging Varkenshouderij (voormalig) Bloementeelt

2

30 m (geluid, geur)

±248 m

Molenweg 103, Koningsbosch

Garagebedrijf

2

30 m (geluid)

±235 m

Molenweg 130, Koningsbosch

Akkerbouw

2

30 m (geluid)

±315 m

Groeve Havert Zandwinning 4.1 200 m (geluid) afstand tussen grens van het bestemmings- of bouwvlak en gevel woning

±104 m

Molenweg 95, Koningsbosch

1

Milieucategorie 3.2

•

Tabel 4.1: Toetsing richtafstanden VNG-handreiking ‘Bedrijven en milieuzonering’

Gezien tabel 4.1 wordt wat betreft alle aan de Molenweg gevestigde bedrijven ruimschoots aan de indicatieve richtafstanden voldaan, maar is dit niet het geval met betrekking tot de zuidelijk van het plangebied gelegen zandgroeve. De werkelijke afstand tussen zowel bestaande als nieuwe woning en het noordelijkste punt van de zandgroeve voldoet niet aan de richtafstand op het aspect geluid. Gelet hierop is op basis van afstand nog niet te concluderen dat sprake zal zijn van een goed woon- en leefklimaat voor de woningen. Daar de nieuwe woning dichterbij het noordelijkste punt van de zandgroeve is voorzien dan de bestaande, is vanuit afstand ook nog niet te concluderen dat dit bestemmingsplan niet zal leiden tot beperkingen voor de bedrijfsactiviteiten in de zandgroeve. In paragraaf 4.1.4 is het milieuaspect geluid nader beoordeeld. Als onderdeel daarvan is een akoestisch onderzoek verricht naar de mogelijke geluidsbelasting vanwege de bedrijfsactiviteiten van de zandgroeve op de bestaande en nieuwe woning. Hieruit blijkt dat

26

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

door aanleg van een geluidswal of -scherm kan worden bereikt dat: • er sprake zal zijn van geluidsbelasting op beide woningen, waarmee de richtwaarde voor een rustige woonomgeving niet wordt overschreden; • de nieuw te bouwen woning niet leidt tot het inperken van de vergunde geluidruimte van de zandgroeve. Dit in ogenschouw genomen, kan op basis van milieuzonering het volgende worden geconcludeerd. Voor zowel de bestaande als nieuwe woning ter plaatse van het plangebied is sprake van een goed woon- en leefklimaat. Andersom zullen deze woningen niet leiden tot beperkingen voor de activiteiten van bedrijven in de omgeving van het plangebied. Conclusie Vanuit bedrijven en milieuzonering zijn geen belemmeringen voor dit bestemmingsplan aanwezig. 4.1.4

GELUID Wegverkeerslawaai De basis voor de ruimtelijke afweging op het aspect geluid is de Wet geluidhinder (Wgh). Volgens de Wgh zijn (spoor)wegen en industrieterreinen waar grote lawaaimakers gevestigd zijn of zich kunnen vestigen, voorzien van geluidszones. Dit met uitzondering van: • Wegen binnen een als woonerf aangeduid gebied; • Wegen waarvoor een maximumsnelheid van 30 km/uur geldt. Als het plangebied binnen een geluidszone van een (spoor)weg of industrieterrein valt en het ruimtelijk plan een geluidsgevoelig object mogelijk maakt, moet beoordeeld of onderzocht worden of ter plaatse sprake is van een acceptabele geluidsbelasting. Onder meer woningen, onderwijsgebouwen, gezondheidszorggebouwen, kinderdagverblijven, woonwagenstandplaatsen en ligplaatsen voor woonboten zijn geluidsgevoelige objecten. In eerste instantie mag de geluidsbelasting op zo’n object niet meer bedragen dan de wettelijke (voorkeurs)grenswaarde van 48 dB. Het plangebied ligt direct aan de Heugenderweg. Doordat dit een uit twee rijstroken bestaande weg in buitenstedelijk gebied is, waar een maximumsnelheid van 60 km/uur geldt, heeft deze een geluidszone van 250 meter vanaf de as van de weg en valt het plangebied binnen de geluidszone van de Heugenderweg. Het plangebied valt niet binnen geluidszones van andere (spoor)wegen of industrieterreinen.

Dit bestemmingsplan ziet eerst op het beëindigen van de voormalige intensieve veehouderij ter plaatse van het plangebied en het herbestemmen van de bestaand aanwezige voormalige bedrijfswoning. Daarnaast maakt het in ruil voor het slopen van de overtollige voormalig agrarische bedrijfsbebouwing ter plaatse de nieuwbouw van één extra burgerwoning mogelijk. Gelet hierop is er sprake van een ruimtelijk plan, dat één nieuw geluidsgevoelig object mogelijk maakt. Gelet op het voorgaande is vanuit de Wgh ten behoeve van dit bestemmingsplan in beginsel een akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai vereist om de geluidsbelasting door wegverkeer over de Heugenderweg op de in het plangebied te bouwen nieuwe woning te beoordelen. Dit onderzoek wordt in dit specifiek geval echter niet noodzakelijk geacht. Op basis van het volgende kan hier redelijkerwijs worden aangenomen dat de geluidsbelasting op de nieuwe woning door verkeer over de Heugenderweg de (voorkeurs)grens-

27

Bestemmingsplan Heugenderweg 8 Koningsbosch - Toelichting

waarde van 48 dB niet overschrijdt: • Aangezien de Heugenderweg ten noorden van het plangebied uitkomt op de Molenweg maar ±30 meter ten zuiden van het plangebied onverhard wordt, betreft het geen doorgaande weg. Gekeken naar aanliggende erven dient het deel van de Heugenderweg ter hoogte van het plangebied dan ook enkel ter ontsluiting van de bestaande woning ter plaatse, de hier voorziene nieuwe woning en een klein aantal aan de weg gelegen agrarische percelen; • Het vorige maakt dat er van uitgegaan kan worden dat betreffend deel van de Heugenderweg een erg lage etmaalintensiteit kent; het aantal motorvoertuigbewegingen langs de te bouwen nieuwe woning zal neerkomen op niet meer dan enkele tientallen per etmaal (zie ook paragraaf 4.5); • Voor de Heugenderweg geldt een maximumsnelheid van 60 km/uur. Industrielawaai Het Activiteitenbesluit biedt aan verschillende objecten bescherming tegen door inrichtingen (zoals bedrijven) veroorzaakt geluid. Het gaat om geluidsgevoelige gebouwen (zoals woningen) en om geluidsgevoelige terreinen. Het Activiteitenbesluit sluit hierbij aan bij het begrippenkader uit de Wgh. In algemene zin biedt het Activiteitenbesluit geluidsgevoelige objecten bescherming tegen het geluid veroorzaakt door de toestellen, installaties, werkzaamheden en activiteiten binnen en ten behoeve van een inrichting, waaronder laden en lossen.