pve archeologie.pdf
Tekst van het document
In het selectierapport voor conservering dient per categorie kwetsbaar materiaal aangegeven te worden welke werkwijze en selectie gevolgd zal worden. • Bij bijzonder kwetsbare vondsten wordt conform OS11 een KNA specialist materialen geraadpleegd. In overleg met de bevoegde overheid wordt vastgestel d of de vondsten voor uitwerking geschikt zijn. • Onherkenbare metaalklompen of klompen van metaaloxide die in een archeologische context zijn gevonden, worden geröntgend om de inhoud vast te stelle n (determinatie) en om een beslissing te nemen voor de uitwerking (door de bevoegde o verheid, selectie en conservering (door de depothouder/eigenaar). • De gesorteerde en geanalyseerde vondsten worden tijdelijk (tot deponering) op een goede manier opgeslagen zodat de kwaliteit van het materiaal niet achteruit gaat. • In een conserveringsrapport wordt vastgelegd welke vondsten en monsters op welke wijze en met welke middelen zijn geconserveerd. KSP Archeologie 26 9 Deponering 9.1 Eisen betreffende depot Conform de KNA 4.2 zijn er een aantal overleg- en goedkeuringsmomenten met de depothouder. • Voor aanvang van het onderzoek wordt contact opgenomen met de depotbeheerder van het Provinciaal Depot voor Bodemvondsten van Limburg • Alle vondsten zijn vanaf het moment van aantreffen eigendom van de provincie (Erfgoedwet Artikel 5.7).
• Voor de deponering van de vondsten en documentatie gelden de a anleveringseisen van het Archeologisch Depot van de provincie Limburg • De vondsten, monsters en documentatie worden binnen een peri ode 2 jaar na afronding van het veldwerk overgedragen aan het archeologisch depot van de provincie Limburg conform de deponeringseisen van het depot en de desbetreffende specificaties van de KNA versie 4.2. 9.2 Te leveren product De onderzoeksresultaten worden verwerkt in een rapport volgens de specificaties in de KNA 4.2 en de eisen in dit PvE. Bij het rapport hoort een bewijs van overdrac ht van vondsten en documentatie dat is afgegeven door het betreffende depot. De bevindingen van het onderzo ek worden verwerkt in het Archeologisch Informatiesysteem (Archis). KSP Archeologie 27 10 Randvoorwaarden en aanvullende eisen 10.1 Personele randvoorwaarden • Het onderzoek moet worden verricht door een daartoe gecertificeerd bedrijf. • Het team dat het onderzoek uitvoert, voldoet qua samenstelling aan de KNA versie 4.2. De leidinggevende in het veld is minimaal een KNA-archeoloog Ma. De senior KNA-archeoloog is aanwezig in het veld op de in de KNA voorgeschreven momenten.
• Een fysisch geograaf (KNA Prospector Ma of KNA Special ist Fysische Geografie) of een KNA archeoloog Ma met ruime en relevante bodemkundige en fysisch-geografische ervaring wordt ingezet voor de interpretatie van de bodemprofielen in het veld. • Deelname van amateurarcheologen die zijn aangesloten bij een lokale of regionale/landelijke vereniging op het gebied van archeologie is mogelijk. Voorwaa rde is dat ze een positieve bijdrage kunnen leveren aan het veldwerk en/of inhoud van het onderzoek. De aanwezigheid van amateurarcheologen wordt vastgelegd in de dag- en weekr apporten. Dit zal met name spelen bij een doorstart naar een opgraving. Het proefsleuveno nderzoek is van beperkte omvang, waardoor er weinig werkzaamheden zullen zijn die niet voorbehouden zijn aan KNA- actoren. • Wanneer sprake is van inhumatiebegravingen zal een KNA Specia list Fysische antropologie worden ingeschakeld. • De materiaal- en monsteranalyses (incl. eventuele rapportag e) worden uitgevoerd door specialisten met ervaring op het gebied van materiºle cultuu r, botanische en archeo- zoölogische en fysisch antropologische resten uit de te verwachten perioden. 10.2 Overlegmomenten Afstemming tussen de verschillende partijen vindt plaats op de volgende momenten: • Uiterlijk twee weken voor aanvang van het veldwerk tussen de archeo logisch uitvoerder en de opdrachtgever.
Hierbij wordt de strategie op basis van plan van aanpak, offerte, overeenkomst en de uitvoeringsplanning wederzijds bevestigd. • De opdrachtnemer informeert de bevoegde overheid ØØn week voor aanvang over de start van het veldwerk en stuurt ter kennisgeving het PvA op. • Tijdens het veldwerk vindt op zijn minst 1x overleg plaats tu ssen de projectleider, de opdrachtgever en (de adviseur van) de bevoegde overheid, waarbij de stand van zaken wordt besproken en de voortgang van de werkzaamheden wordt geºvalueer d. Voorstellen over hoe bijzondere sporen worden onderzocht, worden bij het overleg aan de orde gesteld. Dit speelt in het bijzonder bij complexe fenomenen (bijvoorbeeld vuursteenvindplaatsen of begravingen). • Als belangwekkende zaken worden aangetroffen die niet in het PvE zijn voorzien of wanneer substantieel van het PvE moet worden afgeweken, vindt overleg plaats met de bevoegde overheid en de opdrachtgever. Indien de wijziging het aantal vondsten of de conservering van vondsten betreft wordt ook de depothouder/eigenaar van de vondsten betrokken in dit overleg. • De opdrachtgever en (de adviseur van) de bevoegde overheid worden op de hoogte gesteld van het einde van het veldwerk. • Na de oplevering van het concept evaluatierapport en selectierapport vindt een overleg plaats tussen opdrachtgever, opdrachtnemer, de bevoegde overheid en depothouder/eigenaar.
• Na oplevering concept-standaardrapport. Indien nodig, kunnen meer overleg-/contactmomenten worden ingelast. KSP Archeologie 28 10.3 Kwaliteitsbewaking, toezicht, overleg en evaluatie Het onderzoek wordt uitgevoerd conform de richtlijnen van de KNA versie 4.2 en dit PvE. In alle gevallen waarin dit PvE niet voorziet, zijn de procesbeschrijvingen en specificaties in de KNA van toepassing. De kwaliteitsbewaking, toezicht en evaluatie zal in overleg met de bevoegde overheid plaatsvinden. De KNA-archeoloog neemt het initiatief voor overleg en evaluatie als dit nodig is. 10.4 Overige randvoorwaarden en aanvullende eisen • De uitvoerdatum en uitvoeringstermijn van het veldwerk wordt in overleg met de opdracht- gever vastgesteld. • Toegankelijkheid, vergunningen, betredingstoestemming en bereikbaarheid worden door de opdrachtgever geregeld. • De opdrachtgever zorgt voor gelegenheid voor het plaatsen van een schaftwagen, een contai- ner voor opslag van materiaal en een chemisch toilet. • De opdrachtgever verzorgt de contacten met andere belanghebbenden. • Op de werklocatie is het goedgekeurde PvE aanwezig. • De externe communicatie rondom het archeologisch onderzoek ligt bij de opdrachtgever. Van de opdrachtnemer wordt medewerking verwacht voor het aanle veren van inhoudelijke informatie die voor de externe communicatie nodig is.
Als e r een informatiemoment wordt georganiseerd en de inzet vanuit de opdrachtnemer hiervoor niet vanuit de verleende opdracht is te realiseren, dan worden hiervoor eerst aanvullende afspraken gemaakt. • De opdrachtnemer moet op de hoogte zijn van de ligging van kabels en leidingen en doet hiervoor een KLIC-melding bij het kadaster. • De opdrachtgever verstrekt indien gewenst kopieºn van de milieurapporten. • De opdrachtgever zorgt voor veilige werkomstandigheden. • De opdrachtnemer zorgt dat grote/belangrijke archeologische sporen en resten aan het eind van de dag zijn veilig gesteld voor ‘schatgravers’. • Opgravingsdocumentatie en waardevolle vondsten mogen niet onbeheerd in de keten achter- blijven. KSP Archeologie 29 11 Wijzigingen ten opzichte van het vastgestelde PvE 11.1 Wijzigingen tijdens het veldwerk • Belangrijke afwijkingen ten opzichte van het PvE worden schrif telijk/per e-mail aangevraagd bij de bevoegde overheid en de opdrachtgever en zijn alleen mogel ijk na overleg met en goedkeuring door de opdrachtgever en de bevoegde overheid. • Doorgevoerde afwijkingen ten opzichte van het PvE worden do or opdrachtnemer op schrift vastgelegd, waarbij het PvE kan worden aangepast of aangev uld. Na goedkeuring van de aanvulling op het PvE kan het veldwerk worden vervolgd. • Kleine wijzigingen worden vastgelegd in de dag- en weekrapporten.
• Minder- of meerwerk wordt overlegd met de opdrachtgever. 11.2 Belangrijke wijzigingen Onderstaande belangrijke wijzigingen worden altijd voorgelegd aan de opdrachtgever en de bevoegde overheid en indien voor de conservering en deponering relevant de depothouder/eigenaar. • Wijzigingen in het puttenplan of de in dit PvE geformuleerde onderzoeksstrategie; • Afwijkingen van de gehanteerde onderzoeksmethode zoals in dit PvE is opgenomen; • Indien belangwekkende zaken worden aangetroffen (afwijkingen van de archeologische verwachting) die niet in het PvE zijn voorzien; • Als substantieel van het PvE moet worden afgeweken, onder andere vanwege fysieke en/of technische omstandigheden; • Vastleggen overleg- en evaluatiemomenten; • Onvoorziene omstandigheden (bijvoorbeeld m.b.t. omvang vindplaats, complextype, aantallen vlakken et cetera). • Significante afwijkingen van verwachte vondsten en monsters (hoeveelheid, soorten materialen, soorten voorwerpen, type conservering) 11.3 Procedure van wijziging na de evaluatiefase van het ve ldwerk • Op basis van het evaluatieverslag wordt bepaald of het PvE ten behoeve van de uitwerking en rapportage moet worden aangepast.
• Wijzigingen ten opzichte van het PvE na de evaluatiefase van het veldwerk worden, na overleg met de opdrachtgever, schriftelijk aangevraagd bij de bevoeg de overheid en zijn alleen mogelijk na overleg met en goedkeuring van de bevoegde overheid . Indien de wijzingen invloed hebben op de selectie van uit te werken, te conserveren of te deponeren vondsten en monsters is ook toestemming vereist van de depothouder/eigenaar. 11.4 Procedure van wijziging tijdens uitwerking en conserver ing Tijdens de uitwerking en conservering kunnen ontdekkingen worden gedaan waarvoor een wijziging in de afgesproken werkwijze is gewenst. Een voorstel voor wijzigi ng wordt voorgelegd aan de bevoegde overheid. Na instemming van de bevoegde overheid wordt de uitwer king en/of conservering op het betreffende punt aangepast. In geval van minderwerk of het eventu eel uitvoeren van meerwerk wordt ook overlegd met de opdrachtgever. Indien de wijzingen invloed hebben op de selectie van uit te werken, te conserveren of te deponeren vondsten en monsters is ook t oestemming vereist van de depothouder/eigenaar. KSP Archeologie 30 Literatuur Borsboom, A.J.,Verhagen, J.W.H.P., Tol, A. (2012). KNA Leidraad Inventariserend Veldonderzoek. Deel: Proefsleuvenonderzoek. Centraal College van Deskundigen Archeologie (2018). Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie, versie 4.2.
Stichting voor Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer, Gouda. Deeben, J., Peeters, H., Raemakers, D., Rensink, E. & Verhart, L. (2006). De vroege prehistorie, NOaA hoofdstuk 11. Versie 2.0, www.noaa.cultureelerfgoed.nl. Dijk, X.C.C. van (2013). Tussen twee wallen: een opgraving van prehistorische en mid deleeuwse bewoningssporen aan de Elsenewal in Nieuwstadt, gemeente Ec ht-Susteren. RAAP, rapport 2600, Weesp. Haartsen, A. (2009). Ontgonnen Verleden. Regiobeschrijvingen provincie Limburg. Bureau Lantschap. Hiddink, H.A. (2003). Het grafritueel in de Late IJzertijd en Romeinse tijd in het Maas-Demer-Schelde- gebied, in het bijzonder van twee grafvelden bij Weert. Zuidnederlandse Archeologische Rapporten 11. Koeman, S.M., Hesseling, I.H.J., Spitzers, T.A., Wemerman, P.J.L. (2009 ). Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Elsenewal te Nieuwstadt. Gemeente Echt-Susteren. Synthegra, rapport S090067, Doetinchem. Schorn, E.A. (2025). Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzo ek (booronderzoek), verkennende fase Elsenewal te Nieuwstadt, Gemeen te Echt-Susteren. KSP rapport 23206 SIKB (2006): Leidraad eerste Hulp bij Kwetsbaar Vondstmateriaal.
KSP Archeologie 31 Bijlage 1 Puttenplan
KSP Archeologie 32 Bijlage 2 Overzicht te raadplegen specialisten/specialismen Vondstcategorie In PvE voorschrijven “Raadplegen bij PvA” In PvE voorschrijven “Raadplegen bij veldwerk” In PvE voorschrijven “Raadplegen bij uitwerking” Aardewerk nee nee ja Bouwmateriaal nee nee ja Metaal (ferro) nee nee ja Metaal (non-ferro) nee nee ja Slakmateriaal nee nee ja Vuursteen nee nee ja Overig natuursteen nee nee ja Glas nee nee ja Menselijk botmateriaal onverbrand nee ja ja Menselijk botmateriaal verbrand nee nee ja Dierlijk botmateriaal onverbrand nee nee ja Dierlijk botmateriaal verbrand nee nee ja Visresten nee nee ja Schelpen nee nee ja Hout nee nee ja Houtskool(monsters) nee nee ja Textiel nee nee ja Leer nee nee ja Submoderne materialen nee nee ja Monstername Algemeen biologisch monster (ABM) nee nee ja Algemeen zeefmonster (AZM) nee nee ja Pollen, diatomeeºn en andere microfossielen nee nee ja Monsters voor anorganisch chemisch onderzoek nee nee ja Monsters voor micromorfologisch onderzoek nee nee ja Monsters voor luminescentiedatering (OSL) nee nee ja Monsters voor koolstofdatering (14C) nee nee ja DNA nee nee ja Dendrochronologisch monster nee nee ja