Programmarekening 2020 deel I

Programmaverantwoording en programmarekening deel I

2020

Inhoud I.

JAARVERSLAG

1

Inleiding

3

2

Terug- en vooruitblik

7

3

Rekeningsaldo 2020

17

4

Auditing en control

29

5

Financiële positie

37

6

Aanwending post onvoorzien

49

7

Programma’s 7.1 Bevolking en bestuur 7.2 Openbare orde en veiligheid 7.3 Beheer openbare ruimte 7.4 Onderwijs 7.5 Cultuur en sport 7.6 Sociaal domein 7.7 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting 7.8 Omgevingsrecht 7.9 Economische zaken en grondexploitaties 7.10 Algemene dekkingsmiddelen

53 55 63 69 91 97 111 127 135 141 155

8

Recapitulatie programma’s

167

9

Paragrafen 9.1 Inleiding paragrafen 9.2 Lokale heffingen 9.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 9.4 Onderhoud kapitaalgoederen 9.5 Financiering 9.6 Bedrijfsvoering 9.7 Verbonden partijen 9.8 Grondbeleid

171 173 177 181 195 199 207 213 245

Deel I - 1 -

Deel I - 2 -

1. Inleiding

Programmaverantwoording

2020 Deel I - 3 -

Deel I - 4 -

1. Inleiding Jaarverslag Het verslag bestaat uit het jaarverslag en de jaarrekening. In het verslag wordt teruggekeken op de belangrijkste gebeurtenissen en ontwikkelingen in 2020. De jaarrekening gaat in op de financiële aspecten van de uitvoering van het beleid in 2020. In het verslag wordt per programma verantwoording afgelegd aan de hand van teksten uit de begroting. Daarna volgen de paragrafen met onder andere informatie over het weerstandsvermogen, de bedrijfsvoering en het grondbeleid. Rekeningsaldo Het jaar 2020 sluit af met een positief rekeningsaldo van circa € 2.080.000. Na de 2e bestuursrapportage 2020 was er een voorlopig positief rekeningsaldo van afgerond € 283.000 geraamd. Voor een toelichting op het saldo en de bestemming wordt verwezen naar hoofdstuk 3 van deze jaarrekening. Peildatum De jaarrekening 2020 is samengesteld in de eerste maanden 2021, tussen januari en maart. Omdat de besluitvorming in de raad pas begin juli 2021 plaatsvindt, kan het vreemd overkomen dat bijvoorbeeld wordt gesproken over ‘in het tweede kwartaal van 2021 wordt….’ terwijl dit kwartaal bij de besluitvorming al is afgelopen. 1 april 2021 wordt als peildatum van de tekstbijdragen aangehouden.

Toelichting belangrijkste verschillen Bij de programma’s zijn op hoofdlijnen de voornaamste verschillen toegelicht tussen de bedragen uit de kolom ‘bijgestelde begroting 2020’ en de kolom ‘rekening 2020’. Voor een toelichting op de verschillen tussen ‘primitieve begroting 2020‘ en ‘bijgestelde begroting 2020’ wordt verwezen naar met name de 1e en 2e bestuursrapportages 2020 en de overige begrotingswijzigingen die in de vergaderingen van de gemeenteraad in 2020 zijn vastgesteld. Vergelijkende indicatoren/kengetallen rekening 2019 en begroting 2020 Per product van deze rekening 2020 wordt in tabelvorm een overzicht gepresenteerd van indicatoren en kengetallen. In deze tabel worden ook vergelijkende cijfers opgenomen uit de rekening 2019 (kolom realisatie 2019) en de begroting 2020. In een aantal gevallen wijken deze vergelijkende cijfers af van de oorspronkelijke rekening 2019 en begroting 2020. Dit komt omdat nieuwe informatie heeft geleid tot een aanpassing van het betreffende cijfer. Echt, 18 mei 2021 College van burgemeester en wethouders van Echt-Susteren

Deel I - 5 -

Deel I - 6 -

2. Terug- en vooruitblik

Programmaverantwoording

2020 Deel I - 7 -

Deel I - 8 -

2. Terug- en vooruitblik Programma 1: Bevolking en bestuur eDiensten burgerzaken In 2020 is de gemeente gestart met de voorbereiding van de invoering van de applicatie eDiensten burgerzaken. Op deze manier wordt de inwoners de mogelijkheid geboden om digitaal aanvragen en aangiftes te doen op het gebied van burgerzaken. Deze oplossing kent functioneel gezien een groot aantal voordelen ten opzichte van de huidige oplossing (eformulieren). Een van deze voordelen is het geautomatiseerd uitvoeren van een groot aantal processtappen waardoor primaire processen sneller en efficiënter afgehandeld kunnen worden. Met deze eDiensten kunnen inwoners online zelf hun zaken regelen. Snel, waar en wanneer het hen uitkomt. Dit betekent een vooruitgang op het gebied van online dienstverlening. In 2021 wordt de invoering verder doorgevoerd. Programma 3: Beheer openbare ruimte Onderwerp Afvalverwijdering en -verwerking In 2019 bedroeg de hoeveelheid restafval 180 kg per inwoner, een daling van 7% ten opzichte van het voorgaande jaar. De ingezamelde grondstoffen GFT, kunststof, papier, glas en textiel zijn gelijk gebleven of licht gestegen. Het nieuwe beleidsplan Van Afval Naar Grondstoffen (VANG) 2019-2022 is vastgesteld. De duurzame en moderne afvalinzameling is in 2020 van start gegaan. De hoeveelheid restafval is gedaald tot 105 kg per inwoner.

De doelstelling voor het jaar 2020 (130 kg) is daarmee ruimschoots gehaald. Het jaar 2020 is geëvalueerd en het rapport is aan uw raad gestuurd. De inwoners geven het nieuwe afvalinzamelsysteem het rapportcijfer 7,5. Een groep vrijwilligers is opgestaan en ruimt het zwerfafval in hun omgeving en het buitengebied. De basisscholen willen participeren en samen met de kinderen het afval beter scheiden. Verder is de communicatie in 2020 intensief geweest en dat is door de inwoners eveneens gewaardeerd. De doelstelling voor 2021 is 103 kg restafval per inwoner en daarbij wordt het scheidingsgedrag ook in 2021 weer gemonitord. Beheer Openbaar Groen Eind 2019 is, na afloop van het groencontract per 1 april 2020, een Europese openbare aanbesteding gestart voor het onderhoud van openbaar groen in onze gemeente. Na de start op 1 april 2020 is de uitvoering van het contract

het eerste half jaar niet goed verlopen. Met name door Corona ontstond een capaciteitsprobleem bij de opdrachtnemer zowel in menskracht als in materieel. Dat heeft geleid tot een veelheid aan klachten over de kwaliteit van het groenonderhoud. Betreffende aannemer heeft na ambtelijke aanzegging gezorgd voor een betere organisatiestructuur en opschaling waarna het onderhoud na september 2020 aan het vereiste niveau voldeed. Het contract heeft een looptijd van vier jaren met de mogelijkheid om twee keer twee jaar te verlengen. De doelstelling in 2021 is dat de aannemer voldoet aan de prestatieafspraken die contractueel zijn vastgelegd. Groen Binnen sectorale groenprojecten en/of infrastructurele projecten zijn kwaliteitsverbeteringen in het openbare groen en boomstructuren doorgevoerd. Slecht groen is waar mogelijk gerenoveerd, groen en/of bomen die van waarde zijn binnen een project bleven behouden of werden verbeterd. Door ‘inboet’ bij enkele bestaande beplantingsvakken is ontbrekende beplanting aangevuld en/of (deels) slechte beplanting vervangen.

In 2020 is onder andere verder uitgevoerd, afgerond of opgestart:  afronding opwaarderen omgeving Gelrehof/Grote Tiend in combinatie met het vergroten van de waterberging (wadi);  planmatig onderhoud van het gemeentelijke bomenbestand omgeving Sint Joost en Maria Hoop;  het uitrollen van een nieuwe beheerstrategie voor de bestrijding van de eikenprocessierups;  het aanbrengen van bollenmengsels onder eikenlanen Markies de Schenkweg Nieuwstadt en Kerkveldsweg Oost in Echt voor predatie eikenprocessierups en opwaardering biodiversiteit;  het uitrollen van een nestkastenregeling met bloemzaad voor het bevorderen van biodiversiteit bij onze inwoners en aantal openbare locaties zoals begraafplaatsen;  uitvoeren van maatregelen uit de veiligheidsinspecties bomenbestand uit 2019;  opstellen meerjarige onderhoudscontracten openbaar groen en onderhoud bomen;  opstellen van een poelenbeheerplan;  functionele en veiligheidsinspectie van speelvoorzieningen en herstel van gebreken;  het uitbreiden van speelaanleidingen Nassaulaan Susteren; Deel I - 9 -

  

  

    





aanpassing groeninrichting Banderthof in Echt; revitalisatie lanen Bergweg en Waldfeuchterbaan binnen het Natura 2000 effectgebied; renovatie groenvakken Gildenlaan Echt en Kievitstraat door het plaatselijke gebiedsteam Echt (groepsdetachering Westrom); groenaanpassingen achterzijde gemeenschapshuis “De Koppel Dieteren; uitvoering groenrevitalisatie Maasbrachterweg te Berkelaar inclusief verkeerskundige aanpassingen; verbeteren toegankelijkheid, aanleg Jeu ‘d boulesbaan en planvorming gemeenschappelijke buitenruimte gemeenschapshuis Annendaal en basisschool de Bolleberg, Maria Hoop; het opstellen van een regeling schadeverhaling gemeentelijke bomen en bosschages; aanpassingen toegankelijkheid speelruimte Hingen; aanpassingen groeninrichting omranding woonwagenkampje Funkelweide Nieuwstadt; uitvoering adoptieproject groen samen met bewoners Edith Steinstraat in Echt; verbeteren van groeninrichting Kievitstraat, Kantstraat-Caulitenstraat in Sint Joost en instellen werkgroep groenonderhoud in samenwerking met Stichting gemeenschapsbelangen; afronding groen en speelruimte park, inclusief aanleg van een lepidoptarium/vlindertuin park In de Mèhre in Susteren; opwaardering speelruimte ’t Veldje’ Nieuwstadt in samenwerking met betreffende speeltuinstichting.

Verder is in 2020 onder andere gestart met voorbereiding:  opstellen van een beleidsplan “aanpak hondenoverlast”;  inrichtingsvisie Nieuwe Markt en omgeving gemeentehuis Nieuwe Markt in Echt;  uitvoering Pilot bermbeheer ter bevordering van de biodiversiteit;  voorbereiding groeninpassing nieuwbouw Bovenste Eind, Echt;  voorbereiding groeninrichting Marktsingel Slek;  voorbereiding groeninrichting Echt-centrum en Diepstraat;

    

voorbereiding groeninrichting Gebiedsvisie fase 3; voorbereiding groeninrichting gebiedsvisie Pey, fase 1; aanpak groengebied Op den Dijk in Hingen en Kantstraat / Sint Joosterbaan (ged.) Sint Joost; voorbereiding realisatie georganiseerde speelruimte Roosteren inclusief opwaarderen openbaar groen; onderzoeken mogelijkheden vervolg (plant)regeling in samenwerking met stichting IKL.

Riolering & water In de genoemde infrastructurele projecten is gewerkt aan de doelstellingen van doelmatig waterbeheer om een meer robuust systeem te realiseren. Concreet betekent dit dat:  bestaande vuilwaterriolen verruimd zijn (vergroten berging);  schoonwaterriolen zijn aangelegd (scheiden van waterstromen);  hemelwaterbuffers zijn aangelegd (buffercapaciteit vergroten);  verhard oppervlak is afgekoppeld van de gemengde riolering. In 2020 hebben 25 particulieren gebruik gemaakt van de stimuleringsregeling afkoppelen. Daarmee is 3.174 m² verhard particulier oppervlak afgekoppeld van de riolering. Ten opzichte van vorig jaar is dit een daling, maar in 2019 waren een aantal grote bedrijven terreinen die gebruik hebben gemaakt van de regeling. Binnen de scope van regulier beheer en onderhoud van de riolering is gewerkt aan de doelstellingen van doelmatig waterbeheer om het bestaande systeem in een goede staat van onderhoud te houden. Concreet betekent dit:  riolering gereinigd en geïnspecteerd;  kolken 2 maal gereinigd;  greppels en sloten uitgemaaid;  kleinschalige rioolreparaties uitgevoerd;  wortels uit de riolering gefreesd;  curatief onderhoud uitgevoerd aan de rioolgemalen in onze gemeente;  reliningsprogramma 2020 is uitgevoerd.

Daarnaast is in 2020 gestart met de voorbereiding van:  het nieuwe GRP 2022 – 2027;  het reliningswerk Limbrichterstraat Nieuwstadt 2021. Deel I - 10 -

Duurzaamheid Terugblik Het eerste deel van de raadsperiode 20192022 is met name geïnvesteerd in beleidsontwikkeling (Energievisie, Beleidskader grootschalige Duurzame Energieopwekking, Beleidskader Laadinfrastructuur, Regionale Energie Structuur, Transitievisie Warmte). Ook is gestart met de ontwikkeling van vijf zonneparken en een windpark. Bewustwording en voorlichting over de Energietransitie wordt met regelmaat herhaald en van grof naar fijn ingevuld (9 kernen bijeenkomsten in 2019 over Wat is energietransitie?, gevolgd door webinars in 2020 over de energieprojecten en ontwikkelingen Echt-Susteren. Communicatie en participatie vindt bij alle beleidstrajecten en projecten plaats. Vooruitblik De nadruk komt steeds meer te liggen op de uitvoering. Hoe kunnen we de inwoners en bedrijven zo ver krijgen dat ze hun vastgoed gaan verduurzamen en van het gas af kunnen gaan? Hoe betrekken we onze inwoners en andere stakeholders verder bij de energietransitie? Waar worden windmolens en zonneparken ontwikkeld? De nadruk komt nog nadrukkelijker te liggen op bewustwording. Voor de windmolens en zonneparken komt de nadruk te liggen op communicatie en (financiële) participatie.

Programma 4: Onderwijs Onderwijshuisvesting In 2020 is samen met de schoolbesturen een Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) opgesteld dat inzicht geeft in de toekomstige ontwikkelingen op het terrein van de onderwijshuisvesting. Daarbij is onder meer gekeken naar de demografische- en onderwijskundige ontwikkelingen, de huidige bouwkundige staat van de schoolgebouwen en de ontwikkelingen op dit gebied (denk aan de verduurzaming). Naar aanleiding van het IHP is voor de renovatie van de locatie van het Connect College aan de Populierlaan door de gemeenteraad op 16 december 2020 een subsidieregeling vastgesteld en een krediet gevoteerd van € 2.264.500. De renovatie wordt in 2021/2022 uitgevoerd. Daarnaast is er - nu de overeenkomst met COA met 10 jaar is verlengd - samen met het schoolbestuur, basisschool De Driepas en Buurthuis St. Joost een onderzoek gestart naar de mogelijkheden om de leerlingen van het

asielzoekerscentrum en de Taalschool onder te brengen in het schoolgebouw aan de Mispelstraat, daar waar mogelijk in samenwerking met het buurthuis. Dit houdt verband met de slechte bouwkundige staat van het huidige houten gebouw van de Taalschool dat gelegen is op het terrein van het AZC. In 2021 moet duidelijk worden of dit haalbaar is en zo ja welke bouwkundige maatregelen nodig zijn. Ook wordt dan duidelijk worden of de van het COA te ontvangen vergoeding voor de huisvesting van de leerlingen van het AZC (de zgn. OHBAvergoeding) toereikend is. Voor de andere in het IHP genoemde plannen zijn, gelet op de onzekere financiële positie van de gemeente vanwege de herijking van het gemeentefonds en de coronacrisis, nog geen financiële middelen in de meerjarenbegroting opgenomen. Momenteel is het opstellen van een IHP niet verplicht en heeft het geen juridische status. De in het IHP opgenomen (toekomst)plannen kunnen niet door het schoolbestuur worden afgedwongen. Er is echter een wijziging van de onderwijswetten in voorbereiding waarbij het IHP wel een juridische status gaat krijgen. Dit houdt in dat er voldoende financiële middelen in de meerjarenbegroting (4 jaar) worden opgenomen om te voorzien in de in het IHP voor deze periode opgenomen plannen.

Daarnaast komt er ook duidelijkheid over de bekostiging van renovatie van schoolgebouwen, als een volwaardig alternatief voor nieuwbouw. Ingeschat wordt dat deze wetwijziging ingaat per 1 januari 2023. Onderwijsachterstandenbeleid/VVEpeuterprogramma Op 14 locatie’s van kinderopvang, verspreid over de gemeente, konden peuters (2/3-jarigen) 2 dagdelen per week (tenminste 6 uur) deelnemen aan het door de gemeente gesubsidieerde VVE-peuterprogramma. VVE staat voor Voor- en Vroegschoolse Educatie. Peuters met een door de GGD/JGZ geïndiceerde taal- en ontwikkelingsachterstand kregen een aanbod van 10 uur per week. Dit aantal uren was door het rijk vastgesteld. Per 1 augustus 2020 is de wet- en regelgeving voor VVE gewijzigd, waarbij het VVE-aanbod voor VVE-geïndiceerde peuters is uitgebreid van 10 naar 16 uur. Volgens deze nieuwe regel is het VVEpeuteraanbod per genoemde datum uitgebreid naar 16 uur per week.

Deel I - 11 -

Compensatie kosten noodopvang/eigen bijdrage ouders kinderopvang, i.v.m. corona Daar waar organisaties van kinderopvang extra kosten hebben gemaakt voor noodopvang zijn deze vergoed. Daarnaast is aan ouders de eigen bijdrage voor kinderopvang vergoed, daar waar het betrof kinderopvang in het kader van de door de gemeente gesubsidieerde VVEpeuteropvang of opvang wegens een sociaalmedische indicatie (SMI). Deze kosten zijn door het rijk gecompenseerd via een decentralisatieuitkering in het gemeentefonds. Programma 5: Cultuur en sport Corona compensatie vrijwilligersorganisaties De maatregelen tegen het Coronavirus hebben iedereen geraakt, ook de verenigingen en vrijwilligersorganisaties in onze gemeente. De activiteiten van de verenigingen zijn afgelopen jaar (groten)deels stil komen te liggen. Besloten is om geen gebruik te maken van de bevoegdheid om deze subsidies lager vast te stellen en de huur van de gemeentelijke buitensportaccommodaties over 2020 te halveren. Verder is ook de huur van het Museum van de Vrouw voor het jaar 2020 voor 50% kwijtgescholden. Viering 75 jaar bevrijding De gemeente Echt-Susteren heeft in samenwerking met lokale verenigingen en organisaties op indrukwekkende wijze gezorgd voor de succesvolle organisatie van de herdenking van 75 jaar bevrijding tijdens het weekend van 17 t/m 19 januari 2020.

Lokale omroep SOL2 Voor de lokale omroep in Echt-Susteren is in het souterrain van het schoolgebouw van het Connect College aan de Populierlaan in Echt een tv- en radiostudio ingericht, waarbij de apparatuur door de gemeente is aangeschaft en vervolgens in bruikleen is gegeven van SOL2. De Bandert Begin 2020 is de groepsaccommodatie in de noordwest hoek gereed gekomen. Door de corona-maatregelen is deze locatie helaas nog niet ingezet. Daarnaast is in 2020 de judoaccommodatie gerealiseerd en begin 2021 is gestart met de realisatie van een handboogaccommodatie. De gerealiseerde skatebaan locatie voldoet boven verwachting. In 2020 heeft de raad besloten tot verbouw van de voormalige kinderspeeltuin de Ballon tot maatschappelijke voorziening voor met name

jongeren en wordt naast de sporthal op de Bandert een turnaccommodatie aangebouwd. Deze worden beide in 2021 voorbereid en zijn volgens planning begin 2022 gereed. Door de brede verzameling van voorzieningen en de integrale aanpak van het totale gebied is het leisurepark geworden tot een echt familiepark, waar voor iedereen wat te beleven valt. Programma 6: Sociaal domein Onderwerp Huiskamerprojecten Door het Coronavirus zijn de huiskamerplus projecten en het huiskamer extra project vanaf 16 maart tot 1 juli gesloten geweest. Dit heeft veel onrust veroorzaakt bij de ouderen die gebruik maken van de huiskamers. Ook zijn er buiten de normale kosten die doorliepen zoals huren, extra kosten gemaakt ter hoogte van ruim € 12.000. Dit betrof kosten voor vervoer (80% van de niet gereden ritten volgens afgesproken regeling), aanschaf desinfectiezuilen, handschoenen, mondkapjes enz. In oktober heeft er nog een korte sluiting plaats gevonden vanwege een stijging van het aantal besmettingen. Inmiddels zijn de projecten vanaf november 2020, weliswaar in beperkte vorm, geopend (kleine groepen). Alles conform de regels van het RIVM. In de periode tussen kerst en nieuwjaar zijn de huiskamers gesloten geweest. Jeugd Gemeenten zijn sinds 1 januari 2015 verantwoordelijk voor de jeugdhulp. Deze transitie bracht grote veranderingen mee voor de gemeente.

De gemeente is gebonden aan wetgeving (de jeugdwet) en dat brengt verplichtingen met zich mee. Landelijk is het beeld dat bijna alle gemeenten problemen ervaren rondom de financiering van de jeugdhulp. Zo heeft 75% van de gemeenten (forse) tekorten op jeugdhulp. In Echt-Susteren is in 2019 een tekort op jeugdhulp ontstaan. Ondanks verschillende pogingen grip te krijgen op de kosten. In 2020 is dit tekort nog steeds actueel. Uit onderzoek (AEF-rapport) blijkt dat er landelijk structureel een tekort tussen de € 1,6 en € 1,8 miljard is. In 2020 is een groot aantal acties uitgezet om de tekorten in de jeugdhulp aan te pakken en om jeugdhulp efficiënter in te zetten. Kwaliteit en goede zorg is daarbij ook uitgangspunt. In 2020 is een wereldwijde pandemie gekomen

Deel I - 12 -

(Corona/COVID-19). Dit heeft op sommige trajecten tot vertraging geleid. Er is ingezet op:  Het starten van de pilot POH-jeugd bij diverse huisartsen.  Daarnaast is ingezet op de pilot preventieve dyslexiezorg en de pilot intensieve individuele begeleidingstrajecten.  Met alle verwijzers (GI, GGD, huisartsen, CJG) is en wordt gesproken over de kostenstijging, de achtergrond daarvan om bewustwording te creëren en hun verwijsgedrag en de gevolgen daarvan inzichtelijk te maken.  De 9 grootste zorgaanbieders hebben plannen aangeleverd om tot kostenbesparing te komen.  Met het CJG wordt een verbetertraject uitgevoerd om te komen tot kostenbesparing en kwaliteitsverbetering. Opnieuw staat geheel 2021 (en verder) in het teken van grip krijgen op de jeugdhulpkosten en waar mogelijk besparen van kosten boven aan de agenda. Daarnaast zijn er verplichtingen aan de gemeente opgelegd in het kader van (boven) regionale samenwerking. In 2021 wordt ingezet op:  starten van de pilot 18-/18+;  pilot intensieve individuele begeleidingstrajecten wordt wegens succes voortgezet;  verbetertraject CJG loopt door;  verwijzingen jeugdhulp door het medische domein worden bekeken. Bekeken moet worden hoe hier de kosten kunnen worden teruggebracht;  traject Doorontwikkeling Sociaal Domein;  traject Norm voor opdrachtgeverschap;  de aankomende wijziging van de Jeugdwet.

Allochtonenwerk Door het Coronavirus werd het begeleiden, ondersteunen en huisvesten van statushouders ernstig bemoeilijkt. Hierdoor zijn achterstanden opgelopen bij het huisvesten zowel als bij het inburgeren en bij het bemiddelen naar werk. De kosten voor ondersteuning en de huur en schoonmaak van les- en spreekruimten liepen gewoon door, terwijl er weinig tot geen gebruik van werd gemaakt. Al naar gelang de regelgeving vanuit de RIVM is getracht de ondersteuning steeds opnieuw op te nemen. Op afstand, digitaal en in kleine groepen. De voortgang is echter aanmerkelijk minder geweest. Inburgering is uitgesteld, de taakstelling is niet gereali-

seerd en de bemiddeling naar werk is sterk minder dan verwacht. Participatie en minimabeleid De afgelopen periode heeft corona veel invloed gehad op de dienstverlening, maar ook op de inkomenssituatie van de inwoners. Waar aanvankelijk gedacht werd dat dit tot een (flinke) stijging zou leiden in het uitkeringsbestand, is daar vooralsnog weinig van te merken en blijft het uitkeringsbestand nagenoeg gelijk. Ook de toestroom richting de schuldhulpverlening blijft achter bij de verwachtingen. Wel wordt er vanuit gegaan dat er later dit jaar, als de steunpakketten worden afgebouwd, een toestroom gaat komen. Vandaar dat er nauw contact wordt gehouden met het UWV, waar aflopende WWuitkeringen een goede indicatie geven van instroom in de Participatiewet-uitkering, en wordt heel regelmatig geschakeld met Plangroep, welke voor ons de schuldhulpverlening uitvoert. Vorig jaar is het nieuwe beleidsplan Schuldhulpverlening vastgesteld. In 2021 wordt hier een uitvoeringsplan voor geschreven. Daarnaast komt er dit jaar een uitvoeringsplan voor het Regionaal Programma Laaggeletterdheid en Volwasseneducatie. Binnen de Arbeidsmarktregio wordt gewerkt aan een post corona aanpak, waarin wordt beschreven hoe de (negatieve) impact van de corona crisis zo goed mogelijk bestreden kan worden en de negatieve effecten afgevlakt kunnen worden. De speerpunten in dit plan worden in 2021 uitgewerkt.

Programma 7: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Omgevingswet De Omgevingswet bundelt de regels over de fysieke leefomgeving en de implementatie hiervan raakt tal van onderdelen van de gemeentelijke organisatie, van ICT tot beleid en uitvoering. De invoeringsdatum van de Omgevingswet is inmiddels gewijzigd naar 1 januari 2022. Naarmate de inwerkingtreding dichterbij komt worden ook de acties steeds concreter en ook in 2020 is op basis van het in 2019 vastgestelde plan van aanpak en de minimale actielijst geïnvesteerd in de voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Zo is er in 2020 een intern opleidingstraject gestart en is in MER-verband gezamenlijk dezelfde plansoftware aangeschaft en gewerkt aan een pilot voor een Omgevingsplan. Zowel in MER- als in regionaal verband is er concreet samengewerkt op onderwerpen als DSO (technische aansluiting), Instrumenten Omgevingswet (OmgeDeel I - 13 -

vingsvisie, Omgevingsprogramma, Omgevingsplan en Vergunningverlening) en bedrijfsvoering (zaakgericht werken, dienstverlening). In 2021 moeten een aantal concrete documenten worden vastgesteld, zoals een Omgevingsverordening, een Participatieplan en een Delegatiebesluit. Ook moet een nieuwe legessystematiek worden opgezet. Structuurvisie en bestemmingsplannen In 2020 is het bestemmingsplan Centrum Echt vastgesteld en ook de 1e herziening bestemmingsplan Buitengebied. Daarnaast zijn voor diverse ruimtelijke initiatieven postzegelplannen opgesteld, die voorzien in een planologisch kader voor de ontwikkelingen. Te denken valt aan de bestemmingsplannen Centrum Echt, Julianastraat, Mussenstraat, SusterderwegSchoolstraat en Klooster Koningsbosch. Voor een compleet overzicht wordt verwezen naar het product ‘Ruimtelijke plannen’ binnen het programma ‘Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting’. Vooruitlopend op de inwerkintreding van de Omgevingswet worden geen integrale bestemmingsplanherzieningen voorzien. Wel zijn er een aantal grote projecten in voorbereiding, waarvoor de bestemmingsplanprocedure in 2021 wordt opgestart. Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018 tot en met 2021 In juli 2019 is de Structuurvisie Wonen MiddenLimburg geactualiseerd.

Op grond van deze geactualiseerde structuurvisie en de daarin gemaakt afspraken resteert er voor de gemeente een bouwvolume van 347 woningen voor de periode tot 2022. Dit is voldoende zijn om de lokale behoefte op te kunnen vangen. Met de provincie Limburg zijn in het kader van de samenwerkingsagenda Kwaliteit Limburgse Centra afspraken gemaakt om het centrum van de kern Echt een kwaliteitsimpuls te geven. Er zijn plannen in ontwikkeling voor de transformatie en herstructurering van bestaand vastgoed zoals kantoren en winkelpanden in winkelstraten en toegangsstraten van winkelgebieden. Het aantal opgenomen woningen in de samenwerkingsagenda bedraagt circa 200 woningen. Dit betekent wel dat de plancapaciteit van de gemeente Echt-Susteren toeneemt en impliciet ook de opgave om slechte plannen te saneren. Met de provincie worden hier nadere afspraken over gemaakt.

Programma 8: Omgevingsrecht Onderwerp Op basis van het ‘Uitvoeringsprogramma 2020’ (UP’20) zijn door de afdeling Omgevingsdienst van het Servicecentrum MER de afgesproken taken van vergunningverlening, handhaving en toezicht uitgevoerd. Naast reguliere taken is daarbij ook uitvoering gegeven aan een aantal concrete projecten of bestuurlijke wensen. In de ramingen en het beschikbare budget voor het UP’20 was al rekening gehouden met een groter aantal vergunningen en aanverwante taken dan in voorgaande jaren. Ondanks de grote vraag en de uitdagingen in het kader van de coronacrisis (m.n. klantvragen en toezicht) zijn alle geraamde taken uitgevoerd binnen de beschikbare budgetten. Opvallend daarbij zijn de zeer hoge legesopbrengsten (ca. € 1,5 miljoen), door een aantal grote bouwprojecten. Programma 9: Economische zaken en grondexploitaties Bedrijventerreinen - Businesspark Midden Limburg Op Businesspark ML is nog ca. 4,8 ha bouwgrond beschikbaar. In oktober 2020 is Dokvast bv gestart met de bouw van een logistiek distributiecentrum van ca. 10 ha aan de Fahrenheitweg. - De Berk III Nadat vrijwel alle kavels op de Berk verkocht waren zijn de mogelijkheden van uitbreiding van dit bedrijventerrein onderzocht met als doelstelling om aanvullende en toekomstbestendige kavels te maken voor het MKB.

Dit heeft geresulteerd in een raadsbesluit op 19 februari 2020 over de vestiging van de Wet voorkeursrecht gemeente en een raadsbesluit op 8 oktober 2020, waarbij de grondexploitatie voor dit gebied is vastgesteld. De grondverwerving is gestart en begin 2021 is begonnen met het voorbereiden van de planologische procedure. - De Loop West Onderzocht wordt wat de mogelijkheden zijn voor revitalisering en uitbreiding van het bedrijventerrein de Loop, tussen A2 en Julianakanaal. - Vonderen Omdat de provincie de mogelijkheid wil onderzoeken van de realisatie van een vrachtwagenparkeerterrein op de locatie Vonderen is door de gemeente de Wvg gevestigd. Dit is op 16 december 2020 door de raad bekrachtigd. Op deze locatie wordt Deel I - 14 -

ook de realisatie van een tankstation met voorzienignen onderzocht.

Wolfskoul In overleg met de ondernemers wordt in 2021 de revitalisatie van bedrijventerrein de Wolfskoul nader onderzocht. Woningbouwaam project Kern Aantal woningen Geplande start bouw / gereed Naam project Kern Aantal Geplande start bouw / gereed woningen Bocage ‘t Thaal Peyerstraat 55

-

Echt Echt Echt

215 2 12

Peyerstraat 166-170c Echt Mussenstraat/Julianastraat Echt Apollo / Stoba locatie Echt

7 24 + zorg ca. 60

Centrum Echt transformatie detailhandel Dakpannenfabriek Cuijpers

Echt

ca. 50

Echt

60

Op de Baant Vlaskuilseweg-Kerkweg

St. Joost Maria Hoop

14 10

Kloostertuin

Koningsbosch

45

Karel V-straat Tennisbaanlocatie Schoollocatie

Koningsbosch Nieuwstadt Nieuwstadt

20-21 6 27

Clarastraat Houtstraat/Martinusstraat Chatelainplein Chatelainplein/Houtstraat ‘t Thaal Rijksweg Zuid Sterrendael (voorheen Star Potatoe) Tiendschuur Vincentiusstraat

Pey Pey Pey Pey Pey Pey Slek

11 8 8 n.t.b. 2 4 20

Susteren Susteren

12 8

RvR Willibrordusplein Willibrordusplein

Susteren Susteren Susteren

4 7 n.t.b.

In de Mèhre Meester Ramakersstraat Hoekstraat

Susteren Dieteren Roosteren

Particulieren RvR

diverse diverse

6 3 7 (+ 26 zorg) n.t.b. 19

In 2020 26 gerealiseerd Zelfrealisatie: beide in optie 12 (waarvan 6 zorgappartementen) gereed in 2020 5 gereed in 2020, 2 in 2021 In 2020 Bp vastgesteld Planvorming gestart in 2020. 2021 planologische procedure 2020: 6 gestart planologische procedure Planvoorbereiding is gestart in 2020. Planologische procedure start in 2021 12 gereed in 2020 2020: Planvorming ligt stil. 2021: herontwikkeling wordt onderzocht 2020: Bestemmingsplan en exploitatieplan vastgesteld Planvorming gestart in 2020 Start bouw in 2020, gereed 2021 2020: Bestemmingsplan in procedure, start bouw: 2021 11 gereed in 2020 Start planvorming 2021 Realisatie 2021 Planvorming 2021 Zelfrealisatie: beide in optie Realisatie gestart in 2020 Start realisatie 2021 Realisatie gestart in 2020 Planologische procedure gestart in 2020 Gereed in 2021 Gereed in 2021 Planvorming herontwikkeling gestart in 2020. Start planologische procedure in 2021 Gereed in 2021 Start realisatie 2021 Start realisatie 2021

Gemeente is in overleg met RvR over locaties voor in totaal ca 19 kavels

Deel I - 15 -

Bocage In 2012 hebben Hurks vastgoedontwikkeling BV en de gemeente Echt-Susteren de ‘Samenwerkingsovereenkomst “Bocage” in Echt’ getekend. Na de uitwerking van de statuten is in september 2012 de ‘Grondexploitatiemaatschappij Bocage CV’ (GEM Bocage) opgericht. In 2012 heeft de gemeente het grootste gedeelte van de boekwaarde en de koopsommen van de binnen het plangebied gelegen gronden ontvangen. In juli 2015 is de resterende boekwaarde, bestaande uit de kosten voor het fiscaal bouwrijp maken van het bedrijfscomplex, de koopsom van de gronden van de zuidelijke parkeerplaats/Peutenweg en de planontwikkelingskosten, ontvangen. De gemeente ontvangt ook nog een vergoeding voor de ambtelijke uren en een vergoeding van € 5 per m² verkochte bouwgrond, die volgens de nota reserves en voorzieningen, wordt gestort in de reserve bovenwijkse voorzieningen. In 2020 zijn 20 projectmatige woningen in fase 3 opgeleverd. De in fase 4 in verkoop zijnde projectmatige woningen aan het zuidelijk deel van de Peutenweg zijn nagenoeg allemaal verkocht en begin 2021 is gestart met de bouw. Ook is de voorbereiding en uitwerking van fase 5 gelegen aan de Peutenweg en Steenhouwerstraat opgestart. Deze projectmatige woningen komen medio 2021 in verkoop. In 2020 zijn 6 vrije bouwkavels verkocht en is voor 2 bouwkavels een koopovereenkomst getekend.

Vanwege de grote vraag naar vrije bouwkavels worden begin 2021 één of meerdere deelgebieden met vrije bouwkavels in verkoop gebracht. Volgens de samenwerkingsovereenkomst heeft de gemeente in 2020 een bijdrage bovenwijkse voorzieningen van € 18.050 ontvangen. In 2020 is gestart met de aanleg van wadi’s in de groene zone tussen het historisch pad en Gebroek en in het plantseizoen 2020-2021 is

de aanplant gerealiseerd. Gezien het grote aantal kinderen in de wijk wordt een voorstel voor speelvoorzieningen uitgewerkt waarbij de buurtvereniging en/of bewoners betrokken wordt. Het streven is om enkele speelvoorzieningen in het voorjaar van 2021 te realiseren. Om de grondverwerving van derden in het plangebied Bocage te kunnen starten wordt het exploitatieplan geactualiseerd zodat wij weer een actueel kostenverhaal hebben. Het streven is het nieuwe exploitatieplan eind 2e kwartaal van 2021 door de Raad te laten vaststellen. Smalste stukje Nederland Het plan recreatie en toerisme 2019-2021 in Het Smalste Stukje Nederland was ook in 2020 de basis voor de activiteiten. Het toeristisch profiel Het Smalste Stukje Nederland (HSSNL) blijft het fundament van waaruit het aanbod op het gebied van verblijfs- en bezinningstoerisme (ontspanning, onthaasting, gastronomie en spiritualiteit) wordt bevorderd. Echter in de uitvoering had Covid-19, en de daaraan verbonden beperkingen, een grote impact op de toeristische sector. En ook op de voorgenomen activiteiten. Beurzen en evenementen (zoals onze eigen beleeffietsdag) gingen niet door en ondernemers konden hun reguliere bedrijfsvoering gedurende een groot deel van het jaar niet doorzetten. Wel is er aandacht geweest voor routes en de beleving daarvan.

Zoals de opening van het schelpenpad door onze gemeente, als onderdeel van de Jacobusroute. En de opening van een nieuwe wandelroute door De Doort en het Taterbosch. En realisatie van een kunstwerk (blow-up stoel) langs de fietsroute door Illikhoven. Ook is doorgegaan met de digitale ontsluiting van bijzondere bezinningsplekken in onze gemeente. En is het project bezinningstoerisme, met uitstraling naar buurgemeenten, actief doorgezet. In 2021 wordt het bezinningstoerisme verder uitgebouwd met nieuwe (fiets)routes en audiotours en een gerichte marketing, om beleving van en bezoek aan bezinnende plekken te bevorderen.

Deel I - 16 -

3. Rekeningsaldo 2020

Programmaverantwoording

2020 Deel I - 17 -

Deel I - 18 -

3. Rekeningsaldo 2020 Het totaal saldo van baten en lasten van de jaarrekening 2020 bedraagt € 3.165.974 positief. Het resultaat van alle mutaties met de reserves is € 1.085.746 (meer stortingen dan onttrekkingen). Hierdoor is het gerealiseerde resultaat € 2.080.228 positief.

Rekening van baten en lasten en overzicht van afwijkingen ten opzichte van de begroting Het saldo van de jaarrekening wordt grofweg als volgt gespecificeerd. Het betreft de grootste verschillen. Deze posten worden onder de tabel toegelicht.

Programma

Omschrijving

Bevolking en bestuur

Baten secretarieleges Lasten secretarieleges Overige kosten burgerzaken Bestuursapparaat Raad Rampenbestrijding Veiligheidsbeleid Bijdrage dierenbescherming Openbaar groen Gladheidsbestrijding Kinderopvang Peuterspeelzalen corona Overige voorzieningen Investeringssubsidie/mobiliteitsbijdrage subsidie EVV/RIOS ‘31 Uitvoering sportondersteuning Bevordering topsport SPUK uitkering BTW sport Energiekosten binnensportaccommodaties Exploitatiebijdrage binnensportaccommodaties Onderhoudskosten binnensportaccommodaties Onderhoud sportterreinen Tegemoetkoming verhuur sportaccommodaties door corona Kermis Exploitatie en evenementen Cultuurhuis Edith Stein (cultureel centrum Plats 1) Resultaat jeugdhulp Resultaat TOZO Collectief vervoer (Omnibuzz) incl. eigen bijdrage Doorbetaling collectief vervoer (Omnibuzz) tijdens corona Jeugdhulp vervoer en vroeghulp Doorbetaling jeugdhulp vervoer en vroeghulp tijdens corona Leerlingenvervoer Wet verplichte GGZ Overige gezondheidszorg veiligheidsregio Uitvoeringskosten samenwerkingsverband WMO en Jeugd Exploitatiekosten gemeenschapshuizen Budget sociaal domein algemeen Bijdrage algemene uitkering VVGB Zend- en reclamemasten

Openbare orde en veiligheid

Beheer openbare ruimte Onderwijs

Cultuur en sport

Sociaal domein

Omgevingsrecht Economische zaken en grondexploitaties

Algemene dekkingsmiddelen

Pachtopbrengst Vrijval voorziening verliezen grondexploitaties Algemene uitkering

Positief € € € € € € € € € € € € €

21.000 20.000 15.000 16.000 55.000 38.000 23.000 24.000 65.000 40.000 41.000 25.000 31.000

€ € € € €

450.000 11.000 20.000 97.000 33.000

€ €

40.000 26.000

€

11.000

€ €

Negatief

€

45.000

€

37.000

€ €

39.000 488.000

€ €

128.000 34.000

€ €

8.000 20.000

€

158.000

293.000 312.000

€ €

15.000 15.000

€ € € €

52.000 40.000 80.000 20.000

€ € €

11.000 20.000 48.000

Deel I - 19 -

Programma

Overhead

Diversen

Omschrijving

Positief

Uitkering deelfonds participatie Algemene uitkering COA Algemene uitkering baten voorgaande jaren Algemene uitkering corona dec circulaire OZB Lasten heffingen corona (BsGW) Lasten heffingen Toeristenbelasting Vennootschapsbelasting Positief rekeningsaldo 2020 (al geraamd) Niet gedane storting in reserve vermindering kapitaallasten vanwege Plats 1 (raadsbesluit 2016) Niet gedane onttrekking uit reserve revolverende e investeringen vanwege rendement Essent (2 bestuursrapportage 2020) Nieuwe Markt 55 diversen Voorlichting en communicatie en bestuursondersteuning Afschrijvingen kapitaallasten Dividend BNG Diversen

Saldo

Toelichting Programma bevolking en bestuur Lasten en baten secretarieleges (voordeel € 41.000) Voor wat betreft de ontvangen leges is er een voordeel van € 21.000. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door de leges naturalisaties en reisdocumenten niet-ingezetenen. Met name veel personen met een Syrische nationaliteit hebben de Nederlandse nationaliteit gekregen. Dit waren er meer dan verwacht was. Voor wat betreft de lasten van de secretarieleges is er een voordeel van € 20.000. Dit wordt veroorzaakt doordat het begrote bedrag voor uitgaven reisdocumenten niet-ingezetenen te hoog opgenomen was. Overige kosten burgerzaken (voordeel € 15.000) In 2020 hebben minder vertalingen en externe adviezen plaatsgevonden waardoor een voordeel is ontstaan van € 15.000. Bestuursapparaat (voordeel € 16.000) In 2020 zijn minder hoorzittingen bij de Sociale Kamer geweest en daardoor ook minder presentievergoedingen aan commissieleden uitbetaald. Ook is de afspraak gemaakt dat bij schriftelijke behandeling van de bezwaarschriften

€ € € € €

168.000 209.000 129.000 123.000 44.000

€ € € €

83.000 236.000 100.000 283.000

€

70.000

€

26.000

€ € €

23.000 46.000 27.000

€

3.575.000

€

2.080.228

Negatief

€

45.000

€

407.000

€

85.772

€

1.494.772

(door minder fysieke hoorzittingen) de vergoeding voor de helft wordt gereduceerd. Bovendien heeft een teruggave van proceskosten en minder beroepszaken (en dus proceskostenveroordelingen) ook geleid tot een positieve bijdrage. Het totale positieve effect op het jaarrekeningsaldo bedraagt € 16.000. Raad (voordeel € 55.000) Vanwege corona hebben geen activiteiten plaatsgevonden zoals heisessie, teambuilding en Neustadttreffen. Ook de commissievergaderingen zijn gedurende een deel van het jaar afgelast waardoor er minder presentiegelden werden uitbetaald. Een en ander heeft geleid tot een voordeel van € 55.000. Programma openbare orde en veiligheid Rampenbestrijding (voordeel € 38.000) De gemeente wordt de laatste jaren structureel geconfronteerd met dumpingen van drugsafval. Het is een verantwoordelijkheid van de gemeente om dit drugsafval op te laten ruimen door een gecertificeerd bedrijf. Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft samen met de provincie Limburg, medio 2020, een vergoedingsregeling opgesteld, waarmee 75% van de werkelijke opruimingskosten (met een maximum van € 25.000 per geval) achteraf aan ge-

Deel I - 20 -

meenten vergoed wordt. De vergoedingsregeling heeft betrekking op zowel 2020 als 2019. In 2020 zijn naar aanleiding van de regeling de opruimingskosten van 2019 en 2020 vergoed, hierdoor is een overschot van € 38.000 ontstaan. Veiligheidsbeleid (voordeel € 23.000) Een van de prioriteiten uit het Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 (IVP) is ‘Veilige en leefbare wijken en kernen’. Om dit te bewerkstelligen worden twee mobiele camera’s ingezet. De camera’s worden vanaf de tweede helft van 2019 gehuurd. Er is gestart met een eerste pilot. Het cameratoezicht is het eerste half jaar ingezet met als doel het illegaal bijplaatsen van afval bij ondergrondse milieustations te beëindigen. In 2020 is deze pilot geëvalueerd en is naar aanleiding van de evaluatie de tweede pilot gestart. Tijdens de tweede pilot worden de camera’s ingezet om overlast/criminaliteit tegen te gaan. Door de evaluatie en de uitwerking van de tweede pilot heeft er in 2020 een half jaar geen cameratoezicht plaatsgevonden. Verder hebben de coronamaatregelen gevolgen gehad voor het budget. Door de coronamaatregelen hebben er nauwelijks preventieactiviteiten voor o.a. bewoners en ondernemers plaatsgevonden. Naar aanleiding van bovenstaande is een overschot van € 23.000 ontstaan.

Bijdrage dierenbescherming (voordeel € 24.000) De bijdrage dierenbescherming is € 24.000 lager geweest dan begroot in 2020, vanwege bijgestelde tarieven. Dit heeft een positief effect op het saldo heeft. Programma Beheer Openbare Ruimte Openbaar Groen (voordeel € 65.000) Door kortingen op uitbetalingen in 2017 vanwege het niet behalen van de gestelde doelen door de leverancier, is een bedrag van € 58.600 aangehouden voor de dekking van aangekondigde gerechtelijke procedures. Doordat deze gerechtelijke procedures, 2 jaar na dato, zijn uitgebleven kan het bedrag vrijvallen. Daardoor ontstaat een positief verschil van € 58.600 op baten voorgaande jaren. Verder was er sprake van lagere stortkosten (€ 6.400) welke het gevolg zijn van de droge periodes in het voorjaar en de zomer waardoor de onkruiddruk afneemt (dus ook de aan te bieden hoeveelheden aan het stort). Gladheidsbestrijding (voordeel € 40.000) Door de milde winter in 2020 was er minder zoutgebruik en hebben er minder uitrukken

voor de gladheidsbestrijding plaatsgevonden. Dat resulteert in een positief saldo van € 40.000. Programma Onderwijs Kinderopvang (voordeel € 41.000) Als gevolg van corona en bijbehorende maatregelen heeft de GGD minder inspecties kunnen uitvoeren dan gepland in 2020. Voor zover op dit moment bekend worden de nietuitgevoerde inspecties ook niet ingehaald, omdat daar geen capaciteit voor beschikbaar is. Begroot was € 53.000 terwijl er € 12.000 is uitgegeven. Dit resulteert in een batig saldo van € 41.000. Peuterspeelzalen (voordeel € 25.000) Compensatie kosten noodopvang/eigen bijdrage ouders kinderopvang, i.v.m. corona Daar waar organisaties van kinderopvang extra kosten hebben gemaakt voor noodopvang zijn deze vergoed. Daarnaast is aan ouders de eigen bijdrage voor kinderopvang vergoed, daar waar het betrof kinderopvang in het kader van de door de gemeente gesubsidieerde VVEpeuteropvang of opvang vanwege een sociaalmedische indicatie (SMI). Deze kosten zijn door het rijk gecompenseerd door een decentralisatieuitkering in het gemeentefonds.

Van de ontvangen compensatie (€ 37.000) resteert nog € 25.000 Overige voorzieningen (voordeel € 31.000) Subsidieprogramma professionele instellingen/peuteropvang 14 Kindercentra in onze gemeenten bieden, voor de voorbereiding van het basisonderwijs, voor 2 dagdelen per week een VVEpeuterprogramma aan, voor peuters in de leeftijd van 2 en 3 jaar. Ouders die geen aanspraak kunnen maken op kinderopvang kunnen met subsidie van de gemeente hun peuter laten deelnemen aan het peuterprogramma. De subsidie wordt betaald aan het kindcentrum en wordt berekend over het aantal peuters dat daadwerkelijk aan het peuterprogramma heeft deelgenomen. De deelname was in 2020 lager dan verwacht. De kosten waren begroot op € 48.000. Er is € 35.000 uitgegeven, zodat nog € 13.000 overblijft. Onderwijsbegeleiding In het kader van de ‘Verordening materiële en financiële gelijkstelling onderwijs’ kunnen scholen een subsidie ontvangen voor activiteiten/projecten vanwege de onderwijsbegeleiding. In 2020 is door scholen minder subsidie aangevraagd dan beschikbaar was. Daarnaast

Deel I - 21 -

heeft een aantal projecten waarvoor subsidie was verleend onder meer vanwege de coronacrisis geen doorgang gevonden. Beschikbaar was € 27.000. Aan subsidie is verstrekt € 13.000. Resteert een bedrag van € 14.000. Projectkosten Voor projectkosten was een budget beschikbaar van € 19.000. We hebben € 15.000 uitgegeven. Er resteert € 4.000. Belangrijkste uitgavenpost in 2020 was het samen met de schoolbesturen opgestelde Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP), dat inzicht geeft in de toekomstige ontwikkelingen op het terrein van de onderwijshuisvesting. Het restantbudget (ca. € 11.000) voor het opstellen van dit plan wordt via de reserve restantbudgetten overgeheveld naar 2021. Programma cultuur en sport Investeringssubsidie en mobiliteitsbijdrage EVV/RIOS ‘31 (voordeel € 450.000) Voor de vernieuwbouw en uitbreiding van de clubgebouwen van de voetbalverenigingen EVV en RIOS ‘31 is een investeringssubsidie van € 400.000 en een eenmalig subsidie van € 100.000 beschikbaar gesteld. Er is inmiddels € 50.000 als voorschot uitbetaald. Volgens de besluitvorming bij de 1e bestuursrapportage 2020 wordt de bijdrage uit het saldo van de 1e bestuursrapportage 2020 gedekt. Realisatie heeft niet plaatsgevonden in 2020 en het beschikbaar gestelde bedrag is niet in de 2e bestuursrapportage 2020 overgeheveld naar 2021.

Aangezien realisatie van de accommodatie in 2021 plaatsvindt, wordt aan de raad voorgesteld € 450.000 voor beide subsidies via de resultaatbestemming 2020 beschikbaar te stellen. Uitvoering sportondersteuning (voordeel € 11.000) Voor uitvoering sportondersteuning was er een budget beschikbaar gesteld van € 48.000. Hiervan is bijna € 37.000 besteed en bijna volledig opgegaan aan de kosten voor het lokaal sportakkoord, waarvoor een rijksbijdrage is ontvangen € 35.000. Hierdoor resteert ongeveer het hele regulier budget van € 11.000. Door corona hebben een aantal sport(stimulerings)activiteiten geen doorgang kunnen vinden, waardoor het beschikbare budget niet volledig is besteed. Bevordering topsport (voordeel € 20.000) Door de raad is in 2019 een bedrag beschikbaar gesteld voor de ondersteuning van lokale topsporters. Door het faillissement van de Stichting Topsport Limburg, voorbereiding voortzet-

ting activiteiten van de voormalige stichting door de provincie Limburg en door het coronavirus is dit budget in 2020 niet volledig besteed. Dit levert een voordeel op van € 20.000. SPUK uitkering btw sport (voordeel € 97.000) Om sport en beweging te stimuleren konden gemeenten, sportverenigingen en sportstichtingen de btw die aan hen in rekening wordt gebracht in aftrek brengen. Dit recht op aftrek is met ingang van 1 januari 2019 vervallen. Gemeenten worden gecompenseerd via een subsidieregeling, de Specifieke uitkering stimulering sport (SPUK). Ook over 2020 heeft de gemeente een aanvraag gedaan. Bij de 1e bestuursrapportage 2020 zijn de uitgaven en inkomsten neutraal geraamd. Hierbij is er van uitgegaan dat de ontvangen btw-compensatie toegevoegd wordt aan de diverse uitgavenposten van sport. Voor de uitgaven groot onderhoud sportaccommodaties die ten laste van de onderhoudsvoorziening worden gebracht is er ook een bedrag bijgeraamd. Echter bij de actualisatie van de onderhoudsvoorziening is ook bekeken in hoeverre het btw-aspect aanleiding is om de storting in de onderhoudsvoorziening te verhogen. Dit bleek niet het geval waardoor het ontvangen bedrag voor dit onderdeel van de SPUKuitkering vrijvalt ten gunste van het resultaat. Het gaat dan om een voordeel van € 87.000.

De afrekening 2019 van de SPUK en de verwachte afrekening van de SPUK 2020 en ook een nog te verrekenen bedrag met Menswel Sport verklaren het resterende voordeel van € 10.000. Energiekosten binnensportaccommodaties (voordeel € 33.000) Door een inhaalslag bij de verrekening van de energiekosten met de gebruikers over 2016 tot en met 2018 en een gunstige afrekening van de energieleverancier zijn de energiekosten in 2020 € 33.000 lager dan geraamd. Exploitatiebijdrage Menswel (nadeel € 45.000) Het budget voor de exploitatiebijdrage binnensport wordt overschreden met ruim € 45.000. Oorzaak is een hogere exploitatiebijdrage voor de Albertzaal door de sluiting van de basisschool in Roosteren en de verrekening van de energiekosten binnensportaccommodaties in het kader van de SPUK-regeling.

Deel I - 22 -

Onderhoudskosten binnensportaccommodaties (voordeel € 40.000) Vanaf 2019 is volgens de nieuwe regels van het BBV klein onderhoud afgesplitst van de voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen op basis van het meerjarenonderhoudsplan 2020-2030. Daarom is de jaarlijkse dotatie in de voorziening structureel verlaagd en zijn er op de exploitatie budgetten opgenomen voor klein onderhoud. De uitgaven voor het klein onderhoud van de diverse binnensportaccommodaties zijn € 40.000 lager geweest dan begroot doordat er minder klein onderhoud heeft plaatsgevonden dan oorspronkelijk gepland, ook vanwege de coronacrisis. Dit levert een voordeel op van € 40.000. Onderhoud en aanschaffingen sportterreinen (voordeel € 26.000) Vanwege de coronacrisis is er minder onderhoud en zijn er minder aanschaffingen geweest voor de sportterreinen. Dit levert een voordeel op van € 26.000. Tegemoetkoming verhuur sportaccommodaties (voordeel € 11.000) Via het ministerie van VWS heeft de gemeente een tegemoetkoming ontvangen voor de verhuur van sportaccommodaties. De tegemoetkoming is bestemd voor verhuurders van sportaccommodaties die de huur ten laste van amateursportorganisaties over de periode 1 maart 2020 tot 1 juni 2020 daadwerkelijk hebben

Behandeling Verblijf (begeleiding en behandeling) PGB Jeugdbescherming en jeugdreclassering Veilig thuis Kosten 2019 Overig

kwijtgescholden. De ontvangen bijdrage is € 11.000 hoger dan geraamd. Kermis (nadeel € 37.000) In 2020 hebben de kermissen geen doorgang gevonden. De subsidies zijn wel verleend en niet verlaagd. Dit heeft als resultaat dat er geen staangelden en vergoedingen servicekosten en energiekosten zijn geïnd, maar dat er ook nauwelijks kosten zijn gemaakt. De stichting Reclame Commissie Echter Kermis heeft de helft van het ontvangen budget terugbetaald. Per saldo resulteert dit in een nadeel op het budget kermis van € 37.000. Exploitatie en evenementen Cultuurhuis Edith Stein (cultureel centrum Plats 1) (nadeel € 39.000) Door de coronacrisis heeft de exploitatie van het cultuurhuis een groot deel van het jaar volledig stil gelegen. Kosten blijven doorlopen, terwijl er geen inkomsten gegenereerd konden worden. In totaliteit bedraagt de overschrijding op de twee budgetten € 39.000. Dit tekort moet worden opgevangen met een deel van de coronamiddelen voor cultuur. Programma Sociaal Domein Jeugdhulp (nadeel € 488.000) Het totale tekort binnen de Jeugdhulp bedraagt € 488.000.

Begroot

Werkelijk

Voordeel

€

1.995.000

€

2.400.000

€

405.000

€ €

1.265.000 240.000

€ €

1.397.000 312.000

€ €

132.000 72.000

€ €

621.000 133.000

€ €

438.000 56.000

€

149.000

€

758.000

€ €

183.000 77.000

€

10.000

Totaal

€

270.000

Saldo tekort

€

488.000

De stijging van de kosten voor jeugdhulp heeft ook in 2020 doorgezet. Verschillende acties om meer grip op de kosten te krijgen hebben nog niet het gewenste resultaat. De stijging is vooral te zien in de ambulante trajecten (begeleiding en behandeling), maar ook op de zwaardere

Nadeel

zorgvormen (verblijf met begeleiding of behandeling) zien we de kosten stijgen. De aantallen cliënten zijn gestegen ten opzichte van 2019 (814 in 2020 ten opzichte van 795 in 2019), maar de gemiddelde kosten per cliënt zijn iets gedaald (zowel toegewezen als gefactureerd bedrag).

Deel I - 23 -

Opvallend is wel dat het aantal PGB’s jeugd licht is gedaald (45 in 2020 ten opzichte van 50 in 2019), maar dat de gemiddelde toewijzingen en gedeclareerd bedrag per cliënt fors zijn gestegen. Binnen de Jeugdbescherming en Jeugdreclassering is sprake van minder uitgaven dan begroot. In 2020 was het aantal jeugdigen binnen deze vorm van jeugdhulp 10% lager dan in 2019 (82 jeugdigen ten opzichte van 90 in 2019). Ook het gemiddelde bedrag per jeugdi-

ge was iets lager. Het overschot bedraagt € 183.000. Voor Veilig Thuis heeft de regio eind 2020 een financiële compensatie ontvangen voor de telkens toegenomen taken waar geen middelen tegenover stonden. Het bedrag dat door de regio is ontvangen heeft de centrumgemeente verdeeld over alle deelnemende gemeenten. Onze gemeente heeft (eenmalig) een bedrag van € 72.000 dat niet was voorzien. Dit heeft ook een overschot van € 77.000 tot gevolg.

2019

2020

Verschil

795 50 90

814 45 82

+ 19 - 5 - 8

Aantal cliënten Aantal PGB jeugd Aantal jeugdigen jeugdbescherming/jeugdreclassering Bij het opstellen van de jaarrekening 2019 is informatie vanuit Roermond te laat aangeleverd, waardoor zorg die betrekking had op 2019 geboekt is in 2020. Het gaat in totaal om een bedrag van € 149.000. De 2 grootste posten zitten binnen dyslexie (€ 100.000) en begeleiding (€ 24.000). De overschrijding op dyslexie is dan ook 100% verklaard door deze kosten. TOZO (voordeel € 293.000) Voor de uitvoering van de Tozo heeft de gemeente van het rijk een voorschot ontvangen. Afrekening met het rijk vindt plaats op basis van enerzijds de daadwerkelijke bedragen die aan bijstand aan zelfstandige ondernemers zijn uitbetaald en anderzijds op basis van het aantal besluiten op aanvragen levensonderhoud en kapitaalskrediet die onze gemeente genomen heeft. Voor dit laatste gedeelte (de uitvoeringskosten) krijgt onze gemeente een vast bedrag per besluit vergoed. Ook mag de gemeente een bedrag declareren voor de vorderingen op levensonderhoud die voor 22 april 2020 zijn vertrekt. Doordat gemeenten snel moesten handelen zijn voorschotten verstrekt waar ondernemers achteraf geen recht op hadden waardoor de bedragen teruggevorderd moesten worden. Als tegemoetkoming in dit risico mogen de gemeenten 30% van deze vordering opnemen in de declaratie.

Op grond van het bovenstaande is er een budgettair voordeel van € 293.000.

Collectief vervoer (Omnibuzz) incl. doorbetaling vervoer tijdens corona (voordeel € 184.000) Het voordeel op collectief vervoer Omnibuzz bedraagt per saldo € 184.000. Dit heeft een aantal oorzaken. Sinds het 1e kwartaal van 2020 is het vervoersvolume (aantal ritten) Omnibuzz door de corona maatregelen/lockdowns gedaald naar 50/60 % van het reguliere vervoersvolume. Daarnaast wordt het voordeel deels veroorzaakt door de opschoonactie die in december 2019 heeft plaatsgevonden. Bij deze opschoonactie werden pashouders die geen gebruik maken van de Omnibuzz pas aangeschreven. In veel gevallen is de voorziening beëindigd. Het aantal pashouders telt mee in de kostenverdeelsleutel waardoor er zich in 2020 een voordeel voordoet. Bij elkaar zorgt dit voor een voordeel van € 266.000. Tijdens de maanden maart t/m juni is er aan Omnibuzz een coronacompensatie doorbetaald. Dit levert een nadeel op van € 128.000. Tot slot heeft er een correctie plaatsgevonden op de verrekening van de btw van het afgelopen jaar. Dit zorgt voor een eenmalig voordeel van € 46.000. Jeugdhulp vervoer en vroeghulp incl. doorbetaling tijdens corona (nadeel € 42.000) Vervoer van jeugdigen is qua kosten iets meer uitgegeven dan in 2019, maar doordat we in 2020 minder extra middelen voor jeugdhulp vanuit het rijk hebben ontvangen is het budget in 2020 lager waardoor er een overschrijding ontstaat van € 42.000.

Dit is inclusief € 8.000

Deel I - 24 -

aan coronacompensatie die aan aanbieders is vergoed. Leerlingenvervoer (nadeel € 20.000) Er heeft een kostenstijging plaatsgevonden (deels) i.v.m. wegvallen gemeente Leudal als partner in het contract met Trafficon. Trafficon verzorgt het contractbeheer nu nog alleen voor de gemeente Roerdalen en de gemeente EchtSusteren. Wet verplichte GGZ (voordeel € 15.000) Per 1 januari 2020 wordt door gemeenten de wet verplichte GGZ uitgevoerd. In 2020 was er nog sprake van een opstartfase, waardoor de gemaakte kosten lager zijn dan het budget dat vanuit het rijk beschikbaar is gesteld. Begroot bedrag € 30.000. Totaal uitgegeven € 15.000. Resteert een bedrag van € 15.000. Overige gezondheidszorg veiligheidsregio (voordeel € 15.000) Met name doordat de VRLN de uitbetaling van een voordeel op de loonindexatie heeft gedaan aan de gemeenten, is er op de bijdrage aan de Veiligheidsregio een incidenteel voordeel van € 15.000 te melden. Bijdrage samenwerkingverbanden WMO en Jeugd (voordeel € 52.000) Zowel de bijdrage aan het samenwerkingsverband voor Jeugd als WMO is in 2020 lager uitgevallen dan geraamd. Op WMO heeft de gemeente een voordeel van € 16.000 en op jeugd een voordeel van € 36.000. De voordelen worden veroorzaakt door de onderuitputting op een aantal personele budgetten:  Projectleider jeugd.

Door een vacature waren er vanaf 1 juni geen kosten meer terwijl dit wel volledig was geraamd.  Voor inkoop adviseur en medewerker facturatie zijn de volledige kosten geraamd terwijl er in werkelijkheid pas vanaf respectievelijk 1 maart en 1 april kosten zijn geweest.  Voor toezichthouder kwaliteit WMO zijn volledige kosten geraamd terwijl dit in werkelijkheid voor een lager bedrag als inhuur is ingevuld. Onderhoud gemeenschapshuizen (voordeel € 40.000) In 2020 is volgens de nieuwe regels van het BBV klein onderhoud afgesplitst van de voorziening onderhoud gemeenschapshuizen op basis van de nieuwe meerjarenonderhoudsplannen . Daardoor heeft een vrijval van de voorziening structureel plaatsgevonden en zijn er op de exploitatie budgetten opgenomen voor klein onderhoud. De uitgaven voor het klein onderhoud van de diverse binnensportaccommo-

daties zijn € 40.000 lager geweest dan begroot doordat er minder klein onderhoud heeft plaatsgevonden dan oorspronkelijk gepland, ook door de coronacrisis. Dit levert een voordeel op van € 40.000. Budget sociaal domein algemeen (voordeel € 80.000) Binnen het budget voor sociaal domein is een bedrag geraamd voor onvoorziene algemene kosten binnen het sociaal domein. Vooraf is moeilijk in te schatten in hoeverre dit budget gebruikt gaat worden. Dit budget is in het kader van de 2e bestuursrapportage 2020 voor € 282.000 ingezet voor de dekking van tekorten op jeugdhulp. Voor de rest is dit budget slechts zeer beperkt ingezet, waardoor een bedrag resteert van € 80.000. Programma Omgevingsrecht Verklaring van geen bedenkingen (VVGB) (voordeel € 20.000) Via de algemene uitkering is een bedrag van € 161.000 ontvangen voor VVGB. Begroot is echter € 141.000 waardoor er een positief effect is op het saldo van € 20.000. Programma economische zaken en grondexploitaties Zend- en reclamemasten (voordeel € 11.000) De opbrengsten zijn geïndexeerd en er is een nieuwe opstalovereenkomst aangegaan die extra opbrengsten tot gevolg heeft. Hierdoor is er een voordeel ten opzichte van de begroting ontstaan van € 11.000. Pachtzaken (voordeel € 20.000) De raming van de pachtopbrengsten zijn te behoudend ingeschat, wat een positief effect heeft op het saldo van de jaarrekening van € 20.000.

Vrijval voorziening verliezen grondexploitaties (voordeel 48.000) Een van de deelgebieden van de strategische visie voor het Leisurepark In de Bandert is het grondexploitatiegebied. Hiervoor is in de boekhouding een grondexploitatiecomplex opgenomen. Het geprognosticeerde verlies van deze grondexploitatie (na subsidies) staat geraamd op € 193.829, waarvoor een verliesvoorziening is gevormd. Het grondexploitatiecomplex is in 2020 afgesloten. Dit resulteert in een verlies van € 146.496. Een en ander betekent een vrijval van de eerder gevormde verliesvoorziening van € 47.333.

Deel I - 25 -

Programma Algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkering inclusief deelfonds participatie (voordeel € 10.000) In de begroting 2020 is zowel de mei- als ook de septembercirculaire 2020 begrotingstechnisch verwerkt. Hierna hebben nog een aantal ontwikkelingen plaatsgevonden waardoor de algemene uitkering , inclusief sociaal domein, ten opzichte van het in de begroting geraamde bedrag een positief verschil laat zien van € 10.000. Dit bedrag bestaat uit € 168.000 voordeel voor algemene uitkering deelfonds participatie en € 158.000 nadeel voor algemene uitkering. De oorzaak hiervan is het bijstellen van diverse maatstaven en aantallen. COA (voordeel € 209.000) De bijdrage faciliteitenbesluit over 2020 is € 209.000 hoger dan geraamd. De hogere uitkering is een gevolg van de verantwoording van de COA-bijdrage over zowel 2019 als ook 2020. De hoogte van de uitkering is afhankelijk van het aantal inschrijvingen in de Basisregistratie personen (BRP) per 1 januari van het dienstjaar. Afhankelijk van de schommeling in het aantal inschrijvingen, schommelt ook het bedrag dat de gemeente aan uitkering ontvangt. Algemene uitkering baten en lasten voorgaande jaren (voordeel € 129.000) In 2020 is een verrekening van € 129.000 als inkomst verantwoord over het jaar 2018 en 2019 van de algemene uitkering.