Nota reserves en voorzieningen 2023
Tekst van het document
Nota reserves & voorzieningen 2023
In Echt-Susteren vieren we het goede leven. We zijn met trots een Cittaslow gemeente. Meer informatie op www.echt-susteren.nl/cittaslow.
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1
Inleiding
3
Hoofdstuk 2
Begripsbepaling
5
Hoofdstuk 3
Stille reserves
7
Hoofdstuk 4
Plan van Aanpak
13
Hoofdstuk 5
Wijzigingsvoorstellen
15
-
Onderdeel A – de algemene reserve en bestemmingsreserves Onderdeel B – de voorzieningen
15 16
Bijlage 1
Staat van reserves en voorzieningen per 31 december 2022
17
Bijlage 2
Mutaties reserves voortvloeiende uit deze nota
21
Bijlage 3
Staat van reserves en voorzieningen op programmaniveau
25
Bijlage 4
Formats reserves
29
Bijlage 4a Formats algemene reserves - Algemene reserve - Reserve vermindering Kapitaallasten
31 33 35
Bijlage 4b Formats egalisatiereserves - Reserve verkiezingen - Reserve Wet Maatschappelijke Ondersteuning - Reserve Jeugdhulp - Reserve inkomensvoorzieningen, re-integratie en sociale werkvoorzieningen - Reserve SC MER Omgevingsdienst - Reserve SC MER Sociaal domein - Reserve SC MER Bedrijfsvoering
37 38 39 40 41 42 43 44
Bijlage 4c Formats vrije reserves - Reserve stedenbouwkundige adviezen - Reserve regionale woonvisie
45 46 47
Bijlage 4d Formats geblokkeerde reserves - Reserve investeringssubsidies welzijn - Reserve welzijn en cultuur - Reserve BTW-compensatiefonds - Algemene reserve Grondbedrijf - Reserve parkeerplaatsen - Reserve Regiofonds - Reserve algemeen jeugdbeleid - Reserve uitvoering recreatief toeristisch beleid - Reserve Personeel & Bestuur - Reserve onderwijsachterstandenbeleid (OAB) - Reserve revolverende investeringen - Reserve kwaliteitsfonds
49 51 52 53 54 57 58 59 60 61 62 63 64
1
-
Reserve deelneming GEM Bocage C.V. Reserve deelneming GEM Bocage beheer B.V. Reserve deelneming OML bv Reserve kwaliteit verbeterende project buitengebied Reserve bedrijfsvoering Reserve samenwerkingsovereenkomst Industriepark Swentibold Reserve restant budgetten Reserve integrale aanpak en huisvesting statushouders Reserve winst grondexploitaties Reserve duurzaamheid Reserve gebiedsvisies Reserve majeure projecten Reserve opvang vluchtelingen Reserve beschermd wonen
65 66 67 68 69 70 71 73 74 75 76 77 79 80
Bijlage 4e Format voor geblokkeerde reserve afschrijvingen - Reserve afschrijvingslasten investeringen
81 82
Bijlage 5 Formats voorzieningen - Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen - Voorziening bruggen Vloedgraaf - Voorziening pensioenverplichting bestuurders - Voorziening wegen - Voorziening onderhoud gemeenschapshuizen - Voorziening afvalverwijdering en –verwerking - Voorziening verliezen grondexploitaties - Voorziening riolering art 44, lid 2 - Voorziening lokale bon compensatie energiecrisis - Voorziening overmatig verlofsaldi - Voorziening verlofsparen
83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94
Bijlage 6
De functies van reserves en voorzieningen
95
Bijlage 7
Onderscheid reserves en voorzieningen
97
Bijlage 8
Reserves en voorzieningen
99
Bijlage 9
Rente-toerekening aan reserves en voorzieningen
101
Bijlage 10
Criteria instelling reserves
103
Bijlage 11
Risico’s in relatie tot weerstandsvermogen
105
2
Nota reserves en voorzieningen 2023 gemeente Echt-Susteren Hoofdstuk 1 Inleiding In de “Financiële verordening gemeente Echt-Susteren 2023” ex artikel 212 Gemeentewet, vastgesteld in de raadsvergadering van 9 november 2023, is in artikel 14 opgenomen dat de Nota reserves en voorzieningen om de twee jaar wordt herzien. De bestaande Nota reserves en voorzieningen is vastgesteld in de raadsvergadering van 6 november 2021. Herziening van de Nota is noodzakelijk wegens: 1. 2. 3. 4.
Artikel 14 uit de “Financiële verordening gemeente Echt-Susteren 2023” Actualisering van de gegevens Nota risicomanagement en nota weerstandsvermogen De indeling van de reserves
Ad. 1
In de “Financiële verordening gemeente Echt-Susteren 2023” is onderstaand artikel opgenomen: Artikel 14. Reserves en voorzieningen 1. Het college biedt de raad eens in de twee jaar een "Nota reserves en voorzieningen" aan. De raad stelt de nota vast. In de nota wordt aandacht besteed aan: a. de vorming en besteding van reserves; b. de vorming en besteding van voorzieningen; c. de toerekening en verwerking van rente over de reserves en de voorzieningen (bij waardering tegen contante waarde); d. de vorming van reserves en voorzieningen voor budgetten die vóór 31 december van een begrotingsjaar niet of niet volledig zijn besteed. 2. Bij een voorstel voor de instelling van een bestemmingsreserve voor een investeringsvoornemen wordt minimaal aangegeven: a. het specifieke doel van de reserve; b. de voeding van de reserve; c. de maximale hoogte van de reserve; d. en de maximale looptijd. 3. Als een bestemmingsreserve voor een investeringsvoornemen binnen de aangegeven maximale looptijd niet heeft geleid tot een investering, valt de bestemmingsreserve vrij en wordt deze aan de algemene reserve toegevoegd. De samenhang tussen de “Financiële verordening gemeente Echt-Susteren 2023” en het Besluit Begroting en Verantwoording is dat in de verordening het beleidskader wordt vastgesteld. De raad stelt hiertoe een nota vast. Gekozen is om iedere twee jaar de nota opnieuw vast te stellen.
Dit om te voorkomen dat de nota aan actualiteitswaarde verliest.
Ad. 2
De nota moet geactualiseerd worden. Door tussentijdse ontwikkelingen blijken reserves en voorzieningen niet meer toereikend zijn, maar ook komt het voor dat ze overbodig zijn geworden. Daarnaast worden in de loop der jaren nieuwe reserves en voorzieningen gevormd, die niet nader omschreven zijn in de bestaande Nota reserves en voorzieningen.
Ad. 3
In de raadsvergadering van 3 november 2022 heeft uw raad de nota risicomanagement en nota weerstandsvermogen vastgesteld. Het door deze nota’s vastgestelde beleid vormt de basis voor de bepaling van de hoogte van de algemene reserve in relatie tot het risicomanagement.
Ad. 4
Reserves kunnen een verschillende status hebben. In deze nota zijn de reserves ingedeeld naar: 1. Algemene reserves 2. Egalisatiereserves 3. Vrije reserves 4. Geblokkeerde reserves 5. Geblokkeerde reserves voor afschrijvingen
3
1. Algemene reserves Hiertoe behoren: a. de algemene reserve: deze is bestemd voor dekking van het weerstandsvermogen en in die zin niet vrij besteedbaar. b. de reserve vermindering kapitaallasten. 2. Egalisatiereserves Deze reserves dienen om jaarlijkse fluctuaties binnen de onderliggende begrotingsposten op te vangen, zodat er sprake is van een constante raming in de begroting. 3. Vrije reserves Deze reserves zijn nog niet bestemd. Er kunnen weliswaar voorgenomen onttrekkingen aan deze reserves vermeld zijn, hierover heeft de raad echter nog geen besluit genomen, zodat de saldi van deze reserves nog vrij besteedbaar zijn. 4. Geblokkeerde reserves Deze reserves zijn door de raad geheel of gedeeltelijk bestemd voor het dekken van begrotingsuitgaven. Voor dat deel waarover de raad nog geen besluit genomen heeft, behoort tot de vrije reserves. 5. Geblokkeerde reserve voor afschrijvingen Met ingang van 2017 moeten alle investeringen van maatschappelijk en economisch nut geactiveerd worden. Een investering in één keer te dekken uit een reserve is niet meer toegestaan. Wel mogen de jaarlijkse afschrijvingslasten voortvloeiende uit een investering gedekt worden uit een reserve. Dit betekent dat voor alle investeringen waar een reserve tegenover staat, een afzonderlijke reserve wordt gecreëerd om de jaarlijkse afschrijvingslasten te dekken. Het aantal reserves neemt daardoor toe.
Met ingang van de Nota reserves en voorzieningen 2021 zijn de reserves die betrekking hebben op afschrijvingslasten samengevoegd tot één reserve. De reserve behoort tot de zogenaamde “geblokkeerde” reserves. Dit betekent dat wanneer deze reserve voor een ander doel worden aangewend er een tekort ontstaat binnen de exploitatie. Het doel van deze nota is tweeledig: a. de nota moet uw raad inzicht geven in de stand van zaken over de reserves en voorzieningen; b. de nota moet een naslagwerk zijn voor de ambtenaren om eveneens inzicht te geven in de stand van zaken over de reserves en voorzieningen en daarnaast een theoretische onderbouwing te geven om (nieuw te vormen) reserves en voorzieningen op hun waarde te beoordelen.
4
Hoofdstuk 2
Begripsbepaling
2.1 Reserves Reserves kunnen worden omschreven als vermogensbestanddelen die als eigen vermogen zijn aan te merken en die bedrijfseconomisch gezien vrij besteedbaar zijn. In het Besluit Begroten en Verantwoorden provincies en gemeenten (BBV) worden de reserves onderscheiden in de algemene reserve en de, bestemmingsreserves (waaraan door de gemeenteraad een bepaalde bestemming is gegeven). 2.2 Voorzieningen Voorzieningen worden gevormd voor onvermijdelijke toekomstige uitgaven waarvan tijdstip en omvang niet exact bekend zijn. Op grond van het BBV worden voorzieningen gevormd wegens: verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, maar redelijkerwijs te schatten; op de balansdatum bestaande risico’s van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten; kosten die in een volgend begrotingsjaar gemaakt worden, mits het maken van die kosten zijn oorsprong ook vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening bedoeld is voor een gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren; de bijdrage aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in artikel 35, eerste lid onder b.
2.3 Eigen vermogen Het eigen vermogen bestaat uit de reserves en het gerealiseerde resultaat na bestemming volgend uit de programmarekening. 2.4 Vreemd vermogen Het vreemd vermogen bestaat uit het totaal van de voorzieningen en de vaste schulden. 2.5 Weerstandscapaciteit Bij de definiëring van het begrip ‘weerstandscapaciteit’ maken we onderscheid tussen: Beschikbare weerstandscapaciteit: Hieronder verstaan we het geheel van financiële middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten die onverwacht en substantieel zijn te dekken. Benodigde weerstandscapaciteit: Hieronder verstaan we de hoeveelheid financiële middelen die de gemeente nodig heeft om niet begrote kosten die onverwacht en substantieel zijn te dekken. De benodigde weerstandscapaciteit is gelijk aan de som van de financiële restrisico’s uit het netto risicoprofiel. Het netto risicoprofiel is het overzicht waaruit blijkt welke risico’s niet of niet volledig zijn afgedekt door beheersmaatregelen. 2.6 Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is de resultante van de confrontatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit. We maken daarbij onderscheid in het relatieve weerstandsvermogen (verhoudingsgetal) en het absolute weerstandsvermogen (bedrag in euro’s).
Bij de definiëring van het begrip ‘weerstandsvermogen’ maken we onderscheid tussen: Relatieve weerstandsvermogen: Hieronder verstaan we het verhoudingsgetal (ratio) tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit zoals uitgedrukt in de volgende formule:
5
Relatieve weerstandsvermogen
=
(beschikbare weerstandscapaciteit) gedeeld door (benodigde weerstandscapaciteit)
Absolute weerstandsvermogen: Hieronder verstaan we het door de raad vastgestelde bedrag dat als financiële buffer wordt aangehouden voor het opvangen van financiële restrisico’s.
Dit onderscheid is van belang omdat het absolute weerstandsvermogen alleen maar iets zegt over de daadwerkelijke, in euro’s uitgedrukte omvang van het weerstandsvermogen, terwijl het relatieve weerstandsvermogen iets zegt over de mate van robuustheid van de gemeentelijke financiële positie, dat wil zeggen de mate waarin financiële restrisico’s kunnen worden opgevangen. 2.7 Risicomanagement Een continu, systematisch en gemeente breed proces van onderzoek naar risico’s met als doel het vinden van een balans tussen risico’s nemen en risico’s beheren. 2.8 Risico Onder het begrip “risico” verstaan we een gebeurtenis die een negatief of positief effect heeft op het bereiken van de doelstellingen van de gemeente.
6
Hoofdstuk 3 Stille reserves Naast de bekende algemene reserve en bestemmingsreserves is er nog een bijzondere vorm van reserves, de zogenaamde “stille reserves”. Dit zijn bestanddelen van het eigen vermogen, welke in de balans niet tot uitdrukking komen. We kunnen onderstaande indeling maken: Van een stille reserve is sprake wanneer de (actuele) waarde van een actief sterk afwijkt van de boekwaarde van het betreffende actief. Het moet wel een niet bedrijfsverbonden actief betreffen. Dit houdt in dat het actief afgestoten kan worden zonder dat de bedrijfsvoering beïnvloed wordt. Daarbij moet worden opgemerkt dat op grond van het BBV geen herwaardering van activa mag plaatsvinden. Daarom vindt balanswaardering altijd plaats tegen historische kostprijs. Voorbeelden zijn aandelen, gebouwen en de voorraad grond. De waarden van niet uit de balans blijkende bezittingen. Stille reserves kunnen in beginsel voorkomen bij financiële vaste activa, materiële vaste activa en niet uit de balans blijkende bezittingen. Financiële vaste activa Financiële vaste activa bestaan uit uitstaande leningen, deelnemingen en bijdragen aan activa in eigendom van derden. Uitstaande leningen bevatten geen stille reserve omdat de boekwaarde gelijk is aan de werkelijk waarde. Daarom worden deze niet tot de beschikbare weerstandscapaciteit gerekend.
Deelnemingen kunnen een stille reserve bevatten maar zijn doorgaans niet of beperkt verhandelbaar en de opbrengst is dan moeilijk te realiseren. Daarnaast leveren sommige deelnemingen rendement op. Bij verkoop van deze deelnemingen vervallen de opbrengsten waardoor een gat in de begroting ontstaat en het bedrijfsproces hierdoor negatief wordt beïnvloed. Daarom worden deelnemingen niet tot de beschikbare weerstandscapaciteit gerekend. Datzelfde geldt voor bijdragen aan activa in eigendom van derden. Materiële vaste activa Materiële vaste activa bestaan uit activa met maatschappelijk nut en activa met economisch nut. Activa met maatschappelijk nut zijn niet verhandelbaar en worden daarom niet tot de beschikbare weerstandscapaciteit gerekend. Activa met economisch nut zijn wel verhandelbaar. Als ze niet duurzaam aan het bedrijfsproces zijn verbonden, binnen 1 jaar kunnen worden verkocht en de directe opbrengstwaarde dan groter is dan de boekwaarde op de balans, kunnen ze worden meegerekend in de beschikbare weerstandscapaciteit. Niet uit de balans blijkende bezittingen In het verleden zijn investeringen met economisch nut gedaan die direct ten laste van de exploitatie zijn geboekt (al dan niet met een eenmalige onttrekking uit een reserve of voorziening) en die niet hebben geleid tot registratie van een financiële bezitting op de balans.
Dit soort investeringen worden aangeduid als ‘niet uit de balans blijkende bezittingen’. Bij de jaarlijkse bepaling van de niet uit de balans blijkende bezittingen kan hiervoor een bedrag worden bepaald of geschat. Als deze bezittingen niet duurzaam aan het bedrijfsproces zijn verbonden, direct (binnen 1 jaar) kunnen worden verkocht en de directe opbrengstwaarde dan groter is dan de bepaalde of geschatte waarde, kunnen ze worden meegerekend in de beschikbare weerstandscapaciteit. Voorbeelden van niet uit de balans blijkende verplichtingen zijn de lease-overeenkomsten of meerjarige onderhoudscontracten.
7
Kwantificering stille reserves Gelet op de theoretische uiteenzetting bestaat de stille reserve van onze gemeente met name uit de in onze eigendom zijnde landbouwgronden, verspreid liggende percelen en gebouwen. Landbouwgrond Per 31 december 2022 heeft de gemeente Echt-Susteren 871 ha landbouwgrond in bezit. Als we hieraan een waarde willen toekennen moeten we in acht nemen dat: a. de gronden in verpachte staat zijn; b. de gronden in grote mate op de markt brengen, inhoudt dat de waarde daalt. Daarom gaan we uit van een gemiddelde opbrengst van € 3 per m². De totale opbrengst kan daarom zijn: 871 ha x € 3 per m² = € 26,1 miljoen. Het BBV schrijft voor dat activa gewaardeerd moet worden tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Waardering is moeilijk omdat de historische verkrijgingsprijs in veel gevallen niet meer te achterhalen is. De landbouwgronden zijn alle vele tientallen jaren in gemeentelijk bezit. Verspreid liggende percelen In 2008 is een inventarisatie gemaakt van de verspreid liggende percelen in onze gemeente. Hiertoe worden gerekend alle overige gronden die niet tot de landbouwgronden behoren, zoals overhoeken, perken, bermen etc. In 2008 werd berekend dat hier een waarde tegen overstaat van ongeveer € 2.000.000.
Omdat niet meer na te gaan was welke gronden in de boekwaarde op de balans begrepen waren, zijn de boekwaarden in 2012 afgeboekt (Voorjaarsnota 2012, raadsbesluit van 4 juli 2012). Bij verkoop van verspreid liggende percelen wordt de opbrengst ten gunste gebracht van de begroting. In de jaren 2009-2022 is voor € 1.163.000 aan verspreid liggende percelen verkocht. Hierbij wordt opgemerkt dat de verspreid liggende percelen niet voor verkoop in aanmerking komen als er nutsvoorzieningen aanwezig zijn. Gebouwen In onderstaand overzicht is de boekwaarde en de WOZ-waarde per 1-1-2022 van de gemeentelijke eigendommen (panden) vermeld. Het overzicht is opgenomen in deze nota, omdat dit hoofdstuk specifiek handelt over stille reserves. In de staat van activa bij de jaarrekening 2022 zijn o.a. onderstaande gemeentelijke gebouwen en gronden opgenomen met vermelding van de boekwaarde per 1-12022. De gebouwen of de gronden kunnen niet vervreemd worden zonder dat de bedrijfsvoering in gevaar komt. Immers wanneer het gemeentehuis vervreemd wordt, moet toch eerst een ander onderkomen voorhanden zijn. Gelet op het totaal van de boekwaarde per 1 januari 2022 ad € 12,7 miljoen en de bijbehorende WOZ-waarde ad € 26,7 miljoen is sprake van een overwaarde van € 14,0 miljoen.
Zoals al vermeld mag dit bedrag niet als stille reserve worden gezien omdat door vervreemding de bedrijfsvoering in gevaar komt.
8
PANDEN 01-01-2022 GEMEENTE = Eigenaar Adres
Omschrijving
WOZ waarde
Boekwaarde
per 01-012022
per 01-012022
Gemeentelijke functies Nieuwe Markt 55 (Echt) Reinoud van Gelderstraat 38 (Susteren) Edisonweg 35 (Echt) Plats 1, (Echt)
Gemeentehuis Echt-Susteren
7.996.000
2.372.812
303.000
107.733
786.000
0
727.000
3.081.348
2.892.000
0
0 193.000
47.310 41.212
2.325.000
2.845.827
473.000
0
193.000
0
244.000
0
1.378.000
442.313
286.000
0
530.000
521.498
343.000
245.205
193.000
0
Brandweerkazerne Susteren
Openbare werken Echt Cultuurhuis Edith Stein
Sportaccomodaties Bandertlaan 7 (Echt) Bandertlaan Bandertlaan 13 Reinoud van Gelderstraat 61 (Susteren) Eyckholtstraat 23 (Roosteren) Diepstraat 3D (Echt) Karel V straat 49 (Koningsbosch) Burgemeester Willemeplein 1 (Nieuwstadt)
Sportcomplex "in de Bandert" (zwembad en sporthal) Turnhal Aankoop + verbouwing pand De Ballon Reinoudhal Susteren
Albertzaal te Roosteren Sportzaal Diepstraat Sportzaal Karel V Sporthal "De Sjirp"
Kinderdagverblijven & Scholen Houtstraat 48 (Echt) Reinoud van Gelderstraat 61A (Susteren) Burgemeester Willemeplein 2 en 3 (Susteren) Bandertlaan 5 (Echt)
Leegstand /depot museum BMV Susteren
Kindcentrum De Eik
kinderopvang
9
PANDEN 01-01-2022 GEMEENTE = Eigenaar Adres
Omschrijving
WOZ waarde
Boekwaarde
per 01-012022
per 01-012022
Gemeenschapshuizen Eyckholtstraat 7A (Roosteren) Cypresstraat 58 (Echt) Mussenstraat 6 (Echt) Houtstraat Caulitenstraat 6 (Sint Joost) Kapelaan Verdonschotstraat 5, 5A en 5B 6104 BL Koningsbosch Vleutstraat 24 (Dieteren)
Gemeenschapshuis Roosteren Gemeenschapshuis St. Joris Gemeenschapshuis PIUS X Echt Gemeenschapshuis Peijerhoaf Gemeenschapshuis St. Joost Gemeenschapshuis Oos Heem Koningsbosch
Gemeenschapshuis De Koppel Dieteren
414.000
120.000
485.000
179.333
294.000
192.989 703.998
1.020.000
833.148
878.000
383.969
831.000
413.630
79.000
0
65.000
0
84.000
0
351.000
0
1.594.000
0
357.000
0
728.000
0
147.000
0
482.000
137.500
26.671.000
12.669.825
Overige functies Hoogveldsweg 52 6102 CC Echt Kievitstraat 39, 6111 AJ St. Joost Oranjestraat 67, 6101 HW Echt Louerstraat 17 6114 CZ Susteren Maaseikerpad 3 Susteren Aardenweg 35, Susteren Sportpad 11a, 6101 LJ Echt Houtstraat 7, 6102 BD Bovenstestraat 34 en 34a, 6101 EL
Speeltuin Hingen Speeltuin St. Joost Kinderboerderij Clubgebouw tennisbanen VV Susteren Sportpark Susterse boys Verblijfsaccommodatie Voormalig pand Voormalig pand Stoba
Totaal
10
Beleid Landbouwgronden Het risico van activeren is dat men de reserve gaat inzetten voor alle mogelijke doeleinden, waardoor het weerstandsvermogen afneemt. De landbouwgronden zijn nooit geactiveerd omdat de historische kostprijs niet meer te achterhalen valt. Op basis van het besluit begroting en verantwoording mag balanswaardering alleen tegen historische kostprijs plaatsvinden. Het gemeentelijk beleid over landbouwgronden is erop gericht dat we de landbouwgronden verpachten en niet verkopen. Als we de landbouwgrond verkopen missen we de pachtopbrengsten. Verspreid liggende percelen Het beleid t.a.v. de verspreid liggende percelen is dat deze verkocht kunnen worden. In onze begroting is hiervoor geen bedrag geraamd. Bij verkoop van een verspreid liggend perceel is daarom sprake van een incidentele meevaller. Gebouwen Bij verkoop van genoemde gebouwen is door de raad al bepaald in de nota Reserves en Voorzieningen 2003 dat bij verkoop de opbrengst van de gemeentewerf Susteren, het pand Dieterderweg en de Kompenie ten gunste komt van de voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen. Het pand Dieterderweg, de Kompenie en de gemeentewerf zijn verkocht. Het pand Houtstraat 48 maakt deel uit van de gebiedsvisie Peij.
Omdat verkoop van het pand op korte termijn niet te verwachten was, is in de 2e bestuursrapportage 2022 de geraamde opbrengst afgeraamd als incidenteel nadeel en is aangegeven dat bij verkoop de opbrengst wordt meegenomen als incidentele baat.
11
12
Hoofdstuk 4
Plan van Aanpak
Om te komen tot deze nota zijn een aantal stappen gezet: Formuleren uitgangspunten Een korte beschrijving geven van reserves of voorzieningen waarvan het saldo wijzigt of die worden opgeheven of samengevoegd. Per reserve of voorziening een format maken, waarbij wordt aangegeven: - De naam van de reserve of voorziening - Het functienummer van de FCL - Het programma - Het saldo per 31-12-2022 - De reden waarom de reserve of voorziening gevormd is - De maximale en eventuele minimale omvang van de reserve - De voeding of dotatie - Een onderbouwing - De aangegane verplichtingen/claims - Een tijdspad voor de besteding Het toetsen van de reserves en voorzieningen aan de gewijzigde wetgeving (BBV en gemeentewet) Herverdeling maken van de beschikbare middelen Het opstellen van een nieuwe staat reserves en voorzieningen Formuleren uitgangspunten a. De basis wordt gevormd door de reserves en voorzieningen zoals die in de jaarrekening 2022 zijn opgenomen. b. Gestreefd is om met zo weinig mogelijk reserves en voorzieningen te werken; dus reserves en voorzieningen die opgeheven kunnen worden of die zeer zelden worden aangesproken hebben geen bestaansrecht en moeten vervallen. c. Er wordt gewerkt met een format waarbij voor alle velden geldt dat ze moeten worden ingevuld voor zover dat mogelijk is. d.
Van reserves en voorzieningen waarvoor nog geen format bestaat, wordt een nieuw format aangemaakt. e. De reserves en voorzieningen moeten goed onderbouwd zijn bijvoorbeeld met actuele onderhoudsplannen. Zonder onderbouwing bestaat er geen bestaansrecht voor een reserve of voorziening.
De nummering Achter de naam van de reserve c.q. voorziening staat een dubbel nummer. De bestemmingsreserves beginnen met een B en de voorzieningen beginnen met een V. De reserves en voorzieningen zijn genummerd volgens de nummers van de staat van reserves en voorzieningen uit de jaarrekening 2022. Hierdoor is er geen doorlopende nummering, omdat in de loop der jaren reserves zijn opgeheven. De vrijvallende nummers worden niet opnieuw gebruikt. Om toch een doorlopende nummering te hebben wordt er een tweede nummer gebruikt.
13
14
Hoofdstuk 5 Wijzigingsvoorstellen reserves en voorzieningen. Onderstaand worden voorstellen gedaan tot wijziging, herziening op opheffing van de reserve of voorziening. Voor de niet genoemde reserves en voorzieningen wordt verwezen naar de formats zoals die in bijlage 4 en 5 zijn opgenomen. Onderdeel A: De algemene reserve en bestemmingsreserves. Nr. Omschrijving Toelichting B1-1
Algemene reserve
B4-2
Algemene milieureserve
B32-12
Reserve wegen
B40-14
Algemene reserve Grondbedrijf (ARG)
B73-15 B107-25
Reserve parkeerplaatsen Reserve speelplaatsenplan
B144-40
B193-59
Reserve Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) Reserve vermindering kapitaallasten Reserve OML BV
B228-77
Reserve gebiedsvisies
B235+B242 B250-81
Reserve openbaar groen + onderhoud groen Reserve opvang vluchtelingen
Aan deze reserve wordt toegevoegd het saldo van de reserve gebiedsvisies, zie toelichting B228-77 1. Deze reserve wordt opgeheven omdat de OML over voldoende eigen vermogen beschikt. Het saldo ad € 400.000 wordt toegevoegd aan de algemene reserve. 2. Met ingang van 2023 blijven/komen de ontvangen bijdragen bovenwijkse voorzieningen in het kader van Businesspark Midden-Limburg (BPML) ten gunste van de Algemene reserve grondbedrijf in plaats van de reserve OML BV. Het saldo van deze reserve ad € 3.601,05 wordt overgeheveld naar de reserve vermindering kapitaallasten. Hierna kan de reserve gebiedsvisies worden opgeheven. Het saldo van deze reserves was € 0 en komt daarmee te vervallen. Deze reserve is in 2022 nieuw gevormd.
B255-82
Reserve Beschermd wonen
Deze reserve is in 2023 nieuw gevormd.
B181-51
Het saldo van de reserve deelneming OML (B193-59) wordt toegevoegd aan de algemene reserve Het saldo van deze reserve was € 0 en komt daarmee te vervallen. Deze reserve wordt opgeheven omdat eventuele mutaties via de voorziening wegen worden gedaan. Met ingang van 2023 blijven/komen de ontvangen bijdragen bovenwijkse voorzieningen in het kader van Businesspark Midden-Limburg (BPML) ten gunste van de Algemene reserve grondbedrijf in plaats van de reserve OML BV. Deze reserve is in 2022 opnieuw gevormd. Het saldo van deze reserve was € 0 en komt daarmee te vervallen. Deze reserve wordt in 2023 opnieuw gevormd
15
Onderdeel B: Voorzieningen
Nr.
Omschrijving
Toelichting
V200-10
Voorziening Toekomstige vervangingsinvestering riolering art 44, lid 1d
V201-11
Voorziening groot onderhoud riolering art 44, lid 1c
V248-14
Voorziening riolering art 44, lid 2
V249-15
Voorziening uitbetaling verlof
Deze voorziening is opgeheven. Het budget wordt overgeheveld naar de nieuw gevormde Voorziening riolering art 44, lid 2 (V248). Zie ook de 1e bestuursrapportage 2022. In verband met de notitie riolering worden de 2 voorzieningen voor riool, namelijk de voorziening groot onderhoud riool en de voorziening voor toekomstige vervangingsinvesteringen riool omgezet naar één voorziening namelijk riool. De redenen hiervoor zijn: De gemeente verantwoordt de jaarlijkse lasten van riolering niet via een onderhoudsvoorziening maar via de exploitatie De gemeente spaart niet voor vervangingsinvesteringen of uitbreidingsinvesteringen in het tarief. Deze voorziening is opgeheven. Het budget wordt overgeheveld naar de nieuw gevormde Voorziening riolering art 44, lid 2 (V248). Zie ook de 1e bestuursrapportage 2022. In verband met de notitie riolering worden de 2 voorzieningen voor riool, namelijk de voorziening groot onderhoud riool en de voorziening voor toekomstige vervangingsinvesteringen riool omgezet naar één voorziening namelijk riool. De redenen hiervoor zijn: De gemeente verantwoordt de jaarlijkse lasten van riolering niet via een onderhoudsvoorziening maar via de exploitatie De gemeente spaart niet voor vervangingsinvesteringen of uitbreidingsinvesteringen in het tarief.
In verband met de notitie riolering zijn de 2 voorzieningen voor riool, namelijk de voorziening groot onderhoud riool en de voorziening voor toekomstige vervangingsinvesteringen riool omgezet naar één voorziening namelijk riool. De redenen hiervoor zijn: De gemeente verantwoordt de jaarlijkse lasten van riolering niet via een onderhoudsvoorziening maar via de exploitatie De gemeente spaart niet voor vervangingsinvesteringen of uitbreidingsinvesteringen in het tarief. Per 31 december 2022 is deze voorziening vrijgevallen en daarvoor in de plaats zijn nieuw gevormd de voorzieningen overmatig verlofsaldi (V253) en verlofsparen (V254)
16
Bijlage 1
Staat van reserves en voorzieningen per 31 december 2022
17
Staat van Reserves Rekening 2022
Nr.
Omschrijving reserve/voorziening
Boekwaarde
Toevoegingen
Onttrekkingen
stand 1/1
Boekwaarde stand 31/12
Algemeen reserves 1
Algemene Reserve
181
Reserve vermindering Kapitaallasten
5.517.662,67
1.494.230,19
2.068.095,50
4.943.797,36
3.064.068,24
4.851.018,69
1.793.944,19
6.121.142,74
8.581.730,91
6.345.248,88
3.862.039,69
11.064.940,10
Egalisatiereserves 21
Reserve verkiezingen
101
Reserve Wet Maatschappelijke Ondersteuning
65.207,80
31.000,00
62.366,00
33.841,80
1.783.200,27
878.696,73
161.897,00
2.500.000,00
206
Reserve Jeugdhulp
219
Reserve ink. voorz., reintegratie, soc. werkvz.
348.330,92
1.529.681,00
1.007.254,50
870.757,42
2.000.000,00
0,00
0,00
2.000.000,00
226
Reserve SC MER OD
1.905.251,23
1.138.833,94
1.544.084,66
1.500.000,51
230 231
Reserve SC MER-SD
405.113,00
163.809,53
68.922,49
500.000,04
Reserve SC MER bedrijfsvoering
411.584,00
357.351,40
289.329,00
479.606,40
6.918.687,22
4.099.372,60
3.133.853,65
7.884.206,17
Vrije reserves 7
Reserve stedebouwkundige adviezen
149.601,88
35.128,00
0,00
184.729,88
132
Reserve regionale woonvisie
25.000,00
7.123,11
7.123,11
25.000,00
174.601,88
42.251,11
7.123,11
209.729,88
Geblokkeerde reserves 4
Algemene milieureserve
1.919,98
0,00
1.919,98
0,00
15
Reserve investeringssubsidies welzijn
133.992,30
0,00
15.004,83
118.987,47
17
Reserve welzijn en cultuur
242.711,14
46.037,41
92.000,00
196.748,55
32
Reserve wegen
2.982,68
0,00
2.982,68
0,00
39
Reserve BTW-compensatiefonds
310.000,00
0,00
54.500,00
255.500,00
40
Algemene reserve Grondbedrijf
7.587.340,42
51.272,55
568.874,76
7.069.738,21
73
Reserve parkeerplaatsen
0,00
22.000,00
0,00
22.000,00
95
Reserve Regiofonds
211.827,00
0,00
29.200,00
182.627,00
106
Reserve algemeen jeugdbeleid
244.047,80
34.069,06
30.755,00
247.361,86
107
Reserve speelplaatsenplan
4.209,84
0,00
4.209,84
0,00
109
Reserve uitvoering recreatief toeristisch beleid
184.905,08
197,91
0,00
185.102,99
117
Reserve Personeel & Bestuur
352.634,58
1.046.483,16
499.115,74
900.002,00
169
Reserve revolverende investeringen
14.244.170,43
319.982,00
1.999.475,47
12.564.676,96
186
Reserve kwaliteitsfonds
188
Reserve deelneming GEM Bocage C.V.
189
Reserve deelneming GEM Bocage beheer B.V.
193
Reserve deelneming OML bv
405.000,00
203
Reserve kwaliteit verb. proj. buitengebied
167.764,97
208
Reserve bedrijfsvoering
663.209,83
580.020,28
724.479,80
240.652,00
0,00
965.131,80
2.727.151,50
0,00
0,00
2.727.151,50
9.000,00
0,00
0,00
9.000,00
0,00
5.000,00
400.000,00
25.824,44
72.808,11
120.781,30
243.230,12
999.999,99
18
Nr.
Omschrijving reserve/voorziening
213
Reserve samenw.ovk Industriepark Swentibold
215
Reserve voetbalvelden kunstgras
218
Reserve uitbr. Gemhuis Oos Heem
220
Reserve restant budgetten
224 225
Boekwaarde
Toevoegingen
Onttrekkingen
340.006,68
0,00
55.362,08
284.644,60
-0,48
0,00
-0,48
0,00
stand 1/1
Boekwaarde stand 31/12
0,39
0,00
0,39
0,00
1.498.558,80
3.204.286,84
1.498.559,00
3.204.286,64
Reserve integrale aanpak en huisv statush.
811.052,98
329.701,02
140.754,00
1.000.000,00
Reserve winst grondexploitaties
273.544,88
3.965,10
7.711,00
269.798,98
227
Reserve duurzaamheid
728.871,40
205.315,00
120.171,00
814.015,40
228
Reserve gebiedsvisies
103.601,05
0,00
100.000,00
3.601,05
233
Reserve majeure projecten
1.144.634,74
234.405,65
114.363,56
1.264.676,83
250
Reserve opvang vluchtelingen
0,00
510.000,00
40.607,83
469.392,17
33.117.617,79
6.854.212,42
5.696.604,91
34.275.225,30
Geblokkeerde reserve afschrijvingen 241
Reserve afschrijvingslasten investeringen
Totaal
5.424.456,64
2.274.916,91
246.200,84
7.453.172,71
54.217.094,44
19.616.001,92
12.945.822,20
60.887.274,16
19
Staat van voorzieningen rekening 2022 Nr.
Omschrijving reserve/voorziening
Boekwaarde
Toevoegingen
Onttrekkingen
Verminderingen
31
Voorziening onderhoud gem. gebouwen
1.679.420,54
182.549,00
87.200,00
400.568,63
1.374.200,91
54
Voorziening vervangen bruggen Vloedgraaf
605.280,08
0,00
0,00
0,00
605.280,08
160
Voorziening pensioenverplichting bestuurders
3.542.589,49
34.250,00
302.654,00
86.512,90
3.187.672,59
180
Voorziening wegen
212.224,76
946.500,00
0,00
791.241,18
367.483,58
191
Voorzienig onderhoud gemeenschapshuizen
139.777,90
288.940,00
72.420,00
19.888,34
336.409,56
200
Voorziening toek. vervangingsinvestering riolering 44 1d
537.465,27
0,00
537.465,27
0,00
0,00
201
Voorziening groot onderhoud riolering 44 1c
2.104.390,78
0,00
2.104.390,78
0,00
0,00
204
Voorziening afvalverwijdering en -verwerking
280.776,77
516.459,96
588.554,00
-9.663,57
218.346,30
240
Voorziening verliezen grondexpl (vz > boekwaarde BIE)
72.143,00
0,00
0,00
10.695,00
61.448,00
248
Voorziening riolering art 44 lid 2 BBV
0,00
2.928.328,05
0,00
45.000,00
2.883.328,05
249
Voorziening uitbetaling verlof
0,00
100.000,00
100.000,00
0,00
0,00
251
Voorziening lokale bon comp. energiecrisis
0,00
2.184,42
0,00
2.184,42
0,00
253
Voorziening overmatig verlofsaldi
0,00
153.908,00
0,00
0,00
153.908,00
254
Voorziening verlofsparen
stand 1/1
Totaal
Boekwaarde stand 31/12
0,00
23.264,30
0,00
0,00
23.264,30
9.174.068,59
5.176.383,73
3.792.684,05
1.346.426,90
9.211.341,37
20
Bijlage 2
Mutaties van reserves Voortvloeiende uit de nota
21
Staat van reserves rekening 2022
Mutaties reserves rekening 2022 Programma
Nr. Omschrijving reserve/voorziening
Boekwaarde stand 31/12
9
193 Reserve deelneming OML bv
400.000,00
1
-400.000,00
Overboeken naar de algemene reserve
0,00
9
228 Reserve gebiedsvisies
3.601,05
181 Overboeken naar de reserve vermindering kapitaallasten
-3.601,05 0,00
10
1
Algemene Reseve
4.943.797,36
193 Toeveoegen saldo deelnemeing OML bv
400.000,00 5.343.797,36
10
181 Reserve vermindering Kapitaallasten
6.121.142,74
228 Toevoegen saldo reserve gebiedsvisies
3.601,05 6.124.743,79
22
Staat van Voorzieningen Rekening 2022 Geen mutaties.
23
24
Bijlage 3
Staat van reserves en voorzieningen op programmaniveau
25
Staat van reserves rekening 2022 op programmaniveau Programma
Nr.
Omschrijving reserve/voorziening
Boekwaarde stand 31/12
1
21
Reserve verkiezingen
33.841,80
Totaal programma 1
33.841,80
3
73
Reserve parkeerplaatsen
22.000,00
3
227
Reserve duurzaamheid
814.015,40
Totaal programma 3
836.015,40
Reserve welzijn en cultuur
196.748,55
Totaal programma 5
196.748,55
5
17
6
15
Reserve investeringssubsidies welzijn
118.987,47
6
101
Reserve Wet Maatschappelijke Ondersteuning
6
106
Reserve algemeen jeugdbeleid
247.361,86
6
206
Reserve Jeugdhulp
870.757,42
6
219
Reserve ink. voorz., reintegratie, soc. werkvz.
2.000.000,00
6
224
Reserve integrale aanpak en huisv statush.
1.000.000,00
6
230
Reserve SC MER-SD
500.000,04
6
250
Reserve opvang vluchtelingen
469.392,17
6
255
Reserve beschermd wonen
2.500.000,00
0,00
Totaal programma 6
7.706.498,96
7
7
Reserve stedebouwkundige adviezen
184.729,88
7
132
Reserve regionale woonvisie
25.000,00
7
186
Reserve kwaliteitsfonds
965.131,80
Totaal programma 7
1.174.861,68
26
Staat van reserves rekening 2022 op programmaniveau Programma
Nr.
Omschrijving reserve/voorziening
Boekwaarde stand 31/12
8
226 Reserve SC MER OD
1.500.000,51
Totaal programma 8
1.500.000,51
9
40
Algemene reserve Grondbedrijf
9
95
Reserve Regiofonds
7.069.738,21
9
109 Reserve uitvoering recreatief toeristisch beleid
9
188 Reserve deelneming GEM Bocage C.V.
9
189 Reserve deelneming GEM Bocage beheer B.V.
9
193 Reserve deelneming OML bv
9
203 Reserve kwaliteit verb. proj. buitengebied
120.781,30
9
213 Reserve samenw.ovk Industriepark Swentibold
284.644,60
9
225 Reserve winst grondexploitaties
269.798,98
9
228 Reserve gebiedsvisies
9
233 Reserve majeure projecten
182.627,00 185.102,99 2.727.151,50 9.000,00 0,00
0,00 1.264.676,83
Totaal programma 9
12.113.521,41
10
1
Algemene Reseve
5.343.797,36
10
39
Reserve BTW-compensatiefonds
10
117 Reserve Personeel & Bestuur
10
169 Reserve revolverende investeringen
12.564.676,96
10
181 Reserve vermindering Kapitaallasten
6.124.743,79
10
208 Reserve bedrijfsvoering
999.999,99
10
220 Reserve restant budgetten
3.204.286,64
10
231 Reserve SC MER bedrijfsvoering
10
241 Reserve afschrijvingslasten investeringen
255.500,00 900.002,00
479.606,40
Totaal programma 10
7.453.172,71 37.325.785,85
Totaal
60.887.274,16
27
Staat van voorzieningen rekening 2022 per programma Programma
Nr.
Omschrijving reserve/voorziening
Boekwaarde stand 31/12
1
160
Voorziening pensioenverplichting bestuurders Totaal programma 1
3 3 3 3 3
3.187.672,59
31
Voorziening onderhoud gem. gebouwen
54
Voorziening vervangen bruggen Vloedgraaf
605.280,08
180
Voorziening wegen
367.483,58
204
Voorziening afvalverwijdering en -verwerking
248
Voorziening riolering art 44 lid 2 BBV Totaal programma 3
6
191
10 10 10
240
1.374.200,91
218.346,30 2.883.328,05 5.448.638,92
Voorzienig onderhoud gemeenschapshuizen Totaal programma 6
9
3.187.672,59
336.409,56 336.409,56
Voorziening verliezen grondexpl (vz > boekwaarde BIE)
61.448,00
Totaal programma 9
61.448,00
251
Voorziening lokale bon
253
Voorziening overmatig verlofsaldi
153.908,00
0,00
254
Voorziening verlofsparen
23.264,30
Totaal programma 10
177.172,30
Totaal
9.211.341,37
28
Bijlage 4
Formats reserves
29
Reserves kunnen verschillende functies hebben. In deze nota zijn de reserves ingedeeld naar: 1. Algemene reserves 2. Egalisatiereserves 3. Vrije reserves 4. Geblokkeerde reserves 5. Geblokkeerde reserves voor afschrijvingen 1. Algemene reserves Hiertoe behoren: b. de algemene reserve: deze is bestemd voor dekking van het weerstandsvermogen en in die zin niet vrij besteedbaar. c. De reserve vermindering kapitaallasten. 2. Egalisatiereserves Deze reserves dienen om jaarlijkse fluctuaties binnen de onderliggende begrotingsposten op te vangen, zodat er sprake is van een constante raming in de begroting. 3. Vrije reserves Deze reserves zijn nog niet bestemd. Er kunnen weliswaar voorgenomen onttrekkingen aan deze reserves vermeld zijn, deze zijn echter nog niet bekrachtigd door een raadsbesluit. De raad kan van deze reserves de bestemming wijzigen. 4. Geblokkeerde reserves Deze reserves zijn door de raad geheel of gedeeltelijk bestemd voor het dekken van begrotingsuitgaven. Voor dat deel waarover de raad nog geen besluit genomen heeft, behoort tot de vrije reserves. In deze Nota worden de betreffende reserves in een aparte bijlage opgenomen. Het zijn zogenaamde “geblokkeerde” reserves. Dit betekent dat wanneer deze reserves voor een ander doel worden aangewend er een tekort ontstaat binnen de exploitatie. 5.
Geblokkeerde reserves voor afschrijvingen Met ingang van 2017 moeten alle investeringen van economisch als ook van maatschappelijk nut geactiveerd worden. Een investering in één keer dekken uit een reserve is niet meer toegestaan. Wel mogen de jaarlijkse kapitaallasten voortvloeiende uit een investering gedekt worden uit een reserve. Dit betekent dat voor alle investeringen waar een reserve tegenover staat, een afzonderlijke reserve wordt gecreëerd om de jaarlijkse kapitaallasten te dekken. Het aantal reserves neemt daarom toe. Hierbij de opmerking dat als een investering in bijvoorbeeld 40 jaar wordt afgeschreven, de kapitaallasten ook gedurende 40 jaar gedekt worden uit de daarvoor gecreëerde reserve. Met ingang van deze nota worden de reserves die betrekking hebben op afschrijvingslasten samengevoegd tot één reserve. In een bijlage worden de afschrijvingsschema’s van de onderliggende investeringen weergegeven.
30
Bijlage 4a
Formats algemene reserves
31
32
Gemeente Echt-Susteren Naam FCL Programma Saldo Reden bestaan op dit moment Doelstelling Benodigde omvang/volume
B1-1 Algemene reserve 7980.5000 10. Algemene dekkingsmiddelen € 4.943.797,36 De algemene reserve moet worden beschouwd als een buffer voor het opvangen van risico´s waarvoor geen bestemmingsreserves of voorzieningen bestaan. Zie reden bestaan. De raad heeft in de vergadering van 3 november 2022 de Nota Risicomanagement en de Nota Weerstandsvermogen vastgesteld. Daarnaast is een berekening gemaakt van de omvang van het weerstandsvermogen. De omvang van de benodigde weerstandscapaciteit en de normatieve ondergrens van het absolute weerstandsvermogen wordt tweemaal per jaar herrekend, zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing in de begroting en de jaarrekening. De algemene reserve is onderdeel van de weerstandscapaciteit. Ondergrens algemene reserve: De ondergrens van de algemene reserve is het bedrag dat berekend is als absoluut weerstandsvermogen óf het bedrag dat berekend is als de normatieve ondergrens van het absolute weerstandsvermogen wanneer het eerstgenoemde bedrag lager is dan die ondergrens. Voor de begroting 2024 is dit berekend op € 7.198.000 (zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing). Voorgesteld wordt om dit bedrag als ondergrens aan te houden binnen de algemene reserve.
Plafond Voeding/dotatie
Bovengrens algemene reserve Als bovengrens van de algemene reserve wordt een bedrag van € 10.000.000 aangehouden. € 10.000.000 In principe worden aan de algemene reserve de navolgende vrijvallende middelen toegevoegd: middelen ter compensatie van gedane onvoorzienbare en onvermijdbare uitgaven, die niet op een andere wijze gedekt kunnen worden; - legaten en schenkingen;
Onttrekkingen aan de algemene reserve: - dekking van uitgaven waar niet op een andere wijze in de dekking voorzien kan worden; - grondaankopen, mits deze grond ten algemene nutte is en de boekwaarde overeenstemt met de reële waarde en niet op een andere wijze in de dekking voorzien kan worden; - wegens dekking van planschades. Het is vooraf niet in te schatten of zich planschade voordoet. Bij bouwexploitaties met derden, komen mogelijke planschades voor rekening van de projectontwikkelaar. - Mogelijke belastingaanslagen vanwege de vennootschapsbelasting. Dotatie aan de reserve: N.v.t.
33
Gemeente Echt-Susteren B1-1 Naam FCL Programma Onderbouwing (beheersplan) Aangegane verplichtingen/claims
Algemene reserve 7980.5000 10. Algemene dekkingsmiddelen N.v.t.
Tijdspad besteding
Continu
De door de gemeente Echt-Susteren verstrekte bijdragen aan SVn inzake startersleningen bedraagt per 31 december 2022 € 838.258. De algemene reserve dient als risico afdekking. Het betreft hier een niet uit de begroting blijkende claim.
34
Gemeente Echt-Susteren Naam FCL Programma Saldo Reden bestaan op dit moment
Doelstelling
Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie
Onderbouwing (beheersplan)
Aangegane verplichtingen/ claims
Tijdspad besteding
B181-51 Reserve vermindering kapitaallasten 7980.5222 10. Algemene dekkingsmiddelen € 6.121.142,74 In de Kadernota 2018, vastgesteld door de raad in de vergadering van 13 juli 2017 is bepaald dat substantiële incidentele meevallers in principe toegevoegd worden aan de reserve vermindering kapitaalasten. Deze kan worden ingezet om structureel ruimte te creëren binnen het meerjarenperspectief van de begroting. Door de incidentele opbrengsten in te zetten ten gunste van het investeringsprogramma kunnen een tweetal voordelen gehaald worden: a. de inzet betekent een directe financiële impuls en een verlichting van de lasten in de komende jaren; b. de middelen vloeien direct terug naar de burger. Niet bepaald. Niet van toepassing Naast de incidentele meevallers is bij iedere reserve (voor zover mogelijk) een plafond ingesteld. Het surplus dat boven dit plafond uitgaat, wordt toegevoegd aan de reserve vermindering kapitaallasten. Door het vormen van afzonderlijke reserves voor het afdekken van afschrijvingslasten van investeringen, kan structureel ruimte worden gecreëerd binnen het meerjarenperspectief van de begroting. Deze reserves worden gevormd door uitname van het benodigd bedrag uit de reserve vermindering kapitaallasten.
In de Kadernota 2018 is opgenomen dat voor de uitvoering van de projecten volgens het meerjareninvesteringsplan (MIP) het noodzakelijk is om de voorbereiding een jaar eerder te starten dan vermeld in het MIP. Hiervoor moet jaarlijks een algemeen voorbereidingskrediet ad € 250.000 beschikbaar zijn voor alle kredieten die in het MIP zijn opgenomen. Als de raad afwijzend besluit over het beschikbaar stellen van een krediet, dan moeten de gemaakte voorbereidingskosten ten laste worden gebracht van de reserve vermindering kapitaallasten. Voor het verloop van de reserve zie onderstaand overzicht. Continu
35
Bedragen in €
Reserve vermindering kapitaallasten saldo per 1-1
2023
2024
2025
2026
2027
6.121.143
7.610.398
7.148.040
7.191.682
7.285.324
2023
2024
2025
2026
2028
46.600 13.300 8.000
46.600 13.300 8.000
46.600 13.300 8.000
46.600 13.300 8.000
46.600 13.300 8.000
25.742
25.742
25.742
25.742
25.742
Geraamde stortingen: 2e berap 2021 Verduurzaming zwembad (via Menswel) Verduurzaming turnhal (via Menswel) Verduurzaming de Ballon (via Menswel) Nota van wijziging 2e berap 2021 Vrijval kapitaallasten ivm verkoop school Roosteren 1e berap 2023 Surplus reserve opvang vluchtelingen Voorzieningen Noordwesthoek Overige stortingen Jaarrekeningsaldo 2022
2.112.713
Totaal geraamde stortingen
2.549.952
93.642
93.642
93.642
93.642
2023
2024
2025
2026
2027
-
-
Geraamde onttrekkingen: Kadernota 2021 Aanbesteding groen (€ 100.000 wordt ingetrokken bij de 2e berap 2023) 1e berap 2022 Voorbereidingsbudget GO inzake Dieteren eo 1e berap 2023 Herinrichting groen Corneliushof Dieteren Woningontruiming Voorbereidingsbudget GO (restant 2022) Verbetering uitstraling winkelcentrum Susteren (restant 2022) Renovatie toplaag tennisbanen Nieuwstadt Notitite gemeenschapshuizen Versterking economische structuur Kapitaallasten podium Connect college Projectenkaart LPS Planvoorbereiding spoorwegemplacement Susteren Aanvulling voorziening afval Aanpassingen gemeentewerf Aanschaf maaiarm Energiekosten gemeenteloods Indexering olie en brandstof Inhuur transport Onderhoud vervoermiddelen Kadernota 2024 Verbreding A2 dwarsverbindingen Voorbereidingsbudget GO
315.383 28.214
25.000 150.000 7.000 17.260
100.000
2.385 53.000 9.728 24.000 5.316 272.588 80.420 200.000 72.000 40.000 20.000 10.000 62.000 10.000 406.000 50.000
50.000
Totaal geraamde onttrekkingen
1.060.697
556.000
50.000
Reserve vermindering kapitaallasten saldo per 31-12
7.610.398
7.148.040
7.191.682
36
7.285.324
7.378.966
Bijlage 4b
Formats egalisatie reserves
37
Gemeente Echt-Susteren Naam FCL Programma Saldo Reden bestaan op dit moment Doelstelling Benodigde omvang/volume
Plafond Voeding/dotatie Onderbouwing (beheersplan)
Aangegane verplichtingen/ claims
Tijdspad besteding
B21-11 Reserve verkiezingen 7980.5420 1. Bevolking en bestuur € 33.841,80 Deze reserve is ontstaan om een gelijke druk op de begroting c.q. meerjarenramingen te bewerkstelligen. Egalisering van kosten in de begroting c.q. meerjarenramingen. Een minimale omvang van € 14.000 wordt ideaal geacht i.v.m. een mogelijk tussentijdse verkiezing die niet voorzien is. De kosten per verkiezing bedragen € 14.000. De gemeenteraadsverkiezing kost € 22.000. In de 1e bestuursrapportage 2022 is voorgesteld om € 10.000 structureel aan het budget verkiezingen toe te voegen. Dekking van dit bedrag komt uit de algemene uitkering. Niet van toepassing Aan deze reserve wordt jaarlijks € 16.000 toegevoegd ten laste van de exploitatie.
Uitgaande van de bovengenoemde dotaties/onttrekkingen ziet het verloop van de reserve er als volgt uit: Saldo per 31-12-2022 € 33.842 Dotatie 2023 € 16.000 Verkiezingen Provinciale Staten en Waterschap - € 14.000 Verkiezingen Tweede Kamer - € 24.000 Saldo per 31-12-2023 € 11.842 Dotatie 2024 € 16.000 Verkiezingen Europees Parlement - € 14.000 Saldo per 31-12-2024 € 13.842 Dotatie 2025 € 16.000 Saldo per 31-12-2025 € 29.842 Dotatie 2026 € 16.000 Verkiezingen Gemeenteraad - € 22.000 Saldo per 31-12-2026 € 23.842 Dotatie 2027 € 16.000 Verkiezingen Provinciale Staten en Waterschap - € 14.000 Saldo per 31-12-2027 € 25.842 Dotatie 2028 € 16.000 Verkiezingen Tweede Kamer - € 14.000 Saldo per 31-12-2028 € 27.842 Opgemerkt moet worden dat de kapitaallasten en indirecte kosten (kostenplaatsen openbare werken, vervoermiddelen, personeel, administratie) niet worden aangemerkt als kosten die ten laste van deze reserve worden gebracht. Zie toelichting bij onderbouwing.
38
Gemeente Echt-Susteren Naam FCL Programma Saldo Reden bestaan op dit moment
Doelstelling
Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie
Onderbouwing (beheersplan)
Aangegane verplichtingen/ claims
Tijdspad besteding
B101-21 Reserve Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) 7980.5115 6. Sociaal domein € 2.500.000 De Wmo is een open einde regeling en er is een wettelijke plicht tot compensatie. De budgetten die vanuit het Rijk beschikbaar zijn alsook de eigen bijdragen van cliënten zijn niet altijd toereikend voor de gemaakte uitgaven en kosten. De reserve moet voldoende omvang hebben om eventuele tekorten op te vangen. Opvangen van jaarlijkse fluctuaties met betrekking tot de inkomsten en uitgaven op het gebied van de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning. Het bekostigen van uitgaven op het gebied van de decentralisatie AWBZ en voor de dekking van financiële risico’s. n.v.t. € 2.500.000 Overschotten bij de jaarrekening op de taken binnen Wmo worden gereserveerd voor eventuele tekorten in toekomstige jaren. Het gaat om de volgende boekingscombinaties: 6511.0012 6670.0001 6667.0000 (ecl 42885) 6670.0003 (ecl 42500) 6670.0024 6670.0040 6671.0005 6672.0000 6677.0000 6661.0000 (ecl 42496, 6662.0000 6662.0001 42497, 42498) 6610.1100 6610.1200 6610.1300 6670.0041 6662.0004 6662.0005 6672.0002 6670.0000 6681.0000 6670.0015 6670.0002 De gemeenteraad heeft het meerjarig beleidsplan Wmo vastgesteld, waarin beleidslijnen, actiepunten en prioriteiten zijn geformuleerd.
Daarnaast is door de gemeenteraad een verordening Wmo vastgesteld, waarin de verplichtingen en procedures zijn vastgelegd. De concrete uitwerking van de regels in de verordening zijn neergelegd in het Besluit nadere regels en de Beleidsregels. Structurele storting in de reserve van € 108.864. In de 1e bestuursrapportage 2021 zijn een aantal mutaties verwerkt. Stortingen: Het voordeel uit de aangepaste begroting 2022 van Omnibuzz wordt toegevoegd aan de reserve WMO ter dekking van de tekorten: 2024 € 43.037 2025 € 35.008 2026 € 35.008 Onttrekkingen: In afwachting van een Rijksbesluit over de aanpassing van het abonnementstarief bij Hulp bij de Huishouding worden ontstane tekorten gedekt binnen de WMO incidenteel uit de reserve WMO. Het gaat om 2021 € 144.948 2022 € 129.846 2023 € 128.534 Continu
39
Gemeente Echt-Susteren Naam FCL Programma Saldo Reden bestaan op dit moment
Doelstelling Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie
Onderbouwing (beheersplan) Aangegane verplichtingen/ claims
Tijdspad besteding
B206-64 Reserve Jeugdhulp 7980.5245 6. Sociaal domein € 870.757,42 Met ingang van 2015 heeft de gemeente taken gekregen op het gebied van Jeugdhulp. De raad heeft het kader gesteld om deze taken uit te voeren binnen de middelen die we daarvoor van het Rijk ontvangen (integratie-uitkering sociaal domein, onderdeel jeugd). Opvangen van jaarlijkse fluctuaties met betrekking tot de inkomsten en uitgaven op het gebied van jeugdhulp. n.v.t. € 2.000.000 Overschotten bij de jaarrekening op de jeugdhulpbudgetten worden gereserveerd voor eventuele tekorten in toekomstige jaren. Het gaat om de volgende boekingscombinaties: 6620.1000 6672.7000 6674.6000 6672.2500 6672.7100 6674.6100 6682.5200 6672.8000 6674.6200 6682.5400 6673.5000 6674.7000 6682.0000 6673.6000 6682.9000 6620.1050 6673.7000 6682.9100 6672.5000 6673.7100 6672.5100 6674.5000 6672.6000 6674.5100 Wanneer tekorten ontstaan op de jeugdbudgetten, worden die vanuit deze reserve aangevuld. Overschotten worden aan het einde van het jaar gestort in deze reserve. Rechtmatig toegekende jeugdhulp moeten we als gemeente betalen (Jeugdwet). Ook als de budgetten zijn uitgeput. Onttrekkingen in 2023: - 2e bestuursrapportage 2022: overheveling middelen pilot huisartsen € 23.390 - 1e bestuursrapportage 2023: bijstelling budgetten jeugd o.b.v. realisatie en indexatie € 314.897 Continu
40
Gemeente Echt-Susteren Naam FCL Programma Saldo Reden bestaan op dit moment
Doelstelling
Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie
Onderbouwing (beheersplan) Aangegane verplichtingen/ claims Tijdspad besteding
B219-71 Reserve inkomensvoorzieningen, re-integratie en sociale werkvoorzieningen 7980.5521 6. Sociaal domein € 2.000.000,00 De reserve heeft de functie van een egalisatiereserve en dient voor het afdekken van tekorten bij de onderdelen werk en inkomen en de WSW. Het betreft uitgaven die niet te vermijden zijn. Wanneer sprake is van overschotten op de genoemde onderdelen, dan worden de overschotten aan deze reserve toegevoegd totdat het plafond bereikt is. Opvangen van jaarlijkse fluctuaties met betrekking tot de inkomsten en uitgaven op het gebied van de uitvoering van werk en inkomen, minimabeleid en arbeidsparticipatie. n.v.t. € 2.000.000 Overschotten bij de jaarrekening worden gereserveerd voor eventuele tekorten in toekomstige jaren. Het gaat om de volgende boekingscombinaties: 6610.0000 6610.0036 6650.0001 (ecl 42374) 6610.0020 6610.0045 6670.0042 (ecl 34221) 6610.0025 6610.0046 6610.0010 6610.0030 6610.0050 6614.0004 6610.0031 6611.0000 6614.0006 6610.0032 6614.0000 6614.0008 6610.0033 6614.0001 6623.0001 6610.0034 6621.0015 6610.0035 6623.0000 Deze reserve is bedoeld als egalisatiereserve om tekorten binnen de exploitatie op te vangen. Op dit moment zijn geen claims ten laste van deze reserve. Continu
41
Gemeente Echt-Susteren Naam FCL Programma Saldo Reden bestaan op dit moment Doelstelling
Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie
Onderbouwing (beheersplan)
Aangegane verplichtingen/ claims Tijdspad besteding
B226-75 Reserve SC MER-OD 7980.5251 8. Omgevingsrecht € 1.500.000,51 De reserve is gevormd om fluctuaties in de omvang van het takenpakket van de MER-Omgevingsdienst (en daarmee samenhangend de uitvoeringskosten en de legesinkomsten) te kunnen opvangen. Het creëren van een buffer om meerkosten bij de uitvoering van het Uitvoeringsprogramma MER-Omgevingsdienst, alsmede fluctuaties in de legesinkomsten, op te vangen. Niet bepaald Voor deze reserve is een plafond bepaald van € 1.500.000 De reserve SC MER-OD wordt gevoed uit de meeropbrengsten (ten opzichte van de gemeentelijk begrote) leges Omgevingsrecht, en ook eventuele overschotten en teruggaven op de budgetten voor de MER OD, RUD en VVGB. Deze reserve is bedoeld als egalisatiereserve om tekorten binnen de exploitatie op bovengenoemde budgetten op te vangen. Naast fluctuaties in de legesopbrengsten als gevolg van marktontwikkelingen brengt ook de gewijzigde wetgeving in het kader van de Omgevingswet de komende jaren veel onzekerheden met zich mee. Geen Continu
42
Gemeente Echt-Susteren Naam FCL Programma Saldo Reden bestaan op dit moment
Doelstelling Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie Onderbouwing (beheersplan) Aangegane verplichtingen/ claims
Tijdspad besteding
B230-79 Reserve SC MER SD 7980.5255 6. Sociaal domein € 500.000 In december 2018 is door de MER gemeenten en het SC MER een overeenkomst gesloten om te komen tot een vaststellingsovereenkomst. Met de vaststellingsovereenkomst wordt bepaald dat de middelen die het SC MER-SD in enig boekjaar niet heeft benut voor taken en ontwikkelingen waarvoor die middelen waren bedoeld, in mindering worden gebracht op de door de deelnemende gemeenten verschuldigde financiële bijdragen. Deze vrijvallende middelen worden voor hernieuwde inzet gereserveerd door toevoeging aan de reserve SC MER Sociaal Domein. Beschikbaarstelling en inzet van deze middelen vindt plaats via de bestuursrapportage. Zie bij omschrijving ‘Reden bestaan op dit moment’. n.v.t. € 500.000 Niet bestede financiële bijdrage aan het SC MER Sociaal Domein Deze reserve is bedoeld als egalisatiereserve Onttrekkingen : - 1e bestuursrapportage 2023: MER-bijdrage Snelbalies € 31.227 (2023) - 1e bestuursrapportage 2023: MER-bijdrage Tozo € 13.713 (2023) Continu
43
Gemeente Echt-Susteren Naam FCL Programma Saldo Reden bestaan op dit moment
Doelstelling Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie Onderbouwing (beheersplan) Aangegane verplichtingen/ claims Tijdspad besteding
B231-81 Reserve SC MER Bedrijfsvoering 7980.5256 10. Algemene dekkingsmiddelen € 479.606,40 In december 2018 is door de MER gemeenten en het SC MER een overeenkomst gesloten om te komen tot een vaststellingsovereenkomst. Met de vaststellingsovereenkomst wordt bepaald dat de middelen die het SC MER-BV in enig boekjaar niet heeft benut voor taken en ontwikkelingen waarvoor die middelen waren bedoeld, in mindering worden gebracht op de door de deelnemende gemeenten verschuldigde financiële bijdragen. Deze vrijvallende middelen worden voor hernieuwde inzet gereserveerd door toevoeging aan de reserve SC MER Bedrijfsvoering. Beschikbaarstelling en inzet van deze middelen vindt plaats via de bestuursrapportage. Zie bij omschrijving ‘Reden bestaan op dit moment’. n.v.t. € 1.000.000,00 (raad 3 november 2022) Niet bestede middelen in enig jaar van het SC MER onderdeel bedrijfsvoering. Deze reserve is bedoeld als egalisatiereserve SC MER BV claim jaarrekening 2022 Continu
44
Bijlage 4c
Formats vrije reserves
45
Gemeente Echt-Susteren Naam FCL Programma Saldo Reden bestaan op dit moment
Doelstelling
Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie
Onderbouwing (beheersplan)
Aangegane verplichtingen/claims Tijdspad besteding
B7-4 Reserve stedenbouwkundige adviezen 7980.5340 7. Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting € 184.729,88 De noodzaak van het voortbestaan van deze reserve is, om in geval van pieken in de planologische werkzaamheden voldoende financiële dekking te hebben om over de noodzakelijke budgetten te kunnen beschikken. Ondanks dat de grote planherzieningen hebben plaatsgevonden zijn er altijd kleinere aanpassingen en reparaties nodig. Daarnaast heeft de in voorbereiding zijnde Omgevingswet grote gevolgen voor de planvorming op RO-gebied en worden gemeenten genoodzaakt om nieuw beleid en nieuwe ruimtelijke plannen op te stellen (Omgevingsvisie en Omgevingsplan). De (financiële) gevolgen daarvan zijn nu nog niet in te schatten maar komen in de komende jaren op het bordje van de gemeenten terecht. Te kunnen beschikken over het noodzakelijke budget voor de uitvoering van planologische maatregelen die noodzakelijk zijn om het omgevingsplan actueel te houden en om in te kunnen spelen op de gevolgen van nieuwe wetgeving. De omvang van deze reserve kan op € 200.000 gemaximeerd worden. € 200.000 De reserve wordt gevoed uit overschotten van het jaarlijkse (structurele) budget voor ruimtelijke plannen (fcl 68100000 ecl 34458) Bij overschrijding van dit budget vindt een onttrekking plaats ten laste van deze reserve.
De inzet van deze reserve is sterk afhankelijk van de geconstateerde noodzaak tot onvoorziene aanpassingen en reparaties in bestemmingsplannen en ook de wetstechnische ontwikkelingen in het kader van (onder meer) de Omgevingswet. Ten laste van deze reserve wordt gebracht inhuur van expertise op het gebied van stedenbouwkundige adviezen en ondersteuning. Geen. Tussentijdse herzieningen zijn nagenoeg niet te voorspellen. Naar huidig inzicht geeft de Omgevingswet gemeenten een overgangstermijn tot 2031 om de nieuwe planvormen (Omgevingsvisie en Omgevingsplan) te hebben opgesteld.
46
Gemeente Echt-Susteren Naam FCL Programma Saldo Reden bestaan op dit moment Doelstelling
Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie
Onderbouwing (beheersplan)
Aangegane verplichtingen/ claims Tijdspad besteding
B132-35 Reserve regionale woonvisie 7980.5140 7. Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting € 25.000,00 In 2022 is door de Raad de regionale structuurvisie Wonen 2022 t/m 2025 vastgesteld. De reserve is bedoeld om eventuele kosten voor het maken en actueel houden van deze structuurvisie te kunnen dekken. De reserve heeft tot doel de gemeente van de benodigde middelen te voorzien om waar nodig en op elk gewenst moment aanvullend onderzoek te doen of laten doen en expertise in te huren voor het optimaliseren van het lokale volkshuisvestingsbeleid met als resultaat het optimaal benutten van de geboden bouwvolumes en het kunnen voldoen aan de taakstellingen op het gebied van het saneren van het overschot aan plancapaciteit. € 25.000 € 25.000 Jaarlijkse overschotten van het budget advieskosten Volkshuisvesting gaan over naar de reserve regionale woonvisie als dekkingsmiddel voor toekomstige onderzoeken. De reserve kan worden ingezet voor de uitvoering van de structuurvisie Wonen. In dat kader worden met regelmaat onderzoeken noodzakelijk geacht naar lokale woningbouwsituaties. Een actueel beeld van o.a. de behoeften van de lokale woningmarkt is in het kader van het gemeentelijk Volkshuisvestingsbeleid noodzakelijk. De huidige Structuurvisie Wonen Midden-Limburg is in 2022 geactualiseerd en vastgesteld.